T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TÜRKİYE DE BANKA BİRLEŞMELERİ VE BİRLEŞEN BANKALARIN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TÜRKİYE DE BANKA BİRLEŞMELERİ VE BİRLEŞEN BANKALARIN"

Transkript

1 T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TÜRKİYE DE BANKA BİRLEŞMELERİ VE BİRLEŞEN BANKALARIN VERİMLİLİK VE ETKİNLİĞİNİN ÖLÇÜLMESİ ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI - UYGULAMALI BİR İNCELEME Doktora Tezi Mehmet CİHANGİR ANKARA-2004

2 T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TÜRKİYE DE BANKA BİRLEŞMELERİ VE BİRLEŞEN BANKALARIN VERİMLİLİK VE ETKİNLİĞİNİN ÖLÇÜLMESİ ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI - UYGULAMALI BİR İNCELEME Doktora Tezi Mehmet CİHANGİR Tez Danışmanı Prof. Dr. Ercan Bayazıtlı 2

3 ANKARA-2004 T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TÜRKİYE DE BANKA BİRLEŞMELERİ VE BİRLEŞEN BANKALARIN VERİMLİLİK VE ETKİNLİĞİNİN ÖLÇÜLMESİ ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI - UYGULAMALI BİR İNCELEME Doktora Tezi Tez Jürisi Üyeleri Tez Danışmanı : Prof. Dr. Ercan Bayazıtlı Adı Soyadı İmzası Prof. Dr. Yüksel Koç Yalkın... Prof. Dr. Nalan Akdoğan... Prof. Dr. Ercan Bayazıtlı... Yrd. Doç. Dr. Orhan Çelik... Yrd. Doç. Dr. Güven Sayılgan... Yrd. Doç. Dr. Akın Koçak... 3

4 Yrd. Doç. Dr. Yiğit Özbek... Tez Sınavı Tarihi :... 4

5 GİRİŞ Ülkelerarası ilişkilerin gelişmesi sınır kavramının neredeyse ortadan kalkmasına neden olmuştur. Bu sınırsızlık işletmelere pazarlarda ortaya çıkan farklılıklardan yararlanabilmek için önemli fırsatlar sunmaktadır. Ortaya çıkan fırsatlardan yararlanabilmek ise her bir işletmenin kapasite ve diğer olanaklarıyla paralellik göstermektedir. Bu yönüyle işletmeler ortaya çıkan yeni faydalardan daha fazla pay alabilmek için büyüme stratejilerini güncelleştirmek zorunda kalmaktadırlar. Finans sektörü büyüme stratejilerinin en önemlisi olarak görülen ve dünya genelinde diğer sektörlerde de yoğun biçimde yaşanan birleşme ve satın almalara yoğun ilgi göstermeye başlamış ve bu ilgi gün geçtikçe artmağa devam etmiştir. Ülkemizde de uluslararası düzeyde sıkça yaşanan birleşme ve satın almalara olan ilgi artmaya ve gündemi daha fazla meşgul etmeye başlamıştır. Bankaları birleşmeye yönlendiren en önemli güdü olan rekabet ülke içinde uzun süre hissedilmemiştir. Yüksek kamu borçlanma gereği nedeniyle piyasaya fon talebi ile giren kamuya yüksek faizle sağlanan plasmanlar Türk bankacılık sektöründeki bankalar için oldukça yüksek karların elde edilmesini sağlamıştır. Piyasada zaten neredeyse tüm fonlara talip olan bir devlet varken bankalar birbirleriyle rekabet etme gereğini hissetmemişlerdir. Oldukça yüksek gelir gider oranıyla çalışmalarına karşın bu dönemlerde Avrupa bankalarındakinden daha yüksek oranlarda kar elde edebilmişlerdir. Özellikle AB ne tam üyelik durumunda Türk bankaları mevcut dış rekabete ek bir rekabetle karşı karşıya kalacak, artan rekabet sonucu kar oranları da Avrupa Birliği bankacılık sistemindeki kar oranları seviyesine gerileyecektir. Ancak yüksek maliyetlerle faaliyetlerini sürdüren Türk bankalarının oluşması olası serbest pazar koşullarında dünya finans sektörünün devlerine karşı rekabet edebilmesi veya pazarda varlığını sürdürmesi çok güç olacaktır. Bu bilinçte olan Türk bankaları büyümek ve iç ve dış pazarda rekabet edebilmek için gerekli sermayeyi kendileri üretemediklerinden yeni ortaklar bulmak veya birleşmeye gitmek zorunda kalmaktadır veya kalacaklardır. Büyüme stratejilerinin gerçekleştiremeyen çoğu banka değişik biçimlerde sistemi terk etmek zorunda kalabilecektir. 5

6 Türk bankacılık sektöründe bu kapsamda gönüllü bir banka birleşmesi yaşanmıştır. Başarıyla gerçekleşmiş görülen bu birleşmenin sonuçlarının da gerçekten başarılı olup olmadığı, olmuşsa başarı ölçülerinin neler olduğu çalışmanın ana konusunu oluşturmuştur. Ayrıca birleşen bankalar açısından ortaya çıkan sonucun Türk bankacılık sektörünün etkinliğini etkileyip etkilemediği, etkilemişse ne ölçüde etkilediği sorularına cevap aranmıştır. Sonuçlarla ilişkileri açısından sektörün yapısı ve sorunları, sektörde birleşmelerin önündeki engeller ve gelecekte alacağı eğilim ile son dönemlerde TMSF na devredilen bankaların konumuna da değinilmiştir. Banka performanslarının ölçülmesinde çeşitli yöntemler bulunmaktadır. Bunlardan en önemlilerinden biri finansal oranlardır. Ancak bu yöntemde bankaların performans sıralaması uygulanan orana göre farklı çıkabilmektedir. Bir orana göre yüksek performans gösteren şube bir diğer orana göre çok düşük performanslı görünebilmektedir. Uygulanan oranların sayısının artması durumu daha da karmaşıklaştırmakta, oranların kendi aralarındaki ilişki sayısı sürekli artmaktadır. Bu durum da sonuçların yanlış yorumlanmasına neden olabilmektedir. Objektif bir yöntemin olmayışı yöneticilerin uygulanan yaklaşıma güven duymamalarına yol açmaktadır. Bu sakıncaların ortadan kaldırılmasına yönelik olarak VZA yöntemi geliştirilmiştir. Bu yöntemle bankaların faaliyetleri esnasında kullandıkları girdi faktörleri ve bu faaliyetlerin sonuçlarını birarada izlemek mümkün olabilmiştir. Pek çok yararı bulunan bu yöntemin en önemli artısı farklı birimler cinsinden elde edilebilecek faktörleri bir arada işleyebilmesidir. Örneğin personel sayısı birimi kişi iken, mevduat miktarının birimi TL. olabilmektedir. Bu önemli yararının yanısıra diğer bazı önemli üstünlükleri şöyle sıralanabilir: - VZA birden çok girdi ve çıktıyı aynı anda işleyebilmektedir. - Faktör ağırlıkları matematiksel programlama kullanılarak objektif olarak elde edilir. - Şubeler etkin ve etkin olmayanlar olarak iki gruba ayrılır. - Etkin olmayanların, etkinlikten ne kadar uzak olduklarının ölçüsü verilir. - Etkin olmayan şubelerin, neden etkin olmadıklarının gerekçesi belirtilir. - En verimli ölçek büyüklüğü belirlenir ve buna göre şubelerin ölçeğe göre artan, azalan veya sabit getiri grubunda olduğu bulunur. 6

7 Bahsedilen yararları gözönüne alınarak analiz Veri Zarflama Analizi kullanılarak yapılmıştır. Çalışma esas itibariyle uygulamanın da içinde bulunduğu üç ana bölüm ve sonuç ve önerilerden oluşmaktadır. Birinci bölümde, işletmelerin yeniden yapılandırılması kapsamında şirket birleşmelerine ve birleşmeye ilişkin kavramlara göz atılmış, birleşme türleri ile şirket birleşmelerinin ABD, Avrupa ve diğer ülkelerdeki genel görünümüne değinilmiştir. Takiben birleşmelerin bankacılık açısından değerlemesi yapılmıştır. Bu kapsamda bankacılık sektöründeki birleşmelerin nedenleri incelenerek, birleşme süreci ve birleşmenin uygulanması kapsamlı biçimde anlatılmıştır. Bu bölümde ayrıca bankacılıkta optimum büyüklük kavramının ne olduğu incelenmiş ayrıca banka birleşmeleri sonrası yaşanan başarısızlıklar ve nedenleri kapsamlı biçimde tartışılmıştır. İkinci bölümde dünya genelinde ve farklı ülkelerde yaşanan banka birleşmelerine göz atılmış, Türk bankacılık sisteminin yapısı ve sorunları ayrıntılı biçimde tartışılmıştır. Bu doğrultuda sektörün SWOT analizi yapılmıştır. Ayrıca Türkiye de banka birleşmelerinin durumu incelenerek birleşmeleri teşvik eden ve engelleyen güdülere dikkat çekilmiştir. Gönüllü olmayan birleşme türlerinden olan ve sektörden kamu otoritesiyle çıkartılarak TMSF na devredilen bankaların durumu ise ayrıntılarıyla tartışılmıştır. Üçüncü bölümde birleşen bankaların analizinin yapılacağı modele ilişkin kavramsal altyapı oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda öncelikle etkinlik ve verimlilik kavramları ve farklılıkları tartışılmış, yurtiçinde ve yurt dışında bankalarda etkinlik ölçen çalışmalara ilişkin literatüre değinilmiştir. Etkinlik ölçme yöntemlerinin neler olduğu ve neden Veri Zarflama Analizi nin seçildiğinin tartışıldığı bu bölümde Veri Zarflama Analizi nin teknik ve teorik altyapısı oldukça kapsamlı biçimde oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu bölümde ayrıca modele alınan karar birimlerinin, değişkenlerin ve kullanılan yaklaşımların neden seçildiği açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca birleşmenin tarafları olan iki bankanın yapısı ve özelliklerinden kısaca bahsedilmiştir. İki banka arasında yapılan birleşmenin sonuçlarının test edildiği uygulama bu bölümde yapılmış ve uygulamanın sonuçları burada tartışılmıştır. 7

8 Sonuç ve öneriler bölümünde ulaşılan sonuçların bir özeti sunularak bu sonuçların tüm bankacılık sektörüne ve birleşen bankalara etkisi vurgulanmaya çalışılmış, sektörün etkin olup olmadığı konusundaki görüşlere katkıda bulunulmuştur. Ayrıca sektörün etkin konuma gelebilmesi için önerilerde bulunulmuştur. 8

9 BİRİNCİ BÖLÜM BANKA BİRLEŞMELERİ VE ELE GEÇİRMELER 1. İŞLETMELERİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI VE BÜYÜME 1.1. İşletmelerin Yeniden Yapılandırılması Dünya ekonomisinde, özellikle bilişim sektörünün gelişimi sonucunda uluslararası ilişkiler gelişmiş sınır kavramı neredeyse ortadan kalkmıştır. Bunun doğal bir sonucu olarak gerek uluslararası, gerekse ulusal düzeyde yoğun bir rekabet ortamı oluşmuştur. Rekabetçi ve dinamik iş ortamı, değişimin doğasını karmaşık bir hale getirerek işletmeler üzerinde etkili olmuş ve işletmeleri değişime zorlamıştır. 1 Bu değişimin nedenleri ana hatlarıyla aşağıdaki biçimde özetlenebilir: 1. Küreselleşme ve rekabet: Finansal piyasaların küreselleşmesi ve liberalleşmesi, tüm dünyada hem ekonomilerde hem de mali sistemlerde, fırsat ve risklerin yanısıra bir dizi değişimi de beraberinde getirmiştir. Bu değişimlerden en yararlı olanı uluslararası aktif sermaye akımlarının daha etkin biçimde paylaşılmasının sağlanmasıdır. 2 Böylelikle uluslararası rekabet, verimlilik artışı, düşük ticaret engelleri, azalan dış finansman maliyetleri dünya ticaretinde büyümeye ve yaşam standartlarının yükselmesine neden olan başlıca faktörler olmuştur. Küreselleşme sonucunda banka dışı finans kuruluşlarının mali aracılık sürecindeki önemi artmıştır. Bu kuruluşların başlıca örnekleri menkul kıymet işletmeleri, sigorta şirketleri ve karşılıklı fonlardır. Küreselleşmenin getirdiği riskler ve zorlukların çok sayıda olmasına karşın bu sürecin yarar ve sakıncaları dünya üzerinde eşit olarak gelişmemiştir. Küresel ekonomiye daha hızlı uyum sağlayan ülkeler bu süreçten kazançlı çıkmakta uyum sağlayamayan ülkeler ise diğer ülkeler kadar yararlanamamaktadırlar. Küreselleşmede en önemli faktör olan bilgi ve iletişim teknolojisindeki ilerlemelerin her ülkede aynı olmadığı bilinen bir gerçektir. 1 John P. KOTTER, Leading Change, Harvard Business School Press, Boston Massachusetts, 1996,s.3 2 M. Castells, The Rise of Network Society, The Blackwell Publisher, Oxford 1999, s.93. 9

10 Günümüz dünya nüfusunun yaklaşık %80 lik bir bölümünün en temel iletişim olanaklarından yoksun olması ve Afrika Kıtası nda yaşayanların sadece %2 sinin telefon hattına sahip olabilmeleri bu eleştirileri haklı kılan nedenlerdir. 3 Küreselleşmenin diğer bir riski herhangi bir ülkede yaşanan sosyal, ekonomik, mali veya politik riskin ülkeyle ilişkisi olan tüm ülkeler için de risk ögesi olmasıdır. Bu bağlamda büyük ölçüde entegre olmuş küresel finans sisteminde özellikle finansal krizler bulaşıcı nitelik taşımaktadır. Böylece herhangi bir ülkede yaşanan istikrarsızlık kısa sürede diğer ülkelere yayılabilmektedir. Doğu Asya ve Rusya daki son krizler bir finansal krizin nasıl hızlı bir şekilde yayıldığının en son örnekleridir Müşterilerin beklentileri, teknolojik gelişmeler ve ürün yaşam süresinde değişimler: Rekabet ve yenilikçi süreç, ürün yaşam süresini önemli ölçüde azaltmıştır. Buna bağlı olarak ürün ya da hizmeti talep edenlerin ve kullananların satın alma davranışlarında da önemli değişimler sözkonusu olmuştur. Artık müşteriler yetersiz hizmete ya da öngörülen kaliteye uygunluk göstermeyen ürünlere ilgi göstermediğinden işletmeler tüm faaliyetlerinde müşteri odaklı bir eğilime girmişlerdir. Teknolojik yeniliklerin de bu eğilime katkısı büyük olmuştur. 3. Makro ekonomik eğilimler ve krizler: Ulusal ve uluslararası ekonomik ilişkilerdeki önemli değişiklikler rekabetin derecesini ve şeklini etkilemiştir. 4. Pazar ve rekabetçi güçler: Rekabetin boyut, tür ve şiddeti geçmişe oranla önemli ölçüde değişmiş, geçmiş uygulamalardan farklı bir yol seçen rakiplerin pazara girmesi yeni stratejik risklere neden olmuştur. 5 İşletme stratejilerinin güncellenmesini ve işletmelerin yeniden yapılandırılmasını zorunlu kılan bu faktörlerin etkisiyle işletmeler yeniden yapılandırma faaliyetlerine girişmişlerdir. İşletmelerin yeniden yapılandırılması faaliyetlerini beş ana başlık altında sınıflandırmak olasıdır Genişleme (Büyüme) 3 Fera Öztürk, Küreselleşme-Yeni Dünya Düzeni, ( ) 4 Gülten Demir, Asya Krizi ve IMF, DER Yayınları, 1999, s Nazım Ekren - Aydın Argın, Bankacılıkta Değişim Mühendisliği / Değişim Yönetimi, Active, Eylül-Ağustos 2000, s.2. 6 Thomas E. Copeland, Fred J. Weston, Financial Theory and Corporate Policy Third Edition, Addison-Wesley Publishing Company, Inc., California 1992, s

11 (i)birleşme Devralma yoluyla birleşme (merger) Yeni şirket kurulması (ii)satın alma (a) Pay senetleri yoluyla Pay senetlerinin satın alınması Vekaletlerin ele geçirilmesi Halka açık bir şirketin kapalı hale getirilmesi Kamu girişimlerinnin özelleştirilmesi (b) Şirketin varlıklarının satın alınması yoluyla 2. Stratejik ittifaklar Ortak yatırımlar Lisans anlaşmaları Satış yetkisi verme veya satış acentalığı 3. İşletmelerin ayrılması veya satılması Spinoffs Varlık satışı 4. Şirket kontrolü Primli geri alma Yerinde durma anlaşmaları Ele geçirmeye karşı düzenlemeler Vekalet yarışı 4) Mülkiyet yapısında değişme Değiştirme teklifi Hisseleri geri alma Halka kapanma Birleşme kavramının temelinde büyüme isteği yatmaktadır. Günümüzde piyasaların küreselleşmesi artan rekabet, taşıma ve haberleşmenin hızlanması, teknolojinin hızı ve sürekli gelişimi, tüketici davranışlarında ortaya çıkan değişiklikler gibi etkenler maliyetlerin düşürülmesini, ürün ve hizmet kalitesinin iyileştirilmesini ve rekabet gücünün artırılmasını zorunlu kılmaktadır. İşletmeler bu etkileri azaltmak ya da tamamen ortadan kaldırmak için büyüme süreci içine girmektedirler İşletmelerin Büyümesi Şirketlerin maliyetleri düşürmek, ürün ve hizmetlerin kalitesini iyileştirmek, verimliliği artırmak ve müşterileri memnun etme zorunluluğu nedeniyle ortaya çıkan yeniden yapılandırma faaliyetlerinin en önemli ve zor olan bölümünü büyüme kararı oluşturmaktadır. Özellikle işletmenin ortakları ile yöneticilerinin ayrıştığı sermaye şirketlerinde tarafların amaçları her zaman uyuşmayabilmektedir. İşletme değerini en çoklamak ortaklar bakımından öncelikli hedef olurken, yöneticiler bakımından bir 11

12 takım yararlarının kaybolacağı endişesiyle öncelikli bir öneme sahip olmayabilmektedir Büyüme Türleri İşletmeler faaliyetlerini genişletmek veya yatırımlarını artırmak için özkaynaklarının yanısıra yabancı kaynaklara da başvurarak büyümenin finansmanını sağlayabilmektedirler. Bu doğrultuda işletmeler işletme içi ve/veya işletme dışı büyüme stratejileri izlemekte ve büyüme içsel ve dışsal olmak üzere iki türde gerçekleşebilmektedir İçsel Büyüme İçsel büyüme, işletmelerin mevcut kapasitelerini arttırmak için, işletme içinden veya dışından sağladıkları fonları yatırıma dönüştürmek suretiyle büyümeleridir. Bu tür büyümenin özünde işletmenin kendi kaynaklarını kullanması ve bu kaynaklara dayanarak satışlarını artırması, yeni ürün ve hizmetler üretmesi yatmaktadır. Bankacılık açısından bu durum bankanın aktif büyüklüğünün artması, bankanın yeni şubeler açması, net hizmet satış hasılatını artırması gibi göstergelerle izlenebilir Dışsal Büyüme Dışsal büyümeyle amaçlanan bir işletmenin diğer bir işletmenin tamamını veya bir bölümünü satınalarak veya yönetimlerini denetim altına alarak gerçekleştirilen büyümedir. Bu tür büyümeye birleşme yoluyla büyüme adı da verilmektedir. 7 Bir işletmenin bağımsızlığını kaybetmek pahasına başka bir işletme ile birleşmesi genellikle istenmeyen bir büyüme şeklidir. Bu nedenle çoğunlukla işletmeler önce içsel büyümeyi denerler. Ancak belirli bir ölçek büyüklüğünden itibaren işletmelerin kendi olanakları ile büyümeleri zorlaşır ya da pahalı hale gelir. Bu durumda içsel büyüme bir alternatif olmaktan çıkmaktadır. Pek çok ülkede konulan yasalar veya mevzuatta yapılan düzenlemelerle dışsal büyümenin özellikle birleşme türünün rekabeti ortadan kaldırmayacağına karar verildikten sonra gerçekleşmesine izin verilmektedir. Özellikle yasalar veya mevzuattan kaynaklanan bu zorluklar nedeniyle dışsal büyüme içsel büyümeye oranla daha güçlükle gerçekleşmektedir. 7 R. Metin Türko, Finansal Yönetim, Alfa Yayınları, İstanbul 1999, s

13 Büyümenin dışsal mı, yoksa içsel mi olmasının daha yararlı olacağı konusunda karar verilirken her iki durumun da yarar ve sakıncalarının gözönünde bulundurulması gerekir. Bu doğrultuda dışsal büyümenin içsel büyümeye göre üstün yönleri şöyle sıralanabilir. 8 (i) İçsel büyümenin ön yapılabilirlik çalışmaları nedeniyle oldukça uzun zaman alması, buna karşın dışsal büyümenin daha hızlı gerçekleşmesi ve böylelikle talepteki ani değişikliklere uyum sağlanarak rakiplerin pazar paylarının artırılmasının önlenebilmesi. (ii) Deneyim 9 ve mevcut pazar olanaklarının bulunması. 10 (iii) Maliyetin daha düşük olabilme olasılığı. Aktiflerin ikame maliyetlerinin altında satın alınabildiği durumlarda sözkonusu olmaktadır. (iv) Finansman kolaylığı sağlayarak sermaye gereksinimini azaltmak. Bir işletmenin satın alınması sırasında ödemelerin nakit olarak değil de satın alan bankanın hisse senedinin verilerek ödenebildiği durumlarda özellikle ilave aktiflerin sağlanması için gereksinim duyulan nakdin önemli ölçüde azalması sözkonusudur. (v) İçsel büyümeye göre daha az riskli olması. Özellikle yeni üretim araçlarının kullanıldığı ve yeni ürünlerin piyasaya sunulacağı durumlarda piyasanın tepkisinin ne olacağı kestirilemediğinden risk yüksek olmaktadır. Piyasa tarafından bilinen ve gelir yaratma yeteneği saptanmış olan üretim araçlarının elde edilerek piyasaya girilmesi çok daha az risk içermektedir. (vi) İşletmeler arası rekabetin azaltılması. Birleşme sonucunda pazarda rakip olan iki bankanın birleşmesi, hem pazarda ilave bir güç olacak hem de riskin azalmasını sağlayacaktır. 8 Öztin Akgüç, Finansal Yönetim Genişletilmiş 6.Bası, Muhasebe Enstitüsü Yayını No:63,Avcıol Basım-Yayın, s Birleşmelerde sıkça görülen bir husus, bir kez başarılı birleşme tecrübesi yaşayan işletmelerin sonraki birleşmelerinde ilk birleşmelerinden çok daha başarılı olduklarıdır. Bu tür işletmeler ilk birleşmelerinde kendi ekiplerinin ancak sınırlı bir yüzdesini kullanırken diğer karmaşık konular için daha ziyade profesyonel danışmanlık firmalarından yararlanmaktadırlar. İşletmeler sonraki birleşmelerinde ise genellikle kendi deneyimlerine güvenerek birleşmeleri kendi personelleri ile gerçekleştirmekte, dış danışman kullanımını ise mümkün olduğu ölçüde tercih etmemektedirler. (Steven I. Davis, Bank Mergers: Lessons For The Future, London 2000, s.49.) 10 Thomas E. Stitzel, Introduction to Financial Management, Fourth Edition, McGraw Hill Book Company, New York 1986, s

14 Bütün sayılan faktörlere bağlı olarak dışsal büyümeden beklenen toplam yararın sinerji olduğu düşünülebilir. Dışsal büyümenin yanısıra ortak girişimler, iş ortaklıkları, franchising, lisans anlaşmaları gibi türleri bulunmaktadır. Birleşme kavramının açıklanmasına geçmeden önce, benzer görünmesi nedeniyle ortak girişimden bahsetmekte yarar vardır. Bir tek yönetim altında tüm kaynakların birleştirildiği bir şirket birleşmesinin aksine bir ortak girişim, belirli ve sınırlı bir amacı başarmak için iki işletmenin bölümlerinin bir araya getirilmesini kapsar. Ortak girişimler iki ya da daha fazla ana şirketin birleştirilmiş yönetimi tarafından kontrol edilebilir. İşletmeler hukuki bağımsızlıklarını kaybetmeden finansal destek sağlama, satışı artırma, maliyetleri düşürme, dağıtım kanallarından yararlanma gibi amaçlarla birlikte hareket etmek üzere anlaşırlar. Burada ortak girişime dahil olan taraflardan her biri kalifiye işgücü, finansman kaynağı, ileri teknoloji, kaliteli ve yeterli hammadde ve doğal kaynaklar gibi farklı olanaklara sahiptir. Birbirini tamamlayan kaynaklara sahip işletmelerin oluşturdukları ortak girişimin sağladığı sinerjiden bütün taraflar yararlanırlar. 11 İşletmelerde dışsal büyüme farklı biçimlerde ortaya çıkmaktadır. Bu farklılıklarına karşın dışsal büyüme türleri genel olarak aşağıdaki biçimde sınıflandırılabilir. 12 Faaliyetlerin birleştirilmesi ve tam kontrol olmamakla birlikte tröstleşme yönünde işbirliği sağlayıcı yollar: Bunlar protokol anlaşmaları, karteller, çıkar grupları, yönetim kurulu üyelerinin aynı kişilerden oluşması gibi yöntemlerdir. Bağımsız birimlerin bağımsızlıklarının korunarak birbirleriyle ilişkili birimler haline getirilmesi : Bunlar tröstler ve holding türlerdir. Bağımsız birimlerin birinin ya da her ikisinin bağımsızlığının ortadan kalkarak bütünleşmesi : Bu tür faaliyetler devralma yoluyla birleşme ve birleşme biçiminde sözkonusu olmaktadır. 11 Eugene F. Brigham, Finansal Yönetimin Temelleri, 2.Cilt, (Çeviren : Özdemir Akmut, Halil Sarıaslan), Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Yayınları No:213, Ankara 1999, s Atilla Gönenli, İşletmelerde Finansal Yönetim, Yedinci Bası, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Yayın No:250, İstanbul 1991, s

15 Devralma veya satınalma yoluyla birleşme (acquisition), bir şirketin, diğer bir şirketi veya şirketleri, tüm aktif ve pasifleriyle devralması, bunun sonucunda devralınan şirketin tüzel kişiliğinin ortadan kalkması biçiminde ifade edilmektedir. Böyle bir devralma işleminde devralınan şirketin tüzel kişiliğinin sona ermesine karşılık, devralan şirketin tüzel kişiliği devam etmektedir. Bu süreçte devralınan işletmenin tüm aktif ve pasifleri devralan işletmeye geçer. Bu durumda devralan işletme, devraldığı işletmenin hisselerini, kendi hisse senetlerini veya tahvillerini vererek ya da nakden ödeme yaparak satın alır. Birleşme (merger) ile ifade edilmek istenen, iki veya daha fazla şirketin, varlıklarını ve yükümlülüklerini biraraya getirerek, faaliyetlerini hukuksal ve ekonomik açıdan tek bir birlik haline getirmek suretiyle yeni bir şirket oluşturmaları dır. Birleşme sonucunda iki durum sözkonusudur. Birinde, iki işletme herhangi birinin bünyesinde birleşirken ( A + B = A) veya ( A + B = B) diğerinde her iki işletmenin dışında yeni bir oluşum gerçekleştirilir (A + B = C). 13 Birleşme ve satınalma kavramları arasında pek çok farkın bulunmasına karşın akademik disiplinde genel ve toplayıcı bir üst kavram olarak birleşme kavramı kullanılmaktadır. * Birleşmelerin Sınflandırılması İşletme birleşmelerini yatay, dikey, türdeş ve aykırı olmak üzere dört ana başlık altında incelemek olasıdır Yatay Birleşmeler Yatay birleşmeler, aynı ürünü ya da hizmeti üreten, aynı türde iş faaliyetine sahip iki işletmenin birleşmesidir. 14 Ticari bankalar arasında yapılan birleşmeler bu türe örnektir. Bu tür birleşmelerde işletmenin rekabet gücünü artırıp, tekelci bir güç haline gelme olasılığı vardır. Bankacılık sektöründe en fazla karşılaşılan birleşme 13 Thomas E. Stitzel, op. cit., s.318. * ABD nin 6 No lu Finansal Raporlama Standardı, bir birleşme veya satınalma olgusunun birleşme sayılabilmesi için, taraflardan hiçbirinin alıcı veya alınan olmaması ve her iki tarafın da yönetime katılmaları gerektiğini, ölçek anlamında aralarında göreli bir eşitliğin bulunmasının zorunlu olduğunu, eski şirketlerin hisse senetlerinin yerini yeni şirketin hisselerinin alması gerektiğini belirtmektedir. 14 W. Robert Johnson ve Ronald W. Melicher, Financial Management, Ally and Bacon, Inc., Boston 1982, s

16 türüdür. Bu birleşme türü dikey birleşmeyle birlikte tekel oluşturma riskine karşı en fazla soruşturmaya uğrayan birleşme türüdür Dikey Birleşmeler Dikey birleşmeler, bir işletmenin ona girdi sağlayan işletmelerden biri ya da müşterisi olan bir işletme ile birleşmesidir. 16 Buna göre, ürün veya hizmetin üretim aşamasından satış aşamasına kadar olan süreçte farklı aşamalarda bulunan işletmelerin birleşmesi dikey birleşmedir. 17 Perakende tüketime yönelik kuruluşların geniş kitlelerle çalışması bankalara potansiyel müşteri grupları ile tanışabilme olanağı sağladığından bankacılık sektöründe bu tür birleşmelere sıklıkla başvurulmaya başlanmıştır. Satın alan banka, hedef bankanın sahip olduğu altyapıyı kendi adına kullanmayı amaçlamaktadır. Bankaların teknolojik yapılanma gereksinimlerinin yoğun biçimde artarak devam etmesi, yazılım ve donanım, telekomünikasyon vb. alanlarda faaliyette bulunan şirketlerle birleşmelere gitmelerine neden olmaktadır Türdeş Birleşmeler Türdeş birleşmeler, aralarında tedarik ya da müşteri ilişkisi bulunmayan aynı sektördeki işletmelerin birleşmesidir. 19 Ürün veya pazar genişletmek amacıyla yapılırlar. Üretim ve dağıtım sistemleri fonksiyonel olarak benzer olmakla birlikte, ürünler arasında rekabet bulunmamaktadır. Pazar genişletmek için birleşildiğinde yine aynı ürün veya hizmet üretilir ancak ya farklı coğrafi bölgelerde faaliyet gösterirler ya da ürünlerini farklı piyasaya sürerler Aykırı Birleşmeler Aykırı birleşmeler, bütünüyle farklı sektörlerdeki işletmelerin birleşmesidir. 21 Çapraz birleşmeler olarak da adlandırılan bu tür birleşmelerde teknoloji, üretim 15 Brigham, op. cit., s Johnson ve Melicher, op. cit., s Ibid, s J. Fred Weston ve Samuel C. Weaver., Merger and Acquisitions, USA, 2001, s Brigham, op. cit., s Thomas E. Copeland ve J.Fred Weston., Financial Theory and Corporate Policy, Addison Wesley, USA, 1988, s Brigham,op. cit., s

17 süreçleri ve pazar yönüyle birbirleriyle sıkı ilişki içinde bulunmayan iki veya daha çok işletmenin birleşmesi sözkonusudur ve değişik alanlara en kısa yoldan girmenin en kolay yoludur. 22 Aykırı birleşmelerin en büyük avantajı çeşitlendirme yoluyla işletmenin ve hissedarların riskinin dağıtılması iken, farklı sektörlerde faaliyette bulunulması, risk ve farklı yönetim yapıları nedeniyle, birleşmede ortaya çıkabilecek sorunlar, bu tür birleşmelerin başarı şansını azaltmaktadır. 23 Bankacılık alanında gerçekleştirilen bir aykırı birleşmede lider kuruluş bir banka, bir sigorta şirketi, bir holding veya bir finansal kuruluş olabilmektedir. Finansal şirket grupları, birleşmelerin yanısıra bir bankanın veya sigorta şirketinin satın alınması ile de gerçekleştirilmektedir. 24 Yatay, dikey, türdeş ve aykırı türdeki birleşme faaliyetleri, faaliyette bulunulan coğrafi bölgeye veya birleşme sonrasında yönetim hakkının devredilme oranına göre iki ayrı grupta incelenebilir Coğrafi Sınıflandırma : Aynı bölgede faaliyette bulunan rakip iki işletmenin birleşmesine yatay veya pazar içi birleşme denir ki bu tür birleşmelerin amacı, toplam maliyetleri azaltmak ve yüksek sabit maliyetli faaliyetlerde ölçek ekonomisi sağlamaktır. Farklı coğrafi bölgelerde faaliyette bulunan işletmelerin birleşmesine ise sınır ötesi birleşme (cross-border merger) adı verilir. Bu tür birleşmelerin amacı ise farklı bölgeler ve farklı ürünlere dayalı riskleri ve maliyetleri azaltmak ve coğrafi büyüme sağlamaktır. 2. Birleşme sonrasında taraflara tanınan karar alma yetkisinin boyutlarına göre olan sınıflandırma: Bu tür birleşmeler üç biçimde karşımıza çıkar: - Çoğunluk edinme biçiminde yapılan birleşmeler ki, işletmelerden biri karar verme yetkisini elinde tutacak çoğunluğa sahiptir ancak her iki işletme de kendi personelleri, kendi şube ağları ve yönetim ekipleri açısından bağımsız yasal 22 Erol Eren, İşletmelerde Stratejik Planlama ve Yönetim, İşletme Fakültesi Yayını No: 234, İstanbul 1990, s Johnson ve Melicher, op. cit., s Kırlıoğlu ve Şahözkan, op. cit., s Lüizet Palombo, Banka Birleşmeleri ve Satın Almaları, Bankacılar, Sayı 20, 1997, s

18 birimlerdir. Bu tür birleşmeler genelde finansal kaldıraç sağladığı için yönetimsel sorunları olan işletmeler tarafından tercih edilir. - Tam birleşmeler ki, aktif toplamı açısından birbirine yakın büyüklükteki iki işletmenin birleşmesidir. Sinerji yoluyla ölçek ekonomisi sağlamak vb.amaçlarla yapılır. - Şirket satınalma ise, büyük bir şirketin küçük bir şirketi satın almasıdır. Ekonomik olmayan şubelerin kapatılması, personel sayısının azaltılması vb. yöntemlerle küçük bankanın etkinliği artırılmaya çalışılır Şirket Birleşmelerinin Dünyadaki Gelişimi Özellikle Amerika da ciddi biçimde ele alınan ve çok tartışılan bir konu olarak ortaya çıkan şirket birleşmeleri, tröstleşme eğilimleri ile daha büyük grupların yaratılmasına yönelik olarak 1800 lü yılların ortalarında başlamıştır. Başlangıçta bu oluşumlar Amerika gibi küçük girişimcilerin hakim olduğu ülkelerde ciddi tepkilerle karşılaşmıştır. Devletlerin küçük girişimcileri korumaktan yana tavır alarak yasaları ona göre düzenlemeleri sonucunda, büyümek isteyen özel sektör ile devletler arasında güç savaşının yaşandığı görülmektedir. Birleşmelerin başlangıcından bu yana bu sürecin istikrarsız bir şekilde sürdüğü örneğin bazı dönemlerde yoğunlaşmalar yaşanırken, bazı dönemlerde özellikle ekonomik koşulların da etkisiyle yoğunluğun azaldığı görülmektedir. Çeşitli dönemlerde dört büyük birleşme dalgası yaşanmıştır birinci birleşme dalgası, ikinci birleşme dalgası, üçüncü birleşme dalgası, dördüncü birleşme dalgası dönemleri olmuştur. Başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki farklı yaklaşımlar nedeniyle birleşme dalgalarını beşe ayıran görüşler de sözkonusudur. Örneğin 1990 lı yılların başından bu yana şirket birleşmelerinin yeniden artış göstermesi ve yoğunlaşması beşinci birleşme dalgası ya da mega birleşmeler dönemi olarak adlandırılmaktadır. 26 Şirket birleşmelerinin yoğunlaştığı dönemler ve sektörler Tablo 1 de gösterilmiştir. 26 Ayşe Gül Yılgör, Şirket Birleşme, Ele Geçirme ve Devralma İşlemlerinin Makro Ekonomik Etkileri, Öneri, Haziran 2002, C.5. S.18, s

19 Dönem Tablo 1 : Şirket Birleşmelerinin Sektörel Yoğunlaşma Üzerindeki Etkisi Yoğunlaşmanın Görüldüğü Sektörler Metal, Metal Ürünleri, Yiyecek, Petrol Ürünleri, Taşımacılık Ekipmanı, Ağır Sanayi Ağır Sanayi, Kamu hizmetleri, Bankacılık, Kimya, Madencilik, Yiyecek Endüstrisi Sonuç Çok büyük işletmeler ortaya çıkmıştır. Pek çok sektörde, işletme sayısı önemli ölçüde azalmıştır den fazla işletme faaliyetlerine son vermiştir. Birleşmelerin ağırlık taşıdığı sektörlerde yoğunlaşmalar yaşanmıştır İşletme faaliyetine son vermiştir Yığınsal Birleşmeler Petrol, Gaz, İlaç, Tıbbi Cihazlar, Hava Taşımacılığı Bankacılık, Telekomünikasyon, Enerji, Sağlık, İlaç, Biyoteknoloji İşletme faaliyetlerine son vermiştir. Birleşmelerin ağırlık taşıdığı sektörlerde yoğunlaşmalar yaşanmıştır. Birleşmelerin ağırlık taşıdığı sektörlerde yoğunlaşmalar yaşanmıştır. Kaynak : Ayşe Gül Yılgör, s.119. Dünya genelinde özelleştirme hareketlerinin yoğun biçimde görülmeye başlandığı, uluslararası işletmelerin giderek dünya çapında alım-satım faaliyetlerine giriştiği son dönem birleşmelerin en yoğun biçimde yaşandığı yıllar olmuştur. Tablo 2 de bu döneme ilişkin birleşme verileri yer almaktadır: 27 Tablo 2 : Dönemi Şirket Birleşmelerine İlişkin Veriler İşlem Değeri (Milyar USD) İşlem Sayısı Toplam Uluslararası Ulusal Toplam Uluslararası Ulusal ,8 152,7 254, ,5 83,3 245, ,8 81,1 204, ,6 82,0 242, ,7 131,7 333, ,7 189,4 518, ,5 232,2 783, ,2 314,0 933, ,8 583, , ,5 791, , ,8 974, , Kaynak: OECD, "New Patterns of Industrial Globalisation - Crossborder Mergers and Acquisitions and Strategic Alliances" OECD "New Patterns of Industrial Globalisation - Crossborder Mergers and Acquisitions and Strategic Alliances"

20 Diğer birleşme dalgalarından farklı olarak son birleşme dalgası, tüm dünya ölçeğinde ve sınır ötesi birleşmelerin de yoğun biçimde yaşandığı dönem olmuştur. Bu dönemde işletmeler arası birleşmeler 1993 yılından 2000 yılına kadar artan bir eğilimle devam etmiştir. Tablo 2 de görüldüğü gibi birleşme işlemleri bazı yıllarda önceki yıla göre düşüş göstermekle birlikte sürekli olarak hem sayı hem de değer itibariyle artmıştır. Bu dönemdeki birleşmelerin türlerine bakıldığında değer olarak yaklaşık % 55 inin yatay, % 5 nin dikey, % 40 ının ise karma birleşme olduğu görülmektedir. Bu dönemdeki birleşmelerin önemli bir özelliği % 90 dan fazlasının dostça birleşme niteliğinde olmasıdır. Tutar Tutar (milyar dolar) Sayı Şekil 1: Dünya Ölçeğinde Şirket Birleşmelerinin Gelişimi Kaynak : Dealogic, 2002, in KPMG 2002, s.1. Ancak Şekil 1 de de görüldüğü üzere, 2000 yılının ikinci yarısından itibaren dünyanın içine girdiği siyasal istikrarsızlık, ekonomik durgunluk ve gelişmiş Batı dünyasına yönelen küresel terör tehdidi nedeniyle şirket birleşmeleri sayısal ve tutarsal olarak hızlı bir düşüş sürecine girmiş, bu durum 2001 ve 2002 yıllarında da devam etmiştir Gülten Sevhan Demir, Sermayenin Yoğunlaşma/Merkezileşmesi : Firma Birleşmeleri, İktisat İşletme ve Finans, Mayıs 2003, s

21 Şirket Birleşmelerinin ABD ve Avrupa daki Gelişimi ABD de 1980 yılından bu yana olan süreçte yoğun biçimde şirket birleşmelerinin yaşandığı görülmektedir. ABD de yılları arasındaki birleşmelerde sınır ötesi birleşme ve satınalmaların büyük rolü olduğu görülmektedir. Tablo 3 incelendiğinde sözkonusu birleşmelerin 2000 yılına kadar büyük bir artış gösterdiği, ancak bu yıldan itibaren azalmaya başladığı görülecektir. Bu azalmanın dünya genelinde görülen birleşme sayısındaki azalma eğilimine paralel olduğu söylenebilir. Tablo 3 : ABD de Yaşanan Sınırötesi Birleşme ve Satınalmalar Yıl Birleşme Sayısı Birleşme Tutarı $278, ,411 $ ,545 $ ,123 $1, ,628 $1, ,047 $1, ,848 $ ,862 $ ,510 $ ,074 $ ,001 $ ,889 $44.3 Kaynak : ( ) ABD de yaşanan birleşme ve satınalmalardaki artışın nedenleri arasında şunlar gösterilebilir: 29 (i) Küreselleşmenin etkisiyle üretimi, işgücünün daha kolay ve ucuz sağlandığı ülkelere kaydırmak ve müşteri ağını genişletmek (ii) Deregülasyon sonucu şirket birleşmelerinde kuralların yumuşaması, uluslararası ticaretin serbestleşmesi. 29 Özlü Yalaza, Şirket Birleşmeleri ve Satın Almaları, Power Dergisi Eki-Global Bülten, Ocak 2002, s

22 (iii) Hissedarlardan gelen büyüme baskısı, ölçek ekonomisinden yararlanma isteği (iv) Avrupa şirketlerinin global oyuncu olma isteği ve gelişen bilişim teknolojisi ile uzaktan şirket yönetebilmenin getirdiği kolaylık. (v) Birleşmeleri bizzat meslek olarak yapmakta olan işletme sayısındaki artış. (vi) Tek para birimi Euro ya geçişle birlikte, artan fiyat şeffaflığı ve artan rekabetin şirketler üzerinde yaptığı yeniden yapılanma ve birleşme baskısı. (vii) Ekonomik kalkınmanın sağlanması amacıyla hükümetlerin kendi ulusal işletmelerinin iç ve dış rekabet gücünü artırmak amacıyla uygulamış oldukları politikalar ve bu amaçla sağlamış oldukları mevzuat kolaylıkları. Dünya genelindeki birleşmelerin büyük bir bölümünü kapsaması nedeniyle Avrupa ve ABD deki şirket birleşmelerinin sayısal ve tutar olarak birlikte incelenmesinde yarar vardır. Şekil 2 ve Şekil 3 de, gerek ABD de gerek Avrupa da 1981 yılından bu yana, şirket birleşmeleri yıllar itibariyle hem sayısal olarak, hem de tutar olarak gösterilmiştir. Tablolarda görüleceği üzere 2000 yılına gelindiğinde her iki kıtada da şirket birleşmeleri, dünya genelindeki gelişime paralel olarak büyük artışlar göstermiştir. Birleşme Sayısı Yıllar ABD Bir.ve Satınalmalar Avrupa Bir. Ve Satınalmalar Şekil 2 : ABD ve Avrupa da Şirket Birleşme Eğilimi Kaynak : The New Corporate Cultures, E. Deal ve Allan A. Kennedy, Perseus Books Group, Massachusetts, 1999, s

23 Benzer biçimde Şekil 3 incelendiğinde ABD de miktarsal olarak artan birleşmelerin tutar olarak da büyük artışlar yaşadığı gözlenmekte 1980 li yılların başında yaklaşık olarak milyar dolar civarında olan birleşme değerlerinin 2000 li yıllara gelindiğinde 3 trilyon doları bulduğu görülmektedir. Birleşme Tutarı (milyar $) Yıllar Şekil 3 : ABD de Birleşme Eğilimi (Tutarsal) Kaynak : The New Corporate Cultures, E. Deal ve Allan A. Kennedy, Perseus Books Group, Massachusetts, 1999, s.111. Tablo 4 de son durumu gösterilen ABD ve Avrupa ülkelerinde 2002 ve 2003 yıllarında yaşanan birleşme ve satınalmalar miktar ve tutar olarak incelendiğinde ABD de birleşme ve satınalmaların sayı ve tutar olarak azaldığı görülürken, Avrupa ülkelerinde sayı olarak azaldığı tutarsal olarak ise artış gösterdiği görülmektedir. Tablo 4 : ABD ve Avrupa Ülkelerinde Yaşanan Birleşme ve Satınalmalar ( ) ABD de Yaşanan Birleşme ve Satınalmalar Yıl Birleşme Sayısı Birleşme Tutarı $275, $320,808.3 Avrupa Ülkelerinde Yaşanan Birleşme ve Satınalmalar Yıl Birleşme Sayısı Birleşme Tutarı $375, $360,873.6 Kaynak : ( ) 23

24 Diğer Ülkelerdeki Birleşme Eğilimleri Benzer şekilde dünya genelinde ve özelde tüm kıtalarda yılları arasındaki, sınır ötesi birleşme ve satınalmaları gösteren Tablo 5 incelendiğinde gittikçe artan bir eğilimin olduğu görülecektir. Tablo 5 : Sınır Ötesi (Cross Border) Birleşmeler, (Milyar ABD Doları) Ancak 2000 yılı ortalarına kadar yoğun biçimde devam eden şirket birleşme ve satın almaları bu tarihlerden itibaren tüm dünya ekonomilerinde yaşanan yavaşlamanın etkisiyle bu ülkelerde de hızını kesmiştir. 24

25 2. BİRLEŞMELERİN BANKACILIK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Dünya genelinde büyük ilgi gören işletmeler arasındaki birleşmelerden çok hızlı bir gelişim süreci yaşayan finansal hizmet sektörü de payını almıştır. 30 Hizmet sektörü hizmetin üretilmesi ve sunumu yönünden sanayi işletmelerinden farklılık gösterir. Bu yönüyle hizmet sektöründe yapılacak bir birleşme, özellikle hizmetin kendi özellikleri olan soyutluk, farklılık, dayanıksızlık gibi nedenlerle, bir sanayi işletmesinde olduğu kadar kolay olmamaktadır. Çünkü hizmetin sürekliliğini değerlendirme zorluğu sözkonusudur. 31 Ancak hizmet sektörünün ülke ekonomilerindeki ağırlığının bir gelişmişlik ölçütü olarak kullanılması, bu sektörün gelişmiş ülkelerde diğer ülkelere göre daha fazla gelişmesine neden olmuştur. Bu ülkelerde hizmet sektörünün diğer sektörlerden çok daha hızlı gelişmesine paralel olarak, birleşmelerin hizmet sektöründeki etkileri de farklı olmuş, finans sektörünün görünümü işletme birleşmeleri, yoğunlaşma ve rekabetin artması sonucu meydana gelen oluşumlarla birlikte değişmiştir. 32 Hizmet sektöründe önemli bir payı bulunan bankacılık sektöründe diğer sektörlerde olduğu gibi rekabet olabildiğince artmıştır. Rekabetin yoğun olmadığı dönemlerde verimsiz bankalar ayakta kalabilirken, rekabetin yoğunlaştığı dönemlerde kâr marjlarında oluşan daralmalar bankaların ayakta kalabilmelerini güçleştiren olumsuz bir etken olmuştur. 33 Bunun sonucunda bankalar kendi pozisyonlarını güçlendirebilmek amacıyla gerek kendi aralarında, gerek sigorta kurumları gibi benzer finansal kuruluşlarla birleşmeye yönelmişlerdir. Banka birleşmeleri kavramıyla amaçlanan kültürel, coğrafi ve diğer kilit ögeler açısından farklı kurumların biçim değiştirerek bağımsız tek bir bankacılık işletmesine dönüşmesi 34 dir. Bankacılık sektörüne yapılacak yatırımların ve bu alanda yaşanan birleşmelerin de diğerlerinden farklı olması doğaldır. Özellikle sınır ötesi 30 Anthony M. Santomero, "Bank Mergers: What s Polıcymaker To Do?, Journal of Banking & Finance 23 (1999), s Barbara R. Lewis, Quality In The Service Sector: A Review, International Journal of Bank Marketing, Vol.7 No.5, 1989, s Gedikkaya ve Gürler, op. cit Berger Allen N., Rebecca S. Demsetz ve Philip E. Strahan, The Consolidation of the Financial Services İndustry: Causes, Consequences, and İmplications for the Future, Journal of Banking and Finance, 23 (1999), s Steven I. Davis, Bank Mergers: Lessons For The Future, London 2000, s.6. 25

26 birleşmelerde, bankacılık işletmelerinin işgücü yoğun işletmeler olmaları nedeniyle, sahip oldukları birtakım yarar ve sakıncaların birleşmelerde gözönünde bulundurulması gerekmektedir. Çalışmada,. uygulamada önemli ölçüde riskler taşıyan ve mega birleşmeler olarak da adlandırılan, büyüklük farklılıkları göreli olarak az olan bankaların birleşmelerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ekonomistler tüm işletmeler gibi bankaların da temel amacının kâr elde etmek değil bunun yerine şirket değerini artırmak yani piyasa değerini maksimize etmek olduğunu ileri sürmektedirler. 35 Bu görüşü ise, bir bankanın ne çalışanlarına, ne hizmet verdikleri kişi ve kurumlara, ne de kurulu olduğu bölgeye ait olmadığı, sadece, ona yatırım yapmış olanlara ait olması gerektiği savına dayandırmaktadırlar. 36 Gerçekten kâr sağlamanın tek amaç olarak görülmesi bankaları yanlış yönlendirebilir. Günümüzde, sahiplik ile yönetimin ayrılması sonucunda, yöneticilerin başarılı görünebilmek uğruna yanlış karar almaları beklenebilir. Örneğin kısa dönemli kârı artırıcı girişimde bulunurken, uzun dönemde kâr elde edebilmek için gerekli girişimde bulunmayabilirler. Bu durum ise banka değerinin düşmesine yol açabilir. Banka hisse senetlerinin değeri yöneticilerin başarısızlığı nedeniyle düştüğü takdirde bankanın daha iyi yönetebilecek başka bankalar tarafından satın alınacağı ve böylece hem şirket hissedarlarının haklarının daha iyi korunacağı hem de kaynakların daha etkin dağılacağı söylenebilir. Bu yaklaşım, şirket devir ve birleşmelerini açıklayan ve bu anlamda ekonomik işleyiş için yararlı da bulunan bir açıklamadır. 37 Burada önemli olan bir durum birleşme ile sağlanacağı varsayılan hissedar değeri(share holder value) artışı ölçütlerinin neler olduğudur. Aşağıdaki durumlarda birleşmenin hissedar değerini artırdığı kabul edilir. 38 Birleşmenin neden olacağı gelecekteki toplam nakit akımlarının, her bir işletmenin gelecekteki nakit akımlarının ayrı ayrı toplamını aşması halinde, Üstlenilen riskin birleşme ile azalması durumunda. 35 Berger, Demsetz ve Strahan, op. cit., s Dunlap ve Andelman, op. cit., s Fercan Aykutlu ve İsmail Öğün, Banka Birleşmeleri, Finans Dünyası, Mart 2000, s Gabriel A. Hawawini ve Itzhak Swary, Mergers and Acquisitions in the U.S.Banking Industry, Amsterdam 1990, s

27 Birleşmenin neden olduğu gelecekteki toplam nakit akımları, her bir işletmenin gelecekteki nakit akımlarının ayrı ayrı toplamını şu durumlarda aşar. 39 (1) Birleşme sonrası ürün fiyatları artırılabilirse. Bu durum ancak pazardaki rakiplerin sayılarının azalması sonucu pazarda fiyat rekabeti yapabilmekle mümkün olacaktır (2) Birleşme sonrası ürün maliyetleri azaltılabiliyorsa. Bu ise ancak birleşme ile ölçek ve kapsam ekonomisi sağlanması durumunda mümkün olacaktır. (3) Birleşme sonucunda, birleşilmeyen durumdan önceki sorumluluklardan daha az vergi sorumluluğu altına giriliyorsa. (4) Birleşme sonucunda, bankalardan birinin veya her ikisinin etkisiz yönetimi kaldırılıyor performans artışı sağlanıyorsa. Bankaların birleşerek pozisyon güçlendirme eylemleri rakiplere karşı olabildiği gibi daralan kaynakların kullanımına ve sağlanmasına, pazar payının genişletilmesine ya da mevcut pazar payının korunmasına ve genel olarak bankanın etkinliğinin artırılmasına yönelik olmuştur. 40 Finansal hizmetler endüstrisinde ve bu arada bankalar arasındaki birleşmeler hakkında önemli ölçüde araştırma mevcutken, konu hala tartışılmaktadır. Ancak görülen bir fiili durum finansal sektörler arasında özellikle bankalar arasında birleşmelerin hala devam ettiği gerçeğidir. Global düzeydeki birleşme toplamının %85 den fazlasını oluşturan ABD ve Avrupa da olduğu gibi Asya ülkelerinde de bu tür birleşmeler yoğun biçimde yaşanmaktadır. Yapılan araştırmalarda bankacılık sektöründe birleşmelerin nedenleri, sonuçları ve gelecekte alması beklenen seyri gibi pek çok konuda ortak bir görüş birliği sağlanamamıştır. Buna karşın pek çok çalışmanın sonucunda, yöneticiler ve hükümetler gibi çıkar grupları gözardı edilmeksizin, birleşmelerin arkasında yatan ana etkenin hissedar değerinin en çoklanması olduğu vurgulanmıştır. Bu değer yaratmanın en önemli basamaklarının da pazar gücünün artırılarak buna paralel fiyat düzenleme gücünün elde edilmesi veya firma etkinliğinin artırılmasıyla kar marjlarında beklenen artışların sağlanması olduğu izlenimi edinilmiştir.. 39 Hawawini ve Swary, op. cit., s Berger, Demsetz ve Strahan, op. cit., s

28 2.1. BANKACILIK SEKTÖRÜNDEKİ BİRLEŞMELERİN NEDENLERİ Bankacılık sektörü 1980 li yıllardan itibaren köklü yapısal değişimlere uğramıştır. Bu değişimlerden en önemli olanı, bankaların sektör dışındaki kurumların rekabetine maruz kalmaları sonucunda uğradıkları kar marjı daralmalarıdır. Finansal kurumlar arasında varolan uzmanlaşma azalmış ve önceleri yalnızca bankaların sunabildiği pek çok finansal ürün banka dışı finansal kurumlarca da sunulmaya başlanmıştır. Pek çok ülkede bulunan tasarruf kurumları mevduat toplayıp borç verebilmeye başlamış, menkul kıymet yatırım fonları çek kullanılabilen hesaplar sunabilmiş, menkul kıymet ve finansman kurumları gibi kurumlar bankaların sundukları bazı hizmetlerde bankalara rakip olabilmişleridir. Öyle ki pek çok ülkedeki posta kurumları bile bankacılık sistemiyle entegre olmuş ve bankaların çalışma alanlarına girerek onlarla rekabet edebilmişlerdir. Kredi kartları şirketlerinin de benzer davranışları gözlenmiştir. 41 Sermaye piyasalarında sağlanan derinleşmeler nedeniyle işletmelerin fon taleplerini buradan karşılamaya başlamaları, müşteri taleplerindeki değişikliklerin teknoloji değişimini kaçınılmaz kılması, teknoloji değişimlerinin yüksek maliyet gereksiniminin ise özellikle küçük bankaları zorlamaları bankacılık sektörünün değişimini etkileyen diğer faktörler olarak göze çarpmaktadır. 42 Bankacılık sektöründeki yeniden yapılandırmanın bir sonucu olarak ortaya çıkan bankacılık sektöründeki birleşmeler i etkileyen faktörleri çevresel etkileri içeren makro etkiler ve sektörün kendisinden kaynaklanan mikro etkiler olarak sınıflandırmak mümkündür Bankacılık Sektöründeki Birleşmelerin Makro Ekonomik Nedenleri Finansal hizmetler sektöründe yakın dönemlerde gerçekleştirilen birleşmelerde beş önemli etkenin büyük rol oynadığı düşünülmektedir. Bu etkenler teknolojik gelişmeler, finansal koşullardaki değişmeler, endüstri veya pazardaki atıl kapasite ve bunun getirdiği finansal sorunlar, uluslararası pazarlar arasındaki sınırların kalkmış olması ve finansal serbestleşme sonucunda coğrafi kısıtlamaların veya ürün 41 Gary A. Dymski, The Bank Merger Wave: The Economic Causes and Social Consequences of Financial Consolidation, M. E. Sharpe, New York 1999, s Ibid, s

29 kısıtlamalarının kaldırılması olarak görülmektedir. 43 Banka birleşmelerine etkide bulunan ekonomik çevredeki bu değişikliklerin her ekonomik bölgede etkileri farklılık göstermektedir Teknolojik Süreç Teknolojik gelişmeler bankacılık sektöründe özellikle ölçek ekonomisi sağlayarak etkinliğin artırılabilmesi ve değer yaratılabilmesi için yeni fırsatlar yaratmıştır. Mudi hizmetleri için telefon merkezleri, ATM ler ve on-line bankacılık gibi yeni yöntemler geleneksel şube ağlarından daha büyük ölçek ekonomisinin oluşmasını sağlamıştır. Türev sözleşmeler, bilanço dışı garantiler ve risk yönetimi gibi finansal mühendisliğin yeni araçları, daha etkin biçimde büyük bankalar tarafından üretilebilmektedir. Teknolojideki ilerlemeler sayesinde bankalarda arka ofis uygulamaları * denilen işlemlerde ölçek ekonomileri yaratılmıştır. Ölçek ekonomisi sağlayan teknolojilerden bazı durumlarda düşük bir maliyetle küçük finansal kurumların da yararlanmasına olanak verilmektedir. Bankacılık sistemlerinde teknolojilerde uzmanlaşan firmalardan yararlanılması, ATM ve POS gibi bazı teknolojiye dayalı ödemeler ağının ortak kullanımı, kredi kartları gibi araçların yaygın biçimde kullanımı hep teknolojik gelişmelerin bir sonucunda olmuştur. Özellikle internet sayesinde bankacılık ürünlerinin elektronik dağılımının mümkün olması bankaların ödeme sistemlerinde geçmişte var olan tekel güçlerinin azalmasına, ilave olarak, mevduat ve borç verme karlılıklarında düşüşlere neden olmuştur lerde başlanan ve ulusal ve uluslararası düzeyde yaygın biçimde kullanılan EFT ve EDI uygulamalarında teleks gibi iletişim araçlarının kullanımının yarattığı sorunları aşmak amacıyla 1973 yılında dünyanın 240 büyük bankasının bir araya gelerek kurduğu ve zamanla katılımcıları daha da genişleyen SWIFT sistemi 43 Berger, Demsetz ve Strahan, op. cit., s * Bankaların arka ofis uygulamaları temel olarak teknolojik altyapıyla ilgilidir. Bu uygulamalar bir bankada genellikle 4 grupta bulunmaktadır: Kredileri de kapsayan dış ticaret, her türlü fon, çek, senet işlemi ve kredi kartı işlemlerini kapsayan bilgi yönetimi, EFT, virman, vergi uygulamalarını içeren hesap işlemleri ve tüm şubelere para dağıtımı, para ve dokümanların toplanması gibi işlemleri içeren nakit iletişim. Bankaların birleşmesi aşamasında ve sonrasında bu işlevlere ilişkin arka ofis uygulamalarının bütünleşik hale getirilmesi bankalara önemli ölçüde maliyet etkinliği kazandırabilmektedir. 44 Davis, op. cit., s.2 29

30 sayesinde bankacılık sektöründe yaşanan iletişim güçlükleri büyük ölçüde giderilmiştir. 45 Rakiplerin düşük maliyetleri, bankaları rekabet edebilmek amacıyla fiyatlarını dolayısıyla maliyetlerini çok büyük ölçüde düşürmeğe zorlamıştır. Bu indirimler büyük ölçüde müşteriler yararına olmuştur. Özellikle 1990 larda bankacılık sektöründe sağlanan ölçek ekonomilerinden, büyük ölçüde teknolojik sürece uyum sağlayabilen ve onlara sahip olabilme olanağına sahip büyük bankalar yararlanmışlardır Finansal Koşullardaki Gelişmeler Yakın dönemde yaşanan finansal koşullardaki ilerlemeler, bankaların birleşmelerinin arkasında yatan diğer bir etkendir lar boyunca birleşme dalgasının hızı artarken, bankacılık ürünlerine bazı yeni finansal ürünler eklenmiştir. Örneğin, bankacılık sözlüğüne, banka birleşmeleriyle sağlandığı düşünülen hissedar değeri denilen bir kavram girmiştir. Aynı dönemde dünyanın her yanından, büyük ölçüde ABD de bulunan az sayıdaki fon yöneticileri aracılığıyla banka hisse senetlerine büyük talep başgöstermiştir. Fon yöneticilerinin bu talepleri bankacılık sektörünün hisse senetleri fiyatlarını artırmıştır. Bunun sonucunda bol miktarda nakit fazlası sağlayan banka yöneticileri kendi bankalarının amaçları için uygun olan diğer işletmeleri ele geçirmeyi de seçmişlerdir. Birleşmelerin hissedar değerini artırdığı yönündeki yargının sonucunda banka yöneticilerinin çoğunun, destekleyici pazar çevresinin de etkisiyle birleşmelere odaklandıkları görülmüştür. Banka birleşmelerinde daha zayıf ve etkinsiz durumda bulunan hedef bankaların çaresizliği, yatırım bankalarının bu durumdaki bankalara daha yüksek bir piyasa kapitalizasyonu için birleşmeleri önermeleri de banka birleşmelerindeki artış gerekçelerinden biri olmuştur. Agresif yatırımcılara karşı en iyi savunmanın birleşme olduğu düşüncesi bu dönemde tüm bankacılar arasında büyük kabul görmüştür. Bankalar kendi büyüklüklerini aktif büyüklüğü ile değerlendirirlerken 1988 BASEL Sermaye Yeterliliği Anlaşması ndan 1990 ın ilk yıllarına kadar sermaye düzenlemesi ölçü alınmaya başlanmıştır. Yüksek sermaye yeterlilik oranı çoğu kez bankaları 45 Haldun Akpınar, Daha Hızlı Daha Güçlü Daha Yüksek, TBB Yayınları No:172, 1993, s.6. 30

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı Istanbul, 2012 UME GLOBAL, kurumsal finansman / özel girişim sermayesi alanlarında danışmanlık hizmeti veren güvenilir bir ortaktır Geçmiş Deneyimler Toplamda 70 yılı aşkın endüstri,

Detaylı

FİNANS KOÇ HOLDİNG 2013 FAALİYET RAPORU

FİNANS KOÇ HOLDİNG 2013 FAALİYET RAPORU FİNANS Koç-Amerikan Bank ile 1980 li yıllarda büyümeye başladığımız bankacılık sektöründe ülkemiz ekonomisi ve sektördeki değişimleri doğru okuduk ve 2005 yılında Yapı Kredi Bankası nı bünyemize katarak

Detaylı

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2010 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2010 31.03.2010

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2010 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2010 31.03.2010 TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2010 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2010 31.03.2010 Şirketin Ticaret Ünvanı : TEB Mali Yatırımlar A.Ş. Genel Müdürlük Adresi : Meclis-i

Detaylı

İşletmelerin Büyüme Şekilleri

İşletmelerin Büyüme Şekilleri Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu İŞLETMELERİN BÜYÜMESİ İşletmelerin Büyüme Nedenleri Optimum büyüklüğe ulaşma Piyasalarda etkinliği arttırarak kar elde etme olanaklarını arttırma

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015 Elektrik Perakende Sektörü Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları 30 Eylül 2015 2015 Deloitte Türkiye. Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited 1 Elektrik perakende pazarında sektör içi/dışı oyuncularla

Detaylı

Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler Set I: Dipnotlarda Değişiklikler

Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler Set I: Dipnotlarda Değişiklikler . Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler Set I: Dipnotlarda Değişiklikler 31/07/2012 Yayın Hakkında Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler yayını; Basel II geçişiyle uyumlu olarak BDDK

Detaylı

GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ

GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ Genellikle profesyoneller tarafından oluşturulan Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı sistemi genç, dinamik, hızlı büyüme ve yüksek karlılık potansiyeli olan

Detaylı

Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.Bağlı 1

Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.Bağlı 1 Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Eylül 2013 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.Bağlı 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın Eylül 2013 Dönemi Değerlendirmeleri

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 3

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 3 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 3 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 5. HAFTA 1.)MALİ PİYASALARIN ULUSLAR ARASI DÜZEYDE ENTEGRASYONU 1.1.Mali Piyasalarda Yaşanan Entegrasyon: Uluslar arası düzeyde

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2013 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın Eylül 2013 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

2015 NİSAN-HAZİRAN DÖNEMİ BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ

2015 NİSAN-HAZİRAN DÖNEMİ BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ 21 NİSAN-HAZİRAN DÖNEMİ BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ 1 Temmuz 21 Banka Kredileri Eğilim Anketi nin 21 yılı ikinci çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından 1 Temmuz 21 tarihinde

Detaylı

2015 OCAK-MART DÖNEMİ BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ

2015 OCAK-MART DÖNEMİ BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ 21 OCAK-MART DÖNEMİ BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ 1 Nisan 21 Banka Kredileri Eğilim Anketi nin 21 yılı ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından 1 Nisan 21 tarihinde yayımlandı.

Detaylı

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Yatırım (Sermaye Bütçelemesi) ve Finanslama Kararları Şirket Nedir? Finansal Yönetici Kimdir? Şirketin Amaçları Finansal piyasalar ve kurumların

Detaylı

BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ EKİM - ARALIK 2012

BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ EKİM - ARALIK 2012 BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ EKİM - ARALIK 212 11 OCAK 213 İÇİNDEKİLER Sayfa ANKET SONUÇLARININ GENEL DEĞERLENDİRMESİ i TABLOLAR Tablo 1 İşletmelere Verilen ler - Standartlar 1 Mart - Aralık 212 Üçer

Detaylı

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 15 Haziran Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı İstanbul, 2012 Kutluşah, yönetim, finans ve süreç danışmanlığı alanlarında hizmet veren güvenilir bir iş ortağıdır Toplamda 85 yılı aşkın finansal kuruluşlar, girişimcilik ve yönetim

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI Türk mali sektörü 27 yılının ilk altı ayında büyümesini sürdürmüştür. Bu dönemde bankacılık sektörüne yabancı yatırımcı ilgisi de devam etmiştir. Grafik II.1. Mali Sektörün

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

TEB HOLDİNG A.Ş. 2014 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU

TEB HOLDİNG A.Ş. 2014 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU TEB HOLDİNG A.Ş. 2014 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2014 31.03.2014 Şirketin Ticaret Unvanı : TEB Holding A.Ş. Şirketin Ticaret Sicil Numarası : 176711 Genel

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

TEB HOLDİNG A.Ş. 2015 YILI 3. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU

TEB HOLDİNG A.Ş. 2015 YILI 3. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU TEB HOLDİNG A.Ş. 2015 YILI 3. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2015 30.09.2015 Şirketin Ticaret Unvanı : TEB Holding A.Ş. Şirketin Ticaret Sicil Numarası : 176711 Genel

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Bankacılık sektörü 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Şubat 2012 İçerik Bankacılık sektörünü etkileyen gelişmeler ve yansımalar 2012 yılına ilişkin beklentiler Gündemdeki başlıca konular 2

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 Mart 2009 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 Bankanın Ticaret Ünvanı : Bankpozitif Kredi ve Kalkınma

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Haziran 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Haziran 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Haziran 2011 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı nın Haziran 2011 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit)

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ DERS İÇERİĞİ Ders Adı Ders Türü Finansın İlkeleri Zorunlu DERS HEDEFİ Finansın İlkeleri dersini alan öğrenciler aşağıdaki becerileri kazanacaktır: Finans nedir ve çalışma alanları nelerdir sorularına cevap

Detaylı

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 13 Ağustos Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı ikinci çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 GENEL BİLGİLER Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi Şube Tahran İran da kurulu Bank Mellat ın Türkiye de

Detaylı

BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ

BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ OCAK - MART 216 8 NİSAN 216 İstatistik Genel Müdürlüğü Reel Sektör Verileri Müdürlüğü İÇİNDEKİLER Sayfa ANKET SONUÇLARININ GENEL DEĞERLENDİRMESİ i TABLOLAR Tablo 1 İşletmelere

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Yapı Kredi olarak müşteri merkezli bir strateji izliyoruz. 6,5 milyon aktif müşteriye hizmet veriyoruz.

Yapı Kredi olarak müşteri merkezli bir strateji izliyoruz. 6,5 milyon aktif müşteriye hizmet veriyoruz. bankacılık ve sigortacılık Müşteri odaklı yaklaşımlarımız, güçlü finansal yapımız, milyonlarca aktif müşteri sayımızla Türkiye nin lider bankacılık ve sigortacılık grubu olarak anahtar biziz! Yapı Kredi

Detaylı

TEB HOLDİNG A.Ş. 2013 YILI 2. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU

TEB HOLDİNG A.Ş. 2013 YILI 2. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU TEB HOLDİNG A.Ş. 2013 YILI 2. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2013 30.06.2013 Şirketin Ticaret Unvanı : TEB Holding A.Ş. Şirketin Ticaret Sicil Numarası : 176711 Genel

Detaylı

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un Şirket Finansmanı ve Halka Açılmada Yeni Yol Haritası: Girişim Sermayesi ve Özel Sermaye Şirketleri Panelinde Yaptığı Konuşma 21.03.2008 Oditoryum,

Detaylı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme: Yatırım ve Tasarrufun Fonksiyonu Büyüme : Büyümenin Temel Unsuru : Üretimin Temel Faktörleri : Üretimin Diğer

Detaylı

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 14 Temmuz Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı Mayıs verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ OCAK - MART 2009

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ OCAK - MART 2009 TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ OCAK - MART 29 6 MAYIS 29 İÇİNDEKİLER ANKET SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Sayfa 1 İşletmelerle İlgili Krediler ii 1.1 Standartlar ii 1.2

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2013 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2013 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2013 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3. Müdürler

Detaylı

AYRINTILI ORAN ANALİZİ RAPORU

AYRINTILI ORAN ANALİZİ RAPORU AYRINTILI ORAN ANALİZİ RAPORU Analiz Adı: Oran analizi Analiz Dönemi: 2012 Tüm Yıl Likidite Oranları Oluşturulma Tarihi: 25.03.2013 11:00:24 Oran Adi 2011 Tüm Yıl Sonuç 2012 Tüm Yıl Sonuç 2012 Sektör Yorum

Detaylı

AvivaSA Emeklilik ve Hayat A.Ş. Fiyat Tespit Raporu Değerlendirme Raporu

AvivaSA Emeklilik ve Hayat A.Ş. Fiyat Tespit Raporu Değerlendirme Raporu AvivaSA Emeklilik ve Hayat A.Ş. Fiyat Tespit Raporu Değerlendirme Raporu Bu değerlendirme raporu Piyasası Kurulu nun 22/06/2013 tarihinde Resmi Gazete de yayınlanan Seri: VII 128.1 numaralı Pay Tebliği

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ

KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ HAZIRLAYAN 21.05.2014 RAPOR Doç. Dr. Binhan Elif YILMAZ Araş.Gör. Sinan ATAER 1. KAMU FİNANSMANI Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi, 2013 yılı sonunda 18.849 milyon TL açık

Detaylı

Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu

Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu Neta Yatırım Menkul Değerler A.Ş. 28.04.2014 1. Değerlendirme Raporu nun Amacı Sermaye Piyasası Kurulu nun ( SPK ) 22.06.2013

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2011 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı nın Mart 2011 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Eylül 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.

Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Eylül 2011. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş. Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Eylül 2011 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı nın Eylül 2011 Dönemi Değerlendirmeleri

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ Finansman, işletmelerin temel işlevlerini yerine getirirken yararlanacakları

Detaylı

Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü

Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü Ekrem Keskin Mayıs 2010 Sunum Uluslararası gelişmeler Türkiye deki gelişmeler Bankacılık sektörüne yansıma Sonuç 2 Yapılanlar Ortak çaba:

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ TEMMUZ - EYLÜL 2008

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ TEMMUZ - EYLÜL 2008 TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ TEMMUZ - EYLÜL 8 5 KASIM 8 İÇİNDEKİLER ANKET SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Sayfa 1 İşletmelerle İlgili ler ii 1.1 Standartlar ii 1.2 Koşul

Detaylı

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2009 YILI I. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2009 YILI I. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2009 YILI I. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 Şirketin Ticaret Ünvanı : TEB Mali Yatırımlar A.Ş. Genel Müdürlük Adresi : Meclis-i

Detaylı

MALİ ANALİZ TÜRLERİ VE MALİ ANALİZ TEKNİKLERİ 4. HAFTA

MALİ ANALİZ TÜRLERİ VE MALİ ANALİZ TEKNİKLERİ 4. HAFTA MALİ ANALİZ TÜRLERİ VE MALİ ANALİZ TEKNİKLERİ 4. HAFTA Mali Analiz Kavramı ve Mali Analiz Teknikleri Mali Analiz Kavramı p Mali tablolar analizi, bir işletmenin finansal durumunu, faaliyet sonuçlarını

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Mart 2013 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın Mart 2013 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Eylül 2014

YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Eylül 2014 YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK Eylül 2014 İÇİNDEKİLER Şirketlerin Karşılaşabileceği Finansal Problemler Yeniden Yapılandırma Kavramı ve Yöntemleri Yeniden Yapılandırma Süreci ve

Detaylı

Mali Analiz Teknikleri

Mali Analiz Teknikleri Mali Analiz Teknikleri Karşılaştırmalı Tablo analizi (Yatay Analiz) Yüzde Analizi (Dikey Analiz) Eğilim Yüzdeleri Analizi (Trend Analizi) Oran Analizi ORAN ANALİZİ Bir işletmenin mali tablolarında yer

Detaylı

Şirket Finansmanı ve Halka Açılmada Yeni Yol Haritası: Girişim Sermayesi ve Özel Sermaye Şirketleri Konferansı 21 Mart 2008-İstanbul

Şirket Finansmanı ve Halka Açılmada Yeni Yol Haritası: Girişim Sermayesi ve Özel Sermaye Şirketleri Konferansı 21 Mart 2008-İstanbul Holding A.Ş. ve Özel Sermaye Şirketleri Sedat Orbay İş Geliştirme ve Stratejik Planlama Direktörü Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uluslararası Finansal Yönetim Enstitüsü Şirket Finansmanı

Detaylı

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar İşlenecek Konular Finansal piyasalar ve kurumların önemi Tasarrufların şirketlere akışı Finansal piyasaların ve aracıların fonksiyonları Değer maksimizasyonu

Detaylı

Tu rkiye de Sekto rlerin Karlılıkları. Merkez Bankası Verileri 2008-2012

Tu rkiye de Sekto rlerin Karlılıkları. Merkez Bankası Verileri 2008-2012 Tu rkiye de Sekto rlerin Karlılıkları Merkez Bankası Verileri 2008-2012 2011 yılında kurulan Besfin, portföyünde bulunan 20 farklı sektörde faaliyet gösteren 42 müşterisine toplam faaliyetlerinden doğan

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir?

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir? FİNANSAL YÖNETİM FİNANSAL PLANLAMA Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA Finansal analiz işletmenin geçmişe dönük verilerine dayanmaktaydı ancak finansal planlama ise geleceğe yönelik hareket biçimini belirlemeyi

Detaylı

Altman Z Skoru Modeli ile Finansal Başarısızlık Ölçümü: Kimya Sektörü

Altman Z Skoru Modeli ile Finansal Başarısızlık Ölçümü: Kimya Sektörü Altman Z Skoru Modeli ile Finansal Başarısızlık Ölçümü: Kimya Sektörü 1 Şirketlerin finansal başarısının belirlenmesinde aktiflerin karlılık oranı (ROA) ile borç - özkaynak oranı en etkin göstergelerdendir.

Detaylı

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA Genel Olarak Oran Analizi p Oran analizi tekniğinin amacı, finansal tablo kalemlerinin aralarındaki anlamlı ve yararlı ilişkilerden yola çıkarak bir işletmenin cari finansal

Detaylı

Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri A.Ş. Fiyat Tespit Raporu Değerlendirme Raporu

Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri A.Ş. Fiyat Tespit Raporu Değerlendirme Raporu Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri A.Ş. Fiyat Tespit Raporu Değerlendirme Raporu Bu değerlendirme raporu Sermaye Piyasası Kurulu nun 22/06/2013 tarihinde Resmi Gazete de yayınlanan Seri: VII 128.1

Detaylı

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. DÜNYA TÜRK GİRİŞİMCİLER KURULTAYI 10-11 NİSAN 2009 Boğazdan Körfeze Fırsatlar 1 SUNUM PLANI KÖRFEZ BÖLGE PROFİLİ KÖRFEZ ÜLKELERİ İLE İLİŞKİLER SONUÇ VE ÖNERİLER 2 Bölge Profili

Detaylı

...Türev Piyasalarda Yılların Deneyimi......Etkin Kurumsal Risk Yönetimi Çözümleri......Sermaye Piyasalarında Stratejik Danışmanlık...

...Türev Piyasalarda Yılların Deneyimi......Etkin Kurumsal Risk Yönetimi Çözümleri......Sermaye Piyasalarında Stratejik Danışmanlık... ...Türev Piyasalarda Yılların Deneyimi......Etkin Kurumsal Risk Yönetimi Çözümleri......Sermaye Piyasalarında Stratejik Danışmanlık... Deriva İle Tanışın Deriva Danışmanlık ve Eğitim reel ve mali sektör

Detaylı

Genel Görünüm. ABD, Euro Bölgesi, İngiltere ve Japonya merkez bankaları da kısa dönemde faiz artırımı yapmayacaklarının sinyalini vermişlerdir.

Genel Görünüm. ABD, Euro Bölgesi, İngiltere ve Japonya merkez bankaları da kısa dönemde faiz artırımı yapmayacaklarının sinyalini vermişlerdir. Genel Görünüm 2008 yılı son çeyreğinde tüm dünya ekonomilerini ve finans piyasalarını derinden etkileyen küresel kriz, tüm ülke hükümetlerinin aldıkları mali ve para politikası önlemleri ile 2009 yılı

Detaylı

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24 Ticari bir işletme olarak bankaların belirli bir dönem içerisinde nasıl çalıştıklarını ve amaçlarına dönük olarak nasıl bir performans sergilediklerini değerlendirebilmenin yolu bankalara ait finansal

Detaylı

www.kuzka.gov.tr 1.1. Mali Yapı ve Finans 1.1.1. Banka Şube Sayısı TR82 Bölgesi Kastamonu Çankırı Sinop

www.kuzka.gov.tr 1.1. Mali Yapı ve Finans 1.1.1. Banka Şube Sayısı TR82 Bölgesi Kastamonu Çankırı Sinop 1.1. Mali Yapı ve Finans Ekonomik olarak tanımlanmış sınırlarda sermayenin yaygınlığı ve verimliliği genellikle mali ve finansal göstergelerle ölçülür. Bölgedeki bankaların durumu şube sayılarıyla, sermayenin

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ (Taslak Rapor Özeti) Faruk Aydın Hülya Saygılı Mesut Saygılı Gökhan Yılmaz Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü

Detaylı

2012/3.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2 Aralık 2012-Pazar 13:30-15:00 SORULAR

2012/3.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2 Aralık 2012-Pazar 13:30-15:00 SORULAR 2012/3.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2 Aralık 2012-Pazar 13:30-15:00 SORULAR SORU 1: ABC Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 2007-2008-2009-2010 ve 2011 hesap dönemlerine

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU

Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU 4 Eylül 2015 Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

TEB HOLDİNG A.Ş. 2015 YILI 2. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU

TEB HOLDİNG A.Ş. 2015 YILI 2. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU TEB HOLDİNG A.Ş. 2015 YILI 2. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2015 30.06.2015 Şirketin Ticaret Unvanı : TEB Holding A.Ş. Şirketin Ticaret Sicil Numarası : 176711 Genel

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2015 31.03.2015 Bankanın Ticaret Ünvanı Genel Müdürlük Adresi : Bankpozitif

Detaylı

Sigorta Sektör Raporu- Nisan 2006

Sigorta Sektör Raporu- Nisan 2006 Katedilecek daha çok yol var...! Sektöre Genel Bakış... Yurdışı ve özellikle de gelişmiş ülkelerdeki durum incelendiğinde sigortacılık sektöründeki büyümenin ekonomik refah düzeyi ve toplumdaki sigorta

Detaylı

VİRTUS Serbest Yatırım Fonu. Finans Yatırım Bosphorus Capital B Tipi Multi Strateji Değişken Fon

VİRTUS Serbest Yatırım Fonu. Finans Yatırım Bosphorus Capital B Tipi Multi Strateji Değişken Fon VİRTUS Serbest Yatırım Fonu Finans Yatırım Bosphorus Capital B Tipi Multi Strateji Değişken Fon Bosphorus Capital Bosphorus Capital Portföy Yönetimi A.Ş. Türk finans piyasalarında aktif varlık yönetimine

Detaylı

VARSAYIMLAR GERÇEKLEŞME RAPORU

VARSAYIMLAR GERÇEKLEŞME RAPORU AKYÜREK TÜKETİM ÜRÜNLERİ PAZARLAMA DAĞITIM VE TİCARET A.Ş. VARSAYIMLAR GERÇEKLEŞME RAPORU 01 OCAK 31 MART 2014 DÖNEMİ Bu rapor, Sermaye Piyasası Kurulu nun VII-128.1 nolu Pay Tebliği nin 29. maddesinin

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları

Detaylı

FINANS SEKTÖRÜNDE HIZMET AĞINI SÜREKLI GELIŞTIREREK, MÜŞTERISINE EN IYI ÜRÜN VE HIZMETI SUNMAK IÇIN GECE GÜNDÜZ ÇALIŞAN

FINANS SEKTÖRÜNDE HIZMET AĞINI SÜREKLI GELIŞTIREREK, MÜŞTERISINE EN IYI ÜRÜN VE HIZMETI SUNMAK IÇIN GECE GÜNDÜZ ÇALIŞAN 74 KOÇ HOLDİNG 2014 FAALİYET RAPORU biz değilsek KIM FINANS SEKTÖRÜNDE HIZMET AĞINI SÜREKLI GELIŞTIREREK, MÜŞTERISINE EN IYI ÜRÜN VE HIZMETI SUNMAK IÇIN GECE GÜNDÜZ ÇALIŞAN BIZIZ KOÇ HOLDİNG 2014 FAALİYET

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

TUĞÇELİK ALÜMİNYUM VE METAL MAMÜLLERİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU

TUĞÇELİK ALÜMİNYUM VE METAL MAMÜLLERİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU TUĞÇELİK ALÜMİNYUM VE METAL MAMÜLLERİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU 17 Şubat 2015 Tuğçelik Alüminyum ve Metal Mamülleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

Detaylı

FİRMALARIN TERCİHLERİ... 2

FİRMALARIN TERCİHLERİ... 2 FİRMALARIN TERCİHLERİ... 2 1. ÜRETİM ORGANİZASYONU... 2 1.1. FIRMA VE EKONOMIK PROBLEM... 2 1.1.1. Firma nedir?... 2 1.1.2. Amir ve Vekil İlişkileri... 2 1.1.3. Firma Kararları... 3 1.1.4. İş Organizasyonu

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2002-2008 Mart. Mayıs 2008

Bankacılık sektörü. 2002-2008 Mart. Mayıs 2008 Bankacılık sektörü 2002-2008 Mart Mayıs 2008 Sunumun içeriği I- Finansal sektörün büyüklüğü ve kamu ile ilişkisi II- Bankacılık sistemine ilişkin bilgiler III- Büyüme IV- Bilanço yapısında değişme V-Risk

Detaylı

2010 Yılı Faaliyet Raporu

2010 Yılı Faaliyet Raporu 2010 Yılı Faaliyet Raporu İÇİNDEKİLER A. Sunuş a. Ulusal Faktoring ve 2010 a Genel Bakış b. Önemli Kilometre Taşları B. Faaliyetler a. Faktoring Sektörü b. Ulusal ın Başlıca Finansal Göstergeleri ve Sektördeki

Detaylı

1/6. TEB HOLDĠNG A.ġ. 2011 YILI 3. ARA DÖNEM KONSOLĠDE FAALĠYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2011 30.09.2011

1/6. TEB HOLDĠNG A.ġ. 2011 YILI 3. ARA DÖNEM KONSOLĠDE FAALĠYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2011 30.09.2011 TEB HOLDĠNG A.ġ. 2011 YILI 3. ARA DÖNEM KONSOLĠDE FAALĠYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2011 30.09.2011 ġirketin Ticaret Ünvanı Genel Müdürlük Adresi : TEB Holding A.Ş. : TEB Kampüs C Blok Saray

Detaylı

Finansman kararları (1) Ders 15 Finansal Yönetim 15.414

Finansman kararları (1) Ders 15 Finansal Yönetim 15.414 Finansman kararları (1) Ders 15 Finansal Yönetim 15.414 Bugün Finansman kararları Finansman modelleri ve piyasanın tepkisi Ödeme politikası Okuma Brealey ve Myers, Bölüm 17 Finansman kararları Amaç nedir?

Detaylı

ARAP TÜRK BANKASI A.Ş. Ve Konsolidasyona Tabi Bağlı Ortaklığı

ARAP TÜRK BANKASI A.Ş. Ve Konsolidasyona Tabi Bağlı Ortaklığı ARAP TÜRK BANKASI A.Ş. Ve Konsolidasyona Tabi Bağlı Ortaklığı 1 OCAK 30 EYLÜL 2014 KONSOLİDE ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 30 Eylül 2014 Bankanın Ticaret Unvanı : Arap Türk Bankası

Detaylı

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015 Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü 21 Ocak 2015 Sunum Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Aydın ın değerlendirmesi Küresel ekonomi Türkiye ekonomisi Bankacılık sektörü 2 Değerlendirme

Detaylı

BÖLÜM 3. Bilişim Sistemleri, Örgütler ve Strateji. Doç. Dr. Serkan ADA

BÖLÜM 3. Bilişim Sistemleri, Örgütler ve Strateji. Doç. Dr. Serkan ADA BÖLÜM 3 Bilişim Sistemleri, Örgütler ve Strateji Doç. Dr. Serkan ADA Bilişim Sistemleri nin Örgütlere Etkisi Örgüt çevre tarafından sağlanan sermaye ve işgücü (ve bilişim teknolojileri) gibi temel üretim

Detaylı

T.C. Ziraat Bankası A.Ş.

T.C. Ziraat Bankası A.Ş. T.C. Ziraat Bankası A.Ş. 2009 Yılı III. Üç Aylık Ara Dönem Konsolide Faaliyet Raporu İçindekiler Ana Ortaklık Bankanın Ortaklık Yapısı...1 Ana Ortaklık Bankanın Hesap Dönemi İçerisinde Ana Sözleşmesinde

Detaylı

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İşletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirmesine ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamasına yönelik bilgi toplama, analiz, seçim, karar ve uygulama

Detaylı

SEDEFED REKABET KONGRESİ Büyüme Dinamikleri Üzerine Bir Tartışma

SEDEFED REKABET KONGRESİ Büyüme Dinamikleri Üzerine Bir Tartışma SEDEFED REKABET KONGRESİ Büyüme Dinamikleri Üzerine Bir Tartışma Panel: Özel Sektörün Büyümeye Yaklaşımı, Şirketler Kesiminden Uygulama Örnekleri İstanbul 8 Kasım 2007 Ülkemiz son 5 yılda hızlı bir büyüme

Detaylı