DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU"

Transkript

1 DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU Doç.Dr. Engin DEVECİ Solunum Sistemi Havanın akciğerlere girip çıkması Solunan havadaki oksijenin kandaki karbondioksit ile değişimi Oksijen ve karbondioksitin kanda taşınması Hücreler düzeyinde karbondioksit ile oksijenin değişimi İletici Bölüm Burun boşluğu Nazofarinks Larinks Trakea Bronşlar Bronşioller

2 Terminal bronşioller Solunum Bölümü Respiratuar bronşioller Alveol kanalı Alveol kesesi Alveoller İletici Bölüm Solunan havayı; İletir İletim: kemik, kıkırdak ya da fibröz ve elastik bağ dokusu, düz kaslar Süzer Süzme: kıllar, mukus, siller Nemlendirir mukus, l.propriadaki bezler Isıtır L. propriada bulunan damar ağı Duvar Yapıları Epitel: yalancı çok katlı silli silindirik

3 tek katlı silindirik tek katlı kübik tek katlı yassı L. propria: fibroelastik gevşek bağ doku, bezler, lenfoid elemanlar, damarlar, düz kas, kemik, kıkırdak T. adventisya: fibroelastik bağ dokusu Solunum epiteli yalancı çok katlı silindirik goblet hücreli epiteldir. Respiratuar Epitel 1- Silli silindirik hüc. (%30) 2- Goblet hüc. (%30) 3- Bazal hüc. (% 30) 4- Fırçamsı hüc. (%3) 5- Seröz hücre (%3) 6- Küçük granüllü hüc. (DNES hüc.) (%3-4) Silli silindirik hücreler Nukleus bazalde yerleşiktir.apikal membranda motil siliaları bulunur. Apikal sitoplazma mitokondriden zengindir.golgi kompleksi, GER ve az sayıda ribozom yer alır.mukusu nazofarenkse doğru süpürür. Goblet hücreleri

4 Nukleus bazalde (stem) yerleşiktir.apikal sitoplazma (teka) musinojen içeren salgı granülleri ile doludur.organeller stem kısmında yerleşik ve iyi gelişmiş GER ve Golgi kompleksi ile çok sayıda mitokondri ve ribozoma sahiptir.apikal membranda az sayıda kısa mikrovillus vardır.mukus salgılar. Bazal hücreler Bazal membrana oturur ama lümene ulaşamaz.indifferensiye hücrelerdir.diğer tüm hücre tiplerine dönüşebilen kök hücrelerdir. Fırçamsı hücreler Dar ve silindirik hücreler olup,apikal membranda uzun mikrovilluslar vardır.bazal yüzleri sinir sonlanmaları ile ilişkilidir. Seröz hücreler Silindirik hücreler olup,apikal mikrovillusa sahiptir.apikal sitoplazmada içeriği bilinmeyen seröz sıvı bulunan elektron-yoğun salgı granülleri var. Küçük granüllü hücreler Nöral kristadan köken alan hücrelerdir.diffüz nöroendokrin sisteme dahil olup,salgı granülleri sitoplazmanın bazalinde yerleşiktir.salgıladıkları ajanlar ile parakrin etki göstererek diğer hücrelerin fonksiyonunu kontrol ederler.

5 Burun (Nazal kavite) Vestibul (Ön Bölüm) Deri ile örtülü Vibrissa Dermiste çok sayıda yağ ve ter bezi Hyalin kıkırdak Nazal fossa (Arka bölüm) Lateral duvar kemik (nazal septum) Konka (üst, orta, alt) Respiratuar epitel Olfaktor epitel (koku epiteli) L.propria damardan zengin, serö-müköz bezler ve bol lenfatik elemanlardan oluşur. Burun Boşluğu Burun dış yüzeyi derisi burun içine girer ve vestibüle kadar kısmen devam eder. Üzerinde bol miktarda yağ ve ter bezi ile birlikte burun kılları mevcuttur.bu kıllar, soluk alma havasının kısmen temizlenmesinden sorumludur.burun delikleri çevresindeki epitel, çok tabakalı keratinli epitel ile, arkaya doğru gidildikçe çok tabakalı keratinsiz yassı epitel ile kaplanmıştır. Burun boşluğunu yer yer yalancı çok tabakalı (pseudostratifiye) epitel de kaplar Burun çukurları Kafatası içinde, kemiksi bir yapı olan burun bölmesiyle ayrılmış iki kavernöz odacık yer alır.her bir odacığın yan duvarlarında konka denen raf şeklinde üç kemiksi çıkıntı vardır.

6 Üst konka:koku epiteli,orta ve alt konkalar:solunum epitelinden oluşur. Konkaların lamina propriasında erektil cisimcikler olarak bilinen geniş ven pleksusları vardır. Her dakikada bir, burun çukurlarından birinin duvarında bulunan erektil cisimcikler kanla dolar ve böylece konka mukozası kabarır.böylelikle, dönüşümlü olarak kuruyan solunum epitelinin toparlanması için imkan sağlanır.konkaların görevi solunan havayı ısıtmak, nemlendirmek ve filtre etmektir Regio olfactoria nazal septumun 1/3 üst kısmı, üst konka ve bunun üstünde kalan kısım ile nazal çatıyı içerir.mukozanın diğer bölümlerindeki pembemsi renkten farklı olarak sarıkahverengindedir. Olfaktör hücreler: Reseptör hücreler de denilen bu hücreler insanda yaklaşık 50 milyon adet bulunmaktadır. Sensöriyel reseptörü ve periferik uzantısı vardır. Bu hücrelerin aksonları lif halinde N. olfactorius u oluşturarak lamina cribrosadan geçtikten sonra bulbus olfactoriusa ulaşırlar. Destek hücreler: Uzun kolumnar hücrelerdir. Olfaktör hücreleri birbirinden ayırır. Aksiyon potansiyeli taşımadıklarından koku iletiminde rol oynamazlar. Bazal hücreler: Stem hücre olarak görev yaparlar. Zarar gören reseptör hücrelerin yenilenmesini sağlarlar. Bu yenilenme siklusu yaklaşık gün süredir. Bezler: Olfaktor mukozadaki Bowman glandları mukozanın nemli tutulmasını sağlar

7 Paranazal Sinüsler Frontal, maksiller, etmoid ve sfenoid kemiklerle sarılı kör boşluklardır.mukoza vasküler bağ dokusudur, serö-müköz bezler bulunur ve yerleşik olduğu kemiğin periostiumu ile devam eder.lümen respiratuar epitelle döşeli olup,herbiri nazal kaviteye açılır. Nazofarenks Koanadan başlar ve larenkse kadar uzanır.üst Nazofarenks (Resp. Epitel),Orta Orofarenks Alt Larengial farenks yer alır. Lamina propria vaskülarize gevşek-kompakt bağ doku. Serömüköz bezler ve lenfoid elemanlar (farengial tonsil) içerir. Larenks Farenks ile trakea arasında yerleşiktir.düzensiz, kısa ve sert bir tübüler yapıda olup,duvarı çeşitli kıkırdaklar tarafından desteklenir.kıkırdaklar birbirine ligamentlerle bağlıdır ve hareketleri intrinsik ve ekstrinsik kaslarla sağlanır. Tiroid (Hyalin Kıkırdak) Krikoid (Hyalin Kıkırdak) Aritenoidin alt kısmı (Hyalin Kıkırdak) Aritenoid üst kısmı (Hyalin Kıkırdak)

8 Epiglottis (Elastik Kıkırdak) Kornikulat (2),Kuneiform (2) (Elastik Kıkırdak) Epiglottisin apeks ve üst yüzü ile vokal katlantılar dışında respiratuar epitelle döşelidir.iki çift kapak şeklinde mukozal katlanma içerir.vestibuler katlantı Hareketsiz, gevşek bağ d., bezler ve lenfatik elemanlardan Vokal katlantılar ise Hareketli, çok katlı yassı epitel, vokal ligament, vokal kastan oluşur. Trake (Soluk Borusu) Cricoid kıkırdaktan başlar ve torakal 4. vertebra hizasında bifurkatio trakealis ile ikiye ayrılarak sonlanır. C biçimli kadar hiyalin kıkırdak halka bulunur.açık uçları arasında düz kas (M.trakealis) ve fibroelastik ligament bulunur.kas, kıkırdak uçların birbirine yaklaşmasına olanak verirken ligament ise aşırı gerilmeyi önler. Öksürmede M.trakealisin kasılması ile trake lümeni daralır. Trake çapının küçülmesi ekspirasyon havasının hızını artırarak hava pasajının temizlenmesine yardım eder. Epiteli yalancı çok katlı prizmatik titrek tüylü goblet hücreli epitel bulunur. Lamina propria: Gevşek, fibroelastik bağ dokusudur. Lenfoid nodül, lenfatik infiltrasyonlar, nötrofiller ve seröz ve müköz bezleri içerir. Submukoza ile arasında elastik lamina bulunur. Submukoza: Düzensiz sıkı fibroelastik bağ dokusudur. Seröz ve müköz bezleri, lenfatik elementleri, zengin kan ve lenf damarlarını içerir. Adventisya: Fibroelastik bağ dokusu, hiyalin kıkırdak halkaları içerir. Yağ dokusundan zengindir. Trakeayı, özefagusa ve boynun bağ dokusuna bağlar Bronş ağacı

9 Primer Bronşlar Sekonder Bronşlar Tersiyer Bronşlar Bronşiol Terminal bronşiol Respiratuar bronşiol Alveol kanalı Alveol kesesi Alveol Epiteli Respiratuar epitel olup bol miktarda mukus salgılayan goblet hücresi bulundurur.silli silindirik hücrelerin sayısı oldukça fazladır.lamina propriada Serö-müköz tipte karışık bezler bulunur.düz kaslar,elastik lifler,lenfatik nodüller, Hyalin kıkırdak adacıkları bulunur. Bronşiol Bronşiyoller, bronşiyal ağacın kadar dikotomik (ikiye çatallanma) dallanmasıyla oluşur. Çaplar genellikle 1 mm den daha azdır. Bronşiyollerin epitelyal örtüsü büyük bronşiyollerde tek katlı prizmatik silyalı ve az goblet hücreli iken daha küçük çaplarda tek katlı kübik silyalı ve az sayıda Clara hücrelidir. Terminal bronşiyollerde goblet hücresi bulunmaz. Bronşiyollerin lamina proprialarında bez bulunmaz. Düz kas tabakası ile çevrilidirler. Bronşiyol duvarları ve dalları kıkırdak içermezler. Elastik fibriller; düz kas tabakasını çevreleyen fibroelastik bağ dokusundan ışınsal olarak çıkar

10 Terminal Bronşiyoller: İletici bölümün en son ve en küçük bölümüdür. Terminal bronşiyol epiteli Clara hücreli ve kübik silyalı hücreleri içerir.lamina propria fibroelastik bağ dokusu içerir ve küçük düz kas hücreleri ile çevrelenir. Klara hücreleri Terminal bronşiollerde bulunur.silindirik, apeksi kubbe şeklinde hücrelerdir.kısa, künt mikrovillus sahip,apikal sitoplazma çok sayıda salgı granülü içerir.ger, Golgi K. iyi gelişmiştir. Fonksiyonları Salgı granüllerindeki glikoproteinleri salgılayarak epitel üzerinde koruyucu bir tabaka oluşturmak. Solunan havadaki toksinleri AGER deki sitokrom P-450 enzimi ile parçalamak. Surfaktan benzeri bir madde salgılayarak bronşiollerin yüzey gerilimini azaltmak. Bölünerek bronşioler epitelin rejenerasyonunu sağlamak.

11 Respiratuvar bronşiyoller in yapısı terminal bronşiyollere benzer fakat duvarları alveollerle kesintiye uğrar. Respiratuar bronşiyoller dallanırken çapları daralır ve duvarlarındaki alveol sayısı artar. ALVEOL Alveoller, solunum sisteminin en önemli yapısal ve fonksiyonel birimlerini oluştururlar. Alveollerin ince duvarları lümendeki hava ile komşu kapillerdeki kan arasında CO 2 - O 2 değişimini sağlar. Alveoller arasındaki bağ doku elementleri interalveolar septum içinde yer alır. Alveoller ve kapillerler epitel hücrelerinden oluştuğu için, belirgin bir bazal lamina içerirler. Alveolde yer alan hücreler Tip I pnömosit(tip I alveolar hücre / Yassı alveol hücresi) Alveoler yüzeyin % 95 ini kaplar.sitoplazma yassı, 80 nm kalınlıktadır.nukleus yassı, etrafında organeller (az sayıda mitokondri, birkaç AGER profili, ve orta büyüklükte Golgi komp.)aralarında sıkı bağlantı kompleksleri (zonula okludens) vardır.adluminal yüzleri iyi gelişmiş bazal lamina üstüne oturur.iki komşu alveol arasında porlar bulunur. Tip II pnömosit(tip II alveolar hücre / Septal hücre) Tip I den daha çok sayıda, ancak alveol yüzeyinin % 5ini kaplar.kübik hücreler, genellikle iki alveolun sınırında yerleşirler.apikalde kısa mikrovillus taşır.nukleus sentrik yerleşimlidir.bol GER, iyi gelişmiş Golgi komp. Ve mitokondrilere sahiptir.membranla sınırlı surfaktan içeren lamellar cisimler vardır. Surfaktan sentezleyerek alveol yüzey gerilimini azaltarak hava yolunun açık kalmasını sağlar.surfaktanı fagosite eder.mitoz ile çoğalarak alveol epitelini yeniler (tip I hücrelere dönüşür).

12 Alveoler makrofaj (toz hücresi) Kan monositlerinden köken alır.tip I hücreler arasından migrasyonla alveol lümenine girer.toz, bakteri gibi partikülleri fagosite eder.surfaktanın fagositozunda tip II hücrelere yardım eder. Alveoller, fazla sayıda olduklarından, aralarındaki bağ doku interstiyumunu elimine ederek sıklıkla diğer alveole dayanırlar. Bu temas alanlarında iki alveolün hava boşlukları birbirleri ile çapı 8-60 m arasında olan alveolar porlar (Kohn porları) aracılığı ile ilişki kurarlar. Bu porlar, pulmoner segmentler arasındaki hava basıncını dengelerler, tıkanıklık sırasında kollateral hava akımını sağlarlar İnteralveolar Septum Her iki yüzü alveol epiteli Devamlı tip kapiller Makrofaj Fibroblast

13 Mast hücreleri Tip III kollajen Elastik lifler KAN HAVA BARİYERİ Kan-hava bariyeri, interalveolar septumun O 2 -CO 2 değişimini yaptığı bölgedir. İnteralveolar septumun, gaz değişimi yapıldığı için kan-gaz bariyerleri olarak adlandırılan en ince bölgesidir. Burada tip I pnömositler, kapiller endoteli ile tam olarak temas eder. İki bazal lamina (alveolar epitelin-kapillerin) kaynaşır ve gaz değişimi için uygun alan oluştururlar. Bu bölge Surfaktan ve tip I pnömosit Tip I pnömosit ve kapiller endotelin ortak kaynaşmış bazal laminası Sürekli kapillerin endotelyal hücrelerini içerir. Oksijen, kan gaz bariyeri içinden geçerek kapillerlerin lümenine girer ve hemoglobinin hem kısmına bağlanarak oksihemoglobini oluşturur. CO 2, kanı terkederek kan-gaz bariyeri içinden alveol lümenine diffüze olur ve CO 2 den zengin hava olarak nefes verilir. KAYNAK Türkiyedeki üniversitelerin tıp fakültesinde okutulan histoloji ve embriyoloji ders notları ve çeşitli web sitelerinde, histoloji ve embriyoloji kitap ve dergilerindeki bilgilerden yararlanılmıştır.

14

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır.

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun boşluğu iki delikle dışarı açılır. Diğer taraftan

Detaylı

Akciğerin Embryolojisi Akif Turna

Akciğerin Embryolojisi Akif Turna Akciğerin Embryolojisi Akif Turna Neden Embryoloji? Neden Embryoloji? Organların gelişimini (organogenesis) anlamak Neden Embryoloji? Organların gelişimini (organogenesis) anlamak Fonksiyonlarını daha

Detaylı

Özofagus Mide Histolojisi

Özofagus Mide Histolojisi Özofagus Mide Histolojisi Sindirim kanalını oluşturan yapılar Gastroıntestınal kanal özafagustan başlayıp anüse değin devam eden değişik çaptaki bir borudur.. Ağız, Farinks (yutak), özafagus(yemek borusu),

Detaylı

Solunum Sistemi Fizyolojisi

Solunum Sistemi Fizyolojisi Solunum Sistemi Fizyolojisi 1 2 3 4 5 6 7 Solunum Sistemini Oluşturan Yapılar Solunum sistemi burun, agız, farinks (yutak), larinks (gırtlak), trakea (soluk borusu), bronslar, bronsioller, ve alveollerden

Detaylı

Tıp Fakültesi 1. Sınıf Genel Histoloji Laboratuvar Ders Programı

Tıp Fakültesi 1. Sınıf Genel Histoloji Laboratuvar Ders Programı Tıp Fakültesi 1. Sınıf Genel Histoloji Laboratuvar Ders Programı Hücre kurulu laboratuvar programı Laboratuar: Mikroskobik inceleme için dokuların hazırlanması- Preparasyon- Boyama Laboratuar: Işık ve

Detaylı

DERİ VE EKLERİ. Doç. Dr. Belgin CAN

DERİ VE EKLERİ. Doç. Dr. Belgin CAN DERİ VE EKLERİ Doç. Dr. Belgin CAN DERİ İki tabakadan oluşur Epidermis Gövdenin dış yüzünü örten boynuzlaşan çok katlı yassı epitel dokusudur. Dermis Gevşek ve sıkı bağ dokusundan oluşan kalın bağ dokusudur.

Detaylı

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır.

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. SOLUNUM SİSTEMLERİ Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. 1. Dış Solunum Solunum organlarıyla dış ortamdan hava alınması ve verilmesi, yani soluk alıp vermeye

Detaylı

SAFRA KANAL SİSTEMİ VE SAFRA KESESİ. Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker

SAFRA KANAL SİSTEMİ VE SAFRA KESESİ. Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker SAFRA KANAL SİSTEMİ VE SAFRA KESESİ Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker Safra Kanal Sistemi; Safranın hepatositten safra kesesine Safra kesesinden bağırsağa aktığı Çapı giderek artan kanallar sistemi En küçük dalı,

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ 19/11/2015 SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI

SOLUNUM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ 19/11/2015 SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI SOLUNUM SİSTEMİ MEKANİZMASI VE FİZYOLOJİSİ FİZYOLOJİSİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Canlılığın sürdürülebilmesi için vücuda oksijen alınması gerekir. Solunumla alınan oksijen, kullanılarak metabolizma sonucunda karbondioksit açığa

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ Egzersiz sırasında çalışan kaslar, ihtiyaç duydukları enerji için oksijen (O 2 ) kullanır ve karbondioksit (CO 2 ) üretir. Akciğerler, hava ile kanın karşılaştığı ı organlardır.

Detaylı

ENDOTEL YAPISI VE İŞLEVLERİ. Doç. Dr. Esra Atabenli Erdemli

ENDOTEL YAPISI VE İŞLEVLERİ. Doç. Dr. Esra Atabenli Erdemli ENDOTEL YAPISI VE İŞLEVLERİ Doç. Dr. Esra Atabenli Erdemli Endotel, dolaşım sistemini döşeyen tek katlı yassı epiteldir. Endotel hücreleri, kan damarlarını kan akımı yönünde uzunlamasına döşeyen yassı,

Detaylı

KAS DOKUSU. Kontraksiyon özelliği gelişmiş hücrelerden oluşur Kas hücresi : Fibra muskularis = Kas teli = Kas iplikleri

KAS DOKUSU. Kontraksiyon özelliği gelişmiş hücrelerden oluşur Kas hücresi : Fibra muskularis = Kas teli = Kas iplikleri KAS DOKUSU Kontraksiyon özelliği gelişmiş hücrelerden oluşur Kas hücresi : Fibra muskularis = Kas teli = Kas iplikleri Kasın Fonksiyonu Hareket Solunum Vücut ısısının üretimi İletişim Organların kontraksiyonu

Detaylı

Rinosinüzitler Editör / Prof. Dr. Atilla Tekat 30 Yazar kat l m yla 16.5 x 23.5 cm, X+182 Sayfa 163 Resim, 9 fiekil, 16 Tablo ISBN 978-975-8882-29-8

Rinosinüzitler Editör / Prof. Dr. Atilla Tekat 30 Yazar kat l m yla 16.5 x 23.5 cm, X+182 Sayfa 163 Resim, 9 fiekil, 16 Tablo ISBN 978-975-8882-29-8 Deomed Medikal Yay nc l k Rinosinüzitler Editör / Prof. Dr. Atilla Tekat 30 Yazar kat l m yla 16.5 x 23.5 cm, X+182 Sayfa 163 Resim, 9 fiekil, 16 Tablo ISBN 978-975-8882-29-8 Türk Kulak Burun Bo az ve

Detaylı

Solunum Sistemi Gelişimi. Prof.Dr.Murat AKKUŞ

Solunum Sistemi Gelişimi. Prof.Dr.Murat AKKUŞ Solunum Sistemi Gelişimi Prof.Dr.Murat AKKUŞ Giriş Solunum sistemi iki kısımda incelenir. Üst solunum sistemi : burun,nazal boşluklar,paranazal sinüsler,nazofarinks ve orofarinks; Alt solunum sistemi :

Detaylı

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları Doç. Dr. Ahmet Özaydın Nükleus (çekirdek) ökaryotlar ile prokaryotları ayıran temel özelliktir. Çekirdek hem genetik bilginin deposu hem de kontrol merkezidir.

Detaylı

Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1.

Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1. Deri, vücudun sa lam ve koruyucu dı örtüsüdür. Salgı bezleri, tırnaklar,tüyler ile deri bir organ ve sistemdir. En geni organdır (Yakla ık 1.5-2 m 2 ) Deri esas olarak iki tabakadan olu ur Üst deri (Epidermis)

Detaylı

MEMENĐN LENFATĐK ANATOMĐSĐ

MEMENĐN LENFATĐK ANATOMĐSĐ MEMENĐN LENFATĐK ANATOMĐSĐ Dr. N. Zafer Utkan Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Meme Kanseri Sempozyumu Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi 10 Mart 2010 Lenfatik Sistemin Genel

Detaylı

Sinir Sistemi. Merkezi sinir sistemi(mss): Beyin, Beyincik, Omurilik. Periferik sinir sistemi(pss) : Gangliyonlar, sinirler ve sinapslar

Sinir Sistemi. Merkezi sinir sistemi(mss): Beyin, Beyincik, Omurilik. Periferik sinir sistemi(pss) : Gangliyonlar, sinirler ve sinapslar SİNİR DOKU Sinir Sistemi Anatomik yönden iki bölüme ayrılır: Merkezi sinir sistemi(mss): Beyin, Beyincik, Omurilik Periferik sinir sistemi(pss) : Gangliyonlar, sinirler ve sinapslar Sinir Doku Hücreleri

Detaylı

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik ve fonksiyonel bütünlük

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM HİSTOLOJİSİ. Prof.Dr.Yusuf NERGİZ

ÜRİNER SİSTEM HİSTOLOJİSİ. Prof.Dr.Yusuf NERGİZ ÜRİNER SİSTEM HİSTOLOJİSİ Prof.Dr.Yusuf NERGİZ SUNUM PLANI Üriner sistem hakkında genel bilgi Böbrek kan dolaşımı Böbrek histofizyolojisi Böbreklerin morfolojik yapısı (Kapsula,korteks,medulla nefron ve

Detaylı

SİNİR HÜCRESİ ( NÖRON) PERİFERİK SİNİR

SİNİR HÜCRESİ ( NÖRON) PERİFERİK SİNİR SİNİR HÜCRESİ ( NÖRON) PERİFERİK SİNİR Doç. Dr. Belgin CAN Sinir Dokusunun Hücreleri Nöronlar Nörogliya Hücreleri = Gliya hücreleri NÖRONLAR -Sinir impulslarını almak, ilerletmek ve iletmek, -Belli hücresel

Detaylı

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir

Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması. Dr. Ahmet U. Demir Solunum Fizyolojisi ve PAP Uygulaması Dr. Ahmet U. Demir Solunum fizyolojisi Bronş Ağacı Bronş sistemi İleti havayolları: trakea (1) bronşlar (2-7) non respiratuar bronşioller (8-19) Gaz değişimi: respiratuar

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 Canlıların prokaryot ve ökoaryot olma özelliğini hücre komponentlerinden hangisi belirler? MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 B. Stoplazmik membran C. Golgi membranı D. Nükleer membran E. Endoplazmik retikulum

Detaylı

BAŞ-BOYUN LENF NODLARI

BAŞ-BOYUN LENF NODLARI BAŞ-BOYUN LENF NODLARI Dr. Yusuf Öner GAZİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ RADYOLOJİ A.D. ANKARA LENFATİK SİSTEM Lenfatik sistem farklı bölgelerdeki lenf nodlarından geçerek, lenf sıvısını venöz sisteme taşıyan

Detaylı

Dokular Dokuların sınıflandırılması ncelenecek preparatların hazırlanma basamakları ncelenecek preparatlar Yanak epitelinden preparat hazırlama 7

Dokular Dokuların sınıflandırılması ncelenecek preparatların hazırlanma basamakları ncelenecek preparatlar Yanak epitelinden preparat hazırlama 7 GENEL B YOLOJ LABORATUVARI 3. Laboratuvar: DOKULAR Dokular Dokuların sınıflandırılması ncelenecek preparatların hazırlanma basamakları ncelenecek preparatlar Yanak epitelinden preparat hazırlama 7 Tek

Detaylı

Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı. İlhan Onaran

Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı. İlhan Onaran Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı İlhan Onaran Doku organisazyonu: Hücrelerin bağlanması 1- Hücre-matriks bağlantıları: ekstraselüler matriks tarafından hücrelerin bir arada tutulması 2- Hücre-hücre

Detaylı

Deri 05.10.2015. Deri nedir? Derinin Fonksiyonları. Derinin Tabakaları

Deri 05.10.2015. Deri nedir? Derinin Fonksiyonları. Derinin Tabakaları Deri nedir? Deri Bir yetişkinin vücut ağırlığının %15-20 sini oluştururn (4-5 kg). Süreklidir ve mukoz membran olarak vücut yüzeyinin tamamında yer alır (1.8-2.0 m 2 ). Kalınlığı 0.5-2.0 mm arasında değişir.

Detaylı

7 Solunum Sistemi Fizyolojisi

7 Solunum Sistemi Fizyolojisi ÜNİTE 7 Solunum Sistemi Fizyolojisi Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar Solunum sisteminin temel fonksiyonlarını, Solunum sisteminin fizyolojik anatomisini, Kanda oksijen ve karbondioksit taşınmasını,

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU Doç.Dr. Engin DEVECİ İMMÜN SİSTEM TİPLERİ I- Doğal-doğuştan (innate)var olan bağışıklık Fagositik hücreler (makrofajlar, mast

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Dokuların oksijen ve besin ihtiyacını karşılayan, kanın vücutta dolaşmasını temin eden, kalp ve kan damarlarının meydana getirdiği sisteme dolaşım

Detaylı

ENDODERMDEN MEYDANA GELENLER

ENDODERMDEN MEYDANA GELENLER ENDODERMDEN MEYDANA GELENLER SİNDİRİM SİSTEMİ *Splanchniopleura ile sarılan vitellus kesesi embriyoya yakın kısımdaki endoderm, cranial ve caudal yönlerde iki kör çıkıntı halinde Bağırsak taslağını oluşturur.

Detaylı

Şekil ve fonksiyonları benzer olan belli bir görevi yapmak üzere bir araya gelmiş hücre gruplarına doku denir. Hücreler dokuları,dokular da bir araya

Şekil ve fonksiyonları benzer olan belli bir görevi yapmak üzere bir araya gelmiş hücre gruplarına doku denir. Hücreler dokuları,dokular da bir araya Şekil ve fonksiyonları benzer olan belli bir görevi yapmak üzere bir araya gelmiş hücre gruplarına doku denir. Hücreler dokuları,dokular da bir araya gelerek organları,organlar ise organ sistemlerini oluştururlar.

Detaylı

Düz Kas. Nerede???? İçi boş organların duvarı, Kan damarlarının duvarı, Göz, Kıl follikülleri. Mesane. Uterus. İnce bağırsak

Düz Kas. Nerede???? İçi boş organların duvarı, Kan damarlarının duvarı, Göz, Kıl follikülleri. Mesane. Uterus. İnce bağırsak Nerede???? İçi boş organların duvarı, Kan damarlarının duvarı, Göz, Kıl follikülleri. Düz Kas Mesane Uterus İnce bağırsak Düz Kas İşlevleri İstemsiz kasılma Bazı düz kas hücreleri kollajen, elastin, glikozaminoglikan,

Detaylı

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri

Detaylı

Bunun için aynı işe yönelik olmak üzere, değişik organlar biraraya gelerek sindirim sistemini

Bunun için aynı işe yönelik olmak üzere, değişik organlar biraraya gelerek sindirim sistemini SİNDİRİM SİSTEMİ DERS KURULU SİNDİRİM SİSTEMİNE GİRİŞ AĞIZ HİSTOLOJİSİ Organizmanın canlılığı için gerekli gıdanın dışarıdan alınması, ilgili yerlere iletilmesi ve belli Yerlerde birtakım değişikliklere

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2.KULAK BURUN BOĞAZ KLİNİĞİ KLİNİK ŞEFİ: OP. DR.

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2.KULAK BURUN BOĞAZ KLİNİĞİ KLİNİK ŞEFİ: OP. DR. T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2.KULAK BURUN BOĞAZ KLİNİĞİ KLİNİK ŞEFİ: OP. DR. TANJU GÖKÇEER SIÇANLARDA TİNER İNHALASYONUNUN LARENKS VE BURUN MUKOZASI ÜZERİNE ETKİLERİ

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ. Düz Kas. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan.

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ. Düz Kas. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan. Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ İ İ İ Düz Kas Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan.net net Düz Kas Kalp kası İskelet kl kası Düz kas Düz Kas Düz

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

SOLUNUM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ SOLUNUM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Solunum Solunum kelimesi iki anlamda kullanılır. Hücresel düzeyde ve Organizma düzeyinde. Hücresel düzeyde hücresel oksidatif metabolizma anlamında kullanılmaktadır.

Detaylı

SİNİR DOKUSU ve SİNİR SİSTEMİ. Prof Dr. Faruk ALKAN

SİNİR DOKUSU ve SİNİR SİSTEMİ. Prof Dr. Faruk ALKAN SİNİR DOKUSU ve SİNİR SİSTEMİ Prof Dr. Faruk ALKAN SİNİR DOKUSU SİNİR DOKUSU Fonksiyonu Özellikleri irritabilite konduktivite korelasyon reaksiyon S.S. SINIFLANDIRMA Somatik (Sistema Nervosum Cerebrospinale)

Detaylı

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır.

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır. SOLUNUM SİSTEMİ Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. İhtiyaç duyulan bu enerji besinlerden karşılanır. Hücre içerisinde besinlerden enerjinin üretilebilmesi için,

Detaylı

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya HEMATOPOETİK SİSTEM Hematopoetik Sistem * Periferik kan * Hematopoezle ilgili dokular * Hemopoetik hücrelerin fonksiyon gösterdikleri doku ve organlardan meydana gelmiştir Kuramsal: 28 saat 14 saat-fizyoloji

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir.

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop:  Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir. Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Gözümüzle göremediğimiz çok küçük birimleri (canlıları, nesneleri vs ) incelememize yarayan alete mikroskop denir. Mikroskobu ilk olarak bir kumaş satıcısı

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Bitkilerin Yapısı Biyoloji Ders Notları A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Karasal bitkiler iki organ sistemine sahiptir. Toprakların su ve mineral alınmasını sağlayan toprak altı kök sistemi ve gövde,

Detaylı

Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon

Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon Solunum Sisteminde Ventilasyon, Difüzyon ve Perfüzyon Prof Dr.Fadıl ÖZYENER Fizyoloji AD Tartışma konuları: Akciğer hacim ve kapasiteleri Solunum zarı ve özellikleri Pulmoner basınç ve dolaşım Pulmoner

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ 05-06 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 0: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ Ders Kurulu Başkanı: / Başkan Yardımcıları: / Histoloji Embriyoloji Yrd. Doç. Dr. Bahadır Murat Demirel / Üyeler: / Tıbbi / Dersin AKTS

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE HÜCRE Hücre ya da göze, bir canlının yapısal ve işlevsel özellikler gösterebilen en küçük birimidir. Atomların molekülleri,

Detaylı

GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu

GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu Tanım Purbertiye ulaşan bir dişide hormonların kontrolü (hipotalamus, hipofiz ve ovaryum dan salınan) altında ovaryum ve uterusta meydana gelen değişiklikler Genital siklus

Detaylı

T.C. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ i T.C. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ GEBELİK VE LAKTASYON DÖNEMİNDE NİKOTİNE MARUZ KALAN WİSTAR ALBİNO SIÇANLARIN YAVRULARININ AKCİĞERLERİNDE MEYDANA GELEN DEĞİŞİKLİKLER VE BU DEĞİŞİKLİKLER

Detaylı

Endotrakeal Entübasyon

Endotrakeal Entübasyon Endotrakeal Entübasyon Hazırlayan Doç. Dr. Erkan GÖKSU Yönetiminin amacı Primer amaçlar: bütünlüğünü korumak Oksijenizasyonu sağlamak Ventilasyonu sağlamak Aspirasyonu engellemek Sekonder Resüsitasyon

Detaylı

Hücre canlının en küçük yapı birimidir.

Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Bitkilerde bulunan hücredir.bu hücrelerde hücre duvarı bulunduğundan hayvan hücresinden ayrılır. Hücre duvarı vardır. Kofulu büyük ve az sayıdadır. Şekli dikdörtgen

Detaylı

HAREKET SİSTEMİ; İskelet Sistemi

HAREKET SİSTEMİ; İskelet Sistemi HAREKET SİSTEMİ; İskelet Sistemi Hareket sistemi iki kısımdan oluşur: iskelet sistemi ve kas sistemi. İskelet sistemi; kemikleri, eklemleri ve ligamentleri (bağları) içerir. Kas sistemi de; kasları ve

Detaylı

T.C. MEVLANA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 AKADEMİK YILI DÖNEM I IV. DERS KURULU 30 Mart 2015-16 Mayıs 2015 (7 Hafta)

T.C. MEVLANA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 AKADEMİK YILI DÖNEM I IV. DERS KURULU 30 Mart 2015-16 Mayıs 2015 (7 Hafta) T.C. MEVLANA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 AKADEMİK YILI DÖNEM I IV. DERS KURULU 30 Mart 2015-16 Mayıs 2015 (7 Hafta) Yönetim Dekan Prof. Dr. Süleyman ÖZEN Başkoordinatör Prof. Dr. H. Ramazan YILMAZ

Detaylı

Kas Dokusunun Gelişimi. Doç.Dr. E.Elif Güzel

Kas Dokusunun Gelişimi. Doç.Dr. E.Elif Güzel Kas Dokusunun Gelişimi Doç.Dr. E.Elif Güzel Kasların çoğunluğu mezodermden gelişir paraksiyal mezoderm lateral mezodermin somatik ve splanknik tabakaları neural krest hücreleri Paraksiyal mezoderm İskelet

Detaylı

Bio 103 Gen. Biyo. Lab. 1

Bio 103 Gen. Biyo. Lab. 1 GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI 4. Laboratuvar: KAN DOKU Kan dokusunun görevleri 1 Kan dokusunun yapı elemanları 2 Kan grupları 12 İnce yayma kan preparatı tekniği 15 1. GİRİŞ Kan doku, atardamar, toplardamar

Detaylı

Prof. Dr. Gökhan AKSOY

Prof. Dr. Gökhan AKSOY Prof. Dr. Gökhan AKSOY * Çiğneme, Beslenme * Yutkunma, * Estetik, * Konuşma, * Psikolojik Kriterler * Sosyolojik Kriterler Mandibüler: alt çene kemiğine ait, alt çene kemiğiyle ilgili Örnek: * mandibüler

Detaylı

KARDİYOVASKÜLER SİSTEM ANATOMİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

KARDİYOVASKÜLER SİSTEM ANATOMİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ KARDİYOVASKÜLER SİSTEM ANATOMİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ KARDİYOVASKÜLER SİSTEM Kardiyovasküler sistem içinde kanın vücuda dağıldığı kapalı bir ağ sistemidir. Bu sistem kanı vücuda pompalayan kalp ve kanın vücuda

Detaylı

Lokal Hastalıkta Hangi Hasta Opere Edilmeli? Doç. Dr. Serdar Akyıldız E ge Ü n i v e r sitesi Tı p Fakültesi K B B Hastalıkları Anabilim D a l ı

Lokal Hastalıkta Hangi Hasta Opere Edilmeli? Doç. Dr. Serdar Akyıldız E ge Ü n i v e r sitesi Tı p Fakültesi K B B Hastalıkları Anabilim D a l ı Lokal Hastalıkta Hangi Hasta Opere Edilmeli? Doç. Dr. Serdar Akyıldız E ge Ü n i v e r sitesi Tı p Fakültesi K B B Hastalıkları Anabilim D a l ı Genel olarak; Tümör hacmi arttıkça Evre ilerledikçe Kombine

Detaylı

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Genel Bilgiler Çoğu intrakranyal lezyon kolayca ayırt edilebilen BT bulguları ortaya koyar. Temel bir yaklaşım olarak BT yorumlama simetriye odaklı olarak sol ve sağ yarıların karşılaştırılmasına

Detaylı

KIKIRDAK. Prof. Dr. Oktay Arda

KIKIRDAK. Prof. Dr. Oktay Arda KIKIRDAK Prof. ıkırdak Özel Bağ Dokusu Eksraselüler Matrisk Belirgin Artış: Glikozaminogılikanlar Proteoglikanlar Liflerle Etkileşim:»Kolajen» Elastik 2 ıkırdak Türleri Matriks Bileşenlerinin Değişkenliği

Detaylı

Dönem 1 Hücre Bilimleri 2 Hücre İskeleti ve Hücreler arası Bağlantılar

Dönem 1 Hücre Bilimleri 2 Hücre İskeleti ve Hücreler arası Bağlantılar Dönem 1 Hücre Bilimleri 2 Hücre İskeleti ve Hücreler arası Bağlantılar Hücrenin apikal (üst) ve bazal (alt) yüzeylerinde, bazı yapısal değişiklikler meydana gelmiştir. Hücre zarı ve bunun altında yer alan

Detaylı

28.02.2015. Sarkoidoz. MSS granülomatozları. Sarkoidoz. Sarkoidoz. Granülom / Granülomatoz reaksiyon

28.02.2015. Sarkoidoz. MSS granülomatozları. Sarkoidoz. Sarkoidoz. Granülom / Granülomatoz reaksiyon Granülom / Granülomatoz reaksiyon Non-enfektif granülomatozlar: Sinir sistemi tutulumu ve görüntüleme Küçük nodül Bağışıklık sisteminin, elimine edemediği yabancı patojenlere karşı geliştirdiği ve izole

Detaylı

DÖNEM II HAFTALIK DERS PROGRAMI

DÖNEM II HAFTALIK DERS PROGRAMI TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II HAFTALIK DERS PROGRAMI DÖNEM II. DERS KURULU Eylül 0 Kasım 0 Dekan : Dönem II Koordinatörü : Ders Kurulu Başkanı : Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ Yrd.Doç.Dr. Doç.Dr. KURUL DERSLERİ TEORİK

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

skelet sistemi tek ba ına vücudu hareket ettiremez. Herhangi bir hareket için gerekli kuvvet kaslar tarafından sa lanır. Kas dokusu vücutta oldukça

skelet sistemi tek ba ına vücudu hareket ettiremez. Herhangi bir hareket için gerekli kuvvet kaslar tarafından sa lanır. Kas dokusu vücutta oldukça skelet sistemi tek ba ına vücudu hareket ettiremez. Herhangi bir hareket için gerekli kuvvet kaslar tarafından sa lanır. Kas dokusu vücutta oldukça fazla bulunur. Sadece iskelet kasları toplam a ırlı ın

Detaylı

Akciğerin Hücresel ve Moleküler Biyolojisi Akif Turna

Akciğerin Hücresel ve Moleküler Biyolojisi Akif Turna Akciğerin Hücresel ve Moleküler Biyolojisi Akif Turna Akciğerin Görevi Gaz alışverişi Havadan gelen patojenlere karşı direnç Mukosiliyer temizlik İmmünolojik savunma Epitel Hücreleri Bazal Hücreler Fonksiyonu

Detaylı

Hücre İskeleti Hücreler Arası Bağlantılar. Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker

Hücre İskeleti Hücreler Arası Bağlantılar. Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker Hücre İskeleti Hücreler Arası Bağlantılar Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker Hücre yüzey özelleşmeleri Hücre membranında hücrenin fonksiyonuna göre bazı özel farklılaşmalar görülür. 1-Madde alışverişini gerçekleştirmek,

Detaylı

Solunum Fizyolojisi. Solunum Fizyolojisi 23.05.2011

Solunum Fizyolojisi. Solunum Fizyolojisi 23.05.2011 Solunum Fizyolojisi Solunum Fizyolojisi Yrd.Doç.Dr.Tamer Albayrak Hayvan vücudunda meydana gelen her çeşit enerji, karbon taşıyan bileşikle rin oksidasyon ürünüdür. Enerji kaynağı besin maddeleri sonuna

Detaylı

Sindirim Sisteminin Bezleri

Sindirim Sisteminin Bezleri Sindirim Sisteminin Bezleri Doç. Dr. Özgür Çınar Histoloji- Embriyoloji Anabilim Dalı 1 KARACİĞER (LİVER, Hepar) Neden mide karaciğer tarafından örtülür? Karaciğer mideyi ve böylece yiyecekleri sıcak tutsun

Detaylı

Protein Ekstraksiyonu

Protein Ekstraksiyonu Protein Ekstraksiyonu Dr.Gaye Güler Tezel Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı Proteinler tüm canlı organizmalar için en önemli makromoleküllerden biridir. Bazıları yapısal komponentleri

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM 1-BÖBREK(2) 2-ÜRETER(2) 3-İDRAR KESESİ 4-ÜRETHRA

ÜRİNER SİSTEM 1-BÖBREK(2) 2-ÜRETER(2) 3-İDRAR KESESİ 4-ÜRETHRA ÜRİNER SİSTEM 1-BÖBREK(2) 2-ÜRETER(2) 3-İDRAR KESESİ 4-ÜRETHRA ÜRİN Üre Ürik asit Kreatinin Belirli yabancı maddeler ve onların parçalanma ürünleri Elektrolitler Su(Değişik miktarda) BÖBREĞİN ÖNEMLİ Ürin

Detaylı

DERS KURULU ÜYELERİ: Prof.Dr. Nevres Hürriyet AYDOĞAN Prof. Dr. Yasemin BALCI

DERS KURULU ÜYELERİ: Prof.Dr. Nevres Hürriyet AYDOĞAN Prof. Dr. Yasemin BALCI T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II DOKU BİYOLOJİSİ DERS KURULU (7 EYLÜL 2015 23 EKİM 2015) DERS PROGRAMI DEKAN DEKAN YRD. DEKAN YRD. BAŞKOORDİNATÖR

Detaylı

BURUN (NASUS) Prof. Dr. Mürvet Tuncel. Burun solunum ve koku organıdır. Kemik ve kıkırdaktan yapılmış olup üzeri kas ve deri ile örtülüdür.

BURUN (NASUS) Prof. Dr. Mürvet Tuncel. Burun solunum ve koku organıdır. Kemik ve kıkırdaktan yapılmış olup üzeri kas ve deri ile örtülüdür. BURUN (NASUS) Prof. Dr. Mürvet Tuncel Burun solunum ve koku organıdır. Kemik ve kıkırdaktan yapılmış olup üzeri kas ve deri ile örtülüdür. Yapısı iki kısımda incelenir: - Nasus externus (dış burun) - Cavitas

Detaylı

TORAKS RADYOLOJİSİ. Prof Dr Nurhayat YILDIRIM

TORAKS RADYOLOJİSİ. Prof Dr Nurhayat YILDIRIM TORAKS RADYOLOJİSİ Prof Dr Nurhayat YILDIRIM PA AKCİĞER GRAFİSİNDE TEKNİK ÖZELLİKLER Film ayakta çekilmelidir. Göğüs ön duvarı film kasetine değmelidir. Işık kaynağı kişinin arkasında olmalıdır. Işık kaynağı

Detaylı

6 Solunum Sistemi ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra,

6 Solunum Sistemi ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra, ÜNİTE 6 Solunum Sistemi Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar Üst solunum yollarını, Alt solunum yollarını, Akciğerleri, Gögüs boşluğunu öğrenmiş olacaksınız. İçindekiler Üst Solunum Yolları: Burun Yutak

Detaylı

OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi)

OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi) OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi) Otonom sinir sitemi iki alt kısma ayrılır: 1. Sempatik sinir sistemi 2. Parasempatik sinir sistemi Sempatik ve parasempatik sistemin terminal nöronları gangliyonlarda

Detaylı

İnsanda Destek ve Hareket Sistemi

İnsanda Destek ve Hareket Sistemi İnsanda Destek ve Hareket Sistemi A. HAYVANLARDA DESTEK VE HAREKET Canlı vücuduna desteklik görevi yapan, vücudun çeşitli kısımlarını koruyan ve hareketi sağlayan sisteme destek ve hareket sistemi denir.

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: HİSTOLOJİYE GİRİŞ VE TEMEL HİSTOLOJİ TEKNİKLERİ...1

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: HİSTOLOJİYE GİRİŞ VE TEMEL HİSTOLOJİ TEKNİKLERİ...1 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: HİSTOLOJİYE GİRİŞ VE TEMEL HİSTOLOJİ TEKNİKLERİ...1 Prof. Dr. Nesrin ÖZFİLİZ IŞIK MİKROSKOPİDE KULLANILAN HİSTOLOJİ TEKNİĞİ...1 Histoloji Tekniğinde Temel Aşamalar...2 Materyalin Alınması...2

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ. İskeletin Görevleri İskeletin Kısımları 4. SINIF. Soru 1: Vücuda şekil veren ve harekete yardımcı olan sert yapılar nelerdir?

FEN VE TEKNOLOJİ. İskeletin Görevleri İskeletin Kısımları 4. SINIF. Soru 1: Vücuda şekil veren ve harekete yardımcı olan sert yapılar nelerdir? 4. SINIF 1. İskeletin Görevleri İskeletin Kısımları Soru 1: Vücuda şekil veren ve harekete yardımcı olan sert yapılar nelerdir? 3. Soru 2: Uzunlukları ve şekilleri farklı kemiklerin bir araya gelmesi ile

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM böbrek, üreterleri, mesane (idrar keses uretradan üriniferöz tübülleri Nefron, Toplayıcı tübül BÖBREK hilum (hilus) üreter Pelvis

ÜRİNER SİSTEM böbrek, üreterleri, mesane (idrar keses uretradan üriniferöz tübülleri Nefron, Toplayıcı tübül BÖBREK hilum (hilus) üreter Pelvis ÜRİNER SİSTEM Üriner sistem iki adet böbrek, bunların üreterleri, mesane (idrar kesesi) ve uretradan oluşur. Böbrekler hayat için esasi olup, ürinin oluşması ve vücut dışına atılması fonksiyonunu görürler.

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ 04-05 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 0: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ Ders Kurulu Başkanı: / Başkan Yardımcısı: Yrd. Doç. Dr. Hakan Darıcı / ve Embriyoloji Üyeler: / ve Embriyoloji / Tıbbi / Dersin AKTS Kredisi:

Detaylı

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DÖNEM II II

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DÖNEM II II T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DÖNEM II II. DERS (DOLAŞIM-SOLUNUM SİSTEMİ) KURULU (17 KASIM 2014-09 OCAK 2015) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM II KOORDİNATÖRÜ

Detaylı

Hücre çekirdeği (nucleus)

Hücre çekirdeği (nucleus) Hücre çekirdeği (nucleus) Toplam hücre hacmının 1/20-1/10'unu kapsar. Değişik hücrelerde mekanik etkilerle, yer ve şekil değiştirebilir, bu nedenle hücrelerde farklı şekillerde görülebilir. Çekirdek, hücre

Detaylı

TEMEL İLK YARDIM VE ACİL MÜDAHALE

TEMEL İLK YARDIM VE ACİL MÜDAHALE 1 TEMEL İLK YARDIM VE ACİL MÜDAHALE GİRİŞ : Bir yaralı, hasta ya da kazazedeye ilk yardım yapabilmek ya da herhangi bir yardımda bulunabilmek için, öncelikle gerekenlerin doğru yapılabilmesi için, insan

Detaylı

AKADEMİK TAKVİM Ders Kurulu Başkanı: Doç.Dr. Figen Kaymaz (Histoloji ve Embriyoloji) Ders Kurulu 201 Akademik Yılın 0. Haftası.

AKADEMİK TAKVİM Ders Kurulu Başkanı: Doç.Dr. Figen Kaymaz (Histoloji ve Embriyoloji) Ders Kurulu 201 Akademik Yılın 0. Haftası. AKADEMİK TAKVİM Ders Kurulu Başkanı: Doç.Dr. Figen Kaymaz ( ) Ders Kurulu 201 Akademik Yılın 0. Haftası 3 Eylül 4 Eylül 5 Eylül 6 Eylül 7 Eylül Kas - Genel Bilgiler Memeler Kas Dokusu A.Neşe Çokuğraş Ön

Detaylı

SĐGARA ĐÇENLERDE NAZAL MUKOSĐLĐER TRANSPORT HIZININ 99m Tc-MAKROAGREGAT ALBUMĐN KULLANILARAK RĐNOSĐNTĐGRAFĐ ĐLE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

SĐGARA ĐÇENLERDE NAZAL MUKOSĐLĐER TRANSPORT HIZININ 99m Tc-MAKROAGREGAT ALBUMĐN KULLANILARAK RĐNOSĐNTĐGRAFĐ ĐLE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ T.C. DĐCLE ÜNĐVERSĐTESĐ TIP FAKÜLTESĐ NÜKLEER TIP ANABĐLĐM DALI SĐGARA ĐÇENLERDE NAZAL MUKOSĐLĐER TRANSPORT HIZININ 99m Tc-MAKROAGREGAT ALBUMĐN KULLANILARAK RĐNOSĐNTĐGRAFĐ ĐLE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ Dr. YUSUF

Detaylı

ÜNİTE 3. Epitel Doku. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 3. Epitel Doku. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 3 Epitel Doku Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Organizmadaki dört temel dokudan biri olan epitel dokusunun yapısal özellikleri ve türleri konusunda bilgi edineceksiniz. İçindekiler Giriş Epitel

Detaylı

OKSİMETAZOLİN, BUDESONİDE VE SODYUM KROMOGLİKATIN SAĞLIKLI SIÇAN NAZAL MUKOZASI ÜZERİNDE YARATTIĞI HİSTOPATOLOJİK DEĞİŞİKLİKLER

OKSİMETAZOLİN, BUDESONİDE VE SODYUM KROMOGLİKATIN SAĞLIKLI SIÇAN NAZAL MUKOZASI ÜZERİNDE YARATTIĞI HİSTOPATOLOJİK DEĞİŞİKLİKLER T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2. KULAK BURUN BOĞAZ KLİNİĞİ KLİNİK ŞEFİ: Prof. Dr. EROL EGELİ OKSİMETAZOLİN, BUDESONİDE VE SODYUM KROMOGLİKATIN SAĞLIKLI SIÇAN NAZAL

Detaylı

KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ

KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ Bu Çalışma Çevre Orman Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Sayın Prof. Dr. Mustafa Öztürk tarafından 2006 yılında yapılmıştır. Orijinal

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ DEKANLIĞI

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DIS- 201 PROTETİK DİŞ TEDAVİSİ TEORİK AKTS: 3 Diş Hekimliği 30 hafta- haftada 2 saat teorik Dersin Amacı: Protetik tedavi türleri ve uygulamaları hakkında bilgi vermek, sabit ve hareketli protezlerin klinik

Detaylı

SİNDİRİM SİSTEMİ. Sindirim işlemi 4 aşamadan meydana gelir;1 - çiğneme ve yutma, 2-sindirim,3 -emilim,4 atılım

SİNDİRİM SİSTEMİ. Sindirim işlemi 4 aşamadan meydana gelir;1 - çiğneme ve yutma, 2-sindirim,3 -emilim,4 atılım 1 SİNDİRİM SİSTEMİ Yediğimiz gıda maddelerinin hücrelerimizde kullanılacak şekle getirilmesini sağlayan sistemdir. Vücudumuzun ihtiyacı olan enerji gıdalardan sağlanır. İşte sindirim sistemi büyük besin

Detaylı

Proteinlerin Tersiyer & Kuaterner Yapıları. Dr. Suat Erdoğan

Proteinlerin Tersiyer & Kuaterner Yapıları. Dr. Suat Erdoğan Proteinlerin Tersiyer & Kuaterner Yapıları Dr. Suat Erdoğan Sunum planı Proteinlerin Tersiyer (üçüncül) ve Kuaterner (dördüncül) yapıları Globüler ve fibröz proteinler Denatürasyon Proteinlerin biyolojik

Detaylı

Çekirdek 4 bölümden oluşur Çekirdek zarı: karyolemma Kromatin: Chromatin Çekirdekcik: Nucleolus Çekirdek sıvısı: karyolymph

Çekirdek 4 bölümden oluşur Çekirdek zarı: karyolemma Kromatin: Chromatin Çekirdekcik: Nucleolus Çekirdek sıvısı: karyolymph NUKLEUS Bir hücrenin tüm yapılarının ve etkinliklerinin kodlandığı kromozomu Ayrıca, DNA sını dublike edecek ve 3 tip RNA yı ribozomal (rrna), haberci (mrna) ve transfer (trna)-sentezleyecek ve işleyecek

Detaylı

BAŞLAR DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ

BAŞLAR DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ CANLILIK HÜCREYLE BAŞLAR DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ Şehit Polis İsmail Özbek Orta Okulu Melisa B. ALADAĞ & Bersu PAŞA 245 256 6/C 1 HÜCRE Hücre, çok hücreli canlılardaki en küçük yaşam birimidir. Canlının

Detaylı

GAZ ALIŞVERİŞİ. Uyarı: Canlılar O 2 ve CO 2 i zardan aktif taşıma ile değil, tamamen difüzyon ile geçirirler.

GAZ ALIŞVERİŞİ. Uyarı: Canlılar O 2 ve CO 2 i zardan aktif taşıma ile değil, tamamen difüzyon ile geçirirler. GAZ ALIŞVERİŞİ Canlılar yaşamlarını sürdürmek için enerji elde etmek zorundadır. Bu enerjiyi organik monomerlerden sağlarlar. Organik monomerlerin hücrelerde oksijenli veya oksijensiz olarak parçalanması

Detaylı

ENDOTEL VE BİYOKİMYASAL MOLEKÜLLER

ENDOTEL VE BİYOKİMYASAL MOLEKÜLLER ENDOTEL VE BİYOKİMYASAL MOLEKÜLLER Endotel Damar duvarı ve dolaşan kan arasında tek sıra endotel hücresinden oluşan işlevsel bir organdır Endotel en büyük endokrin organdır 70 kg lik bir kişide, kalp kitlesix5

Detaylı

Solunum Sistemi Fizyolojisi. Doç. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com

Solunum Sistemi Fizyolojisi. Doç. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com Solunum Sistemi Fizyolojisi Doç. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com Genel Bilgiler Ders Kaynakları: Guyton Tıbbi Fizyoloji Gannong Physiology Review Vander s Human Physiology Google&Wikipedia... İletişim:

Detaylı

ORBİTA ORBİTA KİTLELERİ 1- LAKRİMAL BEZ KİTLELERİ: - Lenfoid prolefilasyonlar - Epitel kökenli iyi ya da kötü huylu tümörler

ORBİTA ORBİTA KİTLELERİ 1- LAKRİMAL BEZ KİTLELERİ: - Lenfoid prolefilasyonlar - Epitel kökenli iyi ya da kötü huylu tümörler ORBİTA ORBİTA ANATOMİSİ Orbita bulbus okuli, ekstraoküler kaslar, optik siniri içeren yağ ve bağ dokusundan zengin kavitedir.sık rastlanan orbita hastalıkları, tanı ve tedavi yöntemlerinden kısaca bahsedecek

Detaylı