MİMARİ TASARIMDA DEPREM 5

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MİMARİ TASARIMDA DEPREM 5"

Transkript

1 Fema 454 / December 2006 Designing for Earthquakes A Manual for Architects MİMARİ TASARIMDA DEPREM 5 Christopher Arnold 5.1 GİRİŞ Kritik ya da temel tasarım kararı, binanın büyüklüğü ve üç boyutlu şekli ile ilgili kararlardır. Bu bölümde mimari tasarımla yapıların depremden zarar görme ihtimali arasındaki yakın ilişki üzerinde durulacaktır. Kısım 5.2 ile 5.5 arasında, mimari tasarım kararlarının sismik performans üzerindeki etkileri, deprem performansı en uygun mimari ve dolayısıyla taşıyıcı sisteme sahip olan bir binanın çeşitli özellikleri bağlamında açıklanmıştır. Kısım 5.3 de düzensizlik oluşturan iki ayrı durum, kısım 5.4 de ise sismik açıdan sorun olarak tanımlanan belirli özelliklerin kökeninde ideal mimari plandan sapma olduğu açıklanmıştır. Bu sapmalardan dördü kısım 5.5 de mühendislik ve mimari bakış açısıyla daha ayrıntılı olarak ele alınmış, zararlı etkileri azaltmak veya ortadan kaldırmak için kavramsal çözümlere yer verilmiştir. Kısım 5.6 da çıkabilecek diğer yapılandırma sorunlarından bir kaçı tanımlanmaktadır. Kısım 5.7, sismik yapılandırma sorunlarının kökeninde yirminci yüzyıldaki "Uluslararası tarz" kabulünün bulunduğunu gösterirken, kısım 5.8 mimari/yapısal sorunların önlenmesi hususundaki bazı ipuçlarını vermektedir. Son olarak, kısım 5.9 da bu günün mimari eğilimlerinin deprem mühendisliği üzerindeki etkilerini değerlendirerek geleceğe bakıldığında doğmakta olan yeni alana "deprem mimarisi" adı verilebilir. 5.2 YATAY KUVVET TAŞIYICI SİSTEMLER Bir binanın taşıyıcı sistemi doğrudan mimari projesine bağlıdır. Duvarlar, kolonlar, yatay kirişler, döşemeler ve çatı gibi yapı elemanlarının boyut ve konumu büyük ölçüde mimari projeye göre belirlenir. Taşıyıcı sistemin mimari projeye olan bağımlılığını ifade etmek üzere mimari/yapısal terimi kullanılacaktır Yatay Kuvvetlere Direnecek Sistemler Tasarımcıların, mimari tasarım sürecinin başlangında yatay kuvvetlerin karşılanmasında seçebileceği üç temel taşıyıcı sistem tipi bulunmaktadır. Burada amaç, Şekil 5-1'de gösterilen taşıyıcı sistem tiplerinin her biri için, en iyi yapılandırmayı tanıtmaktır. Bu temel sistemlerin, kullanılan yapı malzemesine ve elemanların birleşme şekline dayanan farklılıkları vardır. Bunların birçoğu Bölüm 7'de gösterilmiştir: Şekil 7-2, 7-3, 7-11A ve 7-11b bu taşıyıcı sistemlerin karşılaştırmalı sismik performans özelliklerini göstermektedir. Perde duvarlar Perde duvarlar, diyafram olarak çalışan döşeme-kiriş sisteminden iletilen yatay kuvvetleri alıp zemine aktarmak üzere tasarlanır. Bu duvarlara etkiyen temel zorlama kesme kuvveti olup perde duvarı oluşturan malzeme liflerini birbiri üzerinde kaymaya zorlar. Perde duvarların etkili olabilmesi için, temelden çatıya kesintisiz devam etmesi ve boşluklarının minimumda tutulması gerekir.

2 Çapraz destekli çerçeveler Çapraz destekli çerçevelerin yatay kuvvetler altındaki davranışı, perde duvarlara benzer. Ancak perdelere nazaran daha az direnç ama daha iyi süneklik sağlarlar. Destekli çerçeve sistemleri, perde duvarlardan daha fazla mimari tasarım özgürlüğü sunar. Eğik destekli çerçevelerin eş merkezli ve dış merkezli olmak üzere iki genel tipi vardır. Eş merkezli çerçevede, destek elemanlarının eksenleri yatay kiriş üzerinde tek bir noktada buluşur. Dış merkezli destekli çerçevelerde eğik elemanların arasında belirli bir mesafe bırakılır. Eğik elemanların uçları arasındaki kısa kirişe bağ kirişi denir. Bağ kirişinin amacı ağır deprem yükleri altında deforme olarak deprem enerjisini kontrollü bir şekilde tüketmek suretiyle yapının geri kalan kısımlarını koruyacak sünekliği sağlamaktır (Şekil 5-2). Şekil 5-1 Yatay yüklerin taşınmasında kullanılan temel sistemler Çerçeve Çapraz destekli çerçeve Perde duvarlar Moment-dirençli çerçeveler Moment-dirençli çerçeve, yatay kuvvetleri kolon ve kirişler arasındaki rijit birleşimler sayesinde kiriş ve kolonların eğilmesi suretiyle taşıyan, diyagonal destekleri bulunmayan çerçeveler için kullanılan bir mühendislik terimdir. Moment dirençli çerçevelerde, mimari tasarım özgürlüğü en büyüktür. Yatay kuvvetlerin taşınmasında kullanılan temel sistemlere alternatif sistemler geliştirilebilir. Tasarımcılar bazen bir yönde bir tip, diğer yönde başka tip taşıyıcı sistem kullanabilmektedir. Böyle durumlarda azami özen gösterilmelidir. Rijitlikleri farklı olan (perde duvarlı sistemler, moment dirençli çerçeve sistemlerinden çok daha rijittir, eğik elemanlı çerçeve sistemlerinin rijitliği ise bu iki taşıyıcı sistemin arasında kalmaktadır) iki farklı taşıyıcı sistemin birleştirilmesiyle dengeli bir rijitlik dağılımı elde etmek zordur. Ancak yüksek performanslı yapılar için, bölüm da tarif edilen karma taşıyıcı sistem kullanımı giderek artmaktadır. Etkin karma sistemlere, perde duvarlardan oluşan bir çekirdek artı dışta moment dirençli çerçeve veya çelik moment dirençli çerçeve örnek olarak verilebilir.

3 Şekil 5-2 Çapraz destekli sistemler Eş merkezli destekleme çerçeve Dış merkezli destekleme Hasar, bağ kirişi ile sınırlı kalır Farklı taşıyıcı sistem özelliklerinin fonksiyon ve estetik açıdan mimari tasarım üzerinde önemli etkisi vardır. Çerçeve sistemi, binanın deprem performansının belirlenmesinde önemli rol oynadığından, tasarımın başlangıç aşamasında seçilmesi gerekir. Örneğin deprem yüklerinin taşınmasında perde duvar sistemi seçilirse, binanın planlanmasında her kattaki yükün çatıdan zemine kesintisiz aktarılacağı sınırlı açıklıkları olan sürekli perde duvarlar inşa edilmelidir Diyaframlar Yatay Taşıyıcılar Yatay kuvvetleri, bu kuvvetleri taşıyacak perde duvar veya çerçeve gibi elemanlara aktarmak için kullanılan yatay elemanlara "diyafram" adını vermekteyiz. Diyaframlar genellikle binanın döşeme ve çatı elemanlarından oluşur. Bazı durumlarda çatı veya döşemeden bağımsız olan yatay destekleme sistemleri de diyafram olarak çalışır. Diyafram, sismik direnç sisteminin (Şekil 5-3) önemli bir unsurdur. Diyafram, çekme ve basınç taşıyacak şekilde tasarlanır, kord adı verilen kenar bileşenleri ile geniş yatay bir kiriş olarak düşünülebilir: kord (Şekil 5-3A) düşey bir kirişin alt ve üst başlıklarına (flanşlarına) benzetilebilir. Taşıyıcı sistemin bir parçasını oluşturan diyafram, boyutlarına ve yapıldığı malzemeye bağlı olarak rijit ya da esnek davranış gösterir. Perde duvarlara göre diyafram esnekliğindeki değişim, aktarılan kuvveti ve bu kuvvetin büyüklüğünü önemli oranda değiştirir.

4 diyafram kiriş Esnek diyafram Rijit diyafram Düzensiz diyafram Toplayıcı Şekil 5-3 Diyaframlar diyafram kiriş Yalnızca çelik gövdeden oluşan esnek diyaframlarda (kütle düzgünce yayılı ise) perde duvarlar, etki alanlarından gelen yükü alırlar. Genellikle betonarme döşemeler gibi rijit diyaframlarda ise yük perde duvarlara rijitlikleri ile orantılı olarak dağılır (Şekil 5-3B). Toplayıcı adı verilen ve diyaframı çevreleyen elemanlar, diyaframın mesnetlenmemiş bölgelerindeki kesme kuvvetlerini taşıyıcı sistem elemanlarına aktarırlar (Şekil 5-3C). Döşeme ve çatılarda; merdiven, asansör, havalandırma kanalı, çatı pencereleri ve avlular için geniş boşluklar bırakılır. Bu boşlukların boyut ve konumunun diyafram etkinliği üzerindeki önemi oldukça fazladır. Diyafram bir kiriş olarak görselleştirildiğinde bunun nedenini görmek zor değildir. Örneğin, bir kirişin taşıma kapasitesi, çekme bölgesindeki boşluk sebebiyle ciddi şekilde zayıflayacaktır. Düşey yükleri taşıyan sistemde kirişteki boşluk basma ya da çekme bölgesinde olabilir. Yatay yükleri taşıyan sistemde ise yükleme hızla yön değiştirdiğinden boşlukların (Şekil 5-3D) hem çekme hem de basınç bölgesinde olabileceği düşünülmelidir.

5 5.2.3 Mimari/Yapısal Şekil Optimizasyonu Şekil 5-4 de deprem açısından en iyi mimari/taşıyıcı sistem için üç temel yapı gösterilmiştir. Bu şekil, aynı zamanda sismik bakımdan arzu edilen belirli özellikleri de açıklamaktadır. Bina özellikleri: Kuvvet aktarımında süreklilik Yapı elemanlarına düzgün yayılı yük etkimesi ile gerilme yığılmaları ortadan kalkar. Düşük Yükseklik/Taban oranı Devrilme riskini azaltır. Eşit Kat Yükseklikleri Kolon ve duvarların rijitliklerini eşitleyerek, gerilme yığılmalarına engel olur. Planda Simetri Burulmayı ortadan kaldırır. Şekil 5-4 En iyi mimari/yapısal düzenleme Çerçeve Çapraz destekli çerçeve Perde duvarlar Her aksta özdeş direnç Kütle ve rijitlik merkezleri arasındaki kaçıklık yok olduğundan her doğrultuda dengeli dayanım ve burulma riskinin azalması. Özdeş düşey direnç Dayanım ve zayıflıkların belirli bölgelerde yığılma ihtimalini ortadan kaldırır. Kesitlerde ve yüksekliklerde sabitlik Gerilme yığılmalarını azaltır. Deprem kuvvetlerini karşılayacak elemanların dış çevreye yerleştirilmesi Burulma direncini enbüyük olmasını sağlar.

6 Kısa açıklık Elemanlarda gerilmenin düşük tutulması ve çok sayıdaki kolonun sağladığı ilave taşıma kapasitesinin olması -Bazı kolonlar taşıma gücünü yitirdiğinde yüklerin yeniden dağılma imkânı bulabilmesini sağlar. Konsolsuz yapı Düşey ivmelerde daha az hasar görme. Boşluksuz diyafram (Döşemeler ve çatı) Yatay kuvvetlerin doğrudan taşıyan elemanlara aktarılmasını sağlar. Şekil 5-4 de gösterilen tasarım modellerinde yatay kuvvetleri karşılayacak elemanlar, yatay kuvvetlere direnmede en etkili yer olan bina çevresi üzerine yerleştirilmiştir. Bu konum aynı zamanda iç mekân planlaması için en büyük özgürlüğü sağlar. Büyük bir yapının, iç kısmında da bu tür elemanlara ihtiyaç duyulabilir. Yer hareketi esasen yön bakımından rasgele olduğundan, yatay kuvvetlere karşı yapıyı koruyacak taşıyıcı sistemin her yöne karşı koruma sağlaması gerekir. Dengeli bir direnç sağlamak için taşıyıcı sistem elemanlarının simetri gözetilerek binanın iki ana ekseni üzerine yerleştirilmesi en etkili çözümdür. Şekilde de gösterilen kare plan, aşağı yukarı mükemmel dengeli bir sistem oluşturmaktadır. Kare planlı binaları mimari açıdan değerlendirdiğimizde inşa edilmesi basit ve ekonomik olacaktır. Bina, tefrişiyle - malzeme seçimindeki özen ve ayrıntılandırmaya bağlı olarak - çok ekonomik fonksiyonel bir yapı ile zarif bir mimari mücevher arasındaki yerini alacaktır. Bu 3-boyutlu hali ile ilgi çekmeyen yapıyı tamamlamak için merdiven, asansör vb eklenmesi gerekir. Bir kattan daha fazla yükseklik gerektiren büyük hacimli yerler dışında, iç mekân düzenlemesiyle, istenilen kalitede oda ve hacimler elde edilebilir. Deprem açısından, mühendisler bu tarz tasarımları düzenli (bir yapı) olarak değerlendirir. Bina özelliklerinde bu modelden sapma oldukça, bina giderek daha düzensiz hale gelir. Bir binanın deprem performansını etkileyen bu düzensizliklerin büyük kısmı, mimari tasarım kaynaklıdır. Aslında pek çok mühendis bu mimari düzensizliklerin öncelikle kötü deprem performansına ve zaman zaman da göçmeye yol açtığına inanmaktadır. 5.3 ŞEKİL DÜZENSİZLİĞİNİN ETKİLERİ Şekil düzensizliği, gerilme yığılmaları ve burulma gibi istenmeyen iki durumun genellikle aynı anda ortaya çıkmasına neden olur Gerilme Yığılmaları Dayanım ve rijitlikteki ani değişimler sonucu oluşan düzensizlikler, gerilmelerin istenmeyen şekilde artmasına yol açar. Genellikle deprem yönetmeliklerine göre belirlenen toplam yatay kuvvetin yapı içindeki dağılımı binanın şekline bağlıdır. Gerilme yığılmaları büyük kuvvetlerin belirli bir kiriş, kolon veya perde grubu gibi yapının bir veya birkaç elemanında yoğunlaşması ile oluşur. Bu elemanların göçmesiyle zincirleme göçmeler hatta bütün yapının yıkılması söz konusudur. Kısım de açıklandığı üzere dış yükler öncelikle yapının rijit elemanları tarafından taşınınacağından bu elemanlardaki gerilme yığılmaları ve zorlanmalar daha büyük olacaktır. Gerilme yığılmaları yatay ve düşeydeki rijitlik düzensizliklerinden meydana gelir. Kısım şekil 4-14 de açıklanan kısa kolon problemi, bina tasarımında düşey doğrultudaki düzensizlikten kaynaklanan gerilme yığılması için bir örnektir. Planda L veya T şeklinde olan yapıların iç köşeleri de, gerilme yığılmasına sebep olmaktadır. Bu konu kısım de ayrıntılı olarak açıklanacaktır.

7 Yumuşak veya zayıf kat tipindeki düşey doğrultudaki düzensizlikler süreksizlik düzlemlerinde tehlikeli gerilme yığılmalarına neden olur. Yumuşak ve zayıf kat konusu kısım de ele alınacaktır Burulma Plandaki şekil düzensizliği, burulma kuvvetlerinin ortaya çıkmasına yol açar. Binaların yatay yüklere karşı direncinin belirlenmesinde önemli olan bu burulma kuvvetleri belkide yapı göçmelerinin en sık görülen nedenleri arasında yer alır. Kısım 4.11 şekil 4-17 de tanımlandığı üzere burulma kuvvetleri yapının kütle merkezi ile rijitlik merkezi arasındaki kaçıklıktan doğar. Bu kaçıklık, ya kısım de açıklandığı üzere bina çevresine yerleştirilen direnç elemanlarının simetrik olmamasından ya da kısım de açıklanan L, T, H şekilli planlara haiz binalardaki iç köşelerden kaynaklanır. 5.4 DEPREM YÖNETMELİKLERİNDEKİ ŞEKİL DÜZENSİZLİKLERİ Sismik bakımdan sorun oluşturan şekil düzensizliklerinin pek çoğu yirminci yüzyılın başında tanımlanmıştır. Yapılandırma veya şekil probleminin yönetmelik amaçlı ilk tanımı 1975 de Kaliforniya yapı mühendisleri derneğinin çalışmalarına dayanmaktadır. Burada verilen düzensiz yapı veya çerçeve sistemi ne ait yirmiden fazla tasarım örneğinde eşdeğer statik kuvvet yöntemi yerine daha ayrıntılı ve dinamik yöntemlerin kullanılması gerekmektedir. Bu tür düzensizliklerin önem ve etkisi derece bakımından birbirinden farketmektedir. Dolayısıyla aşırı biçimli bir iç köşe planda önemli bir düzensizlik oluştururken küçük iç köşelerin etkisi azalmakta veya önemsizleşmektedir. Belirli bir düzensizliğin hangi durumda önemli hale geleceği hususundaki karar mühendise bırakılmıştır. Bu yaklaşımın etkisinin az olacağı inancı ile 1988 yönetmeliğinde bulunan ve altı adedi planda, altı adedi de düşeyde ve kesitte tanımlanan düzensizliklerin tamamı küçük değişiklerle güncel yönetmelikte de aynen korunmuştur. Bu yönetmelik, düzensizliklerin herhangi bir düzenleme gerektirecek önemde olup olmadığı hususunu açıkça ortaya koymakta, ayrıca eleman boyutları ve diğer bazı özelliklerle ilgili hükümler içermektedir. Gösterilen 12 düzensizlikten biri dışında hepsi şekil düzensizliğidir. Tek istisna kütlenin simetrik yerleşmemesi halidir. Yönetmelikte tanım olarak yer alan bu düzensizlikler şekil 5.5 ve 5.6 da gösterilmiştir. Bu kısma eklenen diyagramlarla düzensizliklerin ideal durumu nasıl değiştirdiği ve söz konusu düzensizliklerden kaynaklanan göçme şekli yansıtılmaya çalışılmıştır. Yönetmelik hükümleri, tasarım düzensizliğinden vazgeçirmek için çoğunlukla üç tip cezalandırma yapmaktadır: Tasarım yüklerini arttırmaya zorlar. Çok daha gelişmiş (ve pahalı) bir analize zorlar. Yüksek deprem riski olan bölgelerde çok yumuşak katların ve burulma dengesizliği çok olan binaların yapılmasına engel olur. Yönetmelik hükümleri, düzensizliğin kendisinden çok düzensizlik sonucu ortaya çıkan hususlar hakkındadır. Düzensizliğin varlığı kabul edilmekle birlikte cezalandırma yoluyla tasarımcıların düzensizliklerden vazgeçecekleri umulmaktadır. Tasarım kuvvetlerinin arttırılması ya da gelişmiş analiz teknikleriyle daha iyi bilgi sahibi olmak tek başına problemin çözümü için yeterli olmamaktadır. Aslolan tasarım sırasındaki çözümdür. Yönetmelikte tanımlanan ve şekil 5-5 ve 5-6 da gösterilen şekil düzensizlikleri yapılandırma problemlerinin varlığını tesbit etmekte kullanılabilir. Mimari tasarım kaynaklı dört önemli yapılandırma problemi aşağıdaki kısımda ayrıntılı olarak ele alınacaktır. Bir yapılandırma probleminin çözümünde istenmeyen bir durumu tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmadığında, onların çözümü için bazı kavramsal önerilere de yer verilmiştir.

8 5.5 DÖRT ÖNEMLİ YAPILANDIRMA DURUMU Mimari tasarım kaynaklı, deprem performansını önemli derecede etkileme potansiyeline sahip dört yapılandırma durumu (düşeyde iki, planda iki) şunlardır: Yumuşak ve Zayıf katlar Süreksiz Perde Duvarlar Yapı dış çevresindeki dayanım ve rijitlik değişimleri İç Köşeler

9

10 5.5.1 Zayıf ve Yumuşak Katlar Problem ve tipleri Büyük gerilme yığılmasına sebep olan en önemli sorun, yumuşak kat problemidir. Burada kullanılan yumuşak kat terimi, zemin katın diğer katlardan daha az rijitliğe sahip olmasını ifade etmektedir. Yapı yönetmeliklerinde kullanılan yumuşak ve zayıf kat kavramları arasında fark vardır. Yumuşak kat, üst katlara göre daha esnek veya rijitliği daha düşük olan katlar için kullanılırken zayıf kat terimiyle özellikle kesme dayanımının daha az olduğu ifade edilmektedir. Hangi katta olursa olsun yumuşak ya da zayıf kat bir problemdir. Yapıya etkiyen birikimli yatay kuvvetin en büyük değeri tabanda gerçekleştiğinden birinci ve ikinci katlar arasındaki herhangi bir süreksizlik en önemli durumu oluşturur. Şekil 5-7 de büyük gerilme yığılmasının birinci kattaki oluşumu bir diyagram dizisi ile gösterilmiştir. Deprem yükleri etkisindeki göreceli kat ötelemesi (şekil 5-7A) bütün katlarda birbirine yakın olarak dağılmaktadır. Yumuşak kat olması halinde ise neredeyse bütün göreceli kat ötelemeleri toplamı zemin katta oluşmakta ve dolayısıyla ikinci katla birleşim bölgesinde gerilme yığılması ortaya çıkmaktadır (Şekil 5-7B). Bu yığılma ikinci kat düğümlerinde zorlanmayı arttırarak şekil değişimini ve göçmeyi tetiklemektedir (Şekil 5-7C). Şekil 5-7 Yumuşak birinci katın göçme mekanizması ötelenme ötelenme normal Yumuşak kat Göçme Gerilme yığılması Esnek birinci kat Süreksizlik: yük yapı içinde dolaşmakta Ağır üstyapı Şekil 5-8: Üç ayrı yumuşak kat tipi Yumuşak ilk kat oluşumuna yol açan üç tipik durum şekil 5-8 de gösterilmiştir. Şekil 5-8A daki ilk durumda birinci ve ikinci kat, üst katlara nazaran önemli oranda esnektir. (Deprem yönetmeliklerinde yumuşak kat durumu olup olmadığı sayısal değerler yardımı ile belirlenir.) Bu süreksizlik, çoğunlukla çerçeve tipi yapılarda ilk kat yüksekliğinin üst katlara göre daha fazla olmasıyla ortaya çıkmaktadır. Böyle durumlarda rijitlik değişimindeki tutarsızlıkları açıklamakta kısım şekil 4-13de verilen küp yasasının kullanıldığını hatırlayınız.

11 Şekil 5-B de gösterilen ikinci durum ise, düşey çerçeve elemanlarının zemin katta daha büyük açıklıklar elde edebilmek için temele kadar devam ettirilmeden ikinci katta kesilmesi şeklinde uygulanan yaygın tasarım anlayışından kaynaklanmaktadır. Bu durumda, rijitlik ve dayanımdaki ani değişiklik sonucu yük aktarımında süreksizlik meydana gelmektedir. Son olarak yumuşak kata, yukarıdaki ağır yapıyı taşıyan duvarsız birinci kat (Şekil 5-8C) sebep olabilir. Üst katlardaki duvarların perde duvarlar olması hali, en ciddi durumu oluşturur. Bu durum, zayıf ve yumuşak kat probleminin özel bir hali olduğundan kısım de ayrıca tartışılmıştır. Şekil 5-9, 1994 Los Angeles Northridge depremi sonrası Meadows apartman binalarını göstermektedir. Bu binaların ilk katlarının araba park edilmesi amacıyla açık bırakılması zayıf ve esnek kat oluşumuna yol açmıştır. İlk kat kolonlarının kesme kapasitesi ile bu büyük ahşap çerçeveli yapılarda bulunan az sayıdaki duvar yetersiz kalmış ve meydana gelen göçme sonucu 16 kişi hayatını kaybetmiştir. Northridge de prefabrik beton çerçeve ile desteklenmiş iki katlı ahşap karkas binalar şekil 5-10 da görülmektedir. Zemin katta iskân düşünülmediğinden şiddetli sarsıntı ile tamamen göçen ilk katta kimse yaralananmamıştır. Çözüm yolları Yumuşak ve zayıf kat sorununun en iyi çözümü mimari tasarım sırasında süreksizlikten kaçınmaktır. Birinci katın üst katlara göre daha büyük açıklığa veya daha yüksek olması hususunda makul sebebler bulunabilir. Böyle durumlarda, daha dikkatli mimari/taşıyıcı sistem tasarımıyla süreksizlikleri azaltma yoluna gidilmelidir. Alınabilecek basit bazı önlemler Şekil 5-11 'de gösterilmiştir.

12 Şekil 5-11 Yumuşak kat Yumuşak birinci kat problemi için çözüm yolları Kolon ekleme Çaprazlarla destekleme Dıştan payandalama Narin kolonlu ve yüksek birinci katlı her bina yumuşak kat özelliği göstermez. Yumuşak katın varolabilmesi için, yatay kuvvetleri taşıyan sistemin esnek kolonlardan meydana gelmesi gerekir. Tasarımcıların bazen bina tabanında narin ve zarif bir görünüm oluşturma çabası yumuşak kat oluşumuna yol açar. Şekil 5-12 gösterildiği gibi ustaca bir mimari / yapısal tasarımla aynı etki elde edilebilir. Gösterilen bina Vina del Mar, Şili sahildeki 21 katlı bir apartmandır. Bu bina1985 Şili depremini zarar görmeden atlatabilmiştir Süreksiz Perde Duvarlar Sorun ve tipik durumlar Yatay kuvvetlere direnen ana elemanlar olan perde duvarlar, eğer çatıdan temele sürekli bir şekilde yük aktaramazlarsa süreksizlik noktalarındaki gerilme aşırı değerlere ulaşabilir. Perde duvarlardaki süreksizlik yaygın fakat önemli bir yumuşak birinci kat problemi meydana getirir.

13 Süreksiz perde duvarlarda temel bir tasarım çelişkisi vardır. Bir perde duvarın amacı her kattaki diyafram yükleri toplamak ve en kısa yoldan doğrudan temele aktarmaktır. Yük aktarımında kesinti istenmez, hele kesme kuvvetinin en büyük olduğu yapı tabanında perde duvarın kesilmesi büyük bir hatadır. Dolayısıyla perde duvarın ikinci katta kesilmesi yumuşak ilk-katla ilgili en kötü durumu yansıtır. Düşey rijitlik ve dayanımda var olan her süreksizlik gerilme yığılmalarına yol açar, yapının bütün geri kalan kısmını taşıyan zemin katın hasar görerek elden çıkan ilk değil en son kat olması gerekir San Fernando, California, depreminde hasar gören Olive view Hastanesi, süreksiz perde sorununun aşırı bir şeklini temsil etmekteydi. Ana binanın düşey doğrultudaki yapılandırılmasında çatı katı da sayılırsa toplam beş katlı rijit perde artı çerçeve sisteminden oluşan yapı, tabanda bulunan iki yumuşak katlı kısmın üzerine oturmaktaydı (Şekil 5-13, 5-14). İkici kat, büyük bir açık alan oluşturacak şekilde dışarı uzanmaktaydı. En büyük hasar yumuşak kat kısmında meydana geldi. Üst katlar, blok şeklinde büyük ötelenme yaptı. Zemin kat kolonlarının üst ve alt uçları bu ötelenmeye uyum sağlayamayınca bina büyük hasar aldı. Kolonlardan birinde, düşey eksene göre olan en büyük kalıcı yerdeğiştirme 76 cm mertebesindeydi (Şekil 5-15). Bina göçmedi, ancak yoğun bakımda olan iki hasta ile bina dışında çalışan bir bakım personeli olmak üzere toplam üç kişi deprem sebebiyle hayatını kaybetti. Çözüm Yolu Kesintili perde probleminin kesin çözümü, bu tür perdelerin yapılmaması ile sağlanır. Ancak bu tür durumlarda da planlama, dolaşım ve görüntü ile ilgili mimari sorunlar ortaya çıkar ki bu durum tasarım aşamasının başında yatay kuvvetlerin perde duvarlarla karşılanması fikrinin yanlış olduğunu gösterir. Eğer perde duvarların kullanılmasına başlangıçta karar verilmişse o takdirde yapının eskiz çalışmaları sırasında mimar ve mühendislerin birlikte çalışarak bu elemanların boyut ve yerlerini belirlemesi en doğru davranış olacaktır.

14 5.5.3 Çevrede Rijitlik ve Dayanım Sorun ve tipik durumlar Bölüm 4.11 'de tartışıldığı gibi bu problem, geometrik bakımdan düzenli ve simetrik olmasına rağmen sismik tasarım yönünden düzensiz yapılarda ortaya çıkabilir. Bir yapının deprem etkisi altındaki davranışı, çevre tasarımından fazlaca etkilenir. Eğer çevre rijitliği ve dayanımı arasında büyük bir fark bulunuyorsa kütle merkezi ile rijitlik merkezleri çakışmazlar dolayısı ile yapı rijitlik merkezi etrafında burulma kuvvetlerinin etkisiyle dönmeye zorlanır. Şekil 5-16, 1985 depreminden sonra Şili nin Viña del Mar kentindeki, bir binayı ve bu binaya ait kat planını göstermektedir. Bu şehir bir okyanus beldesidir ve daireler açık cepheleri plaja bakacak şekilde tasarlanmıştır. Bu yedi katlı küçük apartman binasında her katta üç daire bulunmaktadır. Depreme karşı dayanım, arka taraftaki hizmet alanları ve asansör kısmının etrafında bulunan betonarme perde duvarlarla sağlanmaktaydı. Deprem direncinin dengeli olmaması yüzünden, rijitlik merkezi etrafında dönerek aniden eğilen ve neredeyse çökecek duruma gelen bu binalar daha sonra yıktırılmıştır. İtfaiye ve motor bakım atölyeleri gibi binalarda araçların geçişi için sağlanan açık ön tasarım ya da büyük kapı boşlukları dengesiz çevre yapısına örnek olarak verilebilir. Tek bir yapıda yâda bir alışveriş merkezi içinde birleşik halde bulunan mağazalar, şekil olarak genellikle üçü kapalı biri açık camlı vitrinden oluşan (Şekil 5-17) kutular şeklindedir.

15 Çevrenin dayanım ve rijitliğindeki dengesizlik arttıkça yapıya etkiyen burulma kuvvetleri de artar. Mağazalar gibi büyük yapılarda vitrin olarak düzenlenen bir kaç katın bulunması sebebiyle rijitlik dengesi önemli oranda bozulur Alaska depreminde çevre rijitliğindeki dengesizlik yüzünden hasar gören mağazalara en iyi örnek Penney mağazasıdır (Şekil 5-18). Çözüm yolları Bu sorunun çözümü, çevre direncinin dengelenmesi yoluyla burulma olasılığını azaltmaktır. Mağaza girişiyle ilgili örnek çözümler aşağıda verilmiştir. Burada önerilen alternatif tasarım stratejilerini (Şekil 5-19) diğer yapı tiplerinde de kullanmak mümkündür. İlk strateji tüm çevrede yaklaşık eşit rijitliğe sahip çerçeve yapı tasarlamaktır. Çevredeki ışık geçirmez kısım, çerçeve sismik performansını etkilemeyecek şekilde tasarlanan bir kaplama şeklinde imal edilebilir. Bu durum ya hafif kaplama yoluyla veya çerçeveden yalıtılmış beton ya da taş gibi rijit malzemeler, (Şekil 5-19A) yoluyla başarılabilir. İkinci yaklaşımda, diğer duvarlar (Şekil 5-19B) tarafından sağlanan rijitliğe yaklaşmak için açık yüzde yâda yakınında, yeterli perde duvarlar eklemekle açık cephelerin rijitliğini arttırmaktır.

16 Şekil 5-19 Dengesiz çevre direnci problemi için çözüm yolları Hafif cephe kaplaması Rijit duvarlar Çerçeve oluşturmak Rijit diyafram Üçüncü çözüm yolu olarak açık cephede, kapalı cephelerdeki duvar rijitliğine yakın rijitlikte moment dirençli ya da çapraz elemanlı çerçeve sistemi kullanılabilir. Bu durumu gerçekleştirmek tamamen cephelerin büyüklüğüne bağlıdır; uzun çelik bir çerçevenin rijitliği uzun bir beton duvarın rijitliğine hiç bir zaman yaklaşamaz. Oldukça uzun çelik bir çerçevenin rijitliği ile hafif bölme duvar (kontraplak) rijitliklerinin birbirine yakın olması sebebiyle bu çözüm, ahşap çerçeveli küçük apartman binaları, zemin katta garaj alanı bulunan küçük mağaza cepheleri ve motellerde uygulanabilir (Şekil 5-19C). Burulma olasılığı kabul edilerek, moment dirençli çerçeve, perde duvarlar ve diyaframdan oluşan birleşimle bu etkiye karşı koyacak kapasiteye sahip taşıyıcı sistem seçilebilir. Bu çözüm, büyük eksantrik yükler etkisinde olan (Şekil 5-19D) rijit diyaframlara sahip nispeten küçük yapılar için geçerlidir. Yukarıda sözü edilen problemin özel bir hali olan ve garaj-üstü-ev terimiyle tanımlanan problemi çözmek için ahşap çerçeveli konut yapılarda rahatlıkla kullanılabilecek yüksek kesme kapasiteli prefabrike metal perde duvarlar üretilmiştir Parçalı Yapılardaki Girintili/İç Köşe Noktaları Sorun Tipleri Plan şekli L, T, H ve benzeri/birleşimi olan yapılarda girintili köşe bulunması ortak bir özelliktir (Şekil 5-20). Bu tür yapılarda iki tip problem ortaya çıkar. Birinci problem, yapı kanatlarında/parçalarında bulunması muhtemel rijit elemanlar sebebiyle kanatlarda oluşacak farklı hareketin doğuracağı girintili köşe gerilme yığılmalarının önlenemez oluşudur. İkinci problem ise burulmadır. Burulmanın sebebi kütle merkezi ile rijitlik merkezinin bütün mümkün deprem doğrultuları için geometrik olarak çakıştırılamamasıdır. Sonuçta yapı, rijitlik merkezi etrafında planda döner. Bu sırada ortaya çıkan kuvvetleri tahmin etmek ve belirlemek oldukça güçtür. Şekil 5-21, girintili köşe problemi

17 kaynaklı sorunları göstermektedir. Gerilme yığılması, burulma kuvvetine bağlıdır. Ortaya çıkan kuvvetler ve bu sorunun şiddetinde aşağıda belirtilen hususlar etkilidir. Yer hareketinin özellikleri Binanın kütlesi Taşıyıcı sistem tipi Kanatların uzunlukları ve uzunluk/genişlik oranları Kanatların yükseklikleri ve yükseklik/derinlik oranları Şekil 5-20 İç köşeli plan biçimleri Şekil 5-21 İç köşeli plan biçimleri burulma burulma Gerilme yığılması Kütle merkezi Zemin hareketi Rijitlik merkezi Şekil 5-22, 1964 Alaska depremi sonrası bir lise binasını göstermektedir. Fotografta geniş açılı L biçimli binanın iç köşesindeki hasar belirgin olarak seçilebilmektedir. Ağır duvarların büyük kuvvetleri çektiği unutulmamalıdır. Bu fotoğrafa bakılarak, alt kattaki iki pencere arasında kısa kolon oluşumu sebebiyle meydana gelen X

18 şekilli kesme çatlakları ile üst tarafta gerilme yığılmasının oluştuğu bölgenin pencereler konmak suretiyle zayıflatıldığı söylenebilir. Yerleşim bölgelerinde bulunan bu tür L, T, H plana sahip binalar, çevre odalara dış cephe ve gün ışığı sağlaması bakımından özellikle otel ve konutlarda hala en çok tercih edilen yapı formları arasındadır. Depreme dayanıklılık bakımından çok sorunlu olan bu tür yapıların yaygınlığı şaşırtıcı gelebilir. Girintiliköşelere sahip binaların hasar örnekleri yaygındır ve bu sorun gözlemciler tarafından kolaylıkla belirlenebilir. Sit alanlarındaki otel ve çok katlı yapılarda bu yapı formunun doğal bir parçası biçiminde oluşan avlu da her zaman tercih edilmiştir. Modern yapılarda, yapı şekli değiştirilmeden avlu kısmı camla kapatılmaktadır. Çözüm Yolları Bu sorunun iki ayrı yaklaşımla çözümü yapılabilir. Ya bina basit şekilli parçalara ayrılır ya da kanatlar güçlü elemanlarla birbirine bağlamak suretiyle dengeli bir rijitlik dağılımı sağlanır (Şekil 5-23). İkinci çözümün yalnızca küçük binalarda uygulanabileceği unutulmamalıdır.

19 Şekil 5-23 İç köşeli plan probleminin çözüm yolları ayırma güçlendirme Rijit elemanlar ekleme Yapının parçalara ayrılmasına karar verilmişse her bir parçanın yatayda ve düşeyde dengeli olarak yapılandırılması ve kendisine etkiyecek yatay ve düşey kuvvetlere direnme kapasitesinin bulunasına özen gösterilmelidir. Yapı parçalar arasında bırakılacak derz miktarı, bina parçalarının yapacakları en büyük yerdeğiştirmelerin birbirlerine doğru olacağı en gayri müsait durum gözönüne alınarak hesaplanmalı ve toplam yerdeğiştirmeden daha büyük olacak şekilde belirlenmelidir. Şekil 5-24 İç köşedeki gerilmenin azaltılması

20 Yapının parçalara ayrılmasından vazgeçildiğinde kiriş gibi elemanların kesintisiz olarak uzatılması yoluyla kuvvet aktarımının yapılması, bunun için de tasarımın uygunluğu çok önemlidir. Mümkün olduğu takdirde bu bölgelerde tüm yapı yüksekliği boyunca uzanan perde duvarlar inşa etmek çok faydalıdır. Kanatların serbest uçlarındaki deformasyon çok daha fazla olacağından bu bölgelere de betonarme perde duvar gibi rijitleştirici elemanlar yerleştirmek hususunda çaba gösterilmelidir. Dik açılı olan iç köşelere göre geniş açılı olan köşe noktalarında gerilme yığılmaları azalır (Şekil 5-24). Bu durum, çelik levhalarda bulunan yuvarlak deliklerdeki gerilmenin dikdörtgen şekilli deliklere göre daha az olmasına ya da kesitteki değişimin aniden yapılması yerine tedricen olmasının tercih edilmesi hususlarına benzetilebilir. 5.6 MİMARİ VE YAPISAL DİĞER SORUNLAR Devrilme: Yapılar Niçin Devrilmez, Göçer Binaya gelecek yatay kuvvetleri, yapının kütlesi ya da ağırlığını F=ma bağıntısında yerine yazarak belirlemekteyiz. Bunun dışında deprem sırasında, ikinci mertebe etki adı verilen ve yapı ağırlığından oluşan aşırı zorlanma sebebiyle hasar görme hatta göçme meydana gelebilir. Düşey elemanlardaki eksenel kuvvetler, yapıdaki yatay ötelenme sonucu eleman eksenlerinden uzaklaştıklarında kolon ve perde duvarlar gibi düşey taşıyıcılar burkularak göçebilir. Bu olaya mühendisler P-e veya P-delta etkisi adını verirler. Burada P düşey yük veya ağırlığı, e ya da delta kaçıklığı veya diğer bir deyişle kuvvetin ekseninden uzaklaşma miktarını göstermektedir. Devrilen her cisimde de bu etki söz konusudur (Şekil 5-25). Kısa bodur bir yapıya nazaran uzun narin bir yapının çok daha büyük devirici kuvvetler etkisinde olacağı açıktır. P-delta etkisinin problem teşkil edip etmeyeceği hususunda yapının geometrik oranları belirleyicidir. Yatay kuvvetlere karşı direnç perde duvarlarla sağlanmaktaysa bina boyutlarına ait oranlardan ziyade perde duvar boyutlarına ait oranların daha önemli olacağını söylemeliyiz. Depremlerde binalar nadiren devrilir, çünkü yapılar homogen olmayıp pek çok elemanın birleşmesinden meydana gelmektedir. Deprem kuvvetleri yapıyı meydana getiren elemanları birbirinden ayırınca yapı devrilmeden önce göçmektedir. Şekil 5-25 deki dosya dolabı gibi güçlü homogen yapılar ise devrilecektir. Şekil 5-25 Yapılar niçin göçer, devrilmez yer hareketi

21 1985 Mexico City depreminde büyük çelik çerçeveli Piño Suarez apartmanlarından birinin devrilmesi nadir bir örnektir. Yaklaşık olarak birbirinin aynısı olan üç yapıdan birisi göçmüş, birisi ağır ve diğeri de orta derecede hasar almıştır. Çevresinde asimetrik yanal destek elemanları olan bu yapılarda çelik çerçevelerin bağlantı detayları zayıftı ve burkulma söz konusu idi (Şekil 5-26). Loma Prieta depreminde California Oakland, Cypress otoban viyadüğünde oluşan göçme de alçak yapısal göçmeye ait nadir örneklerdendir (Şekil 5-27).

22 5.6.2 Delikli Perde Duvarlar Mimari/yapısal bir diğer istenmeyen durum, kapı ve pencere boşlukları yüzünden perde bütünlüğünden taviz verilmesidir. Bu gibi durumlarda ayrıntılı bir analizle yatay kesme kapasitesinde önemli bir kayıp yaşanmadan yük aktarımında sürekliliğin sağlandığı gösterilmelidir. Bazı delikli perde duvarlardaki hizalanmamış açıklıklar davranışı olumlu şekilde etkileyebilir (Şekil 5-28) Güçlü Kiriş, Zayıf Kolon Yapı tasarımında, şiddetli deprem etkisi altında kirişlerin kolonlardan önce göçmesi esas alınır. Bu şekilde yapının toptan göçme ihtimali azaltılır. Kısım de açıklanan ve bazen istenmeden kolonların aralarındaki boşlukların güçlü veya rijit yapısal olmayan elemanlarla kapatılması sonucu ortaya çıkan kısa-kolon etkisi, zayıf kolon güçlü kiriş durumuna benzetilebilir. Şekil 5-29 daki otopark, 1987 California Whittier depreminde güçlü kiriş zayıf kolon problemi yüzünden hasar görmüştür.

23 5.6.4 Zayıf Kesitler ve Çekme Katlı Yapılar Düşeyde çekme katlı yapıların özellikle çekme düzleminde olmayan kolon ve duvarlarında süreksizlik ortaya çıkar. Yatay zayıf düzlemler, 1995 Kobe Japonya depreminde olduğu gibi (Şekil 5-30) pencere ve diğer açıklıkların hatalı yerleştirilmesinden de kaynaklanabilir. 5.7 YİRMİNCİ YÜZYILIN PROBLEMİ: DÜZENSİZ YAPILAR Buraya kadar hasara hatta göçmeye yol açan düzensiz mimari ve yapı tipleri üzerinde duruldu. Pek çok binada mevcut olan bu düzensizliklerin yapıların deprem performansını nasıl etkilediği ve tehlikeli durumlara yolaçtığı hususu tasarımcılar tarafından iyi anlaşılmalıdır. Düzensiz yapı sorununu ondokuzuncu yüzyılın yapı teknolojisindeki gelişme ile yirminci yüzyılın mimari tasarım anlayışı ortaya çıkarmıştır Uluslararası Tip ve Sismik Etkileri On dokuzuncu yüzyılın sonunda çelik ve betonarme çerçevelerin kullanılmaya başlaması, binaları taşıyıcı (yığma) duvarlarının dayattığı kısıtlamalardan kurtardı. Ancak, yirminci yüzyılın ilk yıllarına kadar Batı mimari kültürü, demiryolu istasyonları veya gökdelenler gibi tamamen yeni yapı tiplerinde bile tarihi yapı tarzını sürdürdü. Kullanılan mimari formlarda yığma yapı tekniğinden doğan tüm zorunluluklar mevcuttu. Gizli çelik çerçeve olması durumunda bile dekoratif kemer kullanmak yaygındı. Bu gelişmiş-yığma yapı formları yirminci yüzyılda da ayakta durmaktadır (Şekil 5-31).

24 Mimari estetikteki bu anlayışın, teknik, ekonomik ve politik boyutları vardı. Bu mimari tarzla son derece ekonomik, sade, dörtgen kutu şekilli hemen hemen tüm yapılara estetik görünüm verilebilmekteydi. Uluslararası stil çelik ve betonarme çerçeveler sayesinde zerafet ve narinlikle estetik zevki en iyi şekilde ortaya çıkardı. Uluslararası üslubun ilkörneği olarak 1930 yılında Paris'te inşa edilen Pavillon Suisse binası (Şekil 5-32) verilebilir. Mimar ve mühendislerce binalardaki çerçeve estetiğinin istismarıyla, sismik yapılandırma sorunlarına ait tohumlar da ekilmeye başlanmıştır. İlk yapı formlarındaki tarz, çoğunlukla bizim ideal sismik bina yerleşimine yakındır. Ancak bu yapı tarzının, önceki çerçeve ve yığma yapılarda bulunmayan bazı özellikleri genellikle kötü sismik performansa neden oluyordu. Bunlar: Yapının bacaklar veya sutunlar üzerinde yükselmesi Bu tür binaların daha önceki yapılarda bulunmayan, bina sakinleri ve ziyaretçilerine ait bir ortak mekânın ortaya çıkması ya da otopark olarak kullanılması gibi çekici fonksiyonel özellikleri vardı. Ayrıca binanın havada hafif şekilde yüzüyormuş gibi görünmesi estetik bakımdan çekiciydi. Düşey doğrultudaki süreksizlikten kaynaklanan sismik etkiler tam olarak anlaşılıncaya kadar tasarımcılar zayıf ve yumuşak katlı yapılar üretmeye devam etti. İç yığma duvarların kaldırılması ve planda serbestlik Planlama özgürlüğü, fonksiyonel bakımdan etkin, ışık ve mekân düzenlenmesi bakımından da yeni olanaklar sağladı. Ancak, yığma duvar ve kaplamalı bölümlerin çerçeve ve alçıpan ile değiştirilmesi binanın enerji yutma yeteneğini büyük oranda azaltarak kat ötelenmelerinin artmasına ve daha fazla yapısal olmayan hasara belkide göçmesine yol açacaktı. Dış cephenin camlanması husundaki büyük artış ve hafif giydirme/perde duvarların icadı Yeni mimari tarzın bir gereği olan giydirme cephe duvarları, süreki olarak gelişmeye devam etmektedir. Dış cephenin kaplanmasında bir taraftan en ekonomik çözümü teşkil ederken diğer taraftan bu gün kullanılan çift camlı çerçevesiz duvarlara öncülük edildi. İç mekândaki serbest planlamaya benzer şekilde hafif dış cephe kaplamaları da enerji tüketimini azaltarak göreceli kat ötelenmelerinde artışa yol açmaktadır. II. Dünya Savaşı sonrası büyük bir kentsel gelişme yaşandı. Yapılaşmada kullanılan formlar basit ve süslemesiz olduğundan çok ekonomikti. Hızla yaygınlaşarak kabul gören bu tarz maalesef yeni çerçeveli yapıların gerektirdiği sünekliğe sahip değildi ile 1970 li yıllar arasında estetiği ve ekonomikliği ile rağbet gören bu uluslararası yapı tarzından miras kalan zayıf deprem direnci, kasaba ve şehirlerimizde deprem açısından bir tehdit olmaya bu gün bile devam etmektedir.

25 Yapılandırma düzensizlikleri genellikle tasarımcının kapris ya da bilgisizliğinden çok, akustik planlama ve kentsel tasarım gerekleri sebebiyle ortaya çıkmaktadır. Şekil 5-5 ve 5-6 da gösterilen düzensizlikler, estetik ve fonksiyonel algılama kaynaklı mimari tasarım hatalarıdır. Bu hatalar, tasarım becerisi, mimar ve mühendis arasındaki karşılıklı anlayış ve tasarım konularını görüşme isteği bulunması halinde önlenebilir. Mimarların olası tasarım yüklerini anlaması, mühendislerin de tasarım hedeflerini benimsemesi ve onlara yaratıcı bir şekilde katılması gerekmektedir. 5.8 PROBLEM ÖNLEYİCİ TASARIM Mimarların özgün yapı formu konusundaki araştırma ve ısrarları yüzünden; bina tipi, boyutları ve fonksiyonundan bağımsız düzenli yapı hususundaki teşvik ve zorlamalar pek de başarılı olamadı. Bu konudaki gelişme ve yeni eğilimler kısım deki şekil 5-38 de gösterilmiştir. Şekil 5-5 ve 5-6 de gösterilen deprem yönetmeliği koşulları, sıradan ekonomik bina yapımına yöneliktir. Düzensiz yapıların tasarım kuvvetlerinde mütevazı bir artışla ya da büyük binalar için, daha gelişmiş analitik yöntemlerin kullanılması ile sınırlı cezalar temelde maliyete yansımaktadır. Sadece aşırı yumuşak kat ve deprem riski yüksek bölgelerde aşırı burulma tamamen yasaklanmıştır. Bu durum ideal yapılandırmanın faydalarını kullanan mimara tasarım amaçlarına uygun düzensiz yapı formları hususunda izin veren bir tutumu göstermektedir Düzenli Yapı Tasarımı İdeal yapılandırma şu durumlarda kullanılır: Yönetmeliğe uygun en ekonomik tasarım ve yapım için, sismik detaylarda basitlik ve taşıyıcı sistem elemanlarının konum ve boyutlarının değiştirilmesi gereken durumlarda, En düşük maliyetle en iyi deprem performansı gerektiğinde, En yüksek sismik performans gerektiğinde, Düzensiz Yapı Tasarımı Tasarım, düzensizlikler içeriyorsa aşağıdaki adımlar izlenir: Mimarın tasarım tarzına alışmış yetenekli bir deprem mühendisi tasarımın başından itibaren eş-tasarımcı olarak istihdam edilmelidir Mimar, tasarım düzensizliklerinin farkında olmalıdır. Ayrıca gerilme yığılmaları ve burulma etkileri hakkında da bir fikri olmalıdır. (Bu etkilerin sebep ve çareleri yönetmelik hükümlerinde değil mimari/yapısal tasarımda yatmaktadır.) Mimar, tasarım karakterini değiştirecek yapısal formlara veya kolon ve kiriş boyutlarının artması gibi hususları kabul etmeye hazır olmalı, bunlara karşı çıkmak yerine tasarımın estetik bir parçası olarak yararlanmayı bilmelidir. Mimar ve mühendislerin düzensizliklerin etkilerini azaltacak yada yapı bütünlüğünden taviz vermeden istenilen estetik kaliteyi başarabilecekleri kendi meslekleriyle ilgili yaratıcılık ve hayal gücü olmalıdır. Aşırı düzensizlik, aşırı mühendislik çözümü gerektirir, bu da aşırı maliyet demektir, bu tür binaların da ilave maliyeti mazur gösterecek kadar sıradışı olması gerekir. Zayıf veya yumuşak kat asla olmamalıdır: bu husus, yüksek kat veya farklı kat yüksekliği olmayacak anlamına gelmez daha çok dengeli bir direnç oluşturacak yapısal tedbirler alınmasını sağlamaya yöneliktir.

26 5.9 ULUSLARARASI STİLİN ÖTESİNDE: DEPREM MİMARİSİNE DOĞRU? Bina sahiplerinin çoğu, sade ama güzel görünen ve yerel planlama bölümünü tatmin edecek ekonomik ve mütevazı bina ister. Ancak, yukarıda belirtildiği gibi mimar arada sırada binasının farklı görünmesini sağlamak için çok güçlü bir özlem duyar ki bu özlem, mimari tarz ve sanatta sürekli evrimin kaynağıdır. Bu özlem ile muhteşem formlar için olan talep birlikte gelişir. Mimarlık tarihi, mimari akımları ilk örneklerle besleyerek canlı ve bir sanat olarak heyecanlı tutan yeni tasarımların da bir ömrü olduğunu göstermiştir. Böylece, iktisat gibi, mimari tasarımın da her biri diğerini besleyen "arz ve talep tarafı" vardır. Uluslararası Stil, gündelik ekonomik binalarla zarif prestij sembolleri arasında bir yerde hala varlığını sürdürmektedir. Fakat günümüzde, çok sayıdaki kişisel tarz yarış halindedir. İyi sismik tasarım ilkeleri, kişisel tarzların gelişiminde herhangi bir rol oynadı mı? Geleceğin mimari eğilimlerinin, mühendislik gereklerine uygun görsel zarafet örneklerini verirken sismik tasarımdan ilham alması mümkün mü? Mimarların Simgesel ve Mecazi Form Arayışı Uluslararası tarzın estetik ilkeleri 1970 lerin ortalarında özellikle metal/cam kübik yapılar ciddi olarak sorgulanmaya başladı. Bu sorgulama sonunda post-modern olarak bilinen mimari yapı tarzı ortaya çıktı. Diğer özellikleri yanında post-modern yapı tarzında: Kemerler, dekoratif kolonlar, eğimli çatılar gibi orijinal elemanların taşıyıcı olmayan basit varyasyonlarının kullanımı, Dış cephe süslemelerinin canlandırılması, Şekilde simetrinin hakimiyeti, söz konusudur. Yapı stilindeki bu değişiklikler deprem bakımından olumludur. Klasik formlara dönüş, dekoratif elemanların taşıyıcı sitemden ayrılması ve simetri ilkesi sonuçta düzenli bir mimari/yapı anlamına gelir. Post-modernizmin erken dönemine ait bir simge olan ve son derece basit ve muhafazakâr yapı sistemi kullanılan Oregon daki Portland ofis binası, Michael Graves (Şekil 5-33) tarafından tasarlanmıştır. Nitekim, Şekil 5-33 de gösterilen modele benzer bir mimariye haiz olan bina tamamlandığında, büyük bir heyecan uyandırdı. Sansasyonu dış cephe işlemeleri, heykelleri ve seçilen renkler gibi yapısal olmayan unsurlar sağlamaktaydı.

27 Geleneksel mühendislikte bina yüklerini taşıyan çelik veya beton her sutunu, klasik post-modern kolonlar olarak görebiliriz. Genel olarak depreme dayanıklı yapı tasarımının post-modernizmin gelişimi üzerinde etkisi olmadığı açıktır, post modernizm kesinlikle estetik ve kültürel bir hareketten kaynaklanmaktadır. Post-modernizm, tarihi mimari tarzını yeniden meşrulaştırırken aynı zamanda, başka bir stil tam ters doğrultuda gelişmeye başladı. Başlangıçta "hi-tech" olarak kabul gören bu stil, mühendislikteki yeni malzeme ve teknikleri mimari araçlar olarak kullanma anlayışına döndü. Bu tarz özellikle İngiltere ve Fransa başta olmak üzere avrupa kökenli idi. Paris'teki Pompidou Merkezi (Şekil 5-34) gibi birkaç öncü çalışma bu stilin etkisinde kalmıştır. Bu tarzın kökeni ve gelişimi üzerinde sismik kaygıların hiçbir etkisi olmamasına rağmen, yapıların estetik bir motif olarak açığa çıkması yeni bir ilginin canlanmasını sağladı. Post modernizm, bir öncü stil gibi hızlıca ortadan kayboldu. Ancak dış dekorasyon ve eskiden türetilen formların kullanımını meşrulaştırması ile önem kazandı. Bunlar da ticari ve kurumsal mimariye ortak oldu (Şekil 5-35). "Yapı-Dekorasyonu" ile ucuz basitleştirilmiş tarihi veya dekoratif elemanlar yaygın hale gelmiştir. Ticari mimaride uluslararası stilin gelişmiş formları yaygın olarak kullanılmaktadır. Cam elyaf takviyeli beton ve metal yüzlü yalıtımlı paneller gibi yeni ve hafif malzemelerin kullanılması, binanın deprem kuvvetlerini azaltmada faydalı etkisi olmasına rağmen yönetmelik, yapısal olmayan elemanlardaki hasarı da azaltmak için artan göreceli kat ötelenmesini bir parametre olarak dikkate alır.

28 5.9.2 Günümüzün Yeni Mimari İlk Örnekleri İyi bilinen tasarımların önemi, popüler mimarların ilkörnekleri olmalarından kaynaklanmaktadır. Mimarlar form ve tasarım hususunda çok duyarlıdır. Yeni bir tarz, bir kez güven kazandımı, mimarlar tarafından dünya üzerinde uygulanmaya başlar. Şekil 5-36 ve 5-37 'de gösterildiği gibi bugün New York'taki çok katlı bir şirket merkezi, yarının banliyösünde sıradan bir büro olabilir. Ancak bugün, Uluslararası Stil ve "modern" mimarinin benimsediği, uygun formlar kümesi üzerinde bir fikir birliği yoktur. Şu anda, görkemli mimari tasarımı moda olarak belediyeler, büyük şirket ve kurumlar istemektedir. Yani, geleceğin olağan üstü yapılarına ait ilk örnekleri bugünün üstün mimarisi içinde bulmak mümkündür. Şekil 5-38, 1920'lerden günümüze kadar yüksek katlı binaların mimari formundaki evrimi gösterir. Uluslararası stilin hâkim olduğu yaklaşık yılları arasında görüntü olarak istikrarlı bir evrim vardır. Kısa bir aradan sonra post-modern mimari ile şirketler "yüksek teknoloji" modasına uydular. Yüzyılın sonlarına doğru, mimari formlar daha kişisel ve kendine özgü olurken evrim, rekabete dönüştü.

29 Milenyumun ilk beş yılında Liebskind in pürüzlü biçimlerinden Gehry nin çarpık yüzeylerine kadar bir dizi kişisel tarz ortaya çıktı. Londra'daki Foster Ofisi yüksek teknolojik tasarımda kendi iç evrimi sürdürmektedir. Genel olarak bugünkü yüksek binalar, dikey olmakta ve yük doğrudan temele aktarılmaktadır. Ayrıca yeterli sayıda düzlemsel dış duvarlar bulumaktadır. Bazı yüksek katlı kulelerde, yapısal olmayan bileşenlerin kullanımı ile mütevazı bir eğiklik elde edilmektedir. Daha yeni bir gelişme olarak Dünya Ticaret Merkezindeki Özgürlük Kulesi ("torklu" kule) ve Şekil 5-38 de gösterilen mimar Santiago Calatrava nın Malmö, İsveçte bulunan

30 "Turning Torso" kulesidir. Çok yüksek binalardaki, bu bükülmüş formların kendi görsel çekiciliği yanında rüzgar kuvvetlerini azaltma etkisi olmakla birlikte sismik açıdan herhangi bir anlamı bulunmamaktadır. Yüksek yapılara göre daha fazla özgürlük bulunan az katlı yapılarda, yapı formlarını planlamada Şekil 5-6 gösterilen düzensizliklerin çok daha ötesine geçme modası çıkmıştır. Şekil 5-39 günümüzün en etkili mimarlarından dördü tarafından sanat müzeleri için tasarlanan kat planlarının olağanüstü aralığını göstermektedir. Fazla parçalı cepheler artık modern toplumun izole ve kopuk unsurları için mecazi olarak anlam taşımaktadır. Tekrarlanan tasarım motifleri, genellikle beşik tonozlu çatı ve saçaklarda, metal ve cam giydirme cephe kaplamalarında ve pencerelerde bulunmaktadır. Tüm bu heyecanın içinde, daha çok özgünlük, hayal gücü ve genelde yüksek ciddiyet bulunmaktadır. Bu formların halka çekici gelip gelmediği ancak karayolları kenarlarında bulunan okul ve üniversite gibi kamu binalarına bakarak fark edilebiliriz (Şekil 5-40). Son olarak, uluslararası tarzla ilgili mimari eğilimlerin şekil düzensizlikleri çeşidini arttırıp arttırmayacağı sorgulanabilir. Cevabın düzensizlik çeşidinin artacağı yönünde olacağı açıktır. Çünkü yeni mimari, mühendise yapısal sorunlardan bağımsız olarak açıkça çözüm ortağı olma yerine çözümü bulma rolünü vermektedir. Kuzey İspanya düşük bir deprem bölgesidir. Cincinnati, Berlin ve Dallas depreme tabi değildir.

31 5.9.3 Deprem Mimarisine Doğru Post-modernizm ve sonrasında gelişen Uluslararası Stil dönemine mimari bir kavram aranırken belki de dünyanın sismik bölgelerinde çalışan mimar ve mühendislerin geliştireceği bu yeni alana "deprem mimarisi" adı verilebilir. Birinde sismik direnç sağlamak için gerekli olan elemanların dekorasyon amaçlı olanlardan ayrı tutulduğu diğerinde ise depremin mecaz olarak kullanıldığı iki farklı mimari anlayış söz konusudur Yatay-Kuvvet Taşıyıcı Sistemler Az ve orta katlı binalara sismik direnç sağlamakta kullanılan tek taşıyıcı sistemin dışarıdan uygulanan çapraz elemanlar olduğu açıkça bilinmektedir. Ortaçağ Almanya sı ve İngiltere de yarı ahşap ve ahşap yapılar için bu tür tarihî emsaller vardır. Çapraz elemanlarla destekleme günümüzde daha dekoratif bir görünüm sağladığı için estetik açıdan da değerli olan tek ve basit bir yöntemdir. Gerçekten de, "yarı ahşap" stilin ABD mimarisinin uygulamalı dekoratif bir unsuru olduğu yaygın kabul görmektedir. 1960'lı yılların San Francisco Korfezi civarindaki iki güçlü tasarımında, güçlü bir estetik tasarım motifi de olan çapraz elemanlar kullanıldı. Bunlar San Francisco ofisi mimarları Skidmore, Owings ve Merrill in tasarladığı Alcoa Ofis Binası ve Oakland Coliseumdur (Şekil 5-41).

32 Bu iki etkili tasarım ve diğer mimarların rüzgâra karşı kullandığı çapraz elemanlara rağmen, müteakip genel eğilim yatay direnç sistemlerini önemsizleştirme şeklindeydi. Mimarlar muhtemelen deprem sıklığını inkâr etme psikolojisinden kaynaklanan bir arzuyla açık çaprazların, geometrik formdaki saflık arzusu ile çeliştiğini düşündüler. Ancak, son yirmi yıl içinde yatay berkitme sistemlerinin dekoratif ama rasyonel desenlerinin (Şekil 5-42) kullanılması yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu yeni kabul edebilirlik muhtemelen post-modernizmin gerektirdiği süslemeye başvurmadan cepheye ilgi çekecek anlamlı bir yol bulmak arzusunun ortaya çıkardığı sıkıntıdan doğmaktaydı. Buna ek olarak, deprem tehdidinin daha iyi anlaşılmasıyla dışarıdan çaprazlarla desteklemenin bir güvence olduğu ortaya çıkmıştır. Dışarıdan çapraz elemanlarla destekleme aynı zamanda cephe görünümünün önemli olmadığı binalarda ekonomik bir güçlendirme yöntemi olarak önemlidir. Bu yöntemin bir avantajı da güçlendirme çalışmaları sırasında binanın kullanılmaya devam edilebilmesidir (Bölüm e bakınız). Dıştan destekleme ile yapılan güçlendirmeler, bazen 1960'ların bir dizi doğrusal tipteki sıkıcı cephelerine (Şekil 5-43) görsel açıdan olumlu bir ilgi eklemekteydi. Dışarıdan sismik destekleme ile binaların mekanik sistemlerinin de açığa alınması arasında bazı paralellikler vardır. Beyaz akustik tavanlardan sıkılan tasarımcılar, açıktaki renkli mekanik sistem ve cihazlara olan görsel ilgiyi fark etti. Sismik tasarım ile bir başka paralellik de mekanik sistemler açıkta olduklarında, daha fazla özen ve estetik bir bakış açısıyla tasarımın gerekli olmasıdır.

33 Benzer şekilde, dışarıdan çapraz elemanlarla destekleme de ayrıntılı bir şekilde tasarlanmalıdır. Bu durum bazı zarif tasarım formlarının ve malzeme kullanım biçimlerinin (Şekil 5-44) gelişmesine katkıda bulundu. Taban yalıtımı ve enerji sönümleyici cihazlar gibi yenilikler, bazen estetik görünüm ve güvenlik için istismar edilmektedir. Yeni Zelanda da tabanı ustaca izole edilen açık/dıştan çaprazlı çerçeve taşıyıcı sisteme sahip ilk binalardan olan (Auckland Union House) ofis binasının aynı zamanda (Şekil 5-45) açık birinci plaza katındaki hareket-kısıtlama sistemi görünür haldedir. Şekil 5-46 da gelişmiş dışarıdan çaprazlama yöntemine ait iki resim görülmektedir. Soldaki resimde 60 katlı bir binada, 10 kat yüksekliğinde olan çapraz elemanlardan sonraki 2 katlı çerçeve kısmında hidrolik sönümleyiciler bulunmaktadır. Sağdaki resimde ise rastgele karakterdeki hidrolik sönümleyicilere sahip 48 katlı bir bina gösterilmiştir. Yanal kuvvetleri taşıyacak çaprazlama sisteminin rastgele karakteri aslında yapı yüklerinin aktarımı dikkate alınarak belirlenmektedir. Burada amaç, yapı sistemlerine ilgi çekmek ve yatay kuvvetlere nasıl karşı konulacağı hissini herkesin kolayca algılayabileceği bir yönetmelik ortaya çıkartmaktır.

34 5.9.5 Bir Benzetim Olarak Deprem Bir tasarım unsuru olarak depremin daha teorik kullanımı, deprem sorununu dolaylı olarak yansıtan bir binanın tasarımına benzetilebilir. Nadir olan bu yaklaşımın belirli tip yapılar için bazı ilginç faydaları vardır. Bu yaklaşımın az sayıdaki geçerli örneklerinden biri Tokyo Nunotani Ofis Binasıdır. New Yorklu Mimar Peter Eisenman binasının, depremlerin bölgenin tektonik plaka yapısını periyodik olarak sıkıştırıp (Şekil 5-47) genişletmek şeklindeki titreşim hareketini mecazi olarak temsil ettiğini söylüyor. Bu mecazi yaklaşıma ait fikirler listesi, Yeni Zelanda daki Victoria Üniversitesi, mimarlık okulunda yapılan (Tablo 5.1) bir öğrenci tasarım projesinin bir parçası olarak öne sürülmüştür. Şekil 5-48 Nunotani Binası örnek alınarak hasarın bir benzetim olarak kullanıldığı bir öğrenci projesini göstermektedir. Mimar/sanatçı Lebbeus Woods, deprem kuvvetlerini bir tema (Şekil 5-49) olarak kullanıp olağanüstü güzellikteki çizimlerle hayali binalar yarattı. Woods binalarda yıkıma sebep olan etkileri keşfetmek için 1995 Kobe depreminden, pek çok çizim ve resimlerinde de San Francisco dan esinlenmiştir. Woods bu projelerinde yapı ve yerleşim hususundaki yeni ve yaratıcı fikirlerin, sadece depremlerden değil bir parçası olunan doğadan geldiğini ifade etmektedir. Deprem benzetimi ve depreme dayanıklılığın ifade edilmesiyle sismik etkinin talep ettiği dirence sahip ve estetik bakımdan güçlü formlarla bölgesel mimaride zengin ve yaratıcı bir alan sağlanmıştır.

35

TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof. Dr. Görün Arun

TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof. Dr. Görün Arun . Döşemeler TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof. Dr. Görün Arun 07.3 ÇELİK YAPILAR Döşeme, Stabilite Kiriş ve kolonların düktilitesi tümüyle yada kısmi basınç etkisi altındaki elemanlarının genişlik/kalınlık

Detaylı

. TAŞIYICI SİSTEMLER Çerçeve Perde-çerçeve (boşluklu perde) Perde (boşluksuz perde) Tüp Iç içe tüp Kafes tüp Modüler tüp

. TAŞIYICI SİSTEMLER Çerçeve Perde-çerçeve (boşluklu perde) Perde (boşluksuz perde) Tüp Iç içe tüp Kafes tüp Modüler tüp 1 . TAŞIYICI SİSTEMLER Çerçeve Perde-çerçeve (boşluklu perde) Perde (boşluksuz perde) Tüp Iç içe tüp Kafes tüp Modüler tüp 2 Başlıca Taşıyıcı Yapı Elemanları Döşeme, kiriş, kolon, perde, temel 3 Çerçeve

Detaylı

ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi

ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi ÖZET Donatılı gazbeton çatı panellerinin çeşitli çatı taşıyıcı sistemlerinde

Detaylı

BETONARME BİNALARDA DEPREM HASARLARININ NEDEN VE SONUÇLARI

BETONARME BİNALARDA DEPREM HASARLARININ NEDEN VE SONUÇLARI BETONARME BİNALARDA DEPREM HASARLARININ NEDEN VE SONUÇLARI Z. CANAN GİRGİN 1, D. GÜNEŞ YILMAZ 2 Türkiye de nüfusun % 70 i 1. ve 2.derece deprem bölgesinde yaşamakta olup uzun yıllardan beri orta şiddetli

Detaylı

Betonarme Çatı Çerçeve ve Kemerler

Betonarme Çatı Çerçeve ve Kemerler İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232 Betonarme Çatı Çerçeve ve Kemerler 2015 Betonarme Çatılar Görevi, belirli bir hacmi örtmek olan

Detaylı

ÇELİK PREFABRİK YAPILAR

ÇELİK PREFABRİK YAPILAR ÇELİK PREFABRİK YAPILAR 3. Bölüm Duvarlar. 4. Bölüm Kafes Kirişler. Duvarlar Çelik çerçeveli yapılarda kullanılan duvarlar da taşıyıcı yapı elemanları gibi çoğunlukla prefabriktir. Bu özellik üretimin

Detaylı

Taşıyıcı Sistem İlkeleri

Taşıyıcı Sistem İlkeleri İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232 Taşıyıcı Sistem İlkeleri 2015 Bir yapı taşıyıcı sisteminin işlevi, kendisine uygulanan yükleri

Detaylı

HASAR TÜRLERİ, MÜDAHALEDE GÜVENLİK VE ÖNCELİKLER

HASAR TÜRLERİ, MÜDAHALEDE GÜVENLİK VE ÖNCELİKLER HASAR TÜRLERİ, MÜDAHALEDE GÜVENLİK VE ÖNCELİKLER Yapım amacına göre bina sınıflandırması Meskenler-konutlar :Ev,apartman ve villalar Konaklama Binaları: Otel,motel,kamp ve mokamplar Kültür Binaları: Okullar,müzeler,kütüphaneler

Detaylı

Yapı Elemanlarının Davranışı

Yapı Elemanlarının Davranışı Kolon Türleri ve Eksenel Yük Etkisi Altında Kolon Davranışı Yapı Elemanlarının Davranışı Yrd. Doç. Dr. Barış ÖZKUL Kolonlar; bütün yapılarda temel ile diğer yapı elemanları arasındaki bağı sağlayan ana

Detaylı

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI Yrd. Doç. Dr. Uğur DAĞDEVİREN 2 3 Genel anlamda temel mühendisliği, yapısal yükleri zemine izin verilebilir

Detaylı

ÇELİK YAPILAR 7 ÇELİK İSKELETTE DÖŞEMELER DÖŞEMELER DÖŞEMELER DÖŞEMELER. DÖŞEMELER Yerinde Dökme Betonarme Döşemeler

ÇELİK YAPILAR 7 ÇELİK İSKELETTE DÖŞEMELER DÖŞEMELER DÖŞEMELER DÖŞEMELER. DÖŞEMELER Yerinde Dökme Betonarme Döşemeler Döşemeler, yapının duvar, kolon yada çerçeve gibi düşey iskeleti üzerine oturan, modülasyon ızgarası üzerini örterek katlar arası ayırımı sağlayan yatay levhalardır. ÇELİK YAPILAR 7 ÇELİK İSKELETTE Döşemeler,

Detaylı

YAPI VE DEPREM. Prof.Dr. Zekai Celep

YAPI VE DEPREM. Prof.Dr. Zekai Celep YAPI VE DEPREM Prof.Dr. 1. Betonarme yapılar 2. Deprem etkisi 3. Deprem hasarları 4. Deprem etkisi altında taşıyıcı sistem davranışı 5. Deprem etkisinde kentsel dönüşüm 6. Sonuç 1 Yapı ve Deprem 1. Betonarme

Detaylı

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 6- Risk Tespit Uygulaması: Yığma Bina

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 6- Risk Tespit Uygulaması: Yığma Bina RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR 6- Risk Tespit Uygulaması: Yığma Bina RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR BİRİNCİ AŞAMA DEĞERLENDİRME YÖNTEMİ BİNANIN ÖZELLİKLERİ Binanın

Detaylı

Çelik Yapılar - INS /2016

Çelik Yapılar - INS /2016 Çelik Yapılar - INS4033 2015/2016 DERS III Yapısal Analiz Kusurlar Lineer Olmayan Malzeme Davranışı Malzeme Koşulları ve Emniyet Gerilmeleri Arttırılmış Deprem Etkileri Fatih SÖYLEMEZ Yük. İnş. Müh. İçerik

Detaylı

YAPILARDA HASAR TESPĐTĐ-II

YAPILARDA HASAR TESPĐTĐ-II YAPILARDA HASAR TESPĐTĐ-II VII.Bölüm BETONARME YAPILARDA HASAR Konular 7.2. KĐRĐŞ 7.3. PERDE 7.4. DÖŞEME KĐRĐŞLERDE HASAR Betonarme kirişlerde düşey yüklerden dolayı en çok görülen hasar şekli açıklıkta

Detaylı

Binaların Deprem Dayanımları Tespiti için Yapısal Analiz

Binaların Deprem Dayanımları Tespiti için Yapısal Analiz Binaların Deprem Dayanımları Tespiti için Yapısal Analiz Sunan: Taner Aksel www.benkoltd.com Doğru Dinamik Yapısal Analiz için: Güvenilir, akredite edilmiş, gerçek 3 Boyutlu sonlu elemanlar analizi yapabilen

Detaylı

İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232. Döşemeler

İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232. Döşemeler İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232 Döşemeler 2015 Betonarme Döşemeler Giriş / Betonarme Döşemeler Kirişli plak döşemeler Dişli (nervürlü)

Detaylı

Nautilus kalıpları, yerinde döküm yapılarak, hafifletilmiş betonarme plak döşeme oluşturmak için geliştirilmiş kör kalıp sistemidir.

Nautilus kalıpları, yerinde döküm yapılarak, hafifletilmiş betonarme plak döşeme oluşturmak için geliştirilmiş kör kalıp sistemidir. Nautilus kalıpları, yerinde döküm yapılarak, hafifletilmiş betonarme plak döşeme oluşturmak için geliştirilmiş kör kalıp sistemidir. Mimari ve statik tasarım kolaylığı Kirişsiz, kasetsiz düz bir tavan

Detaylı

Yapıblok İle Akustik Duvar Uygulamaları: Digiturk & TV8

Yapıblok İle Akustik Duvar Uygulamaları: Digiturk & TV8 Yapıblok İle Akustik Duvar Uygulamaları: Digiturk & TV8 Ümit ÖZKAN 1, Ayşe DEMİRTAŞ 2 Giriş: Yapıblok, Yapı Merkezi Prefabrikasyon A.Ş. tarafından 1996 yılından beri endüstriyel üretim yöntemleri ile üretilen

Detaylı

BETONARME YAPILARDA BETON SINIFININ TAŞIYICI SİSTEM DAVRANIŞINA ETKİSİ

BETONARME YAPILARDA BETON SINIFININ TAŞIYICI SİSTEM DAVRANIŞINA ETKİSİ BETONARME YAPILARDA BETON SINIFININ TAŞIYICI SİSTEM DAVRANIŞINA ETKİSİ Duygu ÖZTÜRK 1,Kanat Burak BOZDOĞAN 1, Ayhan NUHOĞLU 1 duygu@eng.ege.edu.tr, kanat@eng.ege.edu.tr, anuhoglu@eng.ege.edu.tr Öz: Son

Detaylı

İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232. Yüksek Binalar

İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232. Yüksek Binalar İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232 Yüksek Binalar 2015 Yüksek bina: h>20~40m Düşey yüklerden çok yatay kuvvetler önemli Çelik, BA

Detaylı

BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ

BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ BÖLÜM II D ÖRNEK 1 BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ ÖRNEK 1 İKİ KATLI YIĞMA OKUL BİNASININ DEĞERLENDİRMESİ VE GÜÇLENDİRİLMESİ 1.1. BİNANIN GENEL ÖZELLİKLERİ...II.1/

Detaylı

Temel sistemi seçimi;

Temel sistemi seçimi; 1 2 Temel sistemi seçimi; Tekil temellerden ve tek yönlü sürekli temellerden olabildiğince uzak durulmalıdır. Zorunlu hallerde ise tekil temellerde her iki doğrultuda rijit ve aktif bağ kirişleri kullanılmalıdır.

Detaylı

DUVARLAR duvar Yapıdaki Fonksiyonuna Göre Duvar Çeşitleri 1-Taşıyıcı duvarlar; 2-Bölme duvarlar; 3-İç duvarlar; 4-Dış duvarlar;

DUVARLAR duvar Yapıdaki Fonksiyonuna Göre Duvar Çeşitleri 1-Taşıyıcı duvarlar; 2-Bölme duvarlar; 3-İç duvarlar; 4-Dış duvarlar; DUVARLAR Yapılarda bulunduğu yere göre, aldığı yükleri temele nakleden, bina bölümlerini birbirinden ayıran, bölümleri çevreleyen ve yapıyı dış tesirlere karşı koruyan düşey yapı elemanlarına duvar denir.

Detaylı

Prefabrik yapıların tasarımı, temelde geleneksel betonarme yapıların tasarımı ile benzerdir.

Prefabrik yapıların tasarımı, temelde geleneksel betonarme yapıların tasarımı ile benzerdir. Prefabrik yapıların tasarımı, temelde geleneksel betonarme yapıların tasarımı ile benzerdir. Tasarımda kullanılan şartname ve yönetmelikler de prefabrik yapılara has bazıları dışında benzerdir. Prefabrik

Detaylı

KOLEKSİYON A.Ş. TEKİRDAĞ MOBİLYA FABRİKASI DEPREM GÜVENLİĞİ VE GÜÇLENDİRME ÇALIŞMASI

KOLEKSİYON A.Ş. TEKİRDAĞ MOBİLYA FABRİKASI DEPREM GÜVENLİĞİ VE GÜÇLENDİRME ÇALIŞMASI KOLEKSİYON A.Ş. TEKİRDAĞ MOBİLYA FABRİKASI DEPREM GÜVENLİĞİ VE GÜÇLENDİRME ÇALIŞMASI Danyal KUBİN İnşaat Y. Mühendisi, Prota Mühendislik Ltd. Şti., Ankara Haluk SUCUOĞLU Prof. Dr., ODTÜ, Ankara Aydan SESKİR

Detaylı

Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü

Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Gazbeton, Tuğla ve Bims Blok Kullanımının Bina Statik Tasarımına ve Maliyetine olan Etkilerinin İncelenmesi 4 Mart 2008 Bu rapor Orta Doğu Teknik

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Yapı ve Deprem Uygulama Araştırma Merkezi

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Yapı ve Deprem Uygulama Araştırma Merkezi İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Yapı ve Deprem Uygulama Araştırma Merkezi GLOBAL MT FİRMASI TARAFINDAN TÜRKİYE DE PAZARLANAN LİREFA CAM ELYAF KUMAŞ İLE KAPLANAN BÖLME DUVARLI BETONARME ÇERÇEVELERİN DÜZLEMİNE

Detaylı

YAPAN: ESKISEHIR G TIPI LOJMAN TARİH: 15.02.2010 REVİZYON: Hakan Şahin - ideyapi Bilgisayar Destekli Tasarım

YAPAN: ESKISEHIR G TIPI LOJMAN TARİH: 15.02.2010 REVİZYON: Hakan Şahin - ideyapi Bilgisayar Destekli Tasarım YAPAN: PROJE: TARİH: 15.02.2010 REVİZYON: Hakan Şahin - ideyapi Bilgisayar Destekli Tasarım YAPI GENEL YERLEŞİM ŞEKİLLERİ 1 4. KAT 1 3. KAT 2 2. KAT 3 1. KAT 4 ZEMİN KAT 5 1. BODRUM 6 1. BODRUM - Temeller

Detaylı

Çok Katlı Perdeli ve Tünel Kalıp Binaların Modellenmesi ve Tasarımı

Çok Katlı Perdeli ve Tünel Kalıp Binaların Modellenmesi ve Tasarımı Çok Katlı Perdeli ve Tünel Kalıp Binaların Modellenmesi ve Tasarımı Mustafa Tümer Tan İçerik 2 Perde Modellemesi, Boşluklu Perdeler Döşeme Yükleri ve Eğilme Hesabı Mantar bandı kirişler Kurulan modelin

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ (Bölüm-3) KÖPRÜLER

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ (Bölüm-3) KÖPRÜLER İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ (Bölüm-3) KÖPRÜLER Yrd. Doç. Dr. Banu Yağcı Kaynaklar G. Kıymaz, İstanbul Kültür Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Ders Notları, 2009 http://web.sakarya.edu.tr/~cacur/ins/resim/kopruler.htm

Detaylı

TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof. Dr. Görün Arun

TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof. Dr. Görün Arun Dolu Gövdeli Kirişler TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof Dr Görün Arun 072 ÇELİK YAPILAR Kirişler, Çerçeve Dolu gövdeli kirişler: Hadde mamulü profiller Levhalı yapma en-kesitler Profil ve levhalarla oluşturulmuş

Detaylı

) = 2.5 ve R a (T 1 1 2 2, 3 3 4 4

) = 2.5 ve R a (T 1 1 2 2, 3 3 4 4 BÖLÜM 5 YIĞMA BİNALAR İÇİN DEPREME DAYANIKLI TASARIM KURALLARI 5.. KAPSAM Deprem bölgelerinde yapılacak olan, hem düşey hem yatay yükler için tüm taşıyıcı sistemi doğal veya yapay malzemeli taşıyıcı duvarlar

Detaylı

ÇATILAR. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi

ÇATILAR. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi ÇATILAR Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi ÇATILAR Bir yapıyı üstünden etkileyen yağmur, kar, rüzgar, sıcak ve soğuk

Detaylı

ÇELİK YAPILAR. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe

ÇELİK YAPILAR. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe. Çelik Yapıda Cephe ÇELİK YAPILAR Cephe elemanı yatay ve düşey elemanların oluşturduğu forma bağlı olarak rüzgar yüklerini iki yada tek doğrultuda aktarır. Bu, döşemenin düşey yükler altındaki davranışına benzer. 8 1 Çelik

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ ORTA KATLI BİNALARIN BİNA PERFORMANSINA ETKİ EDEN PARAMETRELER

TÜRKİYE DEKİ ORTA KATLI BİNALARIN BİNA PERFORMANSINA ETKİ EDEN PARAMETRELER TÜRKİYE DEKİ ORTA KATLI BİNALARIN BİNA PERFORMANSINA ETKİ EDEN PARAMETRELER ÖZET: A.K. Kontaş 1 ve Y.M. Fahjan 2 1 Yüksek Lisans Öğrencisi, Deprem ve Yapı Müh. Bölümü, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü,

Detaylı

BETONARME - II. Onur ONAT

BETONARME - II. Onur ONAT BETONARME - II Onur ONAT Konu Başlıkları Betonarme döşemelerin davranışları, özellikleri ve çeşitleri Bir doğrultuda çalışan kirişli döşemeler Bir doğrultuda çalışan kirişli döşemeler-uygulama İki doğrultuda

Detaylı

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 4- Özel Konular

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 4- Özel Konular RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR 4- Özel Konular Konular Kalibrasyonda Kullanılan Binalar Bina Risk Tespiti Raporu Hızlı Değerlendirme Metodu Sıra Dışı Binalarda Tespit 2 Amaç RYTE yönteminin

Detaylı

Orion. Depreme Güvenli Yapı Tasarımı. PROTA Mühendislik. Bina Tasarım Sistemi. Joseph Kubin Mustafa Tümer TAN

Orion. Depreme Güvenli Yapı Tasarımı. PROTA Mühendislik. Bina Tasarım Sistemi. Joseph Kubin Mustafa Tümer TAN Orion Bina Tasarım Sistemi Depreme Güvenli Yapı Tasarımı Joseph Kubin Mustafa Tümer TAN PROTA Mühendislik Depreme Güvenli Yapılar Doğru, Esnek ve Güvenilir Yapısal Model Esnek 3-Boyut ve Geometri Olanakları

Detaylı

ÇELİK PREFABRİK YAPILAR

ÇELİK PREFABRİK YAPILAR ÇELİK PREFABRİK YAPILAR 2. Bölüm Temel, kolon kirişler ve Döşeme 1 1. Çelik Temeller Binaların sabit ve hareketli yüklerini zemine nakletmek üzere inşa edilen temeller, şekillenme ve kullanılan malzemenin

Detaylı

RİSKLİ BİNALARIN TESPİT EDİLMESİ HAKKINDA ESASLAR 5-Özel Konular

RİSKLİ BİNALARIN TESPİT EDİLMESİ HAKKINDA ESASLAR 5-Özel Konular RİSKLİ BİNALARIN TESPİT EDİLMESİ HAKKINDA ESASLAR 5-Özel Konular Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Alt Yapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü Konular Bina Risk Tespiti Raporu Hızlı Değerlendirme

Detaylı

TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER

TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER Kaynak; Temel Mühendisliğine Giriş, Prof. Dr. Bayram Ali Uzuner 1 2 Duvar Altı (veya Perde Altı) Şerit Temeller (Duvar Temelleri) 3 Taş Duvar Altı Şerit Temeller Basit tek

Detaylı

DEPREME DAYANIKLI YAPI TASARIMI

DEPREME DAYANIKLI YAPI TASARIMI DEPREME DAYANIKLI YAPI TASARIMI 4 TASARIM KRİTERLERİ Doç. Dr. Deniz GÜNEY www.yildiz.edu.tr/~deguney deguney@yildiz.edu.tr TASARIM Deprem bölgeleri haritasına göre, Türkiye nin %92sinin, büyük sanayi merkezlerinin

Detaylı

6.12 Örnekler PROBLEMLER

6.12 Örnekler PROBLEMLER 6.1 6. 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 Çok Parçalı Taşıyıcı Sistemler Kafes Sistemler Kafes Köprüler Kafes Çatılar Tam, Eksik ve Fazla Bağlı Kafes Sistemler Kafes Sistemler İçin Çözüm Yöntemleri Kafes Sistemlerde

Detaylı

Tek bir sistemle ısı, yangın ve ses yalıtımı nasıl sağlanır?

Tek bir sistemle ısı, yangın ve ses yalıtımı nasıl sağlanır? Problem / Çözüm Önerileri Tek bir sistemle ısı, yangın ve ses yalıtımı nasıl sağlanır? Yapıların tipine ve kullanım amacına göre ısı yalıtımı kadar, yangın ve ses yalıtımı da önem taşır. Özellikle, Yüksek

Detaylı

1- BELGELER 2- YAPI GENEL BİLGİLERİ BAŞLIKLAR 3- YAPIDAN BİLGİ TOPLANMASI 4- RİSKLİ YAPI TESPİT ANALİZİ 5- ZEMİN ETÜD RAPORU 6- YIĞMA YAPI ANALİZİ

1- BELGELER 2- YAPI GENEL BİLGİLERİ BAŞLIKLAR 3- YAPIDAN BİLGİ TOPLANMASI 4- RİSKLİ YAPI TESPİT ANALİZİ 5- ZEMİN ETÜD RAPORU 6- YIĞMA YAPI ANALİZİ RİSKLİ YAPILAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI 1- BELGELER 2- YAPI GENEL BİLGİLERİ BAŞLIKLAR 3- YAPIDAN BİLGİ TOPLANMASI 4- RİSKLİ YAPI TESPİT ANALİZİ 5- ZEMİN ETÜD RAPORU 6- YIĞMA YAPI ANALİZİ İÇİNDEKİLER Lisanslı

Detaylı

YAPILARIN ÜST RİJİT KAT OLUŞTURULARAK GÜÇLENDİRİLMESİ

YAPILARIN ÜST RİJİT KAT OLUŞTURULARAK GÜÇLENDİRİLMESİ YAPILARIN ÜST RİJİT KAT OLUŞTURULARAK GÜÇLENDİRİLMESİ Hasan KAPLAN 1, Yavuz Selim TAMA 1, Salih YILMAZ 1 hkaplan@pamukkale.edu.tr, ystama@pamukkale.edu.tr, syilmaz@pamukkale.edu.tr, ÖZ: Çok katlı ların

Detaylı

RİSKLİ BİNALARIN TESPİT EDİLMESİ HAKKINDA ESASLAR 5-Kontrol Uygulaması

RİSKLİ BİNALARIN TESPİT EDİLMESİ HAKKINDA ESASLAR 5-Kontrol Uygulaması RİSKLİ BİNALARIN TESPİT EDİLMESİ HAKKINDA ESASLAR 5-Kontrol Uygulaması Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Alt Yapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kontrol edilecek noktalar Bina RBTE kapsamında

Detaylı

BETONARME YAPI TASARIMI DERSİ Kolon betonarme hesabı Güçlü kolon-zayıf kiriş prensibi Kolon-kiriş birleşim bölgelerinin kesme güvenliği M.S.

BETONARME YAPI TASARIMI DERSİ Kolon betonarme hesabı Güçlü kolon-zayıf kiriş prensibi Kolon-kiriş birleşim bölgelerinin kesme güvenliği M.S. BETONARME YAPI TASARIMI DERSİ Kolon betonarme hesabı Güçlü kolon-zayıf kiriş prensibi Kolon-kiriş birleşim bölgelerinin kesme güvenliği M.S.KIRÇIL y N cp ex ey x ex= x doğrultusundaki dışmerkezlik ey=

Detaylı

Mühendislik. www.sksmuhendislik.com.tr

Mühendislik. www.sksmuhendislik.com.tr Mühendislik 2015 HAKKIMIZDA Firmamız SKS MÜHENDİSLİK tavan sistemleri, duvar kaplama ve zemin döşeme sistemleri,izalasyon malzemeleri,alüminyum doğrama ve pvc doğrama olmak üzere 4 ana grupta 40 ayrı

Detaylı

YIĞMA YAPI TASARIMI ÖRNEK BİR YIĞMA SİSTEMİN İNCELENMESİ

YIĞMA YAPI TASARIMI ÖRNEK BİR YIĞMA SİSTEMİN İNCELENMESİ 13.04.2012 1 ÖRNEK BİR YIĞMA SİSTEMİN İNCELENMESİ 2 ÇENGEL KÖY DE BİR YIĞMA YAPI KADIKÖY DEKİ YIĞMA YAPI 3 Genel Bilgiler Yapı Genel Tanımı Kat Sayısı: Bodrum+3 kat+teras kat Kat Oturumu: 9.80 X 15.40

Detaylı

Tünel kalıplar yardımıyla, yapının taşıyıcı elemanları bitirme işlemlerinin çoğunluğu geleneksel tekniklerle gerçekleştirilmektedir.

Tünel kalıplar yardımıyla, yapının taşıyıcı elemanları bitirme işlemlerinin çoğunluğu geleneksel tekniklerle gerçekleştirilmektedir. TÜNEL KALIP ELÇĐN TAŞ TÜNEL KALIP Tünel kalıp sistemi, yapıların döşeme ve duvarlarının büyük kalıp elemanları ile bir kerede döküldüğü, yerinde beton dökülmesine dayalı bir yapım sistemidir. Tünel kalıplar

Detaylı

PANEL YAPI PANEL YAPI

PANEL YAPI PANEL YAPI PANEL YAPI İNŞAAT VE TAAHHÜT VE TİCARET PANEL YAPI İNŞAAT VE TAAHHÜT VE TİCARET Panel Yapı İnşaat ve Taahhüt ve Ticaret Genel Müdürlük / Head Office: Eski Edirne Asfaltı 71. Sok. No:24 K:1 D:2 Sultançiftliği,

Detaylı

İZMİR İLİ BUCA İLÇESİ 8071 ADA 7 PARSEL RİSKLİ BİNA İNCELEME RAPORU

İZMİR İLİ BUCA İLÇESİ 8071 ADA 7 PARSEL RİSKLİ BİNA İNCELEME RAPORU İZMİR İLİ BUCA İLÇESİ 8071 ADA 7 PARSEL RİSKLİ BİNA İNCELEME RAPORU AĞUSTOS 2013 1.GENEL BİLGİLER 1.1 Amaç ve Kapsam Bu çalışma, İzmir ili, Buca ilçesi Adatepe Mahallesi 15/1 Sokak No:13 adresinde bulunan,

Detaylı

BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR

BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR BASİT EĞİLME Bir kesitte yalnız M eğilme momenti etkisi varsa basit eğilme söz konusudur. Betonarme yapılarda basit

Detaylı

DEPREM BÖLGELERĐNDE YAPILACAK BĐNALAR HAKKINDA YÖNETMELĐK (TDY 2007) Seminerin Kapsamı

DEPREM BÖLGELERĐNDE YAPILACAK BĐNALAR HAKKINDA YÖNETMELĐK (TDY 2007) Seminerin Kapsamı DEPREM BÖLGELERĐNDE YAPILACAK BĐNALAR HAKKINDA YÖNETMELĐK (TDY 2007) Prof. Dr. Erkan Özer Đstanbul Teknik Üniversitesi Đnşaat Fakültesi Yapı Anabilim Dalı Seminerin Kapsamı 1- Bölüm 1 ve Bölüm 2 - Genel

Detaylı

DİLATASYON DERZİ. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi

DİLATASYON DERZİ. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi DİLATASYON DERZİ Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi DİLATASYON DERZİ Yapının kendi ağırlığından ya da oturduğu zeminden

Detaylı

ALÜMİNYUM KOMPOZİT PANELLER

ALÜMİNYUM KOMPOZİT PANELLER ALÜMİNYUM KOMPOZİT PANELLER YAPI MARKET SAN.TİC.LTD.ŞTİ. Formlandırılmış alüminyum kompozit panel kaplamalarının alt taşıyıcı strüktürlerinin yardımı ile mimarinize farklı yenilikler katması, sadece formları

Detaylı

DUVARLAR. İç mekan iç mekan İç mekan dış mekan Dış mekan dış mekan. arasında ayırıcı elemandır.

DUVARLAR. İç mekan iç mekan İç mekan dış mekan Dış mekan dış mekan. arasında ayırıcı elemandır. DUVARLAR Bir yapının düşey bölücü ve/veya taşıyıcı yüzeysel elamanları olarak mekanları ayırır ve/veya sınırlar ve yapıyı çevreleyerek dış etkenlere karşı koruma oluşturur. İç mekan iç mekan İç mekan dış

Detaylı

Bulanık Mantık ve DURTES Yönteminde Uygulanması İçin Bir Öneri

Bulanık Mantık ve DURTES Yönteminde Uygulanması İçin Bir Öneri Bulanık Mantık ve DURTES Yönteminde Uygulanması İçin Bir Öneri Rasim TEMUR İstanbul Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Sunum Programı 1. Giriş 2. Bulanık mantık 3. DURTES yöntemi 4. Uygulama önerileri

Detaylı

AntHill Bomonti Rezidans ve Çarşı / Sosyal Tesis Projesi

AntHill Bomonti Rezidans ve Çarşı / Sosyal Tesis Projesi AntHill Bomonti Rezidans ve Çarşı / Sosyal Tesis Projesi Dr. Gökhan Tunç Macit Yurtsever Dr. Ali R. Özuygur Adnan Tanfener İnşaat Mühendisi Özet Bu makale Şişli de inşaatı devam etmekte olan AntHill Bomonti

Detaylı

Geçmiş depremlerde gözlenen hasarlar Güncellenen deprem yönetmelikleri Tipik bir binada depremsellik incelemesi

Geçmiş depremlerde gözlenen hasarlar Güncellenen deprem yönetmelikleri Tipik bir binada depremsellik incelemesi TÜRKİYE DE BETONARME BİNALARDA SİSMİK GÜVENİLİRLİĞİ NASIL ARTTIRABİLİRİZ? How to Increase Seismic Reliability of RC Buildings in Turkey? Prof. Dr. Mehmet INEL Pamukkale University, Denizli, TURKEY İçerik

Detaylı

ÇELĐK PREFABRĐK YAPILAR

ÇELĐK PREFABRĐK YAPILAR ÇELĐK PREFABRĐK YAPILAR 2. Bölüm Temel, kolon kirişler ve Döşeme 1 1. Çelik Temeller Binaların sabit ve hareketli yüklerini zemine nakletmek üzere inşa edilen temeller, şekillenme ve kullanılan malzemenin

Detaylı

Elde tutulan bir kağıt bir kenarından düz olarak tutulduğunda kolayca eğilir ve kendi ağırlığını bile taşıyamaz. Aynı kağıt kıvrılarak, hafifçe

Elde tutulan bir kağıt bir kenarından düz olarak tutulduğunda kolayca eğilir ve kendi ağırlığını bile taşıyamaz. Aynı kağıt kıvrılarak, hafifçe KATLANMIŞ PLAKLAR Katlanmış plaklar Katlanmış plak kalınlığı diğer boyutlarına göre küçük olan düzlemsel elemanların katlanmış olarak birbirlerine mesnetlenmesi ile elde edilen yüzeysel bir taşıyıcı sistemdir.

Detaylı

NETMELĐĞĐ. Cahit KOCAMAN Deprem Mühendisliği Şube Müdürü Deprem Araştırma Daire Başkanlığı Afet Đşleri Genel Müdürlüğü

NETMELĐĞĐ. Cahit KOCAMAN Deprem Mühendisliği Şube Müdürü Deprem Araştırma Daire Başkanlığı Afet Đşleri Genel Müdürlüğü GÜÇLENDĐRME YÖNETMELY NETMELĐĞĐ Cahit KOCAMAN Deprem Mühendisliği Şube Müdürü Deprem Araştırma Daire Başkanlığı Afet Đşleri Genel Müdürlüğü YÖNETMELĐKTEKĐ BÖLÜMLER Ana metin 1 sayfa (amaç,kapsam, kanuni

Detaylı

qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqw ertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwert yuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyui opasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopa sdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdf

qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqw ertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwert yuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyui opasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopa sdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdf qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqw ertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwert yuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyui opasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopa Dersin Kodu sdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdf ARA SINAV Yazar ghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghj

Detaylı

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok parçaya ayırmasına "kırılma" adı verilir. KIRILMA ÇEŞİTLERİ

Detaylı

Perdeli-Çerçeveli Taşıyıcı Sistemli Binalarda Taşıyıcı Sistem Seçiminin Yapı Davranışı Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

Perdeli-Çerçeveli Taşıyıcı Sistemli Binalarda Taşıyıcı Sistem Seçiminin Yapı Davranışı Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi Perdeli-Çerçeveli Taşıyıcı Sistemli Binalarda Taşıyıcı Sistem Seçiminin Yapı Davranışı Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi 1 Hüseyin KASAP, * 1 Necati MERT, 2 Ezgi SEVİM, 2 Begüm ŞEBER 1 Yardımcı Doçent,

Detaylı

Hibrit ve Çelik Kablolu Köprülerin Dinamik Davranışlarının Karşılaştırılması

Hibrit ve Çelik Kablolu Köprülerin Dinamik Davranışlarının Karşılaştırılması 1 Hibrit ve Çelik Kablolu Köprülerin Dinamik Davranışlarının Karşılaştırılması Arş. Gör. Murat Günaydın 1 Doç. Dr. Süleyman Adanur 2 Doç. Dr. Ahmet Can Altunışık 2 Doç. Dr. Mehmet Akköse 2 1-Gümüşhane

Detaylı

Yapılara Etkiyen Karakteristik Yükler

Yapılara Etkiyen Karakteristik Yükler Yapılara Etkiyen Karakteristik Yükler Kalıcı (sabit, zati, öz, ölü) yükler (G): Yapı elemanlarının öz yükleridir. Döşeme ağırlığı ( döşeme betonu+tesviye betonu+kaplama+sıva). Kiriş ağırlığı. Duvar ağırlığı

Detaylı

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 5- Risk Tespit Uygulaması: Betonarme Bina

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 5- Risk Tespit Uygulaması: Betonarme Bina RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR 5- Risk Tespit Uygulaması: Betonarme Bina İncelenen Bina Binanın Yeri Bina Taşıyıcı Sistemi Bina 5 katlı Betonarme çerçeve ve perde sistemden oluşmaktadır.

Detaylı

Alt şasi tasarım. Genel bilgiler. Alt şasi aşağıdaki amaçlar için kullanılabilir:

Alt şasi tasarım. Genel bilgiler. Alt şasi aşağıdaki amaçlar için kullanılabilir: Alt şasi aşağıdaki amaçlar için kullanılabilir: Yükü şasi çerçevesi üzerine düzgün bir şekilde dağıtmak için Tekerlekler ve çerçeve üzerinde dik duran diğer parçalar için boşluk sağlamak amacıyla Üstyapıyı

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

BETONARME YAPI ELEMANLARINDA DONATI DÜZENLEME İLKELERİ

BETONARME YAPI ELEMANLARINDA DONATI DÜZENLEME İLKELERİ BETONARME YAPI ELEMANLARINDA DONATI DÜZENLEME İLKELERİ Araş. Gör. İnş.Yük. Müh. Hayri Baytan ÖZMEN Bir Yanlışlık Var! 1 Donatı Düzenleme (Detaylandırma) Yapı tasarımının son ve çok önemli aşamasıdır. Yapının

Detaylı

SANDVİÇ PANEL MEKANİK DAYANIMI

SANDVİÇ PANEL MEKANİK DAYANIMI SANDVİÇ PANEL MEKANİK DAYANIMI Binaların çatı, cephe, iç bölme veya soğuk hava odalarında kaplama malzemesi olarak kullanılan sandviç panellerin hızlı montaj imkanı, yüksek yalıtım özelliklerinin yanısıra

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM HAFTA 6 COSMOSWORKS İLE ANALİZ

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM HAFTA 6 COSMOSWORKS İLE ANALİZ BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM HAFTA 6 COSMOSWORKS İLE ANALİZ Makine parçalarının ve/veya eş çalışan makine parçalarından oluşan mekanizma veya sistemlerin tasarımlarında önemli bir aşama olan ve tasarıma

Detaylı

Data Merkezi. Tunç Tibet AKBAŞ Arup-İstanbul Hüseyin DARAMA Arup- Los Angeles. Tunç Tibet AKBAŞ

Data Merkezi. Tunç Tibet AKBAŞ Arup-İstanbul Hüseyin DARAMA Arup- Los Angeles. Tunç Tibet AKBAŞ Data Merkezi Tunç Tibet AKBAŞ Arup-İstanbul Hüseyin DARAMA Arup- Los Angeles Tunç Tibet AKBAŞ Projenin Tanımı Tasarım Kavramı Performans Hedefleri Sahanın Sismik Durumu Taban İzolasyonu Analiz Performans

Detaylı

Temeller. Onur ONAT Tunceli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli

Temeller. Onur ONAT Tunceli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli Temeller Onur ONAT Tunceli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli 1 Temel Nedir? Yapısal sistemlerin üzerindeki tüm yükleri, zemine güvenli bir şekilde aktaran yapısal elemanlara

Detaylı

YAPILARIN SINIFLANDIRILMASI

YAPILARIN SINIFLANDIRILMASI YAPILARIN SINIFLANDIRILMASI Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi YAPI Canlıların beslenme ve barınma gibi doğal ihtiyaçlarını

Detaylı

YAPILARIN DEPREME KARŞI KORUNMASINDA ETKİN BİR ÇÖZÜM

YAPILARIN DEPREME KARŞI KORUNMASINDA ETKİN BİR ÇÖZÜM T.C. ISTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İ.K.Ü. YAPILARIN DEPREME KARŞI KORUNMASINDA ETKİN BİR ÇÖZÜM Dr.Erdal Coşkun İstanbul Kültür Üniversitesi 1 Yapıların Güçlendirme Yöntemleri

Detaylı

Zemin ve Asfalt Güçlendirme

Zemin ve Asfalt Güçlendirme Zemin ve Asfalt Güçlendirme Zemin iyileştirmenin temel amacı mekanik araçlarla zemindeki boşluk oranının azaltılması veya bu boşlukların çeşitli malzemeler ile doldurulması anlaşılır. Zayıf zeminin taşıma

Detaylı

www.aspen.com.tr 02.2015 I w w w. F i k i r K a h v e s i. c o m. t r 14999347 I

www.aspen.com.tr 02.2015 I w w w. F i k i r K a h v e s i. c o m. t r 14999347 I Aspen Yapı ve Zemin Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. Genel Müdürlük / Head Office: Leylak Sokak Murat İş Merkezi B Blok Kat 3/14 Mecidiyeköy 34387 İSTANBUL Tel +90 212 318 88 88 (pbx) Faks/Fax +90 212

Detaylı

PERDELĠ BETONARME YAPILAR ĠÇĠN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALĠZ METOTLARI

PERDELĠ BETONARME YAPILAR ĠÇĠN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALĠZ METOTLARI PERDELĠ BETONARME YAPILAR ĠÇĠN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALĠZ METOTLARI Nonlinear Analysis Methods For Reinforced Concrete Buildings With Shearwalls Yasin M. FAHJAN, KürĢat BAġAK Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü,

Detaylı

RİSKLİ BİNALARIN TESPİT EDİLMESİ HAKKINDA ESASLAR 2-Genel Açıklamalar

RİSKLİ BİNALARIN TESPİT EDİLMESİ HAKKINDA ESASLAR 2-Genel Açıklamalar RİSKLİ BİNALARIN TESPİT EDİLMESİ HAKKINDA ESASLAR 2-Genel Açıklamalar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Alt Yapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kentsel Dönüşüm Deprem Riskli Bina Tespit Yönetmeliği

Detaylı

CE498 PROJE DERS NOTU

CE498 PROJE DERS NOTU CE498 PROJE DERS NOTU İnşaat Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakültesi Yakın Doğu Üniversitesi Temmuz 2015, Lefkoşa, KKTC CE498 - PROJE Genel Kapsam: Bu derste 3 katlı betonarme konut olarak kullanılacak

Detaylı

TANITIM SUNUMU. Doç. Dr. Güven KIYMAZ

TANITIM SUNUMU. Doç. Dr. Güven KIYMAZ TANITIM SUNUMU Doç. Dr. Güven KIYMAZ PROGRAMIN AMACI: Programın genel hedefi; yüksek katma değer üreten, bilgiye dayalı ekonomik faaliyetlere ve hizmetlere odaklanarak bölgenin küresel rekabet edebilirlik

Detaylı

DEPREM BÖLGELERİNDE YAPILACAK BİNALAR HAKKINDA YÖNETMELİKTEN BAZI TABLO VE ŞEKİLLER

DEPREM BÖLGELERİNDE YAPILACAK BİNALAR HAKKINDA YÖNETMELİKTEN BAZI TABLO VE ŞEKİLLER DEPREM BÖLGELERİNDE YAPILACAK BİNALAR HAKKINDA YÖNETMELİKTEN BAZI TABLO VE ŞEKİLLER BÖLÜM 2 DEPREME DAYANIKLI BİNALAR İÇİN HESAP KURALLARI TABLO 2.1 DÜZENSİZ BİNALAR A PLANDA DÜZENSİZLİK DURUMLARI A1 Burulma

Detaylı

DÖŞEMELER (Plaklar) Döşeme tipleri: Kirişli döşeme Kirişsiz (mantar) döşeme Dişli (nervürlü) döşeme Asmolen döşeme Kaset (ızgara)-kiriş döşeme

DÖŞEMELER (Plaklar) Döşeme tipleri: Kirişli döşeme Kirişsiz (mantar) döşeme Dişli (nervürlü) döşeme Asmolen döşeme Kaset (ızgara)-kiriş döşeme DÖŞEMELER (Plaklar) Üzerindeki yükleri kiriş veya kolonlara aktaran genelde yatay betonarme elemanlardır. Salon tavanı, tabanı, köprü döşemesi (tabliye) örnek olarak verilebilir. Döşeme tipleri: Kirişli

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Deney Laboratuvarı Adresi : Organize Sanayi Bölgesi 10. Cadde No: 4 Melikgazi 38070 KAYSERİ / TÜRKİYE Tel : 90 352 321 11 06 Faks : 90 352 321 15 69 E-Posta : kayserilab@tse.org.tr

Detaylı

İÇERİSİ BETON İLE DOLDURULMUŞ ÇELİK BORU YAPI ELEMANLARININ DAYANIMININ ARAŞTIRILMASI ÖZET

İÇERİSİ BETON İLE DOLDURULMUŞ ÇELİK BORU YAPI ELEMANLARININ DAYANIMININ ARAŞTIRILMASI ÖZET İÇERİSİ BETON İLE DOLDURULMUŞ ÇELİK BORU YAPI ELEMANLARININ DAYANIMININ ARAŞTIRILMASI Cemal EYYUBOV *, Handan ADIBELLİ ** * Erciyes Üniv., Müh. Fak. İnşaat Müh.Böl., Kayseri-Türkiye Tel(0352) 437 49 37-38/

Detaylı

EKOEDGE. Plastik Sınırlama Sistemleri. www.ekoplas.com.tr

EKOEDGE. Plastik Sınırlama Sistemleri. www.ekoplas.com.tr EKOEDGE Plastik Sınırlama Sistemleri www.ekoplas.com.tr 01 hakkımızda... // Bu gereksinimleri ve gelişmeleri yakından takip ederek 2012 yılında faaliyetlerine başlayan Ekoplas, ülkemizde mimari ve peyzaj

Detaylı

Adım İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Adım İnşaat

Adım İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Adım İnşaat TANITIM DOSYASI 1978 yılından bugüne çok sayıda sanayi tesisi projesini başarı ile gerçekleştirmiş olan Adım İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, 2012 yılında yapısal tasarım ve teknik uzmanlık hizmetleri

Detaylı

teknik uygulama detayları

teknik uygulama detayları teknik uygulama detayları içindekiler Panel Detayları Betonarme Hatıl-Gazbeton Döşeme Paneli Orta Nokta Bağlantı Detayı...03 Çelik Konstrüksiyon -Gazbeton Döşeme Paneli Orta Nokta Bağlantı Detayı...04

Detaylı

TERRA COTTA KİL ESASLI PANELLER

TERRA COTTA KİL ESASLI PANELLER TERRA COTTA KİL ESASLI PANELLER YAPI MARKET SAN.TİC.LTD.ŞTİ. İtalyanca da pişmiş toprak anlamına gelen Terra Cotta, M.Ö 5000 yıllarından günümüze dünyanın farklı yerlerindeki uygarlıklar tarafından çoğunlukla

Detaylı

DÜSEY YÜKLERE GÖRE HESAP

DÜSEY YÜKLERE GÖRE HESAP DÜSEY YÜKLERE GÖRE HESAP 2-2 ile A-A aks çerçevelerinin zemin ve birinci kat tavanına ait sürekli kirişlerin düşey yüklere göre statik hesabı yapılacaktır. A A Aksı 2 2 Aksı Zemin kat dişli döşeme kalıp

Detaylı

d : Kirişin faydalı yüksekliği E : Deprem etkisi E : Mevcut beton elastisite modülü

d : Kirişin faydalı yüksekliği E : Deprem etkisi E : Mevcut beton elastisite modülü 0. Simgeler A c A kn RİSKLİ BİNALARIN TESPİT EDİLMESİ HAKKINDA ESASLAR : Brüt kolon enkesit alanı : Kritik katta değerlendirmenin yapıldığı doğrultudaki kapı ve pencere boşluk oranı %5'i geçmeyen ve köşegen

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

Yapısal Analiz Programı SAP2000 Bilgi Aktarımı ve Kullanımı. Doç.Dr. Bilge Doran

Yapısal Analiz Programı SAP2000 Bilgi Aktarımı ve Kullanımı. Doç.Dr. Bilge Doran Yapısal Analiz Programı SAP2000 Bilgi Aktarımı ve Kullanımı Dersin Adı : Yapı Mühendisliğinde Bilgisayar Uygulamaları Koordinatörü : Doç.Dr.Bilge DORAN Öğretim Üyeleri/Elemanları: Dr. Sema NOYAN ALACALI,

Detaylı