TİP 1 DM. Araş. Gör. Dr. Tuğrul Bıyıklıoğlu Yard. Doç. Dr. Ayşe Gülsen Ceyhun Peker

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TİP 1 DM. Araş. Gör. Dr. Tuğrul Bıyıklıoğlu Yard. Doç. Dr. Ayşe Gülsen Ceyhun Peker"

Transkript

1 TİP 1 DM Araş. Gör. Dr. Tuğrul Bıyıklıoğlu Yard. Doç. Dr. Ayşe Gülsen Ceyhun Peker

2 SUNUM PLANı Genel bakış Epidemiyoloji Patofizyoloji Etiyoloji Klinik; Belirti ve bulgular Tanı Takip İnsülin tedavisi

3 PANKREATIK HORMONLAR hücreleri: insülin hücreleri : glukagon hücreleri : SST (GIS de inhibitör) PP hücreleri : pankreatik polipeptid (GIS de inhibitör)

4 İNSÜLIN

5 DIABETES MELLITUS İnsülinin sekresyonundaki veya etkisindeki bir defekten kaynaklanan Hiperglisemi ile karakterize Biyokimyasal ve anatomik/yapısal sonuçlar Karbonhidrat, yağ ve protein metabolizması üzerine etkiler RAKEL TEXT BOOK OF FAMİLY MEDICINE, EIGHT EDITION-2011 by Saunders, an imprint of Elsevier Inc.

6 DM SıNıFLAMA Tip 1 DM Tip 2 DM Gestasyonel Diabetes Mellitus Diğer spesifik tipler ADA-Diabetes Care Volume 37, Supplement 1, January 2014

7 TIP 1 DM Otoimmün Tip (Tip 1A) ; Pankreas beta hücrelerinin lenfositik infiltrasyonu ve otoimmün yıkımı İdiyopatik Tip veya Non-otoimmün Tip (Tip 1B)

8 TIP 1 DM Genellikle 30 yaşından önce başlar; Okul öncesi 6 yaş civarı Puberte 13 yaş civarı Geç adolesan dönem 20 yaş civarı Hastalar genellikle zayıf ya da normal kiloda Duble diyabet/hibrid Diyabet/ Dual Diyabet veya Tip 3 Diyabet; Fenotip olarak Tip 2 DM benzeyen kilolu/obez kişilerde görülen Tip 1 DM formu TEMD DM ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-2013

9 TIP 1 DM EPIDEMIYOLOJI Nüfus (0-14 yaş) 2010 Dünyada toplam çocuk nüfusu (milyar) 1,9 Tip 1 DM li çocuk sayısı 479,600 Yeni tanılı Tip 1 DM li çocuk sayısı 75,800 Tip 1 DM (0-14 yaş) İnsidans Tip 1 DM insidansı ( /yıl) 3,2 Kaynak: IDF Diabetes Atlas, 4th Edition, 2009.

10 PATOFIZYOLOJI İnsülin üretiminde azalma Otoimmün yıkımın %80-90 a ulaşmasıyla gelişen hiperglisemi ile diyabetin aşikar hale gelmesi ve insülin bağımlılığı

11 RAKEL TEXT BOOK OF FAMİLY MEDICINE, EIGHT EDITION by Saunders, an imprint of Elsevier Inc

12 Antikor Tanı anında pozitiflik Hastalığın ileri dönemlerinde pozitiflik ICA % yıl sonra <%5 Özellikler Önemli bir prediktif göstergedir Taramada kullanılabilmektedir GADA %70-80 Uzun süre sebat eder Retrospektif tanı Geç başlangıçlı Tip 1A DM tiplerinin ayrımı IAA %50-70 % hücrelerine spesifik IA-2 ve IA-2 %60-70 %30-50 ZNT8A % Rezidüel -hücre fonksiyonu hakkında fikir verir Adolesan ve erişkinlerde Tip 1A DM gelişme riskini en iyi gösteren otoimmün gösterge - hücrelerine spesifik Otoimmün negatif hastaların %26 sında pozitif Adacık hücre yıkım miktarının ve önleyici tedavilerin başarısının takibinde gösterge olarak kullanılabilir

13 ETYOLOJI Genetik faktörler; kompleks ve multifaktöriyel Tip 1 DM olgularının birinci derece akrabalarında risk artışı HLA-DR3 ve HLA-DR4 ile riskte 4 kat artış, beraber bulunmaları durumda riskte 12 kat artış HLA-DQ Tip 1 DM yatkınlığı için spesifik marker

14 ETYOLOJI Çevresel faktörler; başlangıç ve progresyon üzerine etkileri vardır Virüsler; konjenital rubella, enterovirüs, mumps, rubella, coxsackie virüs B4 Erken dönemde (öz. İlk 3-4 ay) inek sütü ile karşılaşma Toksik kimyasallar, ilaçlar, sitotoksinler Vit. D eksikliği Erken dönemde geçirilmiş respiratuar enfeksiyonlar

15 -hücre kütlesi Genetik Yatkınlık İnsulitis ve -hc hasarı Pre-diyabet Putatif çevresel tetikleme/düzenleme T-hc otoimmunitesi Humoral otoab (ICA, IAA, Anti-GAD 65, IA 2 -Ab) IVGTT-FPIR kaybı IFG/IGT Klinik tanı Diyabet Zaman

16 Tip 1 Faktör Tip 2 Erken Başlama yaşı 40 yaş ve üstü Hızlı Başlangıç Sinsi HLA ile ilişkili DR3 ve DR4 Ailesel geçiş sık değil Monozigotlarda konkordans %50 Genetik yatkınlık Genetik kalıp HLA ile ilişkili değil Ailesel geçiş kuvvetli Monozigotlarda konkordans %95 Virüs, toksin, otoimmün uyarı Çevresel faktörlel Obezite, beslenme, sedanter yaşam Başlangıçta mevcut ICA Gözlenmez Minimal veya yok Düşük/yok Endojen insülin C-peptid Yetersiz, zaman içinde azalır Değişken Zayıf, katabolik Beslenme durumu Obez veya normal Susuzluk, poliüri, polifaji, bitkinlik Semptom Sıklıkla yok veya hafif Zor Diyabet Kontrolü Genellikle bir süre etkili Gerekli Diyet / egzersiz Gerekli Etkili değil OAD Kullanılabilir Tümü için gerekli İnsülin Gerektiğinde 5 veya daha uzun süre sonra Vasküler ve nörolojik komp. Değişken Yatkın Ketozis Daha az

17 TİP 1 DM Klinik

18 BELIRTI VE BULGULAR Ozmotik diürez artışına ilişkin belirtiler Poliüri, noktüri Susama hissi artışı ve polidipsi Bulanık görme Uyku hali, dehidratasyon

19 BELIRTI VE BULGULAR İnsülin eksikliğine ait belirti ve bulgular Hiperglisemi ve masif glukozüri Aşırı yorgunluk Kas erimesi Kilo kaybı Ketoz ve Ketoasidoz

20 BELIRTI VE BULGULAR İnfeksiyonlara direncin azalmasına belirtiler Cilt infeksiyonları Genital kaşıntı ve infeksiyonlar Kalori noksanlığına bağlı belirtiler İştah artışı Kilo kaybı

21 TANı KRITERLERI Açlık Plasma Glukozu 126 mg/dl Hiperglisemi semptomları olan bir hastada rastgele ölçülen plazma glukoz değeri 200 mg/dl 75 gr OGTT 2. saatte ölçülen plazma glukoz değeri 200 mg/dl

22 TANı KRITERLERI Bozulmuş açlık glukozu (IFG) mg/dl - AKŞ Bozulmuş glukoz toleransı (IGT) mg/dl - 75gr OGTT 2. saat

23 HBA 1C % 6,5 in üzerindeki değerler tanı kriteri olarak kabul edilmeye başlanmıştır Testin kısıtlamaları vardır; Anemi, renal hastalık, kronik hastalıklar, hemoglobinopati Hemoglobinopatilerin bazı formları normale yakın glisemik kontrole rağmen RAKEL TEXT BOOK OF FAMİLY MEDICINE, EIGHT EDITION by Saunders, an imprint of Elsevier Inc

24 LABORATUVAR İNCELEMELERI VE RUTIN İZLEM A1C: 3 ayda bir Açlık lipid profili BFT KCFT YILDA 1 TFT Erişkinde EKG TİT (keton, protein, sediment): Her vizitte TEMD DM ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-2013

25 LABORATUVAR İNCELEMELERI RUTIN İZLEM Çölyak Hastalığı; IgA doku transglutaminazına karşı antikorlar ve Antiendomisyum-IgA ile araştırılmalı Antikor pozitif veya semptomatik olgular kesin tanı için endoskopi yapılmak üzere gastroenteroloğa sevk edilmelidir. ADA-Diabetes Care Volume 37, Supplement 1, January 2014

26 LABORATUVAR İNCELEMELERI RUTIN İZLEM Hipotiroidi; İlk tanıda; Otoimmun tiroidit yönünden anti-tiroid peroksidaz (Anti- TPO) ve anti-tiroglobulin (Anti-Tg) antikorları taranmalı Metabolik kontrol sağlandıktan sonra; TSH kontrolü Test normal ise 1-2 yılda bir Tiroid hastalığına ilişkin semptom oluştuğunda TSH tekrarlanmalıdır. ADA-Diabetes Care Volume 37, Supplement 1, January 2014

27 LABORATUVAR İNCELEMELERI RUTIN İZLEM Mikroalbuminüri (üriner albumin ekskresyonu: UAE) Tanıdan 5 yıl sonra veya pubertede (hangisi daha önce ise) Spot idrarda albumin/kreatinin oranı tercih edilmelidir. UAE nin zaman içindeki eğilimi dikkate alınmalıdır. TEMD DM ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-2013

28 MIKROALBUMINÜRI NIN DEĞERLENDIRILMESI Sabah ilk idrarda 24 saatlik idrarda Albumin/kreatinin(mg/g) UAE (mg/gün) UAE hızı ( g/dk) Normoalbuminüri <30 <30 <20 Mikroalbuminüri* Makroalbuminüri (Klinik albuminüri) >300 >300 >200 *Son 3-6 ayda yapılan 3 ölçümden en az 2 si normalden yüksek ise mikroalbuminüri kabul edilir. Son 24 saatte yoğun egzersiz yapılmışsa, veya enfeksiyon, yüksek ateş, konjestif kalp yetersizliği, belirgin hiperglisemi ve hipertansiyon varsa UAE yüksek çıkabilir. UAE: Uriner albümin ekskresyonu TEMD DM ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-2013

29 GLISEMIK KONTROL Kan şekerinin kendi kendine takibi (SMBG); Çoklu doz insülin tedavisi ve insülin pompa tedavisi alanlar Öğün ve ara-öğün öncesi Ara sıra öğün-sonrası Yatmadan önce Egzersiz öncesi Hipoglisemiden şüphelenildiğinde Hipoglisemi sonrası normoglisemiye gelene kadar Araba sürmek gibi önemli aktiviteler öncesi Günde 4 kez, bir gün gece yatarken veya sabaha karşı arası Uzun dönem glisemi kontrolü: HbA1c TEMD DM ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-2013

30 GLISEMIK HEDEFLER A1C Hedef(*) %6.5 ( 48 mmol/mol) Gebelikte %6.5 (tercihen %6, 42 mmol/mol) AKŞ ve öğün öncesi KŞ mg/dl mg/dl Öğün sonrası 1. st KŞ - <140 mg/dl (**) Öğün sonrası 2.st KŞ <140 mg/dl 120 mg/dl (*)Glisemik hedefler bireyselleştirilmelidir. Hastanın yaşam beklenti süresi, diyabet yaşı, hipoglisemi riski, diyabet komplikasyonları ve eşlik eden diğer hastalıklarına göre belirlenmeli, gerekirse daha esnek glisemik kontrol hedeflenmelidir (**)Gebelerde öğün sonrası 1. st takip edilmelidir TEMD DM ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-2013

31 GLISEMIK HEDEFLER Açlık/Öğün öncesi (mg/dl) Gece (mg/dl) A1C Okul öncesi çocuklar (0-6 yaş) Okul çağındaki çocuklar (8-12 yaş) % <%8 Adolesanlarda (13-18 yaş) Gece: st tokluk: <150 % TEMD DM ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-2013

32 GLISEMIK HEDEFLER 65 yaş üzeri kişilerde, 10 yıllık yaşam beklentisi düşük ve eşlik eden hastalıkları olan diyabetlilerde sıkı metabolik kontrol önerilmez. ACCORD (2007), ve VA-DT (2008) çalışmalarında yaşlı ve diyabet süresi 10 yılın üzerinde Tip 2 diyabetlilerde sıkı metabolik kontrolün KV olay riskini artırdığı ve risk artışının hipoglisemi ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. TEMD DM ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-2013 Glycemic Control in Diabetes: A Tele of Three Studies. Diabetes Care. Sep 2008; 31(9):

33 GLISEMIK HEDEFLER Yaşam beklentisi >15 yıl ve majör komorbidite yok ise A1C %6.5 ( 48 mmol/mol) Yaşam beklentisi 5-15 yıl ve orta derecede komorbidite var ise A1C %7.5 ( 58 mmol/mol) Yaşam beklentisi <5 yıl ve majör komorbidite var ise A1C %8.5 ( 69 mmol/mol) olarak hedeflenebilir. TEMD DM ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-2013

34 GLISEMIK HEDEFLER Gebelik planlayan kadınlarda; HbA1c <%6.5 Hatta iyi motive edilmiş olgularda; HbA1c < %6.0 olmalı TEMD DM ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-2013

35 GLISEMI VE HBA 1C ILIŞKISI A1C (%) ADAG ortalama glukoz (mg/dl) ADAG; A1C derived average glucose; A1C den türetilmiş ortalama glıkoz değeri ADAG ortalama glukoz=28,7xa1c-46,7 Kaynak; Nathan DM, Kuenen J, Borg R, et al. Diabetes Care 2008;31:1473-8

36 A1C YI %1 DÜŞÜRMENIN KOMPLIKASYON VE ÖLÜM RISKLERINI AZALTMA ORANLARı Tip 1 diyabet (DCCT) Tip 2 Diyabet (UKPDS) Retinopati riski %35 Diyabete bağlı ölüm %25 Nefropati riski %24-44 Tüm nedenlere bağlı mortalite %7 Nöropati riski %30 Miyokard İnfarktüsü riski %18 - Mikrovasküler kompl. Riski %35 Kaynaklar: 1. DCCT Research Group. NEJM 1993;329: UKPDS Group. Lancet 1998;352:837.

37 KETONÜRI VE KETONEMI TESTI Tip 1 diyabetlilerde akut hastalık durumlarında KŞ >250 mg/dl Gebelerde KŞ >200 mg/dl Organizmada stres yaratan akut hastalık, travma ve operasyonlarda Hiperglisemi semptomlarına bulantı, kusma, karın ağrısı ve ateş eşlik ettiğinde Solukta aseton kokusu hissedildiğinde TEMD DM ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-2013

38 FIZIKSEL AKTITIVITE Prediyabetli ve diyabetli çocuklar; 60 dk/gün fiziksel aktivite Yetişkinler; 150 dk/hft orta-ağır aerobik fiziksel aktivite (%50-70 max. Kalp atımı) 3 gün/hft ya yayılmalı Egzersiz yapılmayan ardışık 2 gün olmamalı ADA-Diabetes Care Volume 37, Supplement 1, January 2014

39 HIPOGLISEMI Her vizitte semptomatik ve asemptomatik hipoglisemi sorgulanmalı Hipogliseminin farkına varamama veya birden fazla ağır hipoglisemi atağı varlığında; Tedavi rejimi gözden geçirilmelidir Glisemi hedefleri gevşetilebilir

40 BAĞıŞıKLAMA Influenza; 6 aylıktan büyük tüm DM hastalarında yıllık Pnömokok; 2 yaşından itibaren tüm hastalar aşılanmalı 5 yılda bir tekrarlanmalı Hepatit B; Aşılanmamış yaş arasında uygula 60 yaş ve üzeri aşılanmamış bireylerde de aşılamayı düşün TEMD DM ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-2013

41 HT/TA KONTROLÜ Her vizitte ölçülmeli TA : 140/80 mmhg Ciddi hipotansiyon riski bulunmayan, genç vakalarda 130/80 mmhg Gebede; / mmhg Çocukta hedefler; < 130/80 veya <90. persentil ADA-Diabetes Care Volume 37, Supplement 1, January 2014

42 LIPID HEDEFLERI Yıllık lipid profili kontrolü önerilir Çocuk ve adolesanda; Aile hikayesi pozitifse ; Tanıdan hemen sonra, >2 yaş çocuklarda açlık lipid profili bakılmalı Aile hikayesinde özellik yoksa; Pubertede başlanmalı ( 10 yaşından itibaren) Aşikar KVH yoksa ; LDL < 100mg/dl Aşikar KVH varlığında; LDL < 70 mg/dl ADA-Diabetes Care Volume 37, Supplement 1, January 2014

43 ANTI-AGREGAN TEDAVI Aşağıdaki risk faktörlerinden en az birisine sahip olan >50 yaş erkekler ve >60 yaş kadınlar mg/gün aspirin kullanmalıdır; Ailede KVH öyküsü Kendisinde HT, dislipidemi veya mikroalbuminüri Sigara kullanımı KVH ve Diyabeti ve dökümante edilmiş aspirin alerjisi varlığında Klopidogrel 75 mg/gün kullanılmalıdır ADA-Diabetes Care Volume 37, Supplement 1, January 2014

44 NEFROPATI Glisemi ve KB kontrolü sağlanmalıdır. Mikroalbuminüri (UAE): Diyabet süresi 5 yıl olan tip 1 diyabetlilerde, puberteyle beraber veya 10 yaşından itibaren yılda bir ölçülmeli Serum kreatinin yılda bir ölçülerek egfr hesaplanmalı Yılda bir spot idrarda albümin ve albümin-kreatinin oranı bakılmalı egfr <60ml/min/1.73 m2 olduğunda KBH ve komplikasyonları açısından değerlendir ADA-Diabetes Care Volume 37, Supplement 1, January 2014

45 RETINOPATI Optimal glisemi ve KB kontrolü sağlanmalıdır Tanıdan 5 yıl sonra, yıllık kontrol puberteyle beraber veya 10 yaşından itibaren başlamalı Retinopati saptanmadı ise kontrol 2 yıla çıkarılabilir Gebelik planlayan diyabetli kadında gebelikten önce göz dibi muayenesi yapılmalıdır. İlk trimesterdan postpartum 1. yıla kadar sıkı takip edilmelidir. Maküla ödemi, ileri non-proliferatif retinopati veya proliferatif retinopatili hastanın oftalmoloğa sevk edilmesi gereklidir. Retinopati varlığı aspirin kullanımı için bir kontraendikasyon değildir. Aspirin retinal hemoraji riskini arttırmaz ADA-Diabetes Care Volume 37, Supplement 1, January 2014

46 DIYABETIK AYAK Her vizitte muayene Yıllık detaylı muayene gerekir; İnspeksiyon Ayak nabızları Lokal koruyucu duyu kaybı ( monofilament testi, vibrasyon, pinprick test)

47 DIYABETIK AYAK Ülser ve ampütasyon riski yüksek kişiler tespit edilmeli; Periferik duyusal nöropati Ayak biyomekaniği bozulmuş Basınç artışı bulguları (kallus altında eritem, kanama) Kemik deformitesi Periferik arter hastalığı Ülser veya amputasyon öyküsü olan, Ağır tırnak patolojisi bulunan hastalar

48 TIP 1 DM İnsülin Tedavi İlkeleri

49 İnsülin tipi Jenerik adı Piyasa adı Etki başlangıcı Pik etki Etki süresi Kısa etkili (Human regüler) Hızlı etkili (Prandiyal analog) Orta etkili (Bazal human NPH) Uzun etkili (Bazal analog) Ultra uzun etkili (Bazal analog) Hazır karışım human (Regüler+NPH) Hazır karışım analog (Lispro+NPL) Hazır karışım analog (Aspart+NPA) Hazır karışım analog (Aspart +Degludec) (**) Prandiyal (Bolus) İnsülinler Kristalize insan insülini Actrapid HM dk 2-4 st 5-8 st Humulin R Glulisin insülin Apidra 15dk dk 3-5 st Lispro insülin Aspart insülin NPH insan insülin Bazal insülinler Humalog Novo Rapid Humulin N 1-3 st 8 st st İnsulatard HM Glargin insülin Lantus 1 st Piksiz st Detemir insülin Levemir Degludec insülin Tresbia 2 st Piksiz 40 st %30 kristalize+%70 NPH insan insülin %25 insülin Lispro+%75 insülin Lispro protamin %50 insülin Lispro+ %50 insülin Lispro protamin %30 insülin aspart+%70 insülin aspart protamin %30 insülin Aspart+%70 insülin Degludec Hazır karışım ( bifazik ) insülinler Humulin M 70/ dk Değişken st Mixtard HM 30 Humalog Mix dk Değişken st Humalog Mix50 Novo Mix dk Değişken st Ryzodeg dk Değişken 40 st

50 İNSÜLIN TEDAVI PROTOKOLLERI Yoğun İnsülin Tedavileri; Sürekli Cilt altı İnsülin İnfüzyonu (SCİİ) Bazal-Bolus İnsülin Replasmanı İnsülin Destek Tedavisi

51 YOĞUN DIYABET TEDAVISININ HEDEFLERI Normale yakın glisemi hedeflerine ulaşmak Tedavi sırasında üçüncü şahısların yardımını ve girişimi gerektirecek hipoglisemiye neden olmamak Diabetes Mellitusun kronik komplikasyonlarını azaltmak Yaşam kalitesini artırmak ve ömrü uzatmak

52 BAZAL İNSÜLINLER Açlık plazma glukozunu kontrol ederler Günlük ihtiyacın yaklaşık %50 sini oluşturur Orta etkili (NPH) İnsülinler Uzun etkili (Analog) İnsülinler İnsülin Glargine, İnsülin Detemir Bazal İnsülin Etki Süreleri Preparat adı Etki başlangıcı (st) Eki piki (st) Etki süresi (st) NPH İnsülin Glargine İnsülin 1-2 Yok Detemir İnsülin 2-4 Yok 16-24

53 BAZAL İNSÜLİN TEDAVISI Uzun etkili analoglar; Tek veya ikili doz halinde verilebilir Tek doz uzun etkili analog, günün herhangi bir saatinde önerilebilir İkili Doz; Endojen insülin rezervi olmayan (C peptid <0.1 mg/mg) olan Tip 1 DM Brittle ( oynak ) Tip Diyabette Total bazal insülin dozunun >0.5 İÜ/kg/gün

54 BOLUS INSÜLIN Öğün-sonrası glisemiyi kontrol eder Her öğünde günlük insülin ihtiyacının %50 sini oluşturur Kısa etkili (Regüler) insülin Hızlı etkili (Analog) insülinler İnsülin Aspart, Lispro, Glulisine Bolus İnsülin Etki Süreleri Preparat adı Regüler Human İnsülin Lispro/Aspart/ Glulisine İnsülin Etki başlangıcı (dk) Eki piki (st) Etki süresi (st)

55 BOLUS INSÜLIN TEDAVISI Hızlı Analog İnsülinler; Değişken, aktif yaşam Glisemik indeksi yüksek beslenme (çocuklar ve gençler) Akut hiperglisemi ataklarında İnsüiln pompalarında Regüler İnsülin; Düzenli, sedanter yaşam Erişkin, orta yaşlı Komplikasyonlu diyabetiklerde

56 BAZAL-BOLUS İNSÜLIN REPLASMANı Multipl (çoklu) doz insülin injeksiyonları Günde 3 kez öğün öncesi hızlı/kısa etkili (bolus) insülin + günde 1 kez (tercihen gece) orta/uzun etkili (bazal) insülin Günde 3 kez öğün öncesi hızlı/kısa etkili (bolus) insülin + günde 2 kez orta/uzun etkili (bazal) insülin Sürekli cilt altı insülin infüzyonu (SCİİ) İnsülin pompası ile bazal, bolus ve düzeltme dozları

57 HAZıR KARıŞıM INSÜLINLER Regüler + NPH İnsülinler Regüler Human %30+NPH İnsülin %70 Analog Karışım İnsülinler Bifazik İnsülin Aspart; İnsülin Aspart %30+İnsülin Protamin Aspart %70 Bifazik İnsülin Lispro 25; İnsülin Lispro %25+İnsülin Protamin Lispro %75 Bifazik İnsülin Lispro 50; İnsülin Lispro %50+İnsülin Protamin Lispro %50

58 İNSÜLIN DESTEK TEDAVISI Komplikasyonlu veya hipoglisemi riski yüksek yaşlı tip 1 diyabetlilerde Diyetle kontrol altına alınamayan hafif GDM de Tip 2 diyabette önerilmektedir. Bifazik karışım insülin tedavisi Günde 2 doz orta/uzun etkili + hızlı/kısa etkili karışım insülin Hazır karışım insülin preparatları kullanılabilir Bazal insülin desteği Günde 1 veya 2 doz orta (NPH) veya uzun etkili (glargin veya detemir) Tip 2 diyabet GDM olgularında (NPH veya detemir)

59 GEBEDE İNSÜLIN PREPARATı TERCIHI Gebe Tip 1 DM lerde; Bolus İnsülin; Regüler insan insülini Bazal; İkili doz NPH insülin Alternatif; Bolus; Lispro ve Aspart İnsülinler Bazal; Detemir İnsülin Glargin insülinin gebede kullanımı ile ilgili yeterli veri yoktur.

60 İNSÜLIN DOZUNUN HESAPLANMASı Kg başına ayarlanır Diyabetli bireyin fenotipi ve fiziksel aktivite durumu ile diyabet komplikasyonları da göz önüne alınmalıdır Tip 1 diyabette IU/kg/gün Tip 2 diyabette IU/kg/gün Bazal-bolus insülin rejimlerinde günlük gereksinimin yaklaşık yarısı (%40-60) bazal, geri kalan yarısı (%40-60) bolus olarak hesaplanır. Bazal insülin desteği için IU/kg/gün insülin başlanabilir

61 İNSÜLIN DOZUNUN HESAPLANMASı Fenotip Normal kilolu Fizik aktivitesi yoğun Fizik aktivitesi orta derecede Fizik aktivitesi hafif Obez Fizik aktivitesi yoğun Fizik aktivitesi orta derecede Fizik aktivitesi hafif İnsülin Dozu (IU/kg/gün) 0,3 0,4 0,4 0,5 0,6 0,8 Böbrek yetersizliği -0,2 Hipoglisemi riskini artıran durumlar -0,2 Fazla yemek yiyen +0,1 Yeni başlayan Tip 1 Diyabet (<30 yaş) 0,3

62 Ulusal diyabet kongresi konsesnu grubu, Diyabet tanı ve tedavi rehberi- 2013

63 Ulusal diyabet kongresi konsensus grubu, Diyabet tanı ve tedavi rehberi- 2013

64 İNSÜLIN DOZU AYARLANMASı Bazal İnsülinler AKŞ ne göre ayarlanmalı Bolus İnsülinler TKŞ ne göre ayarlanmalı Bir öğünde bolus insülin değişimi genellikle 1-2 ünitenin üstüne çıkmamalıdır Önce hipoglisemiler düzeltilmelidir Her hiperglisemi pikinden önce akut hipoglisemi atağı olup olmadığı araştırılmalıdır Kan glukozuna göre insülin düzenlenmesi genellikle üç günde bir yapılmalıdır

65 İNSÜLIN DOZU AYARLANMASı Hızlı etkili ( Lispro, Aspart) insülin Yemekten 5-15 dakika önce Kısa etkili (Regüler insan) insülin Yemekten 30 dakika önce Kan glukoz düzeylerine göre insülin enjeksiyon zamanı değiştirilebilir Açlık kan glukozu; mg/dl - bolus insülin yarı doz ve yemekten sonra yapılmalı <65 mg/dl - bolus insülin dozu yapılmamalıdır

66 İNSÜLIN TEDAVI ILKELERI Yeni başlangıç Tip 1 DM da glisemi regülasyonu sağlandıktan sonra hasta izlemi sürdürülmeli Remisyon (balayı) sürecine giren diyabetlilerde sıkı bir izlem programı ile insülin dozu azaltılmalı

67 SCİİ ENDIKASYONLARı Tekrarlayan ve üçüncü kişilerin yardımını gerektiren hipoglisemi öyküsü Çoklu doz (bazal-bolus) insülin injeksiyon rejimleri ile sıkı glisemik kontrolün (A1C %6.5; 48 mmol/mol hedefinin) sağlanamaması Şafak olayı (Dawn fenomeni): Sabah APG düzeylerinin mg/dl yi aşması Kan glukoz düzeylerinin günden güne belirgin değişkenlik göstermesi

68 SCİİ ENDIKASYONLARı Gebelik Fetal anomalileri ve spontan abortusları önlemek için titiz glisemi kontrolünün konsepsiyondan önce sağlanması zorunluluktur. Yaşam düzeninin esneklik gerektirmesi: Vardiya sisteminde çalışan, sık seyahat etmek zorunda olan veya güvenliğin önemli olduğu işlerde çalışan diyabetli kişiler. Düşük insülin gereksinimi: İnsülin gereksiniminin günde 20 IU nin altında olması.

69 SCİİ DE KULLANıLAN İNSÜLINLER Monomerik insülinler; Regüler insülin, insülin lispro, insülin aspart ve insülin glulisin Kristalize insülin; tercih edilmemektedir İnsülin lispro tedavisi ile daha düşük A1C düzeylerine erişilebildiği bildirilmiştir Analog insülinlerden bazıları kateterde çökelme yapabilir

70 SCİİ DE BAŞLANGıÇ İNSÜLIN DOZU Toplam insülin dozu (TİD); SCİİ tedavisinden önce aldığı toplam doz %25-30 oranında azaltılır Toplam günlük dozun %50 si bazal, %50 si bolus doz Gebelik, küçük çocuklar ve adolesanlarda bu oranlar %40-50 bazal ve %50-60 bolus arasında değişebilir Toplam bazal doz 24 e bölünerek, saatlik insülin infüzyon hızı hesaplanır TEMD DM ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-2013

71 TEMD DM ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-2013

72 SCİİ DOZ AYARı Hedef; Bazal düzeyler arasındaki farkın (öğün önceleri, gece ve sabaha karşı) <35 mg/dl Öğün sonrası 2. saat glisemi düzeylerinin <180 mg/dl (tercihen <140 mg/dl) İnsülin infüzyon hızlarında IU/st lik değişiklikler yapılır

73 İNSÜLIN KOMPLIKASYONLARı Hipoglisemi Kilo artışı Masif hepatomegali Ödem Anti-insülin antikorları ve allerji Lipoatrofi Lipohipertrofi Kanama, sızma ve ağrı Hiperinsülinemi ve ateroskleroz ve kanser riski

74

75

76

77 TEŞEKKÜRLER

Tip 2 Diabetes Mellitusta Hangi Hastaya Ne Zaman Hangi İnsülin

Tip 2 Diabetes Mellitusta Hangi Hastaya Ne Zaman Hangi İnsülin Tip 2 Diabetes Mellitusta Hangi Hastaya Ne Zaman Hangi İnsülin Dr. Füsun Törüner Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma B.D, Ankara 22-23.Kasım.2013 -TEKİRDAĞ Tip 2 DM progresif bir

Detaylı

Çağın Salgını. Aile Hekimliğinde Diabetes Mellitus Yönetimi

Çağın Salgını. Aile Hekimliğinde Diabetes Mellitus Yönetimi Çağın Salgını Aile Hekimliğinde Diabetes Mellitus Yönetimi Epidemiyoloji, Tanı, İzlem Uzm. Dr. İrfan Şencan Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği Başasistanı Sunum Planı Tanım

Detaylı

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Diyabetik Hasta Takibi Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Amaç Bu oturum sonunda katılımıcı hekimler birinci basamakta Diyabet hastalığının yönetimi konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

İnsülinlere Genel Bakış

İnsülinlere Genel Bakış İnsülinlere Genel Bakış 2. Tekirdağ Endokrinoloji Kursu 22-23 Kasım/2013 Doç. Dr. Kubilay ÜKİNÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları B.D 1 İnsülin Salgılanması-1

Detaylı

Meral Mert, Endokrinoloji ve Metabolizma

Meral Mert, Endokrinoloji ve Metabolizma Meral Mert, Endokrinoloji ve Metabolizma Diyabetli bir kadının gebe kalması pregetasyonel diyabet. Gebelikte diyabetin ortaya çıkması gestasyonel diyabet olarak tanımlanır. 2 Gestasyonel diyabet UK de

Detaylı

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD ceylakonca@gazi.edu.tr. Diabetes Mellitus ta İnsülin Tedavisi

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD ceylakonca@gazi.edu.tr. Diabetes Mellitus ta İnsülin Tedavisi Doç. Dr. M. Ayhan KARAKOÇ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD akarakoc921@hotmail.com 1966 Yılında İstanbul-Bakırköy de doğdu. 1984-1991 yılları arasında Gazi Üniversitesi Tıp

Detaylı

Basın bülteni sanofi-aventis

Basın bülteni sanofi-aventis Basın bülteni sanofi-aventis 28 Mart 2007 TERİMLER SÖZLÜĞÜ A 1c, Hemoglobin HbA 1c Herhangi bir zamandaki HbA1c yüzdesi, önceki 3 ay içindeki ortalama kan glukozu düzeyini yansıtır (3 ay, kırmızı kan hücrelerinin

Detaylı

Algoritmalarla Diyabette Beslenme Tedavisi

Algoritmalarla Diyabette Beslenme Tedavisi Algoritmalarla Diyabette Beslenme Tedavisi TEMD Diyabet Tanı ve Tedavi Rehberi TIBBİ BESLENME TEDAVİ ALGORİTMASI Tip 1 Diyabetli Tip 2 Diyabetli Gestasyonel Diyabetli Diyabetik Gebe Prediyabet

Detaylı

İNSÜLİN UYGULAMALARI

İNSÜLİN UYGULAMALARI İNSÜLİN UYGULAMALARI İnsülinin Fizyolojik Özellikleri İnsülin; pankreasın langerhans adacıklarındaki beta hücrelerinden salgılanan ve kan glikozunu düşüren bir hormondur. Sağlıklı bireylerde (gebe ve obez

Detaylı

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü Tip 1 diyabete giriş Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü ENTERNASYONAL EKSPER KOMİTE TARAFINDAN HAZIRLANAN DİABETİN YENİ SINIFLAMASI 1 - Tip 1 Diabetes

Detaylı

KILAVUZLAR NEDEN BAZAL İNSÜLİNLERİ ÖNERİYOR. Prof. Dr. Nermin OLGUN

KILAVUZLAR NEDEN BAZAL İNSÜLİNLERİ ÖNERİYOR. Prof. Dr. Nermin OLGUN KILAVUZLAR NEDEN BAZAL İNSÜLİNLERİ ÖNERİYOR Prof. Dr. Nermin OLGUN Kontrolsüz iperglisemi (katabolik özellikler, KŞ 300-350mg/dl, HbA1c %10-12) 2016 ADA Tip 2 Diyabet Kılavuzu Antihiperglisemik Tedavi

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus komplikasyonlar Mikrovasküler Makrovasküler Diyabetik retinopati Diyabetik

Detaylı

VAY BAŞIMA GELEN!!!!!

VAY BAŞIMA GELEN!!!!! VAY BAŞIMA GELEN!!!!! DİYABET YÖNETİMİNDE İNSÜLİN POMPA TEDAVİSİNİN KAN ŞEKERİ REGÜLASYONUNA OLUMLU ETKİSİ HAZIRLAYAN: HEM. ESRA GÜNGÖR KARABULUT Diyabet ve Gebelik Diyabetli kadında gebeliğin diyabete

Detaylı

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri

İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri İnfeksiyonlu Hastada Antidiyabetik Tedavi İlkeleri Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH, İç Hastalıkları Kliniği Sunum akışı Kılavuzlar ışığında; Glisemik tanımlamalar ve

Detaylı

DİYABETES MELLİTUS. Dr. Aslıhan Güven Mert

DİYABETES MELLİTUS. Dr. Aslıhan Güven Mert DİYABETES MELLİTUS Dr. Aslıhan Güven Mert DİYABET YÖNETİMİ Kan şekeri ayarını sağlamaktır. Diyabet tedavisinde hedef glukoz değerleri NORMAL HEDEF AKŞ (mg/dl)

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Akut Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus akut komplikasyonlar Hipoglisemi Hiperglisemi ilişkili ketonemi

Detaylı

Tip 2 diyabetli hastada ilk tercih ettiğiniz ilaç hangisidir? 1. Sülfonilüre 2. Metformin 3. Glitazon 4. İnsülin

Tip 2 diyabetli hastada ilk tercih ettiğiniz ilaç hangisidir? 1. Sülfonilüre 2. Metformin 3. Glitazon 4. İnsülin Tip 2 Diyabette İnsülin Tedavisi Prof. Dr. Aytekin OĞUZ İstanbul Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. İç Hastalıkları Kliniği Tip 2 diyabetli hastada ilk tercih ettiğiniz ilaç hangisidir? 1. Sülfonilüre

Detaylı

Sürekli ciltaltı insülin infüzyonu (CSII) Sürekli glukoz izlemi(cgm) (Klinik Kullanımı)

Sürekli ciltaltı insülin infüzyonu (CSII) Sürekli glukoz izlemi(cgm) (Klinik Kullanımı) Sürekli ciltaltı insülin infüzyonu (CSII) Sürekli glukoz izlemi(cgm) (Klinik Kullanımı) Prof. Dr. Erdinç Ertürk Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı 49.

Detaylı

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi

Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Yatan hastalarda güncel diyabet tedavisi Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu Medeniyet Üniversitesi Göztepe EAH İç Hastalıkları Kliniği Diyabet hastası neden yatar? Kontrolsüz diyabet HbA1c: %16 Metformin DPP-4 inhibitörü

Detaylı

DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI. ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi

DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI. ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? DİYABET(ŞEKER HASTALIĞI) NEDİR? Diyabet vücutta yeterince insülin üretilememesi veya etkili

Detaylı

POSTTRANSPLANT DİABETES MELLİTUS DR. ÜLKEM YAKUPOĞLU ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ INTERNATIONAL HOSPITAL ORGAN NAKLİ MERKEZİ

POSTTRANSPLANT DİABETES MELLİTUS DR. ÜLKEM YAKUPOĞLU ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ INTERNATIONAL HOSPITAL ORGAN NAKLİ MERKEZİ POSTTRANSPLANT DİABETES MELLİTUS DR. ÜLKEM YAKUPOĞLU ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ INTERNATIONAL HOSPITAL ORGAN NAKLİ MERKEZİ Transplant İlişkili Hiperglisemi (TAH) Posttransplant Diabetes Mellitus

Detaylı

İNSULİN TEDAVİSİNİN MATEMATİK KURALLARI VE TİP 1 DİYABETTE TEDAVİ PROTOKOLLERİ Prof.Dr.M.Temel Yılmaz

İNSULİN TEDAVİSİNİN MATEMATİK KURALLARI VE TİP 1 DİYABETTE TEDAVİ PROTOKOLLERİ Prof.Dr.M.Temel Yılmaz İNSULİN TEDAVİSİNİN MATEMATİK KURALLARI VE TİP 1 DİYABETTE TEDAVİ PROTOKOLLERİ Prof.Dr.M.Temel Yılmaz BRITANNICA-1910 Diyabet oldukça öldürücü bir hastalıktır ve iyileşme nadiren görülür. Hastaların %

Detaylı

İNSÜLİN KULLANAN ERİŞKİN HASTANIN TAKİBİ. Hülya Gülyüz Demir Yeditepe Üniversitesi Hastanesi

İNSÜLİN KULLANAN ERİŞKİN HASTANIN TAKİBİ. Hülya Gülyüz Demir Yeditepe Üniversitesi Hastanesi İNSÜLİN KULLANAN ERİŞKİN HASTANIN TAKİBİ Hülya Gülyüz Demir Yeditepe Üniversitesi Hastanesi İnsülin Tedavisi; Tip 1 diyabet Diyabette gebelik ve emzirme dönemi veya gestasyonel diyabet Özel bazı durumlarda

Detaylı

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Prof. Dr. Lemi İbrahimoğlu İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı Gestasyonel Diyabetes

Detaylı

İNSÜLİN TEDAVİSİNİN YÖNETİMİ. Prof. Dr. Nermin OLGUN Acıbadem Üniversitesi SBF Hemşirelik Bölümü

İNSÜLİN TEDAVİSİNİN YÖNETİMİ. Prof. Dr. Nermin OLGUN Acıbadem Üniversitesi SBF Hemşirelik Bölümü İNSÜLİN TEDAVİSİNİN YÖNETİMİ Prof. Dr. Nermin OLGUN Acıbadem Üniversitesi SBF Hemşirelik Bölümü AMAÇ: Diyabetli ve yakınlarına insülin uygulamaları konusunda temel bilgi, beceri tutum kazandırmaktır. Bilgi

Detaylı

Hipoglisemi-Hiperglisemi. Dr.SEMA YILDIZ TÜDOV Özel Diabet Hastanesi İstanbul

Hipoglisemi-Hiperglisemi. Dr.SEMA YILDIZ TÜDOV Özel Diabet Hastanesi İstanbul Hipoglisemi-Hiperglisemi Dr.SEMA YILDIZ TÜDOV Özel Diabet Hastanesi İstanbul Diabetin Acil Sorunları Hipoglisemi Diabetik Ketoz ( veya Ketoasidoz) Hiperosmolar Nonketotik Durum Laktik Asidoz Hipoglisemi

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği Tip 1 Diyabetes Mellitus Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniği DiyabetesMellitusnedir? Kan şekeri yüksekliğine ile sonuçlanan vücutta Kan şekeri yüksekliğine ile sonuçlanan

Detaylı

Tip I. Tip II. Semptomlar. Vücut yapısı Zayıf Sıklıkla fazla kilolu. Tedavi İNSÜLİN Diyet, egzersiz; oral antidiyabetik ± insülin

Tip I. Tip II. Semptomlar. Vücut yapısı Zayıf Sıklıkla fazla kilolu. Tedavi İNSÜLİN Diyet, egzersiz; oral antidiyabetik ± insülin Diabetes mellitus Tip I Tip II Tedavi İNSÜLİN Diyet, egzersiz; oral antidiyabetik ± insülin Semptomlar Polidipsi, polifaji, Asemptomatik olabilir poliüri Vücut yapısı Zayıf Sıklıkla fazla kilolu Tip I

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

DİYABETTE YENİ YAKLAŞIMLAR. Yrd.Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya AD AYDIN 2003

DİYABETTE YENİ YAKLAŞIMLAR. Yrd.Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya AD AYDIN 2003 DİYABETTE YENİ YAKLAŞIMLAR Yrd.Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya AD AYDIN 2003 1 Diabetes Mellitus (DM) Diabetes mellitus (DM), karbonhidrat metabolizmasının,

Detaylı

Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli?

Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli? Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli? Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Gerçek bir pozitiflik söz konusu mudur?

Detaylı

GEBELİKTE İNSÜLİN STRATEJİSİ

GEBELİKTE İNSÜLİN STRATEJİSİ GEBELİKTE İNSÜLİN STRATEJİSİ Prof. Dr. Engin GÜNEY Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı GEBELİKTE İNSÜLİN STRATEJİSİ İki hedef Primer koruma GEBELİKTE

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Endokrinoloji ve Metabolizma B.D

Diyabetes Mellitus. Endokrinoloji ve Metabolizma B.D Diyabetes Mellitus Dr.Nuri Çakır Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma B.D Türk Toraks Derneği i 9.Yıll llık k Kongresi 19-23 Nisan 2006 Diyabetes mellitus İnsülin salgılanmas

Detaylı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı

Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi. Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Yüksekte Çalışması İçin Onay Verilecek Çalışanın İç Hastalıkları Açısından Değerlendirilmesi Dr.Emel Bayrak İç Hastalıkları Uzmanı Çalışan açısından, yüksekte güvenle çalışabilirliği belirleyen etkenler:

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA DİYABET TEDAVİSİ

HEMODİYALİZ HASTALARINDA DİYABET TEDAVİSİ HEMODİYALİZ HASTALARINDA DİYABET TEDAVİSİ Dr. Mürvet YILMAZ Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi KIŞ OKULU-2014 DM, genel popülasyonun % 3-6 20 yaş ve üzeri nüfus: 47.467.350 (%65.4) TURDEP-II

Detaylı

YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef

YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı 26 Nisan 2014, Antalya 50. Ulusal Diyabet Kongresi Yaş Ortalama İnsan Ömrü Ortalama

Detaylı

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ

DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ DİYABETTE İLAÇ VE İNSÜLİN TEDAVİSİ Uz. Dr. M. Masum CANAT Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği DİYABET (ŞEKER HASTALIĞI) NEDİR? İnsülin eksikliği ya da var olan

Detaylı

Bir Diyabetik Bireyin Yaşam Öyküsü. Dr. Kubilay KARŞIDAĞ İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi

Bir Diyabetik Bireyin Yaşam Öyküsü. Dr. Kubilay KARŞIDAĞ İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Bir Diyabetik Bireyin Yaşam Öyküsü Dr. Kubilay KARŞIDAĞ İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi 1996 2000 2001 31 yaşında kadın hasta 4 yıl önce 4.650 kg ağırlığında bir bebek doğurmuş. Baba obez, anne-dayı ve

Detaylı

Diyabet insülin eksikliği veya etkisizliği sonucu gelişen, akut ve kronik komplikasyonların eşlik etmesiyle yaşam boyu süren bir hastalıktır.

Diyabet insülin eksikliği veya etkisizliği sonucu gelişen, akut ve kronik komplikasyonların eşlik etmesiyle yaşam boyu süren bir hastalıktır. DİYABET DİYABET NEDİR? Diyabet insülin eksikliği veya etkisizliği sonucu gelişen, akut ve kronik komplikasyonların eşlik etmesiyle yaşam boyu süren bir hastalıktır. Diyabet her yaşta görülebilir. SORUN

Detaylı

HCV POZİTİF RENAL TRANSPLANT HASTALARINDA POSTTRANSPLANT DİYABET GELİŞİMİ RİSKİ ARTMIŞ MIDIR?

HCV POZİTİF RENAL TRANSPLANT HASTALARINDA POSTTRANSPLANT DİYABET GELİŞİMİ RİSKİ ARTMIŞ MIDIR? HCV POZİTİF RENAL TRANSPLANT HASTALARINDA POSTTRANSPLANT DİYABET GELİŞİMİ RİSKİ ARTMIŞ MIDIR? Abdullah ŞUMNU 1, Erol DEMİR 2, Ozan YEĞİT, Ümmü KORKMAZ, Yaşar ÇALIŞKAN 2, Nadir ALPAY 3, Halil YAZICI 2,

Detaylı

İnsulin Tedavisi Prof. Dr. Zeynep Oşar

İnsulin Tedavisi Prof. Dr. Zeynep Oşar İnsulin Tedavisi Prof. Dr. Zeynep Oşar İnsulin diyabet tedavisinin en önemli yapıtaşını oluşturur. 1921 yılında keşfedilmiş olan bu hormon ilk kez 1922 de diyabet tedavisinde kullanılmış ve çağdaş tıpta

Detaylı

Gestasyonel Diyabet (GDM)

Gestasyonel Diyabet (GDM) Gestasyonel Diyabet (GDM) Tanım, Sıklık Gebelikte ortaya çıkan veya ilk defa tespit edilen glikoz intoleransı olarak tanımlanmaktadır (WHO 2012; ACOG, 2013). Aşikar diyabet kriterlerini içermeyen ve gebeliğin

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Adem Aköl Sinan Özyavaş Hazırlama Komitesi Kalite Konseyi Başkanı Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

Diyabette tanı karmaşası: Tip 1 ve tip 2 dışı diyabet tipleri

Diyabette tanı karmaşası: Tip 1 ve tip 2 dışı diyabet tipleri Diyabette tanı karmaşası: Tip 1 ve tip 2 dışı diyabet tipleri Prof. Dr. Hulusi Atmaca Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı SAMSUN TEMD Tip1 - tip2 DM? Geleneksel ADA sınıflandırmasına

Detaylı

Birinci Basamakta İnsülin Tedavisi

Birinci Basamakta İnsülin Tedavisi Derleme - Review Klinik Tıp Aile Hekimliği Dergisi Cilt: 5 Sayı: 2 Mart - Nisam 2013 Birinci Basamakta İnsülin Tedavisi Insulin Treatment in Primary Care Yrd. Doç. Dr. Seçil Gunher ARICA Mustafa Kemal

Detaylı

Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı. Dr. Ahmet KAYA TRABZON

Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı. Dr. Ahmet KAYA TRABZON Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı Dr. Ahmet KAYA 06.10.2016 TRABZON AKILCI İLAÇ KULLANIMI Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılmıştır. Kişilerin klinik bulgularına

Detaylı

Diyabetik Nefropati Tanı ve Tedavide Güncelleme. Dr. Gültekin Süleymanlar Dr. Alper Sönmez

Diyabetik Nefropati Tanı ve Tedavide Güncelleme. Dr. Gültekin Süleymanlar Dr. Alper Sönmez Diyabetik Nefropati Tanı ve Tedavide Güncelleme Dr. Gültekin Süleymanlar Dr. Alper Sönmez Diyabetik Nefropati Tanısında Güncelleme Dr. Alper Sönmez GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim

Detaylı

Diyabet Nedir? Diyabetin iki tipi vardır:

Diyabet Nedir? Diyabetin iki tipi vardır: Diyabet Nedir? Kan şekeri, glukoz vücut için gerekli olan enerjiyi sağlar. İhtiyaçtan fazla şeker, gerektiğinde kullanılmak üzere karaciğer ve yağ hücrelerinde depolanır. Şekerin vücutta enerji olarak

Detaylı

MODY Tanı ve Tedavi İlkeleri. Prof.Dr.Murat YILMAZ NKÜ Tıp Fakültesi endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD

MODY Tanı ve Tedavi İlkeleri. Prof.Dr.Murat YILMAZ NKÜ Tıp Fakültesi endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD MODY Tanı ve Tedavi İlkeleri Prof.Dr.Murat YILMAZ NKÜ Tıp Fakültesi endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD Maturity-Onset Diabetes of Young (MODY) tüm diyabetli olguların yaklaşık %1-2 sini oluşturur

Detaylı

TİP 2 DİYABET. Tanı, Patogenez, Semptom ve Bulgular, Klinik Çalışmalar, Öneriler. HALUK ŞAVLI 2012

TİP 2 DİYABET. Tanı, Patogenez, Semptom ve Bulgular, Klinik Çalışmalar, Öneriler. HALUK ŞAVLI 2012 TİP 2 DİYABET Tanı, Patogenez, Semptom ve Bulgular, Klinik Çalışmalar, Öneriler. HALUK ŞAVLI 2012 Tip 2 diyabet, insülin direnci ve bunun insülin sekresyonundaki defekt nedeniyle, kompanse edilememesi

Detaylı

Tip 2 Diyabet te Agresif Tedavi Gerekli mi? EVET. Prof. Dr. Kürşad Ünlühızarcı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Tip 2 Diyabet te Agresif Tedavi Gerekli mi? EVET. Prof. Dr. Kürşad Ünlühızarcı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Tip 2 Diyabet te Agresif Tedavi Gerekli mi? EVET Prof. Dr. Kürşad Ünlühızarcı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Günümüzde diyabet tedavisinde neredeyiz? Tedavide başarı durumumuz

Detaylı

ŞEKER HASTALIĞI-DİYABET. Uzm. Hemşire Seval GÜNDOĞDU

ŞEKER HASTALIĞI-DİYABET. Uzm. Hemşire Seval GÜNDOĞDU ŞEKER HASTALIĞI-DİYABET Uzm. Hemşire Seval GÜNDOĞDU Diyabet (Şeker Hastalığı) Nedir? Kandaki şeker (glukoz) miktarının çok fazla olduğu kronik (uzun süreli seyreden) bir hastalıktır Enerji kaynağı olarak

Detaylı

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk 62 y., kadın, emekli bankacı İzmir de oturuyor. Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk Öykü: 12 yıldır hipertansif. İlaçlarını düzenli aldığını ve diyete

Detaylı

Diyabet ve Nütrisyon Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu

Diyabet ve Nütrisyon Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu Diyabet ve Nütrisyon Doç. Dr. Mehmet Uzunlulu İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği Dünyada diyabet patlaması Ülkemizde diyabet %90 arttı 6. IDF

Detaylı

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU

Diyabet ve egzersiz TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA DERNEĞİ DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU TEMD DİABETES MELLİTUS ÇALIŞMA VE EĞİTİM GRUBU HASTA EĞİTİM KİTAPÇIKLARI SERİSİ 02 Diyabet ve egzersiz Diyabetli bireyler

Detaylı

Diabet ve Tedavisi. Dr. Erdal DUMAN. www.erdalduman.com. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı İç Hastalıkları Uzmanı

Diabet ve Tedavisi. Dr. Erdal DUMAN. www.erdalduman.com. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı İç Hastalıkları Uzmanı Diabet ve Tedavisi Dr. Erdal DUMAN Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı İç Hastalıkları Uzmanı www.erdalduman.com Diyabetin Tanımı Diabetes mellitus, İnsülin sekresyonunda, İnsülin etkisinde

Detaylı

PREDİYABET EPİDEMİYOLOJİ VE TANISI. Prof. Dr. Engin GÜNEY

PREDİYABET EPİDEMİYOLOJİ VE TANISI. Prof. Dr. Engin GÜNEY PREDİYABET EPİDEMİYOLOJİ VE TANISI Prof. Dr. Engin GÜNEY Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı DİABETES MELLİTUS 415 milyon erişkinde diyabet var.

Detaylı

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya Gebelikte diyabet taraması Prof. Dr. Yalçın Kimya Gestasyonel diyabet İlk defa gebelik sırasında saptanan diyabet Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2010;33(Suppl 1):S62 9.

Detaylı

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom İnsülin direnci (İR) zemininde ortaya çıkan Abdominal obesite Bozulmuş glukoz toleransı (BGT) veya DM HT Dislipidemi Enflamasyon, endotel

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

Tiroid Hormonları ve Yorumlanması.

Tiroid Hormonları ve Yorumlanması. Tiroid Hormonları ve Yorumlanması www.hepsaglik.net Tiroid Hastalıklarında İlk İstenecek Testler Tiroid tarama testi olarak TSH kullanılabilir. Son derece hassas bir testtir. Primer hipotiroidi ve hipertiroidiyi

Detaylı

Aile Hekimliği Uygulamasında Diyabetes Mellitus Yönetimi ve. Prof.Dr. Halil Önder Ersöz Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

Aile Hekimliği Uygulamasında Diyabetes Mellitus Yönetimi ve. Prof.Dr. Halil Önder Ersöz Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Aile Hekimliği Uygulamasında Diyabetes Mellitus Yönetimi ve İnsülin Tedavisi Başlama Prof.Dr. Halil Önder Ersöz Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı TANIM: Diyabetes Mellitus, insülin sekresyonundaki

Detaylı

Tez Danışmanı Prof. Dr. Mehtap TAN

Tez Danışmanı Prof. Dr. Mehtap TAN TİP 2 DİYABETLİ HASTALARIN BAKIM VE TEDAVİYE YÖNELİK TUTUM VE DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ Sakine USTAALİOĞLU İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Tez Danışmanı Prof. Dr. Mehtap TAN Yüksek Lisans Tezi-2015

Detaylı

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI

HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI HİPOGLİSEMİNİN KOMPLİKASYONLARI Prof. Dr. Reyhan ERSOY Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HİPOGLİSEMİ VE DİYABETES MELLİTUS Hipoglisemi Diyabetes

Detaylı

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir

Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi. Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir Glisemik kontrolün ölçütleri ve prognozla ilişkisi Dr. Gülay Aşcı Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı İzmir HD e yeni başlayan hastaların 1/3 de neden diyabetik nefropati Yeni başlayan

Detaylı

BIRINCI BASAMAKTA NE ZAMAN TEDAVI, NE ZAMAN SEVK? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ VE TIP EĞİTİMİ A.D.

BIRINCI BASAMAKTA NE ZAMAN TEDAVI, NE ZAMAN SEVK? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ VE TIP EĞİTİMİ A.D. BIRINCI BASAMAKTA NE ZAMAN TEDAVI, NE ZAMAN SEVK? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ VE TIP EĞİTİMİ A.D. Amaç: Bu oturumun sonunda katılımcıların birinci basamakta

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem. Diyabette Bakım,Takip ve İzleme İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.Alev Kahraman Kan Glukozunun Diyabetli Birey Tarafından Takibi Kan glukozunun

Detaylı

ayfer.aktas@acibadem.com.tr

ayfer.aktas@acibadem.com.tr ayfer.aktas@acibadem.com.tr İnsülin Nedir? İnsülin Çeşitleri Uygulamada Dikkat Edilecekler Moleküler ağırlığı 5.8 kilodalton (kda) olan, polipeptit yapılı ve vücuttaki karbonhidrat özüştürmesinin düzenlenmesinde

Detaylı

Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara

Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara Başak Bolayır a, Muhittin Yalçın a, Gülkhat Abilova a, Sakine Güzel b, Emre Arslan a, Alev Eroğlu Altınova a, Müjde Aktürk a, Füsun Baloş Törüner a, Ayhan Karakoç a, İlhan Yetkin a, Nuri Çakır a a Endokrinoloji

Detaylı

GESTASYONEL DİYABETLİ GEBE OLGU SUNUMU

GESTASYONEL DİYABETLİ GEBE OLGU SUNUMU İ.Ü.CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI GESTASYONEL DİYABETLİ GEBE OLGU SUNUMU EBE HATİCE CANSARAN OĞUZ GDM TANI KRİTERLERİ Gebelerde 24 ile 28 hafta arasında 75 gr şeker

Detaylı

DİYABET ŞEKER HASTALIĞI

DİYABET ŞEKER HASTALIĞI DİYABET ŞEKER HASTALIĞI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Ekin Koç ve Arş. Gör. Dr. Selim Güler tarafından

Detaylı

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II 47. ULUSAL DİYABET KONGRESİ 11-15 Mayıs 211, Rixos Sungate Hotel, Antalya Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu İstanbul Üniversitesi

Detaylı

Yenidoğan Dönemde Diyabet Yönetimi. Uzm. Hemşire Nurdan YILDIRIM

Yenidoğan Dönemde Diyabet Yönetimi. Uzm. Hemşire Nurdan YILDIRIM Yenidoğan Dönemde Diyabet Yönetimi Uzm. Hemşire Nurdan YILDIRIM SUNU PLANI Bir olgu ile yenidoğan diyabeti sunumu Yenidoğan da pompa kullanımı Yenidoğan da hipoglisemi ve hiperglisemi İnfant (0-2 yaş)

Detaylı

İnkretinler (Olgu sunumları ile)

İnkretinler (Olgu sunumları ile) İnkretinler (Olgu sunumları ile) Prof. Dr. Erdinç ERTÜRK Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı II. Endokrinolojik Sorunlara Olgu Bazında Çözümler Sempozyumu 5-6 Nisan 2007 - İzmir

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

ULUSAL DİYABET KONGRESİ KONSENSUS GRUBU

ULUSAL DİYABET KONGRESİ KONSENSUS GRUBU ULUSAL DİYABET KONGRESİ KONSENSUS GRUBU Diyabet Tanı ve Tedavi Rehberi 2013 TÜRKİYE DİYABET VAKFI KÜNYE v ISBN 978-975-98038-2-7 1. Baskı Mayıs 2011. 2. Baskı Eylül 2011 Güncellenmiş 3. Baskı Nisan 2013

Detaylı

İNSÜLİN ENJEKSİYONU UYGULAYAN DİYABETLİLER İÇİN ANKET

İNSÜLİN ENJEKSİYONU UYGULAYAN DİYABETLİLER İÇİN ANKET İNSÜLİN ENJEKSİYONU UYGULAYAN DİYABETLİLER İÇİN ANKET Hemşire Formu Numara: / / Ülke telefon kodu Hastane kodu Hasta numarası ( 1-25 e kadar) 1. İlgili hastanın Diyabet tipini belirtiniz? Tip 1 Tip 2 Gestasyonal(gebelik

Detaylı

Birinci Basamakta Diyabetik Hasta Takibi Follow Diabetic Patients in Primary Care

Birinci Basamakta Diyabetik Hasta Takibi Follow Diabetic Patients in Primary Care Derleme - Review Klinik Tıp Aile Hekimliği Dergisi Cilt: 6 Sayı: 2 Mart - Nisan 2014 Birinci Basamakta Diyabetik Hasta Takibi Follow Diabetic Patients in Primary Care Prof. Dr. Reyhan ERSOY Yıldırım Beyazıt

Detaylı

Doç.Dr. Bekir ÇAKIR 14 KASIM 2006 S.B ANKARA ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA HASTALIKLARI KLİNİĞİ

Doç.Dr. Bekir ÇAKIR 14 KASIM 2006 S.B ANKARA ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA HASTALIKLARI KLİNİĞİ DİYABETES MELLİTUS VE EGZERSİZ Doç.Dr. Bekir ÇAKIR 14 KASIM 2006 S.B ANKARA ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA HASTALIKLARI KLİNİĞİ Sunum Planı Giriş Sağlıklı bireylerde

Detaylı

DİYABETİK AYAK: ÖNLEME VE TANIDA AİLE HEKİMİ NE YAPMALI? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ A.D.

DİYABETİK AYAK: ÖNLEME VE TANIDA AİLE HEKİMİ NE YAPMALI? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ A.D. DİYABETİK AYAK: ÖNLEME VE TANIDA AİLE HEKİMİ NE YAPMALI? DOÇ. DR. ÖZLEM TANRIÖVER YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ A.D. Sunum Planı Diyabetik Ayak Ülserine Genel Bakış Hangi değerlendirme

Detaylı

OBEZ YADA AŞIRI KİLOLU İNSÜLİN DİRENÇLİ TİP 2 DİYABETLİ HASTAYA YAKLAŞIM. Prof.Dr.Esen Akbay Doç.Dr.Murat YILMAZ

OBEZ YADA AŞIRI KİLOLU İNSÜLİN DİRENÇLİ TİP 2 DİYABETLİ HASTAYA YAKLAŞIM. Prof.Dr.Esen Akbay Doç.Dr.Murat YILMAZ OBEZ YADA AŞIRI KİLOLU İNSÜLİN DİRENÇLİ TİP 2 DİYABETLİ HASTAYA YAKLAŞIM Prof.Dr.Esen Akbay Doç.Dr.Murat YILMAZ Olgu 1: 52 yaşında erkek Yakınma: ağız kuruluğu- çok su içme Öykü: Yaklaşık 2-3 ay önce yakınmaları

Detaylı

DİYABET ve GEBELİK. Dr.Sermet SAĞOL Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD

DİYABET ve GEBELİK. Dr.Sermet SAĞOL Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD DİYABET ve GEBELİK Dr.Sermet SAĞOL Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD TİP 2 DİABET (%90): DOĞAL SEYİR Bozulmuş glikoz toleransı Tanı konmamış Diabet Diabet İnsulin direnci

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

Tip 1 Diyabetik Hasta Kan Şekeri Regülasyonu. Dr.Oğuzhan DEYNELİ Marmara Üniv. Tıp Fak. Endokrinoloji ve Metab. Hast. BD.

Tip 1 Diyabetik Hasta Kan Şekeri Regülasyonu. Dr.Oğuzhan DEYNELİ Marmara Üniv. Tıp Fak. Endokrinoloji ve Metab. Hast. BD. Tip 1 Diyabetik Hasta Kan Şekeri Regülasyonu Dr.Oğuzhan DEYNELİ Marmara Üniv. Tıp Fak. Endokrinoloji ve Metab. Hast. BD. Çerçeve Tip 1 Diabetes mellitus, risk faktörleri, prevalans Glisemik kontrol etkileri

Detaylı

Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor?

Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor? Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Diyabetik Ayağa Nasıl Bakıyor? Diyabet Koordinatörü Görüşü Doç. Dr. Mustafa Altay Keçiören EAH Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları IV. Ulusal Diyabetik

Detaylı

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar üretir. Bunların başında insülin gelmektedir. İnsülin, pankreastan

Detaylı

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg

DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI. Mümkün olduğunca normal bir yaşam. Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg DIABETES MELLITUS NEDİR? NEDENLERİ VE SONUÇLARI DEDBT01944 Lilly Deutschland GmbH Werner-Reimers-Straße 2 4 61352 Bad Homburg Mümkün olduğunca normal bir yaşam www.lilly-pharma.de www.lilly-diabetes.de

Detaylı

HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN İNSÜLİN UYGULAMALARINA İLİŞKİN BİLGİ DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Hemşire Gülcan YAVUZ

HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN İNSÜLİN UYGULAMALARINA İLİŞKİN BİLGİ DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Hemşire Gülcan YAVUZ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN İNSÜLİN UYGULAMALARINA İLİŞKİN BİLGİ DÜZEYLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Hemşire Gülcan

Detaylı

DİYABETTE İNSÜLİN TEDAVİSİ. Dr. Narin NASIROĞLU İMGA ANEAH Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kliniği

DİYABETTE İNSÜLİN TEDAVİSİ. Dr. Narin NASIROĞLU İMGA ANEAH Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kliniği DİYABETTE İNSÜLİN TEDAVİSİ Dr. Narin NASIROĞLU İMGA ANEAH Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kliniği 08.10.2016 12 yıldır DM TA: 120/75 mmhg, VKİ: 35 kg/m 2 Diyetine mümkünce uyumlu Dizlerde osteoartroz

Detaylı

SUBKLİNİK HİPOTİROİDİYE YAKLAŞIM. Doc. Dr. Meral Mert SBÜ, Bakırkoy Dr Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği

SUBKLİNİK HİPOTİROİDİYE YAKLAŞIM. Doc. Dr. Meral Mert SBÜ, Bakırkoy Dr Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği SUBKLİNİK HİPOTİROİDİYE YAKLAŞIM Doc. Dr. Meral Mert SBÜ, Bakırkoy Dr Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Kliniği SUBKLİNİK HİPOTİROİDİ T3, T4 düzeylerinin normal, TSH

Detaylı

DİYABETİK DİYALİZ HASTALARINDA GLİSEMİK DALGALANMA

DİYABETİK DİYALİZ HASTALARINDA GLİSEMİK DALGALANMA DİYABETİK DİYALİZ HASTALARINDA GLİSEMİK DALGALANMA Dr. Taner Baştürk Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği *Diyabet, genellikle hiperglisemi şeklinde ortaya çıkan kronik

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

GEBELİK SIRASINDA MATERNAL VE FETAL SAĞLIĞIN YÜKSELTİLMESİ

GEBELİK SIRASINDA MATERNAL VE FETAL SAĞLIĞIN YÜKSELTİLMESİ GEBELİK SIRASINDA MATERNAL VE FETAL SAĞLIĞIN YÜKSELTİLMESİ GEBELİK SIRASINDA MATERNAL VE FETAL SAĞLIĞIN YÜKSELTİLMESİ Doğuma Hazırlık Doğum Öncesi Eğitim Fetal Aktivitenin İzlenmesi Göğüs Bakımı Emzirmeye

Detaylı

ENDOKRİNOLOJİSİ VE DİYABET DERNEĞİ. ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA The Society of Endocrinology and Metabolism of Turkey DERNEĞİ ÇOCUK TÜRKİYE

ENDOKRİNOLOJİSİ VE DİYABET DERNEĞİ. ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA The Society of Endocrinology and Metabolism of Turkey DERNEĞİ ÇOCUK TÜRKİYE ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİSİ VE DİYABET DERNEĞİ Rehberin basım ve dağıtımı TÜRKİYE İlaç Ltd. Şti. tarafından yapılmaktadır. ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA The Society of Endocrinology and Metabolism of Turkey DERNEĞİ

Detaylı

DİYABETİK AYAK ÜLSERİ OLAN HASTALARDA METABOLİK SORUNU NASIL TEDAVİ EDELİM?

DİYABETİK AYAK ÜLSERİ OLAN HASTALARDA METABOLİK SORUNU NASIL TEDAVİ EDELİM? III. Ulusal Diyabetik Ayak İnfeksiyonları Simpozyumu II. Hemşireler İçin Diyabetik Ayak Bakım Kursu 10 Mayıs 2014, Wyndham İstanbul Kalamış Marina Hotel DİYABETİK AYAK ÜLSERİ OLAN HASTALARDA METABOLİK

Detaylı

WINTER. Kan Şekeri Takibi. Template. serap yasa 51. DİYABET YAZ KAMPI. diyabet eğitim hemşiresi

WINTER. Kan Şekeri Takibi. Template. serap yasa 51. DİYABET YAZ KAMPI. diyabet eğitim hemşiresi WINTER Template 51. DİYABET YAZ KAMPI Kan Şekeri Takibi serap yasa diyabet eğitim hemşiresi 1 WINTER Evde Kan Şekeri İzlemi Template self monitoring of blood glukoz ( SMBG ) Diyabetli bireyin evde kendi

Detaylı

Bir insülin reçetesi oluşturabilmek için insülinlerin karıştırılması veya birbiriyle uygunlaştırılması gerekebilir. Bireyler birbirlerine benzemediklerine göre, bu kadar farklı insülin reçetesinin yazılıyor

Detaylı

DİYABET VE HEMŞİRELİK BAKIMI 10.12.2013 1

DİYABET VE HEMŞİRELİK BAKIMI 10.12.2013 1 DİYABET VE HEMŞİRELİK BAKIMI 10.12.2013 1 DİYABET İnsülin hormonunun yetersizliği, yokluğu ve/veya eksikliği sonucu oluşan karbonhidrat, protein ve yağ metabolizmasında bozukluklara yol açan, kronik hiperglisemiyle

Detaylı