PROJEM İSTANBUL ARAŞTIRMA PROJESİ. Atık Yağlardan Süperkritik Ortamda Biodizel Üretimi ve Belediye Otobüslerinde Kullanım Olanaklarının Araştırılması

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PROJEM İSTANBUL ARAŞTIRMA PROJESİ. Atık Yağlardan Süperkritik Ortamda Biodizel Üretimi ve Belediye Otobüslerinde Kullanım Olanaklarının Araştırılması"

Transkript

1 PROJEM İSTANBUL ARAŞTIRMA PROJESİ Atık Yağlardan Süperkritik Ortamda Biodizel Üretimi ve Belediye Otobüslerinde Kullanım Olanaklarının Araştırılması Proje Yüklenicisi: Yrd.Doç.Dr.Nalan A.AKGÜN Yıldız Teknik Üniversitesi Kimya-Metalurji Fakültesi 2009-İstanbul. Bu araştırma projesi Projem İstanbul kapsamında İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlatılmıştır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve araştırmacının yazılı izni olmadan çoğaltılamaz ve kopyalanamaz.

2 SONUÇ RAPORU ARAŞTIRMACININ ADI VE SOYADI: ARAŞTIRMANIN NİTELİĞİ: ÜNİVERSİTE: RAPOR NO : Yrd.Doç.Dr.Nalan A.AKGÜN Araştırma Projesi Yıldız Teknik Üniversitesi No : 2 (Temmuz 08-Ocak 09) AKADEMİK ARAŞTIRMANIN KONUSU: Atık Yağlardan Süperkritik Ortamda Biodizel Üretimi ve Belediye Otobüslerinde Kullanım Olanaklarının Araştırılması 28/1/2009 Yrd.Doç.Dr.Nalan A.AKGÜN PROJE KAPSAMINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN ÇALIŞMALAR Atık Yağlardan Süperkritik Ortamda Biodizel Üretimi ve Belediye Otobüslerinde Kullanım Olanaklarının Araştırılması başlıklı araştırma projesi önerisinde belirtildiği üzere ; o evsel atık yağlar toplanılmış ve özellikleri tespit edilmiştir, o yapılan anket çalışması ile kullanılan yağ cinsi ve kullanım alışkanlıkları belirlenmeye çalışılmıştır, o karşılaştırma olması açısından toplanılan atık yağlarla transesterifikasyon yöntemi kullanılarak biodizel üretilmiş, özellikleri tespit edilmiş ve evsel atık yağların geçirmesi gereken ön işlemler ve bu yöntemin sınırları tespit edilmiştir, o süperkritik etanol ortamındaki deneylerde ise 90 ml iç hacme sahip reaktör ve çift yüksek basınç pompası kullanılmış, yapılan deneyler sonucunda reaktörde kalma süresinin dakika arasında değiştiği, numunedeki ester içeriğinin %72-80 aralığında olduğu, örneklerin asidik kaldıkları (ph=5) tespit edilmiştir. Bunun nedeninin, gliserinin reaksiyon sonrasında biodizelden tam olarak ayrılamaması ile ilgili olduğu anlaşıldıysa da yapılan ürün özelliklerini iyileştirme konusundaki çalışmalar başarısızlıkla 2/28

3 sonuçlanmıştır. Bu durumdaki gliserin, bilinen ayırma yöntemleri ile biodizelden ayrılamamaktadır. o Proje önerisinde belirtildiği gibi reaksiyonlarda metanol kullanımına geçilmiş, aynı zamanda sistemde değişik yapılarak reaktör yenilenmiş ve 136 ml lik iç hacme getirilmiştir. Evsel atık yağlarla bar ve C aralığında farklı yağ/alkol oranlarında ve debilerde çalışılmıştır. Deneylerin tamamında ürün toplama aşamasının iki faz halinde gerçekleşmesi ve reaksiyona girmeyen fazla alkolün karışımdan uzaklaştırıldıktan sonra şeffaf renkli gliserin fazın biodizel örneklerinden kolaylıkla ayrılabilir hale gelmesi ile birlikte ürün özelliklerinde iyileşme yaşanmaya başlamıştır. Ester içeriklerinin ise %78-93 arasında değiştiği görülmüştür. o Ürün özelliklerinin iyileştirilmesi aşamasına geçilmeden önce hakemlerden gelen istek üzerine sosyal tesislerle ilgili çalışmalar başlatılmıştır. Tesislerden çıkan yağ miktarı ve özellikleri tespit edilmiş, bundan sonraki deneylerde tesislerden alınan atık yağlar kullanılarak deneysel koşullarda yeniden tarama yapılmıştır. Sosyal Tesislerden Çıkan Atık Yağ Miktarının Belirlenmesi : Sosyal tesislerde, özellikle lokantalarda kullanılan yağlar, kullanım amacına bağlı olarak değişmektedir. Bunlar; o kızartma için: katı kızartmalık yağ ve karışık bitkisel yağlar o yemeklik için: zeytinyağı, ayçiçeği ve karışık bitkisel yağlardan oluşmaktadır. Tesislerde kullanılan yağlar, daha sonra Ulusal Geri Kazanım Atık Bitkisel Yağ Toplama ve Nakliyat Ltd.Şti. tarafından toplanılmaktadır. İBB Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından tesislerden alınan atık yağ miktarı hakkında herhangi bir istatistiksel veri toplanılmadığı için (ya da tarafımıza verilemediği için) proje kapsamında, firma yetkililerinden edinilen toplanan atık yağa ait ortalama veriler esas alınmıştır. Tablo 1 de görüldüğü üzere adı geçen Sosyal Tesislerden alınan atık yağ miktarları, alımın yapıldığı tarihler dikkate alınarak ay bazında dörde (I,II,III ve IV) ayrılmıştır. Böylelikle atık yağ miktarındaki değişim; haftalık olarak izlenebilecek duruma getirilmiştir. Tablo 1 den de görüldüğü gibi toplama aralığı ve miktarı hem tesis hem de ay bazında değerlendirildiğinde, aynı değildir. Bazen hiç alım yapılmazken bazen de yüklü alımlar gerçekleştirilmiştir. Her ne kadar firma topladığı atık yağlardan biodizel ürettiğini söylese de biodizel üretiminde yağın kalitesi de son derece önemlidir. Atık yağın depolama süresi arttıkça yağın içerdiği yağ dışı unsurlar da (su, katı artıklar, un, tuz, kan vb.) bakteri oluşumuna hatta yağ özelliklerinin bozulmasına neden olabilmektedir. Sosyal tesislerden çıkan günlük atık yağ miktarının aylara göre değişimi incelendiğinde ise (Tablo 2) her ay Firmaya teslim edilen toplam günlük atık yağ miktarı yaklaşık 45 kg olup kendi aralarında ise tesislerin kış-yaz kapasitelerindeki değişime bağlı olarak değişim yaşanmaktadır. Bununla birlikte, tesislerin kapasitesi ile verilen atık yağ miktarı değerleri arasında doğrusal bir ilişkiye rastlanılmamıştır (Tablo 3 ve Şekil 1). Bunun nedeni; yağın birden fazla kullanılıyor olmasına, kullanım sonrasında doğru depolanmasına özen gösterilmemesine, vb. pek çok faktöre bağlı 3/28

4 olarak değişebilir. Tablo 3 te yer alan boşluklar, tesis atık potansiyeli hakkında kesinlikle bilgi edinilemediğini göstermektedir. Diğer taraftan, Sosyal Tesislerden gerek karşılıklı görüşme, gerek telefon ve faksla edinilmeye çalışılan bilgiler, tam olarak güvenilir olmadığı için tabloda yer alan veriler, temel olarak Ulusal Geri Kazanım Atık Bitkisel Yağ Toplama ve Nakliyat Ltd.Şti. tarafından temin edilen verilere dayandırılmıştır. Sosyal Tesislerden alınan atık yağların özellikleri ise birbirinden çok farklıdır. Örneğin Şekil 2a da görüldüğü gibi filtre kağıdından süzülürken Vita yağı kullanımı nedeniyle (laboratuar koşullarında katı olduğu için) temin edilen yağın yarısına yakını filtre kağıdında kalmakta bu da hammadde kaybına neden olmaktadır. Diğer taraftan, Şekil 2b de görüldüğü gibi bazı tesislerden alınan atık yağlar ise son derece iyi özelliklerde olup filtre kağıdı üzerinde sadece atık yağdaki asılı katı maddeler (gıda kalıntıları vb.) kalmaktadır. Sonuç olarak, tesislerden temin edilen atık yağlar, Şekil 2 de görüldüğü gibi kaba bir filtreden geçirildikten sonra başka hiçbir ön işleme tabi tutulmadan deneylerde kullanılmıştır. Transesterifikasyon Deneylerinin Yapılışı : Süperkritik alkol ortamında elde edilecek biodizel örnekleriyle karşılaştırma olması açısından atık yağlarla transesterifikasyon yöntemiyle de biodizel üretilmiştir. Deneyler, Şekil 3 deki deney düzeneğinde; yağ hacminin %0.1 i kadar NaOH katalizörü, hacimce 1/3 oranında metanol (40 ml) kullanılarak sabit sıcaklıkta (yaklaşık 80C) ve sabit karıştırma hızında (1000 rpm) gerçekleştirilmiştir. Reaksiyon süresi (1 h) sona erince faz ayrımı için bir süre beklenilmiş ve gliserin (Şekil 4) ortamdan uzaklaştırılmıştır. Alkol+ham biodizel karışımı ise ph kontrolü altında H 3 PO 4 ilavesiyle nötralize edilmiştir. Oluşan tuzlar filtre edilerek ayrıldıktan sonra karışımdaki fazla alkol, vakumlu-döner buharlaştırıcıda geri kazanılmıştır. Bundan sonra reaksiyonda oluşan suyun uzaklaştırılması ve FFA değerinin azaltılması için ham biodizel, Na 2 SO 4 ve Ca(OH) 2 ile muamele edilmiştir. Elde edilen biodizelin, EN standardına uygunluğu viskozimetre, Karl Fischer, FFA, yoğunluk vb. analizlerle tespit edilmeye çalışılırken FAME içeriği ise GC analizi ile belirlenmiştir. 4/28

5 Tablo 1. Ulusal Geri Kazanım Atık Bitkisel Yağ Toplama ve Nakliyat Ltd.Şti tarafından sosyal tesislerden alınan aylık atık yağ miktarı (kg) SOSYAL MAYIS HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL EKİM KASIM ARALIK TESİSLER I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV Haliç Kasımpaşa Lojistik Florya Çamlıca İstinye Beykoz Kartal Dragos Beykoz Koru Arnavutköy Dolmabahçe Küçükçekmece /28

6 Tablo 2. Sosyal tesislerden çıkan günlük atık yağ miktarının aylara göre değişimi (kg) SOSYAL TESİSLER MAYIS HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL EKİM KASIM ARALIK ORTALAMA Haliç Kasımpaşa Lojistik Florya Çamlıca İstinye Beykoz Kartal Dragos Beykoz Koru Arnavutköy Dolmabahçe Küçükçekmece /28

7 KAPASİTE (kişi) Tablo 3. Kapasite ile ortalama atık yağ miktarı arasındaki ilişki SOSYAL TESİSLER KAPASİTE ORTALAMA (kişi) (kg) Avcılar Arnavutköy Başakşehir Beykoz Beykoz Koru Çamlıca Dolmabahçe Fethipaşa Florya Gözdağı Haliç İstinye Kartal Dragos Kasımpaşa Küçükçekmece Lojistik (K.çekmece) Zeytinburnu ATIK YAĞ MİKTARI (kg) Şekil 1. Kapasite (kişi) ile ortalama atık yağ miktarı (kg) arasındaki ilişki 7/28

8 Tesisten geldiği zaman Filtre aşaması Filtre kağıdında kalan katı yağ (a) Çamlıca Sosyal Tesisleri Süzülmüş (sol) ve süzülecek (sağ) olan yağ katı yağ Filtre aşaması Filtre kağıdında kalan kalıntılar (b) Florya Sosyal Tesisleri Şekil 2. Sosyal Tesislerden alınan atık yağlardan bazıları 8/28

9 Şekil 3. Transesterifikasyon deney düzeneği (a) soğuma aşaması (farklı tesislerden alınan farklı özellikteki yağlardan elde edilmiş reaksiyon karışımlarının fiziksel özelliklerindeki farklılık) 9/28

10 biodizel faz gliserin faz (b) faz ayrımı için bekleme aşaması Şekil 4. Transesterifikasyon reaksiyonu sonrası GC analizi : GC analizleri, Varian marka 450-GC model GC de, CP-9080 (30mx0.32mmx0.25µm) kapiler kolon ve standart metot kullanılarak kendi laboratuarlarımızda gerçekleştirilmiştir. Enjeksiyon port sıcaklığı 250C, split oranı: 100, detektör sıcaklığı: 250C, fırın sıcaklığı: 210C (izotermal) olup FID detektör kullanılmıştır. Süperkritik Metanol Ortamında Reaksiyon : Süperkritik alkol ortamında sürekli sistemde biodizel üretimini içeren deneyler; kısmen Yıldız Teknik Üniversitesi BAPK (no: ) tarafından desteklenmiş olan ve kısmen de TÜBİTAK 107M243 nolu proje kapsamında desteklenmekte proje kapsamında kurulan düzenek kullanılarak gerçekleştirilmiştir (Şekil 5). Sistem; alkol ve yağ depolarından, iki adet yüksek basınç pompasından, bir adet boru tipi yüksek sıcaklık fırınından oluşmaktadır. Fırın sıcaklığı ±1ºC de PID kontrol edici ile sistem basıncı ise BPR ile kontrol edilmektedir. Deneylerin gerçekleştirildiği paslanmaz çelik boru tipi reaktör ise 136 ml lik bir iç hacme sahiptir. Önceki çalışmalarda elde edilen sonuçlara bağlı olarak estere dönüşümü etkileyen parametreler; basınç, sıcaklık ve debi olarak seçilmiştir. Deneylerde, sosyal tesislerden alınan atık yağlar, birbiriyle karıştırılarak kullanılmıştır. Reaksiyon koşullarını belirlemek içinse Shimoyama ve ark. nın + (2007) yapmış olduğu çözünürlük çalışmasından (Şekil 6) yola çıkılarak (T>270C, P>85 bar olmalı) basınç bar, sıcaklık C, debi ml/dak. aralığı olarak seçilmiştir. Reaktörde kalma zamanı ise reaksiyon koşullarının değişimine bağlı olarak ve Mathcad 14.0 programı kullanılarak yapılan bir hesaplama yöntemi ile tespit edilmiştir. Bu hesaplamaya göre reaktörde kalma zamanı dak. arasında değişmektedir. 10/28

11 Şekil 5. Sürekli sistemde süperkritik alkol ortamında biodizel üretimi akış şeması Şekil 6. Shimoyama ve ark. nın (2007) yapmış olduğu çözünürlük çalışması + Shimoyama Y., Iwai Y., Jin B.S., Hirayama T., Arai Y., Measurement and correlation of vapor liquid equilibria for methanol + methyl laurate and methanol + methyl myristate systems near critical temperature of methanol, Fluid Phase Equilibria, 257 (2007) /28

12 Bu aşamada yapılan deneylerde, yağ ve alkol, yüksek basınç pompaları yardımıyla ayrı ayrı reaktöre beslenilmiş, reaksiyon süreci başlatılmadan önce sistemin çalışma koşulları açısından dengeye gelmesi için beklenilmiştir yani yaklaşık 160 ml lik numunenin sistemi süpürmesi için beklenilmiştir. Reaksiyon sürecinde ise her bir koşul için 1 saat boyunca numune toplanılmıştır. Reaksiyona girmeyen fazla alkol, döner buharlaştırıcıda geri kazanıldıktan ve gliserin faz ayrıldıktan sonra numuneler, GC de analiz edilmiştir. Sonuç olarak, deneylerde %60 ester içeriği üzerine çıkılamadığı yani dönüşümün seçilen reaksiyon koşulu aralığında tam olarak sağlanamadığı gözlenmiştir. Yapılan bu denemelere ait değerlendirme sonucunda; seçilen debi aralığının reaktörde (136 ml) yağ ve alkol fazların tam karışmasını (yani tek faz olmasını) sağlayamadığı görüşüne varılmıştır. Bu noktadaki en önemli ayrıntı, mevsim dönüşümüdür. Her ne kadar reaksiyon yüksek basınçta ve kapalı ortamda gerçekleşse de yağ ve alkolün pompaya beslenme aşaması (plastik hortumla sağlanmaktadır) dış ortama açıktır (Şekil 7) ve mevsim dönüşümüne bağlı olarak lab. koşullarındaki sıcaklık farkından etkilenmekte, yağ donma eğilimine geçmektedir. karıştırma besleme Şekil 7. Deney düzeneğinde değişiklik Bu noktada, bir çözüm yolu olarak, iki yüksek basınç pompasından biri iptal edilmiş ve yağ ile alkol, manyetik karıştırıcıda karıştırılarak tek pompa üzerinden reaktöre beslenilmiştir. Çalışma koşullarında basınç ve sıcaklık aralığı aynı kalmakla birlikte, karışım oranı hacimce 1:1.5 yağ:metanol oranı olarak seçilmiş ve ml/dak lık debiler için reaksiyonlar gerçekleştirilmiştir. GC analizleri sonucunda yine pek bir iyileşmenin gerçekleşmediği gözlenince de karışım oranı hacimce 1:1 yağ:metanol oranı olarak yeniden düzenlenmiş ve debi taraması yapılmıştır. Sonuçta, 250 bar ve 400C de, hacimce 1:1 yağ:metanol oranı için dönüşüm; %98 in üzerinde elde edilmiştir. Bununla birlikte, yavaş debilerde, reaksiyon sırasında daha fazla su oluşumu gözlenildiği ve bu da işlemlerin artmasına (Na 2 SO 4 ve Ca(OH) 2 den geçirerek filtre etme) neden olduğu için emisyon testine gidecek 5 L lik numune, 1 ml/dak lık debide toplanılmıştır. 12/28

13 Analiz aşaması : Emisyon testine gidecek numunenin biriktirilmesi aşaması yaklaşık 1 aylık dönemi kapsadığı için numunenin emisyon testine gitmeden önceki son özellikleri yeniden tespit edilmiştir. Buna göre, numunenin nem içeriği= Şekil 8. Nem tayin cihazı Şekil 9. Viskozimetre Şekil 10. Oksidasyon stabilitesi test cihazı (Rancimat 743 model) 13/28

14 numunenin nem içeriği=530 ppm (<500, standart değere yakın) FFA=0.37 (<0.5, standart değere uygun) =0.836 (20C, standart değere uygun ) KI= (20C, ticari biodizel örneklerine uygun) Oksidasyon stabilitesi = 1.6 h (ticari biodizel örneklerine uygun) ph=6.7 Üst ısıl değeri : 9447 cal/g Alt ısıl değer : 8527 cal/g Ester içeriği : %99 (Şekil 11) Şekil 11. Emisyon testine giden numunenin FAME analizine ait GC kromatogramı 14/28

15 SONUÇLAR VE YORUM Evsel atık yağlardan süperkritik metanol ortamında biodizel üretiminin amaçlandığı proje, sosyal tesislerden çıkan atık yağların kullanımını da kapsayacak şekilde genişletilmiş ve sistemde yapılan pek çok modifikasyon sonucunda başarıyla tamamlanmıştır. Şekil 12a dan görüleceği üzere numune toplama aşaması son derece berraktır. Reaksiyona girmeyen fazla alkol ortamdan uzaklaştırıldıktan sonra gliserin fazı (Şekil 12c) rahatlıkla biodizel ile faz oluşturabilmektedir. Gliserin faz (Şekil 12d) %95 saflığın üzerindedir. (a) Numune toplama aşaması (b) Faz ayrımı (c) Gliserin fazın gözlenmesi (d) Saf gliserin eldesi Şekil 12. Reaksiyon aşamasından görüntüler 15/28

16 Şekil 13 den de görüldüğü üzere atık yağlardan ticari olarak transesterifikasyon yöntemiyle biodizel üretimi öncelikle atık yağın kalitesine bağlıdır ve yağın özelliklerinin iyileştirilmesi, üretime geçilmeden önce yapılması gereken en önemli adımlar arasında yer alır. Çünkü atık yağın içerdiği su oranı reaksiyon sırasında sabunlaşmaya (katalizörü fazla oranda harcayacağı için), yağ dışı unsurlar ise reaksiyonun ilerlememesine neden olacaktır. Bununla birlikte kullanılacak katalizörün cinsi ve miktarı da önemlidir. Reaksiyon sonrası çıkan ham gliserin ise %65 saflıkta olup ticari olarak kullanılabilmesi için saflaştırılması gereklidir. Sonuç olarak, yapılan bu çalışma göstermiştir ki süperkritik metanol ortamında biodizel üretimi Şekil 13 de sarı ile işaretlenmiş adımların atlanmasına neden olmaktadır. Katalizör kullanılmadığı için katalizöre bağlı tüm sorunlar da kendiliğinden ortadan kalkmaktadır. Atık yağın içerisinde yüksek oranda su olsa bile suyun varlığı reaksiyonun oluşmasına engel teşkil etmemektedir. Bununla birlikte, reaksiyon sonrasında karışımdan suyun hemen uzaklaştırılması gerekir. Böylelikle, ham biodizelin ekstra iyileştirme işlemlerine tutulmasına da gerek kalmaz. Belki de en önemlisi reaksiyon sonucunda gliserinin saf olarak üretilmiş olması ticari olarak üretim aşamasına bir katma değer sunabilir. Şekil 13. Atık yağdan ticari olarak biodizel üretim prosesi Bu araştırma sonunda çıkarılabilecek diğer önemli bir sonuç ise biodizel üretiminin, sosyal tesislerden çıkan atık yağların bir bertaraf etme yöntemi olarak düşünülmesi durumunda; 1- öncelikli olarak aylık atık yağ üretim miktarları ve kaliteleri ciddi bir takibe alınmalıdır, 2-tesislerden çıkan yağ miktarı tek başına belediye otobüslerinde B5 kullanımını sağlayacak durumda olmadığı için ekstra yağ kaynakları devreye alınmalıdır. 16/28

17 EKLER EK 1. Reaktörde Kalma Zamanının Hesaplanması T 623 K Çalışma sıcaklığı P 250 bar Çalışma Basıncı Tcc Pcc R wc kij 0 a R2 Tcc 2 Pcc T Tr Tcc a K wc wc K 1 Tr a2 b2 a RTcc Pcc a a b f( ) b2 3 P b2 2 RT a2b2 3b2 2 P 2b2RT a2 ( b2p RT) P M( P) b2p P RT 3b2 2 P 2b2RT a2 b2 3 P b2 2 RT a2b2 v( P) polyroots ( M( P) ) ( P) v( P) 32 2 V 136 ml P 250 ( P) Çalışma basıncı ve sıcaklığındaki metanol yoğunluğu ro ( P) Fyað 1.1 Fmeoh Fyað Fmeoh t V Fmeoh Fyað1 ro t dak 17/28

18 EK 2. Emisyon Testi Sonuçları Motor performansı ve emisyon testi Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Otomotiv Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr.Muammer Özkan ve ekibi tarafından gerçekleştirilmiştir. Motor performansı ve emisyon testleri için motorin numunesi değerleri referans olarak alınmış olup karşılaştırmalı değerler grafiklerle gösterilmiştir. Beklenildiği gibi NO x değerleri motorinden yüksek çıkmıştır. Motor Performansı : Motorin için : Devir (d/d) Güç (kw) Tork (Nm) Özgül yakıt sarfiyatı (g/kwh) B100 için : Devir (d/d) Güç (kw) Tork (Nm) Özgül yakıt sarfiyatı (g/kwh) /28

19 Güç D2 Güç B Moment D2 Moment B Be D2 Be B100 19/28

20 Emisyon testleri : Motorin için : CO 2 HC NOx Opacity CO (%) (%) (ppm) O 2 (%) (ppm) (%) B100 için : CO (%) CO 2 (%) HC (ppm) O 2 (%) NOx (ppm) Opacity (%) CO D2 CO B /28

21 CO2 D2 CO2 B HC D2 HC B NOx D2 NOx B100 21/28

22 Opacity D2 Opacity B /28

23 EK 3. Dünyada Biodizel Üretimi ve İzlenen Politikalar AVRUPA ÜLKELERİNE BAKIŞ Toplu taşımacılıkta kullanılan araçlarda biodizelin kullanımı Avrupa da daha çok çevreci kuruluşların katkıları, özel toplu taşıma şirketlerinin üniversitelerle yapmış oldukları ortak araştırmalar sonucu deneme amaçlı olarak başlatılmıştır. Örnek, Ljubljana toplu taşıma şirketi ile Maribor Üniversitesi Mekanik Mühendisliği Fakültesi arasındaki ortak çalışma sonucu 2 otobüs biodizel harmanlarını deneme amaçlı kullanmaya başlamıştır. FRANSA (http://www.civitas-initiative.org) Toulouse kentinde (Fransa) CIVITAS MOBILIS projesi kapsamında Şubat 2008 den itibaren 130 otobüste B30 kullanımı başlatılmıştır. CNG Otobüs Şirketi dizel otobüslerde yaptıkları düzenlemeleri 2009 sonuna kadar bitirmeyi hedeflemektedir. YUNANİSTAN (http://www.crete-region.gr) 23/28

24 Roma da (İtalya) Şehir Meclisi nin aldığı bir kararla 2800 halk otobüsünün 200 tanesi 2008 in sonuna kadar B20 kullanımına geçmiştir. Neste Oil biodizel firmasının katkılarıyla Helsinki de 25 halk otobüsü B20 kullanımına başlamış olup 2010 yılına kadar 1400 otobüsün 700 kadarının dönüştürülebilmesi için de EUR/yıl bütçe ayrılmıştır. Tüm bu bireysel çabaların dışında asıl önemli olan Avrupa Birliği ne bağlı üye ülkelerin almış oldukları ortak kararlardır. Ülkeler, ulusal göstergelerine bağlı olarak kapasite belirlemekte ve satış politikası uygulamakta serbest olmakla birlikte esas hedef 2010 yılında ulaşımda %5,75 oranında bioyakıt kullanımına geçmektir. Bioyakıt kullanımını cesaretlendirmede ise en büyük rol biodizel üretimine ve kullanımına aittir. EU27 raporuna göre [http://www.cres.gr/biodiesel] ; Kullanılan hammaddeler : Bitkisel kaynaklı yağlar (teknik nedenlerden dolayı yaklaşık %85 i kanola olmak üzere ayçiçek, soya, palm), atık bitkisel kaynaklı yağlar, kızartma yağları, hayvansal yağlar (tallow, balık yağı ve yellow grease) kullanılmaktadır. o Kanola üreticisi ülkeler : Fransa, Almanya, İngiltere, Avusturya, Polonya, Ukrayna, İtalya, Çek Cumhuriyeti. Toplam üretilen miktar 15.3 milyon ton ( sezonu) o Ayçiçeği üreticisi ülkeler : Fransa, Macaristan, İspanya. Toplam üretilen miktar 4.1 milyon ton ( sezonu) o Soya üreticisi ülkeler : Birçok Avrupa ülkesinde yetiştirilmekte. Toplam üretilen miktar yaklaşık 1milyon ton ( sezonu) o Palm üreticisi ülkeler : Malezya ve Endonezya. Avrupa ülkeleri tarafından ithal edilen miktar 4.5 milyon ton ( sezonu). Belçika biodizel pazarı : Belçika biodizel üretimine 2006 da başlamıştır. Bu dönemde kapasite 85 bin ton/yıl iken üretim Haziran 2007 de 335 bin tona, 2008 de ise 660 bin tona ulaşmıştır. o Biodizel üretim hedefi: 380 bin m 3 /yıl (Kasım 2006-Aralık 2012) o Harmanlama hedefi: min. %3,37 (2006), %4,29 (2007) ve sonrası için %5 o Biodizel kullanımı için vergi indirimi: 0,012 /L (toplu taşımacılıkta daha yüksek indirim söz konusu) o Biodizel pazarı, uygulanan üretim kotaları çerçevesinde korunmaktadır. o 2005 yılında 54 bin ton yağlı tohum üretilmesine rağmen ithal edilen kanola tohumu miktarının 765 bin tona ulaşması biodizel üretimdeki en büyük zayıflık olarak tanımlanmıştır. o Limanların varlığı, biodizel hammaddesinin ithal edilmesi konusunda en büyük fırsat olarak görülmektedir. o Toplu taşımacılıkla ilgili şirketlerin henüz biodizele ilgi göstermemesi nedeniyle bu konuda ciddi bir uygulamaya rastlanılmamaktdır. Sadece TEC firmasına ait örnek bir çalışma mevcuttur. Firma tarafından 270 adet yeni otobüs alınmıştır ama bunlar B5 in üzerindeki harmanlamayı kaldıramayacak durumdadır. o Taşımacılıktaki kullanımı ve tarımsal arazi potansiyelinin karşılaştırılması sonucu ülkede 2010 sonrası için herhangi bir biodizel üretim hedefi konulmamıştır. 24/28

25 Bulgaristan biodizel pazarı : Bulgaristan biodizel üretimine 2001 de SAMPO AD şirketi ile (kapasite 3 bin ton/yıl) başlamıştır. Bu aşamada en çok kullanılan hammadde; lokanta zincirlerinden toplanan atık yağlar olsa da 2006 ya doğru üretim ayçiçeği ve soya yağına doğru kaymıştır. o Bioyakıt kullanım hedefi: %2 (2008 de), %5,75 (2010 da), %10 (2015 de) o Vergi indirimi: 19 Haziran 2007 de yayınlanan kanuna göre biodizel harmanları için vergi alınmayacaktır o 1 Ocak 2008 den itibaren B5 kullanımına geçilmiştir. o Biodizel piyasasında üretim kotası uygulanmamaktadır. o Soya ve kanola bitkileri ülke iklimine uygun olarak henüz yetiştirilemediği ve ayçiçek yağının da yüksek oranda iyot içermesi nedeniyle ciddi hammadde sıkıntısı yaşanılmaktadır. Buna rağmen Enerji Bakanlığı B50 kullanımına destek vermektedir. o Tarım alanlarının enerji bitkilerinin ekimine uygun olması nedeniyle Bulgaristan, biyoyakıt kullanım hedefini daha çok biokütleye dayandırmıştır. Yunanistan biodizel pazarı : Yunanistan biodizel üretimine Aralık 2005 de Hellenic Biopetroleum şirketi ile (kapasite 40 bin ton/yıl) başlamış ve kısa zamanda 9 tesis ile 440 bin ton/yıl kapasiteye ulaşmıştır. o Bioyakıt kullanım hedefi: %5,75 (2010 da), o Biodizel pazarı, uygulanan üretim kotaları çerçevesinde korunmaktadır. o Hammadde: Kanola ve soya yağları (%70-80 oranında) ithal edilmektedir. Yaklaşık %30 oranında yerli üretim pamuk ve ayçiçeği yağları kullanılmaktadır. Son zamanlarda atık yağ kullanımı da üretimde önemli rol oynamaya başlamıştır. o Son kullanıcı tam olarak tanımlanmamış olmakla birlikte hammadde kaynaklarındaki değişim nedeniyle biodizelin kalitesi de sürekli olarak değişmektedir. o Kullanım: 2006 da B2 ile başlamış olup 2009 da B5 e geçilmesi hedeflenmektedir. Avusturya biodizel pazarı : Yaklaşık 326 bin ton/yıl üretim kapasitesine sahip 12 tesis ile biodizel üreten Avusturya kapasitesini 2008 de 406 bin ton/yıl a çıkartmıştır. Biodizel kalitesi konusundaki ilk standartları (1991) koyan bir ülke olarak Avusturya günümüzde max 10mg/kg kükürt ve hacimce %4,4 biodizel içeren dizeli Diesel Bio Plus adıyla satmaktadır. Belçika biodizel pazarı : Biodizele ve bioyakıtlara en çok destek veren ülke olmasına rağmen biodizel üretimine 2004 ün sonlarında başlanılmıştır. Hükümet, kanola yağı üretimini (vergisiz) teşvik etmektedir. Kıbrıs biodizel pazarı : Biri Limasol da (1000 ton/gün) diğeri Larnaka da (5000 ton/yıl) olmak üzere üretim yapan 2 biodizel tesisi vardır. Mayıs 2007 de genetiği değiştirilmiş bitkilerden yapılmış bioyakıtların ithali yasaklandığı için yerel enerji bitkileri konusunda yapılan araştırmalara hız verilmiştir. Çek Cumhuriyeti biodizel pazarı : Avrupa Birliği üyesi olmadan öncesinde biodizel üretimi ve kullanımı konusunda çalışmaların devlet tarafından desteklediği, standartların oluşturulduğu (ČSN ) bir ülke olup harmanlama oranı bugün dahi %31 seviyelerindedir. Çek Cumhuriyeti nde 2006 da biodizel üretimi 110 bin ton düzeyinde gerçekleşmiş ve büyük bir kısmı diğer Avrupa ülkelerine satılmıştır. Belki de bu nedenledir ki 1 Ocak 2007 den itibaren B100 kullanımı vergiden muaf hale getirilmiştir. 25/28

26 Danimarka biodizel pazarı : Emmelev ve Daka adlı 2 biodizel üreticisi firmaya sahiptir. Biodizel üretimine EU kuralları gereği yeni başlamış bir ülke olarak 2005 de 71 bin 2006 da 80 bin ton üretim gerçekleştirmiştir. Estonya biodizel pazarı : Otomobil üreticisi firmaların bioyakıt konusundaki şüphelerinden dolayı biodizel üretimi konusunda fazla gelişmenin yaşanmadığı bir ülkedir de 7000, 2006 da bin ton üretim gerçekleştirmiş olup %85 ini diğer Avrupa ülkelerine satmıştır. Finlandiya biodizel pazarı : Bioyakıtlar konusundaki hedefi; 2005 için sadece %0,1, 2010 yılı için %2 den daha fazla olmayan bir ülkedir. Hükümetin bioyakıtlar konusundaki negatif yaklaşımına rağmen Neste Oil, biodizel konusunda bağımsız bir üretime geçmiştir. 2012/2017 için hedefi en az 2 milyon ton/yıl kapasiteye ulaşmaktır. Fransa biodizel pazarı : İlk biodizel üretimine 1992 de başlayan Fransa, hem 10 yıldan fazla bir süredir bioyakıtların kullanımının hem de harmanlamanın teşvik edildiği bir ülkedir hem de Avrupa da biodizelin en büyük çıkış noktalarından birisidir yılında biodizel üretimi 743 bin ton tüketimi ise 631 bin ton civarında gerçekleşmiştir. Gerekli olan bitkisel kökenli hammaddenin %65 i kanola, %15-20 si ayçiçeği yağı olup geri kalanı soya ve palm olarak ithal edilmektedir. Ülkede B30 harmanları ticari olarak 6000 den fazla ticari araçta kullanılmaktadır. 13 rafineriden 7 sinde %2-5 oranında FAME harmanlaması yapılmaktadır. 1 Ocak 2008 den itibaren ise E85 (%5-7 FAME içeren bioetanol kullanımı) projesi devreye alınmıştır. Almanya biodizel pazarı : Almanya, EU27 kapsamında en büyük biodizel üreticisi olup 2006 Haziran ayında üretim kapasitesi tona, Temmuz 2007 de ise tona ulaşmıştır den fazla halka satış istasyonu vardır. Satılan biodizelin %40 dan fazlası B5 in altındaki harmanlardan (DIN EN590 standartına uygun) oluşmaktadır. B100 için kullanılan standart DIN EN14214 olup otomobillerde kullanımı için Volkswagen, Audi, Seat ve Skoda, otobüs gibi ağır taşıtlarda kullanımı için DaimlerChrysler, tarımsal araçlarda kullanımı için se diğer firmalar garanti vermektedir. Federal Çevre Bakanlığı nın bioyakıt kullanımında 2020 hedefi %17 olup bu hedefe B100, sentetik bioyakıtlar ve diğer biokütlesel kaynaklar kullanılarak ulaşılması planlanmaktadır. Hükümet, sanayide alternatif yakıt kullanımına ise uzun vadeli bir strateji le ulaşmayı hedeflemektedir. Maceristan biodizel pazarı : 1999 dan beri tarımsal amaçlar için üretilmesine rağmen çiftçiye getirdiği ek maliyet nedeniyle 2003 e kadar biodizel üretimi durdurulmuştur. EU kuralları gereği 2004 te yeniden faaliyete geçilmiş, üretim 2006 da 12 bin tona, 2007 de ise 21 bin tona ulaşmıştır. İtalya biodizel pazarı : İtalya da biodizel üretimi 2006 da tona ulaşmıştır, üretimin üçte ikisi ise Almanya, Fransa, Avusturya ve İspanya ya satılmaktadır. En çok kullanılan hammadde (%70 oranında) kanola yağı olup diğer Avrupa ülkelerinden ithal edilmektedir. 26/28

27 Letonya biodizel pazarı : Biodizel üretimi 2005 te 5000 tondan 2006 da 7000 tona çıkmış olup B5-B30 harmanları kullanılmaktadır. Üretilen biodizelin %71 i diğer Avrupa ülkelerine satılmaktadır. Litvanya biodizel pazarı : Biodizel üretimi 2005 te 7000 tondan 2006 da tona çıkmış olup üretilen biodizelin %63 ü diğer Avrupa ülkelerine satılmaktadır. Ayrıca Biofuel Cities adı altında bir yapılanmaya geçilmiştir. Son gelişmelerin paylaşıldığı yedi katılımcıyı da (SenterNovem, EXERGIA, ICLEI, IPiEO, INEM, NEN ve VITO) içeren bu yapıda; bioyakıtlar konusunda araştırmaların ve uygulamaların yapılması, hareketliliğin sağlanması, yerel hükümetlerin özel ihtiyaçlarının belirlenmesi ve bioyakıt politikalarının güncellenmesi esastır (www.biofuel-cities.eu). AMERİKA EYALETLERİNE BAKIŞ Amerika da ise toplumsal büyüme ve daha uzak mesafelere topluca hareket etme isteği, çevresel faktörler, enerji kaynaklarının doğru kullanımı konusu toplu taşıma sistemleri nin oluşturulmasında dikkat edilmesi gereken ana faktörleri oluşturmuştur. Mevcut sistemlerin eskimesi, servis alanlarının ve sıklılığının artması ya da verimliliğinin düzenlenmesi gerekliliği üzerine yapılan araştırmalar bu konuda radikal kararlar alınmasını da zorunlu hale getirmiştir. Bunun üzerine, The Transit Cooperative Research Program (TCRP) taşımacılık alanında planlama, konfigürasyon, cihaz, taşıt, işletme, insan kaynakları, bakım, politika ve hizmetler dahil olmak üzere yakın vadede sunulması gereken acil çözümler servisi kurulmuştur (1992). Bu program çerçevesinde ele alınan konu başlıklarından biri de biodizel kullanımı ile ilgilidir. Öncelikli olarak, soya yağından biodizel üretimi, çevresel etkileri, dizel ile harmanlanması, güvenli kullanımı ve depolanması konuları araştırılmış, dizelden daha pahalı bulunmasına rağmen emisyonlar konusunda gösterdiği başarı nedeniyle incelenmesi gereken alternatif bir yakıt olduğuna karar verilmiştir. İkinci değerlendirme aşamasına kadar - yakıt özelliklerinin, kalite ve performansın belirlenmesi - biodizel yönetim planlaması konusunda gerekli kaynakların oluşturulması - bölgesel satıcıların belirlenmesi, kalite ve kontrol mekanizmasının oluşturulması, - depolama aşamasında bakteri oluşumunun önlenebilmesi için gerekli katkılar ve miktarının belirlenmesi, - periyodik yakıt testlerinin neler olacağı, - yöresel iklim koşullarına bağlı olarak harmanlama yüzdesinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Son yıllarda ise daha çok yenilenebilir enerji kaynaklarını ve enerji verimliliğini içeren programlar çerçevesinde toplu taşımacılıkta kullanılan otobüslerde biodizel kullanımını başlatılmıştır. Örneğin, 27/28

28 Bölge/Eyalet Belediyeye ait araç sayısı Biodizel Başlangıç (adet) kullanım modeli tarihi Orlando 290 halk otobüsü B20 Kasım 2008 Arlington County, 350 araç (125 i okul servis B20 Virginia otobüsü) City of Flagstaff, 160 araç B20 Ağustos, 2003 AZ Medford, New 40 sarı renkli okul servis B Jersey, otobüsü Olympia, Illinois 33 sarı renkli okul servis B2 Ağustos, 2002 otobüsü Clark County, 1,200 sarı renkli okul servis B20 Mayıs, 2003 Nevada. otobüsü South Florida 10 lokomotif içeren tren B99 Kasım 2008 Bu formda belirtilen bilgilerin doğruluğunu ve uygunluğunu bilgilerinize sunarım. Yrd.Doç.Dr.Nalan A.AKGÜN 28/28

Trigliserid : Bitkisel Yağ Alkol : Metanol, Etanol, Bütanol, Katalizör : Asit ve Baz Katalizörler Ester : Biyodizel Gliserin : Yan Ürün

Trigliserid : Bitkisel Yağ Alkol : Metanol, Etanol, Bütanol, Katalizör : Asit ve Baz Katalizörler Ester : Biyodizel Gliserin : Yan Ürün BİYODİZEL BİYODİZEL NEDİR? Kolza (kanola), ayçiçek, soya, aspir gibi yağlı tohum bitkilerinden elde edilen bitkisel yağların veya hayvansal yağların bir katalizatör eşliğinde kısa zincirli bir alkol ile

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU HAZİRAN 2015 Haziran 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Haziran Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2015 Mayıs 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Mayıs Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU AĞUSTOS 2015 Ağustos 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Ağustos Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ŞUBAT 2015 Şubat 2015 A. PETROL PİYASASI : 1. Şubat Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MART 2015 Mart 2015 A. PETROL PİYASASI : 1. Mart Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU NİSAN 2015 Nisan 2015 A. PETROL PİYASASI : 1. Nisan Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EYLÜL 2015 Eylül 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Eylül Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

1. Biyodizel Nedir? 2. Biyodizel in Tarihsel Gelişimi. 3. Biyodizel Üretim Aşaması. 4. Dünyada Biyodizel. 5. Türkiyede Biyodizel

1. Biyodizel Nedir? 2. Biyodizel in Tarihsel Gelişimi. 3. Biyodizel Üretim Aşaması. 4. Dünyada Biyodizel. 5. Türkiyede Biyodizel SİNEM ÖZCAN 1. Biyodizel Nedir? 2. Biyodizel in Tarihsel Gelişimi 3. Biyodizel Üretim Aşaması 4. Dünyada Biyodizel 5. Türkiyede Biyodizel 6. Biyodizel in Çevresel Özellikleri & Faydaları 7. Çeşitli Biyodizel

Detaylı

ULUSAL YAKIT : BİYODB

ULUSAL YAKIT : BİYODB ULUSAL YAKIT : BİYODB YODİZEL 10 AĞUSTOS A 2005 Prof. Dr. Hüseyin H ÖĞÜT Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi, KONYA Dr. Yahya ULUSOY Uludağ Üniversitesi Teknik Bil. MYO, BURSA Yrd. Doç.. Dr. Hidayet OĞUZO

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2015 Temmuz 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Temmuz Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU Mart 2017 A. PETROL PİYASASI 1. Mart Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU Aralık 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Aralık Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU Ocak 2017 A. PETROL PİYASASI 1. Ocak Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU Şubat 2017 A. PETROL PİYASASI 1. Şubat Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU AĞUSTOS 2016 Ağustos 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Ağustos Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU Nisan 2017 A. PETROL PİYASASI 1. Nisan Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU Mayıs 2017 A. PETROL PİYASASI 1. Mayıs Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU Ağustos 2017 A. PETROL PİYASASI 1. Ağustos Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU Temmuz 2017 A. PETROL PİYASASI 1. Temmuz Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2015 Ekim 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Ekim Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU Haziran 2017 A. PETROL PİYASASI 1. Haziran Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU Eylül 2017 A. PETROL PİYASASI 1. Eylül Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2016 Temmuz 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Temmuz Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2014 Ankara 2014 1. Mayıs Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar Ülkemizin

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU NİSAN 2016 Nisan 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Nisan Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2016 Ekim 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Ekim Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU KASIM 2016 Kasım 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Kasım Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU KASIM 2015 Kasım 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Kasım Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EYLÜL 2016 Eylül 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Eylül Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2014 Ankara 2014 1. Ekim Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar Ülkemizin

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2014 Ankara 2014 1. Temmuz Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU OCAK 2016 Ocak 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Ocak Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2016 Mayıs 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Mayıs Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ARALIK 2015 Aralık 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Aralık Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ARALIK 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ARALIK 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ARALIK 2014 Ankara 2014 1. Aralık Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU AĞUSTOS 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU AĞUSTOS 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU AĞUSTOS 2014 Ankara 2014 1. Ağustos Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MART 2016 Mart 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Mart Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EYLÜL 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EYLÜL 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EYLÜL 2014 Ankara 2014 1. Eylül Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar Ülkemizin

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU KASIM 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU KASIM 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU KASIM 2014 Ankara 2014 1. Kasım Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar Ülkemizin

Detaylı

Biyodizel yaparak küresel ısınmaya katkımız nedir?

Biyodizel yaparak küresel ısınmaya katkımız nedir? Biyodizel yaparak küresel ısınmaya katkımız nedir? Küresel Isınma Nedir? Küresel ısınma insanlar tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi yaratması sonucunda dünya yüzeyinde sıcaklığın artması

Detaylı

Dünya Mısırözü Yağı Dengesi ve Çin

Dünya Mısırözü Yağı Dengesi ve Çin Dünya Mısırözü Yağı Dengesi ve Çin BYSD Yağlı Tohum ve Ham Yağ Piyasalarına Bakış Toplantısı 2008/09 Kalyon Otel, İstanbul 28 Ağustos 2008 Dünya Bitkisel Yağ üretimi (2007/08*) milyon ton Palm yağı 42.00

Detaylı

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI.

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. 28 Şubat 2014 BASIN BÜLTENİ AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. AB (28) ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomotiv pazarı 2014 yılı Ocak ayında 2013 yılı aynı ayına göre %5 büyüdü ve toplam

Detaylı

KAYISI ÇEKİRDEK İÇİ YAĞINDAN, KANOLA YAĞINDAN VE ATIK YAĞDAN BİYODİZEL ÜRETİMİ

KAYISI ÇEKİRDEK İÇİ YAĞINDAN, KANOLA YAĞINDAN VE ATIK YAĞDAN BİYODİZEL ÜRETİMİ TÜBİTAK-BİDEB Kimya Lisans Öğrencileri (Kimyagerlik, Kimya Öğretmenliği, i, Kimya Mühendisliği) i) Araştırma Projesi Eğitimi Çalıştayı KİMYA-2 ÇALIŞTAY 2011 KAYISI ÇEKİRDEK İÇİ YAĞINDAN, KANOLA YAĞINDAN

Detaylı

AYÇİÇEK YAĞININ AĞARTILMASINDA ASİT AKTİF SEPİYOLİT VE BENTONİTİN KARŞILAŞTIRMALI OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

AYÇİÇEK YAĞININ AĞARTILMASINDA ASİT AKTİF SEPİYOLİT VE BENTONİTİN KARŞILAŞTIRMALI OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ ULUSLARARASI ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER SEMPOZYUMU 1-3 Şubat 7, İzmir/-TÜRKİYE, s. 1-155 AYÇİÇEK YAĞININ AĞARTILMASINDA ASİT AKTİF SEPİYOLİT VE BENTONİTİN KARŞILAŞTIRMALI OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Eyüp SABAH

Detaylı

EDİRNE BELEDİYE BAŞKANLIĞI

EDİRNE BELEDİYE BAŞKANLIĞI Beslenmemizde Bitkisel Yağların Önemi Kızartma işlemi, uygun şartlarda yapılırsa ve kızartılmış yiyecekler ölçülü olarak tüketilirse sağlığımız için yararlıdır. Çünkü; Ucuz, hızlı ve verimlidir. Gıdaların

Detaylı

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 Ulusal Emisyon Tavanlarının Belirlenmesi Ülkemizin, Ø Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi (CLRTAP)

Detaylı

( PİRUVİK ASİT + SU + ALKOL ) ÜÇLÜ SIVI-SIVI SİSTEMLERİNİN DAĞILIM DENGESİNİN İNCELENMESİ

( PİRUVİK ASİT + SU + ALKOL ) ÜÇLÜ SIVI-SIVI SİSTEMLERİNİN DAĞILIM DENGESİNİN İNCELENMESİ TOA17 ( PİRUVİK ASİT + SU + ALKOL ) ÜÇLÜ SIVI-SIVI SİSTEMLERİNİN DAĞILIM DENGESİNİN İNCELENMESİ B. Başlıoğlu, A. Şenol İstanbul Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 34320, Avcılar

Detaylı

Grup:İcat Çıkartma Mahmut KARADAĞ Adem DOĞU Kemalettin ARVAS

Grup:İcat Çıkartma Mahmut KARADAĞ Adem DOĞU Kemalettin ARVAS KIZARTILMIŞ ATIK YAĞ, YEMEKLİK KATI YAĞDAN ve ZEYTİNYAĞINDAN BİYDİZEL YAPIMI Grup:İcat Çıkartma Mahmut KARADAĞ Adem DĞU Kemalettin ARVAS Bilim, gerçeği bilmektir. BİYDİZEL NEDİR? Biyodizel, yağlı tohum

Detaylı

Kanola Bitkisi, Yağı ve Özelikleri

Kanola Bitkisi, Yağı ve Özelikleri Kanola Bitkisi, Yağı ve Özelikleri Kanola, kolza bitkisinden geliştirilen ve şifalı özellik gösteren yağa verilen isimdi. Daha sonra, kolza bitkisinin istenmeyen özelliklerini elemeye yönelik bazı bitki

Detaylı

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 Konya hizmetler sektörü güven endeksi, 4 ayın ardından pozitif değer aldı: Şubat 2014 ten bu yana negatif değer alan Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Haziran 2014

Detaylı

BİTKİSEL ATIK YAĞLARIN YÖNETİMİ

BİTKİSEL ATIK YAĞLARIN YÖNETİMİ BİTKİSEL ATIK YAĞLARIN YÖNETİMİ Volkan YANMAZ Y.Kimyager Nisan 2016 İstanbul - REW Bitkisel Yağlar Bitkisel yağlar, zeytin, ayçiçeği, mısır, pamuk, soya, kanola ve aspir gibi yağlı bitki tohumlarından

Detaylı

Türkiye de Döngüsel Ekonomi Kapsamında AMBALAJ ATIKLARININ YÖNETİMİ

Türkiye de Döngüsel Ekonomi Kapsamında AMBALAJ ATIKLARININ YÖNETİMİ AMBALAJ ATIKLARININ YÖNETİMİ Aylin ÇİÇEK Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Şube Müdürü 19--20 Ekim 2016 - ANKARA 1 Doğal Kaynak Al-Kullan-At Atık LİNEER EKONOMİ SÜRECİ Üretim Geri Dönüşüm Tüketim Atık Yönetimi

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2013/2014 Şubat)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2013/2014 Şubat) Rapor No: 1/ Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (13/1 Şubat) Şubat 1 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (7) ve EFTA ülkelerinde otomobil pazarı 13 yılı Şubat ayında

Detaylı

ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ

ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ İçindekiler 1. Dünya daki ve Türkiye deki CNG Otobüs Pazarı 2. Neden CNG Yakıt Tercih Edilmeli? 3. Doğalgaz (CNG) ile Dizel Yakıt Karşılaştırması 4. CNG Yakıtlı Otobüslerin SWOT

Detaylı

1 Şekil-1. TEPE (Ocak 2016 Ocak 2017) 1

1 Şekil-1. TEPE (Ocak 2016 Ocak 2017) 1 HABER BÜLTENİ 02.02.2017 Sayı 85 PERAKENDE GÜVENİ 12 AYDIR NEGATİFTE 2016 yılını negatif seyirle tamamlayan perakende güveni, yeni yılın ilk ayında da bu eğilimine devam ederek son 12 ayı negatif seviyede

Detaylı

ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı

ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı Dr. Şafak HENGİRMEN TERCAN Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanı safakhengirmen@hotmail.com Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi Yerel Çevre Eylem Planları Finansman

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 9

HABER BÜLTENİ Sayı 9 HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 Konya inşaat sektörü güven endeksi, geçen aya göre yükselmeye devam ediyor: Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Haziran 2014 te bir önceki aya göre 1,2 puan yükselerek -3,8

Detaylı

KÖMÜRÜN GAZLAŞTIRILMASI YOLUYLA ELDE EDİLEN SENTEZ GAZINDAN METANOL ÜRETİMİ

KÖMÜRÜN GAZLAŞTIRILMASI YOLUYLA ELDE EDİLEN SENTEZ GAZINDAN METANOL ÜRETİMİ Ek 2 ULUSAL ÖĞRENCİ TASARIM YARIŞMASI PROBLEM TANIMI KÖMÜRÜN GAZLAŞTIRILMASI YOLUYLA ELDE EDİLEN SENTEZ GAZINDAN METANOL ÜRETİMİ 1. Giriş Türk kömür rezervlerinden metanol üretimi Kömürden metanol üretimi,

Detaylı

ıda olarak tüketilen tarım ürünlerinden biyoyakıt üretilebilir mi?

ıda olarak tüketilen tarım ürünlerinden biyoyakıt üretilebilir mi? TÜRKİYE 12. GIDA KONGRESİ, 5-7 EKİM 2016 EDİRNE ıda olarak tüketilen tarım ürünlerinden biyoyakıt üretilebilir mi? Ayşe Avcı arya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Gıda Mühendisliği Bölümü, 54187, Serdivan

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI Sunan: Arş. Gör. Hicran Altuğ Anadolu Üniversitesi MMF Çevre Mühendisliği Bölümü MATRA Eskişehir ve İskenderun da Temiz Hava için Elele

Detaylı

plastik sanayi PLASTİK SEKTÖR TÜRKİYE DEĞERLENDİRMESİ VE 2014 BEKLENTİLERİ 6 AYLIK Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri

plastik sanayi PLASTİK SEKTÖR TÜRKİYE DEĞERLENDİRMESİ VE 2014 BEKLENTİLERİ 6 AYLIK Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri plastik sanayi 2014 TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ VE 2014 BEKLENTİLERİ 6 AYLIK Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Türkiye

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8

HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 Konya hizmetler sektörü güven endeksi geçen aya göre düştü: 2014 ün başından bu yana düşme eğilimini sürdüren Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Mayıs 2014 te bir önceki

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 69

HABER BÜLTENİ Sayı 69 HABER BÜLTENİ 09.10.2015 Sayı 69 PERAKENDEDE GÜVEN GEÇEN AYA VE GEÇEN YILA GÖRE DÜŞTÜ: TEPE, eylül ayında bir önceki aya ve geçen yılın aynı dönemine göre azaldı. Önümüzdeki 3 ayda tedarikçilerden sipariş

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 42

HABER BÜLTENİ Sayı 42 KONYA PERAKENDE SEKTÖRÜ DURAĞAN SEYRETTİ: HABER BÜLTENİ 04.08.2015 Sayı 42 Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri geçen aya göre önemli bir değişim göstermedi. Önümüzdeki 3 aydaki satış fiyatı ve

Detaylı

PAZAR DEĞERLENDİRME ARALIK 2010

PAZAR DEĞERLENDİRME ARALIK 2010 PAZAR DEĞERLENDİRME ARALIK 21 TÜRKİYE OTOMOTİV PAZARI 21 yılı Aralık ayında geçen yılın aynı ayına göre toplam pazar %69,3 artarak 154.734 adete, üretim %19,2 artarak 111.792 adete, ithalat %98,7 artarak

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 19

HABER BÜLTENİ xx Sayı 19 HABER BÜLTENİ xx.05.2015 Sayı 19 Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, bir önceki aya göre değişmedi: Mart ayında düşen Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Nisan 2015 te bir önceki aya göre değişmedi. Geçen

Detaylı

KONYA İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN, FİYAT BEKLENTİSİ DÜŞTÜ

KONYA İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN, FİYAT BEKLENTİSİ DÜŞTÜ HABER BÜLTENİ 15.04.2016 Sayı 30 KONYA İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN, FİYAT BEKLENTİSİ DÜŞTÜ Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi geçen aya ve geçen yıla göre düştü. Mevcut sipariş durumunun denge değeri Şubat 2016

Detaylı

PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ (EKİM 2015)

PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ (EKİM 2015) PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ (EKİM 2015) PERAKENDECİNİN GELECEK DÖNEM SATIŞ BEKLENTİLERİ YENİDEN ARTIYOR: TEPE, ekim ayında bir önceki aya ve geçen yılın aynı dönemine göre arttı. Geçtiğimiz 3 ayda işlerin

Detaylı

ATIK BİTKİSEL YAĞLARIN YÖNETİMİNDE YASAL SORUNLAR

ATIK BİTKİSEL YAĞLARIN YÖNETİMİNDE YASAL SORUNLAR ATIK BİTKİSEL YAĞLARIN YÖNETİMİNDE YASAL SORUNLAR Prof. Dr. Bülent KESKİNLER Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü bkeskinler@gyte.edu.tr Nisan 2012 BİTKİSEL ATIK YAĞLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ 19.04.2005 ve

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 94 PERAKENDE GÜVENİ 13 AY SONRA İLK DEFA YILLIK BAZDA YÜKSELİŞTE

HABER BÜLTENİ Sayı 94 PERAKENDE GÜVENİ 13 AY SONRA İLK DEFA YILLIK BAZDA YÜKSELİŞTE HABER BÜLTENİ 03.11.2017 Sayı 94 PERAKENDE GÜVENİ 13 AY SONRA İLK DEFA YILLIK BAZDA YÜKSELİŞTE Perakende güveni Ekim ayında -16,6 puan değerini aldı. Endeks, bir önceki aya göre 2,1 puan, bir önceki yılın

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx.08.2014 Sayı 10

HABER BÜLTENİ xx.08.2014 Sayı 10 HABER BÜLTENİ xx.08.2014 Sayı 10 Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre düştü: Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Temmuz 2014 te bir önceki aya göre 0,8 puan düşerek 0,9 puan değerini

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 11

HABER BÜLTENİ xx Sayı 11 HABER BÜLTENİ xx.09.2014 Sayı 11 Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre yükseldi: Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Ağustos 2014 te bir önceki aya göre 6,1 puan yükselerek 7 puan değerini

Detaylı

KANOLA YAĞI METİL ESTERİ VE KARIŞIMLARININ MOTOR PERFORMANS VE EGZOZ EMİSYONLARINA OLAN ETKİLERİ

KANOLA YAĞI METİL ESTERİ VE KARIŞIMLARININ MOTOR PERFORMANS VE EGZOZ EMİSYONLARINA OLAN ETKİLERİ İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi Cilt 4, Sayı 1, 35-46, 2015 Journal of Advanced Technology Sciences Vol. 4, No 1, 35-46, 2015 KANOLA YAĞI METİL ESTERİ VE KARIŞIMLARININ MOTOR PERFORMANS VE EGZOZ EMİSYONLARINA

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 11

HABER BÜLTENİ xx Sayı 11 HABER BÜLTENİ xx.09.2014 Sayı 11 Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre yükseldi: Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Ağustos 2014 te bir önceki aya göre 3,7 puan yükselerek -6,3 puan değerini

Detaylı

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ İbrahim Hakkı Karakaş a*,mehmet Çopur b, M. Muhtar Kocakerim c, Zeynep Karcıoğlu Karakaş d a Bayburt Üniversitesi, Bayburt Meslek Yüksek Okulu, Bayburt

Detaylı

1 Şekil-1. TEPE (Şubat 2016 Şubat 2017) 1

1 Şekil-1. TEPE (Şubat 2016 Şubat 2017) 1 HABER BÜLTENİ 03.03.2017 Sayı 86 GELECEĞE DAİR UMUTSUZLUK PERAKENDE GÜVENİNİ DÜŞÜRÜYOR 2016 yılını negatif seyirle tamamlayan perakende güveni, yeni yılın ilk iki ayında da bu eğilimine devam ederek son

Detaylı

ÇEVRE ALANINDA KAPASİTE GELİŞTİRME PROJESİ ÇEVRESEL YATIRIMLARIN FİNANSMANI SEMİNERİ

ÇEVRE ALANINDA KAPASİTE GELİŞTİRME PROJESİ ÇEVRESEL YATIRIMLARIN FİNANSMANI SEMİNERİ ÇEVRE ALANINDA KAPASİTE GELİŞTİRME PROJESİ ÇEVRESEL YATIRIMLARIN FİNANSMANI SEMİNERİ BELEDİYE ATIK YÖNETİMİ HİZMETLERİNDE TÜRKİYE 81 il 2950 belediye 74.724.269 kişi 31.092.768 ton evsel nitelikli katı

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 88

HABER BÜLTENİ Sayı 88 NİSAN AYINDA TEPE, SON 99 AYIN EN DÜŞÜĞÜNDE HABER BÜLTENİ 03.05.2017 Sayı 88 Şubat 2016 dan bu yana aralıksız negatifte bulunan perakende güveni, -20,2 ile Nisan ayında son 99 ayın en düşük seviyesini

Detaylı

KONYALI PERAKENDECİLER İŞLERDEN MEMNUN AMA GELECEKTEN UMUTSUZ

KONYALI PERAKENDECİLER İŞLERDEN MEMNUN AMA GELECEKTEN UMUTSUZ HABER BÜLTENİ 15.04.2016 Sayı 50 KONYALI PERAKENDECİLER İŞLERDEN MEMNUN AMA GELECEKTEN UMUTSUZ Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri geçen aya ve geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda tedarikçilerden

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 28

HABER BÜLTENİ Sayı 28 HABER BÜLTENİ 10.02.2015 Sayı 28 Konya Ticaret Odası ve Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) işbirliğinde gerçekleştirilen Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi (KOİN) ile Konya da inşaat

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 8

HABER BÜLTENİ xx Sayı 8 HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 Konya inşaat sektörü güven endeksi, geçen aya göre yükseldi: Mart 2014 ten beri düşmeye devam eden Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Mayıs 2014 te kısmen yükselerek -5

Detaylı

Hidrojen Depolama Yöntemleri

Hidrojen Depolama Yöntemleri Gazi Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü Maltepe-Ankara Hidrojen Depolama Yöntemleri Y.Doç.Dr.Muhittin BİLGİLİ İçerik Enerji taşıyıcısı olarak H 2 ve uygulamaları, Hidrojen depolama metodları, Sıkıştırılmış

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 87 ŞUBAT AYINDAKİ SERT DÜŞÜŞÜ BEKLENTİLERDEKİ ARTIŞLA TELAFİ EDEN TEPE, HALA NEGATİFTE

HABER BÜLTENİ Sayı 87 ŞUBAT AYINDAKİ SERT DÜŞÜŞÜ BEKLENTİLERDEKİ ARTIŞLA TELAFİ EDEN TEPE, HALA NEGATİFTE HABER BÜLTENİ 04.04.2017 Sayı 87 ŞUBAT AYINDAKİ SERT DÜŞÜŞÜ BEKLENTİLERDEKİ ARTIŞLA TELAFİ EDEN TEPE, HALA NEGATİFTE Şubat 2016 dan bu yana negatifte bulunan perakende güveni, yılın üçüncü ayında da yine

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI SÜREKLİ KARIŞTIRMALI REAKTÖR DENEYİ 2012 KONYA İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... ii SİMGELER VE

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 34

HABER BÜLTENİ xx Sayı 34 HABER BÜLTENİ xx.08.2016 Sayı 34 KONYA İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN FİYAT BEKLENTİSİ ARTTI Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi geçen aya düşerken, geçen yılın aynı dönemine göre yükseldi. Mevcut siparişler ise; Haziran

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 22

HABER BÜLTENİ Sayı 22 HABER BÜLTENİ 04.08.2015 Sayı 22 Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Türkiye genelinden ve AB-28 den daha düşük: Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Temmuz 2015 te hem bir önceki aya hem de bir önceki

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 43

HABER BÜLTENİ Sayı 43 KONYA DA PERAKENDECİLER İŞLERDEN MEMNUN DEĞİL HABER BÜLTENİ 02.09.2015 Sayı 43 Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri geçen aya göre azaldı. Geçtiğimiz 3 aydaki işlerin durumunda geçen yıla ve geçen

Detaylı

TÜRKİYE DE YAĞLIK AYÇİÇEK TOHUMU VE AYÇİÇEĞİ YAĞI ÜRETİMİ, ARZ TALEP DENGESİ

TÜRKİYE DE YAĞLIK AYÇİÇEK TOHUMU VE AYÇİÇEĞİ YAĞI ÜRETİMİ, ARZ TALEP DENGESİ TÜRKİYE DE YAĞLIK AYÇİÇEK TOHUMU VE AYÇİÇEĞİ YAĞI ÜRETİMİ, ARZ TALEP DENGESİ HAKAN ÇALEN GENEL MÜDÜR V. Yağlı Tohumlu Bitkiler ve Bitkisel Yağlar Konferansı 2016 / İSTANBUL Türkiye yağlı tohum üretimi

Detaylı

FARKLI KATALIZÖR VE YIKAMA SUYU KULLANILAN KANOLA METIL ESTERININ DIZEL MOTORLARDA KULLANIMININ EMISYONLAR ÜZERINE ETKISI

FARKLI KATALIZÖR VE YIKAMA SUYU KULLANILAN KANOLA METIL ESTERININ DIZEL MOTORLARDA KULLANIMININ EMISYONLAR ÜZERINE ETKISI FARKLI KATALIZÖR VE YIKAMA SUYU KULLANILAN KANOLA METIL ESTERININ DIZEL MOTORLARDA KULLANIMININ EMISYONLAR ÜZERINE ETKISI Hasan AYDOĞAN Selçuk Üniversitesi haydogan@selcuk.edu.tr Engin ÖZÇELİK Selçuk Üniversitesi

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 6

HABER BÜLTENİ xx Sayı 6 HABER BÜLTENİ xx.10.2014 Sayı 6 Konya Sanayi Odası (KSO) ve Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) işbirliğinde gerçekleştirilen Konya İmalat Sanayi Güven Endeksi Anketi, Türkiye nin, yerel

Detaylı

Cittaslow: Sürdürülebilir Yerel Kalkınma Modeli

Cittaslow: Sürdürülebilir Yerel Kalkınma Modeli Cittaslow: Sürdürülebilir Yerel Kalkınma Modeli Cittaslow Nedir? İtalyanca Citta (Şehir) ve İngilizce Slow (Yavaş) kelimelerinden oluşan Cittaslow sakin şehir/yavaş şehir anlamında kullanılmaktadır. Cittaslow,

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 78

HABER BÜLTENİ Sayı 78 PERAKENDE GÜVENİ GEÇEN YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE AZALDI: HABER BÜLTENİ 04.07.2016 Sayı 78 TEPE değeri, haziran ayında mayıs ayına benzer şekilde gerçekleşti. Geçtiğimiz 3 ayda işlerin durumu ve işlerin

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 92

HABER BÜLTENİ Sayı 92 PERAKENDE GÜVENİ 11 AYDIR YATAY SEYİRDE HABER BÜLTENİ 07.09.2017 Sayı 92 Perakende güveni Ağustos ayında -18,7 puan değerini aldı. Endeks, bir önceki aya göre 0,5 puan artış, bir önceki yılın aynı dönemine

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 89

HABER BÜLTENİ Sayı 89 PERAKENDEDE İŞLER TOPARLANMIYOR, TEPE YİNE DİPTE HABER BÜLTENİ 02.06.2017 Sayı 89 Nisan ayında son 99 ayın en düşük seviyesini gören perakende güveni, Mayıs ayında da bu seviyesini korudu. Bir önceki aya

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 48

HABER BÜLTENİ xx Sayı 48 KONYALI PERAKENDECİLER İŞLERDEN MEMNUN DEĞİL: HABER BÜLTENİ xx.02.2016 Sayı 48 Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri yeni yıla düşüşle başladı. Önümüzdeki 3 ayda satış beklentisi Ocak 2015 e göre

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 90

HABER BÜLTENİ Sayı 90 PERAKENDECİ YILIN İLK 6 AYINDA GEÇEN YILI ARADI HABER BÜLTENİ 04.07.2017 Sayı 90 2016 yılının ilk yarısını -6,9 puan ile sonlandıran perakende güveni, 2017 yılının ilk yarısında -16,8 puan seviyesine geriledi.

Detaylı