Tip 1 Diyabeti Olan Ergenlerin Ebeveynlerinin Yaşadıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Tip 1 Diyabeti Olan Ergenlerin Ebeveynlerinin Yaşadıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri"

Transkript

1 MAKALELER / Articles Tip 1 Diyabeti Olan Ergenlerin Ebeveynlerinin Yaşadıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri Problems in Parents of Adolescent with Type 1 Diabetes and Solutions Handan BOZTEPE1 ÖZET SUMMARY Tip 1 diyabette hastalığın metabolik kontrolünün istendik düzeyde olması gelecekte gelişebilecek komplikasyonların önlenmesi açısından son derece önemlidir. Ergenlik dönemi metabolik kontrolün ve hastalığın yönetiminin daha önceki gelişim dönemlerine göre daha kötü olduğu bir dönemdir. Bu dönemde ebeveynlerin ergenlerle yaşadıkları bu sorunlara yönelik destek gereksinimleri artmaktadır. Bu destek gereksinimlerinin karşılanmasında ergen ve ailesi ile yakın bir ilişkide bulunan hemşirelerin son derece önemli görevleri vardır. Tip 1 diyabetli ergen ve ailesiyle yakın ilişkide bulunan hemşirelerin verecekleri psikososyal bakımın hem ergenin hastalığının yönetiminin istendik düzeyde olmasını hem de ebeveynlerde gelişebilecek ruh sağlığı sorunlarını önleyeceği düşünülmektedir. Desirable level of metabolic control in type 1 diabetes is extremely important for the prevention of complications that in the future. Adolescence is the period of metabolic control and management of the disease is worse than the previous development period. During this period, parents are increasing support needs for their problems with adolescents. Nurses, who are considered to be close relationship with adolescents and their family that have extremely important tasks for meet this needs. It is thought that psychosocial care offered by nurses who are being close relationship adolescents and their parents may help develop desirable levels disease management and prevent mental health problems. Anahtar Kelimeler: Tip 1 diyabet, ergen, ebeveyn Key Words: Type 1 diabetes, adolescent, parent GİRİŞ yıl yaklaşık yeni tanı tip 1 diyabetli çocuk topluma katılmaktadır ve 18 yaş altı toplam diyabetli sayısının ise civarında olduğu tahmin edilmektedir (5). Ayrıca yapılan bir başka çalışmada ise hastalığın ülkemizde prevelansının 0.16/1000'den 0.57/1000'e çıktığı belirlenmiştir (6). Tip 1 diyabetes mellitus çocukluk döneminin en sık görülen kronik hastalıklarından biridir ve son yıllarda tüm dünyada hastalığın çocuk ve ergenlerde görülme oranı artmaktadır. Uluslararası Diyabet Federasyonunun 2007 yılında yayınladığı Diyabet Atlası'na göre dünyada bu yaş grubunda 1.8 milyar çocuk bulunmaktadır ve yaklaşık olarak çocuk tip 1 diyabetlidir. Ayrıca hastalığın prevelansı % 0.02'dir ve her yıl yaklaşık çocuk tip 1 diyabet tanısı almaktadır (1). Dünyanın farklı ülkelerinde yapılan çalışmalarla da bu bulgular desteklenmektedir (2-4). Türkiye'de Diyabet Profili Çalıştay Raporu'na göre; ülkemizde her yıl her Tip 1 diyabet diyet, egzersiz ve insülin enjeksiyonu gibi karmaşık bir tedavisi olan, yaşam boyu çocuk ve ailesini etkileyen (7,8), günlük tedavisinin sürdürülmesi ve gelişimsel gereksinimlerinin eş zamanlı olarak karşılanmaya çalışılmasını gerektiren kronik bir hastalıktır (9,10). Hastalığın yönetimine ilişkin uygulamalar; insülin enjeksiyonu veya pompa uygulamaları, gün içinde belirli zamanlarda kanglikoz düzeyinin izlemi, diyetin düzenlenmesi, düzenli fiziksel aktivitenin yapılması ve kan 1.Öğr. Grv. Dr. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği AD 12

2 Tip 1 Diyabeti Olan Ergenlerin Ebeveynlerinin Yaşadıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri glikoz düzeyinde istenmeyen değişiklikler olduğunda sorunun uygun şekilde çözülmesini içermektedir (11,12). dönemde çocuğun hastalığının sorumluluğunu almaya başlaması ve ebeveynin endişeleri ebeveynler ve ergenler arasında çatışma ve iletişim sorunları yaşanmasına neden olabilir (21). Çocuklarına Tip 1 diyabet tanısı konan ebeveynlerin kronik hastalıklı çocuklara sahip diğer ebeveynler gibi şok, inkâr, anksiyete, öfke, suçluluk yaşadıkları bilinmektedir. Ayrıca ebeveynler özgürlüğün, normalliğin ve sağlıklı çocuğun kaybını içeren yoğun bir kayıp duygusu da yaşayabilirler. Zaman içinde ebeveynlerin tanı anında yaşadıkları bu duygularda azalma olsa bile bazı olaylar veya dönemler onların tanı anında yaşadıkları bu duyguları tekrar yaşamalarına neden olmaktadır. Bu dönemlerden biri de ergenlik dönemidir (13, 14). Ebeveynlerin hastalığın yönetiminin ergenler tarafından iyi yapılamayacağına ilişkin yaşadıkları endişeler, ergene karşı aşırı suçlayıcı, aşırı kollayıcı ve aşırı müdahaleci tavırlar şeklinde kendini gösterebilir (21). Weinger ve ark. (2001) tip 1 diyabetli ergenlerin ebeveynleri ile yaşadıkları iletişim sorunlarını incelemek amacıyla yaptıkları çalışmada; birçok ergen diyabetin uzun dönem komplikasyonları ve ergenlik dönemine ilişkin aktivitelerin (örn: araç kullanma) annelerinde endişeye neden olduğunu ve bu endişelerin annelerinde çok fazla soru sorma, emirler verme, azarlama, bağırma şeklinde kendini gösterdiğini ifade etmişlerdir. Ayrıca aynı çalışmada ergenler annelerinin hastalığın yönetiminde meydana gelen aksaklıklar nedeniyle kendilerini bazen haksız yere suçladıklarını ifade etmişlerdir (22). Carroll ve Marrero'nun (2006) tip 1 diyabetli ergenlerle yaptıkları nitel bir çalışmada ergenler; annelerinin onların diyabeti yönetmedeki yeterliliklerine ilişkin endişelerinin aşırı koruyucu ve suçlayıcı davranışlar veya stresli bir tavır şeklinde kendisini gösterdiğini ifade etmişlerdir. Benzer şekilde ergenler gece dışarı çıkmak veya okul gezilerine gitmek gibi aktivitelere hastalığın yönetimine ilişkin gerekçeler nedeniyle anneleri tarafından izin verilmediğini belirtmişlerdir (16). Ayrıca Davidson ve ark. (2004) yaptıkları bir çalışmada ise ergenler ebeveynlerin aşırı koruyucu kollayıcı, endişeli ve suçlayıcı tavırlarının kendileri için stresör olduğunu belirtmişlerdir (23). Ergenlik dönemi; kimlik geliştirme, fiziksel değişikliklere uyum, geleceğe ilişkin planlar yapma ve bağımsızlığın kazanılması ile karakterizedir. Gelişimsel bir kriz dönemi olan ergenlik döneminde kronik hastalığa sahip olmak ergen için kimliğini ve bağımsızlığını kaybetme, geleceğe ilişkin planların değişmesi anlamına gelmektedir (15). Bu nedenle ergenlik döneminde tedaviye uyum ve hastalığın yönetimi daha da güçleşmektedir. Yapılan çalışmalar ergenlik döneminde çocuğu olan ebeveynlerin de hastalığın yönetimine ve ergenlik dönemine ilişkin birçok sorun yaşadıklarını ve endişelerinin olduğunu göstermektedir (11,16-18). Bu dönemde Tip 1 diyabetli ergenler ebeveynleri ile sorun yaşamaları ile birlikte aynı zamanda sosyal yaşantılarının önemli bir bölümünü oluşturan akran ilişkilerinde de sorun yaşamaktadırlar. Ayrıca bu dönemde ergenlerin daha fazla akran baskısına maruz kaldıkları ve daha az akran desteği aldıkları belirlenmiştir (19, 20). Tip 1 diyabetli ergenlerin ebeveynlerinin yaşadıkları diğer endişeler arasında; çocukların tedaviye uyumsuzlukları nedeniyle komplikasyon gelişme riski (18, 24, 25), ergenlerin hastalığın yönetimine ilişkin sorumlulukları istendik düzeyde yapmamaları (25, 26), hastalığın çocuklarının arkadaş ilişkilerini (18), ve ergenin bağımsız yaşantısını (evlilik, okul) (17) etkilemesi yer almaktadır. Bu derlemenin amacı; hastalığın yönetiminin güç olduğu ergenlik döneminde; Tip 1 diyabetli ergenlerin ebeveynlerinin yaşadıkları sorunlar ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri hakkında bilgi vermektir. Tip 1 Diyabetli Ergenin Ebeveyni Olmak Tip 1 diyabetli çocuklar ve ebeveynleri için ergenlik dönemi ebeveyn çocuk ilişkisinin ve hastalığın yönetimine ilişkin sorumlulukların yeniden yapılandırıldığı bir dönemdir. Bu Ebeveynlerin yaşadıkları endişeler zaman içinde 13

3 farklılık gösterebilir. Hastalığın ilk yıllarında hastalığın yönetimi ile ilgili konular annelerin endişelerinin başında yer alırken zaman içinde hastalığın uzun dönemdeki komplikasyonları ve çocuklarının gelecekleri (iş hayatı, evlilik) ile ilgili konularda endişeleri artmaktadır. Parker ve ark. (1994) (27) ve Moyer'in (1989) (28) yaptıkları çalışmalarda; annelerin hastalığın günlük bakımını yerine getirmede sorunlarının olmadığını, ancak gelecekle ilgili konuların (üreme, gebelik, evlilik vb.) ve çocuklarının stresle baş edebilme becerileri ile ilgili endişelerinin olduğunu belirlemişlerdir. olmak zorunda olduklarını ve desteğin olmaması nedeniyle fiziksel ve duygusal problemler ve tükenme yaşadıklarını ifade etmişlerdir (32). Yukarıda çalışmalarla belirlenen sorunlar nedeniyle ergenlik döneminde; ebeveynler yaşadıkları endişe ve stres kaynakları, destek ve bilgi gereksinimleri yönünden sağlık ekibi tarafından periyodik olarak değerlendirilmelidir. Ancak özellikle anneler bu değerlendirmede çok daha özellikli bir konumdadırlar. Çünkü çocuğun kronik hastalığa sahip olması tüm aile üyelerini etkilese bile bu durumdan en fazla etkilenen aile üyesi annelerdir (33-35). Aile içindeki sorumlulukları yerine getirmek, kardeşlerin hastalığa tepkilerini yönetmek, ailenin normal yaşantısını sürdürebilmesi ve kronik hastalığın yönetimini sağlamaya çalışmak annelerin yoğun stres yaşamalarının en önemli nedenlerindendir (36). Yapılan çalışmalarda da annelerin hem çocuğun günlük bakımını ve hem de hastalığın yönetimine ilişkin diğer sorumlulukları (hastaneden randevuların alınması ve okulla işbirliğinin sağlanması vb.) yerine getirdikleri belirlenmiştir (37-39). Cabizuca ve ark. (2009) Tip 1 diyabetli ergenlerin ebeveynleri ile yaptıkları bir çalışmada; annelerin babalardan daha fazla endişe yaşadıklarını ve ergenlerin hastalığın metabolik kontrolünün kötü olmasından daha fazla etkilendiklerini ve hastalığın yönetimine daha fazla katıldıklarını belirlemişlerdir (40). Benzer şekilde Lindström ve ark. (2011) yaptıkları çalışmada da anneler hastalığın yönetiminde babalardan daha fazla sorumluluk aldıklarını ve kendilerine daha az zaman ayırabildiklerini ifade etmişlerdir (35). Benzer şekilde Ivey ve ark. (2009) yaşları arasındaki ergenler ve ebeveynleri ile yaptıkları bir çalışmada; ebeveynlerin ergenlerin hastalığın yönetimine ilişkin yanlış bir uygulama yapmasından korktuklarını, uzun dönem komplikasyonların ve sonuçların kendilerinde endişe, korku ve tükenmeye neden olduğunu ifade etmişlerdir. Ayrıca ergenin hastalığın yönetimine ilişkin olumsuz davranışlar konusunda ne yapmaları gerektiğini bilmedikleri için çaresizlik duygusu yaşadıklarını ve hastalığın günlük tedavisini yapma ve ergeni sürekli olarak hastalığın yönetimine ilişkin sorumlulukları için uyarmanın kendilerinde tükenmeye neden olduğunu ifade etmişlerdir (29). Beveridge ve ark. (2006) yaptıkları çalışmada ise anneler; ergenin hastalığın yönetimine aktif katılmasının, ergenle yaşadıkları iletişim problemleri ve çatışmalarının kendileri için stresör olduğunu ifade etmişlerdir (30). Konu ile ilgili Ginsburg ve ark. (2006) Tip 1 diyabetli ergenlerle yaptıkları bir çalışmada ebeveynler kendilerini yalnız bakım vericiler olarak tanımlamışlardır. Ayrıca bu çalışmada ebeveynler diyabet ve beraberinde getirdiği stresli olaylarla baş etme ve kendi gereksinimlerini karşılama arasındaki dengeyi kuramadıklarını, diyabet yönetimi iyi olmadığında ya da ergen diyabet yönetimi ile ilgili sorun yaşadığında kendilerini suçlanmış hissettiklerini ve bu durumdan kendilerini sorumlu tuttuklarını ifade etmişlerdir (31). Sullivan-Bolyai ve ark. (2001) yaptıkları çalışmada ise anneler ebeveynlik stillerini sürekli olarak dikkatli olmak şeklinde tanımlamışlardır. Anneler sürekli olarak dikkatli Aile ve hastalığa ilişkin sorumlulukların yerine getirilmeye çalışılması annelerde tükenme ve yorgunluğa sebep olmakta ve ruh sağlığı sorunlarının gelişmesi riskini de artırmaktadır. Bu nedenle anneler psikolojik sorunlar gelişmesi yönünden babalara göre daha büyük risk altındadırlar. Landolt ve ark. (2005) çocuklarına Tip 1 diyabet tanısı konan anne ve babalardaki post-travmatik stres bozukluğu görülme sıklığını incelemişlerdir. Bu çalışmada, annelerde hastalığın prevelansı babalardan yüksek bulunmuş ve zaman içinde post-travmatik stres bozukluğu prevelansı azalmamıştır (41). Bu doğrultuda annelerin babalardan daha fazla desteğe ve bireysel başetme yöntemlerini 14

4 Tip 1 Diyabeti Olan Ergenlerin Ebeveynlerinin Yaşadıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri geliştirmeye gereksinimleri olduğu söylenebilir (42). hastalığın yönetimi konusunda bu dönemde diğer dönemlere göre daha bağımsız olmaktadır. Ancak yine de ergenlerin ebeveynlerin denetim ve rehberliğine gereksinimleri vardır (53, 54). Ebeveynlerin diyabetin yönetimi ile ilgili bilgi sahibi olmaları, hem bilgisizlik nedeniyle yaşayabilecekleri anksiyete düzeyini azaltmakta hem de hastalığın metabolik kontrolünün daha iyi olmasını sağlamaktadır. Yapılan çalışmalarda da ebeveynleri bakımın yönetimine katılan çocuk ve ergenlerin hastalığın metabolik kontrolünün daha iyi olduğu belirlenmiştir (44, 55). WeissbergBenchell ve ark. (1995) yaptıkları bir çalışmada, ebeveyn gözetiminde olmayan ya da sınırlı rehberliğe sahip olan ergenlerin diyabete ilişkin daha az bilgiye sahip olduklarını, hastaneye yatış sıklıklarının daha fazla ve glisemik kontrolün kötü olduğunu belirlemişlerdir (56). Bu nedenle ebeveynlerin bakıma katılması ve Tip 1 diyabet konusunda bilgi sahibi olmaları hastalığın yönetiminde son derece önemlidir. Ebeveynlerin Hastalığın Yönetimindeki Etkisi Bu dönemin ergen ve ebeveynleri için en az stresle geçmesi, hastalığın metabolik kontrolünün istendik düzeyde olabilmesi ve ergenin gelişimsel görevlerini yerine getirebilmesi için ebeveynlerin sağlayacağı destek ve ergenlerle kuracağı olumlu ve destekleyici iletişim son derece önemlidir. (12, 43-49). Ergenle kurulan olumlu iletişim, onun hastalığın yönetimine ilişkin yaşadığı sorunlarla ve stresörlerle daha iyi baş etmesini sağlar (23). Faulkner ve Chang (2007) ebeveynleri ile sıcak ve olumlu bir ilişkiye sahip ergenlerin özbakımlarını karşılamada daha başarılı olduklarını ve diyabetle ilgili endişelerinin daha az ve yaşamdan memnuniyetlerinin daha fazla olduğunu belirlemişlerdir. (50). Tüm bu araştırma bulguları ışığında, aile merkezli bakım yaklaşımı doğrultusunda; sağlık ekibi çocuğa diyabet tanısı konduğu andan itibaren sadece ergenin değil, ebeveynlerinin özellikle de annelerinin yaşayabilecekleri sorunlar yönünden düzenli aralıklı olarak değerlendirmeli ve uygun girişimleri planlamalıdır. Ebeveynlere verilecek bakım ve destek hem hastalığın yönetiminin istendik düzeyde olmasını sağlar hem de tükenmişlik ve stres gibi psikososyal sorunların ebeveynlerde görülmesi riskini azaltır. Ayrıca yapılan çalışmalarda da ebeveynlerin de hastalık sürecinde yaşanacak sorunların çözüm yolları hakkında sağlık profesyonelleri tarafından desteklenmeye ve danışmanlık almaya gereksinimleri olduğu saptanmıştır. Hanna ve Guthrie (2001) yaptıkları çalışmada diyabetli çocuğu olan annelerin ergenlik döneminde çocuklarının duyguları ve tavırları ile nasıl baş edebilecekleri ve onlara hastalığın sorumluluğunu nasıl devredebilecekleri konusunda bilgilendirilmek istediklerini belirlemişlerdir (57). Buckloh ve ark. (2008) yaptıkları bir çalışmada ise, ebeveynlerin diyabet ve hastalığın komplikasyonlarını önleme ile ilgili olarak sağlık personelinden daha ayrıntılı bilgi istedikleri ve çocuklarının geleceği ile ilgili daha fazla umut gereksinimlerinin olduğunu belirlenmiştir (58). Benzer şekilde Pelletier ve Ergenin hastalığının yönetiminin iyi olması ve bu dönemin istendik metabolik kontrolle geçmesini etkileyen diğer bir önemli faktör ise bakım veren kişinin stres düzeyi ve stresle başetme durumudur. Bakım veren kişinin stresle baş edebilmesi çocuk ve ergenlerin hastalık belirtilerini ve glisemik kontrolünü yönetmede etkili olabilmektedir (41, 51). Ebeveynin anksiyetesinin düşük düzeyde olması, iletişim çatışmalarını uygun şekilde çözebilmesini dolayısıyla hastalığın metabolik kontrolünün iyi olmasını sağlamaktadır (23). Seppanen ve ark. (1999) yaptıkları bir çalışmada, diyabetli ergenlerin ebeveynleri hastalıkla başedebildiğinde, ergenlerin de başetmelerinin daha iyi olduğu belirlenmiştir (3). Benzer şekilde Hentinen ve Kyngas'ın (1998) 2-16 yaşları arasında kronik hastalıklı 189 ebeveynle yaptıkları çalışmanın sonucuna göre ise; ebeveynler çocuğun hastalığına iyi uyum yaptığında ve hastalıkla baş edebildiğinde, hastalığın yönetiminde sorun yaşanmadığı belirlenmiştir (52). Ergenin hastalığının metabolik kontrolünde ebeveynin stres durumu kadar hastalığın yönetimindeki bilgi ve uygulamalarının da etkisi vardır. Ebeveynlerin diyabetin yönetimine katılmaları erken ergenlik döneminden geç ergenlik dönemine doğru azalmakta ve çocuk 15

5 ark. (1994) 6-18 yaşları arasında kronik hastalıklı (astım, diyabet) çocuğa sahip 213 anne ile bir çalışma yapmışlardır. Bu çalışmada anneler daha fazla sosyal destek gereksinimlerinin olduğunu ifade etmişlerdir. Ayrıca anneler, sağlık personeli ile çocuğun hastalığına ilişkin endişe ve duygularını paylaşmaya ve onlar tarafından bilgilendirilmeye gereksinimlerinin olduğunu ifade etmişlerdir (59). Ebeveynlerin destek alabilecekleri Tip 1 diyabet ile ilgili dernekler hakkında bilgi verilmeli ve bu derneklerden destek almaları sağlanmalıdır. Ebeveynler arasında destek gruplarının oluşturulması sağlanmalıdır. Ebeveynlere ergenlik döneminin özellikleri, ergenle iletişim, Tip 1 diyabetin ergen üzerindeki etkileri konusunda bilgi verilmelidir. Tip 1 Diyabetli Ergenlerin Ebeveynlerine Verilen Bakım Ebeveynin ergenle kurduğu iletişim örüntüleri gözlenmeli, iletişimde olumlu yönlerini onaylanmalı/vurgulanmalıdır. Ülkemizde tip 1 diyabetli ergenlerin ebeveynlerine verilen bakım incelendiğinde; polikliniklerdeki hasta yoğunluğu nedeniyle çocuğun klinik izlemleri, anne ve çocuğa verilen diyabet eğitimi dışında ebeveynlere yaşadıkları stres ve baş etme yöntemleri ve ergenle ilişkileri konusunda sağlık ekibi tarafından sürekli bir değerlendirme, eğitim ve danışmanlık yapılamadığı bu nedenle de uygun psikososyal bakımı alamadıkları gözlenmektedir. Ayrıca bu konuda ülkemizde evde bakıma yönelik izlemlerin olmaması nedeniyle de Tip 1 diyabetli ergenler ve aileleri rutin poliklinik izlemleri dışında sağlık ekibi tarafından değerlendirilmemektedir. Oysa ki hastalığın yönetiminde çocuk ve ailenin gereksinimlerini karşılayabilmek ve etkili destek sağlayabilmek için izlemlerin, eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin sürekli olması önemlidir. Bu nedenle bu doğrultuda aşağıda ebeveynlere verilecek hemşirelik girişimleri önerilmiştir. Ebeveynlerin ergenle olan ilişkisi aşırı koruyucu kollayıcı tutumlar açısından değerlendirilmelidir. Ebeveyn ile birlikte ergenin öz-bakım becerileri değerlendirilmeli ve ergenin sorumluluk alması desteklenmelidir. Ebeveynlere olumlu ebeveynlik teknikleri ve iletişim konusunda eğitim verilmelidir. Hastalık ve hastalığın yönetimi ile ilgili bilgi eksikliği ebeveynlerde stres neden olabileceği için bilgi durumları değerlendirilmeli ve eksiklikleri giderilmelidir. KAYNAKLAR 1.Daneman D. State of the world's children with diabetes. Pediatric Diabetes 2009;10: Karvonen M, Kajander M, Moltchanova E, Libman I, Laporte R. Incidence of childhood Type 1 diabetes Worldwide. Diabetes Care 2000;23 (10): Seppanen S, Kyngas H, Nikkonen M. Coping and social support of parents with a diabetic child. Nursing and Health Science 1999;1: Lawson T G. family coping and disease control when a child has type 1 diabetes mellitus: A review of the literature. Journal for Specialists in Pediatric Nursing 2007;12(1): Türkiyede Diyabet Profili, Diyabet Bakım, İzlem ve Tedavisinde Mevcut Durum Değerlendirmesi Çalıştay Raporu. 6.Akesen E, Turan S, Güran T, Atay Z, Save D, Bereket A. Prevalence of type 1 diabetes mellitus in 6 18-yr-old school children living in Istanbul, Turkey. Pediatric Diabetes 2011;12(6): Azar R, Solomon R. Coping strategies of parents facing child diabetes. Journal of Pediatric Nursing 2001;6(6): Dunning T. Care Of People With Diabetes A Manual Of Tip 1 Diyabetli Ergenlerin Ebeveynleri İçin Önerilen Hemşirelik Girişimleri Ebeveynlerin özellikle de annelerin stres ve anksiyete düzeyleri ve stresle baş etme yöntemleri değerlendirilmeli ve stresle etkin baş etme yöntemleri öğretilmelidir. Anneye stresle duygusal ve probleme yönelik baş etme biçimleri ve bunların bireyler üzerindeki etkileri anlatılmalıdır. Ebeveynin kullandığı baş etme yöntemlerini etkinlik açısından tartışılmalıdır. Ruh sağlığı yönünden riskli durumda olduğu belirlenen ebeveynler için diğer ekip üyeleri ile işbirliği yapılmalıdır. 16

6 Tip 1 Diyabeti Olan Ergenlerin Ebeveynlerinin Yaşadıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri Nursing Practice. 2nd ed. Blackwell Publishing; Kovacs M, Iyengar S, Goldston D, Obrosky S, Stewart J, Marsh J. Psychological functioning among mothers of children with insulin-dependent diabetes mellitus: A longitudinal study. Journal of Consulting and Clinical Psychology 1990;58: Krulik T, Turner-Henson A, Kanematsu Y, Al-Ma'aitah R, Swan J, Holaday B. Parenting stress and mothers of young children with chronic illness: A cross-cultural study. International Pediatric Nursing 1999;14: Viikinsalo M K, Crawford D M, Kimbrel H, Long E, Dashiff C. Conflicts Between Young Adolescents With Type I Diabetes and Their Parents. JSPN. 2005;10(2): Duke D C, Geffken G R, Lewin A B, Williams L B, Storch E A, Silverstein J H. Glycemic control in youth with type 1 diabetes: family predictors and mediators. Journal of Pediatric Psychology 2008;33 (7): Coffey J S. Parenting a child with chronic illness: a metasynthesis. Pediatric Nursing 2006;32(1): Lowes L, Gregory J W, Lyne P. Newly diagnosed childhood diabetes: a psychosocial transition for parents? Journal of Advanced Nursing 2005;50: Çavuşoğlu H. Çocuk Sağlığı Hemşireliği I. 9 ed. Ankara: Sistem Ofset; Carroll A E, Marrero D G. The role of significant others in adolescent diabetes: a qualitative study. Diabetes Education 2006;32(2): Mellin A E, Neumark-Stainzer D, Patterson J M. Parenting adolescent girls with type 1 diabetes: Parents' perspectives. Journal of Pediatric Psychology 2004;29: Carroll A, Marrero D, Swenson M. Why do adolescent with type 1 diabetes and their parents participate in focus groups? Research and Theory for Nursing Practice: An İnternational Journal 2007;21(2): Helgeson V, Reynolds K, Escobar O, Sminerio L. The role of friendship in the lives of male and female adolescents: Does diabetes make a difference? Journal of Adolescent Health 2007;40: Storch E, Lewin A, Silverstein J H. Peer victimization and psychosocial adjustment in children with type 1 diabetes. Clinical Pediatrics 2004;43(5): Marshall M, Carter B, Rose K, Brotherton A. Living with type 1 diabetes: perceptions of children and their parents. Journal of Clinical Nursing 2009;18(12): Weınger K, O'donnell A K, Rıtholz M D. Adolescent views of diabetes related parent conflict and support: a focus group analysis. Journal Adolescent Health 2001;29(5): Davidson M, Penney E D, Muller B, Grey M. Stressors and self-care challenges faced by adolescents living with Type 1 diabetes. Applied Nursing Research 2004;17: Carroll A, Marrero D. How do parents perceive their adolescent's diabetes: a qualitative study. Diabetic Medicine 2006;23: Miller V A, Drotar D. Discrepancies between mother and adolescent perceptions of diabetes-related decision-making autonomy and their relationship to diabetes-related conflict and adherence to treatment. Journal of Pediatric Psychology 2003;28: Geffken G R, Heather L, Walker K N, Storch E A, Heidgerken A D, Lewin A, et al. Family functioning processes and diabetic ketoacidosis in youths with type I diabetes. Rehabilitation Psychology 2008;53(2): Parker H, Swift P G F, Botha J L, Raymond N T. Early onset diabetes: parents' views. Diabetic Medicine 1994;11: Moyer A. Caring for a child with diabetes: the effect of specialist nurse care on parents' needs and concerns. Journal of Advanced Nursing 1989;32(1): Ivey J B, Wright A, Carol J D. Finding the balance: Adolescents with type 1 diabetes and their parents. Journal of Pediatric Health Care 2009;23(1): Beveridge R M, Berg C A, Wiebe D J, Palmer D L. Mother and adolescent representations of illness ownership and stressful events surrounding diabetes. Journal of Pediatric Psychology 2006;31(8): Ginsburg K R, Howe C J, Jawad A F, Buzby M, Ayala J M, Tuttle A, et al. Parents' perceptions of factors that affect successful diabetes management for their children. Pediatrics 2005;116(5): Sullivan-Bolyai S, Deatrick J, Gruppuso P, Tamborlane W, Grey M. Mothers' experiences raising young children with type 1 diabetes. Journal of Specialist Pediatric Nurse 2001;7: Knafl K, Zoeller L. Childhood chronic illness: a comparison of mothers' and fathers' experiences.. Journal of Family Nursing 2000;6: Haugstvedt A, Wentzel-Larsen T, Rokne B, Graue M. Perceived family burden and emotional distress: similarities and differences between mothers and fathers of children with type 1 diabetes in a population-based study. Pediatric Diabetes 2010;12(2): Lindström C, Åman J, Norberg A L. Parental burnout in relation to sociodemographic, psychosocial and personality factors as well as disease duration and glycaemic control in children with Type 1 diabetes mellitus. Acta Pædiatrica. 2011;100: Betz C L, Hunsberger M M, Wright S. Family-Centered Nursing Care of Children: W.B Saunders Company Faulkner M S. Family responses to children with diabetes and their influence on self-care. Journal of Pediatric Nursing 1996;21: Turner-Henson A, Holaday B, Swan J H. When parenting becomes caregiving: Caring for the chronically ill child. Family Community Health Psychology 1992;15(2): Ireys H T, Silver E J. Perception of the impact of a child's chronic illness: does it predict maternal mental health?developmental and Behavioral Pediatrics 1996;17: Cabizuca M, Marques-Portella C, Mendlowicz M V, Coutinho E, Figueira I. posttraumatic stress disorder in parents of children with chronic illnesses: A Meta-Analysis. Health Psychology 2009;28(3): Landolt M, Vollrath M, Laimbacher J, Gnehm H, Sennhauser F. Prospective study of posttraumatic stress disorder in parents of children with newly diagnosed type 1 diabetes. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry 2005;44(7): Wong D L, Perry S, Hockenberry M, Lowdermilk D L, Wilson D. Maternal Child Nursing Care. 3nd ed. St. LouisMissouri, Mosby Inc, Whittemore R, Urban A D, Tamborlane W V, Grey M. Quality of life in school-aged children with type 1 diabetes on intensive treatment and their parents. Diabetes Educator 2003;29: Anderson B J. Family conflict and diabetes management 17

7 in youth: clinical lessons from child development and diabetes research. Diabetes Spectrum 2004;17: Leonard B, Garwick A, Adwan J. Adolescents' perceptions of parental roles and involvement in diabetes management. Journal of Pediatric Nursing 2005;20(6): Helgeson V S, Siminerio L, Escobar O, Becker D. Predictors of metabolic control among adolescents with diabetes: A 4-Year Longitudinal Study. Journal of Pediatric Psychology 2009;34(3): Eckshtain D, Ellis D A, Kolmodin K, Naar-King S. The effects of parental depression and parenting practices on depressive symptoms and metabolic control in urban youth with insulin dependent diabetes. Journal of Pediatric Psychology.2010;35(4): Berg C A, King P S, Butler J M, Pham P, Palmer D, Wiebe DJ. Parental involvement and adolescents' diabetes management:the mediating role of self-efficacy and externalizing and internalizing behaviors. Journal of Pediatric Psychology 2011;36(3): Drew LM, Berg C, Wiebe DJ. The mediating role of extreme peer orientation in the relationships between adolescent parent relationship and diabetes management. Journal of Family Psychology 2010;24(3): Faulkner M S, Chang L. Family Influence on Self-Care, Quality of Life, and Metabolic Control in School-Age Children and Adolescents with Type 1 Diabetes. Journal of Pediatric Nursing 2007;22: Stallwood L. Influence of caregiver stress and coping on glycemic control of young children with diabetes. Journal of Pediatric Health Care 2005;19(5): Hentinen M, Kyngas H. Factors associated with adaptation of parents with chronically ill child. Journal Of Clinical Nursing 1998;7: Hanna K M, Guthrie D. Parental involvement in adolescents' diabetes management. Diabetes Spectrum 2003;16: Berg C A, Butler J M, Osborn P, Butner J, Murray M, Lındsay R, et al. Role of parental monitoring in understanding the benefits of parental acceptance on adolescent adherence and metabolic control of type 1 diabetes. Diabetes Care 2008;31: Anderson B J, Vangsness L, Connell A, Butler D, GoebelFabbri A, Laffel L M. Family conflict, adherence, and glycemic control in youth with short duration type 1 diabetes. Diabetes Medicine 2002;19: Weissberg-Benchell J, Glasgow A M, Tynan W D, Wirtz P, Turek J, Ward J. Adolescent diabetes management and mismanagement. Diabetes Care. 1995;18: Hanna K M, Guthrie D. Parents' and adolescents' perceptions of helpful and nonhelpful support for adolescents' assumption of diabetes management responsibility. Issues Comprehensive Pediatric Nursing 2001;24: Buckloh L M, Lochrıe A S, Antal H, Mılkes A, Canas J A, Hutchınson S, et al. Diabetes complications in youth. Diabetes Care 2008;31: Pelletier L, Godin G, Lepage L, Dussault G. Social support received by mothers of chronically ill children child: Care, Health Development 1994;20:

Tip 1 Diyabetin Yönetiminde Riskli Bir Dönem: Ergenlik

Tip 1 Diyabetin Yönetiminde Riskli Bir Dönem: Ergenlik Tip 1 Diyabetin Yönetiminde Riskli Bir Dönem: Ergenlik Risky Period for Type 1 Diabetes Management: Adolescence (Derleme) Öğr. Gör. Dr. Handan BOZTEPE* *Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Zeynep Çatay Çalışkan 2. Doğum Tarihi: 18 Şubat 1975 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Boğaziçi Üniversitesi 1996 Y. Lisans

Detaylı

Tez adı: Babalar... Tez Danışmanı:(HACER NERMİN ÇELEN)

Tez adı: Babalar... Tez Danışmanı:(HACER NERMİN ÇELEN) GÜLÇİN KARADENİZ ÖĞRETİM GÖREVLİSİ E-Posta Adresi Telefon (İş) : 2166261050-2244 Faks : 2166281113 Adres : : gulcinkaradeniz@maltepe.edu.tr Maltepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. BA Psychology Hacettepe 1999

Derece Alan Üniversite Yıl. BA Psychology Hacettepe 1999 Resume 1. Name, Last Name: Ferzan Curun 2. Date of Birth: 11.04.1975 3. Position Title: :Assistant Professor 4. Education Info: :PhD. Derece Alan Üniversite Yıl BA Psychology Hacettepe 1999 Yüksek Lisans

Detaylı

Tip 1 Diyabetli Adolesanların Sosyal Destek Düzeylerinin Belirlenmesi*

Tip 1 Diyabetli Adolesanların Sosyal Destek Düzeylerinin Belirlenmesi* Araştırma Tip 1 Diyabetli Adolesanların Sosyal Destek Düzeylerinin Belirlenmesi* Determining Social Support Levels of Adolescents with Diabetes Type 1 Hatice BAL YILMAZ 1, Fatma TAŞ 2, Betül YAVUZ 3, Hatice

Detaylı

Doç. Dr. Naile BİLGİLİ Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Doç. Dr. Naile BİLGİLİ Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Doç. Dr. Naile BİLGİLİ Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Yaşlı nüfusa ilişkin en önemli sorunlardan biri bakım sorunudur. Yaşlı bakımı çok kapsamlı ve pahalı bir hizmettir. Özellikle 75 yaşın

Detaylı

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ Yrd.Doç.Dr. Gülten KOÇ Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Doğum-Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Fizik Boğaziçi Üniversitesi 1994

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Fizik Boğaziçi Üniversitesi 1994 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Ahmet Cezmi SAVAŞ 2. Doğum Tarihi : 10.07.1972 3. Unvanı : Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Fizik Boğaziçi Üniversitesi 1994 Y. Lisans Eğitim Bilimleri

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Psikoloji Hacettepe 1999

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Psikoloji Hacettepe 1999 EK 3 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Ferzan Curun 2. Doğum Tarihi: 11.04.1975 3. Unvanı: :Yrd.Doç.Dr 4. Öğrenim Durumu: :Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe 1999 Yüksek Lisans Doktora

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Yüksekokulu Dokuz Eylül Üniversitesi 2004

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Yüksekokulu Dokuz Eylül Üniversitesi 2004 1- Adı Soyadı: Burcu Arkan 2- Doğum Tarihi: 23.10.1981 3- Unvanı: Yard. Doç. Dr. 4- Öğrenim durumu: ÖZGEÇMİŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Yüksekokulu Dokuz Eylül Üniversitesi 2004 Yüksek.

Detaylı

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu OLGU SUNUMU Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu Multidisciplinary Approach to Child Abuse: A Case Report Muhammed Ayaz 1, Ayþe Burcu Ayaz 1 1 Uz.Dr., Sakarya Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

ARAŞTIRMA (Research Report)

ARAŞTIRMA (Research Report) ARAŞTIRMA (Research Report) Gül E, Bayat M DİYABETLİ ÇOCUKLARIN KARDEŞLERİNİN YAŞADIKLARI GÜÇLÜKLERİN BELİRLENMESİ Evaluating the Difficulties of the Sibling of the Children with Diabetes Mellitus Emine

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Psikoloji Hacettepe 1999

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Psikoloji Hacettepe 1999 EK 3 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Ferzan Curun 2. Doğum Tarihi: 11.04.1975 3. Unvanı: :Yrd.Doç.Dr 4. Öğrenim Durumu: :Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe 1999 Yüksek Lisans Doktora

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Zümra Özyeşil 2. Doğum Tarihi : 11.10.1979 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu : Ph.D. 5. Çalıştığı Kurum : MEF Üniversitesi Derece Alan Üniversite Yıl Lisans EĞİTİM

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Doktora Psikolojik Danışma ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2009

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Doktora Psikolojik Danışma ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi 2009 ÖZGEÇMİŞ Yrd. Doç. Dr. S. Gülfem Çakır Adres Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, 07058, Antalya E-posta glfmcakir@gmail.com; sgcakir@akdeniz.edu.tr Telefon 02423106626 Faks

Detaylı

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR Son yıllarda dünyada meydana gelen hızlı gelişme ve değişmeler her alanda olduğu gibi sağlık bakım sistemi üzerinde de etkisini göstermektedir. Toplum, nüfus özellikleri, ekonomi,

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

CURRICULUM VITAE. F. Melike SAYIL

CURRICULUM VITAE. F. Melike SAYIL CURRICULUM VITAE F. Melike SAYIL E-mail: mekmel@hacettepe.edu.tr http://www.devpsy.hacettepe.edu.tr Phone Number: +90 (312) 297 8337 Address: Hacettepe University, Faculty of Letters Department of Psychology

Detaylı

Yardımcı Doçent Psikoloji Haliç Üniversitesi 2000 Yardımcı Doçent Psikoloji FSM Vakıf Üniversitesi 2011

Yardımcı Doçent Psikoloji Haliç Üniversitesi 2000 Yardımcı Doçent Psikoloji FSM Vakıf Üniversitesi 2011 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gaye (Enbiyaoğlu) Saltukoğlu 2. Doğum Tarihi : 1945 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe Üniversitesi 1969 Yüksek

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD.

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Obezitede Anksiyete Bozuklukları ve Depresyon Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Sanofi Danışman: Teva, BMS Konuşmacı: Lundbeck Obezite giderek artan bir toplum sağlığı

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ ÖZGEÇMİŞ PROF. DR. ZEHRA UÇANOK E-Posta: ucanok@hacettepe.edu.tr Telefon: +90 (312) 297 83 28 Adres: Psikoloji Bölümü Eğitim Mezuniyet Tarihi Derece Alan Kurum 1989 Lisans Psikoloji Orta Doğu Teknik Üniversitesi

Detaylı

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gül (Oban) Dikeç 2. Doğum Tarihi : 08.02.1986 3. Akademik Unvanı : Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Hemşirelik Yüksek Okulu Koç Üniversitesi

Detaylı

Hedefe Ulaşmak. Uzm. Hem. Hülya GÜLYÜZ DEMİR Yeditepe Üniversitesi Hastanesi

Hedefe Ulaşmak. Uzm. Hem. Hülya GÜLYÜZ DEMİR Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Hedefe Ulaşmak Uzm. Hem. Hülya GÜLYÜZ DEMİR Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Diyabet Tedavisi Yaşam Tarzı Değişikliği İlaçlar Eğitim Eğitim Davranış Yaşantı Birey Süreç EĞİTİM Kültürlenme Eğitim, bireyde

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ

BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ Öğr. Gör. Dr. Neslihan GÜNÜŞEN DANIŞMAN Prof.Dr. Besti ÜSTÜN Tanımlayıcı Tükenmişlik Araştırmaları Randomize değil Kesitsel

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ. : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 : gsaltukoglu@fsm.edu.tr

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ. : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 : gsaltukoglu@fsm.edu.tr AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Gaye (Enbiyaoğlu) Saltukoğlu İletişim Bilgileri Adres : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 Mail : gsaltukoglu@fsm.edu.tr

Detaylı

Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE

Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Tıbbi Rehabilitasyonun Önemi HEM. MEDİHA GÜRGÖZE Omurilik Yaralanması Sonrası Sosyal Uyum Açısından Rehabilitasyon Hizmetlerinin Önemi SUNUŞ Tıbbi Rehabilitasyonun

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Görev Kurum Yıl Dekan Yardımcısı Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi 1999-2004 Bölüm Başkanı

ÖZGEÇMİŞ. Görev Kurum Yıl Dekan Yardımcısı Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi 1999-2004 Bölüm Başkanı ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. Demet Erol Öngen Adres Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimler Bölümü Kampus 07058 E-posta demetongen@akdeniz.edu.tr Telefon 2423102072 Faks 2422261953 RESİM EKLENECEK 1.

Detaylı

International Journal of Progressive Education, 6(2), 27-47.

International Journal of Progressive Education, 6(2), 27-47. ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: AYŞE AYPAY Doğum Tarihi: 24 02 1969 Öğrenim Durumu: Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Bölümü Ankara Üniversitesi 1989 Y. Lisans

Detaylı

Bir İlköğretim Okulunda Öğrenim Gören Çocuklarda Ruhsal Uyum Sorunları

Bir İlköğretim Okulunda Öğrenim Gören Çocuklarda Ruhsal Uyum Sorunları Araştırma/Research Article Kor Hek. 2008; 7(1):47-52 Bir İlköğretim Okulunda Öğrenim Gören Çocuklarda Ruhsal Uyum Sorunları [Mental Adaptation Problems of Children in a Primary School] ÖZET AMAÇ: Bu çalışma,

Detaylı

Geliş Tarihi / Received: 03.01.2012 Kabul Tarihi / Accepted: 24.01.2012

Geliş Tarihi / Received: 03.01.2012 Kabul Tarihi / Accepted: 24.01.2012 Türkiye Çocuk Hast. Derg. / Turkish J. Pediatr. Dis. 2012; 6(1): 31-35 Orjinal Makale / Original Articles Geliş Tarihi / Received: 03.01.2012 Kabul Tarihi / Accepted: 24.01.2012 31 DİYABETİMLE BARIŞTIM

Detaylı

Bahar Keçeli-Kaysılı, Ph. D. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü (0312) 363-3350/7104 bkaysili@ankara.edu.

Bahar Keçeli-Kaysılı, Ph. D. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü (0312) 363-3350/7104 bkaysili@ankara.edu. Bahar Keçeli-Kaysılı, Ph. D. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü (0312) 363-3350/7104 bkaysili@ankara.edu.tr Uzmanlık Alanları İletişim, dil gelişimi ve sosyal etkileşim

Detaylı

Astımlı çocuğu olan ebeveynlere verilen hemşirelik eğitiminin kaygı düzeylerine etkisi

Astımlı çocuğu olan ebeveynlere verilen hemşirelik eğitiminin kaygı düzeylerine etkisi Astımlı çocuğu olan ebeveynlere verilen hemşirelik eğitiminin kaygı düzeylerine etkisi Ümran Çevik 1, Sevgi Keleş 2, Melike Keser 2, İsmail Reisli 1 Tokat İl Sağlık Müdürlüğü Ana Çocuk Sağlığı ve Aile

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

TUĞBA YARDIMCI YARDIMCI DOÇENT

TUĞBA YARDIMCI YARDIMCI DOÇENT TUĞBA YARDIMCI YARDIMCI DOÇENT E-Posta Adresi : tugbayardimci@hotmail.com Telefon (İş) : 3682715588 Telefon (Cep) : Faks : Adres : Sinop Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü/Sinop Öğrenim

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. : Cevizlik Mah. İzzet Molla Sok. 8/5 Bakırköy / İSTANBUL

ÖZGEÇMİŞ. : Cevizlik Mah. İzzet Molla Sok. 8/5 Bakırköy / İSTANBUL ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Onay Budak İletişim Bilgileri Adres Telefon Mail : Cevizlik Mah. İzzet Molla Sok. 8/5 Bakırköy / İSTANBUL : 0534 846 46 16 : onaybudak@gmail.com 2. Doğum Tarihi : 01.01.1987 3.

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ. Prof. Dr. F. MELİKE SAYIL. Adres: Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü Beytepe, 06800 Ankara

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ. Prof. Dr. F. MELİKE SAYIL. Adres: Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü Beytepe, 06800 Ankara AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ Prof. Dr. F. MELİKE SAYIL Adres: Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü Beytepe, 06800 Ankara E-posta: mekmel@hacettepe.edu.tr http://www.devpsy.hacettepe.edu.tr

Detaylı

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) KLİNİK BESLENME ÇOCUK. BES403 7.Güz 2 8 0 8 UYGULAMASI Önkoşullar

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) KLİNİK BESLENME ÇOCUK. BES403 7.Güz 2 8 0 8 UYGULAMASI Önkoşullar KLİNİK BESLENME ÇOCUK UYGULAMASI Dersin Adı Kodu Yarıyıl Teori Laboratuar KLİNİK BESLENME ÇOCUK BES403 7.Güz 2 8 0 8 UYGULAMASI Önkoşullar Yok Dersin dili Türkçe Dersin Türü Zorunlu Dersin öğrenme ve öğretme

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Yücel ÖKSÜZ Doğum Tarihi: 05 Şubat 1966 Öğrenim Durumu: Doktora/S.Yeterlik/ Tıpta Uzmanlık Psikolojik Danışma ve Rehberlik Doc. / Prof. ----------------------------

Detaylı

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Diyabetlilerin önemli bir kısmında bulunan psikolojik bozukluklar çoğu zaman gözardı edilmekte ve

Detaylı

Prof. Dr. Serap NAZLI

Prof. Dr. Serap NAZLI Prof. Dr. Serap NAZLI Eserler Listesi (2014) A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler: A1. Nazlı, S. (2006). Comprehensive Guidance and Counselling Programme Practices in Turkey. Mediterranean

Detaylı

ÖZGEÇMĐŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans

ÖZGEÇMĐŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans ÖZGEÇMĐŞ Adı Soyadı: Yeşim Özek Kaloti Doğum Tarihi: 1969 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Đngilizce DĐCLE ÜNĐVERSĐTESĐ 1988-1992 Öğretmenliği Y. Lisans TESOL University of Stirling

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ 1. KİŞİSEL BİLGİLERİ Adı Soyadı : Bahar (VARDAR) İNKAYA Doğum Yeri ve Tarihi : Salihli/MANİSA, 16.03.1980 Ünvanı : Öğretim Görevlisi Adres : Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUĞU OLAN ANNELERİN BİLGİ GEREKSİNİMLERİNİN KARŞILANMASINA PLANLI BİLGİ VERMENİN ETKİSİ*

SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUĞU OLAN ANNELERİN BİLGİ GEREKSİNİMLERİNİN KARŞILANMASINA PLANLI BİLGİ VERMENİN ETKİSİ* C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2000, 4 (2) SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUĞU OLAN ANNELERİN BİLGİ GEREKSİNİMLERİNİN KARŞILANMASINA PLANLI BİLGİ VERMENİN ETKİSİ* Zekiye ÇETİNKAYA** Fatma ÖZ*** ÖZET Bu çalışma

Detaylı

Diyabetli Bireylerin Bilgi Düzeyi Özbakım Gücü ve A1c Düzeyi Arasındaki İlişki Elif ÜNSAL * Sevgi KIZILCI **

Diyabetli Bireylerin Bilgi Düzeyi Özbakım Gücü ve A1c Düzeyi Arasındaki İlişki Elif ÜNSAL * Sevgi KIZILCI ** DEUHYO ED 2009, 2(2), 16-26 Diyabet Bilgi Özbakım A1c 16 Diyabetli Bireylerin Bilgi Düzeyi Özbakım Gücü ve A1c Düzeyi Arasındaki İlişki Elif ÜNSAL * Sevgi KIZILCI ** Özet Giriş: Diyabet glisemik kontrolün

Detaylı

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse Perinatal Depresyon gebelik süresince veya gebeliği takip eden ilk 12 ay boyunca

Detaylı

Birinci Trimester Gebelerde Depresyon ve Anksiyete Bozukluðu

Birinci Trimester Gebelerde Depresyon ve Anksiyete Bozukluðu ARAÞTIRMA Birinci Trimester Gebelerde Depresyon ve Anksiyete Bozukluðu Depression and Anxiety Among First Trimester Pregnancies Pýnar Yücel 1, Yasemin Çayýr 2, Mehmet Yücel 3 1 Uz.Dr., Siyavuþpaþa Aile

Detaylı

ÜNİTE FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME ÇOCUK GELİŞİMİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Doç. Dr. Birol ALVER

ÜNİTE FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME ÇOCUK GELİŞİMİ - I İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Doç. Dr. Birol ALVER FİZİKSEL GELİŞİMİ DEĞERLENDİRME İÇİNDEKİLER Fiziksel Gelişimin Değerlendirilmesi Boy Uzunluğuna İlişkin Persentil Eğrileri Kiloya İlişkin Persentil Eğrileri Baş Çevresi Uzunluğuna İlişkin Persentil Eğrileri

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Bige Zeynep OKTUĞ Doğum Tarihi: 12.02.1972 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Boğaziçi Üniversitesi 1996 Y. Lisans İletişim

Detaylı

İNFERTİL ÇİFTLERDE EĞİTİM VE DANIŞMANLIK SÜRECİ HEMŞİRELİK YAKLAŞIMI

İNFERTİL ÇİFTLERDE EĞİTİM VE DANIŞMANLIK SÜRECİ HEMŞİRELİK YAKLAŞIMI İNFERTİL ÇİFTLERDE EĞİTİM VE DANIŞMANLIK SÜRECİ HEMŞİRELİK YAKLAŞIMI Yard.Doç.Dr. İlkay GÜNGÖR İ.Ü. Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı 16 Ekim

Detaylı

Boşanmış Aile Çocuklarına Hemşirelik Yaklaşımı

Boşanmış Aile Çocuklarına Hemşirelik Yaklaşımı Boşanmış Aile Çocuklarına Hemşirelik Yaklaşımı Nursing Approach Toward Children with Divorced Parents (Derleme) Öğr.Gör.Dr. Berna ARİFOĞLU*, Prof.Dr. Fatma ÖZ** *Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Bilimleri

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı/Soyadı : F. Sülen ŞAHİN KIRALP 2. Doğum Tarihi : 16/06/ Ünvanı : Doktor 4. Öğrenim Durumu:

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı/Soyadı : F. Sülen ŞAHİN KIRALP 2. Doğum Tarihi : 16/06/ Ünvanı : Doktor 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ 1. Adı/Soyadı : F. Sülen ŞAHİN KIRALP 2. Doğum Tarihi : 16/06/1972 3. Ünvanı : Doktor 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Rehberlik ve Psik. Danışmanlık Ankara Üniversitesi 1991-1995

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İşletme (İngilizce) Hacettepe Üniversitesi 2001. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İşletme (İngilizce) Hacettepe Üniversitesi 2001. Derece Alan Üniversite Yıl 1 Adı Soyadı: Savaş CEYLAN 2 Unvanı: Arş. Gör. Dr. 3 İletişim Bilgileri Tlf: 297 83 39 / 532 430 95 47 E-posta: savasc@hacettepe.edu.tr 4 Öğrenim Durumu ÖZGEÇMİŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İşletme

Detaylı

YRD. DOÇ. DR. MÜGE AKBAĞ

YRD. DOÇ. DR. MÜGE AKBAĞ YRD. DOÇ. DR. MÜGE AKBAĞ ÖĞRENİM DURUMU Üniversite Fakülte/Yüksekokul Bölüm Giriş Yılı Mezuniyet Yılı İstanbul Edebiyat Psikoloji 1987 1991 üstü Tür Tez Konusu Tez Danışmanı Yüksek Doktora Liseli Ergenlerin

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU (AİLE HEKİMİ, AİLE SAĞLIĞI ELEMANI, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HEKİMİ, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIK PERSONELİ) Prof.

Detaylı

EBEVEYNLİK BECERİLERİ

EBEVEYNLİK BECERİLERİ EBEVEYNLİK BECERİLERİ Doç. Dr. Koray KARABEKİROĞLU 21.Ekim.2010, ANTALYA www.cocukhayat.com 1 SUNUM İÇERİĞİ Anne-baba olmak Ebeveynlik tutumları Türkiye de ebeveynler Özel durumlar Ebeveyn-doktor ilişkisi

Detaylı

SVD kararlarında, diyabet hemşiresinin interdisipliner ekip içindeki rol ve sorumlulukları;

SVD kararlarında, diyabet hemşiresinin interdisipliner ekip içindeki rol ve sorumlulukları; DİYABET HEMŞİRELİĞİ Diyabet bireyin ve ailesinin yaşamını çeşitli boyutları ile etkileyen, zorunlu yaşam tarzı değişikliklerini gerektiren, komplikasyonları nedeni ile yaşam kalitesini azaltan ve bu etkileri

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Hacettepe Üniversitesi 1990. Öğr. Gör. Kastamonu Sağlık Yüksekokulu Gazi Üniv.

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Hacettepe Üniversitesi 1990. Öğr. Gör. Kastamonu Sağlık Yüksekokulu Gazi Üniv. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Şule ERGÖL 2. Doğum Tarihi : 01.08.1969 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Hacettepe Üniversitesi 1990 Y. Lisans Doğum/Kadın

Detaylı

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ Dr. Sema ÖZBAŞ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler ÖZGEÇMİŞ Adı : Derya Soyadı: : Özcanlı Atik Doğum Yeri : ADANA-Kozan Doğum Tarihi : 01.03.1981 Medeni Hali : Evli Tel: 0534 970 1568 E-posta: deryaatik@osmaniye.edu.tr EĞİTİM DURUMU: Mezun Olduğu Üniversite:

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Derya DENİZ Doğum Tarihi: 31.12.1979 Ünvanı : Yrd. Doç. Dr. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Psikoloji İstanbul Üniversitesi 2002

Detaylı

Kronik Hastalığı Olan ve Olmayan Çocukların ve Ebeveynlerinin Görüşlerine Göre Yaşam Kalitelerinin Karşılaştırılması

Kronik Hastalığı Olan ve Olmayan Çocukların ve Ebeveynlerinin Görüşlerine Göre Yaşam Kalitelerinin Karşılaştırılması DAHİLİ BİLİMLER / MEDICAL SCIENCES Araştırma Makalesi / Research Article Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası 0, 6() DOI:.1/Tıpfak_00000061 Kronik Hastalığı Olan ve Olmayan Çocukların ve Ebeveynlerinin

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA GÜNCEL DURUM > 6330 Aile Sağlığı Merkezi

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Kredisi AKTS Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10

DERS BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Kredisi AKTS Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10 DERS BİLGİLERİ Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10 Dersin Süresi (Dönemlik /Yıllık) Dersin Öğrenim Çıktıları Dersin İçeriği Önerilen Kaynaklar Prof. Dr. Fatma Eti Aslan Prof. Dr. Fatma

Detaylı

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi Hematopoetik kök hücre transplantasyonu hematoloji-onkoloji alanında özel bir daldır

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

TÜRKİYE DE HASTA UYUMU VE SORUNLAR

TÜRKİYE DE HASTA UYUMU VE SORUNLAR TÜRKİYE DE HASTA UYUMU VE SORUNLAR 51. Ulusal Diyabet Kongresi 22-25 Nisan Antalya Dr. İlhan TARKUN Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Sağlık sistemi ve sağlık sunucuları

Detaylı

DİYABETLİ HASTA EĞİTİMİNDE DİYABET HEMŞİRESİNİN ROLÜ:

DİYABETLİ HASTA EĞİTİMİNDE DİYABET HEMŞİRESİNİN ROLÜ: DİYABETLİ HASTA EĞİTİMİNDE DİYABET HEMŞİRESİNİN ROLÜ: BAKIM VE İZLEM TEKNİKLERİ Uzm.Hemş.Feride GÖRÜRGÖZ GOP Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyabet Eğitim Hemşiresi Diabetes Mellitus, bireyin ve

Detaylı

HASTA VE AİLE EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEME İLKAY AKSOY GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM HASTANESİ

HASTA VE AİLE EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEME İLKAY AKSOY GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM HASTANESİ HASTA VE AİLE EĞİTİMİNİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEME İLKAY AKSOY GÜLHANE ASKERİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM HASTANESİ KONU BAŞLIKLARI Hemşirenin eğitici rolü ve iletişim Hasta ve aile eğitimi Hasta eğitiminin

Detaylı

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir Emine Sevinç Tok İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir sevinc.tok@izmir.edu.tr EĞİTİM 2009-devam Klinik Psikoloji Doktora Programı

Detaylı

İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ/SAĞLIK BİLİMLERİ YÜKSEKOKULU/ÇOCUK GELİŞİMİ BÖLÜMÜ)

İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ/SAĞLIK BİLİMLERİ YÜKSEKOKULU/ÇOCUK GELİŞİMİ BÖLÜMÜ) MUHAMMED AYAZ YARDIMCI DOÇENT E-Posta Adresi : ayazmuhammed@yahoo.com Telefon (İş) : 2128672500- Faks : Adres : Öğrenim Durumu Tıpta Uzmanlık 2005-2009 Lisans 1996-2003 KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ/DAHİLİ

Detaylı

Okul Çocuklarında Diyabet ve Okulda Diyabet Bakımı Rehberi

Okul Çocuklarında Diyabet ve Okulda Diyabet Bakımı Rehberi Okul Çocuklarında Diyabet ve Okulda Diyabet Bakımı Rehberi Bu rehber Okullarda Diyabet Eğitim programı çerçevesinde Çocuk Endokrinoloji ve Diyabet Derneği Diyabet Çalışma Grubu tarafından hazırlanmış ve

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yüksek Lisans Eğitim Yönetimi ve Denetimi GAU 2014-

ÖZGEÇMİŞ. Yüksek Lisans Eğitim Yönetimi ve Denetimi GAU 2014- ÖZGEÇMİŞ 1. Adı/Soyadı : F. Sülen ŞAHİN KIRALP 2. Doğum Tarihi : 16/06/1972 3. Ünvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Rehberlik ve Psik. Danışmanlık Ankara Üniversitesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Görevler Görev Unvanı Görev Yeri Yıl Hemşire Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Koroner Yoğun Bakım Ünitesi, Ankara

ÖZGEÇMİŞ. Görevler Görev Unvanı Görev Yeri Yıl Hemşire Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Koroner Yoğun Bakım Ünitesi, Ankara ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Hafize ÖZDEMİR 2. Doğum Yeri ve Tarihi : Giresun 24.02.1981 3. Unvanı : Araştırma Görevlisi 4. Öğrenim Durumu : Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Hacettepe

Detaylı

Düzeyleri ile Depresyon, Anksiyete ve Yeti Yitimi Arasındaki İlişki

Düzeyleri ile Depresyon, Anksiyete ve Yeti Yitimi Arasındaki İlişki İstanbul Tıp Derg - Istanbul Med J 2012;13(3):115-119 doi: 10.5505/1304.8503.2012.29200 KLİNİK ÇALIŞMA - ORIGINAL ARTICLE Tip 2 Diabetes Mellitus lu Hastalarda Diyabet Süresi ve HbA 1c Düzeyleri ile Depresyon,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Eğitim. Akademik Ünvanlar HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ SEVGİNAR VATAN. sevginarvatan@gmail.

ÖZGEÇMİŞ. Eğitim. Akademik Ünvanlar HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ SEVGİNAR VATAN. sevginarvatan@gmail. ÖZGEÇMİŞ SEVGİNAR VATAN E-Posta: sevginarvatan@gmail.com Telefon: 2978325 Adres: Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü Beytepe/Ankara Eğitim Mezuniyet Tarihi Derece Alan Kurum 2006 Lisans Psikoloji Orta

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Dilek (KARA) YILMAZ 2. Doğum Tarihi : 13/10/1985 3. Unvanı : Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu :

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Dilek (KARA) YILMAZ 2. Doğum Tarihi : 13/10/1985 3. Unvanı : Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu : ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Dilek (KARA) YILMAZ 2. Doğum Tarihi : 13/10/1985 3. Unvanı : Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Eskişehir Osmangazi Üniversitesi,

Detaylı

BOLU DA YAŞAYAN DİYABETLİLERİN SAĞLIK VE HASTALIKLARINI ALGILAMALARI İLE UYGULAMALARI*

BOLU DA YAŞAYAN DİYABETLİLERİN SAĞLIK VE HASTALIKLARINI ALGILAMALARI İLE UYGULAMALARI* C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2001, 5 (1) BOLU DA YAŞAYAN DİYABETLİLERİN SAĞLIK VE HASTALIKLARINI ALGILAMALARI İLE UYGULAMALARI* Feray GÖKDOĞAN ** Fatma AKINCI *** ÖZET Araştırma, diyabetli hastaların

Detaylı

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI Bilgisayar ve internet kullanımı teknoloji çağı olarak adlandırabileceğimiz bu dönemde, artık hayatın önemli gereçleri haline gelmiştir. Bilgiye kolay, hızlı, ucuz ve güvenli

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı : Metin Deniz Doğum Tarihi: 1978 Öğrenim Durumu: Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans İngilizce Öğretmenliği Selçuk Üniversitesi 2001 Y. Lisans

Detaylı

Nagihan OĞUZ DURAN Tel: +90 (224) 294 22 11 e-mail: nagihan@uludag.edu.tr

Nagihan OĞUZ DURAN Tel: +90 (224) 294 22 11 e-mail: nagihan@uludag.edu.tr Nagihan OĞUZ DURAN Tel: +90 (224) 294 22 11 e-mail: nagihan@uludag.edu.tr EĞİTİM Doktora,Orta Doğu Teknik Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Bilim Dalı (2006) Yüksek Lisans, Uludağ Üniversitesi

Detaylı

Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi

Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi Kanserli Hastalar Tarafından Sık Sorulan Sorular Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi Hastaların Soruları Tıbbi tedavi Otonomi

Detaylı

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal Psikoloji Uygulamaları HUKUK SAĞLIK DAVRANIŞI KLİNİK PSİKOLOJİ TÜKETİCİ DAVRANIŞI VE PAZARLAMA POLİTİKA ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ SOSYAL

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ 1. ÖZGEÇMİŞ 1.1. Adı Soyadı: Meltem KÜRTÜNCÜ TANIR 1.2. Doğum Yeri ve Tarihi: Karabük 16.10.1973 1.3. Öğrenimi: 1.3.1. Lisans : 1995- Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu

Detaylı

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ GEÇİRİLMİŞ GESTASYONEL DİYABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜ OLAN BİREYLERDE ANJİOPOETİN BENZERİ PROTEİN-2 ( ANGPTL-2

Detaylı

T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI TEZ KONUSU

T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI TEZ KONUSU T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI TEZ KONUSU AİLE DANIŞMANLIĞININ ENGELLİ ÇOCUK ANNELERİNDEKİ ANKSİYETE, DEPRESYON VE STRES DÜZEYLERİNE ETKİSİ TEZ ARAŞTIRMACISI

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler :

A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler : 1.Adı Soyadı : Gülcan Peykerli Gürsu 2.Doğum Tarihi : 24/7/1962 3.Unvanı : Dr. Psikolog 4.Öğrenim Durumu : Doktora 5.Çalıştığı Kurum : Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans

Detaylı

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyb. Hemş. Dr. Selda ÇELİK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi, İç Hastalıkları Anabilim

Detaylı

ADLİ VAKA SÜRECİNDE HASTA ve AİLE İLE İLETİŞİM

ADLİ VAKA SÜRECİNDE HASTA ve AİLE İLE İLETİŞİM ADLİ VAKA SÜRECİNDE HASTA ve AİLE İLE İLETİŞİM Gamze Varlı Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi Klinik Eğitim Hemşiresi Sunu Planı Hemşirelik ve hasta/hasta yakınları eğitimi

Detaylı

ARKADAŞLIK KALİTESİ ÖLÇEĞİ TÜRKÇE FORMUNUN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİĞİ

ARKADAŞLIK KALİTESİ ÖLÇEĞİ TÜRKÇE FORMUNUN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİĞİ ARKADAŞLIK KALİTESİ ÖLÇEĞİ TÜRKÇE FORMUNUN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİĞİ Doç. Dr. Ahmet Akın Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi aakin@sakarya.edu.tr Doktora Öğr. Fatıma Firdevs Adam Karduz Sakarya Üniversitesi

Detaylı

KIRSAL ALANDAKİ ANNELERİN SAĞLIKLI BEBEKLERİNİN BAKIM SORUNLARINI ÇÖZME BECERİLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER*

KIRSAL ALANDAKİ ANNELERİN SAĞLIKLI BEBEKLERİNİN BAKIM SORUNLARINI ÇÖZME BECERİLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* ARAŞTIRMA KIRSAL ALANDAKİ ANNELERİN SAĞLIKLI BEBEKLERİNİN BAKIM SORUNLARINI ÇÖZME BECERİLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* Fatma GÜDÜCÜ TÜFEKCİ** Aynur YILDIZ*** Alınış Tarihi:10.07.2009 Kabul Tarihi:28.10.2009

Detaylı

27/04/16. Aile Merkezli Bakımda Sinerji Modeli. Sinerji. Sinerji modelinin ortaya çıkışı

27/04/16. Aile Merkezli Bakımda Sinerji Modeli. Sinerji. Sinerji modelinin ortaya çıkışı Aile Merkezli Bakımda Sinerji Modeli Yrd. Doç. Dr. BESEY ÖREN besey_oren@yahoo.com Son 10 yıldır; Sınırlı kaynaklar, Sürekli değişim, Bilginin genişletilmesi Küresel işgücü eksikliği nedeniyle Hemşirelere

Detaylı