Enfeksiyöz hastalıklar; hastalandırma, ölüm, tedavi ve kontrol giderlerinden. Ancak, tüketicinin çiftlikten çatala çiftlikten sofraya korunmasına

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Enfeksiyöz hastalıklar; hastalandırma, ölüm, tedavi ve kontrol giderlerinden. Ancak, tüketicinin çiftlikten çatala çiftlikten sofraya korunmasına"

Transkript

1 ENFEKSİYÖZ HASTALIKLARIN ÖNEMİ Enfeksiyöz hastalıklar; hastalandırma, ölüm, tedavi ve kontrol giderlerinden ötürü, yetiştiricilik açısından, daima önemli bir yer tutar. Son yıllarda, güvenli et-süt üretimi konuları, yetiştiricileri daha da önemli hale getirmektedir. Tüm dünyada sağlıklı güvenli et ve süt üretimini sağlamak için değişik biyogüvenlik programları oluşturulmaktadır. Ancak ülkemiz gibi % 90 ını küçük aile işletmelerinden oluşan işletmelerde sürü sağlığı yönetimi programları yeterince uygulanamamaktadır. Ancak, tüketicinin çiftlikten çatala çiftlikten sofraya korunmasına yönelik biyogüvenlik konuları (Brusellozis, tüberkülozis, paratüberkülozis, mastitis, salmonellosis, mikotoksinler, antibiyotik kalıntıları, diğer kimyasallar) derinlik ve önem kazanmaya başlamıştır. Hastalık kontrolü için ilk sınır çiftlik olmalıdır. Sığır Yetiştiriciliğinde Biyogüvenlik Uygulamaları Yetiştiriciler enfeksiyöz hastalıkların bulaşma riskini azaltmaya yönelik olarak yönetim uygulamalarına önem vermelidir. Sürüye dışarıdan hayvan alındığında, sürüdeki mevcut hayvanlar bulaşıcı hastalıklar yönünden risk altındadır. Yetiştiriciler riski azaltmak için aşılama takvimlerinde daima önemli olan bu gibi durumları genellikle dikkate almamaktadırlar. Yetiştiricilerin biyogüvenlik riskleri, rasyonel ve ekonomik biyogüvenlik uygulama ve geliştirmelerinde Veteriner Hekimlerden destek almaları gerekir. Veteriner Hekimlerinde klinik hekimliğinin yanı sıra, sürü sağlığı yönetimi temelli koruyucu hekimliğe yönelmeleri gerekir.

2 İşletmelerinin sayı ve yapıları her geçen gün değişmekte ve büyümektedir. İşletmelerini büyütmeyi planlayan hayvan sahipleri çoğunlukla, iş gelişimi, finansal ve yönetim planları konusuna odaklanmaktadır Pratikte yetiştiriciler, sürü büyütme planlarını tamamlamak için çok fazla özen göstermediklerinden, genellikle araştırma inceleme çalışmalarını kolaylaştırıcı ekipman üzerine yoğunlaşırlar. Sürüye yeni hayvan konacağı zaman, yetiştiricilerin çok azı hastalıklar için test yaptırma, yeterli süre karantina uygulama, hayvanın genetik ve hastalık geçmişi ile ilgilendiğini ortaya koymaktadır. Hatta bir çoğu ihbarı mecburi (bildirimi zorunlu) hastalıklar hakkında bile bilgi sahibi değildir. Sürülerde değişik seviyelerde biyogüvenlik tedbirleri uygulanabilir. Alunan bu önlemlere göre işletmeleri şöyle sınıflandırabiliriz 1- Dışarıdan hayvan alınmayan ve hayvanını pazara-panayıra çıkarmayan sürülere yüksek biyogüvenlikli sürüler 2- Dışarıdan hayvan alınmayan ve hayvanını pazara-panayıra çıkaran sürülere uygulanan biyogüvenlikli sürüler 3- Sürüyü dışarıdan hayvan alarak büyüten ancak, çiftliğe almadan evvel karantina uygulanan sürüler. 4- Sürüyü dışarıdan hayvan alarak büyüten ve çiftliğe almadan evvel karantina uygulanmayan sürüler (en riskli sürü) 5- Kategoriye sokulamayan / hiçbir biyogüvenlik uygulanmayan sürü. Biyogüvenlik Uygulamanın İşletmedeki Faydaları: Üretimde, verimlilikte ve karda artış Hayvan refahında artış / gelişme Kaynakların daha etkili kullanımı

3 Tedavi girdilerinde (antimikrobik, antiparaziter ilaçlar vs.) azalma Sürü seviyesinde karlılığın artışı ve (katkısız-kalıntısız) sağlıklı ürün arzı Sığır İşletmeleri İçin Önemli Bulaşıcı Hastalıklar Şap, sığır vebası, antraks, BSE, tüberküloz, bruselloz, leptospirozis, salmonellosis, paratüberkülosis, mastitis (Staph.aureus, Str.agalactiae vs.), theileriosis, babesiosis, kuduz, anaplazmosis, BVD, IBR, Rota virüs, enzootik leukozis, coronavirus, trikofitozis. Stratejik Tedavi - Aşılama Programları ve İyi Yönetim Kombinasyonu ile Kontrol Altına Alınabilen Endemik Enfeksiyöz Hastalıklar IBR, BVD, kuduz, Leptospirosis, Salmonellosis, pastörellozis, ayak hastalıkları, Klostridial hastalıklar, kolibasillozis, Rota coronavirus enfeksiyonları, listeriosis, campylobacter enfeksiyonları, trikofitozis, şap, papilamatozis, enfeksiyöz keratokonjuktivitis, koksidiosis, paraziter hastalıklar, artropodlarla bulaşan hastalıklar, Sürülerde Biyogüvenlik Prensipleri Biyogüvenlik, henüz işletmede görülmeyen bir enfeksiyon için; enfekte bir hayvandan duyarlı hayvanlara veya enfekte hayvanların sürüye, bölgeye veya ülkeye girişini bulaşmasını önlemek için alınan her türlü tedbirlere verilen isimdir. Biyogüvenlik sürüde enfeksiyöz hastalık riskini azaltma uygulamalarının bir parçasıdır.

4 Diğer komponentler, çiftlik planı, sürü yönetimi, dekontaminasyon uygulamaları, pest kontrolü ve aşılamalardır. Bu faktörler, üretimi artışını ve verimliliği doğrudan etkiler. Veteriner hekimler, temel biyogüvenlik uygulamalarının yanı sıra yeni teknikleri sürüde değişecek hayvanları belirlemede izolasyon karantina uygulamalarında ve kontrol testlerinde üreticilere yardım edebilir. Kapalı sürü: Kapalı çiftlik sistemi, bir süt inekçiliği işletmesinde enfeksiyöz hastalıkların girişini önlemek yani kapalı sistem çiftlik oluşturmak teknik olarak mümkündür. Sürü bazında bazı hastalıklar eradike edildikten sonra bunların ve yeni enfeksiyonların girişini engellemek için çok gayret göstermek gerekir. Örneğin halen Tarım ve Köyişleri Bakanlığı KKGM tarafından uygulanan tüberkülozis ve brusellosisten ari işletme oluşturma mevzuatı ile işletmeler teşvik edilmektedir. Bu teşvikler litre süt ve buzağı başına ekonomik destekleri kapsamaktadır. Böylelikle süt inekçiliği işletmelerinde damızlık hayvan değerleri de artmaktadır. Kapalı sistem sürülerde doğum oranları artmakta ve buzağı kayıpları da oldukça azalmaktadır. Ayrıca ilk buzağılama yaşı ortalaması düşmekte veteriner hekimlik masrafları azalmaktadır. Kontrol Prensipleri Korunma: Bulaşmanın önlenmesine (antiseptik, dezenfektan, antibiyotik vb maddelerle) ve bağışıklık sağlama (aşılama, serum uygulamaları, probiyotik,

5 immünstimülatorler vs) çalışmalarından ibarettir. Aşılama, tam olarak korumayabilir, ancak etken saçımını azaltır yavaşlatır. Kontrol: Hastalık çıkışının önlenemediği yerlerde veya çıkan hastalıkların yayılmasının önlenmesi için yapılan uygulamalar Eradikasyon: Hastalığın hiç çıkmaması için alınan tedbirler ve uygulamalar. Bir Enfeksiyöz Hastalıktan Korunma ve Eradikasyon Bazı enfeksiyöz hastalıklar, bir sürüden, bir bölgeden veya ülkeden eradike edilebilir. Bilindiği üzere eradikasyon, bir sürüde veya ülkedeki havyan da tedavi, bağışıklama, kesim, imha etme, vb yollarla ve yeni girişleri önleyerek, bir enfeksiyonun bir daha görülmemesini sağlamaktır. Eradikasyon birkaç şekilde gerçekleştirilebilir : a. Zorunlu kesim ve klinik olarak etkilenmiş tüm hayvanların yada etkilenmiş sürüdeki tüm hayvan ve ürünlerinin imhası: Bu metod, genellikle ekzotik bir hastalığın eradikasyonu için uygulanır. Ülkemiz için sığır vebası, tavuk vebası, atlardaki ruam vs gibi hastalıklarda uygulanmaktadır b. Klinik olarak etkilenmiş ve temas etmiş tüm duyarlı hayvanlar öldürülür ve yakılarak veya gömülerek imha edilir. Bu durumlarda yetiştiricinin imhadan kaynaklanan kayıpları karşılanır. Standart dezenfeksiyon, dezenfeksiyon kurallar konur. Hayvan hareketleri yasaklanır. Tüm sürülerde yerinde karantina uygulanır. Sınırlarda, limanlarda ve gümrüklerde özel tedbirler alınır.

6 2. Bir sürüdeki enfekte hayvanların teşhisi ve sürüden (kesilerek) çıkarılması Teşhis için serolojik, mikrobiyolojik ve diğer teşhis metodları kullanılarak enfekte hayvanlar tanımlanabilir. Testlerde pozitif çıkan hayvanlar, hastalığa bağlı değerlendirilerek (örneğin, aşı uygulananlar için; aşılı, enfekte vb durumlar da değerlendirmek) sürüden alınır ve kesimhaneye sevk edilirler. Bu metod genellikle tüberküloz, bruselloz, sığır leukozu ve paratüberküloz için uygulanır. Finans genellikle devlet tarafından sağlanır. Ancak insidensi yüksek ve bulaşma riski olan bir enfeksiyon için ya komşu devletlerin desteği veya biyogüvenlik ve aşılama gibi tedbirlerle finanse edilebilir seviyelere düşürüldükten sonra kesime gidilir. 3. Tedavi ile Enfeksiyon Eliminasyonu. Bu metod, genellikle klinik ve diagnostik testlerle teşhis edilen enfekte hayvanların ( Örneğin; leptospirozis, Str. agalactiea mastitisleri gibi) tedavi edilmeleri ile azaltılmasını ve yok edilmesini kapsar. Bu yöntemde, kullanılan ilaçlara göre uygun bir süre geri çekim süresi olduğundan süt ve et bir süre tüketilmemelidir. Bir sürü, bölge veya ülkeden enfeksiyonun eradikasyonunu takiben, yeni enfeksiyon girişlerinin önlenmesi için sürekli sürvelans yapılması gerekir. Bu sebeple etkili teşhisin yapılması ve arilik sertifikası verilmesi gerekir. 4. Bazı hastalıkların sürüye girişinin önlenmesi. Kapalı sistem işletmelerde en önemli bulaşma yollarından birisi suni tohumlama ve embriyo transferi gibi uygulamalar olduğu unutulmamalıdır. Hastalıkları azaltma ve eradike etmede kullanılacak test protokolleri, hedef hastalığın sürüye girişini azaltmada gerçekçi ve ekonomik olarak ta uygulanabilir

7 olmalıdır. Birçok sürüde sadece bir enfekte damızlık boğa girişi bile tüm sürü için risk oluşturmaktadır. Bu sebeple boğa alacak işletmelerin daha önceden birkaç kere farlı testlerle kontrolden geçirildikten sonra değerlendirilmesi ve güvenli bulunduktan sonra sürüye sokulması gerekir. Damızlık sürüleri için aşağıdaki enfeksiyöz hastalıklar dikkate alınmalıdır. 1. Sığır Tüberkülozu (Mycobacterium bovis) 2. Sığır Brusellozu (Brucella abortus) 3. Infeksiyöz Bovine Rhinotrachitis (IBR) / Infeksiyöz Pustular Vulvovaginitis (IPV) 4. Leptospirosis (L. borgpetersenii serovar hardjo ve L. interrogans serovar hardjo) 5. Enzootik Bovine Leukosis 6. Salmonella spp. 7. Paratüberküloz 8. Bovine Viral Diare (BVDV) 9. Veneral Campylobacteriosis (Campylobacter fetus subsp. fetus, Campylobacter fetus subsp venerealis) 10. Trichomoniasis (Trichomonas fetus) Enfeksiyon Bulaşma ve Yayılma Yolları İşletmeye etkeni bilinmeyen bir enfeksiyonlu sığırın girişi veya sığırdan sığıra temasla bulaşma Horizontal veya vertikal bulaşma (konjenital, neospora, paratuberküloz, BVD, PI) BSE, Salmonella veya sistiserkle kontamine yem ve su

8 Süt toplayıcılar, yem araçları sürücüleri, veterinerler, tırnak kesiciler, gibi işletmeyi düzenli aralıklarla ziyaret edenlerle bulaşma Taşıtlar veya çiftlik aletleri gibi mekanik vektörler Yabani hayvanlar, tavşanlar, fareler, kuşlar vs ile bulaşma Koyun gibi hayvanlarla bulaşma (Koriza, Gangrenoza Bovum) Solunum yoluyla bulaşma (Şap, pnömoniler, tüberküloz, mikoplasmalar, vs.) Yem hammaddeleri Salmonellalar, Antraks sporları, Klostridial etkenleri, mantarlar ve mikotoksinler, yem hammaddeleri ile en fazla bulaşma riski olan etkenlerdir. Su özellikle yüzey suyu kullanılan işletmelerde önemlidir.. Canlı Vektörlerin Kontrolü : Sığırcılık işletmelerinde artropodların, sineklerin, fare vb kemirgenlerin, porsuk, kurt ve diğer yabani hayvanların enfeksiyöz hastalıkları epidemiyolojisi be bulaştırıcılıkları dikkate alınarak sürüye hastalık bulaştırmalarının önlenmesi gerekir. Hatta bazı ülkelerde bu yaban hayvanlarının bile kimi hastalıklara karşı aşılanmaktır (örneğin kuduzdan evcil hayvanları korumak için tilki, kurt vb yabani hayvanlar içme suları vs ile aşılanmaktadır). Temel Kontrol Prensipleri : 1. Enfeksiyon baskısını azaltmak ve yeni enfeksiyonlardan korunmak Bir işletmede uygulanabilecek en önemli uygulama enfekte olmayan hayvanlar üzerindeki enfeksiyon baskısını azaltma ve işletmeyi yeni enfeksiyonlardan korumaktır. Bu temiz çevre, temiz yem-su, temiz altlık ve diğer ekipmanlarla sağlanır. Yeni doğanların doğum olur olmaz analarından ayrılması oldukça yanlış bir uygulamadır. Bir hafta en azından 3 gün süreyle yeterli bir şekilde kolostrum/ağız

9 sütü emdirmeden (yeterince pasif bağışıklama sağlamadan) buzağılar anadan ayırılmamalıdır. 2. Çevrenin İyileştirilmesi ve Konakçı için Risk Faktörlerin Azaltılması Kontrolde en önemli uygulamalardan biride, konakçıyı duyarlı hale getirilebilecek faktörlerin azaltılmasıdır. Örneğin kapalı ahırlar genellikle yetersiz havalandırılmaları sebebiyle aşırı amonyak, düşük oksijen gibi sebeplerle hayvanların özellikle solunum sistemi enfeksiyonlarına duyarlılıklarını arttırmakta, enfeksiyon çıkışlarını hızlandırmaktadır. Yetersiz ve kalitesiz beslenme, mineral madde ve vitamin eksiklikleri, mevsimsel değişiklikler, kötü taşıma şartları, genetik duyarlılık, immünosupresyon, özellikle canlı aşılarla aşılamalar esnasında hayvanlardaki aşırı stres, değişik yaş ve farklı kaynaklardan hayvanların bir araya konması gibi sebepler örnek verilebilir. Bu gibi durumlarda öncelikle sanitasyon ve hijyene (altlık ve dışkı temizliği, ölen hayvanların imhası, dezenfektan seçimi ve dezenfeksiyon tekniklerin uygulanmasına) özen gösterilmelidir. 3. Enfeksiyöz Hastalık Epidemilerinin Araştırılması Yetiştiriciler, bir sürüde bir epidemik enfeksiyon gördükleri zaman, Veteriner Hekimleri çağırmalıdır. Veteriner Hekimler de; klinik ve epidemiyolojik teşhis için gerekli girişimlerde bulunmalıdır. Bu durum belki mevcut durum için etkili olmasa bile diğer işletmelere bulaşmanın önlenmesi ve hastalığın ne olduğunu teşhis edilmesini sağlayacaktır. Bilinen bir hastalık ise etkili bir sürü sağlığı kontrol programı oluşturmada neler yapılacağının değerlendirilmesi bakımından önemlidir. Hatta uygulanan bir sürü sağlığı programına rağmen çıkmış ise programın açık yerlerinin

10 kritize edilmesi bakımından da gereklidir. Ancak yeni bir hastalık ise yeni stratejilerin planlanmasını gerekli kılacaktır. 4. Programlı Aşılamalarla Bağışıklığın Arttırılması Aşılama, hayvanların enfeksiyöz ajanla karşılaşmadan önce, o etkenin ölü, inaktif toksinleri veya değişik yapılarından ya da zayıflatılmış (attenüe / modifiye edilmiş) canlı şeklinin antijenlerinin hayvanlar verilerek doğal enfeksiyondan önce etkenin hastalık yapacağı maddelerini öğrenmesini ve onlara karşı hazırlıklı olmasını sağlamak için yapılır. Bir enfeksiyonun kontrolünde aşılamanın kullanılıp kullanılamayacağının tespit edilmesinde birkaç kriter göz önüne alınmalıdır. Bunlar; hastalık etkeninin ortaya konulmuş olması, aşılama ile sağlanacak bağışıklığın hastalıktan koruma değeri ve aşılamaya başlamadan evvel, aşılama zamanını geçip geçmediğinin (enfeksiyonun bulaşmış olma ihtimalinin) sağlıklı bir şekilde bilinmesi değerlendirilmesi gerekir. Aşıların Etkinliği Veteriner hekimler genellikle enfeksiyöz hastalıkların kontrolünde aşı kullanımı konusunda, ilgili aşının mutlaka koruyacağı kanısındadırlar. İşletmedeki diğer uygulamaların (çevre, yem vs) bağışıklık ve diğer hastalık durumlarını dikkate almazlar. Genellikle, enjeksiyonla yapılan aşılamalarda bir enjektör bir iğne ile tüm sürüyü aşılarlar. Sanitasyona ve hijyene özen göstermezler. Yetiştiriciler ise, aşı firmalarının reklamları ile aşı seçmeye ve onların prospektüsleri yada tanıtım broşürleri ile yetinmeye çalışırlar.

11 Aşı üreticileri ise veterinerlerin aşı kullanımı ve bağışıklık bilgilerinin yeterliliğine ve ilgili hastalığın sahada hep aynı şekilde seyredeceğini, aşının lisansının aşı etkinliği ile aynı değerde olduğunu varsayarlar. Piyasada aynı enfeksiyonda kullanılmak üzere farklı bölgelerin suşlarından farklı üretim teknikleri ile değişik pazarlama ve dağıtım şartlarında ve değişik kombinasyonlarda aşılar bulunmaktadır. Veteriner Hekimlerin bile etkinlik bakımından zorlanacağı aşı seçimi konusunda şayet sadece ekonomi kriteri uygulanıyor ise, bu aşılamanın saha etkinliği konusunda gerçekçi verilere ulaşılamaz. Aşı seçiminde, etkinlik, potens, güvenlik, kalite ve nihayet fiyat unsuru olmalıdır. Aşılama Programının Düzenlenmesi Aşılama programı yapılırken ve uygulanırken bazı faktörler dikkate alınmalıdır: 1. Aşılama yapılmadığı zaman hayvanlarda görülebilecek hastalık veya enfeksiyon riskleri nelerdir? 2. Bu hastalıklar çıktığında potansiyel ekonomik kayıplar nedir? 3. Sürüde hastalık için bulunan veya bulunabilecek risk faktörleri nelerdir?, Bunlar kontrol programının bir parçası olarak değiştirilebilir veya kaldırılabilir mi? 4. Hastalık, aşı kullanılmaksızın kontrol edilebilir mi? 5. Hastalıktan korunma için gerekli bağışıklık tipi (humoral, sellüler, mukozal) hangisidir? Hangi aşı bu tip bağışıklık sağlar?

12 6. Bu hastalıktan korunmada kullanılabilecek temin edilebilir aşılar nelerdir? Korumada başarı güçleri nelerdir? Aşılanmadığı takdirde kayıp oranı ile aşılama ile sağlanabilecek fayda nedir? 7. Aşı, enfeksiyondan ve hastalığın klinik formundan koruyabilir mi? 8. Aşılanmış ve aşılanmamış sürülerdeki mortalite ve morbidite verilerine göre yapılmış kaba masraf / fayda analizi sonuçları nedir? 9. Seçilen aşı yeni doğanlara yapıldığı zaman, kolostral bağışıklığı azaltmada etkisi olur mu? 10. Seçilen aşı canlı bir aşı ise; aşılanmış hayvanlarda, sağlıklı veya subklinik enfekte hayvanlarda aşının zararlı bir etkisinin olup olmadığı değerlendirilmelidir. Modifiye canlı virüs aşıların bazıları abortojenik etkisi olduğundan gebe hayvanlarda kullanımı tercih edilmemelidir. Modifiye canlı virüs aşılar, aşılanan hayvan tarafından çevreye saçılabilir ve aşı virüsü diğer hayvanlara bulaşabilir. Fakat bu durum çok nadirdir. 11. Aşının sağladığı bağışıklık süresi ne kadardır? Aşı hangi sıklıkla tekrarlanmalıdır? 12. Aşı, enfeksiyonun sürüde epidemik olarak seyrettiği bir sırada yapıldığında yeni vakaları azaltıcı bir etkisi var mıdır? Aşılama Zamanı ve Aralıkları Aşılamalardan optimum fayda sağlanabilmesi için prospektüsüne uygun davranılmalıdır. Bir çok inaktif ve toksiod aşı başlangıçta 2-4 hafta aralıkla 2 kere yapılması gerekir. İki kere uygulanan aşılarda genellikle 2. aşılamadan 10 gün sonra birinciye göre daha yüksek antikor oluşur. Bu ilk 2 aşılamaya primer aşılama denir. Genç hayvanlarda kolostral antikorlar bitirildikten sonra aşılanır. Damızlık dişileri, öldürücü hastalıklara sebep olan enfeksiyonlardan korumak için, tohumlamadan en az 3 hafta önce aşılamak gerekir.

13 Pasif bağışıklık sağlamak üzere programa alınacak aşıların, gebe hayvanlara laktasyonun son döneminde yapılması en etkili zamanlandır. Sığır sürülerinde en yaydın soru hangi sıklıkla aşılama yapılacağıdır. Bu sorunun gerçek cevabı aşının aşılanan hayvandaki bağışıklığının izlenmesi ile verilebilir. Saha şartlarında 1 yıl koruyan bir aşı aşının yapıldığı hayvanın sağlık, beslenme durumu ile ilişkili olabildiği gibi bireysel genetik yeterliliği ile de ilgilidir. Bir sürüye koruma gücü % 99 olan bir aşı yapıldığında bile sürüde kimi hayvanda koruyucu bağışıklık oluşmayabilir. Yetiştiriciler, aşılanan hayvanları, aşılama tarihlerini, kullanılan aşının ticari ismini, seri ve beç numaralarını kaydetmelidirler. Yetiştiricilerin aşılamada dikkat edilmesi gereken lojistik bilgiler konusunda bilgilendirilmeleri yararlı olur. Özellikle her hayvanda steril bir uç (iğne) kullanımının önemi (sığır leukozu, subklinik enfeksiyonların bulaşmaması için) anlatılmalıdır. Zoonotik önemi olan canlı aşıların yapılmasından sonra hayvanların kesimi ve tüketime sunulması halk sağlığı açısından önemlidir. Bu tip aşılarda etkenler bir süre viremi / bakteriyemi oluşturarak immün sistemi uyardığından ve lenfatik sistemde tutularak reaksiyon oluşturma temeline dayandığından, bu aşamalar geçmeden kesildikleri takdirde insanlara da bulaşabileceği unutulmamalıdır. Sığırcılık Endüstrisinde Biyogüvenlik Uygulanmamasının Potansiyel Sonuçları Ekzotik hastalık salgınları (bu hastalıklar, ülkenin milli ekonomisini çok olumsuz etkiler. Ülkemiz için örneğin, sığır vebası, tavuk vebası vb enfeksiyonlar) Ülkede hayvansal besinler tam olarak güvenli olmayacağından halk sağlığı etkilenir. Tüketim azalır.

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK TARIM VE HAYVANCILIK NEDİR? Organik tarımın temel stratejisi, kendine yeterli bir ekosistem oluşturarak, bu ekosistemdeki canlıların optimum

Detaylı

II. BÖLÜM TABİİ TOHUMLAMA MANDA BOĞALARININ SAĞLIK TESTLERİNDE UYULMASI GEREKEN ŞARTLAR

II. BÖLÜM TABİİ TOHUMLAMA MANDA BOĞALARININ SAĞLIK TESTLERİNDE UYULMASI GEREKEN ŞARTLAR MANDA BOĞALARININ TABİİ TOHUMLAMA FAALİYETLERİ HAKKINDA TALİMAT I. BÖLÜM TABİİ TOHUMLAMA MANDA BOĞALARINDA ARANILACAK ŞARTLAR 1- Tabi tohumlama faaliyetleri Bakanlık iznine tabi olup, ıslah amaçlı olarak

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı MEVZUAT 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu Kuluçkahane ve Damızlık

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARDAN KORUNMA

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARDAN KORUNMA DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARDAN KORUNMA LVS 2 III. 3 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü

Detaylı

23 Aralık 2011 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28151 YÖNETMELİK

23 Aralık 2011 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28151 YÖNETMELİK 23 Aralık 2011 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28151 YÖNETMELİK Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: SIĞIRLARDA LÖYKOZ HASTALIĞINA KARġI KORUNMA VE MÜCADELE YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ. Mustafa ERTEK

GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ. Mustafa ERTEK GIDA KONTROLÜNDE HIFZISSIHHANIN ROLÜ Mustafa ERTEK Gıda Güvenliği İnsanların sağlıklı yaşaması için yeterli miktarda gıda alabilmesi ve bu gıdaların sağlık yönünden güvenli olması gerekmektedir. FAO/WHO

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 03.04.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27189

Resmi Gazete Tarihi: 03.04.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27189 Resmi Gazete Tarihi: 03.04.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27189 Bruselloz İle Mücadele Yönetmeliği BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, brusellozun kontrol

Detaylı

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI 1. Yarıyıl 1. Hafta ( 19.09.2011-23.09.2011 ) Gıda maddelerinin kalite kriterleri Beslenmeyle ilgili genel bilgilerin verilmesi Gıda güvenliği Halk Sağlığı Zoonoz enfeksiyonlarla

Detaylı

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken,

Detaylı

SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE SÜRÜ SAĞLIĞI VE ÜREME YÖNETİMİ

SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE SÜRÜ SAĞLIĞI VE ÜREME YÖNETİMİ SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNDE SÜRÜ SAĞLIĞI VE ÜREME YÖNETİMİ "Bu bilgi kaynağının amacı; yetiştiricilere sürü sağlığı ve üreme yönetimi programlarının hazırlanması ve uygulanması konularında gerekli temel

Detaylı

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri Buzağılar Sürünün Geleceğidir. Buzağı yetiştiriciliğinde anahtar noktalar! Doğum Kolostrum (Ağız Sütü) Besleme Sistemi Sindirim Sağlık Doğum ile ilgili anahtar noktalar

Detaylı

İLİMİZDE HAYVANCILIĞIN DURUMU

İLİMİZDE HAYVANCILIĞIN DURUMU İLİMİZDE HAYVANCILIĞIN DURUMU 1.AMASYADA TARIMSAL YAPI İlimiz ekonomisinde Tarım ilk sırada yer almakta olup 29.390 çiftçi ailesinden 146.948 kişi bu sektörden geçimini sağlamaktadır. 2011 yılı Bitkisel

Detaylı

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞI; İnsan ve tüm sıcak kanlı hayvanlarda Merkezi sinir sistemini etkileyerek ölüme neden olan, önlenebilir bulaşıcı

Detaylı

1.Brusellozis Nedir? 2.Brusellozis Neden Önemlidir?

1.Brusellozis Nedir? 2.Brusellozis Neden Önemlidir? Brucellozis hastalığı birçok dünya ülkesinde olduğu gibi ülkemiz hayvancılığı açısından da önemli zoonotik hastalıklardan biridir. Ekonomik kayıplarının yanısıra insan sağlığını da etkilemesi nedeniyle

Detaylı

Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN

Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi Viroloji Anabilim Dalı, Hatay Sığırların Nodüler Ekzantemi - Afrika Hastalığı (LSD) Sığırların Üç Gün Hastalığı (Bovine Ephemeral

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI

SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIŞ AÇISI İLE «TEK SAĞLIK» UYGULAMALARI Dr. Ebru AYDIN Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar Daire Başkanı Halk Sağlığı Uygulamalarında Veterinerlik Hizmetlerinin Rolü Sempozyumu Ankara,

Detaylı

ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU

ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU 9 ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU Dr. Bekir YAMAN Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü Bugün dünyada 250 den fazla zoonoz karekterli hastalıktan bahsedilmektedir.

Detaylı

KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463

KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463 KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463 BİRİNCİ BÖLÜ Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Sığırlarda Paratüberküloz PARATÜBERKÜLOZ

Sığırlarda Paratüberküloz PARATÜBERKÜLOZ PARATÜBERKÜLOZ Paratüberküloz (ptb), Mycobacterium avium subsp. paratuberculosis in (MAP) neden olduğu, ruminantların ishalle seyreden kronik, yangısal ve ölümcül bir hastalığıdır. Enfeksiyon uzun süren

Detaylı

SAĞLIK MESLEK LİSELERİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ XII. SINIF BULAŞICI HASTALIKLAR VE BAKIMI DERSİ İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ PROGRAMI

SAĞLIK MESLEK LİSELERİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ XII. SINIF BULAŞICI HASTALIKLAR VE BAKIMI DERSİ İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ PROGRAMI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI SAĞLIK İŞLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI SAĞLIK MESLEK LİSELERİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ XII. SINIF BULAŞICI HASTALIKLAR VE BAKIMI DERSİ İŞLETMELERDE BECERİ EĞİTİMİ PROGRAMI ANKARA 2007 GİRİŞ

Detaylı

T.C. BAYBURT VALĠLĠĞĠ ĠL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. BAYBURT VALĠLĠĞĠ ĠL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ T.C. BAYBURT VALĠLĠĞĠ ĠL GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ Aralık 2012 T.C. Bayburt Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Alo BAY-TAR-IM Projesi 1- PROJENİN TANIMI VE GEREKÇESİ: Bayburt'ta

Detaylı

2119/98/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Kararı kapsamında Topluluk ağı tarafından aşamalı olarak kapsanacak bulaşıcı hastalıklar hakkında

2119/98/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Kararı kapsamında Topluluk ağı tarafından aşamalı olarak kapsanacak bulaşıcı hastalıklar hakkında 2119/98/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Kararı kapsamında Topluluk ağı tarafından aşamalı olarak kapsanacak bulaşıcı hastalıklar hakkında AVRUPA TOPLULUKLARI KOMİSYONU, 22 Aralık 1999 tarihli KOMİSYON

Detaylı

Hayvancılık İşletmesi Faaliyet Belgesi

Hayvancılık İşletmesi Faaliyet Belgesi Ek-1 T.C GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI.. İL/İLÇE MÜDÜRLÜĞÜ Hayvancılık İşletmesi Faaliyet Belgesi Verilen Faaliyet Belgesinin Tarih Verilen Faaliyet Belgesinin Numarası İşletme Sahibinin Adı Soyadı

Detaylı

Göller Bölgesi Aylık Hakemli Ekonomi ve Kültür Dergisi Ayrıntı/ 41

Göller Bölgesi Aylık Hakemli Ekonomi ve Kültür Dergisi Ayrıntı/ 41 ÖZET: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Viroloji Anabilim Başkanı Dalı Prof. Dr. Mehmet Kale; Ülkemizdeki viral hayvan hastalıklarının teşhisi ve önlenmesine yönelik yapılan bilimsel

Detaylı

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1 Kuş Gribi ve Korunma Dr.Gaye USLUER Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Avian Influenza Virus Orthomyxoviridae Hemaglütinin, Nöraminidaz H5

Detaylı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: BİYOLOJİK ETKENLERE MARUZİYET RİSKLERİNİN ÖNLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: BİYOLOJİK ETKENLERE MARUZİYET RİSKLERİNİN ÖNLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK Resmi Gazete Sayısı 28678 Resmi Gazete Tarihi 15.06.2013 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: BİYOLOJİK ETKENLERE MARUZİYET RİSKLERİNİN ÖNLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ

TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ Prof. Dr. Salahattin KUMLU DGRV-Türkiye Temsilciliği Eğitim Ekibi Merzifon, 2012 Türkiye de sığır varlığı ve süt verimi Eylül 2012 2 Sığır varlığı ve süt verimi İnek sayısı

Detaylı

Korunma Yolları (Üniversal Önlemler)

Korunma Yolları (Üniversal Önlemler) Doç. Dr. Onur POLAT Korunma Yolları (Üniversal Önlemler) İlk kez 1987 yılında ABD de hastalık kontrol merkezleri (CDC) tarafından HIV bulaşmasını önlemek amacıyla önerilen yöntemler Üniversal Önlemler

Detaylı

BİYOLOJİK ETKENLERE MARUZİYET RİSKLERİNİN ÖNLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİYOLOJİK ETKENLERE MARUZİYET RİSKLERİNİN ÖNLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK Resmi Gazete Tarihi: 15.06.2013 Resmi Gazete Sayısı: 28678 BİYOLOJİK ETKENLERE MARUZİYET RİSKLERİNİN ÖNLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

T. C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ KAMU HİZMET STANDARTLARI TABLOSU

T. C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ KAMU HİZMET STANDARTLARI TABLOSU BİRİM: BESİN/GIDA HİJYENİ VE TEKNOLOJİSİ ANABİLİM DALI T. C. 1 Gıda analizleri mikrobiyolojik- 2 Gıda analizleri serolojik ve toksikolojik- 3 Danışmanlık hizmeti 1. Yapılacak analizleri ve ilgili mevzuatı

Detaylı

Tdap Aşıları (Difteri, Toksoid ve Cansız Boğmaca)

Tdap Aşıları (Difteri, Toksoid ve Cansız Boğmaca) Tdap Aşıları (Difteri, Toksoid ve Cansız Boğmaca) Erişkin ve büyük çocuklarla kıyaslandığında, 12 ay altındaki infantlar gerçek anlamda yüksek boğmaca oranlarına ve boğmaca ile ilişkili ölümlerin geniş

Detaylı

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ Prof. Dr. Fatma Ulutan Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıklar kları Anabilim Dalı BRUSELLOZ KONTROLÜ VE ERADİKASYONU

Detaylı

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi Sağlık Çalış ışanlarında Enfeksiyon Riski Kan yoluyla bulaşan hastalıklar Sağlık çalış ışanlarında majör bulaş kaynağı kanla

Detaylı

HASTANE ENFEKSİYONLARI KAÇINILMAZDIR. SADECE BİR KISMI ÖNLENEBİLİR.

HASTANE ENFEKSİYONLARI KAÇINILMAZDIR. SADECE BİR KISMI ÖNLENEBİLİR. Hastalar hastaneye başvurduktan sonra gelişen ve başvuru anında inkübasyon döneminde olmayan veya hastanede gelişmesine rağmen bazen taburcu olduktan sonra ortaya çıkabilen infeksiyonlar Genellikle hastaneye

Detaylı

FASIL 12 GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI

FASIL 12 GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI FASIL 12 GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI Öncelik 12.1 Gıda, yem ve veterinerlik konularında AB gereklilikleriyle uyumlu ve AB müktesebatının tam olarak aktarılmasına olanak sağlayacak bir

Detaylı

AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi)

AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi) 1. Giriş AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi) Avian influenza, halk arasında tavuk vebası veya kuş gribi olarak da bilinen, influenza A grubu virüslerin sebep olduğu, kanatlı hayvanlarda solunum ve

Detaylı

21 Aralık 2011 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28149 YÖNETMELİK

21 Aralık 2011 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28149 YÖNETMELİK 21 Aralık 2011 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28149 YÖNETMELİK Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: AFRĠKA AT VEBASI HASTALIĞINA KARġI KORUNMA VE MÜCADELE YÖNETMELĠĞĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında 2005/8503 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Uygulama Esasları Tebliği

Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında 2005/8503 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Uygulama Esasları Tebliği Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında 2005/8503 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Uygulama Esasları Tebliği Yayımlandığı R.Gazete: 17.12.2005-8503 Tebliğ No: 2005/47 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak,

Detaylı

Tarım ve hayvancılıkta doğru analiz ve doğru yönlendirme verimi birebir etkiler!

Tarım ve hayvancılıkta doğru analiz ve doğru yönlendirme verimi birebir etkiler! Tarım ve hayvancılıkta doğru analiz ve doğru yönlendirme verimi birebir etkiler! VETERİNER TEŞHİS HİZMETLERİ Hassas ölçümler... Sağlıklı sonuçlar... Akılcı öneriler! 2011 yılında hayata geçirdiğimiz Veteriner

Detaylı

Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, Kaynak Aktarımı ve Ödemeler

Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, Kaynak Aktarımı ve Ödemeler Hayvanciligin Desteklenmesi Hakkinda 2005/8503 sayili Bakanlar Kurulu Kararinin Uygulama Esaslari Teb 17.12.2005 / 26026 Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında 2005/8503

Detaylı

ZOONOZLAR VE ZOONOTĐK ETKENLER, ĐLGĐLĐ ANTĐMĐKROBĐYAL DĐRENÇ VE GIDA KAYNAKLI SALGINLARIN ĐZLENMESĐ YÖNETMELĐĞĐ

ZOONOZLAR VE ZOONOTĐK ETKENLER, ĐLGĐLĐ ANTĐMĐKROBĐYAL DĐRENÇ VE GIDA KAYNAKLI SALGINLARIN ĐZLENMESĐ YÖNETMELĐĞĐ ZOONOZLAR VE ZOONOTĐK ETKENLER, ĐLGĐLĐ ANTĐMĐKROBĐYAL DĐRENÇ VE GIDA KAYNAKLI SALGINLARIN ĐZLENMESĐ YÖNETMELĐĞĐ 23 Aralık 2011 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28151 BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

Detaylı

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği

DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ. Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği DÜNYA GIDA GÜNÜ 2010 YENİ GIDA YASASI VE 12. FASIL MÜZAKERE SÜRECİ Fatma CAN SAĞLIK Tarım ve Balıkçılık Başkanı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Sunuş İçeriği Yeni Gıda Kanununa Giden Süreç Müzakere süreci

Detaylı

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Sayfa No : 01 KALİTE KOMİTESİ HEDEF PLANLANAN FAALİYETLER SORUMLU UYGULAMA İZLEME YÖNTEMİ TERMİN 1. Hastane enfeksiyonunun oluşmasını ve yayılmasını önlemek 1.a) Enfeksiyon kontrol programı oluşturmak

Detaylı

HAYVANLARDA BRUCELLOSİS VE. Uzm.Vet.Hek.Nedret AYDIN

HAYVANLARDA BRUCELLOSİS VE. Uzm.Vet.Hek.Nedret AYDIN HAYVANLARDA BRUCELLOSİS VE EPİDEM DEMİYOLOJİSİ Uzm.Vet.Hek.Nedret AYDIN Brucella larınneden olduğu Brucellosis; sığır, koyun, keçi, domuz, koç vs. gibi hayvanlarda, özellikle, testis, meme, uterus gibi

Detaylı

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER Hastanelerde Hastaneler enfeksiyon etkenleri bakımından zengin ortamlar Sağlık personeli kan yolu ile bulaşan hastalıklar açısından yüksek

Detaylı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı GENEL MÜDÜRLÜK YAPISI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ-ORGANİZASYON ŞEMASI GENEL MÜDÜR GENEL MÜDÜR

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı Avian Influenza Tavuk Vebası, Kuş Gribi olarak da bilinen Avian

Detaylı

Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi

Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü 01330 Adana Bir ineğin kendisinden beklenen en yüksek verimi

Detaylı

Birlikle el ele, Hayvancılıkta daha ileriye

Birlikle el ele, Hayvancılıkta daha ileriye Birlikle el ele, Hayvancılıkta daha ileriye 1 KURULUŞ Birliğimiz ; 1995 Yılında 904 Sayılı hayvan ıslah kanununa göre 25 Kurucu üye tarafından kurulmuştur. 13 Haziran 2010 tarihli, 5996 sayılı Veteriner

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS (Dünyadaki ve Ülkemizdeki durum; Yapılan Çalışmalar) Dr. Vet. Hekim Ramazan UZUN Vet. Hekim İbrahim KÖŞKER Vet. Hekim Ahmet SAFRAN

Detaylı

Ek-1 HASTALIKTAN ARİ İŞLETMELER İÇİN MÜRACAAT FORMU.İL/İLÇE MÜDÜRLÜĞÜNE.. İli İlçesi.. köyü/mahallesi sınırları içerisindeki TR.. numaralı süt sığırı işletmemde bulunan, Bakanlıkça belirlenen kriterlere

Detaylı

DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ. *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı

DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ. *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı DENEY HAYVANLARI LABORATUVARLARINDA VETERİNER HEKİMİN ROLÜ Uzm. Vet. Hekim Tayfun İDE* Uzm. Vet. Hekim A.Sarper BOZKURT* *Gülhane Askeri Tıp Akademisi Araştırma ve Geliştirme Merkezi Deney Hayvanları Kısmı

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI

SAĞLIK ÇALIŞANLARI MESLEKİ RİSKİ TALİMATI Dok No: ENF.TL.15 Yayın tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/no: -/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ:Sağlık çalışanlarının iş yerinde karşılaştıkları tehlikeler ve meslek risklerine karşı korumak. 2.0 KAPSAM:Hastanede

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI

GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI GIDA GÜVENLİĞİ, VETERİNERLİK VE BİTKİ SAĞLIĞI POLİTİKALARI FASLI Dr.Şebnem GÜRBÜZ Koordinatör Avrupa Birliği Bakanlığı Tarım Balıkçılık Başkanlığı 1 KAPSAM Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı

Detaylı

Nobilis Salenvac T. Salmonella ile mücadelede öldürücü yumruk

Nobilis Salenvac T. Salmonella ile mücadelede öldürücü yumruk Nobilis Salenvac T ile mücadelede öldürücü yumruk Yağ içermeyen adjuvant minimum aşı reaksiyonu, aluminyum hidroksit jel içerir. Yağ içermeyen bu adjuvant güçlü bir bağışıklık cevabını uyarır ve aşı reaksiyonlarını

Detaylı

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI

DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI DOMUZ GRİBİ BELİRTİLERİ VE TANISI Domuz gribi nedir? Domuz gribi, A(H1N1) tipi virüsten kaynaklanan, insanlarda hastalığa yol açan viral bir hastalıktır. Hastalık ilk kez Meksika ve ABD de görülmüş ve

Detaylı

Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında. Resmi Gazete:10 Haziran 2004 Perşembe Sayı: 25488 BİRİNCİ BÖLÜM

Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında. Resmi Gazete:10 Haziran 2004 Perşembe Sayı: 25488 BİRİNCİ BÖLÜM Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Resmi Gazete:10 Haziran 2004 Perşembe Sayı: 25488 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve

Detaylı

Prof.Dr. Selahattin Kumlu

Prof.Dr. Selahattin Kumlu Döl Verimi Sürü Yönetim Programı Prof.Dr. Selahattin Kumlu Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Antalya Amaç; Sürü Yönetim Programı Asgari kayıpla üretim Koruma yoluyla tedavi ihtiyacını

Detaylı

TÜRKİYE DAMIZLIK SIĞIR YETİŞTİRİCİLERİ MERKEZ BİRLİĞİ SOYKÜTÜĞÜ, ÖNSOYKÜTÜĞÜ VE DÖL KONTROLÜ PROJELERİ TOPLANTISI ANTALYA 25.11.

TÜRKİYE DAMIZLIK SIĞIR YETİŞTİRİCİLERİ MERKEZ BİRLİĞİ SOYKÜTÜĞÜ, ÖNSOYKÜTÜĞÜ VE DÖL KONTROLÜ PROJELERİ TOPLANTISI ANTALYA 25.11. TÜRKİYE DAMIZLIK SIĞIR YETİŞTİRİCİLERİ MERKEZ BİRLİĞİ SOYKÜTÜĞÜ, ÖNSOYKÜTÜĞÜ VE DÖL KONTROLÜ PROJELERİ TOPLANTISI ANTALYA 25.11.2015 HAYVAN HAYAT SİGORTALARI BÜYÜKBAŞ HAYVAN HAYAT SİGORTASI KÜÇÜKBAŞ HAYVAN

Detaylı

VETERİNER SAĞLIK TEKNİSYENİ

VETERİNER SAĞLIK TEKNİSYENİ TANIM Evcil, küçük ve büyükbaş hayvanların sağlığının korunması, hastalıkların teşhisi ve tedavisinde veteriner hekim nezaretinde koruyucu sağlık hizmeti veren kişidir. A-GÖREVLER KULLANILAN, ARAÇ, GEREÇ

Detaylı

Meslek Hastalığı Olarak Bulaşıcı Hastalıklar ve Risk Grupları. Dr. Nazmi Bilir

Meslek Hastalığı Olarak Bulaşıcı Hastalıklar ve Risk Grupları. Dr. Nazmi Bilir Meslek Hastalığı Olarak Bulaşıcı Hastalıklar ve Risk Grupları Dr. Nazmi Bilir 25 yaşında yoğun bakım servisinde çalışan hemşire bulantı, halsizlik, iştahsızlık ve idrarının koyu renkli olması yakınmaları

Detaylı

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD.

KORUMA. Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. SALGINDA KONTROL VE KORUMA Doç. Dr. Levent GÖRENEK GATA İnfeksiyon Hastalıkları ve Kl. Mik. AD. Salgın inceleme basamakları 1. Saha çalışması için hazırlık yapılması 2. Bir salgının varlığının ğ gösterilmesi

Detaylı

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri

Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler. Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri. Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Hastalıkların Oluşmasında Rol Oynayan Faktörler Enfeksiyon Hastalıklarının Genel Belirtileri Enfeksiyon Hastalıklarında Görülen Ateş Tipleri Dolaşım Sistemi Belirtileri Solunum Sistemi Belirtileri Sindirim

Detaylı

ETÇİ SIĞIR IRKLARINDA TABİİ TOHUMLAMA FAALİYETLERİ HAKKINDA TALİMAT I. BÖLÜM TABİİ TOHUMLAMA BOĞALARINDA ARANILACAK ŞARTLAR

ETÇİ SIĞIR IRKLARINDA TABİİ TOHUMLAMA FAALİYETLERİ HAKKINDA TALİMAT I. BÖLÜM TABİİ TOHUMLAMA BOĞALARINDA ARANILACAK ŞARTLAR ETÇİ SIĞIR IRKLARINDA TABİİ TOHUMLAMA FAALİYETLERİ HAKKINDA TALİMAT I. BÖLÜM TABİİ TOHUMLAMA BOĞALARINDA ARANILACAK ŞARTLAR 1-Tabii tohumlama faaliyetleri Bakanlık iznine tabidir. 2-Kişi ve kuruluşlar

Detaylı

Innovation Transfer Network for Mediterranean Mariculture - INTRANEMMA Deliverable 1(e): Turkish Survey Template

Innovation Transfer Network for Mediterranean Mariculture - INTRANEMMA Deliverable 1(e): Turkish Survey Template Innovation Transfer Network for Mediterranean Mariculture - INTRANEMMA Deliverable 1(e): Turkish Survey Template INTRANEMMA, Avrupa Birliği Leonardao Da Vinci Yaşam boyu öğrenme ve bilgi transferi projesi

Detaylı

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI * VİRAL V HEPATİTLERDE TLERDE SEROLOJİK/MOLEK K/MOLEKÜLER LER TESTLER (NE ZAMANHANG HANGİ İNCELEME?) *VİRAL HEPATİTLERDE TLERDE İLAÇ DİRENCİNİN SAPTANMASI *DİAL ALİZ Z HASTALARININ HEPATİT T AÇISINDAN

Detaylı

>BİLGİ. Fransa da Büyükbaş hayvancılık. Durumu. www.franceagrimer.fr

>BİLGİ. Fransa da Büyükbaş hayvancılık. Durumu. www.franceagrimer.fr >BİLGİ Fransa da Büyükbaş hayvancılık Durumu www.franceagrimer.fr Situ Hayvan hastalıklarıyla mücadele, Tarım, Gıda ve Ormancılık Bakanlığı nın önceliklerinden biridir. Finansal, teknik ve insan kaynaklarını

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON

HİJYEN VE SANİTASYON HİJYEN VE SANİTASYON TEMİZLİK+ HİJYEN= SANİTASYON Bulunduğumuz ortamda hastalık yapan mikroorganizmaların hastalık yapamayacak seviyede bulunma durumuna hijyen denir. Sağlıklı (temiz ve hijyenik) bir ortamın

Detaylı

AB VETERİNER HEKİM PLATFORMU BASIN AÇIKLAMASI AB UYUM SÜRECİNDE ; TÜRKİYE HAYVANCILIĞININ BAŞLICA SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ (Rapor) Türkiye de 24 Ocak 1980 den bu yana uygulanan yanlış politikalar sonucu

Detaylı

T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü

T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı : 250.10.10.11/HHM-47-13639.../.../2006 Konu : Hastalıklardan Ari İşletmelerin Desteklenmesi DOSYA 19.06.2006 / 21085 Genelge 2006/32 Bilindiği üzere 24.02.2005 tarih ve 25737 sayılı Resmi Gazete

Detaylı

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir?

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir? Tükettiğimiz imiz gıdalarg daların n güvenilirlig venilirliği i hayati derecede önemlidir KALINTILARI Dr. K.Necdet Öngen Gıdalarımızdaki pestisit kalıntıları konusunda neyi ne kadar biliyoruz? Tükettiğimiz

Detaylı

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BİGA MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜĞÜ DERS İÇERİKLERİ

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BİGA MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜĞÜ DERS İÇERİKLERİ BÖLÜM: Bitkisel ve Hayvansal Üretim T.C. PROGRAM: Büyük ve Küçükbaş Hayvan Yetiştiriciliği I. YARIYIL 00101 Matematik I (2 0 2), Sayılar, Cebir, Denklemler ve Eşitsizlikler, Fonksiyonlar, Logaritma, Trigonometri,Geometri

Detaylı

GURM (Strangles) (su sakağısı)

GURM (Strangles) (su sakağısı) GURM (Strangles) (su sakağısı) TEK TIRNAKLI ÜST solunum yollarında yangı RETROFARİNJİYAL ve SUBMANDİBULAR lenf yumrularında ABSE oluşumu AKUT, BULAŞICI ETİYOLOJİ Streptococcus equi subspecies equi Gram

Detaylı

Kanatlı. Hindilerde salmonellanın başarıyla azaltılması

Kanatlı. Hindilerde salmonellanın başarıyla azaltılması Hindilerde salmonellanın başarıyla azaltılması KONU İLGİ Hindilerde pozitif salmonella koşullarında Fysal Fit-4 ve Selko-pH uygulamasının ardından kalan salmonella miktarının araştırılması Hindilerde salmonella

Detaylı

ORDUDA VE HACILARDA MENİNGOKOK AŞILAMASI. Dr. Levent Akın Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

ORDUDA VE HACILARDA MENİNGOKOK AŞILAMASI. Dr. Levent Akın Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı ORDUDA VE HACILARDA MENİNGOKOK AŞILAMASI Dr. Levent Akın Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Meningokok hastalığı, yüksek hastalandırma ve ölüm oranı ile seyreden meningoksemi

Detaylı

2015 YILI HİZMET İÇİ EĞİTİM PLANI

2015 YILI HİZMET İÇİ EĞİTİM PLANI DÖK.NO:YÖN.PL.01 YAYIN TARİHİ :01.01.2013 T.C. 2015 YILI HİZMET İÇİ PLANI REVİZYON NO : 2 REVİZYON TARİHİ :08.12.2014 SAYFA NO :1/ TARİH İN KONUSU İN ALT KONUSU YER SÜRE CİNİN ADI SOYADI KATILIMCILAR HASTA

Detaylı

Zoonozlar ve halk sağlığı açısından önemi. Nurcan Çakır

Zoonozlar ve halk sağlığı açısından önemi. Nurcan Çakır Zoonozlar ve halk sağlığı açısından önemi Nurcan Çakır Zoonoz nedir? Doğal olarak omurgalı hayvanlardan insanlara, insanlardan hayvanlara geçen ve her yerde görülebilen hastalıklar yada enfeksiyonlar

Detaylı

KOYUN VE KEÇİLERDE AŞILAMA PROGRAMLARI

KOYUN VE KEÇİLERDE AŞILAMA PROGRAMLARI KOYUN VE KEÇİLERDE AŞILAMA PROGRAMLARI Prof.Dr. Hasan BATMAZ Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Klinik Bilimleri Bölümü İç Hastalıkları AD-BURSA Koyun ve keçiler çoğunlukla meraya dayalı beslenen

Detaylı

Sağlık İş Kolunda Bulaşıcı Hastalıklar: İnfeksiyon Kontrol Komitesi Çalışmaları

Sağlık İş Kolunda Bulaşıcı Hastalıklar: İnfeksiyon Kontrol Komitesi Çalışmaları Sağlık İş Kolunda Bulaşıcı Hastalıklar: İnfeksiyon Kontrol Komitesi Çalışmaları Dr. Yeşim Çetinkaya Şardan Özel Ankara Güven Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları Bölümü İnfeksiyon Kontrol Programlarının

Detaylı

Bruselloz. Muhammet TEKİN. Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü

Bruselloz. Muhammet TEKİN. Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü Bruselloz Muhammet TEKİN Bulaşıcı Hastalıklar Çevre ve Çalışan Sağlığı Şube Müdürü Bruselloz Esas olarak hayvanların hastalığı olan bulaşıcı bakteriyel bir enfeksiyon hastalığı Hayvanlardan insanlara mikroplu

Detaylı

GIDA ÜRETİMLERİNDE KALİTE SİSTEMLERİ. Şebnem Öztürkoğlu Gıda Yüksek Mühendisi

GIDA ÜRETİMLERİNDE KALİTE SİSTEMLERİ. Şebnem Öztürkoğlu Gıda Yüksek Mühendisi GIDA ÜRETİMLERİNDE KALİTE SİSTEMLERİ Şebnem Öztürkoğlu Gıda Yüksek Mühendisi İÇERİK 1.Gıdalara İlişkin Tehlikeler 2.Gıda Güvenliği Kavramı 3.Gıda Güvenliğinde Değişen Yaklaşım 4. Gıda Zinciri Yaklaşımı

Detaylı

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ KODU: YÖN.PR.09 YAYINLAMA TARİHİ: 21.04.2014 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO: 00 SAYFA SAYISI:05 1. AMAÇ:

Detaylı

HİJYEN. Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır.

HİJYEN. Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır. HİJYEN HİJYEN Sağlıklı yaşama şartlarını öğreten bir bilim dalıdır. Aynı zamanda birey ve toplum olarak insan sağlığının korunması ve geliştirilmesini hedefler. Yaşamın verimli, sağlıklı düzeyde uzun süre

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

AŞI ve SERUMLAR. Dr. Sibel AK

AŞI ve SERUMLAR. Dr. Sibel AK AŞI ve SERUMLAR Dr. Sibel AK Bugün; Ak#f İmmünizasyon Bakteriyel Aşılar Viral Aşılar Aşı Takvimi Pasif İmmünizasyon Aşı Etkileşimleri Tanımlar İmmünite (Bağışıklık): Konağın, kendisinden farklı yapıya

Detaylı

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ ÇÖP DEPONİ ALANLARINDA VE ÇÖP SIZINTI SUYUNDA KOKU KONTROLÜ, ÇÖP SIZINTI SUYUNUN ARITMA ÖNCESİ BOİ, KOİ, AKM DEĞERLERİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ Bütün dünyada olduğu gibi,

Detaylı

SAĞLIKLI HİNDİ YETİŞTİRİÇİLİĞİ

SAĞLIKLI HİNDİ YETİŞTİRİÇİLİĞİ SAĞLIKLI HİNDİ YETİŞTİRİÇİLİĞİ Şerafettin ERBAYRAM 25.06.2006 Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolca Hindi Genel Koordinatörü ENTEGRELERDE TÜM ÜRETİM TARIM BAKANLIĞI DENETİMİ ALTINDADIR 3285 sayılı Hayvan

Detaylı

LABORANT VE VETERİNER SAĞLIK TEKNİKERİ

LABORANT VE VETERİNER SAĞLIK TEKNİKERİ TANIM Evcil ve çiftlik hayvanlarının sağlıklarının korunması, beslenmesi, yetiştirilmesi ve hayvan ıslah çalışmalarında görev alacak teknik bilgi ve beceriye sahip kişidir. A-GÖREVLER - Veteriner hekim

Detaylı

KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN

KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN TANIM Evcil, küçük ve büyükbaş hayvanların sağlığının korunması, hastalıkların teşhisi, tedavisi, hayvanlar arasında salgın hastalık ve (zoonozlarla) hayvandan insana geçen hastalıklarla mücadele, hayvan

Detaylı

YÖNETMELİK. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:

YÖNETMELİK. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: 4 Ocak 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28163 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: YÖNETMELİK SIĞIR VEBASI, KOYUN VE KEÇİ VEBASI, DOMUZLARIN VEZİKÜLER HASTALIĞI, MAVİ DİL HASTALIĞI, GEYİKLERİN EPİZOOTİK

Detaylı

İZOLASYON ÖNLEMLERİ TALİMATI

İZOLASYON ÖNLEMLERİ TALİMATI İZOLASYON ÖNLEMLERİ TALİMATI SDÜDHF/TBH/TLM/62/YT-13.01.2015/REVNO-00 1. AMAÇ 1.1. Tanımlanmış veya şüphe edilen bulaşıcı hastalığı olan veya epidemiyolojik olarak önemli bir patojenle enfekte veya kolonize

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U)

HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HİJYEN VE SANİTASYON (LBV104U) DERS

Detaylı

a) Hayvanların bulunduğu yerlerin (ahırlar, mera - sundurma, depo, silo, vb.) hayvan yetiştiriciliğine uygun, fiziki şartları taşıması.

a) Hayvanların bulunduğu yerlerin (ahırlar, mera - sundurma, depo, silo, vb.) hayvan yetiştiriciliğine uygun, fiziki şartları taşıması. Bu sigorta ile 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanununun 12 nci maddesine istinaden, Bakanlar Kurulu kararı ile kapsamı belirlenen, Veteriner Bilgi Sistemine (TÜRKVET e) kayıtlı olan süt ve erkek besi sığırları

Detaylı

BİRLİĞİN KURULUŞU: 1995 yılında 13 kişi. Türkiye nin 2. Birliği.

BİRLİĞİN KURULUŞU: 1995 yılında 13 kişi. Türkiye nin 2. Birliği. 1 BİRLİĞİN KURULUŞU: 1995 yılında 13 kişi. Türkiye nin 2. Birliği. BİRLİĞİN MEVZUATI :5996 sayılı Veteriner Hizmetleri Bitki sağlığı Gıda ve Yem Kanununun 10.maddesi ve 17.02.2015 tarihli 6589 sayılı kanun,ıslah

Detaylı

NEVŞEHİR İLİ HAYVAN SAĞLIĞI ZABITASI KOMİSYON KARARI

NEVŞEHİR İLİ HAYVAN SAĞLIĞI ZABITASI KOMİSYON KARARI NEVŞEHİR İLİ HAYVAN SAĞLIĞI ZABITASI KOMİSYON KARARI Karar Tarihi : 04. / 03./2014 Karar No : 2014/01 Karar Konusu : 2014 Yılı Hayvan Hastalıkları ile Mücadele ve Hayvan Hareketleri ve Hayvan Kesimlerine

Detaylı

Biyolojik Risk Etmenleri

Biyolojik Risk Etmenleri Biyolojik Risk Etmenleri Amaç Çalışma ortamında karşılaşılan sağlığa zararlı biyolojik risk etmenleri hakkında bilgi sahibi olmak. Öğrenim hedefleri Çalışma ortamında risk etmeni olarak karşılaşılan bakteriler,

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI Hacı SAVAŞ-SÜMAE, Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanı Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanlığı enstitümüz bünyesinde faaliyet gösteren bölümlerden birisidir. 2000 yılı başından

Detaylı

Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen Su Ürünleri Hastalıkları ile Mücadele Faaliyetleri. Veteriner Hekim İlkay DEMİRHAN-2015

Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen Su Ürünleri Hastalıkları ile Mücadele Faaliyetleri. Veteriner Hekim İlkay DEMİRHAN-2015 Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen Su Ürünleri Hastalıkları ile Mücadele Faaliyetleri Veteriner Hekim İlkay DEMİRHAN-2015 Tüm canlılarda olduğu gibi balıklarında enfeksiyöz ve non enfeksiyöz

Detaylı