GÖKYÜZÜNÜN HAKİMLERİ: YIRTICI KUŞLAR H. Mehmet Gürsan Uzman Biyolog

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GÖKYÜZÜNÜN HAKİMLERİ: YIRTICI KUŞLAR H. Mehmet Gürsan Uzman Biyolog"

Transkript

1 GÖKYÜZÜNÜN HAKİMLERİ: YIRTICI KUŞLAR H. Mehmet Gürsan Uzman Biyolog Kızıl Akbaba Kimi sever, kimi imrenir, kimi korkar, hatta nefret eder... Kimilerine ilham kaynağı olmuştur, kimileri için körükörüne savaşılacak bir düşman. Ancak değişmeyen bir şey var ki, o da günümüzde bile yırtıcı kuşları yeteri kadar tanımadığımız. İlk yırtıcı kuş gözlemcileri günümüzden 8000 yıl önce yaşayan Çatalhöyük insanlarıydı. Onlar akbabalarla hepimizden önce tanışmışlardı. Ölülerinin kafalarını evlerinin altına gömerek onlarla yakınlıklarını devam ettirmenin yanı sıra, vücutlarını da akbabalara yedirerek karşılıklı faydalanıyorlardı. Bu insanlar arasında bir akbaba kültü söz konusuydu. Çatalhöyük te Akbaba kılıklı rahiplerin cenaze ayinlerini gösteren resim. (Mellaart 1988 den alınmıştır) Bir başka akbaba kültü de yıllar sonra Eski Mısır da oluştu. Eski Mısırlılar için akbaba, Yukarı Mısır ı ve Tanrıça Nekhbet i temsil ediyordu. Ayrıca Tanrıça Isis in de kutsal hayvanıydı ve Güney Mısır tacında akbaba başı bulunurdu. Mısırlılar'ın yırtıcı kuşlara ilgisi akbabayla sınırlı değildi. Baş Tanrı Osiris in oğlu Horus un kimliğinde bir doğan kültü oluşturulmuştu. Mısır da, Doğan Tanrılar Horus ve Horakhty adına yapılmış birçok tapınak mevcuttu. Yırtıcılar Mısırlılar ı o kadar etkilemiş olmalı ki, yazılarına bile ilham kaynağı olmuşlar. Örneğin kartal ve baykuş, hiyeroglif alfabesinde önemli bir yer edinmişler. Bunlar bir parça değişerek; kartal a harfi olarak, baykuş ise m harfi olarak, günümüze dek mevcudiyetlerini sürdürmüşler.

2 Oturan Kaya Kartalı ve a harfinin karşılaştırılması resmi. Peki yırtıcı kuş nedir? Balık Kartalı nı Karabatak tan veya Küçük Kerkenez i Kızılsırtlı Örümcekkuşu ndan daha yırtıcı yapan nedir? Yırtıcı kuşlar gündüz ve gece yırtıcıları olarak iki gruba ayrılırlar. Gündüz yırtıcıları, Falconiformes takımında olan kuşlara verilen genel addır ve dört familyadan oluşur. Pandionidae ve Sagittaridae familyalarında birer tür vardır. Diğer iki familya ise; doğanlar ve karakaralardan oluşan Falconidae familyası ve akbaba, kartal, atmaca, şahin, delice gibi türlerin bulunduğu Accipitridae familyasıdır. Bunlar dışında, Yeni Dünya akbabaları'nın bulunduğu Cathartidae familyası da bazı araştırmacılar tarafından bu takıma dahil edilse de, sözü geçen familya, leyleklere daha yakın olduğunun anlaşılması üzerine artık Ciconiformes takımında yer almaktadır. Gece yırtıcıları, diğer bir adla baykuşlar ise Strigiformes takımındadır. Strigiformes takımı iki familyadan oluşmaktadır: Peçeli baykuşlar olan Tytonidae familyası ve diğer baykuşları içeren Strigidae familyası. Kukumav

3 Yırtıcı kuşlar canlı avla beslenen tek kuş grubu olmamakla beraber, bütünüyle aktif olarak avlanmaya adapte olmuş en gelişmiş kuş grubudur. Yırtıcı kuşları diğer kuşlardan ayıran özellikleri aşağıdaki biçimde gruplandırabiliriz: 1. Gaga: Tüm yırtıcı kuşlar, eti kesmekte oldukça başarılı, çengel biçimli ve uç tarafı oldukça sivri gagalara sahiptirler. Üst gaga alt gagadan daha uzun olduğundan aşağı dönük kanca biçimindedir. Bu genel bir biçim olmakla birlikte, cinsten cinse ve türden türe farklılıklar gösterir. Örneğin akbaba ve kartal gibi hayatlarının belirli dönemlerinde leşle beslenen yırtıcıların gagaları, leşleri parçalayabilecek şekilde oldukça iridir. Buna karşılık bir Amerikan türü olan Salyangoz Çaylağı nın gagası, yemekte uzmanlaştığı salyangozları kabuğundan çıkarabilecek şekilde diğer türlere göre daha ince ve kıvrıktır. Benzer bir şekilde, doğanların gagalarının kenarlarında diş gibi çıkıntılar bulunur. 2. Tüyler: Yırtıcı kuşların tümü için geçerli olmamakla birlikte, leşle beslenen akbabaların başlarındaki tüyler çok incelmiş, hatta bazı türlerde tamamen kaybolmuştur. Akbabaların başlarındaki tüysüz bölgelere bakarak beslenme alışkanlıkları hakkında bir fikir sahibi olabiliriz. Örneğin Küçük Akbaba nın (Neophron percnopterus) tüysüz yüzüne bakarak, sadece başını leşin içine sokup fazla derine inmeden beslendiğini anlayabiliriz. Buna karşılık, Kara Akbaba (Aegypius monachus) ve Kızıl Akbaba (Gyps fulvus), başlarını ve boyunlarının bir kısmını leşin içine sokabilmektedir. Bu da kısa tüylü alanın başlarından boyunlarına kadar uzanmasından anlaşılabilir. 3. Görme: Yırtıcı kuşların gözleri başlarına oranla oldukça iridir. Ayrıca insanlara kıyasla çok daha net görürler. Akbabalar bir kilometre yükseklikten yerdeki bir leşi görebilirler. Bir Gök Doğan (Falco peregrinus) 5 km. uzaklıktan bir güvercini görebilir. Şahinler (Buteo buteo) ise, 1 mm 2 lik alanda bir milyon konik görme hücresi ile görme hücrelerinin yoğunluğu bakımından bu alanda şampiyondurlar. Başlarının ön tarafında derecelik binoküler görüşe sahiptirler. Her iki gözün 150 monoküler görüş açısı vardır. Bunun sonucunda yalnızca başlarının arkasında 20 kadar bir kör açı kalır ve sadece bu alanı başlarını çevirmeden göremezler. Şekil 1. Yırtıcılara örnek olarak Amerikan kerkenezinin gözünün yapısı (Johnsguard 1990 dan)

4 4. Koku alma ve duyma: Yırtıcı kuşların burun delikleri üst gaganın dip kısmında bulunur. Genel olarak kuşlarda koku duyusu pek gelişmiş olmasa da, araştırmalar, özellikle Yeni Dünya akbabalarının leş bulmak için kokudan da faydalandıklarını ortaya koymuştur. Belirli cinsler dışında duyma avlanmakta çok önem taşımamakla beraber, özellikle delicelerin ve baykuşların, başlarının iki yanında asimetrik olarak bulunan kulakları sayesinde, avlarının yerini işitme yoluyla oldukça kesin olarak tespit edebildikleri bilinmektedir. Özellikle baykuşlar karanlıkta avlanırken duyma yeteneklerini sıklıkla kullanırlar. 5. Kanatlar: Cinsten cinse değişmekle birlikte, kanat tipleri genelde yırtıcı kuşların habitatlarını ve avlanma tekniklerini yansıtır. Kartal, akbaba gibi avlarını bulmak için büyük alanlar dolaşması gereken türlerde kanatlar geniş ve kanat uçları parmak gibidir. Bu türlerin çoğu göç eder ve geniş kanatları sayesinde süzülerek, uzun mesafeleri çok az enerji harcayarak kat ederler. Doğan gibi hızlı uçan ve ani saldırı tekniği ile avlanan türlerde kanatlar daha kısa, ince ve sivridir. Atmaca (Accipiter nisus) ve Çakırkuşu (A. gentilis) gibi sık, kapalı ormanlarda yaşayan ve ağaç taçlarının altında uçarak, ani manevralarla avlanan kuşların kanatları ise daha kısa ve yuvarlaktır. 6. Kuyruklar: Yırtıcı kuşların kuyrukları da avlanma tekniği için önem taşır. Örneğin doğanlar, atmacalar ve çaylaklar gibi ani manevralar yapmak zorunda olan türler genelde daha uzun kuyrukludur. 7. Ayaklar: Yırtıcı kuşların ayakları genel olarak önde üç parmak ve arkada daha kısa bir parmak olacak şekildedir. Ayaklar, çoğu türde öldürmek için uyum sağlamış olmakla beraber, akbabalar gibi bazı türlerde öldürecek kadar güçlü değildir. Bunun yanısıra ayaklar türün avına göre de değişkenlik gösterirler. Örneğin Balık Kartalı nın (Pandion haliaetus) ayağı, yakaladığı balığın kayarak kaçmasını engelleyecek şekilde pullarla kaplıdır. Yırtıcı kuşların besin tercihleri çok çeşitlidir. Genel olarak her tür, belli bir habitatta belirli avları daha etkili olarak avlayacak şekilde evrimleşmiştir. Bu sayede, belirli bir alanda simpatrik olarak yaşayan yırtıcı kuşlar birbirlerinden farklı nişlere sahip olurlar. Bu 4 farklı şekilde olabilir: 1. Av çeşitliliği: Bazı türler belirli avlara uzmanlaşmıştır, bazı türler ise daha geniş av tercihine sahiptir. Örneğin Balık Kartalı balıklar üzerine uzmanlaşmışken, Kızıl Şahin (Buteo rufinus) keklikten kertenkeleye kadar çok geniş bir av yelpazesine sahiptir. 2. Aynı av türünün değişik grupları: Örneğin Yılan Kartalı (Circaetus gallicus) yılanlar üzerine uzmanlaşmıştır. 3. Avların boyu: Kerkenez (Falco tinnunculus) tarla faresi gibi küçük memelilerle beslenirken, Kaya Kartalı (Aquila chrysaetos) tavşan gibi daha büyük avları tercih eder. 4. Avlanma habitatı: Şah Kartal (Aquila heliaca) açık alanlarda avlanırken, Çakırkuşu daha çok orman içinde avlanmayı tercih eder. 5. Avın değişik kısımlarından beslenme: Türkiye de dört tür akbaba bulunmaktadır. Bunlardan Küçük Akbaba leşin küçük artıkları ve iç organları gibi yumuşak kısımlarıyla beslenirken, Kızıl ve Kara Akbaba daha sert ve iç kısımlarıyla beslenir. Sakallı Akbaba (Gypaetus barbatus) ise kemikleri sindirecek şekilde özelleşmiştir.

5 Yırtıcı kuşların beslenme ekolojilerine baktığımızda, gruplar arasında farklılıklar olduğunu görürüz. Bir kısmı ağırlıklı olarak belirli bir av çeşidi ile beslenip bu avları izlerken, bir kısmı da bölgede mevcut olan değişik avlardan faydalanır. Bu iki grubun üreme stratejileri de farklıdır. Birinci gruptakilerin populasyonları bölgedeki av sayısına bağlı olarak yıldan yıla değişkenlik gösterir. Örneğin tundralardaki Paçalı Şahin'lerin (Buteo lagopus) sayısı dört yılda bir en yüksek sayısına ulaşan küçük memelilerin sayılarına göre değişiklik gösterirken; Çakırkuşu sayısı, bulunulan bölgeye bağlı olarak, tarla farelerinin 4 yıllık döngülerini izleyebildiği gibi 10 yıllık tavşan döngülerini de izleyebilir. İkinci gruptaki türler daha geniş bir av yelpazesine sahip oldukları için, belli bir av azaldığında bölgede bulunan diğer türlere geçiş yapabilirler ve bu nedenle populasyon sayılarında daha az iniş ve çıkışlar görülür. Yırtıcı kuşlar sanıldığı gibi yalnızca canlı avlarla beslenmezler. Belirli türler, rekabeti engellemek için alışılmamış besinler üzerine uzmanlaşabilirler. Örneğin Sakallı Akbaba kemiklerle beslenirken, Afrika da yaşayan Palmiye Akbabası (Gypohierax angolensis) bir tür palmiyenin meyvesini yer. Delice Doğan (Falco subbuteo) ise kırlangıç ve sağan gibi hızlı kuşları avlamak üzere evrimleşmiştir. Birçok türün uyguladığı farklı avlanma yöntemleri vardır. Ancak yine de, yırtıcı kuşların belirli avlar için belirli avlanma yöntemleri uyguladıkları görülür. Şah Kartal gibi büyük yırtıcılar genellikle yüksekten süzülerek avlarını ararlar ve gördüklerinde hızla dalarak şaşırtırlar. Ancak bunun yanında, yüksek bir tüneğin üzerinde bekleyip avlarını görünce üzerine dalma, alçak irtifada uçarken avının yerini belirleyip arkadan sürpriz bir saldırı ile yakalama veya yerde kovalayıp ayağıyla yakalama gibi birçok farklı avlanma yöntemlerini de farklı avlar için başarıyla kullanabilirler (Gürsan, 1990). Gökdoğan ve Çakırkuşu gibi birçok türün, avını öldürmek için aşağıdan takip ederek, ava iyice yaklaştığında kalçalarını aşağıdan ava doğru savurup alttan vurarak öldürdüğü görülmüştür. Öte yandan Kerkenez gibi daha küçük türlerin avlarını hareketsiz tutmak için ayaklarını kullandıkları ve esas öldürme işlemini gagalarıyla avlarının omurgalarını kırarak gerçekleştirdikleri gözlenmiştir.

6 Birçok yırtıcı kuş ilkbaharın başında üremeye başlarsa da, üreme sezonunun başlangıcındaki iklim ve besin durumu ile türün kuluçka ve yavru uçurma süreleri gibi birçok faktör başlama tarihini etkileyebilir. Genel olarak yırtıcı kuş ne kadar büyükse üreme dönemi o kadar erken başlar ve o kadar uzun sürer. Örneğin büyük kartallar ve akbabalar için yumurtlama Şubat ta başlarken, Kızıl Şahin gibi orta boy yırtıcı kuşlarda Mart ın ikinci yarısında, Kerkenez gibi küçük yırtıcılarda ise Nisan-Mayıs aylarında başlar. Bazı türler için belli olaylar belirleyicidir. Örneğin, Akdeniz ve Ege adalarında üreyen Ada Doğanı nın (Falco eleonorae) yavrularının yumurtadan çıkışı Eylül ayına, küçük ötücü kuşların göç dönemine denk gelir. Küçük Akbaba Kızıl Şahin Üreme yaşları da genel olarak türlerin boylarıyla doğru orantılıdır. Kerkenez gibi küçük yırtıcıların birçoğu ikinci yıllarında üreyebilirken, şahin gibi orta boy yırtıcılarda üreme üç yaşında gerçekleşmekte, kartal ve akbabalarda ise 5-6 yılı bulmaktadır. Ancak üreme yaşı genel olarak populasyon yoğunluğu gibi dış etkenlere de bağlı olduğu için, ilk üreme yaşı her zaman biyolojik olarak ilk üreyebilme yaşı değildir. Küçük Kerkenez Bir üreme döneminde çıkarılan yavru sayısı da türün boyu ve yaşam süresi ile orantılıdır. Genel olarak daha küçük olan türlerin yaşam süresi daha kısa, ancak yavru sayısı daha fazladır. Kerkenez gibi küçük türler bir yılda 5-6 yavru uçurabilirken, kartal ve akbabalar yılda bir yavru uçurabilirler. Kartallarda görülen bir diğer özellik de Habil ile Kabil Sendromu olarak biyoloji literatürüne geçmiştir. Birçok kartal türü her yıl bir ile üç arasında yumurta bırakmakla beraber, genellikle ilk çıkan yavru daha çabuk gelişeceği için daha küçük olan yavruyu öldürür veya beslenmesini engelleyerek ölümüne sebep olur. Ancak besinin bol olduğu yıllarda kartallar iki, hatta üç yavru uçurabilirler. Besinin kısıtlı olduğu yıllarda ise uçan yavru sayısı bir taneyle kalır. Bu özellik tüm Aquila cinsi kartallarda görülmekle beraber, her türde aynı sıklıkla gerçekleşmez. Örneğin Şah Kartal sıklıkla iki, hatta üç yavru uçurabilir. Hatta İspanyol Şah Kartalı nın (Aquila adalberti) dört yavru uçurduğu görülmüştür.

7 4 İspanyol Şah Kartalı nı gösteren resim (Meyburg, 1973) Bazı türler her yıl aynı yuvada ürerken bazı türler yeni yuva yaparlar. Ancak çoğu tür için geçerli olan strateji, birden fazla yuvaya sahip olup her yıl yuvayı değiştirmektir. Yuva yapımı ve yuva tercihi de türden türe farklılık gösterir. Doğanlar yuva yapmazken, kartallar ağaçlarda veya sarp kayalıklarda yuva yapmayı tercih ederler. Gök Doğan kayalıklarda ürer, ancak yuva için materyal kullanmaz, yalnızca yumurtlayacağı alanı biraz düzleştirir. Buna karşılık kartallar ve akbabalar yumurtlayacakları alanı dallarla destekleyerek yuva yaparlar. Küçük yırtıcılar için ağacın gövdesindeki bir yuva veya eski bir karga yuvası yeterli olurken, Kara Akbaba yuvası 3 metre çapa ve 2 metre derinliğe ulaşabilir. Böyle bir yuvayı taşıyabilecek ağaçlar ise ancak yaşlı ormanlarda bulunabilir. Yırtıcı kuşların günümüzde karşı karşıya oldukları sorunlar ve koruma çalışmaları: Bir türün soyunu sürdürebilmesi, ölüm ve dışarı göç yoluyla populasyondan eksilen bireylerin yerine, üreme ve göç yoluyla yeni bireylerin gelmesi ile olur. Populasyona katılan bireylerin sayısı ayrılanlardan fazla olursa, populasyon artan bir eğilim izler, az olursa azalan bir eğilim izler ve zamanla yok olur. Yırtıcı kuşların başarılı bir şekilde üreyebilmeleri, besin miktarı, yuva yeri gibi birçok faktöre bağlıdır. Durum böyle olunca yırtıcı kuşların soyunu sürdürebilmesi günümüzde gittikçe zorlaşmaktadır. Yırtıcı kuşları tehdit eden sorunları sıralarken, doğal faktörler ve insanın sebep olduğu faktörler olarak ikiye ayırmak faydalı olacaktır. Doğal Sebepler: 1. Besin Azlığı: Besin azlığı sebebiyle açlıktan ölüm, özellikle ilk yılındaki yavrular için oldukça yüksektir. Ayrıca besinin azlığı üreme başarısında düşüş olarak da kendisini gösterebilir. 2. Hastalık: Her ne kadar doğal populasyonlardaki etkileri değişken olsa da, hastalık zaman zaman önemli bir ölüm sebebi olarak karşımıza çıkmaktadır. 3. Avlanma: Bu faktör diğerleri kadar önemli olmasa da, küçük türler zaman zaman büyük yırtıcılar ve diğer avcı türlere av olmaktadır. Bunun yanı sıra Puhu (Bubo bubo), Çakırkuşu gibi yırtıcı kuşlar yuvalarının yakınında diğer yırtıcı kuşları yaşatmazlar. Mikkola (1976) literatürden baykuşlar tarafından öldürülen gündüz yırtıcı kuşlarını listelemiştir ve bunlar arasında 65 Şahin, 55 Kerkenez, 26 Çakırkuşu ve 19 Gök Doğan bulunmaktadır. 4. Kaza: Avlanırken ağaçlara çarparak yaralanma ve ölümler olduğu görülmüştür. Yavruların yuvadan düşmesi, yangın, fırtına gibi nedenlerle yuvanın tahrip olması biçiminde kazalar da sözkonusu olabilir.

8 İnsanın sebep olduğu tehditler: 1. Zehirlenme: DDT benzeri organoklorlu pestisitler birçok yırtıcı kuşun soyunu tükenme seviyesine getirmiştir. Bu kimyasal zehirler gerek bireyleri öldürerek, gerekse yumurta kabuklarını zayıflatıp kırılmalarına sebep olarak üreme başarılarını düşürme yoluyla iki yönlü zarar vermektedir. ABD de organoklorlu pestisitlerin yasaklanmasından sonra özellikle Gök Doğanlar yok olmaktan kurtulmuş ve eski sayılarına ulaşmışlardır. 2. Habitat kaybı: Birçok yırtıcı kuş üremek için belirli bir habitata ihtiyaç duymaktadır. İnsan aktiviteleri sonucunda belirli habitatların tahrip olması sonucu yırtıcı kuşlar üreyememekte ve bazen bölgeyi terk etmek zorunda kalmaktadırlar. Özellikle kartal, akbaba gibi büyük yırtıcılar üreme döneminde oldukça hassastırlar ve rahatsızlık verilmesi durumunda üreme alanını terk ettikleri ve üreyemedikleri görülmüştür. 3. Avlanma: Doğrudan avlanma çok sık olmamakla birlikte yurdumuzun bazı bölgelerinde hala görülmektedir. Özellikle kartal ve akbabalar, kuzuları kaptıkları düşüncesiyle zaman zaman sürü sahipleri tarafından öldürülmektedirler. Bu yanlış bir yargıdır. Sözü geçen kuşlar leşle beslendiğinden ölmüş hayvanların leşlerini ortadan kaldırarak hastalıkların yayılmasının önlenmesinde kritik bir rol oynamaktadırlar. 4. İnsan etkisi sonucu oluşan kazalar: Araba çarpması, göç sırasında binalara çarpma, yüksek gerilim hatlarında elektrik çarpması gibi sebeplerle ölümler, özellikle genç bireylerde oldukça sık gerçekleşir. Yırtıcı Kuşların Korunmaları Yırtıcı kuşların korunmaları için yapılan çalışmaların iki hedefi vardır: 1. Ölümleri azaltarak veya üreme başarısını arttırarak türün devamını sağlamak. Bu amaçla gerekli durumlarda yapay yuva yerleri sağlamak, bozulan habitatları eski haline getirmek, besin takviyesi yapmak, gerekirse kartal yuvalarındaki ölme riski yüksek olan ikinci yavruların yuvadan alınarak yumurtalarını kaybetmiş çiftlerin yuvalarına bırakılması veya laboratuar koşullarında beslenmesi gibi tekniklerle üreme başarısını arttırmak. 2. Yırtıcıların azalmasına sebep olan faktörleri belirleyip etkisini en aza indirmek. Örneğin yüksek gerilim hatları birçok yırtıcı kuş için önemli bir ölüm sebebidir. İspanya, A.B.D. gibi bazı ülkelerde yırtıcı kuşların korunmaları için yüksek gerilim hatlarının izolasyonlarının sağlanması, hatta yüksek riskli bölgelerde toprak altından geçirilmesi gibi işlemler için önemli bütçeler ayrılmaktadır. Bir başka önemli gelişme de, DDT gibi tarım ilaçlarının kullanımının birçok ülke gibi yurdumuzda da yasalarla kısıtlanması olmuştur. Türkiye de tüm yırtıcı kuşlar ve habitatları gerek kanunlar, gerekse uluslararası anlaşmalarla koruma altına alınmıştır. Ancak etkin bir denetim yapılamadığından bu koruma şimdilik yalnızca kağıt üzerinde kalmaktadır. Özellikle Doğu Karadeniz Bölgesi nde gelenekselleşen atmacacılık her türlü önleme rağmen kontrol altına alınamamaktadır. Bu sebeple her yıl göç zamanı yüksek sayılarda atmaca ve çeşitli yırtıcı kuş yakalanmakta ve alıkonulmaktadır. Her ne kadar göç dönemi bittikten sonra bunlardan bir kısmı salıverilse de, göç dönemi geçtiğinden bu kuşların büyük bir kısmı yolda telef olmaktadır. Pek çok ülkede atmacacılık sıkı bir kontrol altında yapılır ve doğadan alınacak kuş sayısı çok sınırlıdır. Bu kuşların büyük bir kısmı üretim programı çerçevesinde üretilip dağıtılmaktadır, dolayısıyla doğadaki populasyona etki son derece sınırlıdır. Bu programın Türkiye de de başlatılması gerekmektedir.

9 Son yıllarda etkisini arttıran bir başka tehdit de, Suriye gibi komşu ülkelerden gelen yırtıcı kuş kaçakçılarıdır. Tüm çabalara rağmen hala önüne geçilemeyen bu tehdit de özellikle İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri nde etkili olmaktadır. Gerek leşleri ortadan kaldırarak salgın hastalıkların yayılmasını, gerekse zararlı hayvanların sayısının kontrolsüz bir şekilde artmasını önlemeleri bakımından son derece faydalı olan yırtıcı kuşların daha onbinlerce yıl aramızda yaşamalarını sağlamak bizim görevimiz. Hepsinden önemlisi, gökyüzünde süzülen bir kartalın insana hissettirdiği tarifsiz duyguların gelecek kuşaklara da kalmasını sağlamak en büyük amacımız. Kaynaklar Brown, L Eagles of the World. Universe Press, London Cramp, H.&K.E.L.Simmons Birds of Western Palearctic. Vol.2. University Press, Oxford Gensbol, B Birds of Prey of Britain & Europe. Collins Photo Guide. London Gürsan, H.M Breeding Biology and Feeding Ecology of the Eastern Imperial Eagle, Aquila heliaca, in North-Central Anatolia. Unpublished M.Sc. Thesis, Middle East Technical University. Ankara, Turkey Johnsguard, P.A Hawks, Eagles and Falcons of North America. Smithsonian Institution Pres. Washington, USA Mellaart, J Çatalhöyük, Anadolu da Bir Neolitik Kent. Yapı Kredi Yayınları, İstanbul. Mikkola, h Owls of Europe. T.&A.D. Poyser, London. Village, A The Kestrel. T.&A.D. Poyser, London. Watson, J The Golden Eagle. T.&A.D. Poyser, London.

Türkiye nin Akbabaları

Türkiye nin Akbabaları Türkiye nin Akbabaları Doğa Derneği, İstanbul, Eylül 2015 Türkiye de halen daha dört farklı tür akbaba yaşamaktadır. Tüm türlerin sayısı dünyadaki diğer akbaba türleri gibi ya çok azdır ya da hızla azalmaktadır.

Detaylı

"Yaşayan Bahar", ilkbahar mevsiminin gelişini kutlamak üzere tüm Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilen bir etkinlik.

Yaşayan Bahar, ilkbahar mevsiminin gelişini kutlamak üzere tüm Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilen bir etkinlik. Günün çevre haberi: "Yaşayan bahar" Baharın habercileri "kırlangıçlar" "leylekler" "ebabiller"... Tüm Avrupa'da doğa severler bu habercilerin yolunu gözlüyorlar... Siz de katılmak ister misiniz? "Yaşayan

Detaylı

KUŞLAR. İlker Özbahar Kuş Araştırmaları Derneği

KUŞLAR. İlker Özbahar Kuş Araştırmaları Derneği KUŞLAR İlker Özbahar Kuş Araştırmaları Derneği Kuşların genel özellikleri (biyoloji, uçuş, ekolojileri,göçleri ve sistematik) Türkiye'nin kuş türleri Kuş Gözlemciliği nedir? (teknik ve etik kuralları)

Detaylı

Akbabalar Avustralya ve Okyanus Adaları dışında bütün ılıman ve tropik bölgelere dağılmıştır.

Akbabalar Avustralya ve Okyanus Adaları dışında bütün ılıman ve tropik bölgelere dağılmıştır. Akbabalar Akbaba, gündüz yırtıcıları (Falconiformes) takımının Yeni Dünya akbabaları (Cathartidae) familyasını ve Atmacagiller (Accipitridae) familyasına ait Eski Dünya akbabaları (Aegypiinae) alt familyasını

Detaylı

FLORA, FAUNA TÜRLERİ VE YABAN KUŞLARININ KORUNMASI TÜZÜĞÜ

FLORA, FAUNA TÜRLERİ VE YABAN KUŞLARININ KORUNMASI TÜZÜĞÜ FLORA, FAUNA TÜRLERİ VE YABAN KUŞLARININ KORUNMASI TÜZÜĞÜ (13.2.2014 R.G. 33 EK III A.E. 99 Sayılı Tüzük) ÇEVRE YASASI (18/2012 ve 30/2014 Sayılı Yasalar) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu,

Detaylı

TRA1 FLORA. Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA

TRA1 FLORA. Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA TRA1 FLORA Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA Avrupa dan Asya ya geçiş, saatten saate belli oluyor. Yiten ormanların yerini sık ve bitek çayırlar alıyor. Tepeler yassılaşıyor. Bizim ormanlarımızda bulunmayan

Detaylı

Çaylaklar. Berrin Akyıldırım. İKGT Mayıs-2008

Çaylaklar. Berrin Akyıldırım. İKGT Mayıs-2008 Çaylaklar Berrin Akyıldırım İKGT Mayıs-2008 Kara çaylak Kara çaylak / Black Kite / Milvus migrans Çatal kuyruğuyla hemen tanınan iri ve koyu renkli bir yırtıcıdır. Kuyruk çatalı çok derin olmadığı için

Detaylı

Osmaniye Rüzgar Elektrik Santrali (135 MW) Ornitoloji İzleme Çalışması. 2010 Yılı Turna Araştırması

Osmaniye Rüzgar Elektrik Santrali (135 MW) Ornitoloji İzleme Çalışması. 2010 Yılı Turna Araştırması (135 MW) Ornitoloji İzleme Çalışması 2010 Yılı Turna Araştırması Hazırlayan: Kerem Ali Boyla, MSc. Uzman Biyolog, Ornitolog (kuşbilimci) kerem.boyla@gmail.com +90 (212) 2496987 +90 (533) 3775191 Mayıs

Detaylı

UZUNDERE VADĠSĠNĠN (ÇORUH VADĠSĠ) KUġ GÖZLEMCĠLĠĞĠ YÖNÜNDEN FIRSATLARI

UZUNDERE VADĠSĠNĠN (ÇORUH VADĠSĠ) KUġ GÖZLEMCĠLĠĞĠ YÖNÜNDEN FIRSATLARI UZUNDERE VADĠSĠNĠN (ÇORUH VADĠSĠ) KUġ GÖZLEMCĠLĠĞĠ YÖNÜNDEN FIRSATLARI Soner BEKĠR 1 Egemen ÇAKIR 2 Musa HAN 3 Yavuz GÜLTEKĠN 4 Tuba ORHAN 5 Faris KARAHAN 6 1 Soner BEKİR, Kuş Gözlem Uzmanı, Tel: 535-217

Detaylı

RES Projelerinin Değerlendirilmesinde Yer Seçiminin Önemi ve Dikkate Alınacak Ekolojik Parametreler

RES Projelerinin Değerlendirilmesinde Yer Seçiminin Önemi ve Dikkate Alınacak Ekolojik Parametreler RES Projelerinin Değerlendirilmesinde Yer Seçiminin Önemi ve Dikkate Alınacak Ekolojik Parametreler Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi 5-6 Kasım 2014 İstanbul Akdeniz Üniversitesi Biyoloji Bölüm Başkanı

Detaylı

HAYVANLAR ÂLEMİ. Nicholas Blechman. Hazırlayan Simon Rogers. Çeviren Egemen Özkan

HAYVANLAR ÂLEMİ. Nicholas Blechman. Hazırlayan Simon Rogers. Çeviren Egemen Özkan HAYVANLAR ÂLEMİ Nicholas Blechman Hazırlayan Simon Rogers Çeviren Egemen Özkan 180 HAYVANLAR ÂLEMI Nicholas Blechman 8 17 TÜRLER 18 25 DUYULAR 26 35 REKORTMENLER 36 45 YİYECEK VE İÇECEK 46 55 AİLE 56 63

Detaylı

23-25 Ekim 2013 tarihinde SAMSUN da düzenlenen III. ULUSAL SULAK ALANLAR KONGRESİ ne

23-25 Ekim 2013 tarihinde SAMSUN da düzenlenen III. ULUSAL SULAK ALANLAR KONGRESİ ne 23-25 Ekim 2013 tarihinde SAMSUN da düzenlenen III. ULUSAL SULAK ALANLAR KONGRESİ ne SARI, A., BAŞKAYA, Ş. ve GÜNDOĞDU, E., 2013. Bir Şehrin Yuttuğu Sulak Alan: Erzurum Bataklıkları adlı poster bildiri

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım DAVRANIŞ 2

ADIM ADIM YGS LYS Adım DAVRANIŞ 2 ADIM ADIM YGS LYS 187. Adım DAVRANIŞ 2 SONRADAN KAZANILMIŞ DAVRANIŞLAR (ÖĞRENİLMİŞ DAVRANIŞLAR) Deneyim sonucu kazanılan davranışlardır. Bu davranışlar aynı türün farklı bireylerinde farklı sonuçlar doğurabilir.

Detaylı

ÇEVREMİZDEKİ VARLIKLARI TANIYALIM

ÇEVREMİZDEKİ VARLIKLARI TANIYALIM ÇEVREMİZDEKİ VARLIKLARI TANIYALIM Bulut Kuş OKUL Ağaç Çimenler Taş Ayşe Çocuklar Kedi Top Çiçekler Göl Yukarıdaki şekilde Ayşe nin okula giderken çevresinde gördüğü canlı ve cansız varlıkları inceleyelim.

Detaylı

AYI (Ursus arctos) SAYIMI

AYI (Ursus arctos) SAYIMI AYI (Ursus arctos) SAYIMI Artvin, Şavşat, Meydancık 22-24 Mayıs 2013 T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü 12. Bölge Müdürlüğü, Artvin Şube Müdürlüğü Telefon :

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 54. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-14 HAYVANLAR ALEMİ 5- OMURGALI HAYVANLAR-3 SORU ÇÖZÜMÜ

ADIM ADIM YGS-LYS 54. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-14 HAYVANLAR ALEMİ 5- OMURGALI HAYVANLAR-3 SORU ÇÖZÜMÜ ADIM ADIM YGS-LYS 54. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-14 HAYVANLAR ALEMİ 5- OMURGALI HAYVANLAR-3 SORU ÇÖZÜMÜ e) Memeliler Hayvanlar aleminin en gelişmiş sınıfıdır. Dünyanın her yerinde dağılış göstermişlerdir.

Detaylı

Hangi balık ne zaman yenir? Çipura: Akdeniz ve Ege kıyılarında yaygın olan çipura ya seyrek de olsa Marmara da da rastlanır. Ege de Kasım, Akdeniz de

Hangi balık ne zaman yenir? Çipura: Akdeniz ve Ege kıyılarında yaygın olan çipura ya seyrek de olsa Marmara da da rastlanır. Ege de Kasım, Akdeniz de Hangi balık ne zaman yenir? Çipura: Akdeniz ve Ege kıyılarında yaygın olan çipura ya seyrek de olsa Marmara da da rastlanır. Ege de Kasım, Akdeniz de ise Ekim ve Aralık ayları arasında üreme mevsimine

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 61 DAVRANIŞ

11. SINIF KONU ANLATIMI 61 DAVRANIŞ 11. SINIF KONU ANLATIMI 61 DAVRANIŞ DAVRANIŞ Canlıların çevrelerindeki canlı veya cansız varlıklardan gelen uyarılara göre oluşturdukları tepkiye davranış denir. Canlıların davranışlarını inceleyen bilim

Detaylı

Doğaya Gereksinimimiz Var

Doğaya Gereksinimimiz Var Biyolojik Çeşitlilik Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Biyolojik çeşitlilik, doğanın zenginliğidir. -2 ders saati Biyolojik çeşitliliğin

Detaylı

1. SINIF 2. Dönem Günlük Ödevler HAFTA-1

1. SINIF 2. Dönem Günlük Ödevler HAFTA-1 .com 1. SINIF 2. önem Günlük Ödevler HAFTA-1 Facebook Grubumuzun Adı : Sınıf Öğretmenleri Etkinlik Paylaşım Grubu Facebook Grubumuza Bekliyoruz! Aşağıdaki linki tıklayıp katılabilirsiniz. https://www.facebook.com/groups/240819559676490/?fref=ts

Detaylı

Sayfa 2. Hem okyanusta hem de tatlı sularda bulunabilirler. Tropik sularda, kuzey denizlerinde ve Akdeniz de çoğunlukla derinlerde rastlanırlar.

Sayfa 2. Hem okyanusta hem de tatlı sularda bulunabilirler. Tropik sularda, kuzey denizlerinde ve Akdeniz de çoğunlukla derinlerde rastlanırlar. Excellent Köpek balığı kıkırdaklı balıklar sınıfının alt sınıfını oluşturan iki üst takımdan biri olan diğeri, içinde sınıflanan canlı türlerinin ortak adıdır. Vatozlar gibi köpekbalıklarının kanında da

Detaylı

Kelaynakların Hazin Öyküsü

Kelaynakların Hazin Öyküsü Kelaynakların Hazin Öyküsü Hazin bir öykü anlatacağım bu kez sizlere... Bir varmış bir yokmuş... Uçsuz bucaksız bir ova varmış. Fırat ın sularıyla bereket bulmaya çalışan bu topraklar, fakir köylünün tek

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ

ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ Halkalı solucanlar çift cinsiyetli olmalarına rağmen döllenme kendi kendine değil, iki ayrı

Detaylı

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM Bulut Kuş OKUL Ağaç Çimenler Taş Ayşe Çocuklar Kedi Top Çiçekler Göl Yukarıdaki şekilde Ayşe nin okula giderken çevresinde gördüğü canlı ve cansız varlıkları inceleyelim.

Detaylı

DOGA KORUMANIN ÖNEMİ

DOGA KORUMANIN ÖNEMİ DOGA KORUMANIN ÖNEMİ Günümüzde sanayileşme sürecine paralel olarak dünyayı tehdit eden hızlı nüfus artışı, değişik kirlilik türleri, orman yangınları, tarla açmalar, aşırı otlatmalar, sulak alanların kurutulması,

Detaylı

MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ

MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ MEMELİLERİN MORFOLOJİLERİ Memeliler yaşadıkları çok çeşitli habitatlar ve fizyolojilerine uygun olarak çeşitli morfolojik adaptasyonlara sahiptirler.

Detaylı

EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER

EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER EKOLOJİK BİRİMLER *Ekoloji: Canlıların birbirleriyle ve yaşadıkları ortamla olan ilişkisini inceleyen bilim dalıdır. Ekolojik birimlerin küçükten büyüye doğru sıralaması: Ekoloji

Detaylı

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDA İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere bağlı olarak bitki ve hayvan topluluklarını barındıran

Detaylı

Kocaman Bir Set! 3. Her sene milyonlarca turist Çin Seddini görmeye gelir. 4. Turisler duvarın üstünde yürümeyi çok severler.

Kocaman Bir Set! 3. Her sene milyonlarca turist Çin Seddini görmeye gelir. 4. Turisler duvarın üstünde yürümeyi çok severler. Kocaman Bir Set! Öyle kocaman bir set düşünün ki Amerika Birleşik Devletleri nin bir ucundan diğer ucuna gitsin. Ne kadar uzun! Çin Seddi onun iki misli uzunluğunda! Tam 4000 mil. Çin i düşman saldırılarından

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

ÇEVREMİZDEKİ CANLILAR A- HAYVANLAR B- BİTKİLER C- HAYVANLAR VE BİTKİLERİN İNSAN HAYATINDAKİ YERİ D- CANLILARI KORUMA

ÇEVREMİZDEKİ CANLILAR A- HAYVANLAR B- BİTKİLER C- HAYVANLAR VE BİTKİLERİN İNSAN HAYATINDAKİ YERİ D- CANLILARI KORUMA ÇEVREMİZDEKİ ÇEVREMİZDEKİ CANLILAR A- HAYVANLAR B- BİTKİLER C- HAYVANLAR VE BİTKİLERİN İNSAN HAYATINDAKİ YERİ D- CANLILARI KORUMA 1- HAYVANLAR Yaşadığımız çevrede bir çok varlık karşımıza çıkmaktadır.

Detaylı

8. Familya: Curculionidae. Sitophilus granarius (L.) (Buğday biti) Sitophilus oryzae (L.) (Pirinç biti)

8. Familya: Curculionidae. Sitophilus granarius (L.) (Buğday biti) Sitophilus oryzae (L.) (Pirinç biti) 8. Familya: Curculionidae Sitophilus granarius (L.) (Buğday biti) Sitophilus oryzae (L.) (Pirinç biti) Sitophilus granarius (L.) Erginler koyu kahve veya kırmızımsı gri renkte, 3-5 mm. boydadır. Baş kısmı

Detaylı

DNA ve Özellikleri. Şeker;

DNA ve Özellikleri. Şeker; DNA ve Özellikleri Hücrelerdeki hayatsal olayların yönetimini çekirdek sağlar. Çekirdek içinde, hücrenin beslenme, solunum, üreme gibi canlılık faaliyetlerin yönetilmesini sağlayan genetik madde bulunur.

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

BİTKİ TANIMA I. P E P 1 0 1 _ H 0 4 C h a m a e c y p a r i s l a w s o n i a n a ( L a v z o n Ya l a n c ı S e r v i s i ) Yrd. Doç. Dr.

BİTKİ TANIMA I. P E P 1 0 1 _ H 0 4 C h a m a e c y p a r i s l a w s o n i a n a ( L a v z o n Ya l a n c ı S e r v i s i ) Yrd. Doç. Dr. 1 BİTKİ TANIMA I Yrd. Doç. Dr. Taki DEMİR P E P 1 0 1 _ H 0 4 C h a m a e c y p a r i s l a w s o n i a n a ( L a v z o n Ya l a n c ı S e r v i s i ) C r y p t o m e r i a j a p o n i c a ( K a d i f

Detaylı

F. Takım: Coleoptera

F. Takım: Coleoptera F. Takım: Coleoptera 1. Familya: Dermestidae a)anthrenus museorum L. (Çekmece böceği) b)trogoderma granarium Everst. (Khapra böceği) a)anthrenus museorum L. (Çekmece böceği) Erginleri 3 mm. kadar olan

Detaylı

BALIK BAYKUŞU (Brown fish owl) Ketupa zeylonensis

BALIK BAYKUŞU (Brown fish owl) Ketupa zeylonensis Soner Oruç 04.06.2009 BALIK BAYKUŞU (Brown fish owl) Ketupa zeylonensis Avrupa daki 56 tür yırtıcı kuş ve baykuş türü arasında, üreyen popülasyonu en az olarak tahmin edilen türdür. 2008 yılı üreme tahmini

Detaylı

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT Dünyamızda milyonlarca tür canlının yaşadığı tahmin edilmektedir. Bunlar kedi, köpek, aslan, yılan, böcek, kuş gibi hayvanlar, elma, meşe, erik,

Detaylı

Makroskobik Özellikleri Şapka

Makroskobik Özellikleri Şapka Mycena rosea Sınıf Takım Familya : Basidiomycetes : Agaricales : Tricholomataceae Makroskobik Özellikleri Şapka 2-5 cm çapında, genç evrede konik iken, sonradan yaygınlaşır ve umbosu kalır. Şapka donuk,

Detaylı

BuNLarI BiLiYOr muyuz?

BuNLarI BiLiYOr muyuz? BuNLarI BiLiYOr muyuz? D B Turmepa Kimdir? eniztemiz Derneği/ TURMEPA, ülkemiz kıyı ve denizlerinin korunmasını ulusal bir öncelik haline getirmek ve gelecek nesillere temiz denizlerin kucakladığı yaşanabilir

Detaylı

KEKLİK YETİŞTİRİCİLİĞİ

KEKLİK YETİŞTİRİCİLİĞİ KEKLİK YETİŞTİRİCİLİĞİ Resim 1:Doğada keklik 1.Genel bilgiler ve özellikleri Eti ve yumurtası için beslenen kekliklerin eti çok lezzetli ve yağ oranı düşüktür. ABD, Fransa, İspanya, Macaristan, Slovakya

Detaylı

Kuş Gözlemciliği. Süleyman Ekşioğlu Kuş Araştırmaları Derneği

Kuş Gözlemciliği. Süleyman Ekşioğlu Kuş Araştırmaları Derneği Kuş Gözlemciliği Süleyman Ekşioğlu Kuş Araştırmaları Derneği Kuş Gözlemciliği Nedir? Kuşları doğal ortamlarında izleme uğraşısına kuş gözlemciliği, bunu yapanlara da kuş gözlemcisi denir Kimler Kuş Gözlemcisi

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım EVRİM

ADIM ADIM YGS LYS Adım EVRİM ADIM ADIM YGS LYS 191. Adım EVRİM EVRİM İLE İLGİLİ GÖRÜŞLER Evrim, geçmiş ile gelecekteki canlıların ve olayların yorumlanmasını sağlayarak, bugün dünyada yaşayan canlılar arasındaki akrabalık derecesini

Detaylı

45 mm sığırcıklar için ve kutu yuvaları boyutları % 25-30 daha büyük olmalıdır.

45 mm sığırcıklar için ve kutu yuvaları boyutları % 25-30 daha büyük olmalıdır. Küçük bahçe kuşları için kutu yuvalar. Bahçenize yuvalar yapıp bunları izlemek çok keyifli bir uğraş olabilir. Ancak bunlar kuşlar için uygun yapılmış yuvalar olursa. Özellikle baştankaralar bu yuvaları

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI. 10. Sınıf

YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI. 10. Sınıf YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI 10. Sınıf 1) Hücre döngüsünün interfaz evresini yeni tamamlamış bir hücre ile bu hücrenin döngü sonunda oluşturduğu yeni hücrelerde; I. DNA miktarı II. Gen Sayısı III. Gen

Detaylı

Ekoloji, ekosistemler ile Türkiye deki bitki örtüsü bölgeleri (fitocoğrafik bölgeler)

Ekoloji, ekosistemler ile Türkiye deki bitki örtüsü bölgeleri (fitocoğrafik bölgeler) Ekoloji, ekosistemler ile Türkiye deki bitki örtüsü bölgeleri (fitocoğrafik bölgeler) Başak Avcıoğlu Çokçalışkan Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği Biraz ekolojik bilgi Tanımlar İlişkiler

Detaylı

DENEY HAYVANLARI ANATOMİSİ

DENEY HAYVANLARI ANATOMİSİ DENEY HAYVANLARI DENEY HAYVANLARI ANATOMİSİ Deney Hayvanı: Hipotezi bilimsel kurallara göre kurulmuş araştırmalarda ve biyolojik testlerde kullanılan hayvanlardır. Günümüzde en sık kullanılan deney hayvanları;

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ

10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ 10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ Eşeysiz Üreme ile ilgili, I. Canlının yararlı özelliklerinin korunmasını sağlar. II. Canlının değişen ortam koşullarına uyumunu artırır. III.

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMI 28 EKOLOJİ KOMÜNİTE EKOLOJİSİ

12. SINIF KONU ANLATIMI 28 EKOLOJİ KOMÜNİTE EKOLOJİSİ 12. SINIF KONU ANLATIMI 28 EKOLOJİ KOMÜNİTE EKOLOJİSİ KOMÜNİTE EKOLOJİSİ Bir alan ya da habitat içerisindeki tüm popülasyonların oluşturduğu birliğe komünite denir. Komüniteyi oluşturan türler arasında

Detaylı

BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ

BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ Badem Anadolu nun en eski meyve türlerinden birisidir. Ancak ülkemizde bademe gerekli önem verilmemekte, genellikle tarla kenarlarında sınır ağacı olarak yetiştirilmektedir. Ülkemizde

Detaylı

GÖRSEL OLMAYAN DUYU SİSTEMLERİ

GÖRSEL OLMAYAN DUYU SİSTEMLERİ GÖRSEL OLMAYAN DUYU SİSTEMLERİ MEKANİK DUYULAR İnsanlarda dokunma, basınç, sıcaklık ve ağrı gibi bir çok duyu bulunmaktadır. Bu duyulara mekanik duyular denir. Mekanik duyuların alınmasını sağlayan farklı

Detaylı

MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ

MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ MEMELİLERİN SİSTEMATİKTEKİ YERİ Classis: MAMMALIA Günümüzde memeliler üç alt sınıfa ayrılır. Subclasis : Prototheri= Monotremata (Tek Delikliler)

Detaylı

RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA

RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-F Miray DAĞCI Ömür Mehmet KANDEMİR DANIŞMAN ÖĞRETMEN NİLÜFER DEMİR İZMİR - 2013 İÇİNDEKİLER 1. Projenin Amacı ve Hedefi.. 2 2. Afit

Detaylı

Alt sınıf: Apterygota otakım 1. Diplura (Çift kuyruklular) otakım 2. Protura otakım 3. Collembola (Kuyrukla sıçrayanlar) otakım 4.

Alt sınıf: Apterygota otakım 1. Diplura (Çift kuyruklular) otakım 2. Protura otakım 3. Collembola (Kuyrukla sıçrayanlar) otakım 4. APTERYGOTA Alt sınıf: Apterygota otakım 1. Diplura (Çift kuyruklular) otakım 2. Protura otakım 3. Collembola (Kuyrukla sıçrayanlar) otakım 4. Thysanura APTERYGOTA Alt sınıf: Apterygota (Kanatsız Böcekler)

Detaylı

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım Denizlerimiz ve kıyılarımız canlı çeşitliliği bakımından çok zengin yerler. Ancak günümüzde bu çeşitlilik azalma tehlikesiyle karşı karşıya. Bunun birçok nedeni

Detaylı

Türkiye nin En Harika 10 Doğa Olayı

Türkiye nin En Harika 10 Doğa Olayı Türkiye nin En Harika 10 Doğa Olayı Doğa Derneği, Türkiye nin doğal hazinesini tespit etmeyi, dökümünü tutmayı ve bu hazineyi korumak için çalışmayı amaç edinmiş bir sivil toplum kuruluşu. Bu derneğin

Detaylı

RAPOR KAZ DAĞLARI KOÇERO DERESİ ALABALIK ÖLÜMLERİ İLE İLGİLİ ALAN ÇALIŞMASI. Prof. Dr. Mustafa SARI.

RAPOR KAZ DAĞLARI KOÇERO DERESİ ALABALIK ÖLÜMLERİ İLE İLGİLİ ALAN ÇALIŞMASI. Prof. Dr. Mustafa SARI. RAPOR KAZ DAĞLARI KOÇERO DERESİ ALABALIK ÖLÜMLERİ İLE İLGİLİ ALAN ÇALIŞMASI Prof. Dr. Mustafa SARI msari@bandirma.edu.tr Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi, Denizcilik Fakültesi KOÇERO DERESİ Koçero Deresi,

Detaylı

Sığır Yetiştiriciliğinde Sinekle Mücadele Problemi. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Sığır Yetiştiriciliğinde Sinekle Mücadele Problemi. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Sığır Yetiştiriciliğinde Sinekle Mücadele Problemi Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Sinekler gerek sebep oldukları hastalıklar gerekse verim kayıplarından dolayı sığır yetiştiriciliğinde ekonomik kayıplara neden

Detaylı

Yumurtalık Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması Akyatan-Tuzla Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması 2009

Yumurtalık Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması Akyatan-Tuzla Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması 2009 Yumurtalık Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması 2005 Akyatan-Tuzla Lagünleri Yönetim Planlaması Projesi Kuş Çalışması 2009 Alanların Özellikleri Lagünler, tuzlu bataklıklar, tatlısu bataklıkları,

Detaylı

Etoloji(Davranış Bilimi) :Doğal koşullarda hayvan davranışını inceleyen bilim dalına denir.

Etoloji(Davranış Bilimi) :Doğal koşullarda hayvan davranışını inceleyen bilim dalına denir. Etoloji(Davranış Bilimi) :Doğal koşullarda hayvan davranışını inceleyen bilim dalına denir. Uyarı: İç ya da dış ortamda meydana gelen ve canlıda tepki oluşturabilecek fiziksel, kimyasal ve biyolojik değişikliklerdir.

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ. Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü. Ankara

TÜRKİYE EKONOMİSİ. Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü. Ankara TÜRKİYE EKONOMİSİ Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü 1 Ankara Ülke Ekonomisinde Etkili Olan Faktörler Tarih Doğal Kaynaklar Coğrafi yer Büyüklük Arazi şekilleri

Detaylı

Kısa Dönemli Amaç Davranışlar Araç Gereçler

Kısa Dönemli Amaç Davranışlar Araç Gereçler BEP Plan Hazırla T.C Mamak Kaymakamlığı misket ortaokulu Müdürlüğü Fen Bilgisi Dersi Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı Öğrenci : veysal çağrı Eğitsel Performans Canlıları tanır. Uzun Dönemli Amaç : Çevresindeki

Detaylı

Büyük kuşlar için kutu yuvalar. Peçeli baykuş yuvası

Büyük kuşlar için kutu yuvalar. Peçeli baykuş yuvası Büyük kuşlar için kutu yuvalar Kuşların çoğu ağaç deliklerine yuva yaparlar. Yaşlı ve kurumuş ağaçlar fırtınalardan dolayı devrildiği için buraları kuşlar için önemli yuvalar teşkil etmezler. Bu yüzden

Detaylı

Biyolojik Çeşitlilik

Biyolojik Çeşitlilik Biyolojik Çeşitlilik Biyolojik çeşitlilik dünyada yaşayan canlıların ve yaşam şekillerinin eşitliliği demektir. Bir bölgede yaşayan canlı türleri, tür cinsindeki farklılıklar ve farklı yaşam biçimleri

Detaylı

Pasifik Okyanusu'nda yaşayan bu balık türü 50 santimetreye kadar genişleyebilir. 2-Beyaz Kaplumbağa

Pasifik Okyanusu'nda yaşayan bu balık türü 50 santimetreye kadar genişleyebilir. 2-Beyaz Kaplumbağa Dünyanın En İlginç Hayvanları En ilginç hayvanlar 1-Balon Balığı Pasifik Okyanusu'nda yaşayan bu balık türü 50 santimetreye kadar genişleyebilir. 2-Beyaz Kaplumbağa 1 / 14 yumuşak Çin kültüründe dokularıyla

Detaylı

MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ

MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ MEMELİLERİN SİSTEMATİKTEKİ YERİ Classis: MAMMALIA Subclasis : Metatheria: Marsupialia: Keseli Memeliler Ordo : Diprotodontia (İki ön dişliler) 10

Detaylı

Konu: Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme

Konu: Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme Konu: Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme Hücre bölünmesi tüm canlılarda görülen ortak bir özelliktir. Hücre büyüyüp gelişirken madde ve enerji gereksinimleri artar. Sitoplâzma hücre zarına oranla daha hızlı

Detaylı

Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile

Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile Dünya nüfusunun hızla artması sonucu ortaya çıkan dünyanın artan besin ihtiyacını karşılamak ve birim alandan daha fazla ürün almak amacı ile uygulanan kültürel önlemlerden biri de tarım ilacı uygulamalarıdır.

Detaylı

Mikroorganizmalar gıda üretiminde en önemli tehlike veya tehlike kaynaklarıdır. Hayatımızda da önemli yere sahip olan bu canlılar hakkında genel

Mikroorganizmalar gıda üretiminde en önemli tehlike veya tehlike kaynaklarıdır. Hayatımızda da önemli yere sahip olan bu canlılar hakkında genel 1 Mikroorganizmalar gıda üretiminde en önemli tehlike veya tehlike kaynaklarıdır. Hayatımızda da önemli yere sahip olan bu canlılar hakkında genel bilgi edinmemiz hem gıda üretimi sırasında dikkat etmemiz

Detaylı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı Ekosistem Ekolojisi, Ekosistemin Yapısı Ekosistem Ekolojisi Yapısı A. Ekoloji Bilimi ve Önemi Ekoloji canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan etkileşimlerini inceleyen bilim dalıdır. Günümüzde teknolojinin

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMI 29 EKOLOJİ POPÜLASYON EKOLOJİSİ

12. SINIF KONU ANLATIMI 29 EKOLOJİ POPÜLASYON EKOLOJİSİ 12. SINIF KONU ANLATIMI 29 EKOLOJİ POPÜLASYON EKOLOJİSİ POPÜLASYON EKOLOJİSİ Belirli bir alanda yaşayan aynı tür canlılar topluluğuna popülasyon denir. Ekosistemin en küçük birimi popülasyondur. Belirli

Detaylı

YENIÇAĞA GÖLÜNDE (BOLU) TURNA NIN (GRUS GRUS) ÜREME VE ALAN KULLANIMI AKGÖL DE (YUNAK-KONYA) ÜREYEN KUŞ ÇALIŞMASI. Hazırlayan: Riyat GÜL

YENIÇAĞA GÖLÜNDE (BOLU) TURNA NIN (GRUS GRUS) ÜREME VE ALAN KULLANIMI AKGÖL DE (YUNAK-KONYA) ÜREYEN KUŞ ÇALIŞMASI. Hazırlayan: Riyat GÜL YENIÇAĞA GÖLÜNDE (BOLU) TURNA NIN (GRUS GRUS) ÜREME VE ALAN KULLANIMI VE AKGÖL DE (YUNAK-KONYA) ÜREYEN KUŞ ÇALIŞMASI KUŞ ARAŞTIRMALARI DERNEĞI 2011 Hazırlayan: Riyat GÜL YENIÇAĞA Amaç: Bu çalışmanın amacı

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

Atoller (mercan adaları) ve Resifler

Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atol, hayatlarını sıcak denizlerde devam ettiren ve mercan ismi verilen deniz hayvanları iskeletlerinin artıklarının yığılması sonucu meydana gelen birikim şekilleridir.

Detaylı

KIRLANGIÇ L: Chelidonichthys lucerna M: Kırmızı Kırlangıç Đ: Tub gurnard A: Roter Knurrhani F: Grondin perlon

KIRLANGIÇ L: Chelidonichthys lucerna M: Kırmızı Kırlangıç Đ: Tub gurnard A: Roter Knurrhani F: Grondin perlon KIRLANGIÇ L: Chelidonichthys lucerna M: Kırmızı Kırlangıç Đ: Tub gurnard A: Roter Knurrhani F: Grondin perlon Ege, Akdeniz ve Marmara'nın fazla göç etmeyen, yerli balığıdır. Kısmen Karadeniz'de rastlanır.

Detaylı

zeytinist

zeytinist 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 ZEYTİN

Detaylı

ISPARTA HALIKENT ANADOLULİSESİ ÖĞRETİM YILI 9 A-B-C-D-E SINIFLAR BİYOLOJİ DERSİ 2. DÖNEM 3. YAZILI SINAVI RAKAMLA YAZIYLA PUAN

ISPARTA HALIKENT ANADOLULİSESİ ÖĞRETİM YILI 9 A-B-C-D-E SINIFLAR BİYOLOJİ DERSİ 2. DÖNEM 3. YAZILI SINAVI RAKAMLA YAZIYLA PUAN 1. Doğal sınıflandırmada aşağıdakilerden hangisi göz önünde bulundurulmamıştır? A) Genetik (soy) benzerliği B) Anatomik benzerlik C) Dünyadaki dağılımları D) Akrabalık derecesi E) Embriyonik benzerlik

Detaylı

POYRAZ HES CEVRE YONETIM PLANI (ENVIRONMENTAL MANAGEMENT PLAN)

POYRAZ HES CEVRE YONETIM PLANI (ENVIRONMENTAL MANAGEMENT PLAN) POYRAZ HES CEVRE YONETIM PLANI (ENVIRONMENTAL MANAGEMENT PLAN) YENİLENEBİLİR ENERJİ PROJELERİ İÇİN GENEL BAKIŞ AÇISI KÜÇÜK ÖLÇEKLİ HİDROELEKTRİK SANTRAL AZALTMA PLANI Safha Konu Azaltım Ölçümü İnşaat Safhası

Detaylı

*Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir.

*Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir. Fen ve Teknoloji 1. Ünite Özeti Hücre Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme. *Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir. *Hücrenin temel kısımları: hücre zarı, sitoplâzma ve

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

zeytinist

zeytinist 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 ZEYTİN

Detaylı

KARS IN KUŞLARI Kars Biyoçeşitlilik Projesi

KARS IN KUŞLARI Kars Biyoçeşitlilik Projesi KARS IN KUŞLARI Kars Biyoçeşitlilik Projesi Mutlu Yıllar... 2006 Saksağan Pica pica Fotoğraf: Çağan Hakkı Şekercioğlu Ocak-January 2006 Benekli bülbül - Luscinia luscinia bbenekli sinekkapan - Muscicapa

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #23

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #23 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #23 1) Embriyo Amniyon Sıvısı 2) Bakterilerin ve paramesyumun konjugasyonu sırasında; I. Sitoplazmadaki serbest deoksiribonükleotitlerin azalması II. Kalıtsal çeşitlilik artışı

Detaylı

9. SINIF KONU ANLATIMI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ-2

9. SINIF KONU ANLATIMI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ-2 9. SINIF KONU ANLATIMI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ-2 3 6) METABOLİZMA: Canlılarda meydana gelen hayatsal faaliyetlerin tamamıdır. Metabolizma anabolizma ve katabolizma olmak üzere ikiye ayrılır. ANABOLİZMA:

Detaylı

İZMİT KÖRFEZİ SULAKALANI. Hazırlayan : Bahar Bilgen

İZMİT KÖRFEZİ SULAKALANI. Hazırlayan : Bahar Bilgen İZMİT KÖRFEZİ SULAKALANI Hazırlayan : Bahar Bilgen Genel Tanıtım Alanın Genel Yerleşimi Genel Tanıtım - Cemal Turgay 1972 (Kocaeli fuarı) Kıyı alanı:36.43 ha. Su basar alan: 83.58 ha. Toplam: 120.01 ha.

Detaylı

EMNİYET KEMERİ KULLANIMI

EMNİYET KEMERİ KULLANIMI Emniyet kemeri kullanımı, kazalardaki yaralanmaları büyük ölçüde azaltmaktadır ve otomobilin ön koltuklarında kemer kullanmamanın büyük risk oluşturduğunu büyük bir çoğunluk kabul etmektedir. Yine de "Emniyet

Detaylı

zeytinist

zeytinist 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 Zeytin

Detaylı

Aşağıda mitoz bölünme safhaları karışık olarak verilmiştir.

Aşağıda mitoz bölünme safhaları karışık olarak verilmiştir. 2015/2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ ÖRNEK 8.SINIFLAR 1.DÖNEM 1.YAZILI Adı Soyadı : No: Sınıf: Resimdeki türlerin bazı hücrelerindeki kromozom sayılarını yazınız. (4x2p) Aşağıda mitoz bölünme

Detaylı

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Mahmut KAYHAN Meteoroloji Mühendisi mkayhan@meteoroloji.gov.tr DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Türkiye'de özellikle ilkbahar ve sonbaharda Marmara bölgesinde deniz sularının çekilmesi

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #16

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #16 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #16 1) Topraktaki azotlu bileşik miktarını, I. Denitrifikasyon bakteri sayısındaki artış II. Saprofit bakterilerce gerçekleşen çürüme III. Şimşek ve yıldırım olaylarındaki artış

Detaylı

EKOLOJİ #1 EKOLOJİK TERİMLER EKOSİSTEMİN CANSIZ BİLEŞENLERİ SELİN HOCA

EKOLOJİ #1 EKOLOJİK TERİMLER EKOSİSTEMİN CANSIZ BİLEŞENLERİ SELİN HOCA EKOLOJİ #1 EKOLOJİK TERİMLER EKOSİSTEMİN CANSIZ BİLEŞENLERİ SELİN HOCA EKOLOJİK TERİMLER EKOLOJİ: Canlıların kendi aralarındaki ve çevreleri ile olan ilişkilerini inceleyen bilim dalına EKOLOJİ denir.

Detaylı

TEOG -1 FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ DENEME SINAVI 1-) Aşağıdakilerden hangisi mitoz bölünmenin özelliklerinden biri değildir?

TEOG -1 FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ DENEME SINAVI 1-) Aşağıdakilerden hangisi mitoz bölünmenin özelliklerinden biri değildir? TEOG -1 FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ DENEME SINAVI 1-) Aşağıdakilerden hangisi mitoz bölünmenin özelliklerinden biri değildir? A) Büyüme, gelişme için gereklidir. B) Kromozom sayısı yarıya iner C) Vücut hücrelerinde

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI. 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar

10. SINIF KONU ANLATIMI. 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar 10. SINIF KONU ANLATIMI 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDAKİ İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere olarak bitki ve hayvan topluluklarını

Detaylı

Tanımlar. Bölüm Çayırlar

Tanımlar. Bölüm Çayırlar Çayır-Mer a Ders Notları Bölüm 1 1 1.1. Çayırlar Bölüm 1 Tanımlar Genel olarak düz ve taban suyu yakın olan alanlarda oluşmuş, gür gelişen, sık ve uzun boylu bitkilerden meydana gelen alanlardır. Toprak

Detaylı

HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ

HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ HAMAMBÖCEKLERİ Ordo (Takım): Blattoptera (Hamam böcekleri) Vücutları kahverengi tonlarında, yassı ve ovaldir. Antenler çoğunlukla

Detaylı

Alem:Animalia(Hayvanlar) Şube:Chordata(Kordalılar) Sınıf:Mammalia(Memeliler) Alt Sınıf:Metatheria (Keseliler) Üst takım:australidelphia (Avustralya

Alem:Animalia(Hayvanlar) Şube:Chordata(Kordalılar) Sınıf:Mammalia(Memeliler) Alt Sınıf:Metatheria (Keseliler) Üst takım:australidelphia (Avustralya Alem:Animalia(Hayvanlar) Şube:Chordata(Kordalılar) Sınıf:Mammalia(Memeliler) Alt Sınıf:Metatheria (Keseliler) Üst takım:australidelphia (Avustralya keselileri) Takım:Dasyuromorphia(Yırtıcı keseliler) Familyalar:

Detaylı

2005 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI

2005 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 2005 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 1. Aşağıdaki tabloda I, II, III, IV olarak numaralandırılan bakteri, mantar, bitki ve hayvan hücrelerinin bazı yapısal özellikleriyle ilgili bilgiler verilmiştir.

Detaylı

Tarım, yeryüzündeki belli başlı üretim şekillerinden en gerekli ve yaygın olanıdır. Tarımın yapılış şekli ve yoğunluğu, ülkelerin gelişmişlik

Tarım, yeryüzündeki belli başlı üretim şekillerinden en gerekli ve yaygın olanıdır. Tarımın yapılış şekli ve yoğunluğu, ülkelerin gelişmişlik TARIM VE EKONOMİ Tarım, yeryüzündeki belli başlı üretim şekillerinden en gerekli ve yaygın olanıdır. Tarımın yapılış şekli ve yoğunluğu, ülkelerin gelişmişlik düzeyine bağlıdır. Bazı ülkelerde tarım tekniği

Detaylı

ALTIN BALIK. 1. Genç balıkçı neden altın balığı tekrar suya bırakmayı düşünmüş olabilir?

ALTIN BALIK. 1. Genç balıkçı neden altın balığı tekrar suya bırakmayı düşünmüş olabilir? ALTIN BALIK Bir zamanlar iki balıkçı varmış. Biri yaşlı, diğeriyse gençmiş. İki balıkçı avladıkları balıkları satarak geçinirlermiş. Bir gün yine denize açılmışlar. Ağı denize atıp beklemeye başlamışlar.

Detaylı