AVRUPA VE DÜNYA KOMPOZİT MALZEME PAZAR ANALİZ DEĞERLENDİRMESİ. Prof. Dr. Mehmet Karahan

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AVRUPA VE DÜNYA KOMPOZİT MALZEME PAZAR ANALİZ DEĞERLENDİRMESİ. Prof. Dr. Mehmet Karahan"

Transkript

1 AVRUPA VE DÜNYA KOMPOZİT MALZEME PAZAR ANALİZ DEĞERLENDİRMESİ Prof. Dr. Mehmet Karahan

2 İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: Avrupa Cam Takviyeli Plastikler Pazarı... 3 Giriş Pazar Gözlemleri...3 Termoplastik Malzemeler...6 Endüstriyel Uygulama Alanlarına Bakış Yılı Ülke Bazında CTP Üretimi...8 Diğer Kompozit Malzemeler...9 Genel Görünüm Bölüm: Global Karbon Takviyeli Plastikler Pazarı Giriş Kullanılan Terimlerin Tanımı...11 Global Karbon Lif pazarı...11 Üreticiler...12 Bölgesel Durum...13 Uygulama Alanları...14 Global Karbon Kompozit Pazarı...15 Matriks Malzemeler...16 Üretim Prosesleri...17 Bölge Bazında Değerler...18 Uygulama Alanları...18 Trendler ve Genel Bakış...21 Sonuç ve Genel Değerlendirme...26 Referanslar... 26

3 1. Bölüm: Avrupa Cam Takviyeli Plastikler Pazarı Giriş Avrupa da üretilen cam takviyeli plastiklerin (CTP) 2014 yılında %2 büyüme gösterdiği tespit edilmiştir. Lif takviyeli kompozitler alanında dünyada şimdiye kadar en hızlı büyüme gösteren alan CTP malzemeler olduğu için, artık bir stabilleşme veya doygunluk oluşmuştur. CTP malzemelerin en büyük uygulama alanı taşımacılık ve konstrüksiyon olduğu için -bu alan toplam Avrupa ekonomisi için hayati önem taşımaktadır- CTP pazarı aynı zamanda Avrupa ekonomisinin aynası veya göstergesi durumundadır. Kompozit malzemeler pazarı sadece üretici firma büyüklüğü ve CTP üretiminde kullanılan tekniklere bağlı olarak değil aynı zamanda üretilen parçalara ve komponent tiplerine göre de oldukça heterojen bir yapıya sahiptir. Aynı zamanda bölgesel farklılıklar da mevcuttur: Almanya, İngiltere ve doğu Avrupa ülkeleri gibi Avrupa ülkelerinde ortalamanın üzerinde bir büyüme vardır. Bazı güney Avrupa ülkeleri -az da olsa- yeniden büyüme eğilimine görmelerine rağmen, İskandinav ülkeleri ve Fransa da daralma gözlenmektedir. Pazar çeşitliğinin dinamikleri büyük ölçüde endüstrinin hangi komponentleri yapabildiğine göre değişir. Avrupa pazarının trendi dünya pazarının gelişmesinden ayrışması mümkün değildir, çünkü küçük Avrupa CTP firmaları bile, global gelişmelerin bir parçasıdır. Sınır ötesi düşünceler tedarik, satış ve üretimle ilgili kararları giderek daha fazla etkilemektedir. Avrupa daki büyüme hızının dünya geneline göre geri kalmasına ve dünya CTP pazar payının Avrupa hissesine düşen kısmının giderek küçülmesine rağmen, uzmanlaşmış Avrupa şirketleri için bu alanda hala önemli fırsatlar mevcuttur. Pazar Gözlemleri Önceki yıllardaki gibi, 2014 Avrupa CTP pazarı verileri, Avrupa ülkeleri verilerine bağlı olarak oluşturulmuştur. Türkiye üreticileri hala uzun dönemli kıyaslamalı verilere sahip olmadığı için gerçekçi bir değerlendirmeye tabi tutulamamaktadır. Aşağıdaki raporda CTP tanımı tüm cam elyaf takviyeli termoset kompozitleri ve aynı zamanda cam elyaf keçe takviyeli termoplastik plastikleri (GMT) ve uzun lifli termoplastikleri (LFT) içermektedir. Kısa lif takviyeli termoplastikler konusundaki veriler sadece genel miktar olarak kullanılmakta ve yukarıda bahsedilen tiplerden ayrılmaktadırlar. Rapor aynı zamanda diğer takviye liflerinin (doğal lifler, bazalt lifleri) büyüklüğünü de içermektedir. Karbon lif takviyeli plastikler (KTP) pazar raporunun ikinci kısmında ayrı bir bölüm olarak sunulmuştur. CTP 2014 üretimi: Genel gelişmeler Avrupa CTP üretiminde 2014 için çok iyi bir başlangıç olduğunu ve bu yılın çok iyi geçtiğini göstermektedir. İlk 6 ay ve özellikle ilk çeyrek dönem çoğu piyasa katılımcılarının beklentilerinin üzerinde gerçekleşmiştir. Büyüme konusunda yılın ikinci yarısında zayıflama beklentisi olmasına rağmen, bu beklenti aşılmış ve büyüme trendi devam etmiştir. Avrupa pazarı %2 den fala büyümüş ve 1.04 milyon ton üretim gerçekleştirmiştir (şekil 1).

4 Tüketim (1000 Ton) Şekil yılından bu yana Avrupa genelinde CTP tüketimi (x1000 ton) Şekil 2. Proses ve komponentlere bağlı olarak CTP alanında Avrupa geneli üretim miktarları (x1000 ton) Product SMC BMC ΣSMC-BMC El Yatırma Spreyleme ΣAçık Kalıplama RTM Lamine Pultrüzyon ΣKontinü Üretim Filament Sarma Santrifüj Döküm ΣBoru ve Tank GMT/LFT Diğer Metotlar Genel Toplam Gözlemciler, CTP için uzun dönemli trendin ekonomik trende oldukça paralel olacağını öngörmektedirler. Bu durum CTP komponentlerin taşımacılık ve konstrüksiyon alanındaki ulusal ekonomileri için önemli bir pazara sahip olan en büyük satıcıları için oldukça sürpriz bir sonuç olmuştur. Avrupanın yerel gayri safi yurtiçi hasılası (GSH) küresel boyuttaki GSH'nın bir payı olduğu için, CTP hacmi dünya genelinin bir parçası olduğu için dünya geneli ile birlikte azalmaya devam etmektedir. Üretim ve tüketim dünya genelinde GSH nın paylaşımının giderek artan oranda alındığı ülkeler olan BRIC ülkelerine doğru (Brezilya Rusya, Hindistan ve Çin) hissedilir derecede yer değiştirmektedir. Avrupa daki CTP üretimi dünya genelindeki trende bağlı olarak genişlemektedir yılında Avrupa CTP pazarı 2004

5 yılındaki seviyeye doğru geri gitmektedir. Dolayısı ile henüz ekonomik ve mali kriz öncesi boyuta erişebilmiş değildir. Ancak pazar trendleri üretim proses tiplerine, endüstriyel uygulama alanındaki gereksinimlere ve hatta belirli Avrupa ülkelerinin özel taleplerine büyük oranda bağlıdır. Bu nedenle bu farklılıklar arasında iyi değerlendirme yapabilmek önemlidir (şekil 2). Gelişmiş Proses ve Komponentlerdeki Trend Termoset Malzemeler SMC-BMC Zorlu bir 2013 yılının ardından otomotiv endüstrisi 2014 yılında tedarikçi ve CTP üreticilerine önemli bir uyarıda bulundu. Çinin dünyanın en büyük pazarı olmasında rağmen Avrupa ve özellikle Almanya da binek araç ve ticari araç pazarında pozitif bir gelişme mevcuttur. Üretimdeki araç sayısı arttıkça, sadece üretim hacmi değil, aynı zamanda CTP üreticileri tarafından alınan yeni siparişlerin sayısı da artmaktadır. SMC ve BMC (hazır kalıplama bileşeni) komponent üreticileri otomotiv endüstrisinde en hacimli tüketime sahip ürünleri yapmaktadır. Elektronik endüstrisi uygulamalarında da BMC hala far reflektörlerini ciddi bir hacimde üretmeye devam etmektedir. SMC üretimi geçen yıla oranla düşmesine rağmen, diğer malzemeler (özellikle de termoplastikler) 2014 yılında SMC-BMC malzemelere oranla %3 daha fazla büyüme göstermiştir. Bu kompozit pazarının şimdiye kadar en büyük alanıdır ve üretilen CTP nin toplam hacminin dörtte birinden fazla kısmına karşılık gelmektedir, gene de örneğin karbon lifli kompozitlerle kıyaslandığında daha a ilgi çekmektedir. Bu alandaki Avrupa üretimi global karbon lif kompozitlere (KTP) nazaran önemli ölçüde daha büyüktür. Ciddi hacme sahip SMC ve BMC teknolojileri, teknoloji ve proses olarak doyma durumuna erişmişlerdir. karbon liflerinin SMC ve BMC yönteminde kullanımı ise değerlendirilmektedir. Gerek otomotiv endüstrisi, gerekse havacılık endüstrisi için hem malzeme hem de proses geliştirme amacıyla çok sayıda araştırmacı ve kurum efor sarf etmektedir. Açık Kalıplama CTP nin açık kalıplama metotlarıyla üretimi 2014 yılında duraklamıştır. Çok sayıda komponentin üretiminde kullanılan açık el yatırma teknikleri durmaya başlamıştır. tam tersine geçen yıllarda spreyleme metodu ile üretimde büyüme gözlenmişti. Bu durum pazardaki küçük üretici firmaların sadece "kapalı kalıplama" (RTM gibi) teknikler ile rekabet amacıyla değil, aynı zamanda özellikle Avrupalı olmayan rakipleri ile rekabet etmek için bir çıkış yoludur. Büyük parçaların olarak üretimi artış göstermektedir ve Batı Avrupa dan Doğu Avrupa, Orta Doğu ve Asya ülkelerine kaymaktadır. Düşük büyüme, otomasyonun yüksek giderleri yakın gelecekte Avrupa ülkeleri için zorlayıcı unsurlar olarak görülmektedir. Yıllardır, yüksek kaliteli komponentleri üreten üreticiler, düşük maliyetle düşük kaliteli iş yapan firmaların neden olduğu imajdan etkilenmişlerdir. Gene de açık kalıplama yöntemleri, Avrupa da nispeten yüksek pazar payına sahiptir.

6 RTM Reçine transfer metodu (RTM) üretimindeki büyüme geçtiğimiz yıla nazaran ortalama büyümeden çok daha iyi gerçekleşmiştir (hemen hemen %5). Bu kategori prosesler birbirinden oldukça farklı olsa da (infüzyon ve enjeksiiyon gibi) tüm kapalı kalıplama yöntemlerine içermektedir. Özellikle otomobil endüstrisi proses ve malzeme geliştirmede oldukça etkin bir sektördür, hatta bu tür kapalı kalıplama yöntemleri hacimli seri üretimler için uygun olmasa bile, bu geliştirme çalışmaları devam etmektedir. Diğer teknolojiler ile kıyaslandığında, bu proseslerin avantajı daha geniş çeşitlilikte kuru ham malzeme ve yarı emprenyeli (prepreg) ürünlerin kullanılabilmesidir. Sürekli Prosesler Geçen yıl gerçekleşmiş olan nispeten iyi performansın ardından, sürekli prosesleri kullanan CTP Avrupa üretimi 2014 yılında duraklamıştır. genellikle tır, kamyon gibi büyük araçlarda kullanılan paneller, örneğin tır yan panelleri, karavan gövdeleri veya ticari araçların arka kısımları birincil üretim parçalarıdır. Bu tür malzemelerin yapı sektöründeki uygulamalarında ise (köprü elemanları, bina taşıyıcı sistemleri gibi) pultrüzyon tekniği kullanılmaktadır. Bu konularda standardizasyon eksikliği CTP malzemelerin özellikle köprü gibi yapılarda yaygın olarak kullanımını engellemiştir. Sürekli proses segmentleri yüksek oranda otomasyon ile karekterize edilmiştir. Ancak sektörde nispeten az sayıda üreticilerin kullandığı proses bazı üretici firmaların kendi geliştirdiği gereksinimlere adapte edilebilmektedir. Boru ve Tanklar CTP boru ve tanklar santrifüj döküm ve filament sarma sistemi ile üretilirler, bu ürünler ağırlıklı olarak kimya, petrol ve gaz endüstrisinde kullanılırlar. Avrupa pazarı dünya çapındaki üretimin dörtte birine sahiptir ancak küçülmeye başlamıştır. Pazar bir kaç büyük üreticinin etkisinde domine edilmektedir. Dünya çapında beş büyük üretici bu pazarın yaklaşık %75 ine hakimdir. Su ve atık su projeleri için kullanılan boru sektöründeki büyüme beklentilerinden dolayı, bu pazarda ciddi bir hacim artışı beklenmektedir. Bu potansiyel elbette kilometrelerce döşenen boru sektörü nedeniyle oluşmaktadır. Bu nedenle Avrupa dışında da oldukça dinamik bir pazar mevcuttur. Özellikle Almanya su ve atık su borularında büyük kullanıcılardan birisidir. Doğu Avrupa ülkelerinin pek çoğu bu sistemi kullanmaya başlamışlardır. Termoplastik Malzemeler GMT/LFT Cam keçe takviyeli termoplastikler (GMT) ve uzun lif takviyeli termoplastikler (LFT) 2014 yılında hala ortalamanın %6 üzerinde bir büyüme gerçekleştirmektedir. Diğer prosesler gibi burada da birincil sektör otomotiv uygulamalarıdır, bu sektördeki firmalar gelişmelerden ve yeni uygulamalardan yararlandığı gibi, Avrupa pazarındaki genel dinamizmden de yararlanmaktadırlar. Ayrıca daha önce termoset malzemelerden yapılan malzemelerin termoplastik malzemeler ile ikame edilmesi, ilave bir büyüme potansiyeli oluşturmaktadır. Son yıllarda bu alanda gerçekleştirilen araştırma ve proje sayılarında artış gözlenmiştir. Termoplastiklerin kullanımı ve prosesleri, ön emprenyeli yarı bitmiş malzemeler ve özel lif oryantasyonları, bu alandaki gelişmelerde üzerinde durulan konulardır. yeni geliştirilen

7 ürünlerde özellikle yük taşıma yönünde oryantasyon ile daha yüksek performanslı malzemeler elde edilmektedir. Ayrıca pek çok araştırmacı, "organosheet" olarak bilinen geniş yüzey alanlı yarı bitmiş malzemeleri geliştirmeye çalışmaktadır. Kısa Lif Takviyeli Termoplastikler Kısa lif takviyeli termoplastiklerin büyük bir pazar segmenti olması nedeniyle GMT/LFT miktarlarına ilave olarak belirtilmesinde fayda vardır yılında cam takviyeli plastikler Avrupa termoplastik pazarında yaklaşık 1160 kton olarak aynı periyotta bu raporun fokus olduğu alanlardan (termoset malzemeler ve GMT/LFT) daha geniş bir yer tutmuştur. Bu segmentteki üretim hacimleri yüksek seviyedeki otomasyon nedeniyle (enjeksiyon kalıplama sistemleri) yıllık %5 civarında daha hızlı bir büyüme sergilemiştir [kaynak : AMAC]. Bu bileşenler için poliamid ve polipropilen bazlı olarak en büyük uygulama alanları taşımacılık sektörüdür ve ayrıca elektrik/elektronik ve spor ve eğlence ekipmanları olarak belirtilebilir. Endüstriyel Uygulama Alanlarına Bakış Çeşitli üretim prosesleri için pazarda gözlenen hafifde olsa farklı trendlere rağmen, Avrupanın genelindeki majör uygulama alanlarındaki CTP kullanım oranları hemen hemen sabit kalmaktadır. Taşımacılık ve konstrüskiyon sektörleri toplam üretimin üçte birine tekabül etmektedir. Diğer uygulama alanları ise elektrik/elektronik ve spor ve eğlence ekipmanları olarak belirtilebilir (şekil 3). Ulaşım sektörü sadece kara taşıtlarını (binek ve ticari araçlar) içermez, aynı zamanda raylı sistemler, lokomotif ve vagonlar, denizcilik taşımacılığındaki araçlar ve hava taşıtları bu gruba girmektedir. Resmi CO2 emisyon standartlarını karşılamak için her şeyden önce hafifletilmiş konstrüksiyon çözümleri taşımacılık sektöründe üzerinde en çok durulan konulardan birisidir. Rüzgar türbin komponentlerinin üretimi -konstrüksiyon sektörü için önemli bir unsurdur. Rüzgar enerji projelerinin sayısı hala planlamaların onayını beklediği için Avrupa pazarında bu alandaki potansiyelin oldukça altında kalmıştır. Elbette özel uygulamalarda katma değer ve hacim arasındaki farklılık önemlidir. Katma değer trendi konstrüksiyon ve elektrik/elektronik sektörlerinde düşük olabilir Ancak konstrüksiyon sektöründe bile rüzgar enerjisi gibi bazı alanlarda oldukça yüksek olabilmektedir. Taşımacılık sektöründe katma değer (havacılık endüstrisi gibi) diğer alanlara nazaran kısmen daha yüksektir.

8 1% 15% Taşımacılık 35% Konstrüksiyon 15% Elektrik/Elektronik Spor ve Eğlence Ekipmanları Diğer 34% Şekil 3. Farklı uygulama alanları için 2013 yılı Avrupa geneli CTP tüketim miktarları 2014 Yılı Ülke Bazında CTP Üretimi Şekil 4 Avrupa pazar trendinin uniform olmadığını göstermektedir. Ortalamanın üzerinde büyüyen bölgeler ile değil, başka unsurlarda vardır. Anahtar büyüme faktörü ülkelerin ulusal ekonomideki durumları ve ülkelerdeki majör CTP uygulamalarıdır. Sürekli ortalamanın üzerinde büyüyen Almanya, İngiltere, ve doğu Avrupa ülkeleri hemen hemen stabilize olmuşlardır yılına kadar Almanya Avrupa da CTP üretiminde en büyük üçüncü üretici konumunda idi. Avrupa nın en büyük hızla büyüyen ekonomisi oldu ve kompozit alanında 2010 yılında en büyük ikinci, 2012 yılında ise en büyük birinci üretici konumuna yükselmiştir. Bu trend Almanya daki otomotiv endüstrisi ve İngiltere deki konstrüksiyon sektörü tarafından desteklenmiştir. Doğu Avrupa kompozit pazarı daha farklı faktörler ve uygulama alanları ile gelişmektedir. Bu ülkelerde CTP pazarı boru ve tarım konstrüksiyonlarına bağlı olarak büyümektedir. İlk defa İspanya, Portekiz ve İtalya da CTP üretim hacminde hafif bir büyüme gerçekleşmiştir. Ancak Fransa verileri düşüş göstermiştir. Bu gelişmeler bu ülkelerdeki otomotiv, gemicilik, konstrüksiyon gibi kor endüstrilerdeki trendler nedeniyle bu tür gelişmeler devam etmektedir. Ülkelerin eski grubunda çok düşük seviyede olsa da ekonomik gelişmeyi gösteren çok sayıda unsur vardır. Bunların CTP pazarına etkileri de faydalı sonuçlar vermektedir. Daha küçük pazarlar olan Beneluks ülkeleri, Avusturya, İsviçre, daha düşük doygunluktadır ve hafifçe gelişmekte veya stabil hale gelmiştir. Türkiye pazarı ise Kompozit Sanayiciler Derneği verilerine göre değerlendirilmiştir. Türkiye'de sektör bir önceki yıla göre ortalamanın %5 üzerinde büyüme göstermiştir (Ref: KSD). Türkiye pazarı 2011 raporunda ayrı ayrı çeşitlendirilmiştir. Türk CTP pazarı Almanya pazarına kıyasla daha büyüktür. Majör uygulama alanları ise Avrupa ülkelerinden oldukça farklıdır. Büyük yapısal projeler için Boru ve tank üretimi toplam CTP üretiminin yaklaşık %50 lik kısmına tekabül etmektedir. Bu durum iki temel faktöre bağlıdır: Birinci olarak, konstrüksiyon sektöründe büyük potansiyel vardır; ikincisi, CTP pazarında karar vericiler diğer ülkelere nazaran daha az şüphecidir. Konstrüksiyon sektöründeki diğer projeler %20 ye yükselmiş, taşımacılık sektörü ise %18 lik paya sahiptir.

9 Şekil 4. Avrupa ülkeleri ve Türkiye karşılaştırmalı CTP ürün hacimleri (x1000 ton) İngiltere/İrlanda Belçika/Hollanda/Lüksemburg Finlandiya/Norveç/İsveç/Danimarka İspanya/Portekiz İtalya Fransa Almanya Avusturya/İsviçre Doğu Avrupa * Toplam Türkiye ** *: Polonya, Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Romanya, Sırbistan, Hırvatistan, Makedonya, Litvanya, Slovakya, Slovenya, Letonya **: Türkiye verileri kompozit sanayiciler derneğinden alınmıştır. Diğer Kompozit Malzemeler CTP kompozit endüstrisinde şimdiye kadar en büyük pazar durumundaydı. Cam lifleri takviye lifleri arasında %95 oranında kullanım hacmine sahipti yılında Avrupa da yaklaşık 2.2 milyon ton cam lif takviyeli plastik üretilmiştir de global kompozit üretiminde ise, öngörü olan 8.5 milyon tonu aşmıştır. Bunların bu raporda belirtilen detaylarından CTP ürünlere ait kısmı 1.04 milyon ton ve kısa lif takviyeli termoplastiklere ait kısmı ise 1.16 milyon ton olarak belirlenmiştir. Dünya genelinde karbon lif takviyeli kompozitler (KTP) 2014 yılında ton olarak belirlenmiştir. Doğal liflerden ton komponent üretimi gerçekleşmiş olup, bunların çok büyük bir kısmı otomotiv endüstrisinde kullanılmaktadır. Avrupa genelinde 2012 yılında ton ağaç takviyeli plastik kullanılmıştır. Almanya şimdiye kadarki bu ürünlerdeki en büyük pazar durumunda idi. Bio kompozitler Avrupa da üretilen kompozit toplamında %15 lik paya sahiptir (Kaynak: novs-institut GmbH). Bazalt liflerine olan ilgi yüksek performanslı ürünlerde artmaktadır. Düşük elektrik iletkenliği ve yüksek termal stabilite ve iyi fiyat/performans oranı bu malzemeleri global pazar için oldukça cazip hale getirmektedir. hatta karbon liflerine daha küçük pazar olmalarına rağmen, bu cazibeleri gün geçtikçe artmaktadır. Uzun yıllardır bilinmelerine rağmen,, bazalt lifleri halen ciddi bir pazar payı edinememişlerdir. Genel Görünüm Kompozit endüstrisi için pazarda çok büyük sınırlamalar mevcuttur. Aşağıda bunların özellikle CTP üreticileriyle ilgili olanları yer almaktadır: Termoplastik Malzemeler Endüstriyel firmalar termoplastik malzemelerde büyük potansiyel görmektedir ve geleceğe yönelik önemli yatırımlar planlamaktadırlar. Sonuç olarak termoplastikler termoset malzemelerden daha büyük cazibe göstermektedir. Araştırmacılar özellikle yapısal termoplastik kompozitler alanında çalışmalar gerçekleştirmektedir. Seri üretim teknikleri, termoset kompozitlere nazaran termoplastik kompozitlerde daha fazla çekim alanı meydana

10 getirmektedir. Termoplastiklerin form alabilirliği, yarı bitmiş ürünlere yeniden form verilebilirliği gibi esneklikler, onları daha cazip hale getirmektedir. Yeni prosesler ve otomasyon için ortaklıklar makine üreticileri özellikle kompozit malzeme alanında geleceğin anahtar trendleri konusunda önemli çalışmalar yapmaya ve işbirlikleri geliştirmeye devam etmektedirler. Bu nedenle özellikle taşımacılık ve havacılık endüstrilerinde çok disiplinli büyük projeler gerçekleştirilmektedir. Son zamanlarda büyük firmalar büyük yatırımlar ile sektöre girmektedirler, bunlar küçük firmaların asla ulaşamayacakları bir seviyeden işe başlamaktadırlar. Büyük endüstriyel firmalar sistematik olarak yeni partnerler aramakta ve kendi başlarına yeni ortaklıklar oluşturmaktadırlar. Proje talepleri genellikle küçük firmaların finansal kapasitelerini aşmaktadır. Yeni üretim teknikleri veya farklı teknolojilerin kombinasyonları oluşturulmaktadır. Ancak bunların önemli bir kısmı şimdiye kadar plastik alanında gerçekleştirilmiş olup, kompozitler alanına yönelik olmamıştır. Hibrid Malzemeler Farklı malzemelerin iyi özelliklerini bir arada kullanmak için kombin edilmeleri gelecek için bulunan yollardan birisidir. Geliştirmeciler ve endüstri tek malzemeden ziyade farklı malzemeleri bir arada kullanarak çözümler üretmeye çalışmaktadır. Yeni Uygulama Alanları Son yıllarda kompozitler için yeni uygulama alanları bulunmaktadır. Mesela konstrüksiyon sektöründeki özel gereksinimler pek çok fırsat sunmaktadır. Standardizasyon daha önce keşfedilmemiş uygulama alanlarının kompozit malzemelere uygulanması konusunda yeni fırsatlar sunmaktadır.

11 2. Bölüm: Global Karbon Takviyeli Plastikler Pazarı Giriş Kompozit pazar raporu CCeV ve AVK tarafından gerçekleştirilmiştir ve yıllık olarak 2010 yılından bu yana yayınlanmaktadır. CCeV 251 üyesi ile önemli bir firmadır ve Almanya, Avusturya ve İsviçre deki karbon lif ve kompozit sektörlerini incelemektedir. karbon lif (KL) pazarında CCeV üyelerine örnekler, SGL; Toray, Toho Tenax, Cytec ve Hexcel olarak verilebilir. Bu firmalar dünya karbon lif üretiminin yaklaşık yıllık ton kapasite ile %53 lük kısmını gerçekleştirmektedirler. Bu rapordaki veriler çeşitli kaynaklardan ve CCeV üyelerinden elde edilmiştir. Lucintel [1] ve Acmite [2] tarafından elde edilen veriler, mevcut pazar verileri ve diğer veriler birbirleri ile kıyaslanmıştır. Kullanılan Terimlerin Tanımı Bazı raporlar bu raporda belirtilmiş olan ortalama büyüme oranlarını hesaplamada kullanılacak yöntemleri içermezler. bazen bu metotlar oldukça karmaşıktır. Bu raporu daha açık hale getirmek için aşağıda verilen hesaplama yöntemlerine değindik: - Ortalama Yıllık Büyüme Oranı = Aritmetik ortalama getiri (AMR)=yıllık büyümenin artimetik ortalaması (AGR): - Bileşik yıllık büyüme oranı (CAGR)= n yıl arasında kabul edilen sabit büyümede yıllık büyüme oranı: Büyüme oranları bu pazarda daima CAGR kullanılarak hesaplanır, bu durum büyüme oranları sabitken eksponansiyel büyümeyi daha iyi yansıtmaktadır. Sonuç olarak trend çizgileri aşağıdaki grafiklerden eksponansiyel eğrilerden elde edilir. Global Karbon Lif pazarı 2014 pazar raporu sürekli genişleme göstereceğini öngörmektedir ve global karbon lif pazarındaki gelişmeler bu durumu teyit etmektedir (şekil 1) tonda 2013 yılı geçen yıllarda öngörülen pazar raporlarına göre bir miktar düşük geçekleşmiştir. Tüketim 2012 ye göre %6.9 yüksektir ve 2008 ile kıyaslandığında toplamda %47.6 büyüme göstermiştir. Bu durum yıllık %8.1 büyümeye karşılık gelmektedir. Eğer 2009 yılı baz alınırsa, bu yıl finansal kriz olması nedeniyle ton üretim gerçekleşmiş olup, yıllık büyüme oranı %15.1 den bile yüksek gerçekleşmiştir. Acmite göre, karbon lif pazarı 2013 de toplam 1.77 milyar USD iken 2012 de 1.63 milyar USD idi [2]. Son birkaç yıldır karbon lif pazarındaki gelişmeye bakılırsa (şekil 1) pazarın 2009 ekonomik krizinden sonra düzenli ve istikrarlı bir büyüme gösterdiği görülmektedir. Bu dönem içinde

12 Tüüketim (1000 ton) karbon lif talebi2009 da tondan 2013 yılında tona yükselmiştir. Bu durum yıllık %20 den fazla büyüme oranı demektir ve yıllık yaklaşık 1.7 milyar USD artış anlamına gelmektedir [1] ,5 26, ,5 43,5 46,5 Şekil arası global karbon lif talep öngörüsü [1, 2]. En son pazar raporlarından alınan talep öngörüleri gelecek birkaç yıldaki beklentileri bir miktar aşağı yönlü revize etmiştir. Ancak yıllık büyüme oranı 2020 ye kadar hala %10 civarındadır. Üreticiler 2011 ve 2013 yılları arasında karbon lif üreticileri üretim kapasitelerini sürekli artan global talebi göz önünde bulundurarak artırmışlardır. Ayrıca özellikle Rusya, güney Kore ve Hindistan gibi ülkelerde yeni firmalar ve kapasiteler oluşmuştur. Mevcut kapasitenin 2013 yılı için %41 lik kısmı PAN liflerinden elde edilen karbon liflerine aittir [1]. Sonuç olarak pazar liderleri 2013 yılında herhangi yeni bir kapasite artışı oluşturmamıştır. Bu durum halen mevcut kapasitenin kullanım oranının doygunluğa erişmemesinden kaynaklanmaktadır. Şekil 2 değişik üreticiler tarafından gerçekleştirilen karbon lif üretimini göstermektedir. Genel olarak karbon lif pazarı 10 büyük üretici tarafından domine edilmekte olup, bu üreticiler 2013 yılında toplam lif üretiminin %91 lik kısmına sahiptirler. Mart 2014 de Toray Zoltek firmasını alarak pazarın lideri durumuna geçmiştir [3]. SGL yıllık üretim kapasitesini artırmayı hedeflemektedir. SGL ve BMW 100 milyon USD yatırım ile yeni bir yatırım gerçekleştirmiş ve 3000 tondan 6000 tona kapasitesini artırmıştır [4]

13 Kapasite (x1000 ton) Şekil yılı üreticiler bazında karbon lif üretim kapasiteleri yılında toplam üretim kapasitesi PAN karbon lifleri için ton civarındadır. Japonyada, USA ve Çin, karbon lifi üretiminde Pitch-precursor yöntemini kullanmaktadır. Bu metotla üretim yıllık yaklaşık 3400 ton civarıdır. Bölgesel Durum Teorik toplam kapasite karbon lifinde yıllık 2014 yılında tondur. Yıllık üretim kapasitesi bölgelere bağlı olarak şekil 3 de verilmiştir. En önemli bölgeler Kuzey Amerika, %30 üretim kapasitesi, Avrupa (%24) ve Japonya (%20) dir. Dünyanın geri kalanı ise Çin, Güney Kore, Rusya ve Hindistan dır. özellikle Çin deki üreticiler hakkında hiç bir güvenilir rakam mevcut değildir. Bu verilere rağmen, tüm üreticilerin aktüel toplam kapasitesi hala tonun oldukça altındadır. Biz büyüme oranlarını oldukça ılımlı beklemekteyiz çünkü bu tür şirketlerin karbon lif üretim teknolojisi ve malzemelerine erişimi sınırlı olmaktadır [2].

14 İspanya; 0,6; 1% İngiltere; 4; 4% Fransa; 5,2; 5% Almanya; 5,8; 5% Dünyanın Geri Kalanı; 14,4; 14% USA; 31,1; 30% Macaristan; 6,4; 6% Meksika; 7,6; 7% Tayvan; 8,8; 8% Japonya; 20,7; 20% Şekil 3. Bölgeler bazında yıllık karbon lifi üretim kapasiteleri (x100 ton) (Genel toplam: ton) [1]. Uygulama Alanları Son yıllarda karbon liflerinin uygulama alanları oldukça artmaktadır. Havacılık ve Savunma uygulamaları önemli ölçüde gelişmektedir ve bugün karbon lif tüketiminin en büyük payı almaktadır, ton yıllık tüketim ile, toplam tonun yaklaşık %30 una karşılık gelmektedir (şekil 4). Bunu spor ve eğlence ekipmanları ve rüzgar enerji türbinleri izlemektedir, bu sektörler toplamın %14üne karşılık gelmektedir. otomotiv segmentlerinde karbon liflerinin kullanımı artarak devam etmektedir, yıllık 5000 tonluk kapasitelere erişilmiştir. Bu artışta BMW i modelinin etkisi kuşkusuz büyüktür. Diğer uygulamalar ise basınçlı kaplar, sivil mühendislik, denizcilik, kalıp malzemeleri ve konstrüksiyonlardır. Denizcilik; 0,8; 2% Sivil Mühendislik; 2,3; 5% Basınçlı Kaplar; 2,4; 5% Otomotiv; 5; 11% Diğer; 3,5; 7% Uzay-Havacılık ve Savunma; 13,9; 30% Kalıplama ve Bileşenler; 5,5; 12% Spor ve Eğlence ; 6,4; 14% Rüzgar Türbinleri; 6,7; 14% Şekil 4. Uygulama alanlarına bağlı olarak 2013 yılı global karbon lifi talebi (x1000 ton) [1].

15 Uygulama alanlarına bağlı olarak karbon liflerinin kazançlarını analiz ederken, (şekil 5) standart üretim süreçlerine ve kalite gereksinimlerine bağlı olarak sektörler arasındaki farklılıkları unutmamak lazımdır. Mesela havacılık ve savunma endüstrisi %30 oranında karbon lifi kullanmasına rağmen, değer olarak bu %50 ye karşılık gelmektedir. Burada maliyeti artıran unsurlar sadece yüksek kalite değil, aynı zamanda lisans ve muayene giderleri de etkilidir. Diğer tüm uygulama alanları ise % tüketim miktarları açısından daha düşüktür. Ancak şekil 4 de gösterilen durumla aynıdır. Karbon lif tüketiminde ve yaratılan ciroda özellikle havacılık ve savunma sektörlerinde, sivil mühendislik alanlarında ve otomotiv sektörlerinde 2012 ile kıyaslamalı olarak yaratılan ciro ve tüketim miktarları mevcuttur. Buradaki % terimleri rüzgar enerjisi segmentinde ciroya göre oluşturulmuştur. Sivil Mühendislik; 68,5; 4% Basınçlı Kaplar; 72,7; 4% Otomotiv; 129,2; 7% Spor ve Eğlence ; 189; 11% Denizcilik; 18,1; 1% Diğer; 107,8; 6% Uzay-Havacılık ve Savunma; 860; 50% Kalıplama ve Bileşenler; 132; 8% Rüzgar Türbinleri; 155,7; 9% Şekil yılı için sektörlere bağlı olarak karbon lifi ciroları (milyon USD) [1]. Global Karbon Kompozit Pazarı Gerçekte üretilen tüm karbon lifi karbon kompozit ürüne dönüşmektedir. Sonuç olarak karbon kompozitlerdeki büyüme trendi karbon lifleri ile aynıdır. Ancak kompozit malzemelerde hemen hemen karbon lifi kadar reçine matris kullanıldığı için rakamlar neredeyse iki katına çıkmaktadır. Şekil 6, global KTP talebini göstermektedir de KTP talebi ton civarında iken, bir önceki yıla nazaran %9.1 artış göstermiştir. KTP deki büyüme 2020 ye kadar %10.6 oranında gerçekleşeceği öngörülmektedir.

16 Tüüketim (1000 ton) * 2018* 2020* Şekil arası global KTP talebi (x1000 ton) (*: tahmini değer) Matriks Malzemeler Karbon lif takviyeli kompozitler çeşitli matris reçineler kullanılarak üretilmektedir. Özel uygulamalarda seramik, karbon ve metal matrisler kullanılmasına rağmen, karbon lif takviyeli plastiklerde aşağıdaki bölümde belirtilen matrisler kullanılmaktadır yılında karbon kompozitler sektöründeki toplam ciro 14.7 milyar USD dır ve bunun 9.4 milyar USD lik kısmı karbon takviyeli plastikler ile gerçekleştirilmiştir (şekil 7). polimer matris kompozitler toplam cironun %64 ünü oluşturmaktadır [2]. KTP üretiminde kullanılan matris malzemeler iki gruba ayrılmaktadır, bunlar termosetler ve termoplastiklerdir (şekil 7). Termoset plastikler karbon liflerinde en yaygın kullanılan matris tipidir. Şekil 7 de gösterilen paylaşım aynı zamanda bu plastiklerin paylaşımını da göstermektedir. Hibrid; 0,74; 5% Metal; 1,1; 8% Termosetler; 7,15; 49% Polimer; 9,4; 64% Seramik; 1,47; 10% Karbon; 1,98; 13% Termoplastikler; 2,258; 15% Şekil yılı için karbon kompozitlerde kullanılan matris malzemelerin ekonomik hacmi (milyon USD) [2].

17 Termoset plastiklerde pazar payına katkıda bulunan faktörler aşağıda sıralanmıştır: -iyi mekanik özellikler -ısıl direnç -düşük nem absorbsiyonu -kullanıcılar için düşük malzeme maliyeti -geniş bir aralıkta matris tipi mevcudiyeti -kısa proses süreleri -ani darbe direnci, yüksek hasar toleransı -iyi form alabilirlik ve ıslatma özelliği, -kolay stoklama -geri kazanılabilirlik Şimdiye kadar elastomer matrislerin gelecekte değişebilecek özellikleri nedeniyle yaygın kullanımı gerçekleşememiştir, özellikle şaft bağlantı yerleri, makine mühendisliği uygulamalarında sınırlayıcı olmuştur. Üretim Prosesleri KTP malzemelerin üretiminde farklı üretim metotları kullanılmaktadır (şekil 8). Bu yılın raporlarında geçen yıla nazaran kullanılan üretim proses tipleri hafif değişiklikler ile sınıflandırılmıştır. Prepreg kullanılarak gerçekleştirilen serme metotları (%37) bu konuda en büyük paya sahiptir ve giderek büyümektedir. Ancak pultrüzyon sarma metotları da toplam pazarın %40 gibi bir oranını alarak prepreg le birlikte en büyük paya sahip üretim metotları haline gelmişlerdir. Ayrıca kolay üretim metodu olmaları nedeniyle enjeksiyon ve presleme metotları (mesela RTM), manuel olarak gerçekleştirilen yaş laminasyon ve vakum infüzyon teknikleri de sıklıkla kullanılan yöntemler arasındadır. Pres ve enjeksiyon prosesleri; 612; 11% İnfüzyon prosesleri; 1176; 21% Diğer; 376; 7% Prepreg serme prosesi (otoklav ve otoklav dışında); 3434; 61% Şekil 8. Üretim proseslerine bağlı olarak KTP pazar payları (2013) (Toplam milyar USD) [2].

18 Bölge Bazında Değerler Şekil 9, karbon kompozitlerin bölgeler bazında cirosunu göstermektedir. Kuzey Amerika ve özellikler Amerika havacılık ve savunma alanında en büyük üretici durumundadır ve global cironun 5 milyar USD ile hemen hemen üçte birini tek başına gerçekleştirmektedir. Pazarın bu arzına bağlı olarak batı Avrupa bu alanda 4.7 milyar USD ile ikinci büyük üretici durumundadır. ancak eğer Avrupa Macaristan (Zoltek) gibi ülkelerinde içeren bir bütün olarak ele alınırsa, bu durumda kuzey Amerika yı 2. liğe doğru ittirecek kapasite oluşmaktadır. Güçlü bir havacılık endüstrisine sahip kuzey Amerika yanı sıra, Avrupa da pek çok alanda güçlü üretim sektörlerine sahiptir, rüzgar enerjisi, otomotiv, ve makine mühendisliği alanında önemli bir karbon kompozit talebi mevcuttur. Japonya çok sayıda lif üreticisine sahip olduğu için, 2.2 milyar USD ile 3. büyük karbon kompozit üreticisi durumundadır. Asya ve Çin de rüzgar enerjisi sektörü bu bölgede 1.9 milyar USD lik bir pazar oluşmasına neden olmuştur. Asya&Pasifik; 1,91; 13% Japonya; 2,21; 15% Dünyanın Geri Kalanı; 0,81; 6% Batı Avrupa; 4,7; 32% Kuzey Amerika; 5,07; 34% Şekil yılına ait bölgeler bazında KTP ciroları [2]. Uygulama Alanları Aşağıdaki bölümlerde karbon kompozitlerin dört önemli uygulama alanına göre pazar payları ve önemli alt sektörleri açıklanmıştır. Havacılık ve Savunma USA ve Avrupa havacılık ve savunmada en önemli ekonomik bölgelerdir ve Boeing ve Airbus gibi firmalara sahiptirler. Pazar segmentleri özellikle ticari sivil havacılık sektörleri tarafından domine edilmektedir, bunun yanı sıra kargo ve büyük yolcu uçakları da önemli bir paya sahiptir. Bu alanda yaklaşık 2.5 milyar USD lik (%60) ciro gerçekleşmektedir. Askeri uçaklar ve taşımacılık uçakları bu alanda ikinci büyük ciroya sahiptir, yaklaşık yıllık 700 milyon USD ciro yapmaktadır, bunu business (özel jet) uçaklar, helikopterler ve diğer ürünler izlemektedir, özellikler spor havacılık ve uzay ekipmanları da bu alanda giderek büyüme göstermektedirler.

19 Global Mevcut Rüzgar Enerji Türbin Kapasitesi (GW) Yeni Kurulmuş Rüzgar Enerji Türbin Kapasitesi (GW) Helikopterler; 288; 7% Özel Jet Sektörü; 329; 8% Diğer; 370; 9% Askeri Havacılık; 659; 16% Ticari Havacılık; 2470; 60% Şekil 10. Havacılık ve Savunma alanında alt segmentlere bağlı KTP ciroları (milyon USD) (2013) [2]. Rüzgar Türbinleri Rüzgar enerji türbinleri, karbon kompozitlerin tüketiminde ikinci büyük segmenttir. Global rüzgar enerji kapasitesi 2005 yılından bu yana genişlemektedir (şekil 11) ve 2013 yılında yaklaşık 318 GW kapasiteye erişmiştir. Her bir türbin için elektrik üretimi rotor çapının ikinci dereceden bir fonksiyonu ile hesaplanmaktadır ve bu nedenle üreticiler çok daha büyük çaplarda ve hafif türbinler üretme konusunda kapasitelerini zorlamaktadır yılında ortalama rotor çapları 15 m ve elektrik çıkışı 1 MW iken, 2013 yılında ortalama rotor çapları 100 m ve ortalama elektrik üretimi 2.5 MW kapasiteye erişmiştir [5]. Bunlar multi megawatt rüzgar enerji türbinleri olarak adlandırılır ve 40 ve 50 m uzunlukta kanat uzunluklarına sahip oldukları için istenen ağırlıkta ve dayanımda olabilmesi için ancak karbon lif kompozitlerle üretilebilirler yılında rüzgar enerji pazarında yaklaşık 1.8 milyar USD lik karbon kompozit cirosu gerçekleşmiştir. Ancak sektördeki karbon lif tüketimi 2012 yılından daha düşüktür ( ton). Bu duruma sebepler teknik ve idari olarak ikiye ayrılmaktadır, genellikle düşük otomasyon, konstrüksiyondaki zorluklar, finansal problemler, lisans almadaki zorluklar bunlara örnek verilebilir. Mesela dünya genelinde 2013 yılında sadece 35 GW yeni kapasite oluşmuştur (şekil11) ,1 73,9 93,9 120, ,1 283,2 318, Şekil 11. Global olarak mevcut (kümülatif) ve yıllara bağlı olarak her yıl için ayrı ayrı yeni kurulmuş rüzgar enerji türbin kapasiteleri (GW cinsinden) [6] ,5 14,7 20,29 26,87 45,17 38,47 39,06 40,64 35,

20 Bu sektör 3 major ulusal ekonomi tarafından domine edilmektedir: Çin, 2013 yılında 91 GW ile dünya toplamının üçte birini teşkil etmektedir ve her yıl kapasitesini artırmaktadır. Bunu USA izlemektedir, 62 GW. Almanya ise 34 GW ile dünya üçüncüsüdür (şekil12) [6]. İtalya; 8,552; 3% Hindistan; 20,15; 7% İngiltere; 10,531; 4% Fransa; Kanada; 8,254; 3% 7,803; 3% Danimarka; 4,772; 2% Çin; 91,412; 34% İspanya; 22,959; 8% Almanya; 34,25; 13% USA; 61,091; 23% Şekil 12. Dünyada bölgeler bazında kurulu rüzgar enerji kapasitesi (GW) (Aralık 2013) [6]. Spor ve Eğlence Ekipmanları Spor ve eğlence ekipmanlarının 2013 yılında karbon kompozitlerde dünya geneli cirosu 1.8 milyar USD dir. Bu sektör karbon kompozitlerin ilk uygulama alanlarından birisidir. Karbon kompozitler sadece yüksek performanslı ürünlerde değil, aynı zamanda böyle spor ekipmanlarında da kullanılmaktadır: golf sopaları, tenis raketleri, bisiklet gövdeleri, vs (şekil 13). Aynı zamanda kış sporları ve su sporlarında da uygulamaları mevcuttur. Diğer; 397 Spor amaçlı sopa, başlık, (golf) vs.; 559 Bisiklet; 206 Raketler; 309 Şekil 13. Karbon kompozitlerin spor ve eğlence ekipmanlarında ciro miktarları (milyon USD).

21 Otomotiv KTP otomotiv endüstrisinde CO2 emisyonu azaltılması, hafif yapıların üretilebilmesi için önemli bir malzeme haline gelmiştir. KTP lerin otomotiv endüstrisinde kullanımı hala başlangıç safhasındadır ve ilerisi için önemli potansiyel arz etmektedir. Ancak bu durum özellikle karbon lifi fiyatlarının düşmesine de bağlıdır lerde ilk karbon lif uygulaması tahrik millerinde gerçekleşmişti, bundan sonra motor sporları dışında da uygulamalar başladı ve yüksek segmentli küçük hacimse üretilen seri üretimlerde kendini göstermeye başladı. Karbon kompozitler araçlarda bugün yapısal parçaların uygulamalarında önemli miktarda kullanılmaktadırlar (fren balatalarından, crush box, monokok, yolcu kompartımanı ve römorkor tipi kompartımanların üretiminde kullanılmaktadır). karbon kompozitler aynı zamanda raylı sistemlerde de önemli bir paya sahip olmuştur. Örneğin ön cam silecekleri gibi küçük parçalardan, vagonların ön parçalarının ve zemin parçalarının üretimine kadar kullanımı yaygınlaşmıştır. Otomotiv segmentlerinde 2.2 milyar USD ile karbon kompozit pazarı önemli bir hacme ulaşmıştır. Bu alanda binek araçlar %46 lık pay ile en önemli segmenttir. Karbon kompozitlerin yüksek maliyeti onların orta ve düşük sınıf araçlarda kullanımını sınırlamaktadır. Ancak lüks sınıf araçlarda kullanılabilmektedirler. Kompozitlerin diğer kullanım alanları olan kamyonlar (%18), motor sporları (%15) ve trenler (%13) toplamda otomotiv endüstrisi tarafından üretilen ciroya önemli miktarlarda katkı sağlamaktadır. Diğer; 176; 8% Trenler; 287; 13% Yarış Araçları; 331; 15% Otomobil; 1014; 46% Kamyon; 397; 18% Şekil 14. Otomotiv endüstrisinde KTP malzemelerin ciro miktarları (2013 yılı için, milyon USD cinsinden) [2]. Trendler ve Genel Bakış Gelecek 5 yıl için analistler karbon lif pazarında yıllık büyümeyi %9 civarında öngörmektedirler. Daha sonrasında ise büyüme %10 olarak öngörülmektedir (şekil 1). Bu tahminlere dayanarak global karbon lif talebi 2020 itibarıyla tona erişecektir ve 3.3 milyar USD ciroya ulaşacaktır. Mevcut durumda kapasite fazlalığı olmasına karşın, bazı elyaf üreticileri geleceğe dönük kapasite artışı planlamasına girdiklerini açıklamaktadırlar:

22 - SGL ve BMW 100 milyon USD yatırım yapmışlardır ve üretim kapasitesini 6000 tondan 9000 tona çıkarmışlardır, bu yolla yıllık 300 milyon USD ciro yapmayı hedeflemektedirler [4]. - Mitsubishi rayon kapasitesini 2000 ton genişleterek 2016 ortalarına doğru katlamayı hedeflemektedir [7]. Karbon kompozit pazarı 2013 yılında 14.7 milyar USD ciroya erişmiştir, ve aynı oranda büyümeye devam etmesi beklenmektedir. KTP malzemeler bu alanda 9.4 milyar USD ile en büyük paya sahiptir [2]. KTP pazarı istikrarlı ve kararlı büyümeye devam etmektedir. KTp lerin havacılık ve rüzgar enerji sektörlerindeki artışına ilaveten otomotiv ve endüstriyel uygulamalardaki kullanımı da artmaktadır. pazar incelemeleri ortalama yıllık büyümenin gelecek beş yılda %6-11 arasında olacağını ve daha sonra %10 lara erişeceğini öngörmektedir. Mesela 2020 de KTP talebinin tona ve cironun 16 milyar USD ye erişmesi öngörülmektedir için diğer matris malzemelerle birlikte öngörü 25 milyar USD dir [2]. Havacılık ve Savunma Havacılık ve savunma sektörleri karbon kompozitlerin gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır. A380 modeli ile Airbus ve Dreamliner 787 modeli ile Boeing firmaları yolcu uçaklarının gelişiminde önemli mesafeler kat etmiştir. Her iki modelde karbon kompozitlerin yapısal uygulamalarında çok önemli bir örnek teşkil etmektedir. Pazar araştırmaları Airbus firmasının bu uçaklardan adet yaptığını ve 180 adet eni sipariş aldığını göstermektedir [8]. Boeing 887 Dreamliner için yeni siparişler almıştır [9]. Gelecek projeler (A350XWM modelinde %53 kompozit kullanılmaktadır [10] ve Boeing 777X karbon kanatlardan yapılmıştır [11]), karbon kompozitlerin havacılık endüstrisinde giderek kullanımının artacağını ve uçak modellerinde karbon kompozit kullanım oranlarının artacağını göstermektedir. Endüstriyel analistler gelecek yıllarda %8-13 arasında büyüme öngörmektedirler. Karbon kompozitlerin yolcu uçaklarında kullanımının 2022 yılında 6 milyar USD olacağı öngörülmektedir. Karbon kompozit yapılar savunma endüstrisinde de iyi bir yere sahiptir. Tüm modern savunma projeleri mesela A400M, F-22, F-35, Eurofighter or Eurocopter Tiger, kompozit malzemelerin giderek artan şekilde kullanıldığı projelerdir. Ancak bütçe kesintileri ve ihracat sınırlamaları büyümeyi sınırlamaktadır. Buna rağmen yıllık büyüme oranları %6-12 arasında beklenmektedir ye kadar toplam yıllık cironun 1.4 milyar USD olması öngörülmektedir [2].

23 Toplam Ciro (milyon USD) Şekil 15. Havacılık ve savunma sektörlerinde milyon USD cinsinden yıllara bağlı olarak ciro miktarları [2]. Rüzgar Türbinleri Yıllık ortalama büyümenin %9.7 nin üzerinde Yenilenebilir enerjiye geçiş ve rüzgar çiftlikleri ile ilişkili genişleme beklentileri tarafından yönlendirilen% 9,7 ortalama yıllık büyüme, rüzgar türbini segment için öngörülmektedir. Analistler 2022 yılında yıllık 4 milyar USD ciro öngörmektedir [2]. Yeni multi-megawatt türbinler büyük kanatlarla yapılmaktadır ve enerji kapasiteleri yüksektir. Mesela rotor çapları 83.5 m olan türbinlerde 7MW çıkış vardır ve bunların özellikle 2015 yılında kuzey denizinde uygulamaları artacaktır [12]. Fraunhofer enstitüsü verilerine göre, 20 MW türbinler 2020 yılına kadar kullanıma geçecektir. Bu nedenle makul ağırlıklarda ve istenen dayanımda büyük kanat imalatı için karbon kompozitlerin kullanımı kaçınılmaz olarak kullanılacaktır [13] Şekil 16. Rüzgar enerji türbinlerinde KTP malzemelerin ciro miktarları [2].

24 Toplam Ciro (milyon USD) Otomotiv BMW, yeni i-serisi ile büyük ölçek üretim konusunda ciddi bir adım atmıştır. Üretim 2013 eylül ayında başlamıştır ve günlük 100 adet kapasiteye ulaşmıştır [14]. BMW grubu diğer modellerde de KTP kullanımını artırmayı hedeflemektedir. Bunun için BMW sadece karbon lif üreticisi olan SGL ile ortaklıkla yetinmeyip aynı zamanda KTP üretim proses kapasitesini de artırmıştır. Son zamanlarda firma KTP üretimi için 20 milyon USD ilave yatırım daha gerçekleştirmiştir [15]. Diğer üreticilerde KTP kullanımını artırmayı hedeflemektedirler, ancak karbon liflerinin yüksek maliyeti nedeniyle temkinlidirler yılına kadar yıllık cironun %7 büyüme göstereceği tahmin edilmekte sonrasında ise hızlanarak %12 ye çıkması beklenmektedir ye kadar yıllık global cironun 4.9 milyar USD ye çıkması beklenmektedir. bu yaklaşık yıllık ton karbon lifi anlamına gelmektedir [2]. Otomotiv uygulamaları pazar liginde rüzgar türbinlerinin önünde yükselen ikinci değer olması beklenmektedir Şekil 17. Otomotiv sektöründe KTP malzemelerin ciro miktarları [2]. Spor ve Eğlence Ekipmanları Spor ve eğlence ekipmanlarındaki pazar segmentleri, karbon kompozitler alanında en güçlü gelişen alanlardan birisidir. Fiyat baskıları nedeniyle bu alanda gelecek yılarda sadece yıllık %4 büyüme öngörülmektedir den itibaren yıllık büyümenin %7.5 olması öngörülmektedir. Bu durum, otomotiv, rüzgar enerji gibi alanlardan daha yavaş bir büyüme anlamına gelmektedir ye kadar 2.4 milyar USD pazar hacmi beklenmektedir. Bu segmentin otomotivin gerisinde kalacağı tahmin edilmektedir.

25 Toplam Ciro (milyon USD) Toplam Ciro (milyon USD) Şekil 18. Spor ve eğlence ekipmanlarında KTP malzemelerin ciro miktarları [2]. Konstrüksiyon Analistler konstrüksiyon alanında karbon liflerinin potansiyelinin mükemmel düzeylerde olduğunu göstermektedir. Yeni yapılarda karbon liflerinin kullanımının yanısıra, eski köprü ve yapılarda karbon liflerinin güçlendirme amacıyla kullanımı da artmaktadır. Malzeme maliyetlerinin çelik takviyeli betonlardan yüksek olmasına rağmen, uygulama kolaylıkları ve hafiflik ve kolay taşınabilirlik özellikleri ve uzun dönemdeki avantajları nedeniyle, daha üstün özellikleri mevcuttur. Konstrüksiyon sektörü karbon betonların maliyetinin biraz düşmesi durumunda çok ciddi fırsatlar sunmaktadır. USA da yaklaşık köprünün yarısı restorasyon gerektiren yaşlara erişmiştir. Avrupa da pek çok köprü restorasyon veya onarım gerektiren yaşlara erişmiştir. Bu araştırmaya bağlı olarak, Almanya tek başına 2030 yılına kadarki projeler için milyar Euro ayırmıştır [16] yılında bu sektördeki karbon lif talebi, 2300 ton olarak tahmin edilmişti. Karbon kompozit cirosu ise 590 milyon USD civarındadır (şekil 19). Yıllık gelişme oranı %6 iken, sonraki 5 yıl için %9 olarak tahmin edilmiştir Şekil 19. Konstrüksiyon sektöründe KTP malzemelerin ciro miktarları [2].

26 Sonuç ve Genel Değerlendirme İlk yıllardaki ve 2009 yılındaki finansal ve ekonomik kriz dönemi dikkate alınmadığında, karbon lif pazarının hemen hemen istikrarlı ve sabit %10 luk bir büyüme oranına eriştiği ( ortalaması) söylenebilir. Aynı şekilde KTP pazarının da %10.5 lik bir büyüme oranına eriştiği belirtilebilir yılında karbon lif tüketiminin tonu aşması ve oluşan cironun 1.77 milyar USD olması beklenmektedir. Karbon kompozitler pazarının toplam cirosunun ise 2014 yılında 15 milyar USD olması beklenmektedir. %10 civarındaki sürekli büyüme gelecek yıllarda havacılık-savunma, rüzgar türbinleri ve spor ve eğlence ekipmanları gibi sektörler tarafından öngörülen büyüme tahminleri ile garanti edilmektedir. Bunlara ilaveten otomotiv ve konstrüksiyon sektörleri de daha az belli olmakla birlikte, büyüme trendi içindedir. Her iki sektörde büyük hacimde karbon ve karbon kompozit kullanma potansiyeline sahip oldukları için, karbon liflerinin maliyetinin düşmesinde etkili olabileceklerdir. Bu belirsizlik karbon ve karbon kompozit pazarındaki öngörü ciroları yansıtmaktadır. Genellikle pozitif görünüm iş dünyası üyeleri arasında yılda iki kez yapılan toplantılardan elde edilen Almanya Kompozit malzeme pazar araştırması sonuçlarına yansımaktadır. Kompozit Almanya 2013 yılında Almanyada ki dört büyük kuruluş tarafından (AVK, CCeV, CFK Valley Stade ve VDMA Forum Composite Techn.) tarafından kurulmuştur. Ezici bir çoğunlukla üyeler şirketlerinin pozitif veya çok pozitif anlamda büyümesinden bahsetmiştir. Hatta muhafazakar tahminler bile gelecekte pazarın son derece canlı olacağından bahsetmiştir. Ancak endüstri maliyetlerin düşmesi, seri üretim için hızlı üretim tekniklerinin ve otomasyonun geliştirilmesi, gibi çok sayıda zorlukla mücadele etmek zorundadır. Fiyat-performans oranı malzemelerin birlikte kombin edilmesi ile uygulama alanlarına adapte edilebileceğini öngörmektedir. Ekolojik faktörler elbette bu süreçte en az ekonomik faktörler kadar göz önünde bulundurulmalıdır.. Referanslar [1] Lucintel LLC, Growth Opportunities in the Global Carbon Fibre Market: , Irving, USA, [2] Acmite Market Intelligence e.k., Market Report: Global Carbon Fiber Composite Market,Ratingen, [3] Toray Industries, Inc., "http://www.toray.com," [Online]. Available: [Zugriff am ]. [4] BMW Group, "BMW Group PresseClub Deutschland," [Online]. Available: https://www.press.bmwgroup.com/deutschland/pressdetail.html?title=bmw-group-und-sglgroup verdreifachen-produktionskapazit%c3%a4t-im-karbonfaserwerkmoseslake&outputchannelid=7&id=t de&left_menu_item=node [Zugriff am ]. [5] EWEA - The European Wind Turbines Association, [Online]. Available:http://www.ewea.org/uploads/pics/EWEA_Wind_energy_factsheet.png. [Zugriff am ]. [6] "Global Wind turbines Council - GWEC," [Online]. Available: am ]. [7] Mitsubishi Rayon Co., Ltd., "https://www.mrc.co.jp," [Online]. Available:https://www.mrc.co.jp/english/pressroom/detail/pdf/ pdf. [Zugriff am ].

27 [8] Airbus, "AIRBUS Orders & deliveries," [Online]. Available:http://www.airbus.com/no_cache/company/market/orders-deliveries/. [Zugriff am ]. [9] Boeing, "Boeing 787 Model Summary," [Online]. Available:http://active.boeing.com/commercial/orders/displaystandardreport.cfm?cboCurrentModel=78 7&optReportType=AllModels&cboAllModel=787&ViewReportF=View+Report. [Zugriff am ]. [10] Airbus, "Airbus A350 XWB Familiy," [Online]. Available:http://www.airbus.com/aircraftfamilies/passengeraircraft/a350xwbfamily/. [Zugriff am ]. [11] Boeing, "Boeing Introducion the 777X," [Online]. Available:http://www.boeing.com/boeing/commercial/777X/index.page. [Zugriff am ]. [12] S. Rentzing, "ee-news.ch," [Online]. Available: [Zugriff am ]. [13] D. Dürand, "Wirtschafts Woche," [Online]. Available:http://www.wiwo.de/technologie/umwelt/windenergie-wer-dreht-das-groesstewindrad/ html. [Zugriff am ]. [14] W. Eckl-Dorna, "manager magazin online," manager magazin new media GmbH, [Online]. Available: magazin.de/unternehmen/autoindustrie/elektroautoherstellung-bmw-faehrt-i3-produktion-um-40- prozent-hoch-a html. [Zugriff am ]. [15] BMW Group, "BMW Group PressClub," [Online]. Available: https://www.press.bmwgroup.com/deutschland/pressdetail.html?title=weltweit-einmaligecfkstackanlage-geht-nach-rekordbauzeitinbetrieb&outputchannelid=7&id=t de&left_menu_item=node [Zugriff am ]. [16] Deutsches Institut für Urbanistik, "Deutsches Institut für Urbanistik: Infrastruktur," [Online]. Available: [Zugriff am ]. [17] "SGL Group," [Online]. Available: karbonfaserwerk-moses-lake php. [Zugriff am ]. [18] AVK, CCeV, CFK Valley Stade, VDMA Forum Composite Technologie, "Composites Markterhebung - 1. Halbjahr 2014," Composites Germany, Berlin, [19] T. Roberts, "The Carbon Fiber Industry worldwide ," Materials Technology Publications, Watford, 2011.

KOMPOZİT SANAYİCİLERİ DERNEĞİ KOMPOZİT DÜNYASI

KOMPOZİT SANAYİCİLERİ DERNEĞİ KOMPOZİT DÜNYASI KOMPOZİT SANAYİCİLERİ DERNEĞİ KOMPOZİT DÜNYASI SEKTÖRÜN DÜNYADA GELİŞMESİ Kompozit sektörü, tüm dünyada, ikame malzemelerden de pay alarak büyümektedir ve geçen 30 yıl içerisinde global ekonomik büyümeye

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

SINIRLARINIZI ZORLAYABİLMENİZ için. EPOKSİ ve POLİÜRETAN SİSTEMLERİ tasarlıyoruz

SINIRLARINIZI ZORLAYABİLMENİZ için. EPOKSİ ve POLİÜRETAN SİSTEMLERİ tasarlıyoruz SINIRLARINIZI ZORLAYABİLMENİZ için EPOKSİ ve POLİÜRETAN SİSTEMLERİ tasarlıyoruz KİMAR - DURATEK 1973 KİMAR kuruldu. Mümessillik firması. 1976 KİSTAB markasıyla nontoksik kalay stabilizatörleri imalatı

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ A. Emre Demirel Ege Kule AŞ/Fabrika Müdürü 1 EGE KULE A.Ş. Ege Kule, 1955

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007 TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 1 23.02.2007 Demir ve Çelik Döküm Sanayi sektörü; endüksiyon, ark veya kupol ocaklarında, çeşitli pik demiri, çelik hurdaları ve ferro alaşımların ergitilerek, kalıplama tesislerinde

Detaylı

ENDÜSTRİYEL KORUYUCU BOYALAR. Bosad Genel Sekreterliği

ENDÜSTRİYEL KORUYUCU BOYALAR. Bosad Genel Sekreterliği ENDÜSTRİYEL KORUYUCU BOYALAR Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Endüstriyel koruyucu boyalar talep hacminin %5 ini ve küresel boya satışlarının %7 sini oluşturmaktadır. Koruyucu boyaların hacimsel

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

DÜNYA DÖKÜM ÜRETİMİNİN LİDERLERİ KİMLERDİR? Y. Ziya KAYIR Metalurji Mühendisi

DÜNYA DÖKÜM ÜRETİMİNİN LİDERLERİ KİMLERDİR? Y. Ziya KAYIR Metalurji Mühendisi DÜNYA DÖKÜM ÜRETİMİNİN LİDERLERİ KİMLERDİR? Y. Ziya KAYIR Metalurji Mühendisi KOSGEB Tel: (312) 267 02 85 06935 Sincan/Ankara E-posta: ykayir@kosgeb.gov.tr Özet: Modern metalurji, Anadolu da doğdu. Bakır

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE BOYA SEKTÖRÜ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE BOYA SEKTÖRÜ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE BOYA SEKTÖRÜ Haziran 2015 BOYA SANAYİCİLERİ DERNEĞİ Bosad 2003 yılında kurulmuştur. Üyeleri hem boya üreticileri hem de hammadde ve hizmet tedarikçileridir. 100 e yakın üye ile sektörün

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1

DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1 DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1 Ticarette katma değer ölçümü, ihracata konu olan mal ve hizmetlerin üretimindeki değerin kaynağını ülke ve sektörler açısından ortaya koyabilmek amacıyla

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

Ekonomik Ticari Gelişmeler

Ekonomik Ticari Gelişmeler Ekonomik Ticari Gelişmeler 3 Mayıs 2011 1 / 24 İçindekiler Giriş Sektör Haberleri Ülkelere Göre Çıkış Sayıları Haftalık Makroekonomik Gelişmeler 2 / 24 Yükselen Değerler Mart ayında İmalat Sanayi Genelinde

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5 EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5 Bu sayıda; Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yayımlanan Dünya Ekonomik Görünümü Raporu tahminleri değerlendirilmiştir. i Küresel

Detaylı

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU 0 1 Dünya buğday üretimi, üretim devlerinden biri olan ABD nin yaklaşık 4 milyon tonluk üretim azalmasına rağmen bu sene ekili alanların ve verimin artmasıyla paralel olarak Ağustos ayı verilerine göre

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU 1 FİRMA SAYISI : PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU Barbaros Demirci Genel Sekreter PAGEV / PAGDER PAGEV bilgi bankası kayıtlarına göre,

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 AVRUPA'DA İNŞAAT ÜRETİMİ EKİMDE ARTTI Euro Bölgesinde inşaat üretimi yıllık yüzde 1,1 artış kaydetti Euro Bölgesinde inşaat üretimi ekim ayında aylık bazda yüzde 0,5,

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

BOSAD BİLGİLENDİRME BÜLTENİ. Pazar araştırma şirketi Grand View Research e göre, 2020 ye kadar pazarın gelişim ve değişim trendleri

BOSAD BİLGİLENDİRME BÜLTENİ. Pazar araştırma şirketi Grand View Research e göre, 2020 ye kadar pazarın gelişim ve değişim trendleri BOSAD BOYA SANAYİCİLERİ DERNEĞİ Selim Ragıp Emeç Sk. Kafaoğlu Apt. No:13 D:5 PK 34740 Suadiye- Kadıköy/ İstanbul Tel: (216) 384 74 53-93 Fax: (216) 384 69 34 bosad@bosad.org.tr BOSAD BİLGİLENDİRME BÜLTENİ

Detaylı

MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ

MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ MOTORLU KARA TAŞITLARI SEKTÖRÜ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ 31.12.2013 ANKARA 1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 3 MOTORLU KARA

Detaylı

BOSAD BİLGİLENDİRME BÜLTENİ. Denizcilik Boyalarının 2019 yılında 8,37 milyar Euro değerinde olması bekleniyor.

BOSAD BİLGİLENDİRME BÜLTENİ. Denizcilik Boyalarının 2019 yılında 8,37 milyar Euro değerinde olması bekleniyor. BOSAD BOYA SANAYİCİLERİ DERNEĞİ Selim Ragıp Emeç Sk. Kafaoğlu Apt. No:13 D:5 PK 34740 Suadiye- Kadıköy/ İstanbul Tel: (216) 384 74 53-93 Fax: (216) 384 69 34 bosad@bosad.org BOSAD BİLGİLENDİRME BÜLTENİ

Detaylı

2015 FİLO BAROMETRE. Türkiye

2015 FİLO BAROMETRE. Türkiye 1 2015 FİLO BAROMETRE Türkiye Araştırmanın sınırları Avrupa & BRT 1 1 Brezilya, Rusya, Türkiye 2002: Fransa da oluşturuldu 2005: İtalya, Portekiz, İsviçre 2006: Polonya 2007: Belçika, Çek Cumhuriyeti 2008:

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO VE TELLER Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO ve TELLER GTİP:8544 TÜRKİYE DE ÜRETIM VE DIŞ TİCARET Üretim Kablo ve teller

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ Türkiye milli katılım organizasyonunun, T.C. Ekonomi Bakanlığı'na izin başvurusu yapılmış olup, Türkel

Detaylı

GTİP 7323 Demir veya çelikten sofra, mutfak veya diğer ev işlerinde kullanılan eşya ve aksamı, yün, sünger, eldiven vb.

GTİP 7323 Demir veya çelikten sofra, mutfak veya diğer ev işlerinde kullanılan eşya ve aksamı, yün, sünger, eldiven vb. GTİP 7323 Demir veya çelikten sofra, mutfak veya diğer ev işlerinde kullanılan eşya ve aksamı, yün, sünger, eldiven vb. Temmuz 2013 1 Genel kod bilgisi: XV ADİ METALLER VE ADİ METALLERDEN EŞYA 73 Demir

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

Basın Bülteni Release

Basın Bülteni Release Basın Bülteni Release BASF, ikinci çeyrekte satış hacmini artırdı 26 Temmuz 2014 BASF, 2014 yılı ikinci çeyreğinde satışlarını yüzde 1 artırarak 18,5 milyar avroya çıkardı. Şirketin faiz ve vergi öncesi

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

1Y12 Finansal Sonuçları Analist Toplantısı. 1 Ağustos 2012

1Y12 Finansal Sonuçları Analist Toplantısı. 1 Ağustos 2012 1Y12 Finansal Sonuçları Analist Toplantısı 1 Ağustos 2012 Ajanda Son Gelişmeler Haydar Yenigün Global Ford ve Güncel Pazar Verileri Grant Belanger 1Y12 Finansal Sonuçları Oğuz Toprakoğlu Soru & Cevap Sayfa

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

SINIRLARINIZI ZORLAYABİLMENİZ" için. EPOKSİ ve POLİÜRETAN SİSTEMLERİ" tasarlıyoruz

SINIRLARINIZI ZORLAYABİLMENİZ için. EPOKSİ ve POLİÜRETAN SİSTEMLERİ tasarlıyoruz SINIRLARINIZI ZORLAYABİLMENİZ" için EPOKSİ ve POLİÜRETAN SİSTEMLERİ" tasarlıyoruz KİMAR - DURATEK 1973 KİMAR kuruldu. Mümessillik firması. 1976 KİSTAB markasıyla nontoksik kalay stabilizatörleri imalatı

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ

TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ Savaş M. ÖZAYDEMİR ESO Yönetim Kurulu Başkanı 18 Mayıs 2015 ESOGÜ Türkiye nin Mevcut Durumu ve 2023 Hedefleri! İhracatımız artıyor, ancak yüksek teknolojili

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Şubat 2010 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. DÜNYA TAKIM TEZGAHLARI SEKTÖRÜ... 3 2.1. Dünya Takım Tezgâhları İhracatı... 3 2.2. Dünya Takım Tezgâhları

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

BOSAD BİLGİLENDİRME BÜLTENİ KÜRESEL TOZ BOYA PAZARI. Genel olarak ekonomik ve ticari piyasaların desteğiyle, pazarın büyümesinde artış görülmektedir.

BOSAD BİLGİLENDİRME BÜLTENİ KÜRESEL TOZ BOYA PAZARI. Genel olarak ekonomik ve ticari piyasaların desteğiyle, pazarın büyümesinde artış görülmektedir. BOSAD BOYA SANAYİCİLERİ DERNEĞİ Selim Ragıp Emeç Sk. Kafaoğlu Apt. No:13 D:5 PK 34740 Suadiye- Kadıköy/ İstanbul Tel: (216) 384 74 53-93 Fax: (216) 384 69 34 bosad@bosad.org BOSAD BİLGİLENDİRME BÜLTENİ

Detaylı

Kısa Süreli Rüzgar Enerjisi Tahmini Giriş

Kısa Süreli Rüzgar Enerjisi Tahmini Giriş Kısa Süreli Rüzgar Enerjisi Tahmini Giriş Murat DURAK Yönetim Kurulu Başkanı (Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği-TÜREB) md@enermet.com.tr www.tureb.com.tr 5 Mart, 2010 ANKARA 1 1. Giriş (TÜREB) 2. RES Projelerinin

Detaylı

DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ

DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ DEMİR-ÇELİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ Nurel KILIÇ Dünya çelik sektöründe, 2011 yılının, kriz kayıplarının telafi edildiği bir yıl olması nedeniyle büyüme oranı % 15 ten % 6,8 e gerilemiştir. Bu nedenle Çin

Detaylı

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI.

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. 28 Şubat 2014 BASIN BÜLTENİ AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. AB (28) ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomotiv pazarı 2014 yılı Ocak ayında 2013 yılı aynı ayına göre %5 büyüdü ve toplam

Detaylı

Avrupa İşletmeler Ağı İstanbul ULUSLARARASI TİCARET MERKEZİ (ITC) ÜRÜN ANALİZLERİ GTIP 6115

Avrupa İşletmeler Ağı İstanbul ULUSLARARASI TİCARET MERKEZİ (ITC) ÜRÜN ANALİZLERİ GTIP 6115 Avrupa İşletmeler Ağı İstanbul ULUSLARARASI TİCARET MERKEZİ (ITC) ÜRÜN ANALİZLERİ GTIP 6115 KÜLOTLU ÇORAPLAR, TAYTLAR, KISA VE UZUN KONÇLU ÇORAPLAR, SOKETLER (VARİS ÇORAPLARI DAHİL) VE PATİK ŞEKLİNDE ÇORAPLAR

Detaylı

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Mayııs 2014 2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

İNŞAAT MALZEMELERİ TÜRKİYE DE ÜRETİM

İNŞAAT MALZEMELERİ TÜRKİYE DE ÜRETİM İNŞAAT MALZEMELERİ TÜRKİYE DE ÜRETİM 1990'ların başında ekonomideki gelişmeye paralel olarak inşaat malzemeleri sanayisi de olumlu gelişmeler göstermiştir. Bu dönemde inşaat malzemeleri üretimi ve ihracatında

Detaylı

GTİP 580610 KADIFE, PELUS VE TIRTIL MENSUCAT, DOKUNABILIR MADDELERDEN KURDELE

GTİP 580610 KADIFE, PELUS VE TIRTIL MENSUCAT, DOKUNABILIR MADDELERDEN KURDELE Avrupa İşletmeler Ağı İstanbul ULUSLARARASI TİCARET MERKEZİ (ITC) ÜRÜN ANALİZLERİ GTİP 580610 KADIFE, PELUS VE TIRTIL MENSUCAT, DOKUNABILIR MADDELERDEN KURDELE MAYIS 2012 Hazırlayan: ÖZGE SARIÇAY İSTANBUL

Detaylı

BİNEK OTOMOBİL HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI OCAK - MART 2010

BİNEK OTOMOBİL HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI OCAK - MART 2010 BİNEK OTOMOBİL VE HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI OCAK - MART 21 BİNEK OTOMOBİL VE HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI Türkiye Otomotiv pazarında 21 yılı Ocak-Mart dönemi binek ve hafif ticari araç toplam pazarı 13.36 adet

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü Sunum: Murat YAZICI (Daire Başkanı) Pamuğun Geleceği Şekilleniyor Konferansı Bodrum 12-14 Haziran 2014 TEKSTİL VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİ

Detaylı

TÜRK İNŞAAT VE YAPI MALZEMELERİ SEKTÖRÜ

TÜRK İNŞAAT VE YAPI MALZEMELERİ SEKTÖRÜ TÜRK İNŞAAT VE YAPI MALZEMELERİ SEKTÖRÜ İnşaat ve Yapı Malzemeleri Dünya Ticareti 2010 yılında yapı malzemelerinin dünyadaki toplam ithalatı, 2009 yılına göre %14 oranında artarak 648 milyar dolar seviyesine

Detaylı

plastik sanayi PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU TÜRKİYE Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği

plastik sanayi PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU TÜRKİYE Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği plastik sanayi 2013 TÜRKİYE PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri YÖNETİCİ ÖZETİ

Detaylı

Brezilya Plastik Ambalaj Sanayi Araştırması

Brezilya Plastik Ambalaj Sanayi Araştırması Brezilya Plastik Ambalaj Sanayi Araştırması Brezilya Nüfus açısından, 205 milyon kişi ile dünyanın 5 nci büyük ülkesi olan Brezilya, son dönemde sağlanan ekonomik büyüme ve refah düzeyinin artması ile

Detaylı

KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER

KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER NİSAN 2014 Birleşmiş Milletler (UN), Uluslararasın Para Fonu (IMF), Ekonomik İşbirliği ve Kalınma Teşkilatı (OECD) ve Dünya Bankası nın (WB), küresel

Detaylı

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1 SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv Otomotiv İç Satışlarda Hızlı Artış Temmuz Ayında Devam Ediyor. Beyaz Eşya Beyaz Eşya İç Satışlarda Artış Temmuz Ayında Hızlandı. İnşaat Reel Konut Fiyat Endeksinde

Detaylı

AKP hükümeti zamanında ekonomik büyüme ve istikrar sağlanmıştır

AKP hükümeti zamanında ekonomik büyüme ve istikrar sağlanmıştır Türkiye, AKP iktidarı zamanında ekonomik büyüme ve istikrar elde etmiştir. Bu başarı, geçmiş hükümetler ve diğer büyüyen ekonomiler ile karşılaştırıldığında pek de etkileyici değildir Temel Mesajlar 1.

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE. nerden, nereye? Sarp Kalkan. 20 Kasım 2013

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE. nerden, nereye? Sarp Kalkan. 20 Kasım 2013 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE nerden, nereye? Sarp Kalkan 20 Kasım 2013 Slayt 3 GSYH ile Perakende ve Toptan Ticarette Reel Büyüme (1998 fiyatlarıyla) 140,000 130,000 15,000

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

GTİP 842810 ASANSORLER, SKIPLI YUK KALDIRICILARI

GTİP 842810 ASANSORLER, SKIPLI YUK KALDIRICILARI Avrupa İşletmeler Ağı İstanbul ULUSLARARASI TİCARET MERKEZİ (ITC) ÜRÜN ANALİZLERİ GTİP 842810 ASANSORLER, SKIPLI YUK KALDIRICILARI HAZİRAN 2012 Hazırlayan: ÖZGE SARIÇAY İSTANBUL SANAYİ ODASI AB & Dış Ekonomik

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK

DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK 11/7/2014 DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK (Çeviren:Şeyda YILDIZ, Aybüke Tuğçe KARABÖRK) MAKİNE ŞUBESİ Kaynak: Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı (UNIDO) www.unido.org DÜNYA ÜRETİMİ 2014

Detaylı

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Başlık KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tanım İki veya daha fazla malzemenin, iyi özelliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özellik çıkarmak için, mikro veya makro seviyede

Detaylı

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013 Türkiye de Üretim Zeytin ağacında periyodisiteden dolayı zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemekte ve üretime bağlı olarak bir yıl düşük (yok yılı) bir yıl yüksek (var yılı) ürün

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ŞUBAT 2015 Şubat 2015 A. PETROL PİYASASI : 1. Şubat Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

Küresel Otomotiv Boyaları Pazarı. Bosad Genel Sekreterliği

Küresel Otomotiv Boyaları Pazarı. Bosad Genel Sekreterliği Küresel Otomotiv Boyaları Pazarı Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv boyaları küresel boya pazarının önemli bir birleşenidir. 2011 yılında bu sektör dünya çapında 705 milyon litre hacminde

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

ALMANYA KUZEY REN VESTFALYA BÖLGE RAPORU

ALMANYA KUZEY REN VESTFALYA BÖLGE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI ALMANYA KUZEY REN VESTFALYA BÖLGE RAPORU Gürhan DEMİREL Dış Ekonomik İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Kasım 2008 Kuzey Ren Vestfalya (Nord Rhein Westfalen) Almanya nın kuzey batısında,

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MART 2015 Mart 2015 A. PETROL PİYASASI : 1. Mart Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ

MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ MOTOSİKLET İTHALATINDA UYGULANMAKTA OLAN KORUNMA ÖNLEMİNİN UZATILMASINA YÖNELİK BAŞVURUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ 2012 İÇİNDEKİLER 1. BAŞVURUYA İLİŞKİN BİLGİLER... 3 1.1. BAŞVURU SAHİBİ... 3 1.2. BAŞVURU

Detaylı

BOSAD BİLGİLENDİRME BÜLTENİ. Pazar araştırma şirketi IRL, 2018 e kadar pazar gelişmelerindeki tahminlerini açıkladı.

BOSAD BİLGİLENDİRME BÜLTENİ. Pazar araştırma şirketi IRL, 2018 e kadar pazar gelişmelerindeki tahminlerini açıkladı. BOSAD BOYA SANAYİCİLERİ DERNEĞİ Selim Ragıp Emeç Sk. Kafaoğlu Apt. No:13 D:5 PK 34740 Suadiye- Kadıköy/ İstanbul Tel: (216) 384 74 53-93 Fax: (216) 384 69 34 bosad@bosad.org Avrupa Boya Pazarının Son Yıllardaki

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

KALIP SEKTÖRÜ NOTU GTİP GTİP TANIMI METAL/METAL KARBÜRLER İÇİN ENJEKSİYON/BASINÇLI DÖKÜM İÇİN

KALIP SEKTÖRÜ NOTU GTİP GTİP TANIMI METAL/METAL KARBÜRLER İÇİN ENJEKSİYON/BASINÇLI DÖKÜM İÇİN KALIP SEKTÖRÜ NOTU Gelişen teknoloji ile birlikte kalıp sektörü çok büyük bir ilerleme kaydetmiş, daha önceden kalıp ile üretilmesi düşünülemeyen parçalar bugün kalıp sektörü için çok kolay imal edilebilecek

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

2008 yılı sonuçları. Karlılık ve nakit akışındaki artış

2008 yılı sonuçları. Karlılık ve nakit akışındaki artış Basın Bülteni 2008 yılı sonuçları Karlılık ve nakit akışındaki artış Net satışlar (sabit metal ) (1) : 4,776 milyar Euro Kablo işletmelerinde organik büyüme (2) : + %6 Kar marjı (3) : 427 milyon Euro (Sabit

Detaylı

Otomobil ve Hafif Ticari Araç Pazarı 2014 Yılında %10 Daraldı.

Otomobil ve Hafif Ticari Araç Pazarı 2014 Yılında %10 Daraldı. 7 Ocak 2015 BASIN ÖZETİ Otomobil ve Hafif Ticari Araç Pazarı 2014 Yılında %10 Daraldı. Otomobil Pazarı %11,6, Hafif Ticari Araç Pazarı %4,4 Daraldı. Türkiye otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarı,

Detaylı

İ klim değişikliği probleminin giderek ciddi olarak ele alınmaya OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Elektrikli Taşıtlarda CO 2 nin Geleceği

İ klim değişikliği probleminin giderek ciddi olarak ele alınmaya OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Elektrikli Taşıtlarda CO 2 nin Geleceği SAYI 49 EKİM 2013 OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ ARAŞTIRMA GELİŞTİRME A.Ş. İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ VAKFI OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ TAŞIT ARAÇLARI YAN SANAYİCİLERİ DERNEĞİ OTOMOTİV ENDÜSTRİSİ İHRACATÇILAR BİRLİĞİ

Detaylı

ABD Case Shiller ulusal konut fiyat endeksi Temmuz'da %4.7 yükseldi. GBPUSD 1.5130 1.5160 1.5190 1.5110 1.5210 1.5100 1.5235

ABD Case Shiller ulusal konut fiyat endeksi Temmuz'da %4.7 yükseldi. GBPUSD 1.5130 1.5160 1.5190 1.5110 1.5210 1.5100 1.5235 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 09:00 EUR Almanya Perakende Satışları (Yıllık) (Ağu) AZ 3,1% 3,3% 09:45 EUR Fransa Tüketici Giderleri (Aylık) (Tem) ORTA 0,1% 0,4% 09:45 EUR Fransa

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı