EN ISO ( ), 4. ( ) ( 1: :2000 / ICE

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "EN ISO 2008 2009 14. ( 28+148 31+800 ), 4. ( ) ( 1:70+300 102+845 4. 6 6 36-1991 9001:2000 / ICE"

Transkript

1 GĠRĠġ ulaģtırma stajımı Onur Taahhüt TaĢımacılık ve Tic. Ltd. ġti. Firmasında, alt yapı kısmını; UlaĢtırma Bakanlığı Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü, Bursa-Ġstanbul-Balıkesir- Ġzmir Otoyolu, Bursa Çevre Yolu Yalova ayrımı Turanköy Köprülü KavĢağı YeniĢehir Bağlantısı inģaatında ( km ), üst yapı kısmını; UlaĢtırma Bakanlığı Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü Anadolu Otoyolu Tatlak-Cankurtaran-Gerede ( MarkuĢa Köprüsüne kadar olan ) kesiminin ( 1: km) üst yapı iyileģtirme ve büyük onarım iģi inģaatında yaptım. Her iki Ģantiyede de iģveren (idare) Karayolları Genel Müdürlüğü olup, Bursa Ģantiyesinde anafirma (müteahit) Göçay-GüriĢ Adi Ortaklığı, müģavir firma Emay Ul. Müh. ve Tic. Ltd. ġti. toprak iģleri taģeronu ise Onur-Taahüt firmasıdır. Gerede Ģantiyesinde, firma müteahit olarak çalıģmıģ bulunmakta olup, kontrol; Karayolları 4. Bölge Müdürlüğünün mühendisleri tarafından yürütülmektedir. Stajımı, haftanın 6 günü takip eden 6 hafta boyunca 36 iģ günü olarak yaptım. Gözlemlerimin büyük çoğunluğunu Ģantiyede saha mühendisleri eģliğinde, ayrıca; etüd projede harita mühendisleriyle ve topograflarla, taģ ocağı konkasör - asfalt plentinde maden mühendisleri ve yetkili kalfalarla (foreman), laboratuvarda ve teknik ofiste de incelemelerde bulundum. Firma, 1991 yılında kurulduğundan bu yana yol yapım ağırlıklı olarak çalıģan ve geniģ bir tecrübeye sahip olan Onur Taahhüt, TS-EN-ISO 9001:2000 Kalite Sistemi ve TS EN ISO / ICE Deney ve Kalibrasyon Laboratuarı Yeterlilik Belgesi ne sahip olup, gerek baģarı ile tamamladığı iģler, gerekse büyük makine parkı ile Türkiye de bu alandaki en büyük inģaat Ģirketleri arasında yer almaktadır. Yukarıda anlattığım gözlemlerimin hepsini günü gününe tuttuğum Ģantiye notlarlarıyla, sorgulamalarımın yanı sıra ilgili teorik bilgileri bütünleģtirerek ve yer yer fotoğraflarla destekleyerek siz staj komisyonuna sunuyorum. Yapılan iģlerin detaylarıyla ilgili projeleri, aplikasyon planlarını, zemin etüdü raporunu, deneylerle ilgili muhtelif belgeleri, standartları ve Ģartnameleri staj dosyasını ekliyor ve siz staj komisyonuna sunuyorum. 1

2 YOLUN ALT YAPISI Bursa otoyol projesinin keģif maliyeti $ dır. Ödeneklerin yetersizliğinden dolayı 7 yıl gibi bir geçmiģi bulunmaktadır yılı son hali ile projenin 2 kısmının son etabına geçilmiģ bulunmaktadır ve hedef bu yılsonunda alt yapısının tamamen bitirilmesidir ve ertesi sene kaplamanın tamamlanmasıdır. Resim 1 Resim 1, proje düzergahından bir görüntü. Stajım süresince alt yapıda gördüğüm imalatlar; yarma-dolgu, iyileģtirme, sanat yapılarından; donatılı zemin dayanma (istinat) yapısı (toprakarme), pere yapımı, taģ duvar, palye ve kafa hendekleridir. Yarma ve dolgu yada bir diğer deyiģle alt yapıdaki toprak iģleri; yolun üst yapısının oturacağı gövde kısmının oluģturulması için yapılan iģlemlerden oluģmaktadır. Projenin baģlangıcında, yol gövdesini oluģturacak dolgu ve yarma hacimlerinin hesaplanması iģlemine brükner etüdü denir. Böylece dolgu hacimlerinin nerden hesaplanacağı, yarma hacimlerinin nerede kullanılacakları belirlenir. Bu çalıģma için her mevkiinin brükner kotları bulunur. BaĢlangıç olarak bir baz değeri seçilir. Enkesitlerdeki hacim değerleri, dolgu hacimleri (-); yarma hacimleride (+) ve sıkıģmıģ değerleri alınarak bu baz değeri üzerine eklenir. Böylece enkesitlerin brükner kotları bulunmuģ olur. Bulunan kot değerleri düģey eksende; kilometreler yatay eksende gösterilerek brükner diyagramı oluģturulur. Bir sonraki iģlem, elde edilen brükner diyagramının dengelenmesidir. Bu amaçla dengeleme çizgileri geçirilir ve bu çizgilerle diyagramın kolları kestirilir. Dengeleme çizgilerinin altında veya üstünde kalan kapalı alanlar kendi içinde dengelenirler. Yani bu alanlar içindeki yarma hacimleri dolgu hacimlerine eģittir ve dolgu hacimleri yarma hacimlerinden karģılanır. 2

3 Brükner diyagramı üzerinden, kendi içinde dengelenen alanlardaki taģıma mesafeleri, ariyete gidecek yarma hacminin taģıma mesafesi, dolgu hacimlerinin ağırlık merkezi hesaplanır. Bu değerler,keģif bedelinin hesaplanmasında kullanılır. Resim 2 Resim 2, yarma ve dolgu hacim diyagramında bir görüntü. Teorik yapılan bu etüdler uygulamada birebir örtüģmemektedir. Beklenenden daha az malzeme çıktığı görülmektedir. En büyük nedenlerden biri out giden malzemedir. Çünkü ariyetten çıkan malzeme içeriğinde fazla organik madde bulunması halinde dolguda Ģartname gereği kullanılamaz. Dolayısıyla beklenen hacimleri etkilemektedir. Resim 3 3

4 Resim 3, güzergâh boy kesitinden bir görüntü. Resim 4 Resim 4, topografik haritadan bir görüntü. Üzerinde, projedeki yarma ve dolgu Ģev eğimlerinin ve tip en kesitlerini gösterildiği paftadır. Yukarıda gösterilen Ģevlerin yarma mı yoksa dolgu olduğunu taramasından anlamaktayız. Çizgiler yol eksenin içine doğru ise yarma, dıģına ise dolgu olduğu anlaģılır. Yarma ve dolgular, Ģevler halinde yapılmaktadır. ġevin kelime anlamı, zeminin yatayla yaptığı açıdır. ġevlerin kayma ve/veya göçmelere hareketine karģı gösterdiği dirence, Ģevin stabilitesi denilmektedir. Gün geçtikçe ulaģım yapılarının ulaģım yapılarının standartları artarak yüksek dolgular ve yarmalar ile karģılaģılmakta ve bunlara ait Ģevlerde stabilite problemleri artmaktadır. UlaĢım yapısının güvenliği ve sürekli hizmetde kalması için Ģevlerin stabilite problemleri proje aģamasında çok iyi etüd edilerek dizayn edilmektedir. Gerek yarma gerekse dolgu Ģevleri gerekli stabiliteye sahip olmaları için uygun Ģev eğimleri ile inģa edilmelidir. Zeminin cinsi, sıkılığı, yer altı su durumu vb.. hususlar yarma Ģev eğiminin belirlenmesinde gerekli parametrelerdir. Dolgu Ģevlerinde ise yukarıdaki parametrelere ilaveten dolguda kullanılan malzemenin cinsi ve sıkıģma derecesi, Ģev eğimine etki eden faktörlerdir. Yarma Ģevleri dolgu Ģevlerine göre daha kritiktir. Çünkü yarma malzemesi doğal oluģum sonucu oluģurken, dolgu malzemesi ise kompkasiyon, drenaj tedbirleri, uygun malzeme seçimi, vb. önlemlerle kontrol altına alınabilmektedir. Halbuki yarma zeminleri, tabakalaģma, yer altı su yüksekliği, kayma mukavemeti parametreleri, vb gibi özellikleri kontrol altına alınamamaktadır. Yarma zeminlerinin birleģtirilmiģ zemin sınıflaması, arazide standar penetrasyon testi- SPT ve yer altı su seviyesine göre müsaade edilir maksimum yarma Ģevleri belirlenmelidir. Zemin sondajları sırasında ölçülen SPT değeri Ģev eğimlerinin belirlenmesinde iyi bir kriterdir. 4

5 Kaya zeminlerde yapılacak yarma Ģevlerinin eğimleri için briçok kurum kaya cinsine, kaya formasyonuna, petrofgrafik özelliklerine, su etkisine, Ģev yükseliğine, vibrasyon etkisine, tabakalanma durumuna, tabakanlanma yönü ve açısı vb özelliklere göre bir takım önerilerde bulunmaktadır. ġevlerin stabilizasyonunu sağlamak için ya Ģevin kaymasına neden olan kaydırıcı kuvvetlerin azaltılması ya da kaymaya karģı koyan kuvvetlerin artırılması veya her ikisi birilite yapılması gerekmektedir. Bunlar; Ģev eğiminin azaltılması, Ģev yükünün azaltılması, drenaj, zeminin güçlendirilmesi (bitkilendirme) örnek verilebilir. ġevin stabilitesini artırmada kullanılan en yaygın ve en basit metot, Ģevin eğimini azaltmaktadır. Her ne kadar dolguda Ģev eğimini azaltarak ilave dolgular ve yarmada Ģev eğimi azaltarak ilave harfiyatlar gerektirdiğinden dolayı ekonomik olmayacağı gibi görünse de herhangi bir stabilizasyon metodu gerektirmediğinden daha ekonomik bir çözüm ya da en basit çözüm olacaktır. ġevin eğimi azaldıkça, (yani yatıklaģtıkça) kayma yüzenin yarı çapı artarak kayma yüzeyi uzunluğu arttıkça kaymaya karģı direnci artar ve kayma derinliği arttıkça zeminin özellikleri ve kayma mukavemeti genel olarak daha iyileģir. Ayrıca dolguda ve yarmada palyeler teģkil edilerek dolgu yükü azaltılmaktadır. ġevlerde palyelerin yapılmasının amacı, yüksek bir Ģevin kayma davranıģını birkaç tane daha az yükseklikteki Ģevin kayma davranıģına dönüģtürmektir. Böylece daha dik Ģevlerle stabilizasyonu sağlamak mümkündür. Drenaj yarma ve dolgularda yüzeysel ve yüzey altı olmak üzere 2 Ģekilde olmaktadır. YağıĢlardan ötürü yüzeyde akıģa geçen suların kontrol altına alınması yüzeysel drenaj yapıları ile sağlanmaktadır. Yüzeysel drenaj yapıları veya kısaca drenaj yapıları dren edilecek suyun debisine ve kullanım yer veya amacına göre değiģik Ģekilde yapılmaktadır. Drenaj hedekleri yolun enkesitinde yapıldığı yere göre kafa hendeği, topuk hendeği, refuj hendeği vb.. gibi adlandırılır ve dren edeceği suya göre boyutlandırılır. Banket hendeği ( veya yarma Ģevi hendeği) yarma Ģevlerinden ve kaplamalardan gelen suları toplamak, yolun boyuna eğimi ile hendek içinde iletilmesi ve uygun noktalardan deģarj etmekle sorumludurlar. Kafa hendekleri, yüksek yarma Ģevlerinden veya palyelerdeki Ģevlerden gelecek yüzeysel yağmur suları toplayarak yol gövdesine gelmesine önlemek için yapılan drenaj yapılarıdır. Kafa hendekleri, yüzeysel suların zemine sızarak Ģev stabilitesini bozmaması için kaplamalı olarak yapılmalıdır. 5

6 YARMA ġevlerġnġn UYGULAMASI ġimdi yarmadaki toprak hareketi hakkında bilgi vereceğim. Yarmadaki bir Ģevin oluģturulması aynanın açılmasıyla baģlanır. Bu bir tür derinleģtirme kazısı denilebilir. Öncelikle Ģev yarma yüksekliği kadarki kısmı ( yaklaģık metre) kazılarak alınır. Buraya ariyet de denmektedir; çıkan malzemenin kullanılmasından ötürü. Çıkan malzemenin kalitesine göre dolguya, sıfırlamaya, toprakarmeye veya out a gönderilir. Burada ekskavatörler ile kamyonlar arasında bir ring kurulur. ġantiyemizde farklı tiplerde ekskavatörler bulunmaktaydı; 600, 400, 300 lük gibi. Bunları kapasite farklarından dolayı, sefer sayılarını etkilemektedir. Bundan sorumlu foremanler, ringi oluģtururken buna dikkat etmektedirler. Mesala 600 lük ekskavatöre çalıģan kamyon sayısı en fazladır, çünkü çok kısa sürede yükleme yapmaktadır; kapasitesi fazla olduğundan. 300 lük ekskavatörlerle yükleme yapılmamaktadır. Bunlarla sadece Ģev yarmalarında kullanmaktayız. Bunun hassasiyeti Ģartnamede de belirtilmiģtir. Yarma Ģevlerinde müsaade edilen tolerans +/- 10 cm dir. Eğer kapasitesi daha yüksek ekskavatörler kullansak bu toleransı yakalamamız çok güç olur, çünkü kepçelerinin uç kısmı 300 lüklere göre çok daha fazladır. Resim 5 Resim 5, ariyetten malzeme yüklenmesinden bir görüntü. Ekskavatörün malzeme yüklemek için oluģturduğu platforma ayna denilmektedir. Seferler yapılarak Ģevin sonuna kadar bu iģlem devam etmektedir. 6

7 Bu kazının tamamlanmasının ardından Ģevin yarılmasına geçilir. Bunun topografların eģliğinden yapmaktayız. Önce Ģev baģı kesilmektedir. 20 Ģer metre aralıklarla Ģev kazıkları çakılmaktadır. Daha sonra 2 Ģev kazığı arasına ip çekilir ve Ģevin sınırı belirlenmiģ olur. Üzerinden de kireçlenerek iģlem tamamlanmıģ olur. Resim 6 Resim 6, Ģev baģının belirlenmesinden bir görüntü. Topografın total station adı verilen aleti kurmasından sonra reflektörlü jalonlarla kazıklar çakılmaktadır. Bu Ģev kazılarının üzerine kaç cm yarma olduğu ve km si yazılır. Yarmanın tamamlanmasının ardından reglajın (ince tesviye) yapılmasında, greyder operatörü bunu referans olarak yapar. ġevin bu kısmına palye denmektedir. ġevle ilgili bilgi kısmında açıklanmıģtır. Resim 7 Resim 7, Ģev baģı kesim çizgilerinin tamamlanmasından bir görüntü. 7

8 ġev baģının kesilmesinin ardından Ģevin projesine göre uygun eğimde yatırılmasına geçilir. Yukarıda anlatıldığı gibi Ģev eğimi birçok parametre tarafından değiģmektedir. Anlatacağım 5 yarmasında, projede verilen ilk eğim 1/1 dir. Geçen sene tamamlanamayan bu Ģev stabilitesi bozulmuģ ve revizyonlu projede 2/1 eğim verilerek Ģu an iyileģtirilmesi yapılmaktadır. Uygulamada bir Ģevin yarılması topografın referans verdiği ardıģık 2 yarmanın birleģtirilmesi ile oluģturulur. Resim 8 Resim 9 Resim 8, aletin topograf tarafından kurulması ve Ģenörün yönlendirilmesi. Resim 9, Ģenörün jalonu tutmasıyla üst, orta ve en alt kısmından 3 defa okuma alınmaktadır ve operatöre gösterilmektedir. Bu referans kesimi belli mesafeler arası yapılarak Ģevin tamamı birleģtirilmektedir. Kesim iģlemi tamamlandığında malzemenin kalan kısmı dozerle sıyrılmakta ve Ģevin palyesi çıkarılmaktadır ve bu iģlem tekrarlanarak devam edilmektedir. Resim 10 Resim 10, Ģevin greyderle reglajında bir görüntü. 8

9 Resim 11 Resim 12 Resim 11 ve 12, Ģevin müteahhit firmanın harita ekibi tarafından teslim alınmasından görüntüler. ġevin baģından jalon tutularak palye boyunca okumlar yapıldı. GeniĢlik min 5 metre dir. ġevin yatırılmasının ardından yüzeysel drenaj kısmına giren kafa ve palye hendeklerinin yapımına geçilir. KAFA VE PALYE HENDEKLERĠNĠN UYGULAMASI Önce ekskavatörlerle hendeğin kazısı yapılır. Kazısı tamamlanan hendeğin betonla kaplanacağından, kalıbının çakılması iģlemine geçilir. 2 tip kalıp kullanılmıģtır; ahģap ve çelik olmak üzere. Çelik kalıbı ĢaĢırtmalı biçimde ( 1 sıra aklayarak) palye ( topuk da denmektedir) hendeklerinde kullanıldı. Kafa hendeklerinde ise daha farklı bir method izlenildi. Hendeğin alt kısmının kalıbı kuruldu. Daha sonra hendeğin kenar kısımları ĢaĢırtmalı olarak döküldü. Resim 13 9

10 Resim 13, kafa hendeğinin kalıbının alt kısmının tamamlanmasından bir görüntü. Donatılarla sağlamlaģtırıldığı görmekteyiz; beton dökülürken kalıbın açmasını engellemek için. Bu hendeklerin projelendirilmesinde belirli parametreler göz önüne alınarak yapılmaktadır. Bu Ģevlerde kullanılan hendekler B1, B2, B3, B4 ve D1, D2, D3, D4 gibi tipler olarak değiģmektedir. Projelendirilmesinde; hız, debi, erozyon tahkiki, havzanın hidrografisine bakılarak yapılmaktadır. Resim 14 Resim 15 Resim 14 ve 15, kafa hendeklerinin tamamlanmasından görüntüler. Eğiminin düzgün ve pürüzsüz olmasını sağlamak için mastarlanmaktadır. Resim 16 Resim 17 Resim 16 ve 17, palye hendeklerinin kalıbının kurulumundan bir görüntü. Standart ( eğimi ve ebatı) olduğundan kurulum hızlı olmakta ve iģçilikten kazanılmaktadır. C 25 tipi beton kullanılmıģtır. ġartnamede belirtilen en az C20 sınıf beton kullanılmasıdır. 10

11 Burada betonu ĢaĢırtmalı dökmemizin nedenleri; malzemenin geniģ açıklı dökülmesine izin vermemesi (çatlaklardan ötürü), 2. dökülecek kısmın kalıbının doğrudan oluģması, kotunun ve mastarının daha hassas biçimde verilmesi Ģeklinde sıralanabilir. DONATILI ZEMĠN DAYANMA (ĠSTĠNAT) YAPISI TOPRAKARME Son yıllarda istinat duvarı yapımımda yeni malzemelerin üretilmesi ile yeni uygumlalar hızla yaygınlaģmıģ ve klasik istinat duvarına ciddi bir alternatif olma durumuna gelmiģtir. Donatılı zemin metodu ile istinat duvarı yapımı son yıllarda hızla geliģmekte olan bir uygulamadır. ĠnĢaat süresinin kısa ve ekonomik oluģu, uygulama kolaylığı, özel ekipman gerektirmemesi ve çok değiģik amaçlar için kullanılabilir olması nedeniyle hızla geliģmesine ve yaygın olarak kullanılmasına neden olmuģtur. Klasik istinat duvarlarından farklı olarak yan yana ve üst üste kolay monte edilebilen prefabrik panolar, donatı adı verilen yüksek sürtünme kuvveti ve çekme mukavemetine sahip bantlar ile zemine ankre edilirler. Donatılar duvar arkasındaki zemin içerisine dolgu sırasında serilip dolgu ile birlikte sıkıģma sonunda zemine ankre olurlar ve zeminde oluģan çekme ve kayma kuvvetlerini alarak sistemin kaymaya ve devrilmeye karģı stabilitesini sağlarlar. Yani panolar halinde hazırlanmıģ prefabrik beton plaka elemanları donatı adı verilen metal veya sentetik malzemeden bantlar ile zeminde ankre edilerek istinat duvarı inģa edilebilmektedir. Donatılı zemin metodu ile istinat duvarı yapımının iģlem sırası aģağıda belirtildiği gibi olmalıdır: 1- Temel kazısı ve mütemadi temel inģaatı yapılır, 2- Birinci sıra prefabrik beton plakalar yerleģtirilir ve dolgu sırasında devrilmemesi için geçici iksalar ile sabitlenir, 3- Ġlk tabaka dolgu malzemesi serilip sıkıģtırılır, 4- SıkıĢtırılan tabakanın üzerine donatılar yerleģtirilip uçları prefabrik beton plakaya bağlanır. Eğer diğer ucu serbest bırakılacaksa sıkıģtırılan dolgunun üzerine serilir, 5- Serilen donatılar üzerine 2. tabaka dolgu malzemesi serilir ve sıkıģtırılarak 1. sıra prefabrik beton plakların döģemesi tamamlanır, 6- Yukarıdaki iģlem sırası takip edilerek diğer sıra prefabrik beton plakalar döģenerek istinat duvarı tamamlanır. Donatılı zeminlerin dizaynında en önemli husus stabilite ve donatı tahkikidir. Stabilite tahkiki, klasik istinat duvarı analizlerinde olduğu gibi yapılır. Donatı tahkiki, iç stabilite analizi yapılarak donatı uzunluğunun ve aralıklarının tespiti ile kopma ve sıyrılma güvenliklerinin saptanmasıdır. 11

12 Resim 18 Resim 18, toprakarme inģaatının devam eden kısmından bir görüntü. Bu kısım revizyonsuz projeye göre dolgu ile geçilecek iken; daha sonra yapılan risk analizleri sonucu bunun emniyetli olmayacağı görülmüģtür. Çünkü dolgu tabanı eski bir ariyet ocağına basmaktadır. Bundan ötürü o kısmın dolgu yükü altında çökme ihtimali göz önüne alınarak, etkimeyecek Ģekilde 2 kademeli (biri hafifletme konsolu olmak üzere) toprakarme ile geçilmiģtir. Boyuna uzayan bir duvardı. Maksimum yüksekliği 12 dir. Ariyet kazısı daha önceden tamamlanmıģtı. Yükün fazla olmasından dolayı kademeli bir biçimde geçilmiģtir. DüĢeyde bir dolgu olmasından dolayı ekonomiktir. Resim 19 Resim 20 Resim 19, mütemadi temelin kalıbının görmekteyiz. Topograflar tarafından beton kotu ve köģe noktalar verildikten sonra beton dökülür ve temel tamamlanmıģ olur. Resim 20, deki gibi prefabrik plakaların montajına geçilir. Takozlarla sabitlenerek dolgunun sıkıģtırılması sırasında hareketini önlemektedir. Dikmelerle güçlendirilmektedir. Buna geçici iksa da denmektedir. 12

13 Resim 21 Resim 21, prefabrik ankrajlı plakalardan bir görünüm. Terazisi alınarak sabitlenmektedir. Dolgu tamamlandıktan sonra iksaları alınmaktadır. Resimde görüldüğü gibi, ankraj uçları belli aralıklarla yerleģtirilmiģtir. Burada 37.5 cm dir. 4 kısımdan oluģmakta ve toplamda bir plaka 1.5 m dir. Montajın tamamlanmasının ardından 1. tabakanın serilmesine geçilir. Resim 22 Resim 22, damperli kamyonlarla malzemenin boģaltılması. Serimi burada dar alanda çalıģtığımızdan dolayı loader ile yaptık. Manevra kabiliyeti oldukça yüksek bir iģ makinesidir. Serim yapıldıktan sonra ilk tabakanın sıkıģtırılmasına ve sıkıģma kontrolüne geçilir. Dolguda sıkıģma kontrolünü nükleer aletle yaptık. 15 cm aletin gauge girecek Ģekilde delik açıldı. Laboratuarda proctor deneyinden bulunan maksimum kuru birim hacim ağırlığı alete girilerek rölatif sıkıģma miktarı bulunmaktadır; alette okunan yaģ kuru birim hacim ağırlına bölünerek. Saha da istenen % 95 sıkıģmayı minimum yakalamaktır. 13

14 Resim 23 Resim 23, sıkıģma kontrolünden bir görüntü. 100 er metre aralıklar okumalar yapıldı ve sıkıģma oranları kontrol mühendisleri tarafından kontrol edildi. SıkıĢmanın yeterli olmadığı durumlarda toprak silindirleriyle ilave paslar atılmaktadır. Burada minimum 3 pas ile dolgu sıkıģtırılmaktadır. Prefabrik plakaların olduğu kısmın silindirajdan etkilenmemesi için el silindiriyle sıkıģtırılmaktadır. Resim 24 Resim 24, ilk tabakanın sıkıģtırılmasının ardından galvanizli bantların montajına geçilir. Eklemeli biçimde cıvatalarla bağlanır. Daha sonra son tabakanın serilmesine geçilir. Serimin tamamlanmasının ardında dolgunun reglajı yapılır, düz pas atılır. Arasözlerle sulanır ve vibrasyon uygulanarak toprak silindiriyle sıkıģtırılır. ĠĢleme bu sıra ile devam edilir. 14

15 Resim 25, tamamlanmıģ kısımdan bir görüntü. Resim 25 DOLGU ġevlerġnġn UYGULAMASI Toprak iģleri anlamında dolgular arazi üzerinde oluģturulan bir tesviye platformları ve platform kenarlarıyla doğal arazi yüzeyi arasında Ģevleri bulunan zemin kütleleridir. Geometrik ve mekanik özellikleri kulanım amaçlarına bağlıdır. Dolgu için kullanılacak zemin ve dolguların oluģturulması yöntemleri öngörülen amaca göre değiģmekle birlikte, tüm dolguların ortak niteliği belirli biçimde ve olanaklar ölçüsünde dengeli olmaları zorunluluğudur. Bu nedenle dolgularla ilgili sorunlar baģlıca üç ana grupta toplanabilir; Oturdukları zeminin stabilitesi, Çökme ya da sıkıģma, ġevlerin stabilitesi. Buradaki dolgu, tabakalar halinde oluģturulmuģtur. Tabaka Yöntemi: Her tabaka dolgunun tüm geniģliğinde olmak üzere, birbirini izleyen tabakalar Ģeklinde oluģturulur. Genelde yan tarafta bulunan yarma toprağı, dolguya taģınır. Kamyon, damper, vagon vb. araçlarla dolgunun yapılacağı yere zemin boģaltılır. Daha sonra tabakalar düzeltilerek sıkıģtırılır. Genel olarak, araçların dolu hareketleri iniģ yönüne göre ayarlanır. 15

16 Eğim araçların tırmanacağı değerden büyükse, öncelikle zemin boģaltılarak, araçların tırmanabileceği eğim düzeyine getirilir. Dolguların sıkıģtırılması: Bir dolgunun doğal olarak sıkıģması 2-3 yıl gibi uzun süre alabilir. Bu nedenle, çoğu zaman bu uzun süre beklenmeden mekanik araçlarla sıkıģtırma iģlemi gerçekleģtirilir. SıkıĢtırmanın amacı, basınçla zemin daneleri arasındaki hava ve suyun dıģarı atılmak suretiyle (boģlukların azaltılması) danelerin birbirine yaklaģmasını sağlamaktır. Diğer bir deyiģle, kuru birim hacim ağırlığı artırmaktır. Deneyimler, su muhtevası düģük olan zeminlerin az sıkıģtığını; su muhtevasının fazla olduğu durumlarda ise, danelerin birbiri üzerinden kolayca kayması sonucu ve hava kabarcıklarının oluģması sonucu iyi bir sıkıģtırma yapılamamaktadır. Bu nedenle, optimum su muhtevasında sıkıģtırma yapılmalıdır. 2 g k Kuru Birim Hacim ağırlığı w k Su Muhtevası 16

17 Proctor Deneyi ve SıkıĢtırma Kontrolu Uygulamada zeminin sıkıģma durumunun yalnız sıkıģtırma enerjisi miktarına bağlı değil, fakat bu enerjinin zemin iletilme de bağlıdır. Bu nedenle proctor diyagramlarından sıkıģtırma iģlemi için yararlanılabilmesi deneyde kullanılan yöntem ile uygulanan sıkıģtırma yöntemi arasında uyum bulunması gerektirir. Genellikle normalize edilmiģ iki deney vardır. Bunlar; Normal proctor deneyi, GeliĢtirilmiĢ proctor deneyi. Ġki deney arasındaki fark, yararlanılacak çelik kalıbın hacmi, tabaka sayısı sıkıģtırma için kullanılan tokmağın ağırlığı, düģürüldüğü yükseklik ve düģürülme sayılarıdır. SıkıĢtırma hacmi 1 m³ olan bir zeminin sıkıģtırılması için harcanan enerjiye sıkıģtırma enerjisi denir. Laboratuarda tokmak ağırlığı P, düģme yüksekliği h, darbe sayısı n, ve zemin numunesinin hacmi V ise, sıkıģtırma enerjisi: SıkıĢtırma enerjisi =[n.h.p]/v (kgm/m³) Ģeklindedir. SıkıĢtırma kontrolü: SıkıĢtırılan tabakanın kuru birim hacim ağırlığı belirlemek suretiyle yapılır. Kuru birim hacim ağırlık; Ya doğrudan doğruya zemin numunesi alınarak, kurutulduktan sonra ağırlığının ve numunenin alındığı çukurun hacminin ölçülmesiyle, Ya da az miktarda zeminin kurutulması ile belirlenen su muhtevası ve ıslak birim hacim ağırlık yardımıyla γ(katı) = γ/ [1- (w/100)] Formülü kullanılarak saptanabilir. Resim 26 17

18 Resim 26, 5 ile 6 yarması arasında kalan dolgudan bir görüntü. Bu dolgu projenin en büyük dolgusudur. Dolguda yarmada çıkan nebati toprak hariç tüm ariyet malzemesi kullanıldı. Bundan ötürü, malzemenin gradasyonu değiģken olmaktadır; dane çapı dağılımından dolayı. Burada ağırlıklı kum-çakıl ve kaya türü zemin malzemesi kullanıldı. Nebati toprak hiçbir yerde kullanılmamaktadır (içindeki organik maddeden ötürü), sadece out sahasına boģaltılmaktadır. ġartnamedeki dolgu ile ilgili kısım, aģağıda özetlenmiģtir: Bitkisel toprak, organik maddeler ayrıģtığında kül davranıģı gösteren kayaçlar kullanılmayacak. LL<60(TS 1900), PI<35, Max. Kuru Birim Hacim Ağır. [Standart Proctor]> 1,450 ton/m3, CBR<8 kullanılmayacak, üst yapı tabanını oluģturacak kısım yaģ CBR>10 ve %3 ĢiĢmeye müsaade edilecek. Tabaka kalınlığı, kaya dolduğunda dmax=50cm ve kalınlık 75cm olacaktır. Tabaka kalınlığı 1,5 dmax olacaktır. SıkıĢma kontrolü 15 ton statik ağırlıktaki toprak silindirleriyle, 2 geçiģinde toplam oturma miktarı 6mm fazla olmayacaktır. Kot okuması alınacaktır. Resim 27 Resim 27, boģaltılan malzemenin paletli yükleyiciler ile serilmesinden bir görüntü. Tabaka kalınlığı sahada ort cm yakalanmaya çalıģılıyordu. Kaya türü malzeme geldiğinde üzerine ince malzeme boģaltılarak serim yapılıyordu; boģlukların arası tam dolması sağlanıyordu. Tabaka boyunca serim iģleminin tamamlanmasının ardından, toprak silindirleriyle tespit silindirajı dediğimiz düz pas atılıyordu. Sonra, serilen dolgu malzemesinin greyderlerle reglajı yapılarak silindirle sıkıģtırılacak nihayi kotuna hazır hale geliyordu. Son olarak arasöz ile sulanır ve 4 pas atılarak dolgunun sıkıģtırılama iģlemi tamamlanmıģ olur. 18

19 Resim 28 Resim 28, dolgunun sıkıģtırılmasından bir görüntü. Dolgu alanı fazla olduğundan bir fazla iģ aynı anda yürüyordu. Bir yerden dolgu sıkıģtırılması, diğer taraftan malzemenin boģaltılması iģlemi devam ediyordu. Tamamlanan dolgu tabakasının sıkıģma kontrolü yüklü kamyonlar (yaklaģık 25 ton) ile tekerlek izlerinin oturma miktarına bakılarak yapılıyordu. 1 cm den fazla oturmaya müsaade edilmiyor. Yarmada olduğu gibi, tamamlanan dolgu Ģevinin Ģev baģı kesmesi yapılıyordu; jalonlarla okumalar yapılarak dolgu Ģevinin yüksekliği tamamlandığında. Resim 29 Resim 30 Resim 29, sıkıģma kontrolü. Resim 30, tamamlanan dolgu Ģevinin kesimi. 19

20 YOLUN ÜST YAPISI Yolun üst yapı kısmını, Gerede-Ankara otoyolunun ile km arası üst yapı bakım onarım ve iyileģtirme iģinde gördüğüm asfalt yenileme çalıģmalarını anlatacağım. Proje bedeli ,00 YTL dir. Platform geniģliği 15,25 metredir bu 3,75*3 Ģeklide 3 Ģeritli bir yol olup geri kalan 3 metresi bankettir. Stajın süresince gördüğüm kısımlar; asfalt plenti, konkasör, taģ ocağı, etüd-proje, asfalt çalıģmalarıdır. Resim 31 Resim 31, projenin imalat haritası. Kapsam olarak yapılan iģ (kesimine göre) bozulan binder ve aģınma tabakalarını kaldırmak ve daha kaliteli kıģ Ģartlarına maruz kalacak uzun ömürlü asfalt tabakaları ile kaplamaktır. Son yıllarda giderek yaygınlaģan polimer modifiye bitümlü (kısaca PMB) aģınma tabakası dökülmüģtür. Binder tabakasının kaldırıldığı kesimde kot farklılıklarını gidermek için düzeltme tabakası döküldü. Eski asfaltı kaldırmak için Trimmer adı verilen kazıcılar kullanıldı. Asfalt tabakaları arasının yapıģmasını sağlamak için CRS 1 tipi asfalt emülsiyonları (çabuk kesilen) kullanıldı. Ayrıca, binder tabakasının kaldırılan kısımlarında çatlaklara (yansıma çatlakları) rastlanmıģ olup (yük, çimento stabilizasyonlu temelin eksik drenajdan ötürü aģırı rigidleģmesi ve çatlağın üst kısma yansıması) local olmasından ötürü bitümlü temel tabakasının kaldırılması ekonomik olmayacağından geogrid adı verilen plastik malzeme ile iyileģtirilerek problem çözülmüģ. Bu malzeme sayesinde oluģacak gerilmeler alınacak, yansıma çatları geciktirilecektir ve üst yapıya en az Ģekilde hasar vermesi sağlanılacaktır. 20

21 ETÜD Kaplamanın üst kısmının kaldırılması iģlemine yol çizgilerinin alınması ile baģlanır. Buna teknik terim olarak röleve de denilmektedir. Sahanın bire bir bilgisayar ortamında boyutlandırılmasındır. Bu iģi harita ekibi ile birlikte yürütmekteyiz. Bunu, yeni kaplamanın üzerine çizgilerin aplike edilebilmesi için Ģarttır. Ayrıca yapılan kazı miktarının belirlenmesin de kullanılır. ĠĢleme poligon atarak baģlanır. Total station adı verilen elektronik teodolit alet bu nokta üzerine kurulur ve çizgileri merkezine jalon tutularak okumalar yapılması sağlanır. Aletin terazisi ayarlanır ve kotu metre ile ölçülerek girilir. Poligon numarası; poligonun çakıldığı kazığa ve fark edilmesi kolay olması için her iki bariyerin (geliģ ve gidiģ) üzerine numarası ve km si yazılmaktadır. 20 metre bir okumalar yapılır, kurblara gelindiğinde hassasiyet açısından 10 ar metre ara ile okumalar yapılır. YaklaĢık 500 ila 800 metrede bir yeni poligon attık; okumaların güçleģtiğinde. Ve bu iģleme yol boyunca devam edildi. Resim 32 Resim 33 Resim 34 21

22 Resim 32, poligon atılmasından bir görüntü. Görüldüğü gibi Ģenörler tarafından numarası yazılmakta ve sağlam bir biçimde kazık yere çakılmaktadır. Ġleri geri noktalar dan okuma yapılarak alet bağlanılmaktadır, Ģenör tarafından topografa koordinatlar okunarak Resim33. Resim 34, kaplaması kaldırılmamıģ Ģeridin çizgisinin alınmasında bir görüntü, tam merkezinden jalon tutularak okumalar yapılmaktadır. Burada, bariyer üzerinde poligon numarasını da görmekteyiz. ASFALT ÇALIġMALARI Rölevesi tamamlanan kaplamanın kazılması iģlemine geçilir. Burada aletli bir kazı yapıldı. Trimmer sayesinde kazındı, malzeme kullanılabilir Ģekilde karayollarının cankurtaran mevki bakım onarım Ģefliğindeki stok sahasında depo edildi. ġartnameye göre, kazınan malzemenin %25 yeni karıģıma katılarak tekrar kullanılabilmektedir. Ayrıca, köy yollarında da kullanılma alternatifi de mevcuttur. Resim 35 Resim 35, eski kaplamanın kaldırılmasından bir görüntü. Kazınan malzeme bant yardımıyla kamyona aktarılmaktaydı ve ring kurularak bu iģlem devam etmekteydi. Oldukça pratik bir methoddur. Platformda, banket ve 3. Ģeridin aģınma tabakasını, 1. ve 2. Ģeridin aģınma + binder tabakası kaldırılmıģtır (trafik yükünün verdiği hasar ve iklim Ģartlarına göre değiģmektedir). Resim 36 22

23 23

24 Resim 36, aletli kazı tamamlandıktan sonra kalan kısımların temizlenmesine geçilir. Bu kazı ile ilgili son iģlemdir. Bunu, süpürge ve kompresör yardımıyla yapmaktayız. Süpürge, açılı bir biçimde orta refüje doğru atılır. Tozun çok kalkmasını engellemek için su püskürtülerek yapılır. Eski kaplamanın temizlenip kaldırılmasının ardından yeni asfaltın dökülmesine geçilir. Yolun bu kesiminde sırasıyla, binder + düzeltme + aģınma tabakası dökülmüģtür. Her bir tabakanın dökümünden önce, yapıģmasını sağlamak için asfalt emülsiyonu dökülmüģtür. Resim 37 Resim 38 Resim 37, distribütör ile kaplaması kaldırılmıģ kısmın emülsiyonun püskürtülmesi. Burada yeni kaplama; binder, aģınma ve düzeltme olmak üzere 3 tabakadan oluģmasından ötürü, 3 defa tatbik edildi. Resim 38, aģınma tabakasının astarının atılmasından bir görüntü. Minimum 3 saat beklenilmesi gerekmektedir, prizini alması için. Bu iģlemin tamamlanmasından sonra asfalt dökümüne geçilir. Burada 2 finiģerli bir serim yapıldı. Döküm öncesinde öncesi bir takım hazırlıklar yapılmaktadır. Öncelikle ek yerinin bağlanmasında kesim yerinin düzgünce kesilmesi iģlemi yapılmaktadır. Bunu silindirin ucuna monte edilen spiralle yaptık. Daha sonra iģ makinesinin yardımıyla istenilmeyen uç kısım kaldırıldı ve bir defa daha emülsiyonlandı. YaklaĢık 1 saat kadar makinelerin ısınması beklenildi. Demir bandajlı silindirlerin asfaltı toplamaması için su tankerleri dolduruldu. Sıcaklık, asfalt kaplamalarda muazzam önemli bir noktadır. Çünkü hemen hemen tüm bozulmalar sıcaklıkla iliģkilidir. Bu yüzden; taģınması, yolda serimi, sıkıģtırılması ile ilgili iģlerin tümü asfaltın sıcaklığı ile iliģkilidir. Mamul silosundan çıkan asfaltın, serim anındaki minimum ısısı 130 C olmalı ve sıkıģtırma baģlangıcında hiçbir zaman 110 C nin altında olmamalıdır. Bitümlü sıcak karıģımın ısısı bu değerlerden az olursa asfaltın viskozluğu artarak karıģımın iģlenebilirliğini azaltmakta ve sıkıģma direnci önemli direnci önemli ölçüde artarak istenilen sıkıģma yoğunluğu elde edilememektedir. 24

25 Resim 39 Resim 39, binder tabakasının 2 finiģerle seriminden bir görüntü. Dökülen asfalt itici merdaneler yardımıyla tablanın; uygun eğim ve kalınlık ayarından serilir. Burada kotu ayarlayan kısım finiģerin sağ alt kısmındaki duyargadır. Burada kot kazılan miktar kadar konulmaktadır. 2. finiģer banketten, 1. finiģerden kaplamadan kotu aktararak serilir. Ek yerleri bindirmeli bir biçimde dökülmektedir. Asfaltın homojen biçimde karılmasını arka kısımdaki helezonlar ile yapılmaktadır. Eğimi kumandadaki sensörler ile ve malzeme çekme ayarını fotosellerle ayarlanmaktadır. Sağ ve soldaki pistonlarla platformun geniģliği ayarlanmaktadır. Ek yerlerinde 1 er kürekçi bulunmaktadır. Bunlar ek yerlerindeki kaba malzemeyi kaplamaya serip yerine ince malzeme çekmektedirler. Çünkü silindiraj da kaba malzeme ek yerini patlatmaktadır ve istenmeyen bir durumdur. Yine ring kurularak bu iģlem yol boyunca devam etmektedir. Kaplama kalınlığının kontrolünü ucu sivri demir ĢiĢlerle yapmaktayız. Düzenli olarak foremanler tarafından ölçülmektedir. Kaplamanın sıcaklığı ve platform geniģliği kontrolüde yine serim anında yapılmaktadır. Sıcaklık kontrolünü termometre ile yapmaktayız. Bunu kamyon plentten çıktıktan sonra ve serim anında olmak üzere 2 defa ölçmekteyiz. Sıcaklık kaybını önlemek için kamyonların üzerine brandalar çekilmesi gibi önlemler de alınmaktadır. Serim iģleminden önce yansıma çatlaklarının olduğu kısımlar boya ile iģaretlendi. Km si etüd belirtildiği Ģekilde not edildi. Geogrid adı verilen bu malzeme çatlak boyunca üzerine serildi ve asfalt dökümünde malzemenin zarar görmemesi için serim öncesi ilave asfalt atılarak sabitleģtirildi. 25

26 Resim 40 1 pas Gerektiği kadar pas sayısı 1 veya 2 pas ĠLK (TESPĠT) SĠLĠNDĠRAJ ARA SĠLĠNDĠRAJ SON SĠLĠNDĠRAJ (ÜTÜLEME) Hafif Demir Bandajlı Silindir Pnömatik veya Vibrasyonlu Silindir Ağır Demir Bandajlı Silindir Resim 40, düzeltme tabakasının sıkıģtırılmasından bir görüntü. Yukarıda görüldüğü gibi bitümlü sıcak karıģımların kompaksiyonun da silindiraj sırası anlatan akıģ Ģeması özetlenmiģtir. Ġlk olarak demir bandajlı silindirlerle serim baģladıktan sonra sıkıģtırma iģlemine baģlanır. Bunun uygulamadaki önemli sebeplerinden biri lastik tekerlekli (Pnömatik) silindirlerin hemen girmesinde tekerleklerin asfaltı toplamasıdır. Buda tekerleklerin ısınmamasından kaynaklanmaktadır. Bundan dolayı önce demir bandajlı, daha sonra lastik tekerlekli silindirlerin girmesi uygundur. Lastik tekerlekli silindirlerin tonajı (yaklaģık 15 ton) daha fazla olduğunda yoğurma etkisi yaparak asıl sıkıģmayı sağlıyordu. Daha sonra düzlemesini demir bandajlı silindirle yapılıyordu. Ek yerlerine de aynı hassasiyet gösteriliyordu. Görüldüğü 2 silindirin ek yerinin zayıflığını ortadan kaldırmak için, silindiraj bindirmeli bir biçimde yapılıyordu. Bu iģlem yol boyunca devam etmektedir. 26

27 KONKASÖR TESĠSĠ Resim 40 Resim 41 Resim 40, konkasör tesisinden bir görüntü; sırasıyla tumba, bunker, çeneli kırıcı, konik kırıcı, elekler, bantlar ve silolar. Resim 41, taģ ocağından bir görüntü. Kullandığımız taģ tipi bazalttı. Ocaktan gelen kayaların kırılıp istenen dane boyutuna getiren kırıcılar, elekler ve silolardan oluģmaktadır. Dane boyutu değiģtirilmek istendiğinde eleklerle oynanmaktadır. Ocakta patlatma sonucu oluģan kaya yığınları, ekskavatörlerle kamyonlara yüklenerek konkasörün besleme ünitesine boģaltılır. 19 mm altı olanlar By-pass eleğine, üzeri ise çeneli kırıcıya gönderilmektedir. 2. eleme 0 8 mm malzeme için yapılmaktadır. Bu iģlem malzemenin daha iyi temizlenmesi için gerçekleģtirilmektedir. Buradan konik kırıcıya gönderilmektedir. Genel olarak sekonder kırıcılardır. Giren malzeme boyutu cm sırasıyla, mm ve 22mm indirgenir. Elek üstünden kalan malzeme yoluna devam edip TBK 45 ismi verilen kırıcıya ulaģmaktadır. TBK, taģı betonla kırmanın kısaltılmıģ halidir. Malzemeyi, kendi kendine çarptırarak kırma iģlemi gerçekleģtirir. GiriĢ boyutu 45 m altı malzemedir. Kırılan malzeme üretim eleğine aktarılıyor. Üretim eleğinde üretilecek malzeme (Binder, düzeltme, aģınma, SMA) istenilen elek açıklığı kullanılıyor. Burada; (0-5), (5-13), (13-25) elek açıklığı kullanıldı. 45 mm ve üzeri malzeme kırıcıya bant yardımıyla tekrar yollanmaktadır. Son olarak üretim eleğinden silolara gönderilen malzemelerin asfalt plentine yakın mesafede bulunan stok alanlarına kamyonlar vasıtasıyla nakledilmesi ve orada stoklanması gerçekleģtirilmektedir. Günlük üretim ortalama 3400 ton dur. 2 vardiya çalıģılarak üretim kapasitesi 2 katına çıkarıldığı gözlenilmiģtir. 27

28 Resim 42 Resim 43 Resim 42 ve 43, stok sahasından görüntüler. Buradan loader vasıtasıyla soğuk silolara uygun elek aralıklarına sürekli besleme yapılmaktadır. Görüldüğü gibi [solda], malzemenin (özellikle 0 5) nitelikleri bozulmayacak ve eksilmeyecek Ģekilde muhafaza edilmektedir. ASFALT PLENTĠ Resim 44 Resim 44, asfalt plenti ve üniteleri, sırasıyla; (soldan-sağa) soğuk silo, cehennem, filtre, elevatör, sıcak silo, elekler, kantar, mikser, mamul silosu, kumanda odası, MNG tankları. 28

29 Resim 45 Resim 45, akıģ Ģeması. Bilgisayardan girilen iģ yeri karıģımı orantıları doğrultusunda soğuk silolardan yeterli miktarda malzeme çekilir. Daha sonra bant yardımıyla dryer a (cehenneme) taģınmaktadır. Burada agrega ortasından geçen silindirin çevresinde dönme hareketi ile istenilen sıcaklığa ulaģır. Kurutuca oluģan duman filtre tarafından süzülerek filler malzemeye dönüģür. Isıtılma iģleminden sonra elavatör yardımıyla plentin yukarısına taģınan agregalar bir kez daha elenme iģlemine tutulur ve buradan sıcak siloya aktarılır. Kantar vasıtasıyla tartılan malzeme miksere katılıyor ve içerisinde filler ve bitümle karıģtırılıyor. Tamamlanan karıģım, mamul silosuna aktarılıyor ve buradan kamyonlara yükleme yapılıyor. 29

30 DENEYLER Stajım boyunca gördüğüm deneyler, bitümlü karıģımlar laboratuarı, bitüm laboratuarı ve toprak iģleri laboratuarında olmak üzere 3 kısımda toplanmaktadır. 1-Bitüm Laboratuarı Bitüm, doğal kökenli hidrokarbonların bir karıģım veya pirojenik kökenli hidrokarbonların bir karıģımı veya bunların her ikisinin bir kombinasyonu olup çok defa bunların gaz, sıvı, yarı katı ve katı olabilen, metal dıģı türevleri ile bir arada bulunan, yapıģtırıcı özellikleri olan bir karbon disülfürde tamamen çözünen madde olarak tanımlanır. Bitümlü bağlayıcılar esas olarak iki kısma ayrılır: 1) Doğal Asfaltlar: Doğal asfaltlar doğada genellikle mineral maddelerle karıģmıģ halde bulunurlar. Konumlarına göre Göl ve Kaya asfaltları olarak ikiye ayrılırlar. Göl asfaltları rafine edildikten sonra yaklaģık % 55 bitüm içerirken Kaya asfaltları maksimum % 12 bitüm içerirler. 2) Yapay Asfaltlar: Ham petrolün damıtılmasından elde edilirler. Sıvı petrol asfaltları ise bitümlere benzin, gazyağı vs. karıģtırılarak üretilirler. Bitümler istenilen özelliklere sahip olması için veya ekstra özelliğe sahip olması için modifiye (GeliĢtirilmiĢ ) olarakta üretilebilirler. Bitümler genel anlamda penetrasyon miktarlarına göre adlandırılırlar. Bitümlü Malzemeler Asflatlar Katranlar Doğal Yapay Kömür Kökenli Odun Kökenli Göl Kaya Parafin Kökenl i Karma Kökenli Asfalt Kökenl i 30

31 Düktilite Deneyi : (ASTM D113) Düktilite kelime anlamı ile uzama veya çekme anlamına gelmektedir. Asfaltlar çimentosunun düģük sıcaklıktaki kohezyondan oluģan dayanımı düktilite ile belirlenir. Belirlenen sıcaklıktaki su banyosu içerisinde dakikada 5 cm/dk çekilerek kopma anındaki uzama miktarı cm olarak bulunur. Deneyin YapılıĢı: Bitüm yumuģama noktasından 40 C yüksek sıcakta olmak kaydıyla etüve konuluyor, etüvde 2 saat bekletiliyor. Bu arada deneyde kullanılacak olan kalıplar vazelin ile yağlanıyorlar, bunun amacı bitümün kalıba yapıģmasını önlemek. 2 saat sonra etüvden çıkaran bitüm kalıplara dökülüyor. Hazırlanan numuneler oda sıcaklığına gelene kadar oda sıcaklığında bekletiliyor. Daha sonra kalıplar düktilite deneyinin yapılacağı su dolu havuzun bulunduğu makineye yerleģtiriliyor, Makine dakikada 5 cm/dk numuneyi çekerek uzatacak Ģekilde çekmeye baģlıyor. Deney bu Ģekilde bitüm kopana kadar devam ediyor. Malzemenin kopması bize bitümün uzama miktarını Düktilite sini veriyor. Amacı: Resim 46 Kısaca düktilite veya uzama deneyi bize malzemenin kopma anında ne kadar uzama kapasitesine sahip olduğu hakkında bilgi veriyor. 31

32 Elastik Eğri Deneyi: Elastik eğri bitümün kopma sonrası eski haline dönebilme yüzdesi anlamına gelir. Deneyin YapılıĢı: Bu deneyde düktilite deneyi gibi malzemeler ve kalıplar hazırlanır. Numuneler su havuzuna konulur, düktilite makinesi çalıģtırılır, malzeme 20 cm uzadıktan sonra sistem durdurulur ve makas yardımıyla bitüm orta noktasından kesilir. ġartname gereği 40 dakika bekledikten sonra bitümün kesilen her iki yanı arasındaki mesafe ölçülür. Ġlk baģta kesildiği için bu mesafe 20 cm idi. Ölçünen mesafe 20 cm e bölünür. Bu Ģekilde bitüm malzemesinin % yüzdesel olarak elastik geri dönmesi hesaplanır. Resim 47 Amacı: Elastik eğri deneyi bize bitümün kopma sonrası sahip olduğu elastisite miktarı hakkında bilgi veren bir deneydir. 32

33 Penetrasyon Deneyi : (TS 118 EN 1426, ASTM D5) Asfalt çimentolarının sertlik veya kıvamlıkları belirlenir. Standard bir iğnenin belirli bir yük (100gr.) altında belirli bir süre ( 5 sn.) asfalt çimentosu içine dikey olarak battığı mesafe 0,1mm cinsinden bulunur. Penetrasyon değeri kıvamlılıkla ters orantılıdır. Penetrasyon yükseldikçe asfalt yumuģar. Kıvamlılık artıkça asfalt sertleģir. Deneyin YapılıĢı: Daha önce için hazırlanan bitüm silindir Ģeklindeki standart kalıplara dökülüyor. Bu kalıplar 1 saat oda sıcaklığında 1 saat bekletiliyor. Daha sonra bu numuneler 25 C sıcaklıktaki su havuzuna 1 saat bekletiliyor.1 saat suda bekletilen numuneler penetrasyon ölçüm aletine su dolu bir huni içerisinde olacak Ģekilde yerleģtiriliyor. Penetrasyon iğnesi numunenin yüzeyine temas edecek Ģekilde yerleģtiriliyor. Daha sonra makine çalıģtırılıyor. Ağırlığı bilinen iğne (100gr ) 5 saniye boyunca ağırlığı ile serbest bırakılarak numuneye batıyor. Battığı derinlik makine yardımıyla okunuyor. Aynı iģlem aynı numunenin 3 farklı yerinden olmak Ģartıyla 3 farklı numunede toplam 9 sonuç alınarak yapılıyor. En sonunda bunların ortalamalarıyla bitümün kıvamlılığı hakkında bilgi sahibi oluyoruz. Resim 48 Resim 49 Amacı: Penetrasyon deneyi yardımıyla bitümün kıvamlılığını tayin etmiģ oluyoruz. Penetrasyon miktarı bitümlerin sınıflandırılmasında rol oynayan ilk kriter olduğu için önemli bir deneydir. 33

34 YumuĢama Noktası Deneyi : (TS 120 EN 1427, ASTM D36) Asfalt çimentolarının sıcaklığa karģı duyarlığını ölçmek için (hangi sıcaklı asfalt akmaya baģlar) yüzük-bilye yöntemi ile yumuģama noktası olarak ifade edilen sıcaklığı belirlenir. YumuĢama noktası çok yüksek bitümlerin viskozitesinde yüksek olduğundan, sıcak karıģım yapım sıcaklıkları da yüksek olmaktadır. Deneyin YapılıĢı: Elimizde bulunan bitümü önce etüvde sıvı hale gelecek kadar ısıtıyoruz. Daha sonra etüvden çıkartıp oda sıcaklığına gelecek kadar oda sıcaklığında bekletiyoruz. Oda sıcaklığına gelen bitümümüzü; 1 cm yüksekliğindeki 1,5 cm çapında ki dairesel kapları vazelinlenmiģ kâğıtlara yerleģtirdikten sonra dairesel kaplara boģaltıyoruz. Hazırladığımız numuneler oda sıcaklığına gelene kadar bekletiyoruz. Oda sıcaklığına gelince 5 C lik su havuzuna koyuyoruz. Suda 15 dakika bekletiyoruz. 15 dakika sonunda numunemizi alıyoruz beherin içinde beherin ortasında havada kalacak Ģekilde yerleģtiriyoruz, beherimizin içine bitüm numunelerimizin tam ortasına gelecek Ģekilde 4 gramlık demir bilye yerleģtiriyoruz ayrıca beherin içine bir de termometre koyuyoruz. Bu Ģekilde hazırlanan sistemimizi ocağa yerleģtiriyoruz. Beherimizi dakikada 5 C derece artacak Ģekilde ısıtıyoruz. Isınan beher ve beher içindeki su sayesinde bitüm numunemizde ısınıyor, ısındıkça da zayıflıyor. Demir bilyeler zayıflanan bitümün içine göçmeye baģlıyor. Bu olay ısı artıkça hızlanıyor. Öyle bir an geliyor ki demir bilyeler ağırlıkları sayesinde ısıdan dolayı iyice zayıflanan bitüm numunesini olduğu gibi beherin dibine göçertiyor. Bitüm numunesinin beherin dibine değdiği andaki sıcaklığı bize bitüm malzememizin yumuģama noktasını ( sıcaklığını ) veriyor. Amacı: Resim 50 YumuĢama noktası deneyi sayesinde malzememizin hangi sıcaklıkta; yük kaldıramaz hale geldiği, malzemenin iyice yumuģadığı sıcaklıkları hakkında bilgi sahibi oluyoruz. 34

35 2- Toprak ĠĢleri Laboratuarı Toprak, kayaların fiziksel ve kimyasal olaylarla parçalanarak ufalanması sonucu oluģan, kazma kürekle bir yerden diğerine taģınabilen malzemedir. Toprağın meydana gelmesi için gerekli olan ilk olay, kayaların oluģumudur. Çoğu kristal haldeki 1500 civarında değiģik kimyasal yapıya sahip minerallerin bir araya gelmesi ile oluģan kayalar oluģum Ģekillerine göre 3 e ayrılır. 1) KatılaĢmıĢ Kayalar 2) Tortul Kayalar 3) Organik Kayalar Toprağın Fiziksel Özellikleri; Toprakların değerlendirilmesinde rol oynayan baģlıca fiziksel özellikler, toprak danelerinin Ģekli, büyüklüğü, dağılıģı, yapısı, yoğunluğu ve kıvamıdır. 1) Toprak Danelerinin ġekli: - Hacimli Daneler - Yassı Daneler - Ġğne ġeklindeki Daneler 2) Toprağın Yapısı: - Danesel Yapı ( Granüller yapı ) - Petek Yapı ( Zincir yapı ) - Floküle Yapı 3) Dane Boyutu: - Blok = 300 mm ve daha fazla dane çapına sahip malzeme - Moloz = 75 mm ile 300 mm arası malzeme - Çakıl = 2 mm ile 75 mm arası malzeme - Kum = 2 mm ile 75 mili mikron arasındaki malzeme. 2mm ile 425 mili mikron arası iri kum 425 mili mikron ile 75 mili mikron arası ince kum olarak sınıflandırılır. - Silt = 2 mili mikron ile 75 mili mikron arasındaki malzeme. Plastisitesi düģük veya hiç olmayan - Kil = Boyutu 2 mili mikrondan küçük malzeme. 35

36 ġantiyeden getirilen malzemelerin yeni yapılacak olan dizayn için uygun olmadığına karar vermek amaçlı, zaten yapılmıģ olan karayolunun kontrolü amaçlı, özel sektörün Ģahsi projelerini tayin etmek amaçlı ve devlet kurumlarının projelerinin dizaynı amaçlı bazı deneyler yapılıp malzemeler hakkında bilgi edinmek Agregalar Ģekillere göre 3 gruba ayrılır: 1) Düz 2) Yuvarlak 3) KöĢeli Agregalar dane boyutlarına göre 3 gruba ayrılır: 1) Kaba Agrega: No 4 ( 4,75mm ) lu elek üzerinde kalan 2) Ġnce Agrega: No 4 No 200 ( 4,75mm 0,075mm ) elekleri arasında kalan Mineral Filler: En az % 65 i No 200 ( 0,075mm ) den geçen agrega Agregalar için önemli kriterler: 1) Sağlamlığı 2) Temiz olup olmaması 3) Maksimum dane boyutu ve gradasyonu 4) Dane Ģekli 5) Danelerin yüzey yapısı 6) Gözeneklilik 7) Soyulmaya karģı direnç Elek Analizi Deneyi : (ASTM C136, ASTM C117) ġantiyeden getirilen malzemelerin yeni yapılacak olan dizayn için uygun olmadığına karar vermek amaçlı, zaten yapılmıģ olan karayolunun kontrolü amaçlı, özel sektörün Ģahsi projelerini tayin etmek amaçlı ve devlet kurumlarının projelerinin dizaynını belirlemek amaçlı agregaların dane boyutunu hesaplamaktır. Deneyin yapılıģı: ġantiye ortamından laboratuar getirilen agregaların boyut ( dane ) analizi yapılır, Ģartnameye uygun olup olmadığı ölçülür. Alınan numune maksimum büyüklükteki ( 37,5mm ) elekten baģlayarak sırayla bütün eleklerden geçirilir, en son No 200 no lu elekten geçirilir. Her bir elekten geçen agrega miktarları belirlenerek o numuneye ait gradasyon eğrisi çizilir. Bu iģlemler yapılırken Elek Makinesi kullanılır. Bütün agregaların geçtiği en büyük elek geniģliğine Maksimum Dane Boyutu adı verilir. 36

37 Resim 51 Resim 52 Amacı: Bu deney yapılan çalıģmaların ilk aģamasını oluģturduğundan ayrı bir özenle yapılıyordu. GörünüĢte basit gibi görünmesine karģın dikkat gerektiren bir çalıģmaydı. Sonunda gradasyon eğrisi çizilmekte ve Ģartname ile karģılaģtırılmaktadır. Yassılık Ġndeksi Deneyi : ( BS 812 ) Bu deneye göre bir malzemenin yassı kabul edilebilmesi için, deneye alınan herhangi bir agrega danesinin kalınlığının, nominal boyutunun 0,6 sından küçük olması gerekir. Agrega numunelerinin yassılık indeksi, belirli açıklıkları olan bir Ģablon kullanılarak ayrılan yassı danelerin ağırlığının toplam numune ağırlığına oranının % yüzdesi olarak ifade edilir. Yassı danelerden oluģan bir yapı, trafik yükü altında stabil değildir. Yassı daneler yük altında kolaylıkla kırılır ve karıģımın mukavemeti azalır. Deneyin YapılıĢı: Bu deney yapılırken bazı alınan bir alet var ve bu alet farklı büyüklükteki yassı Ģekillere sahip. Elimizdeki numuneleri sırayla bu tepsinin üzerine geçiriyor ve sallıyoruz, hangi agrega hangi yassı Ģekilli boģluktan geçiyorsa ona göre yassıdır diyoruz ve ağırlığını ölçüyoruz. Örnek olarak No 4 ten eleğinden geçen 100 gramlık bir numuneyi alıyoruz ve bu tepsinin üzerine koyuyoruz, tepsiyi sallıyoruz No 4 e tekabül gelen boģluktan geçen agregaları artıyoruz ve ilk baģtaki agrega miktarına ( 100 gram ) bölüyoruz bunun sonucunda % yüzde Ģu kadar yassıdır diyoruz. 37

38 Resim 53 Amacı: Bu deney kullandığımız tepsi Ģeklindeki Ģablon sayesinde agregalarımızın yassı olup olmadığına yassı ise de % yüzde kaç yassı olduğunu anlayabildiğimiz basit ve kolay bir deney türümüz. Soyulma Mukavemeti Deneyi : (KTġ Kısım 403 Ek - A) Soyulma deneyinde, su ve sıcaklık etkisiyle agrega bitüm adezyonundaki azalma belirlenir. Soyulma miktarı, kullanılan agrega cinsine ( kalker, bazalt vs.) ve bitümlü bağlayıcı tipine bağlıdır. Soyulma mukavemeti düģük agregalarda, kullanılacak asfalt çimentosuna katkı maddeleri deneyle belirlenen oranda katılarak soyulma mukavemeti artırılır. Aynı agrega ile menģei farklı, fakat aynı asfalt sınıfında yer alan asfalt çimentoları ile deney yapıldığında dahi soyulma miktarı değiģkenlik göstermektedir. Bu nedenle uygulama sırasında Ģantiyeye gelen her parti bitümlü bağlayıcı ile soyulma deneyi yapılmalı ve soyulma mukavemeti artırıcı katkı maddesi gerekip gerekmediği ve gerekli ise oranı doğru olarak belirlenmelidir. Deneyin YapılıĢı: 1 / 4 ile 3 / 8 arasında kalan elekteki agrega dan 100 gram ve 5 gramlık bitüm alıyoruz. 100 gramlık agregalarımızı etüvde 150 C derecede etüvde 2 saat ısıtıyoruz. Bunun amacı agregalarımızda su muhtevası olmamasını sağlamak. 2 saat sonra etüvden çıkan agrega ile bitümümüzü birlikte iyice karıģtırıyoruz. Agreganın sıcak olması ile bitüm ile agrega arasında bir aderans oluģuyor. Hazırlanan numunelerimizi 50 gram olmak Ģartıyla kaplara ayırıyoruz. 38

39 Kaplar oda sıcaklığına gelene kadar odada oda sıcaklığında bekletiyoruz. Oda sıcaklığına gelen numunelerimizi saf su katarak her tarafını suyla kaplıyor ve etüve koyuyor 24 saat etüvde bekletiyoruz. Etüvden çıkan kaplardaki suları boģaltıyoruz ve ıģık tutarak agrega ile bitümün birbirlerinden ayrılıp ayrılmadığına bakıyoruz. ġayet ayrıldılarsa da ayrılma % yüzdesini buluyoruz. Amacı: Resim 54 Bu deney sayesinde inģa ettiğimiz yollarımızın zamanla gerek su gerek kar gerekse diğer çevre koģulları yüzünden malzemelerinin birbirinden ayrılıp ayrılmadığına, ayrıldıysa da % kaç ayrıldığına karar vermek. Sonuçta inģa ettiğimiz yollarda ki asfalt içerisindeki agrega ve bitümün gerek su gerekse diğer sıvılar yüzünden birbirinden ayrıģmamasını sağlamak. 3- Bitümlü KarıĢımlar Laboratuarı Bitüm nedir? Bitüm; Asfalt çimentosunun veya ziftin Karbon Tetra Klorür (CCl4) veya karbon sülfürde (CS2) eriyen kısmına verilen addır. Asfalt Betonunun Özellikleri: Asfalt Betonu: Oldukça yüksek sıcaklığa kadar ısıtılarak kurutulmuģ ve sıcak asfalt ile karıģtırılmıģ uygun gradasyonlu agregaya sıcak asfalt betonu karıģımı denir. Asfalt betonu denildiğinde AĢınma ve Binder tabakaları anlaģılmaktadır. Tabakalardaki boģluğun tümüyle alınması istenilen bir durum değildir. BoĢluk olunca, bitüm agregayı saracak ve bünyesinde yüzdürecektir. Optimum bitüm miktarını bulmak için her ne kadar değiģik metodu varsa da en ideal metot Marshall metodu olmaktadır. 39

Ders Notları 2. Kompaksiyon Zeminlerin Sıkıştırılması

Ders Notları 2. Kompaksiyon Zeminlerin Sıkıştırılması Ders Notları 2 Kompaksiyon Zeminlerin Sıkıştırılması KONULAR 0 Zemin yapısı ve zemindeki boşluklar 0 Dolgu zeminler 0 Zeminin sıkıştırılması (Kompaksiyon) 0 Kompaksiyon parametreleri 0 Laboratuvar kompaksiyon

Detaylı

YAPI LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU

YAPI LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE DOĞA BİLİMLERİ FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ YAPI LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU 1 S a y f a CİHAZLAR Cihazın ismi Sayfa Beton Basınç Dayanımı ve Kiriş

Detaylı

BSK Kaplamalı Yollarda Bozulmalar P R O F. D R. M U S T A F A K A R A Ş A H İ N

BSK Kaplamalı Yollarda Bozulmalar P R O F. D R. M U S T A F A K A R A Ş A H İ N BSK Kaplamalı Yollarda Bozulmalar P R O F. D R. M U S T A F A K A R A Ş A H İ N Çatlaklar Yorulma çatlağı Blok kırılma Kenar kırılması Boyuna kırılma (tekerlek izinde) Boyuna kırılma (tekerlek izi dışında)

Detaylı

AGREGALAR Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

AGREGALAR Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi AGREGALAR Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Agregalar, beton, harç ve benzeri yapımında çimento ve su ile birlikte kullanılan, kum, çakıl, kırma taş gibi taneli farklı mineral yapıya sahip inorganik

Detaylı

DENEYİN YAPILIŞI: 1. 15 cm lik küp kalıbın ölçüleri mm doğrulukta alınır. Etiket yazılarak içine konulur.

DENEYİN YAPILIŞI: 1. 15 cm lik küp kalıbın ölçüleri mm doğrulukta alınır. Etiket yazılarak içine konulur. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TAZE BETON DENEYLERİ DENEY ADI: TAZE BETON BİRİM HACİM AĞIRLIĞI DENEY STANDARDI: TS EN 12350-6, TS2941, ASTM C138 DENEYİN AMACI: Taze

Detaylı

Sıkıştırma enerjisi arttıkça optimum su muhtevası azalmakta, kuru birim hacim ağırlık artmaktadır. Optimum su muhtevasına karşılık gelen birim hacim

Sıkıştırma enerjisi arttıkça optimum su muhtevası azalmakta, kuru birim hacim ağırlık artmaktadır. Optimum su muhtevasına karşılık gelen birim hacim KOMPAKSİYON KOMPAKSİYON Zeminlerin stabilizasyonu için kullanılan en ucuz yöntemdir. Sıkıştırma, zeminin kayma mukavemetini, şişme özelliğini arttırır. Ancak yeniden sıkışabilirliğini, permeabilitesini

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ -I

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ -I Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ -I 16. Bitüml Bitüm hidrokarbon ham petrolün distilasyonu taşkömürünün karbonizasyonu Petrol kökenli olanları asfalt, Kömür kökenli olanları

Detaylı

Çizelge 5.1. Çeşitli yapı elemanları için uygun çökme değerleri (TS 802)

Çizelge 5.1. Çeşitli yapı elemanları için uygun çökme değerleri (TS 802) 1 5.5 Beton Karışım Hesapları 1 m 3 yerine yerleşmiş betonun içine girecek çimento, su, agrega ve çoğu zaman da ilave mineral ve/veya kimyasal katkı miktarlarının hesaplanması problemi pek çok kişi tarafından

Detaylı

ĠNġAAT VE YIKINTI ATIKLARINDAN GERĠ KAZANILAN MALZEMELERĠN ASFALT VE YOL DOLGU MALZEMESĠ ÜRETĠMĠNDE KULLANIM KRĠTERLERĠNĠN BELĠRLENMESĠ

ĠNġAAT VE YIKINTI ATIKLARINDAN GERĠ KAZANILAN MALZEMELERĠN ASFALT VE YOL DOLGU MALZEMESĠ ÜRETĠMĠNDE KULLANIM KRĠTERLERĠNĠN BELĠRLENMESĠ ĠNġAAT VE YIKINTI ATIKLARINDAN GERĠ KAZANILAN MALZEMELERĠN ASFALT VE YOL DOLGU MALZEMESĠ ÜRETĠMĠNDE KULLANIM KRĠTERLERĠNĠN BELĠRLENMESĠ KARAYOLU YAPISI ĠNġAAT ATIKLARININ KULLANIMI ĠnĢaat ve Yıkıntı Atıklarının

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ KARABÜK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YAZ STAJI MARMARAY PROJESİ FURKAN ERDEM ADIM 1: STAJ ÖNCESİ İŞLEMLER Staj bilgilendirme toplantısı Staj Komisyonu tarafından yapılır. Staj yapılacak yerin

Detaylı

DİYARBAKIR MERMER TOZ ARTIKLARININ TAŞ MASTİK ASFALT YAPIMINDA KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI

DİYARBAKIR MERMER TOZ ARTIKLARININ TAŞ MASTİK ASFALT YAPIMINDA KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI DİYARBAKIR MERMER TOZ ARTIKLARININ TAŞ MASTİK ASFALT YAPIMINDA KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI 1.GİRİŞ Mermer üretiminde ülkemiz dünyada önemli bir yere sahiptir. Mermer ocak işletmeciliği ve işleme

Detaylı

BETON KARIŞIM HESABI. Beton; BETON

BETON KARIŞIM HESABI. Beton; BETON BETON KARIŞIM HESABI Beton; Çimento, agrega (kum, çakıl), su ve gerektiğinde katkı maddeleri karıştırılarak elde edilen yapı malzemesine beton denir. Çimento Su ve katkı mad. Agrega BETON Malzeme Türk

Detaylı

CRM ve SMR DENEYSEL ÇALIŞMALARI

CRM ve SMR DENEYSEL ÇALIŞMALARI CRM ve SMR DENEYSEL ÇALIŞMALARI Y.Doç.Dr. Murat KARACASU Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Ulaştırma Anabilim Dalı Nisan 2011 TÜRKİYE DE SON 6 YILDA

Detaylı

2.1. Yukarıdaki hususlar dikkate alınarak tasarlanmış betonun siparişinde aşağıdaki bilgiler üreticiye verilmelidir.

2.1. Yukarıdaki hususlar dikkate alınarak tasarlanmış betonun siparişinde aşağıdaki bilgiler üreticiye verilmelidir. Beton Kullanıcısının TS EN 206 ya Göre Beton Siparişinde Dikkat Etmesi Gereken Hususlar Hazırlayan Tümer AKAKIN Beton siparişi, TS EN 206-1 in uygulamaya girmesiyle birlikte çok önemli bir husus olmıştur.

Detaylı

ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ

ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ Konsolidasyon Su muhtevası Dane dağılımı Üç eksenli kesme Deneyler Özgül ağırlık Serbest basınç Kıvam limitleri (likit limit) Geçirgenlik Proktor ZEMİN SU MUHTEVASI DENEYİ Birim

Detaylı

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 Yılı DÖNER SERMAYE FİYAT LİSTESİ

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014 Yılı DÖNER SERMAYE FİYAT LİSTESİ Kullanılıyor Mesai içi 1. AGREGA DENEYLERİ 1.1. Elek analizleri 150 1.2. Agrega özgül ağırlığının bulunması 130 1.3. Agrega su muhtevasının bulunması 130 1.4. Los Angeles deneyi ile aşınma kaybının bulunması

Detaylı

Penetrasyon : Asfaltın sertlik veya kıvamlılığını belirtir. Bitümün kıvamlılığı arttıkça bağlayıcılığı da artar.

Penetrasyon : Asfaltın sertlik veya kıvamlılığını belirtir. Bitümün kıvamlılığı arttıkça bağlayıcılığı da artar. 1. REFERANS DOKÜMANLAR : Türk Standartları ( TS ) Bitümlü Malzemeler El Kitabı ( KGM ) 2. KAPSAM - Penetrasyon Deneyi - Yumuşama Noktası Deneyi - Duktilite Deneyi - Soyulma Deneyi 3. TANIMLAR : Penetrasyon

Detaylı

BETON YOL Hasdal-Kemerburgaz

BETON YOL Hasdal-Kemerburgaz BETON YOL Hasdal-Kemerburgaz 1 İçerik 1. Beton yol lokasyonu 2. Beton yol özellikleri 2.1) Beton tabaka kalınlığı 2.2) Yolun enkesitinin şematik gösterimi 3. Mevcut beton karışım dizaynı 4. Beton yol yapım

Detaylı

TEMEL İNŞAATI ZEMİN İNCELEMESİ

TEMEL İNŞAATI ZEMİN İNCELEMESİ TEMEL İNŞAATI ZEMİN İNCELEMESİ Kaynak; Temel Mühendisliğine Giriş, Prof. Dr. Bayram Ali Uzuner 1 Zemin incelemesi neden gereklidir? Zemin incelemeleri proje maliyetinin ne kadarıdır? 2 Zemin incelemesi

Detaylı

YOL İNŞAATINDA GEOSENTETİKLERİN KULLANIMI

YOL İNŞAATINDA GEOSENTETİKLERİN KULLANIMI YOL İNŞAATINDA GEOSENTETİKLERİN KULLANIMI Erhan DERİCİ Selhan ACAR Tez Danışmanı Yard. Doç. Dr. Devrim ALKAYA Geotekstil Nedir? İnsan yapısı bir proje, yapı veya sistemin bir parçası olarak temel elemanı,

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgilerinin topoğrafik harita ya da arazi üzerindeki

Detaylı

APLİKASYON ve KAZI İŞLERİ

APLİKASYON ve KAZI İŞLERİ APLİKASYON ve KAZI İŞLERİ Zemin hakkında gerekli etütlerin yapılması ve bilgi edinilmesinden sonra yapının projesi hazırlanır. Hazırlanan projenin uygulanabilmesi inşaat sahasının kenarlarının arsa üzerinde

Detaylı

"ÖRNEKTİR" 16.07.2007 Tarihinden 20.07.2007 Tarihine kadar bir haftalık çalıģma

ÖRNEKTİR 16.07.2007 Tarihinden 20.07.2007 Tarihine kadar bir haftalık çalıģma 16.07.2007 Tarihinden 20.07.2007 Tarihine kadar bir haftalık çalıģma Pazartesi ġirket Tanıtımı ve Fabrika Oryantasyonu 1 5 9 Salı Fabrika Bilgileri / YerleĢim Planı 5 7 9 ÇarĢamba Fabrika Bilgileri / Organizasyon

Detaylı

Mühendislik Birimleri Laboratuarları 1. İnşaat Mühendisliği Birimi Laboratuarları Yapı Malzemeleri ve Mekanik Laboratuarı

Mühendislik Birimleri Laboratuarları 1. İnşaat Mühendisliği Birimi Laboratuarları Yapı Malzemeleri ve Mekanik Laboratuarı Mühendislik Birimleri Laboratuarları 1. İnşaat Mühendisliği Birimi Laboratuarları Mühendislik Birimleri bünyesinde yer alan İnşaat Mühendisliği Birimi Laboratuarları: Yapı Malzemeleri ve Mekanik Laboratuarı,

Detaylı

YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2

YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2 YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2 ÖZET Yer yüzündeki her cismin bir konumu vardır. Zemine her cisim bir konumda oturur. Cismin dengede kalabilmesi için konumunu koruması gerekir. Yapının konumu temelleri üzerinedir.

Detaylı

İnşaat Mühendisliği Bölümü. Niğde Üniversitesi Toprak İşleri Ders Notları TOPRAK İŞLERİ. Dersin Amacı

İnşaat Mühendisliği Bölümü. Niğde Üniversitesi Toprak İşleri Ders Notları TOPRAK İŞLERİ. Dersin Amacı TOPRAK İŞLERİ Dersin Amacı Ulaştırma projelerinin yapımında gerekli olan toprak işleri konularında temel kavramların öğretilmesi. 1 Dersin Hedefleri Toprak işlerin hakkında genel bilgiye sahip 1 : olmak

Detaylı

Bir esnek üstyapı projesi hazırlanırken değerlendirilmesi gereken faktörler: - Trafik hacmi, - Dingil yükü, - Dingil yüklerinin tekrarlanma sayısı -

Bir esnek üstyapı projesi hazırlanırken değerlendirilmesi gereken faktörler: - Trafik hacmi, - Dingil yükü, - Dingil yüklerinin tekrarlanma sayısı - BÖLÜM 5. ESNEK ÜSTYAPILARIN PROJELENDİRİLMESİ Yeni bir yol üstyapısının projelendirilmesindeki amaç; proje süresi boyunca, üzerinden geçecek trafiği, büyük deformasyonlara ve çatlamalara maruz kalmadan,

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu HAFTALIK DERS PLANI Hafta Konular Kaynaklar 1 Zeminle İlgili Problemler ve Zeminlerin Oluşumu [1], s. 1-13 2 Zeminlerin Fiziksel Özellikleri [1], s. 14-79; [23]; [24]; [25] 3 Zeminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

AR-GE DAİRESİ BAŞKANLIĞI VE AR-GE BAŞMÜHENDİSLİKLERİ LABORATUVARLARI

AR-GE DAİRESİ BAŞKANLIĞI VE AR-GE BAŞMÜHENDİSLİKLERİ LABORATUVARLARI AR-GE DAİRESİ BAŞKANLIĞI VE AR-GE BAŞMÜHENDİSLİKLERİ LABORATUVARLARI AR-GE DAİRESİ BAŞKANLIĞI AR-GE DAİRESİ BAŞKANLIĞI LABORATUVARLARI BETON LABORATUVARI MEKANİK LABORATUVARI FİZİK LABORATUVARI KİMYA LABORATUVARI

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu HAFTALIK DERS PLANI Hafta Konular Kaynaklar 1 Zeminle İlgili Problemler ve Zeminlerin Oluşumu [1], s. 1-13 2 Zeminlerin Fiziksel Özellikleri [1], s. 14-79; [23]; [24]; [25] 3 Zeminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

YÜKSEKLİK ÖLÇMELERİ DERSİ GEOMETRİK NİVELMAN

YÜKSEKLİK ÖLÇMELERİ DERSİ GEOMETRİK NİVELMAN YÜKSEKLİK ÖLÇMELERİ DERSİ GEOMETRİK NİVELMAN Yrd. Doç. Dr. Ayhan CEYLAN Yrd. Doç. Dr. İsmail ŞANLIOĞLU 9.3. Nivelman Ağları ve Nivelman Röper Noktası Haritası yapılacak olan arazi üzerinde veya projenin

Detaylı

LABORATUVARDA YAPILAN ANALİZLER

LABORATUVARDA YAPILAN ANALİZLER Laboratuvar Adı: Yapı Malzemesi ve Beton Laboratuvarı Bağlı Olduğu Kurum: Mühendislik Fakültesi- İnşaat Mühendisliği Bölümü Laboratuvar Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr. M. Haluk Saraçoğlu E-Posta: mhsaracoglu@dpu.edu.tr

Detaylı

BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ İhale kayıt numarası : 2014/167988 A 1 B 2 Sıra No Iş Kalemi No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ İhale kayıt numarası : 2014/167988 A 1 B 2 Sıra No Iş Kalemi No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ İhale kayıt numarası : 2014/167988 A 1 B 2 Sıra No Iş Kalemi No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 1 KGM/2200/T-1 Her cins ve zeminde yarma ve yan ariyet kazısı ve altgeçit

Detaylı

GRUP: 3699 BAŞKA YERDE SINIFLANDIRILMAMIŞ METAL OLMAYAN MİNERAL ÜRÜNLER

GRUP: 3699 BAŞKA YERDE SINIFLANDIRILMAMIŞ METAL OLMAYAN MİNERAL ÜRÜNLER GRUP: 3699 BAŞKA YERDE SINIFLANDIRILMAMIŞ METAL OLMAYAN MİNERAL ÜRÜNLER Kilitli Parke taşı,beton bordür, beton ve betonarme borular, beton briket, beton blok, öngerilimli-öngerilimsiz prefabrik yapı elemanları

Detaylı

FORE KAZIĞIN AVANTAJLARI

FORE KAZIĞIN AVANTAJLARI FORE KAZIK En basit tanımlamayla, fore kazık imalatı için önce zeminde bir delik açılır. Bu deliğe demir donatı yerleştirilir. Delik betonlanarak kazık oluşturulur. FORE KAZIĞIN AVANTAJLARI 1) Temel kazısı

Detaylı

a Şekil 1. Kare gözlü elek tipi

a Şekil 1. Kare gözlü elek tipi Deney No: 3 Deney Adı: Agregalarda Elek Analizi Deneyin yapıldığı yer: Yapı Malzemeleri Laboratuarı Deneyin Amacı: Agrega yığınındaki taneler çeşitli boyutlardadır. Granülometri, diğer bir deyişle elek

Detaylı

MALZEME BİLİMİ. Mekanik Özellikler ve Davranışlar. Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR. (DERS NOTLARı) Bölüm 5.

MALZEME BİLİMİ. Mekanik Özellikler ve Davranışlar. Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR. (DERS NOTLARı) Bölüm 5. MALZEME BİLİMİ (DERS NOTLARı) Bölüm 5. Mekanik Özellikler ve Davranışlar Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR ÇEKME TESTİ: Gerilim-Gerinim/Deformasyon Diyagramı Çekme deneyi malzemelerin mukavemeti hakkında esas dizayn

Detaylı

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü ÇEKME DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Mühendislik malzemeleri rijit olmadığından kuvvet altında deforme olup, şekil ve boyut değişiklikleri gösterirler. Malzeme özelliklerini anlamak üzere mekanik testler yapılır.

Detaylı

T.C. ULAŞTIRMA DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI ALTYAPI YATIRIMLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAVA MEYDANLARI BİRİM FİYAT ANALİZLERİ 2014

T.C. ULAŞTIRMA DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI ALTYAPI YATIRIMLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAVA MEYDANLARI BİRİM FİYAT ANALİZLERİ 2014 T.C. ULAŞTIRMA DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI ALTYAPI YATIRIMLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAVA MEYDANLARI BİRİM FİYAT ANALİZLERİ 2014 MEYDAN YAPIM DAİRE BAŞKANLIĞI 2013 YILI BİRİM FİYATLARI POZ NO 15.001/H

Detaylı

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Başlık KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tanım İki veya daha fazla malzemenin, iyi özelliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özellik çıkarmak için, mikro veya makro seviyede

Detaylı

Sathi Kaplamalar. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN

Sathi Kaplamalar. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Sathi Kaplamalar Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Sathi Kaplama Mevcut BSK kaplama üzerine veya granüler temel tabaka üzerine astar tabakası ve yapıştırma tabakası seriminden sonra, uygun oranda kübik şekle yakın

Detaylı

BETON KARIŞIM HESABI (TS 802)

BETON KARIŞIM HESABI (TS 802) BETON KARIŞIM HESABI (TS 802) Beton karışım hesabı Önceden belirlenen özellik ve dayanımda beton üretebilmek için; istenilen kıvam ve işlenebilme özelliğine sahip; yeterli dayanım ve dayanıklılıkta olan,

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2013 YILI DÖNER SERMAYE FİYAT LİSTESİ İÇİNDEKİLER

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2013 YILI DÖNER SERMAYE FİYAT LİSTESİ İÇİNDEKİLER ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2013 YILI DÖNER SERMAYE FİYAT LİSTESİ İÇİNDEKİLER Kod Deney Adı Sayfa No 1. AGREGA DENEYLERİ 2 2. TAŞ DENEYLERİ 2 3. ÇİMENTO

Detaylı

YAPI MALZEMESİ AGREGALAR

YAPI MALZEMESİ AGREGALAR YAPI MALZEMESİ AGREGALAR 1 YAPI MALZEMESİ Agregalar en önemli yapı malzemelerinden olan betonun hacimce %60-%80 ini oluştururlar. Bitümlü yol kaplamalarının ağırlıkça % 90-95, hacimce %75-85 ini agregalar

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI YORULMA P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Aloha Havayolları Uçuş 243: Hilo dan Honolulu

Detaylı

PROJE VE RUHSAT AŞAMASINDA VERİLECEK HİZMETLER

PROJE VE RUHSAT AŞAMASINDA VERİLECEK HİZMETLER PROJE VE RUHSAT AŞAMASINDA VERİLECEK HİZMETLER 1. Zemin Etüdü Raporunun Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 28.06.1993 tarih ve 393 sayılı genelgesiyle uygulanmaya konulan Zemin ve Temel Etüdü Raporunun

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR

ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR ULAŞIM YOLLARINA AİT TANIMLAR Geçki: Karayolu, demiryolu gibi ulaştıma yapılarının, yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgisinin harita ya da arazideki izdüşümüdür. Topografik

Detaylı

PÝLSA PE 100 BORULARI

PÝLSA PE 100 BORULARI PÝLSA PE BORULARI Plastik teknolojisinin hýzlý geliþimi hammadde üretiminde de önemli geliþmelerin yaþanmasýný saðlamýþtýr. PE 32, 40 ve 63 ten imal borular yüksek basýnç gerektirmeyen sistemlerde baþarý

Detaylı

HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU

HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU İL HEYELAN AKTİVİTE DURUMU Olmuş Muhtemel Her ikisi FORMU DÜZENLEYENİN İLÇE AFETİN TARİHİ ADI SOYADI BELDE ETÜT TARİHİ TARİH KÖY GENEL HANE/NÜFUS İMZA MAH./MEZRA/MEVKİİ

Detaylı

UYGULAMA EL KİTABI LINEFLEX EPDM MEMBRAN

UYGULAMA EL KİTABI LINEFLEX EPDM MEMBRAN UYGULAMA EL KİTABI LINEFLEX EPDM MEMBRAN GİRİŞ Bu kılavuz Lineflex EPDM Membranın uygulama esaslarını içerir. İlk bölümde Lineflex EPDM Membran uygulama alanları ve uygulaması yapılacak bölgenin hazırlanmasına

Detaylı

SOĞUK KARIġIM TASARIMI VE KATKI MALZEMESĠ MĠKTARI-KÜR SÜRESĠ ĠLĠġKĠSĠ

SOĞUK KARIġIM TASARIMI VE KATKI MALZEMESĠ MĠKTARI-KÜR SÜRESĠ ĠLĠġKĠSĠ SOĞUK KARIġIM TASARIMI VE KATKI MALZEMESĠ MĠKTARI-KÜR SÜRESĠ ĠLĠġKĠSĠ Dr. Süreyya TAYFUR 1 Dr. Halit ÖZEN 2 B. Kadri EREN 3 ABSTRACT In our country, there are big differences between the regions in terms

Detaylı

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ MAK-LAB15 1. Giriş ve Deneyin Amacı Bilindiği gibi malzeme seçiminde mekanik özellikler esas alınır. Malzemelerin mekanik özellikleri de iç yapılarına bağlıdır. Malzemelerin

Detaylı

BETON* Sıkıştırılabilme Sınıfları

BETON* Sıkıştırılabilme Sınıfları BETON* Beton Beton, çimento, su, agrega kimyasal ya mineral katkı maddelerinin homojen olarak karıştırılmasından oluşan, başlangıçta plastik kıvamda olup, şekil rilebilen, zamanla katılaşıp sertleşerek

Detaylı

2. Bölüm ZEMİNLERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ

2. Bölüm ZEMİNLERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ 2. Bölüm ZEMİNLERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ Zeminler yapıları itibariyle heterojen malzemelerdir. Yani her noktasında fiziksel ve mekanik özellikleri farklılık göstermektedir. Zeminin Öğeleri Birçok yapı

Detaylı

2.05.2016 ZEMİNLERİN SIKIŞTIRILMASI (KOMPAKSİYON) KOMPAKSİYON ETKİSİ ZEMİNLERİN SIKIŞTIRILMASININ SAĞLADIĞI YARARLAR

2.05.2016 ZEMİNLERİN SIKIŞTIRILMASI (KOMPAKSİYON) KOMPAKSİYON ETKİSİ ZEMİNLERİN SIKIŞTIRILMASININ SAĞLADIĞI YARARLAR 1) Kazı Makineleri : Dozer, greyder, kompresör ve darbeli deliciler, ekskavatörler 2) Yükleyiciler (Loader): Paletli ve lastik tekerlekli loaderler 3) Taşıma Araçları : Damperli kamyonlar 4) Sıkıştırma

Detaylı

TMD PROJE KURUMSAL TANITIM KATOLOĞU

TMD PROJE KURUMSAL TANITIM KATOLOĞU PROJE KURUMSAL TANITIM KATOLOĞU Techical Machine Desing üretim ve Ar-Ge faaliyetleri için gerekli olan en verimli ve kaliteli makinelerin uluslararası standartlarda tasarım ve üretimini yapan makine sanayisinde

Detaylı

RİZE BALSU SEL VE HEYELAN KONTROL PROJESİ

RİZE BALSU SEL VE HEYELAN KONTROL PROJESİ T.C. ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI RİZE BALSU SEL VE HEYELAN KONTROL PROJESİ www.cem.gov.tr 2012 PROJE YERĠ 2 Akma heyelanlı alanlar YağıĢ, yüzeysel akıģa geçmeden, toprak içerisine infiltre olmadan açık

Detaylı

ANALİZ YÖNTEMLERİ. Şevlerin duraylılığı kaya mekaniği ve geoteknik bilim dallarının en karmaşık konusunu oluşturmaktadır.

ANALİZ YÖNTEMLERİ. Şevlerin duraylılığı kaya mekaniği ve geoteknik bilim dallarının en karmaşık konusunu oluşturmaktadır. ŞEV STABİLİTESİ VE GÜVENSİZ ŞEVLERİN İYİLEŞTİRİLMESİ Y.Doç.Dr. Devrim ALKAYA PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ŞEVLERİN DURAYLILIĞI Şevlerin duraylılığı kaya mekaniği ve geoteknik bilim

Detaylı

REINFORCED EARTH (DONATILI ZEMİN) DUVAR SİSTEMLERİ VE UYGULAMALARI

REINFORCED EARTH (DONATILI ZEMİN) DUVAR SİSTEMLERİ VE UYGULAMALARI REINFORCED EARTH (DONATILI ZEMİN) DUVAR SİSTEMLERİ VE UYGULAMALARI 1 Genel Reinforced Earth (donatılı zemin) teknolojisini ilk kez 1960 lı yılların başında Fransız mühendis Henri Vidal bulmuş ve o günden

Detaylı

ATIK YÖNETİMİ SEMPOZYUMU

ATIK YÖNETİMİ SEMPOZYUMU ATIK YÖNETİMİ SEMPOZYUMU İSTAÇ A.Ş. Fatih Mehmet KARACA 26 Nisan 2012 ANTALYA (Sueno Otel / SİDE) YÖNETMELİKTE BELİRTİLEN ATIK TÜRLERİ -----------------------------------------------------------------------

Detaylı

Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 Sayı : 46232573/

Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 Sayı : 46232573/ Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 ACADİA MADENCİLİK İNŞ. NAK. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. TARAFINDAN GETİRİLEN KAYAÇ NUMUNESİNİN ÇEŞİTLİ ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK RAPOR İlgi: ACADİA Madencilik

Detaylı

DERİVASYON VE DİPSAVAK TASARIMI İnş. Y. Müh. MURAT IŞILDAK

DERİVASYON VE DİPSAVAK TASARIMI İnş. Y. Müh. MURAT IŞILDAK KONU: SUNUM YAPAN: DERİVASYON VE DİPSAVAK TASARIMI İnş. Y. Müh. MURAT IŞILDAK Sunum İçeriği o Derivasyon Tipleri ve Kullanıldıkları durumlar Açık kanallı derivasyon Kondüvi (Aç-kapa Tünel) Tünel o Alpaslan

Detaylı

Knauf W623 Agraflı Duvar Giydirme Sistemi Uygulama Detayları:

Knauf W623 Agraflı Duvar Giydirme Sistemi Uygulama Detayları: Knauf W623 Agraflı Duvar Giydirme Sistemi Uygulama Detayları: Knauf W623 Duvar Giydirme Sisteminde, Metal Konstrüksiyon tavan U (TU) ve tavan C (TC) profillerden oluşturulur. Duvarın şakülünde ve terazisinde

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ Amaç ve Genel Bilgiler: Kayaç ve beton yüzeylerinin aşındırıcı maddelerle

Detaylı

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Zemindeki mühendislik problemleri, zeminin kendisinden değil, boşluklarında bulunan boşluk suyundan kaynaklanır. Su olmayan bir gezegende yaşıyor olsaydık, zemin

Detaylı

DALGA YAYILMASI Sonsuz Uzun Bir Çubuktaki Boyuna Dalgalar SıkıĢma modülü M={(1- )/[(1+ )(1-2

DALGA YAYILMASI Sonsuz Uzun Bir Çubuktaki Boyuna Dalgalar SıkıĢma modülü M={(1- )/[(1+ )(1-2 DALGA YAYILMASI Sonsuz Uzun Bir Çubuktaki Boyuna Dalgalar SıkıĢma modülü = M={(1- )/[(1+ )(1-2 )]}E E= Elastisite modülü = poisson oranı = yoğunluk V p Dalga yayılma hızının sadece çubuk malzemesinin özelliklerine

Detaylı

ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ

ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ Konsolidasyon Su muhtevası Dane dağılımı Üç eksenli kesme Deneyler Özgül ağırlık Serbest basınç Kıvam limitleri (likit limit) Geçirgenlik Proktor ZEMİNLERDE LİKİT LİMİT DENEYİ

Detaylı

Doç. Dr. Halit YAZICI

Doç. Dr. Halit YAZICI Dokuz Eylül Üniversitesi Đnşaat Mühendisliği Bölümü ÖZEL BETONLAR RCC-SSB Doç. Dr. Halit YAZICI http://kisi.deu.edu.tr/halit.yazici/ SİLİNDİRLE SIKI TIRILMI BETON (SSB) Silindirle sıkıştırılmış beton (SSB),

Detaylı

Asfalt Betonu Kaplamaların Farklı Sıcaklıklarda Dayanımı

Asfalt Betonu Kaplamaların Farklı Sıcaklıklarda Dayanımı Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Der. Science and Eng. J of Fırat Univ. 17 (3), 463-469, 2005 17 (3), 463-469, 2005 Asfalt Betonu Kaplamaların Farklı Sıcaklıklarda Dayanımı Erkut SAYIN ve Bekir YILDIRIM Fırat

Detaylı

YAPI MALZEMESİ OLARAK BETON

YAPI MALZEMESİ OLARAK BETON TANIM YAPI MALZEMESİ OLARAK BETON Concrete kelimesi Latinceden concretus (grow together) ) kelimesinden gelmektedir. Türkçeye ise Beton kelimesi Fransızcadan gelmektedir. Agrega, çimento, su ve gerektiğinde

Detaylı

Knauf W625 - W626 Duvar C profilli Duvar Giydirme Sistemi Uygulama Detayları:

Knauf W625 - W626 Duvar C profilli Duvar Giydirme Sistemi Uygulama Detayları: Knauf W625 - W626 Duvar C profilli Duvar Giydirme Sistemi Uygulama Detayları: Knauf W625 - W626 Duvar Giydirme Sisteminde Metal Konstrüksiyon, Duvar U (DU) ve sadece 75mm ve 100mm Duvar U ve Duvar C profiller

Detaylı

Toprak Barajlarda Filişlerden Geçirimsiz Çekirdek Malzemesi Yapımı

Toprak Barajlarda Filişlerden Geçirimsiz Çekirdek Malzemesi Yapımı Toprak Barajlarda Filişlerden Geçirimsiz Çekirdek Malzemesi Yapımı TALİP KARAGÛUDLARINDAN DMj, Aslantaş Barajı Kontrol Amirliği, Adana GİRİŞ Aslantaş Barajı ve HES, İnşaatı kesin proje aşamasında DSİ adına

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YAPI MALZEMELERİ ANABİLİM DALI 1. KONU İlgi yazının ekindeki Murat Ayırkan, Fibertaş Prekast Şirketi adına imzalı dilekçede Fibertaş

Detaylı

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI h 1 h f h 2 1 5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI (Ref. e_makaleleri) Sıvılar Bernoulli teoremine göre, bir akışkanın bir borudan akabilmesi için, aşağıdaki şekilde şematik olarak gösterildiği gibi, 1 noktasındaki

Detaylı

Deneye Gelmeden Önce;

Deneye Gelmeden Önce; Deneye Gelmeden Önce; Deney sonrası deney raporu yerine yapılacak kısa sınav için deney föyüne çalışılacak, Deney sırasında ve sınavda kullanılmak üzere hesap makinesi ve deney föyü getirilecek. Reynolds

Detaylı

Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması.

Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması. 1 Deneyin Adı Çekme Deneyi Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması. Teorik Bilgi Malzemelerin statik (darbesiz) yük altındaki mukavemet özelliklerini

Detaylı

Zemin ve Asfalt Güçlendirme

Zemin ve Asfalt Güçlendirme Zemin ve Asfalt Güçlendirme Zemin iyileştirmenin temel amacı mekanik araçlarla zemindeki boşluk oranının azaltılması veya bu boşlukların çeşitli malzemeler ile doldurulması anlaşılır. Zayıf zeminin taşıma

Detaylı

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ Ön çöktürme havuzlarında normal şartlarda BOİ 5 in % 30 40 ı, askıda katıların ise % 50 70 i giderilmektedir. Ön çöktürme havuzunun dizaynındaki amaç, stabil (havuzda

Detaylı

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ T. C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ DENEYLER 1 TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ (Çekme Deneyi) ÖĞRENCİ NO: ADI SOYADI: DENEY SORUMLUSU: ÖĞR. GÖR.

Detaylı

Mühendİslİk Ölçmelerİ. JDF 429 Yrd. Doç. Dr. Kurtuluş Sedar GÖRMÜŞ

Mühendİslİk Ölçmelerİ. JDF 429 Yrd. Doç. Dr. Kurtuluş Sedar GÖRMÜŞ Mühendİslİk Ölçmelerİ JDF 429 Yrd. Doç. Dr. Kurtuluş Sedar GÖRMÜŞ 1 Nolu Ünite 2 Nolu Ünite 1 Nolu Ariyet 2 Nolu Ariyet Menfez ve Kuşaklama Kanalları Planı Kuru Dere Dolgu Alanı Dolgu Alanı Kuru Dere Orman

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI DENEY ADI: AGREGA ELEK ANALĠZĠ VE GRANÜLOMETRĠ EĞRĠSĠ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI DENEY ADI: AGREGA ELEK ANALĠZĠ VE GRANÜLOMETRĠ EĞRĠSĠ DENEY ADI: AGREGA ELEK ANALĠZĠ VE GRANÜLOMETRĠ EĞRĠSĠ AMAÇ: ĠnĢaat ve madencilik sektöründe beton, dolgu vb. içerisinde kullanılacak olan agreganın uygun gradasyona (üniform bir tane boyut dağılımına)

Detaylı

İNŞAAT PROJELERİNİN YAPIM SÜRECİNDE KEŞİF VE METRAJ

İNŞAAT PROJELERİNİN YAPIM SÜRECİNDE KEŞİF VE METRAJ İNŞAAT PROJELERİNİN YAPIM SÜRECİNDE KEŞİF VE METRAJ Yapı Maliyetinin Belirlenmesi Ön Keşif (Burada amaç projeden dolayı firmamızın kazık yememesi ve verilen teklifin ne derece geçerli olduunun belirlenmesi).

Detaylı

Zeminlerden Örnek Numune Alınması

Zeminlerden Örnek Numune Alınması Zeminlerden Örnek Numune Alınması Zeminlerden örnek numune alma tekniği, örneklerden istenen niteliğe ve gereken en önemli konu; zeminde davranışın süreksizliklerle belirlenebileceği, bu nedenle alınan

Detaylı

MİS KONSANTRE MASALARI

MİS KONSANTRE MASALARI MİS KONSANTRE MASALARI Masa, giren cevheri pasa, ara ürün ve cevher olarak 3 e ayırmaktadır. Şase üzerinde kullanılan malzeme Play-Wood dur. Play-Wood un üzerine muşamba kullanılmaktadır. Masa şanzıman

Detaylı

Karayolu Üstyapı Mühendisliğine Giriş. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN

Karayolu Üstyapı Mühendisliğine Giriş. Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN Karayolu Üstyapı Mühendisliğine Giriş Prof.Dr.Mustafa KARAŞAHİN What is pavement? Bir karayolu üstyapısı, doğal zemin veya dolgu üzerine (taban zemini) üzerine, taşıt yüklerini dağıtma amacıyla yapılan

Detaylı

Master Panel NOVA 5TM Çatı

Master Panel NOVA 5TM Çatı Master Panel NOVA 5TM Çatı Ürün Tanımı Yangın riskinin yüksek olduğu yapılarda ve azami yangın dayanımı istenen binalarda güvenle kullanılırken beş hadveli formuyla geniş açıklıkların güvenle geçilmesini

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI-I ÖĞÜTME ELEME DENEYİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI-I ÖĞÜTME ELEME DENEYİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI-I ÖĞÜTME ELEME DENEYİ ISPARTA, 2014 ÖĞÜTME ELEME DENEYİ DENEYİN AMACI: Kolemanit mineralinin

Detaylı

Taş ocağının şantiyeye mümkün olduğu kadar yakın olması istenir. Ayrıca mevcut bir yola yakınlığı her çeşit ocaklar içinde tercih sebebidir.

Taş ocağının şantiyeye mümkün olduğu kadar yakın olması istenir. Ayrıca mevcut bir yola yakınlığı her çeşit ocaklar içinde tercih sebebidir. TAŞ OCAKLARI Taş ocakları kuruluşu ve işletmesi bakımından şantiyeye benzer ve bağımsız bir birimdir. Kırma taş ve agrega üretilir ve üretilen malzeme çeşitli imalat kalemleri içinde tüketir. Belli başlı

Detaylı

Master Panel 1000 W Cephe

Master Panel 1000 W Cephe GROUP ENERJİ SANDVİÇ PANEL 0216 340 2538-39 FAKS:0216 340 2534 Email:info@groupenerji.com Master Panel 1000 W Cephe Ürün Tanımı Cephe paneli bağlantı elemanını gizleyen sistemi sayesinde cephelerde kullanıma

Detaylı

ATIK BARAJLARINDA UYGULANAN JEOTEKNİK ÇALIŞMALAR; GÜMÜŞTAŞ (GÜMÜŞHANE) ÖRNEĞİ SELÇUK ALEMDAĞ ERDAL GÜLDOĞAN UĞUR ÖLGEN

ATIK BARAJLARINDA UYGULANAN JEOTEKNİK ÇALIŞMALAR; GÜMÜŞTAŞ (GÜMÜŞHANE) ÖRNEĞİ SELÇUK ALEMDAĞ ERDAL GÜLDOĞAN UĞUR ÖLGEN ATIK BARAJLARINDA UYGULANAN JEOTEKNİK ÇALIŞMALAR; GÜMÜŞTAŞ (GÜMÜŞHANE) ÖRNEĞİ SELÇUK ALEMDAĞ ERDAL GÜLDOĞAN UĞUR ÖLGEN Bu çalışmada; Gümüşhane ili, Organize Sanayi Bölgesinde GÜMÜŞTAŞ MADENCİLİK tarafından

Detaylı

Askılar, Raflar ve Konveyörler

Askılar, Raflar ve Konveyörler Askılar, Raflar ve Konveyörler Tavsiyeler Askılar ve Raflar olabildiğince küçük olmalıdır. Askılar parçalardan toz partiküllerini uzaklaştırmamalıdır. Askılar parçalarla sürekli tekrarlanan temas halinde

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI TOLERANSLAR P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L I H O Ğ LU Tolerans Gereksinimi? Tasarım ve üretim

Detaylı

İsmet Paşa Mah. 202 Sk. No: 9 Subaşı / Torbalı - İZMİR. Telefon: 0232 868 51 31 Faks: 0232 868 51 41. www.orbaykaucuk.com.tr info@orbaykaucuk.com.

İsmet Paşa Mah. 202 Sk. No: 9 Subaşı / Torbalı - İZMİR. Telefon: 0232 868 51 31 Faks: 0232 868 51 41. www.orbaykaucuk.com.tr info@orbaykaucuk.com. İsmet Paşa Mah. 202 Sk. No: 9 Subaşı / Torbalı - İZMİR Telefon: 0232 868 51 31 Faks: 0232 868 51 41 www.orbaykaucuk.com.tr info@orbaykaucuk.com.tr L A S T İ K L E R İ N G E R İ D Ö N Ü Ş Ü M Ü O R B A

Detaylı

ALÇI DUVAR. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi

ALÇI DUVAR. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi ALÇI DUVAR Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi ALÇI BLOK DUVAR Alçı panel, alçının belirli oranda suyla karıştırılıp

Detaylı

Master Panel 1000 R7 Çatı ve Cephe

Master Panel 1000 R7 Çatı ve Cephe Master Panel 1000 R7 Çatı ve Cephe Ürün Tanımı Türkiye de üretilen ilk, tek ve gerçek kepli sandviç paneldir. Master Panel in en büyük avantajı panel bağlantı elemanlarının, panel birleģim noktasını örten

Detaylı

Betonarme Yapılarda Perde Duvar Kullanımının Önemi

Betonarme Yapılarda Perde Duvar Kullanımının Önemi Betonarme Yapılarda Perde Duvar Kullanımının Önemi ĠnĢaat Yüksek Mühendisi MART 2013 Mustafa Berker ALICIOĞLU Manisa Çevre ve ġehircilik Müdürlüğü, Yapı Denetim ġube Müdürlüğü Özet: Manisa ve ilçelerinde

Detaylı

ZEMİNLERİN KAYMA DİRENCİ

ZEMİNLERİN KAYMA DİRENCİ ZEMİNLERİN KYM İRENİ Problem 1: 38.m çapında, 76.m yüksekliğindeki suya doygun kil zemin üzerinde serbest basınç deneyi yapılmış ve kırılma anında, düşey yük 129.6 N ve düşey eksenel kısalma 3.85 mm olarak

Detaylı