Karışımların Kromatografi İle Ayrılması

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Karışımların Kromatografi İle Ayrılması"

Transkript

1 Karışımların Kromatografi İle Ayrılması Hazırlayanlar: Cansu Çitlenbek Onur Kadoğlu Bora Yücel Begüm Şençağlar Cenkut Özdağlar Danışman Öğretmen: Rüçhan Özdamar

2 İÇİNDEKİLER Teşekkür...3 Projenin Amacı...4 Giriş....5 Kromatografi... 6 İnce Tabaka Kromatografisi...7 Deneysel İşlemler...10 Boyar Maddelerin Şekerden Ayrılması...12 Boyaların Kromatografi İşlemine Hazırlanması...12 Boyaların İnce Tabakaya Uygulanması...12 Sonuç ve Tartışma...14 Kaynakça

3 TEŞEKKÜR Bu çalışmamızda kromatografi işlemlerini yapmamızda yardımlarını esirgemeyen Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Organik Kimya kürsüsündeki öğretim görevlilerine, Üniversitede çalışmamız için bize verdiği destekten dolayı okul müdürümüz Yavuz Kahraman a teşekkür ederiz. Ayrıca proje sunumumuzu hazırlamada yardımlarını gördüğümüz arkadaşımız Alphan Dinç e ve değerli öğretmenimiz Rüçhan Özdamar a teşekkür ederiz. 3

4 PROJEMİZİN AMACI Biz bu çalışmada karışımları ayırma amacıyla kullanılan metotlardan kromatografi işlemini,nasıl uygulandığını ve hangi tür karışımları ayırmada etkili olduğunu ve hangi amaçlarla kullanılabileceğini araştırdık. Aynı zamanda kromatografi işlemini denemek amacıyla kromatografi metotlarından biri olan ince tabaka kromatografisini kullanarak şekerlerde kaç tür boyar madde kullanıldığını inceledik. 4

5 GİRİŞ İki ya da daha fazla maddenin bir arada olduğu çok bileşenli maddelere karışım denir. Karışımlar homojen ya da heterojen olabilirler.homojen karışımlarda bir madde diğeri içerisinde gözle görülemeyecek şekilde dağılmıştır.örneğin, hava azot ve oksijenin homojen karışımıdır.deniz suyu içerisindeki tuz suda homojen dağılmıştır. Pek çok karışım ise heterojendir. İnsanlar gereksinim duydukları maddeleri karışım içerisinden ayırıp saflaştırarak kendi amaçlarına uygun şekle getirip kullanırlar. Örneğin petrol bir karışımdır.yer yüzüne çıkarıldıktan sonra rafineride içerdiği bileşenlerine ayrıştırılır.çünkü her bileşenin niteliği özelliği ve kullanım alanı farklıdır.doğal gazdan benzine, kat-randan zift ve asfalta kadar her bileşen farklı amaçlara uygundur.zeytin yağı beslenme amacıyla tüketildiği gibi ilaç ve kozmetik ürünlerinde de kullanılabilen değerli bir maddedir ancak öncelikle zeytinden ayırıp saflaştırılması gerekir.içme suyunun az olduğu ülkelerde su deniz suyundan ayrıştırılır. Bazı kimyasal olayların havada gerçekleştirilmesi sakıncalıdır çünkü madde yanıcıdır.böyle durumlarda atmosfer olarak azot kullanılır.saf azot havadan oksijenin ayrıştırılması ile elde edilir.bazı bitkiler içerisindeki maddeler bir hastalığı iyileştirici özelliğe sahip olabilir.bu durumda bu etkili madde bitkiden ayrıştırılarak ilaç yapımında kullanılır. Örnekleri daha da çoğaltabileceğimiz düşünülürse karışımları ayırmanın ve saflaştırmanın önemi ve gereği ön plana çıkacaktır. Karışımları ayırmada pek çok metot kullanılabilir. Bazı metotları farkında olmadan günlük yaşantımızda zaten kullanıyoruz.tahmin edilebileceği gibi kullanılacak ayırma metodu karışımın özelliğine ve önemsediğimiz maddeye göre değişir.en uygun metot seçilmelidir..deniz suyundaki tuz gerekliyse sadece buharlaştırma yeterlidir.ancak deniz suyundaki su önemliyse sadece buharlaştırma yeterli olmayacaktır. Karışımları ayırmada basitten çok karmaşıklarına kadar çok fazla sayıda metot kullanılabilir: *Süzme:Bileşenleri birbiri içerisinde çözünmeyen sıvı katı karışımlarını ayırmada kullanılabilir.çamurlu su gibi * Buharlaştırma:Bileşenleri birbiri içerisine çözünen sıvı katı karışımlarını ayırmak için uygun bir metottur.tuzlu sudan tuzu ayırmada kullanılabilir. *Damıtma:Buharlaştırma ve yoğunlaştırma işlemlerini içeren bir metottur.tuzlu sudan suyu ayırmak için tercih edilebilir. *Ayırma hunisinde bekletme:bileşenleri birbiri içerisinde çözünmeyen ve özkütleleri farklı olan sıvı sıvı karışımlarını ayırmada uygundur.zeytinyağı su karışımını bileşenlerine ayırmakta kullanılabilir. *Çözünürlük farkından yararlanma:kum tuz karışımından tuz ya da kumu ayırmak için seçilebilir. *Kaynama noktaları farkından yararlanma:ayrımsal damıtma şeklinde adlandırılan bu metot sıvı sıvı homojen karışımlarını ayırmakta kullanılabilen en uygun metotlardandır.petrolün rafineride ayrımsal damıtma işlemleri ile bileşenlerine ayrılır. 5

6 Derslerimizde de incelediğimiz bu ve buna benzer pek çok metot dışında laboratuvarlarda kullanılan çok daha özel metotlar vardır ve bu metotlar ayrılacak karışıma göre geliştirilmiştir.bu metotlardan biri de kromatografidir. KROMATOGRAFİ Kromatografi, bir karışımda bulunan bileşenlerin birbirinden ayrılmasını gerçekleştiren ve bu sayede nitel ve nicel analizlerin yapıldığı yöntemlerin genel adıdır.bu yön-temlerde çalışma düzeneği temel olarak iki bileşenden oluşur. Bu bileşenlere sabit faz (stationary phase) ve hareketli faz ya da mobil faz (mobile phase) adı verilir. Hareketli fazın içerisinde yer alan bileşenler, sabit faza ait dolgu maddesiyle etkileşmeleri sebe-biyle, bir miktar tutulurlar. Bu tutulma, örnekteki farklı bileşenler için farklı miktarlarda olur. Böylece bileşenler sabit fazın sonlarına doğru, farklı hızlarda ilerledikleri için, bir-birinden ayrılmış durumda sabit fazı farklı zamanlarda terk ederler. Bu şekilde sabit fazdan çıkan bileşenlerin derişimleri uygun bir biçimde ölçülür ve zamana veya hareketli fazın kullanılan hacmine karşı kromatogram denilen grafikler elde edilir. Kromatografi terimi başlangıçta, örneğin bitkisel pigmentlerde olduğu gibi maddeleri renklerine göre ayırma işleminden kaynaklandı, ama zamanla uygulama alanı oldukça genişledi. Kromatografi günümüzde son derece duyarlı ve etkili bir ayırma yöntemi olarak kabul edilmektedir. Duruma göre iki temel mekanizma uygulanır: *Bileşenler ya iki sıvı evre arasında paylaşılır (bu durumda dağılım ya da paylaşım kromatografisinden söz edilir). *Hareket halindeki bileşenler hareketsiz katı bir evre yüzeyine bağlanır(bağlar yüzey-sel ve fiziksel bir nitelik taşıdığında yüzde tutma kromatografisinden, buna karşılık hareketli ve yüzde tutulan bileşenler arasında gerçek kimyasal bağlar oluştuğunda iyon değişimi kromatografisinden söz edilir). Yüzde tutma kromatografisi 'nde uygun biçimde seçilen bir katının, bir karışımın çeşitli bileşenlerine göre gösterdiği yüzde tutma farkından yararlanır.katının yüzünde tutamadığı bir çözücü içinde çözünen bu karışım, dikey kolona toz biçiminde konan yüzde tutucu bir maddenin içinden geçirilir.bu sırada yüzde tutulan madde diğerinden ayrılır. Çünkü karışımdaki bir bileşen ne kadar az bir kuvvetle yüzde tutulursa o kadar aşağıda bağlanır. Bu şekilde elde edilen bir kromatogram, çoğu kez kolon bölümlenerek tüm bileşenlerin ayrılmasını sağlayacak biçimde yürütülür.yukarıdan kolonun tepesinden dökülen uygun seçilmiş bir çözücü, karışımın bileşenlerini çözerek aşağıya doğru sürükler. 6

7 Kromatogram, kolonun tabanına doğru düzleşir, yeterli oranda seçen katılırsa karışımın bileşenleri kolon dibinde, seçen içinde çözelti halinde yeniden kazanılır. Yüzde tutma katıları alüminyum, kalsiyum karbonat, kömür, nişasta, selüloz vb. olmak üzere çok çeşitlidir.yüzde tutma katısının seçiminde her özel durum için ayrı özen gösterilir ve genellikle yüzde tutulacak ürünün türüne göre saptanır. Hayvansal yada bitkisel proteinlerin parçalanması sonunda oluşan amino asitlerin ayrılması, iyonik yüzde tutma kromatografisi'yle gerçekleştirilir. Bu amaçla karışım pek çok asit grubu içeren ve büyük moleküllü sentetik bir bileşik olan katyon değiştirici bir reçine üzerinden geçirilir.aminoasitin geçişi sırasında kimi ph sınırlarında katyonlar reçine tarafından tutulurken, H + iyonu çözeltiye geçer (katyon değiştiricisi). Bağlanma, aminoasitin türüne göre az yada çok kuvvetlidir. Bu nedenle bazik bir çözeltiyle yapılan bir seçme sonucu bir ayrılma sağlanır. Bir doğal su önce anyon ve daha sonra da katyon değiştirici reçineler üzerinden geçirilerek bileşiminde çözünmüş olarak bulunan mineral tuzlarından arındırılır. Bu reçineler doygunluğa ulaştığında kolayca yenilenir. Dağılım-Kromatografisi: Birbiriyle temas halinde bulunan,ancak karışmayan iki sıvı evre halinde ayrılacak karışımın bileşenlerinin çözünürlüklerinin farklı olmasından yararlanılarak yapılır. Bu nedenle bir maddenin, bir çözücüyle ayrılmasına benzer. Bu yöntemde sıvılardan biri hareketlidir ve ayrılacak karışımın çözücüsünü oluşturur, diğeri durağandır, kromatografi kolonunda yalnız taşıyıcı işlevi görev gözenekli bir katıda tutulur. Ayrılacak karışım kolondan geçirildiğinde çözeltide bulunan bileşenler iki çözücü arasında paylaşılır. Eşit hacimdeki durağan ve hareketli sıvı içindeki bileşenlerin kütlelerinin birbirine oranı olan dağılım katsayısı bileşenlere göre değişir, bu da belli bir ayrılmaya yol açar. Dağılım katsayısı en yüksek olan bileşen daha kolonun başında tutulurken, diğerleri giderek küçülen dağılım katsayılarına göre sıralanır. Gaz-Evreli-Kromatografi: Uçucu bir sıvıda ya da bir gaz karışımdaki bileşenleri ayırmak için bir karışım, taşıyıcı bir gaz işlevi gören hidrojen, helyum, azot, karbondioksit vb. gibi bir başka gaz içinde seyreltilir. Hareketli evre olarak adlandırılan bu karışım, hareketsiz yada durağan evreyi oluşturan bir maddeyle ya da aktif kömür gibi bir katı ya da çoğunlukla dövülmüş bir tuğla gibi hareketsiz katı taşıyıcıya emdirilmiş az uçucu bir sıvıyla dolu uzun bir kolon üzerine gönderilir. Soğurucu, katı bir madde olduğunda dağılım kolonundan söz edilir. Buhar evrede kolon başından herhangi bir çözünen madde gönderildiğinde, çözünen maddenin hareketsiz evre tarafından tutulan bölümü ile hareketli evrede bulunan bölümü arasında kolonun her noktasında tam bir denge oluşur. Birim hacimdeki durağan ve hareketli evrelerde dağılan, çözünenin buhar kütleleri arasındaki orana, dağılım katsayısı (K) denir. Kolona katılan çözünen, kolonu K 7

8 katsayısına bağlı olarak belli bir zaman diliminde kat eder. Farklı dağılım katsayıları olan ve kromatoğrafi kolonunun başından aynı anda karışıma katılan değişik çözünenler, kolonu farklı sürelerde kat eder ve böylece şu ya da bu oranda ayrılırlar, çıkışa, ayarlanmış uygun bir algılayıcı yerleştirildiğinde bileşenlerin hem tanınması sağlanır, hem de miktarları belirlenir. Çözünenin bir kolonu kat etmesi için gerekli olan süreye tutulma süresi denir.durağan evrelerin sınıflandırılması, çeşitli çözünenlerin kutupluğuna bağlı olarak yapılır, bu da kromatografik olarak ayrılacak bileşenlere göre durağan evreninin uygun bir seçimini gerektirir. Pelte Geçirimli Kromatografi: Pelte geçirimli kromatografiye kimi zaman pelte üzerinde süzme de denir. Pelte geçi-rimli kromatografi, sentetik polimerlerde olduğu kadar biyolojik ürünler alanında da önemli bir gelişme göstermiştir. Bu yöntemde moleküller,şişkin bir polimer peltesinin gözeneklerinden geçebilme özelliklerine bağlı olarak büyüklüklerine göre ayrılır. Farklı büyüklüklerdeki moleküller-den oluşan bir çözelti, bu tür pelteden geçirilmek istendiğin-de irilikleri belli bir boyutun altında olanlar, gözeneklere girer ve kolondan geçişleri böylece gecikir, buna karşılık diğer moleküller polimer tanelerini ayıran aralıklardan çözücüyle birlikte sürüklenerek akıp gider. Böylece moleküller, en irilerinin en önce çıkması yoluyla büyüklüklerine başka bir deyişle kütlelerine göre ayrılır. İNCE TABAKA KROMATOGRAFİSİ İnce tabaka kromatografisi, yapılış tekniğine göre kağıt ve adsorpsiyon kromatografilerine benzer. Bu kromatografi çeşidinde, sabit faz olarak, silikajel, talk, alüminyum oksit, toz selüloz, diatomeli toprak gibi maddeler kullanılır. Bunlar suyla bulamaç haline getirilerek özel olarak hazırlanmış genellikle 20 x 20 cm boyutlarında cam ya da alüminyum levhalar üzerine ince bir tabaka halinde yayılıp kurutulurlar. Kurutma ya oda sıcaklığında ya da daha yüksekçe sıcaklıklarda yapılır. Oda sıcaklığındaki kurutmalarda söz konusu tabakanın üzerinde ince bir su filmi kalır ve ince tabaka kromatografisi kağıt kromatografisine benzer. Böyle bir kromatografi sıvısıvı kromatografisi olur. İnce tabaka yüksek sıcaklıklarda kurutulmuşsa, tabaka üzerinde su filmi kalmadığından kromatografi katı-sıvı (adsorpsiyon) kromatografisine dönüşür. Söz konusu analize göre her iki yola da baş vurulur. Hangisinin daha iyi olduğu ancak deneylerle tespit edilir. İnce tabaka kromatogtrafisi çoğu kez kağıt kromatografisi paralelinde gider ama ondan bazı yönlerden üstündür. Bu üstünlükler başlıca şunlardır: *Kağıt kromatografisinde adsorblayıcı veya sabit faz olarak yalnız kağıt kullanıldığı halde ince tabaka kromatografisinde çeşitli maddeler kullanılabilir. 8

9 * Miktarca daha az maddelerin ayrılması mümkün olur. *Sonuçlar daha kısa zamanda alınır. *Ayrılma daha iyi, lekeler daha kesindir. Adsorblayıcının düzgün bir cam ya da alüminyum üzerinde ince tabaka haline getirilmesi bu kromatografi cinsinde en önemli işlemlerden birisidir. Bu da başlıca şöyle yapılır: - Adsorblayıcı bulamaç haline getirildikten sonra püskürtücü tabancayla cam ya da alüminyum levha üzerine püskürtme - Adsorblayıcı bulamaç haline getirildikten sonra levha üzerine döküp düzgün bir bagetle yayma - Adsorblayıcı bulamaç haline getirildikten sonra cam levhayı içine daldırmakla yapılabilir.önemli olan levhanın her yerinde adsorblayıcının aynı kalınlıkta olmasını sağlamaktır.bu kaplamanın kalınlığı 1 2 mm gibi çok ince bir yapıdadır. Kromatografi ile ayrılacak madde kapiler bir boru ile tabakanın alt kısmından yaklaşık 2 cm yukarısına emdirilir.aynı tabaka üzerine aynı çözücü sistemi kullanılarak ayırmak istenilen birkaç karışım da yan yana uygulanabilir.bu durum aynı zamanda karşılaştırma kolaylığı da sağlar. Hazırlanan ince tabaka ayrımın yapılacağı kaba(tank) yerleştirilmeden önce tankın hazırlanması gereklidir.tanka tabandan yüksekliği 2 cm yi geçmeyecek kadar hareketli faz olarak kullanılacak çözücüden konularak, tankın ağzı iyice kapatılarak bir süre beklenir.böylece tank atmosferinin çözücü buharı ile doyurulması sağlanmış olur.bu işlem ince tabakada ayrımın daha da ayırt edici olmasını sağlar. Çözücü buharı ile doyurulmuş tanka hazırlanmış ince tabaka dik olarak yerleştirilip ağzı kapatılır.karışımdaki bileşenlerin hareketli faz ile birlikte sürüklenmesi beklenir.karışımdaki bileşenlerin moleküler yapılarının farklılığı sürüklenme hızlarının da farklı olmasını gerektirir.böylece sürüklenme hızları birbirinden farklı olan maddeler tabakada farklı bölgelerde lekeler oluşturur.bu lekelerin rengi normal ışıkta görünemiyorsa özel lambalar altında da gözlenebilir. Bu metotla bir karışımda kaç bileşen olduğunu saptamakta kullanılabileceği gibi bir karışımdaki bileşenlerin karışma oranı,hangi maddenin diğerlerine göre daha fazla ya da az olduğu saptanabilir. Çoğumuzun severek yediği şekerlere rengini veren boyar maddeler bilinen şeker boyaları ile aynı mı?tek renk görünen bir şeker acaba birden fazla boyanın karışımı ile mi elde edilmiş?biz bu ve benzeri soruların yanıtlarını bulabilmek için önce şekerden boyayı ayırıp,elde ettiğimiz boyayı ince tabaka kromatografisini kullanarak ayrıştırmayı denedik. 9

10 DENEYSEL İŞLEMLER Deneysel işlemlerimiz, *Şekerlerden boyanın ayrılması *Boyanın kromatografiye uygun duruma getirilmesi *Kromatografi işlemi için uygun çözücünün seçimi *Boyar maddelerin ince tabakaya uygulanması başlıkları altında sıralanabilir. BOYAR MADDELERİN ŞEKERLERDEN AYRILMASI Boyar maddeleri şekerden ayırabilmek için, işlemlerimizde kullandığımız öncelikli maddeler: Cam yünü: Adsorban(boyayı tutucu özelliğinden yararlandık) Asetik asit: (Ortam ph sini asitlendirmek için kullandık) Amonyak:(Ortam ph sini bazikleştirmek için kullandık) Uygulanan işlemler aşağıdaki sıra ile yapıldı: *Şekerleri renklerine göre gruplandırmak *Şekerleri parçalayıp,küçük boyutlara getirmek *Parçalanmış şekerleri suda çözmek *Elde ettiğimiz çözeltilere derişik asetik asit çözeltisinden ekleyerek ortamı asitlendirmek *Asidik şeker çözeltisine cam yünü atıp(şekil 1),cam yünü ile birlikte karışımı bir süre kaynatmak Bu aşama oldukça önemli,çünkü bu aşamada cam yünü, çözeltideki renk veren maddeyi şeker,aroma sağlayıcı maddeler gibi şekerdeki diğer bileşenlerden ayırıp kendi üzerinde topluyor(şekil 2).Bu işlemin çözelti renginin cam yününe geçene kadar sürdürülmesi gereklidir.çözelti rengindeki açılma izlenerek işlemin tamamlandığı çok rahatlıkla anlaşılabiliyor.cam yününün boyayı emme özelliği çözelti asidikse geçerli boyanın molekül yapısı cam yününe bağlanma özelliği kazanıyor. *Boyalı cam yününün çözeltiden çıkarılıp başka bir kaba almak *Boyalı cam yünü üzerine su ekleyip karıştırmak *Sulu ortamdaki cam yününe amonyak ekleyip bir süre ısıtmak Bu aşama da oldukça önemli, asit ortamın cam yününe boyayı emme özelliği kazandırdığı düşünülürse tam tersi bazik ortam ise cam yününe üzerindeki boyayı bırakma özelliği kazandıracaktır.bu işlem,cam yününün renginin tamamen açılması gerçekleşene kadar sürdürülmelidir(şekil 3). 10

11 Şekil 1:Boyanın sulu çözeltisinin asitlendirilmesi ve içerisine cam yününün atılması Şekil 2:Boyayı çekmiş cam yününün kavanozdan çıkarılması Şekil 3:Boyalı cam yününün üzerindeki boyayı bazik ortamda serbest bırakması 11

12 BOYANIN KROMATOGRAFİYE UYGUN DURUMA GETİRİLMESİ Pembe, sarı, mor, yeşil ve turuncu renkteki şekerlerden yukarıdaki işlemleri uygulayarak elde ettiğimiz beş ayrı örneği, düşük sıcaklıkta kuruluğa kadar buharlaştırıp, oldukça derişik çözeltiler elde ettik. Bu örnekleri deney tüplerine alıp ağzını kapattık. Bu örnekler ince tabakaya uygulanacak duruma gelmiş oldu. Şekerlerden ayırarak elde ettiğimiz örneklerdeki boyar maddelerle karşılaştırmak amacıyla, içeriği belli şeker boyaları edindik. Kırmızı, yeşil ve turuncu renkteki bu karşılaştırma boyalarını da şekerden ayırıyormuş gibi aynı işlemlerden geçirmek durumundaydık.çünkü kromatografiye uygulanacak örneklerde çözücü çok önemlidir.doğru bir karşılaştırma yapabilmek için tüm örneklerin boyar madde dışındaki içeriği aynı olmalıdır. KROMATOGRAFİ İŞLEMİ İÇİN UYGUN ÇÖZÜCÜNÜN SEÇİMİ Kromatografi uygulanan madde içerisindeki bileşenlerin hareketli faz ile birlikte farklı hızlarda yürümesi, bu şekilde birbirinden ayrılması esasına dayanmaktadır. Bu nedenle hareketli faz olarak kullanacağımız çözücünün iyi bir ayrım sağlayacak nitelikte olması gereklidir. Bu amaçla organik maddelerin kromatografide ayrılmasını sağlayacak, çok kullanılan ve bize önerilen çözücü sistemlerini deneyerek en uygun olanını bulup, değerlendirmelerimizi bu çözücüdeki durumu göz önüne alarak yaptık. Biz çözücü olarak metanol kullandık. BOYANIN İNCE TABAKAYA UYGULANMASI 10 x 10 cm boyutlarında silikajel ile kaplanmış hazır ince tabakanın alt ucundan 2 cm yüksekliğe bir çizgi çekip bu çizgi üzerine referans maddeleri ve şekerlerden elde ettiğimiz boyaları ayrı ayrı kapiler cam borular kullanarak silikajele emdirerek ince tabakayı kromatografiye hazırladık. Tabakaya uygun boyutlarda bir kromatografi tankı alıp,bu tankı önce hareketli faz olarak seçtiğimiz çözücü ile yıkadık, sonra aynı çözücüden 2 cm yüksekliği geçmeyecek şekilde tank içerisine döküp tankın ağzını kapatıp bir süre bekledik (şekil 4). Tankın çözücü buharı ile doyduğundan emin olduktan sonra hazırladığımız ince tabakayı dik olarak tanka yerleştirip bekledik.çözücünün silikajel tabakada yükselmesini gözlemledik(şekil 5).Tabakada yükselen çözücü üst uca yaklaşık 1 cm yaklaşınca işlemi bitirip,tabakayı tanktan çıkardık.hemen saç kurutma makinesi ile tabakayı kuruttuk.boyaların tabakada hangi noktalarda lekeler bıraktığı çıplak gözle görünmediği için ultra viole lamba altında lekelerin yerlerini işaretledik. 12

13 Şekil 4:Kromatografi tankı atmosferinin çözücü buharı ile doygun hal getirilmesi.bu işlem sayesinde kromatografide maddeler birbirinden daha iyi ayrılacaktır. Şekil 5:Silikajel tabaka tanka dik olarak yerleştirilir ve tankın kapağı sıkıca kapatılır.çünkü ince tabaka doygun çözücü buharında bekletilmelidir. 13

14 SONUÇ VE TARTIŞMA Slikajel tabaka üzerindeki boyar maddelerin oluşturduğu lekelerin ultra viyole lamba altıdaki görünümü şekil 6 daki gibi gözlenmektedir. Pembe boyanın referans kırmızı boya ile aynı yolu alması aslında şekere pembe renginin kırmızı boyanın seyreltilmiş şeklinin kullanıldığını düşündürmektedir.yeşil şekerin oluşturduğu lekenin referans yeşil şekerle aynı hizada yükselmesi şekerde bizim referans yeşil boyanın kullanıldığını göstermektedir.turuncu şekerin lekelerinin iki farklı yerde yoğunlaşması şekerin renginin iki farklı boyanın karışımı ile elde edildiğini düşündürmektedir.bu renk karışımında boyalardan biri bizim seçtiğimiz referans turuncu renk diğer bileşen ise sarı şeker boyası kullanılmış olabilir.mor şekerde ise rengi veren üç boyar maddenin karışımı kullanılmıştır.bu boyalardan biri referans olarak seçtiğimiz kırmızı boya olabilir.mor şekerdeki kullanılan diğer boyar maddeler bizim referans boyalar ya da diğer şekerlerdeki boyar maddelerden farklıdır. Şekil 6: Şeker boyalarının ve referanslarının kromatogramdaki görünümü Bu projede kromatografi işleminde seçtiğimiz çözücü sistemi üzerinde biraz daha çalışılması gerekmektedir.daha uygun bir çözücü bulunursa kromatogramda görülen sürüklenmeler olmayacak daha net lekeler oluşacaktır.bu durum açıklamayı ve yorumu daha güvenilir duruma getirecektir. 14

15 KAYNAKÇA okulu.com İnstrumental Analiz Prof.Dr.Turgut Gündüz 1999 Kromatografik Yöntemler ve HPLC Yöntemi Doç.Dr.M.Emrah Kılınç Enstrumental Analiz Hacettepe Üniversitesi Yayınları A.Yıldız Ö.Genç Boyaların Kromatografik İncelenmesi Ege Üniversitesi Yayınları Dr.Sema Sert 15

KROMATOGRAFİ. Bir parça kağıt şeridin aşağı hizasından 1 cm kadar yukarısına bir damla siyah mürekkep damlatınız.

KROMATOGRAFİ. Bir parça kağıt şeridin aşağı hizasından 1 cm kadar yukarısına bir damla siyah mürekkep damlatınız. KROMATOGRAFİ Kromatografi, bir karışımda bulunan maddelerin, biri sabit diğeri hareketli faz olmak üzere birbirleriyle karışmayan iki fazlı bir sistemde ayrılması ve saflaştırılması yöntemidir. KROMATOGRAFİ

Detaylı

KARIŞIMLAR. Karışımların Ayrılması

KARIŞIMLAR. Karışımların Ayrılması KARIŞIMLAR Karışımların Ayrılması Günlük yaşamda kullandığımız eşyaların, giydiğimiz kıyafetlerin, yediğimiz yiyeceklerin, içtiğimiz suyun hepsi birer karışımdır. Nehir, göl, baraj sularını doğal haliyle

Detaylı

KROMOTOGRAFİK YÖNTEMLER

KROMOTOGRAFİK YÖNTEMLER KROMOTOGRAFİK YÖNTEMLER A. METODUN ÖZETİ Kromatografi, bir karışımda bulunan maddelerin, biri sabit diğeri hareketli faz olmak üzere birbirleriyle karışmayan iki fazlı bir sistemde ayrılması ve saflaştırılması

Detaylı

KARIŞIMLARIN AYRIŞTIRILMASI

KARIŞIMLARIN AYRIŞTIRILMASI KARIŞIMLARIN AYRIŞTIRILMASI Birden fazla maddenin kimyasal özellikleri değişmeyecek şekilde istenilen oranda bir araya getirilmesiyle oluşan madde topluluğuna karışım denir. KARIŞIMLARIN AYRIŞTIRILMASI

Detaylı

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2 On5yirmi5.com Madde ve özellikleri Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan herşey maddedir. Yayın Tarihi : 21 Ocak 2014 Salı (oluşturma : 2/9/2016) Kütle hacim ve eylemsizlik maddenin ortak özelliklerindendir.çevremizde

Detaylı

SEZEN DEMİR MADDE DOĞADA KARIŞIK HALDE BULUNUR

SEZEN DEMİR MADDE DOĞADA KARIŞIK HALDE BULUNUR Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan her şey maddedir. Buna göre kütle hacim ve eylemsizlik maddenin ortak özelliklerindendir. Çevremizde gördüğümüz, hava, su, toprak v.s gibi her şey maddedir. Maddeler

Detaylı

Sıvılardan ekstraksiyon:

Sıvılardan ekstraksiyon: Sıvılardan ekstraksiyon: Sıvı haldeki bir karışımdan bir maddenin, bu maddenin içinde bulunduğu çözücü ile karışmayan ve bu maddeyi çözen bir başka çözücü ile çalkalanarak ilgili maddenin ikinci çözücüye

Detaylı

Adsorpsiyon. Kimyasal Temel İşlemler

Adsorpsiyon. Kimyasal Temel İşlemler Adsorpsiyon Kimyasal Temel İşlemler Adsorpsiyon Adsorbsiyon, malzeme(lerin) derişiminin ara yüzeyde (katı yüzeyinde) yığın derişimine göre artışı şeklinde tanımlanabilir. Adsorpsiyon yüzeyde tutunma olarak

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA EĞĐTĐMĐ ANABĐLĐM DALI

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA EĞĐTĐMĐ ANABĐLĐM DALI HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA EĞĐTĐMĐ ANABĐLĐM DALI ÖĞRETĐMDE MATERYAL GELĐŞTĐRME DERSĐ KONU: MADDE KONU ANLATIMLI ÇALIŞMA YAPRAĞI DEĞERLENDĐRME ÇALIŞMA YAPRAĞI ÇÖZÜMLÜ ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ 2013 - S A M S U N DAMITMA (DİSTİLASYON) Distilasyon, bir sıvının ısıtılması ve buharlaştırılmasından oluşmaktadır ve buhar bir distilat ürünü oluşturmak için

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA ÇÖZELTİLER Homojen karışımlara çözelti denir. Çözelti bileşiminin ve özelliklerinin çözeltinin her yerinde aynı olması sebebiyle çözelti, «homojen» olarak nitelendirilir. Çözeltinin değişen

Detaylı

Maddeyi Oluşturan Tanecikler-Madde Hallerinin Tanecikli Yapısı. Maddeyi Oluşturan Tanecikler- Madde Hallerinin Tanecikli Yapısı

Maddeyi Oluşturan Tanecikler-Madde Hallerinin Tanecikli Yapısı. Maddeyi Oluşturan Tanecikler- Madde Hallerinin Tanecikli Yapısı Maddeyi Oluşturan Tanecikler- Madde Hallerinin Tanecikli Yapısı a) Saf Madde Kendine özgü fiziksel ve kimyasal özellikleri olan, ayırt edici özellikleri bulunan ve bu ayırt edici özellikleri sabit olan

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM ATOMUN YAPISI Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir. Atomu oluşturan parçacıklar farklı yüklere sa-hiptir. Atomda bulunan yükler; negatif

Detaylı

Fiziksel ve Kimyasal Değişmeler

Fiziksel ve Kimyasal Değişmeler Fiziksel ve Kimyasal Değişmeler MADDEDEKİ DEĞİŞMELER: 1. Fiziksel Değişme (Olay): Maddenin dış yapısını (renk, tat, koku, saydamlık, iletkenlik, çözünürlük ) ilgilendiren özelliklerine fiziksel özellikler

Detaylı

YÜKSEK PERFORMANSLI SIVI KROMATOGRAFİSİ (YPSK) HIGH-PERFORMANCE LIQUID CHROMATOGRAPHY (HPLC)

YÜKSEK PERFORMANSLI SIVI KROMATOGRAFİSİ (YPSK) HIGH-PERFORMANCE LIQUID CHROMATOGRAPHY (HPLC) YÜKSEK PERFORMANSLI SIVI KROMATOGRAFİSİ (YPSK) HIGH-PERFORMANCE LIQUID CHROMATOGRAPHY (HPLC) 1 Kromatografi nedir? Kromatografi, karışımlardaki çeşitli maddeleri birbirinden ayırmaya ve böylece kalitatif

Detaylı

ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AY EKİM 06-07 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI. SINIF VE MEZUN GRUP KİMYA HAFTA DERS SAATİ. Kimya nedir?. Kimya ne işe yarar?. Kimyanın sembolik dili Element-sembol Bileşik-formül. Güvenliğimiz ve Kimya KONU ADI

Detaylı

Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen maddelere karışım denir.

Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen maddelere karışım denir. Anahtar Kavramlar Çözelti çözücü çözünen homojen hetorojen derişik seyreltik Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen maddelere karışım denir. Solduğumuz hava;

Detaylı

ÇÖZÜNME OLGUSU VE ÇÖZELTĐLER SÜRE : 2 DERS SAATĐ

ÇÖZÜNME OLGUSU VE ÇÖZELTĐLER SÜRE : 2 DERS SAATĐ ÇÖZÜNME OLGUSU VE ÇÖZELTĐLER SÜRE : 2 DERS SAATĐ HAZIRLAYANLAR: NAZLI KIRCI ESRA N.ÇECE SUPHĐ SEVDĐ HEDEF VE DAVRANIŞLAR. HEDEF 1 : ÇÖZELTĐ VE ÖZELLĐKLERĐNĐ KAVRAYABĐLME DAVRANIŞLAR : 1. Çözünme kavramını

Detaylı

A- LABORATUAR MALZEMELERİ

A- LABORATUAR MALZEMELERİ 1- Cam Aktarma ve Ölçüm Kapları: DENEY 1 A- LABORATUAR MALZEMELERİ 2- Porselen Malzemeler 3- Metal Malzemeler B- KARIŞIMLAR - BİLEŞİKLER Nitel Gözlemler, Faz Ayırımları, Isısal Bozunma AMAÇ: Karışım ve

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ Çevre Mühendisliği Bölümü Fiziksel ve Kimyasal Temel İşlemler Laboratuvarı Dersi Güncelleme: Eylül 2016

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ Çevre Mühendisliği Bölümü Fiziksel ve Kimyasal Temel İşlemler Laboratuvarı Dersi Güncelleme: Eylül 2016 İYON DEĞİŞİMİ DENEYİN AMACI: Sert bir suyun katyon değiştirici reçine kullanılarak yumuşatılması ve reçinenin iyon değiştirme kapasitesinin incelenmesi TEORİK BİLGİLER İyon değiştirme benzer elektrik yüklü

Detaylı

Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir maddeye çözeltinin bileşenleri denir.

Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir maddeye çözeltinin bileşenleri denir. GENEL KİMYA 1 LABORATUARI ÇALIŞMA NOTLARI DENEY: 8 ÇÖZELTİLER Dr. Bahadır KESKİN, 2011 @ YTÜ Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir

Detaylı

Maddelerin Sınıflandırılması. Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU

Maddelerin Sınıflandırılması. Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU Maddelerin Sınıflandırılması Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU Maddelerin Sınıflandırılması Madde Evet Saf Madde Sabit bir bileşimi varmı. Kimyasal formülle belirtilemiliyor mu? Hayır Karışım Element Bileşik

Detaylı

ERİME VE KAYNAMA NOKTASI TAYİNİ DENEYİ

ERİME VE KAYNAMA NOKTASI TAYİNİ DENEYİ 1 1 ERİME VE KAYNAMA NOKTASI TAYİNİ DENEYİ TEORİK BİLGİ: Organik kimyada, bileşikleri tanımak için bazı fiziksel özelliklerin bilinmesi gerekir. Bu bilgiler o maddenin saflığı hakkında da bilgi verir.

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ DENEYİN AMACI Gazlarda söz konusu olmayan yüzey gerilimi sıvı

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr. HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI Hazırlayan: Hale Sümerkan Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.Đnci Morgil ANKARA 2008 ÇÖZELTĐLER Çözeltiler, iki ya da daha fazla

Detaylı

Serüveni. 1.ÜNİTE: KİMYA BİLİMİ Kimyanın Sembolik Dili #3

Serüveni. 1.ÜNİTE: KİMYA BİLİMİ Kimyanın Sembolik Dili #3 Serüveni 1.ÜNİTE: KİMYA BİLİMİ Kimyanın Sembolik Dili #3 MADDE SAF MADDE SAF OLMAYAN MADDE(KARIŞIM) ELEMENT BİLEŞİK HOMOJEN KARIŞIM HETEROJEN KARIŞIM METAL İYONİK BİLEŞİKLER SÜSPANSİYON AMETAL KOVALENT

Detaylı

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (HPLC) Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY SIVI KROMATOGRAFİSİ Hareketli fazın sıvı olduğu bu kromatografi türünde sabit faz bir dolgu maddesi üzerine

Detaylı

KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ Tanecik Boyutu Farkından Yararlanarak Ayırma Yöntemleri

KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ Tanecik Boyutu Farkından Yararlanarak Ayırma Yöntemleri KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ Tanecik Boyutu Farkından Yararlanarak Ayırma Yöntemleri Ayıklama Eleme Süzme Santrifüjleme 1) Ayıklama Tanecik şekilleri, renkleri veya boyutları farklı olan katı katı karışımları

Detaylı

Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı

Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani madde yani bileşik

Detaylı

KONU-II KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ. Yoğunluk farkından yararlanarak yapılan ayırma işlemleri.

KONU-II KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ. Yoğunluk farkından yararlanarak yapılan ayırma işlemleri. KONU-II KARIŞIMLARI AYIRMA YÖNTEMLERİ I. Tanecik Büyüklüğünden Yararlanarak Yapılan Ayırma İşlemler: Büyüklükleri farklı maddelerin ayrılmasında kullanılan basit yöntemlerdir. 1. AYIKLAMA: Fındık patozdan

Detaylı

4. SINIF KİMYA KONU ANLATIMI MADDE NEDİR?

4. SINIF KİMYA KONU ANLATIMI MADDE NEDİR? 4. SINIF KİMYA KONU ANLATIMI MADDE NEDİR? Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan herşey maddedir. Buna göre kütle hacim ve eylemsizlik maddenin ortak özelliklerindendir. Çevremizde gördüğümüz, hava, su, toprak

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUVARI -II DENEY FÖYÜ DENEY ADI KÜTLE TRANSFERİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM ELEMANI

Detaylı

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI

HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN. Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI HAZIRLAYAN Mutlu ŞAHİN Hacettepe Fen Bilgisi Öğretmenliği DENEY NO: 5 DENEYİN ADI: SUYUN ELEKTRİK ENERJİSİ İLE AYRIŞMASI DENEYİN AMACI: ELEKTRİK ENERJİSİNİ KULLANARAK SUYU KENDİSİNİ OLUŞTURAN SAF MADDELERİNE

Detaylı

Çözeltiler. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006

Çözeltiler. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN. Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi 2006 Çözeltiler Çözelti, iki veya daha fazla maddenin homojen bir karışımı olup, en az iki bileşenden oluşur. Bileşenlerden biri çözücü, diğeri ise çözünendir. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir.

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. Her maddenin bir kütlesi vardır ve bu tartılarak bulunur. Ayrıca her

Detaylı

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu)

5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) 5. GRUP KATYONLAR (Alkali grubu) Mg +2 Na + K + Li + Bu gruptaki katyonların hepsini çöktürebilen ortak bir reaktif yoktur. Na, K ve Li alkali metaller grubunun üyeleridir. NH 4 da bileşikleri alkali metal

Detaylı

ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ

ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ ÇÖZELTİLERİN KOLİGATİF ÖZELLİKLERİ Çözeltilerin sadece derişimine bağlı olarak değişen özelliklerine koligatif özellikler denir. Buhar basıncı düşmesi, Kaynama noktası yükselmesi, Donma noktası azalması

Detaylı

Kromatografi tekniğinin temelinde üç ana unsur yer alır. Sabit faz: Bu faz daima bir "katı" veya bir "katı destek üzerine emdirilmiş bir sıvı

Kromatografi tekniğinin temelinde üç ana unsur yer alır. Sabit faz: Bu faz daima bir katı veya bir katı destek üzerine emdirilmiş bir sıvı KROMATOGRAFİ Kromatografi, bir karışımda bulunan maddelerin,biri sabit diğeri hareketli faz olmak üzere birbirleriyle karışmayan iki fazlı bir sistemde ayrılması, tanınması ve saflaştırılması yöntemlerinin

Detaylı

ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐSĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME ÇÖZELTĐLER

ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐSĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME ÇÖZELTĐLER ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐSĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME ÇÖZELTĐLER Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Đnci MORGĐL HAZIRLAYAN: NAZLI KIRCI ANKARA,2008 KONU ANLATIMI ÇÖZELTĐLER Đki ya da daha fazla kimyasal maddenin herhangi

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri: a) Elementler: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

KARIŞIM: İki yada daha fazla maddenin istenilen oranda, fiziksel olarak bir araya getirilmesi sonucu oluşturduğu maddeler topluluğuna denir.

KARIŞIM: İki yada daha fazla maddenin istenilen oranda, fiziksel olarak bir araya getirilmesi sonucu oluşturduğu maddeler topluluğuna denir. KARIŞIM: İki yada daha fazla maddenin istenilen oranda, fiziksel olarak bir araya getirilmesi sonucu oluşturduğu maddeler topluluğuna denir. KARIŞIMLARIN ÖZELLİKLERİ: 1.Yapılarında iki yada daha fazla

Detaylı

MADDENİN HALLERİ VE TANECİKLİ YAPI

MADDENİN HALLERİ VE TANECİKLİ YAPI MADDENİN HALLERİ VE TANECİKLİ YAPI MADDE BİLGİSİ Kütlesi hacmi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Maddenin şekil almış haline cisim denir. Cam bir madde iken cam bardak bir cisimdir. Maddeler doğada

Detaylı

İlk kez Rus botanikçi Mikhail Tsvett(1903) tarafından geliştirilen bir yöntemdir. Tsvett bu yöntemi bitki pigmentlerinin renkli bileşenlerini

İlk kez Rus botanikçi Mikhail Tsvett(1903) tarafından geliştirilen bir yöntemdir. Tsvett bu yöntemi bitki pigmentlerinin renkli bileşenlerini KROMATOGRAFİ Kromatografi, bir karışımdaki iki ya da daha fazla bileşenin, hareketli (taşıyıcı) bir faz yardımıyla, sabit (durgun) bir faz arasından değişik hızlarda hareket etmeleri esasına dayanır. Kromatografik

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

ELEMENT Aynı tür atomlardan oluşmuş saf maddelere element denir. ELEMENTLERİN ÖZELLİKLERİ 1. Aynı tür atomlardan oluşurlar. 2. Saf ve homojendirler.

ELEMENT Aynı tür atomlardan oluşmuş saf maddelere element denir. ELEMENTLERİN ÖZELLİKLERİ 1. Aynı tür atomlardan oluşurlar. 2. Saf ve homojendirler. SAF MADDE: Aynı cins atom ya da moleküllerden oluşmuş maddelere, saf medde ÖR. Elementler saf maddelerdir. Çünkü; hepsi aynı cins atomlardan oluşmuşlardır. Bileşikler saf maddelerdir. Çünkü; hepsi aynı

Detaylı

KARIŞIMLAR AYRILABİLİR Mİ? Nazife ALTIN Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

KARIŞIMLAR AYRILABİLİR Mİ? Nazife ALTIN Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi KARIŞIMLAR AYRILABİLİR Mİ? Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi www.wordpress.com KARIŞIMLAR AYRILABİLİR Mİ? Bir karışımı oluşturan maddeler, kendi özelliklerini kaybetmezler. Bu nedenle karışımdaki

Detaylı

DENEYĐN ADI. Organik bileşiklerde nitel olarak Karbon ve hidrojen elementlerinin aranması

DENEYĐN ADI. Organik bileşiklerde nitel olarak Karbon ve hidrojen elementlerinin aranması DENEYĐN ADI Organik bileşiklerde nitel olarak Karbon ve hidrojen elementlerinin aranması Deneyin amacı Organik bir bileşikte karbon ve hidrojen elementlerinin nitel olarak tayin etmek. Nicel ve nitel analiz

Detaylı

TÜBİTAK-BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİFİZİK,KİMYA,BİYOLOJİ-VE MATEMATİK ) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYLARI

TÜBİTAK-BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİFİZİK,KİMYA,BİYOLOJİ-VE MATEMATİK ) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYLARI TÜBİTAK-BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİFİZİK,KİMYA,BİYOLOJİ-VE MATEMATİK ) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYLARI ÇALIŞTAY 2009-1 TÜSSİDE-GEBZE 15-22 HAZİRAN 2009 GRUP KATALİZÖR ERDOĞAN DURDU

Detaylı

İNCE TABAKA KROMATOGRAFİSİ

İNCE TABAKA KROMATOGRAFİSİ İNCE TABAKA KROMATOGRAFİSİ 1 İnce tabaka kromatografisi, bir katı-sıvı adsorpsiyon kromatografisidir. Bu yöntemde sâbit faz, çeşitli boyutlardaki cam plakalar üzerine, ince bir tabaka halinde sıvanmış

Detaylı

ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL GELİŞTİRME DERSİ

ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL GELİŞTİRME DERSİ ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL GELİŞTİRME DERSİ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ 7.SINIF MADDENİN TANECİKLİ YAPISI ÜNİTESİ KARIŞIMLAR KONUSU İLE İLGİLİ ÇALIŞMA YAPRAĞI DERS SORUMLUSU: PROF. DR.İNCİ MORGİL HAZIRLAYAN:

Detaylı

SAF MADDE VE KARIŞIMLAR

SAF MADDE VE KARIŞIMLAR Bahri Yılmaz SAF MADDE VE KARIŞIMLAR Saf Madde Bazı maddeler tek çeşit maddeden oluşur, yapısında kendinden başka içermez. Bu tür maddelere saf madde denir. Örneğin, tuzun yapısında sadece tuz maddesi

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji

7. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Karışımlar Birden fazla maddenin özelliklerini kaybetmeden oluşturdukları topluluğa karışım denir. İçme suyu, gazoz, limonata, meyve suyu, yemekler, salata, süt, ayran, hava, sis, çamur vb. birer

Detaylı

10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar

10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar 10. Sınıf Kimya Konuları KİMYANIN TEMEL KANUNLARI VE TEPKİME TÜRLERİ Kimyanın Temel Kanunları Kütlenin korunumu, sabit oranlar ve katlı oranlar kanunları Demir (II) sülfür bileşiğinin elde edilmesi Kimyasal

Detaylı

SAF MADDELER SAFİYE TUT

SAF MADDELER SAFİYE TUT SAF MADDELER Tek çeşit maddeden oluşan varlıklara saf madde adı verilir. Bakır tel daha küçük parçalara ayrıldığında hep bakır özelliği gösterir. Demir bir kütle ufalanıp demir tozu haline getirildiğinde

Detaylı

KARIŞIMLAR. Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen mad-delere karışım denir.

KARIŞIMLAR. Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen mad-delere karışım denir. KARIŞIMLAR Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen mad-delere karışım denir. 1-HETEROJEN KARIŞIMLAR (ADİ KARIŞIMLAR) Karışımı oluşturan maddeler karışımın her

Detaylı

Elektronların Dizilimi ve Kimyasal Bağlar

Elektronların Dizilimi ve Kimyasal Bağlar Elektronların Dizilimi ve Kimyasal Bağlar Elektronların Dizilimi Elektronlar çekirdek çevresindeki yörüngelerde dönerek hareket ederler. Çekirdeğe en yakın yörünge 1 olmak üzere dışa doğru 2, 3,4... olarak

Detaylı

TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR?

TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? KĐMYA EĞĐE ĞĐTĐM M SEMĐNER NERĐ PROF. DR. ĐNCĐ MORGĐL TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? HAZIRLAYAN: GÜLÇĐN YALLI KONU: ÇÖZELTĐLER KONU BAŞLIĞI: TURUNCU RENGĐN DANSI NASIL OLUR? ÇÖZELTĐLER Fiziksel özellikleri

Detaylı

KİMYASAL DENGE. AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır.

KİMYASAL DENGE. AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır. KİMYASAL DENGE AMAÇ Bu deneyin amacı öğrencilerin reaksiyon denge sabitini,k, deneysel olarak bulmalarıdır. TEORİ Bir kimyasal tepkimenin yönü bazı reaksiyonlar için tek bazıları için ise çift yönlüdür.

Detaylı

PROTEİNLERİN SAFLAŞTIRILMASI

PROTEİNLERİN SAFLAŞTIRILMASI PROTEİNLERİN SAFLAŞTIRILMASI Bir hücre ve dokudan istenilen bir proteinin saf halde izole edilmesi oldukça güç bir olaydır. Bu proteinin konsantrasyonu düşük ise binlerce farklı protein arasından ayırmak

Detaylı

YÜKSEK PERFORMANSLI SIVI KROMATOGRAFİSİ (YPSK) HIGH-PERFORMANCE LIQUID CHROMATOGRAPHY (HPLC)

YÜKSEK PERFORMANSLI SIVI KROMATOGRAFİSİ (YPSK) HIGH-PERFORMANCE LIQUID CHROMATOGRAPHY (HPLC) YÜKSEK PERFORMANSLI SIVI KROMATOGRAFİSİ (YPSK) HIGH-PERFORMANCE LIQUID CHROMATOGRAPHY (HPLC) 1 Ayırma teknikleri Bir analiz sürecinde karşılaşılan numuneler büyük çoğunlukla farklı maddelerin karışımı

Detaylı

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir.

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. AKTİF KARBON NEDİR? TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. Bu nitelikler aktif karbona çok güçlü adsorpsiyon özellikleri

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

MADDE VE ÖZELLĐKLERĐ. Kimya: Maddelerin iç yapısını özelliklerini ve maddeler arası ilişkileri inceleyip kanunlaştıran pozitif bilim dalıdır.

MADDE VE ÖZELLĐKLERĐ. Kimya: Maddelerin iç yapısını özelliklerini ve maddeler arası ilişkileri inceleyip kanunlaştıran pozitif bilim dalıdır. ÖMER ÇOPUR ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI MADDE VE ÖZELLĐKLERĐ Kimya: Maddelerin iç yapısını özelliklerini ve maddeler arası ilişkileri inceleyip kanunlaştıran pozitif bilim dalıdır. Madde: Kimyanın konusunu

Detaylı

KARIŞIMLAR AYRILABİLİR Mİ?

KARIŞIMLAR AYRILABİLİR Mİ? KARIŞIMLAR AYRILABİLİR Mİ? Karışımların halinde bulunan maddelerin bazılarının kullanılabilmesi için karışımların ayrılması gerekir. Örneğin; canlılar solunum için gerekli oksijeni havadan gaz halinde

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 5: YENİDEN KRİSTALLENDİRME DENEYİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 5: YENİDEN KRİSTALLENDİRME DENEYİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 5: YENİDEN KRİSTALLENDİRME DENEYİ TEORİ : Organik deneyler sonucunda genellikle elde edilen ürün,

Detaylı

ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER

ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri a) ELEMENTLER Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

Kütlesi,hacmi,eylemsizliği olan,tanecikli yapıdaki her şeye madde denir. Yer yüzünde gözümüzle görebildiğimiz her şey maddedir.

Kütlesi,hacmi,eylemsizliği olan,tanecikli yapıdaki her şeye madde denir. Yer yüzünde gözümüzle görebildiğimiz her şey maddedir. Madde Tanımı Kütlesi,hacmi,eylemsizliği olan,tanecikli yapıdaki her şeye madde denir. Yer yüzünde gözümüzle görebildiğimiz her şey maddedir. MADDENİN MADDENİN HALLERİ HALLERİ maddenin haller i MADDENİN

Detaylı

Adı - Soyadı: Bekir Ergül Sınıf: 9-D No: 977 Öğretmeni: Fahrettin Kale

Adı - Soyadı: Bekir Ergül Sınıf: 9-D No: 977 Öğretmeni: Fahrettin Kale Adı - Soyadı: Bekir Ergül Sınıf: 9-D No: 977 Öğretmeni: Fahrettin Kale HACİM Hacim; bir maddenin kapladığı yerdir. Hacim; a. V harfi ile gösterilir. b. Skaler büyüklüktür. c. Maddeler için ayırt edici

Detaylı

KARIŞIMLARIN AYRILMASI

KARIŞIMLARIN AYRILMASI KARIŞIMLARIN AYRILMASI A)KARIŞIMDAKİ BİLEŞENLERİN TANECİKLERİNİN BOYUT FARKINDAN YARARLANARAK AYIRMA YÖNTEMLERİ 1)ELEME 2)SÜZME 3)AYIKLAMA 4)DİYALİZ B) KARIŞIMDAKİ BİLEŞENLERİN YOĞUNLUKLARI FARKINDAN YARARLANARAK

Detaylı

KARIŞIM NEDİR? YANDAKİ RESİMDE GÖRÜLEN SALATA KARIŞIM MIDIR?

KARIŞIM NEDİR? YANDAKİ RESİMDE GÖRÜLEN SALATA KARIŞIM MIDIR? KARIŞIMLAR KARIŞIM NEDİR? YANDAKİ RESİMDE GÖRÜLEN SALATA KARIŞIM MIDIR? Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen maddelere karışım denir. Karışımlar görünümlerine

Detaylı

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir.

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. EVDE KİMYA SABUN Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. CH 3(CH 2) 16 COONa: Sodyum stearat (Beyaz Sabun) CH 3(CH 2) 16 COOK:

Detaylı

HPLC ile Elma Suyunda HMF Analizi

HPLC ile Elma Suyunda HMF Analizi UYGULAMA NOTU Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografi L019 HPLC ile Elma Suyunda HMF Analizi HAZIRLAYANLAR Kim. Akın Osanmaz ve Uzm. Kim. Ozan Halisçelik Ant Teknik Cihazlar Ltd. Şti. KONU: Elma suyu numunelerinde,

Detaylı

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş

KİMYA-IV. Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş KİMYA-IV Yrd. Doç. Dr. Yakup Güneş Organik Kimyaya Giriş Kimyasal bileşikler, eski zamanlarda, elde edildikleri kaynaklara bağlı olarak Anorganik ve Organik olmak üzere, iki sınıf altında toplanmışlardır.

Detaylı

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK

ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK ÇÖZÜNME ve ÇÖZÜNÜRLÜK Prof. Dr. Mustafa DEMİR M.DEMİR 05-ÇÖZÜNME VE ÇÖZÜNÜRLÜK 1 Çözünme Olayı Analitik kimyada çözücü olarak genellikle su kullanılır. Su molekülleri, bir oksijen atomuna bağlı iki hidrojen

Detaylı

MADDENİN SINIFLANDIRILMASI

MADDENİN SINIFLANDIRILMASI MADDENİN SINIFLANDIRILMASI MADDE Saf madde Karışımlar Element Bileşik Homojen Karışımlar Heterojen Karışımlar ELEMENT Tek cins atomlardan oluşmuş saf maddeye element denir. ELEMENTLERİN ÖZELLİKLERİ Elementler

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 9.Çözünmüş İnorganik ve Organik Katıların Giderimi Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK İnorganiklerin Giderimi Çözünmüş maddelerin çapları

Detaylı

KROMATOGRAFİ METODU. Kromatografi işlemi FOTOSENTETİK PİGMENTLERİN İNCE TABAKA KROMATOGRAFİSİ İLE AYRIŞTIRILMASI

KROMATOGRAFİ METODU. Kromatografi işlemi FOTOSENTETİK PİGMENTLERİN İNCE TABAKA KROMATOGRAFİSİ İLE AYRIŞTIRILMASI KROMATOGRAFİ METODU FOTOSENTETİK PİGMENTLERİN İNCE TABAKA KROMATOGRAFİSİ İLE AYRIŞTIRILMASI Kromatografi Kromatografi; bir karışımdaki bileşikleri birbirinden ayırmak ve maddeleri saflaştırmak için kullanılan

Detaylı

ELEKTRİKLENME YOLUYLA AYIRMA Saç, pul biber gibi bazı maddeler elektrik yüküyle yüklenmiş maddeler tarafından çekilirler.

ELEKTRİKLENME YOLUYLA AYIRMA Saç, pul biber gibi bazı maddeler elektrik yüküyle yüklenmiş maddeler tarafından çekilirler. LALE GÜNDOĞDU ELEKTRİKLENME YOLUYLA AYIRMA Saç, pul biber gibi bazı maddeler elektrik yüküyle yüklenmiş maddeler tarafından çekilirler. DENEYİN YAPILIŞI Şekildeki gibi bir kaba, kuru yemek tuzu ve kuru

Detaylı

MOL KAVRAMI I. ÖRNEK 2

MOL KAVRAMI I.  ÖRNEK 2 MOL KAVRAMI I Maddelerin taneciklerden oluştuğunu biliyoruz. Bu taneciklere atom, molekül ya da iyon denir. Atom : Kimyasal yöntemlerle daha basit taneciklere ayrılmayan ve elementlerin yapıtaşı olan taneciklere

Detaylı

Serüveni 4.ÜNİTE MADDENİN HALLERİ ORTAK VE AYIRDEDİCİ ÖZELLİKLER

Serüveni 4.ÜNİTE MADDENİN HALLERİ ORTAK VE AYIRDEDİCİ ÖZELLİKLER Serüveni 4.ÜNİTE MADDENİN HALLERİ ORTAK VE AYIRDEDİCİ ÖZELLİKLER MADDENİN HALLERİ MADDE MİKTARINA BAĞLI ÖZELLİKLER:(ORTAK ÖZELLİKLER) :Madde miktarının ölçüsüdür. :Maddenin boşlukta kapladığı yerdir Eylemsizlik:Maddenin

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI NÜKLEOFİLİK YERDEĞİŞTİRME REAKSİYONU -1 DENEY 4 : S N 1 REAKSİYONU : T- BÜTİL KLORÜRÜN SENTEZİ TEORİ

Detaylı

SIVILAR YÜZEY GERİLİMİ. Bir sıvı içindeki molekül diğer moleküller tarafından sarılmıştır. Her yöne eşit kuvvetle çekilir.daha düşük enerjilidir.

SIVILAR YÜZEY GERİLİMİ. Bir sıvı içindeki molekül diğer moleküller tarafından sarılmıştır. Her yöne eşit kuvvetle çekilir.daha düşük enerjilidir. SIVILAR YÜZEY GERİLİMİ Bir sıvı içindeki molekül diğer moleküller tarafından sarılmıştır. Her yöne eşit kuvvetle çekilir.daha düşük enerjilidir. Yüzeydeki molekül için durum farklıdır Her yönde çekilmediklerinden

Detaylı

Ayırma ve Đzolasyon Teknikleri : Ekstraksiyon

Ayırma ve Đzolasyon Teknikleri : Ekstraksiyon 3. Deney Ayırma ve Đzolasyon Teknikleri : Ekstraksiyon Sentezlerde istenen ürünü yan ürünlerden, fazla miktardaki veya tepkimeye girmemiş başlangıç bileşiklerinden, safsızlıklardan ve çözeltiden ayırmak

Detaylı

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri DENEY 3 MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri AMAÇ: Maddelerin üç halinin nitel ve nicel gözlemlerle incelenerek maddenin sıcaklık ile davranımını incelemek. TEORİ Hal değişimi,

Detaylı

Toprakta Kireç Tayini

Toprakta Kireç Tayini Toprakta Kireç Tayini Toprakta kireç tayininde genellikle kalsimetre düzeneği kullanılır ve % kireç miktarı CaCO 3 cinsinden ifade edilir. Elde edilen veriler doğrultusunda toprakların kireç içeriğine

Detaylı

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir.

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. Her maddenin bir kütlesi vardır ve bu tartılarak bulunur. Ayrıca her

Detaylı

SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA

SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ SU ARITMA TESİSLERİNDE HAVALANDIRMA Dr. Tamer COŞKUN 13 Mart 2012 Havalandırma Gerekli gazları suya kazandırmak (gaz halinden çözünmüş forma dönüştürmek)

Detaylı

2013-2014 ÖĞRETİM YILI LABORATUVAR DERSLERİ BAŞLAMA, BİTİŞ VE SINAV TARİHLERİ

2013-2014 ÖĞRETİM YILI LABORATUVAR DERSLERİ BAŞLAMA, BİTİŞ VE SINAV TARİHLERİ AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ UZAKTAN EĞİTİM ÖNLİSANS PROGRAMLARI 2013-2014 ÖĞRETİM YILI LABORATUVAR DERSLERİ KAYIT DUYURUSU ÖNEMLİ UYARILAR LABORATUVAR DERSLERİNE KAYIT İŞLEMLERİ 05-09 MAYIS 2014 TARİHLERİ ARASINDA

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ MADDE Madde kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan her şeydir. Maddenin aynı zamanda kütlesi hacmi vardır. Maddenin üç fiziksel hali vardır: Katı, sıvı, gaz. HACİM Her maddenin

Detaylı

BÖLÜM I YÜZEY TEKNİKLERİ

BÖLÜM I YÜZEY TEKNİKLERİ BÖLÜM I YÜZEY TEKNİKLERİ Yüzey Teknikleri Hakkında Genel Bilgiler Gelişen teknoloji ile beraber birçok endüstri alanında kullanılabilecek malzemelerden istenen ve beklenen özellikler de her geçen gün artmaktadır.

Detaylı

5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ KİMYA KONULARI MADDENİN DEĞİŞMESİ VE TANINMASI

5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ KİMYA KONULARI MADDENİN DEĞİŞMESİ VE TANINMASI 5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ KİMYA KONULARI MADDENİN DEĞİŞMESİ VE TANINMASI Yeryüzündeki sular küçük damlacıklar halinde havaya karışır. Bu damlacıklara su buharı diyoruz. Suyun küçük damlacıklar halinde havaya

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET

ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET A BASINÇ VE BASINÇ BİRİMLERİ (5 SAAT) Madde ve Özellikleri 2 Kütle 3 Eylemsizlik 4 Tanecikli Yapı 5 Hacim 6 Öz Kütle (Yoğunluk) 7 Ağırlık 8

Detaylı

Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır:

Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır: Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır: İyonik bağlar, elektronlar bir atomdan diğerine aktarıldığı zaman

Detaylı

Kromatografinin çıkış noktası, damıtma (ekstraksiyon) ya da kristallendirme ile birbirinden ayrılamayacak kadar fiziksel ve kimyasal özellikleri

Kromatografinin çıkış noktası, damıtma (ekstraksiyon) ya da kristallendirme ile birbirinden ayrılamayacak kadar fiziksel ve kimyasal özellikleri Kromatografinin çıkış noktası, damıtma (ekstraksiyon) ya da kristallendirme ile birbirinden ayrılamayacak kadar fiziksel ve kimyasal özellikleri benzeyen karışımları ayırmaktır. Kromatografi yardımıyla

Detaylı

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri :

Örnek : 3- Bileşiklerin Özellikleri : Bileşikler : Günümüzde bilinen 117 element olmasına rağmen (92 tanesi doğada bulunur) bu elementler farklı sayıda ve şekilde birleşerek ve etkileşerek farklı kimyasal özelliklere sahip milyonlarca yani

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

9. SINIF KONU ANLATIMI 5 CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU

9. SINIF KONU ANLATIMI 5 CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU 9. SINIF KONU ANLATIMI 5 CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU Canlıların yapısına katılan maddeler çeşitli özellikler nedeni ile temel olarak iki grupta incelenir. Canlının Temel Bileşenleri

Detaylı

MADDELER DOĞADA KARIŞIK HALDEDİR

MADDELER DOĞADA KARIŞIK HALDEDİR MADDELER DOĞADA KARIŞIK HALDEDİR A)Saf Maddeler * Çevremizdeki bazı maddeler saf durumundadır. İçlerinde kendinden başka madde bulunmayan maddelere saf maddeler denir..saf maddeler 2 grupta toplanır. 1)Elementler

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 5. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU

ADIM ADIM YGS-LYS 5. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU ADIM ADIM YGS-LYS 5. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU Canlıların yapısına katılan maddeler çeşitli özellikler nedeni ile temel olarak iki grupta incelenir. Canlının Temel Bileşenleri

Detaylı