ÇELİK (TS 708:2010) Çeliklerin sınıflandırılması

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇELİK (TS 708:2010) Çeliklerin sınıflandırılması"

Transkript

1 ÇELİK (TS 708:2010) Betona oluşan çekme kuvvetlerini beton karşılayamaz, çatlar. Bu kuvvetleri karşılamak ve çatlakları sınırlamak amacıyla çekme bölgelerine çelik çubuklar konur. Ayrıca, sargı onatısı olarak ve bazen basınç kuvveti almak için e kullanılır. inşaat çeliği, beton çeliği, betonarme çeliği, onatı çeliği eniliği gibi onatı a enir. Betonu onatmak fikri 1849 yılına oğmuştur. İlk uygulamaları emir teller ile onatılmış beton kayık, saksı ve borularır. Demir tel yerini zamanla emir profillere ve aha sonra emir çubuklara bıraktı yıllarına kaar çelik eğil emir çubuklar kullanılı. Günümüze saece çelik kullanılmasına rağmen, uygulamaa emir ve Demirci kelimesi hala yaygın olarak kullanılmaktaır. Yüzeyi üz veya girintili-çıkıntılı üretilirler. Yüzeyi çıkıntılı olana nervürlü girintili olana Profilli çelik enir. Yüzeyin girintili çıkıntılı olmasına bakılmaksızın çelik çubuk kesiti airesel kabul eilir. ervürlü çeliğin ayanımı yüksektir ve beton ile aha iyi kenetlenir. ervürler bir olta gibi avranır, çeliğin beton içinen sıyrılması zorlaşır. Günümüze yaygın olarak kullanılmaktaır. Düz yüzeyli çeliğin ayanımı üşüktür ve beton ile kenetlenmesi iyi eğilir, kolayca sıyrılır eprem yönetmeliği kiriş, kolon ve perelerin uçlarına kullanımını yasaklamıştır. Uygulamaa a zaten hemen hiç kullanılmamaktaır. Profilli çelik saece hasır çelik üretilmesine kullanılır. Çubukların ağ şekline fabrikaa birbirine kaynaklanmasıyla üretilen çeliklere hasır çelik enir. Döşeme, tünel kaplaması, beton yol gibi büyük yüzeyli elemanlara kullanılır, işçilik azır. Betonarme çelik çubuklarının stanarı TS ir, isan 2010 a yenileni. Eski yönetmelik TS 708: a tanımlı çelikler iptal eili, yeni çelikler tanımlanı. TS 500:2000 Mae 3.2 Beton onatısı olarak kullanılacak çelikler TS 708 e uygun olmalıır emekteir. Dolayısıyla TS 708: a ve TS 500:2000 çizelge 3.1 e yer alan eski çelikler artık kullanılamazlar. TS 708:2010 a tanımlı betonarme çeliklerin simgeleri: S 220, S 420, B 420B, B 420C, B 500A, B 500B, B 500C ervürlü Hasır Düz Çeliklerin sınıflanırılması Düz Karbon miktarına göre: Düşük karbonlu çelikler: Sünektir Yüksek karbonlu çelikler: Gevrektir En küçük akma ayanımına göre: En küçük akma ayanımı 220 /mm 2 olan çelik: S 220 En küçük akma ayanımı 420 /mm 2 olan çelikler: S 420, B 420B, B 420C En küçük akma ayanımı 500 /mm 2 olan çelikler: B 500A, B 500B, B 500C Yüzey özelliğine göre: Düz yüzeyli çelik: S 220 ervürlü çelikler: S 420, B 420B, B 500C Profilli çelik: B 500A ervürlü Düz yüzeyli S 220 çeliği saece öşemelere veya sargı olarak kullanılabilir. Kolon, kiriş ve pere uçlarına kullanımı yasaktır. Uygulamaa a zaten hiç kullanılmamaktaır. 500 /mm 2 ayanımlı çelikler öşemelere ve raye temel plaklarına, istinat uvarlarına kullanılabilir. Kiriş, kolon ve pere uçlarına kullanımı yasaktır. Profilli Kolon, kiriş ve perelerin uçlarınaki kolon kısmına saece 420 /mm 2 ayanımlı nervürlü çelik kullanılır TS 708 Çelik-Betonarme için-donatı Çeliği, Türk Stanarları Enstitüsü, isan, TS 708 Beton Çelik Çubukları, Türk Stanarları Enstitüsü, Mart,

2 Hasır çelik(ts 4559:1985) Stanart Hasır Boyutları: Kare (Q) veya ikörtgen (R) gözenekli olarak, B 500A çelik çubukları kaynaklanarak üretilirler. Stanart boyutları 5x2.15 mxm ir. Sipariş ile özel boyutlara a üretilebilir. Q TİPİ HASIR (150x150 mmxmm kare gözenekli): Çelik hasır Kullanılığı yerler: Döşemelere Perelerin gövelerine Tünel kaplamalarına İstinat uvarlarına Beton yol ve saha kaplama betonlarına 2.15 m 150 mm Projee gösterilişi: R R TİPİ HASIR (150x250 mmxmm ikörtgen gözenekli): Hasır tipi Kısa oğrultua onatı aralığı Uzun oğrultua onatı aralığı Kısa oğrultua onatı çapı Uzun oğrultua onatı çapı 2.15 m 150 mm Q

3 Betonarme çeliği avranışı, gerilme-şekil eğiştirme (σ s - ε s ) eğrisi Bir çeliğin çekme eneyi sonucuna çizilen gerilmesi-birim uzama eğrisi a ve b ile gösteriliği gibi olur. Gerilme /mm 2 a eğrisi üşük karbonlu çeliklere görülür, akıncaya kaar oğrusal yükselir; aktıktan sonra, gerilme artmaksızın, uzama hızla artar, eğrie yatay bir bir bölge gözlenir. Bu bölgeye akma eşiği yaa akma sahanlığı enir. Çeliğin aktığı ana ölçülen gerilmesine akma gerilmesi veya akma ayanımı enir, f y ile gösterilir. Sonra, pekleşme neeniyle eğri biraz yükselerek bir tepe notası oluşur. Tepe noktasına karşılık gelen gerilmeye çekme gerilmesi veya çekme ayanımı enir f su ile gösterilir. Çelik çekme ayanımına ulaştıktan sonra hızla uzayarak kopar. Koptuğu anaki birim uzamaya kopma birim uzaması enir ve ε su ile gösterilir. b eğrisi yüksek karbonlu çeliklere görülür, akıncaya kaar oğrusal yükselir, fakat aktığını gösteren belirgin bir akma sahanlığı oluşmaz. Çelik σ s - ε s eğrileri Tanımlar: f y : çelik akma ayanımı f yk : çelik karakteristik akma ayanımı (ölçülmemiş, yönetmelik veya projee öngörülmüş ayanım) f su : çelik çekme ayanımı ε sy : çelik akma birim uzama veya kısalması ε su : çelik kopma birim uzaması σ s : çelikteki gerilme ε s : çelik birim uzama veya kısalması E s : çelik elastisite moülü Düşük karbonlu çelik sünektir. Kopma birim uzaması ε su büyüktür(iyi) Yüksek karbonlu çelik gevrektir. Kopma birim uzaması ε su küçüktür(kötü). Sünek çeliğin akma eşiği belirginir. Gevrek çelikte ise akma sınırı gözlenemez. Her iki tür çelik akma ayanımına kaar oğrusal-elastik avranır. Bu bölgee HOOKE kanunu geçerliir: σ s = E s ε s Çelik aktıktan sonra, HOOKE geçersizir, gerilme ile birim şekil eğiştirme arasına hiçbir bağıntı yoktur. Tan α = E s çeliğin elastisite moülüür, her iki çelik tipi için e aynıır. E s eğeri ile /mm 2 arasınaır. Hesaplara E s = /mm 2 alınır. Gevrek çelikler eprem bölgelerineki yapıların kiriş, kolon ve perelerine kullanılmamalıır. 66

4 Tanımlar Gerilme Gerilme Akma ayanımı : Çekme eneyi yapılır, σ s - ε s eğrisi çizilir. Gerilme Gerilme Çeliğin σ s - ε s eğrisine akma eşiği varsa akma eşiğine karşılık gelen gerilme akma ayanımı olarak alınır, f y ile gösterilir. Bu ayanım karakteristik (ölçülmemiş, yönetmelik veya projee öngörülmüş ayanım) ise f yk ile gösterilir. σ s - ε s eğrisine akma eşiği yoksa, kalıcı şekil eğiştirme noktasınan çıkış oğrusuna paralel çizilir. Paralelin σ s - ε s eğrisini kestiği noktaya karşılık gelen gerilme akma ayanımı olarak alınır. Çekme ayanımı : σ s - ε s eğrisinin tepe noktasına karşılık gelen ayanım çekme ayanımı olarak alınır, f su ile gösterilir. Akma birim uzaması: f y akma ayanımına karşılık gelen birim uzamaır, ε sy ile gösterilir. Kopma birim uzaması: Çeliğin koptuğu anaki birim uzamasıır, ε su ile gösterilir. TS708:2010 aki tanımlar Yukarıa tanımları verilen f yk,, f su, ε su büyüklükleri TS 708:2010 a farklı alanırılmaktaır. İlişki kurulabilmesi açısınan karşılıkları solaki grafiklere verilmiştir: f yk = R e f su = R m ε su =A 5 f y, ε sy, f yk,, ε su notasyonu teorie yoğun kullanılır. R e, R m, A 5 eğerleri eprem bölgelerine kullanılacak çeliğin seçimine önemliirler(bak: Deprem yönetmeliği-2007, Mae 3.2.5). f su =R m ye karşılık gelen A gt birim uzaması teorie kullanılmaz. 67

5 Betonarme çeliği sınıfları ve mekanik özellikleri (TS 708: ) S 220 Düz S 420 ervürlü B 420B ervürlü Çelik sınıfı B 420C ervürlü B 500B ervürlü B 500C ervürlü B 500A Profilli /mm 2 Akma aynımı f yk =R e (/mm 2 ) Çekme ayanımı f su =R m (/mm 2 ) Çekme ayanımı/akma ayanımı oranı f su /f yk =R m / R e Deneysel akma ayanımı/karakteristik akma ayanımı oranı R e act /R e Kopma birim uzaması ε su =A 5 (%) Maksimum yükte toplam uzama A gt (%) < < /mm 2 En yakın TS500:2000 eşeğeri S 220a S 420b yok S 420a S 500a yok S 500bk Deprem yönetmeliği-2007 ye uygun mu? Hayır Evet Hayır Evet Hayır Hayır Hayır 1 Resmi gazete: gün ve sayı E UYGU Çelik seçimi: Sünek avranışı sağlamak amacıyla; eprem yönetmeliği-2007 kiriş, kolon ve perelerin uçlarına kullanılacak çeliğin nervürlü olmasını ve 1.Maks akma= 420 /mm 2, 2.Min eneysel çekme/ eneysel akma= Max eneysel akma/karakteristik akma=1.3 4.Min kopma uzaması=%10 Bak: Deprem yönetmeliği-2007, Mae koşullarını sağlamasını istemekteir. Bu koşulları sağlayabilecek en uygun çelik B 420C ir. ot: Yapılan araştırmalar 1 ve enetimler 2 pazarlanan bazı çeliklerin (özellikle S 420 nin) eprem yönetmeliği-2007 koşullarını sağlamaığını göstermekteir. Bu tür çeliklerin kullanımınan şietle kaçınılmalıır

6 Mekanik özellikler: Elastisite moülü: E s =2x10 5 /mm 2 Poisson oranı ν=0.30 Birim sıcaklık genleşme katsayısı: α s =10-5 Kütle : ρ=7850 kg/m 3 1/c o Çelik - ek bilgiler Firkete Üretim çapı φ 1 : Yaygın: 6, 8,10, 12, 14, 16, 18, 20, 22, 24, 26, 28, 30, 32 mm air : 25, 40, 50 mm Hasır onatı için: 4, 4.5, 5, 5.5,..., 11, 11.5, 12, 14, 16 mm Çapı 24 mm en kalın çubukların temini zorur, çoğu kez özel sipariş gerekir. Çubuk Kangal Üretim boyu L: Stanarlarla belirlenmiş bir boy yoktur. Çubuklar yaygın olarak L=12 m boyuna üretilir. Özel sipariş ile aha uzun imal eilmekteir. Apartman türü basit yapıların projelenirilmesine çubuk boyu 12 m yi geçmemeliir. akliye şekli: akliye şekli hakkına TS708:2010 a bir kayıt yoktur. Düşük karbonlu çelikler: Çapları φ12 mm en küçük olanlar kangal, firkete veya çubuklar haline, φ12 mm ve aha kalın olanlar firkete veya çubuk olarak nakleilmesi uygunur. Yüksek karbonlu çelikler: Saece çubuklar haline, bükülmeen nakleilmeliir. Depolama: Paslanmayı önlemek için, üstü kapalı sunurma altına saklanmalıır. Zorunlu hallere 1 yıl kaar açıkta a epolanabilir. Kabuk atacak kaar paslı çelik kullanılmamalıır (üşük kenetlenme!) Paslanmayı önlemek amacıyla çelik kesinlikle boyanmamalı ve yağlanmamalıır (üşük kenetlenme!) Foto: Berhan ŞAHİ, 2013 Foto: Berhan ŞAHİ, m boyuna normal üretim çeliği Diğer: Etriye, çiroz ve öşeme onatısı ışına, nervürsüz onatı kullanımı yasaktır (DY-2007, Mae ). S 220 ayanımı ve kenetlenmesi(aerans) en üşük olan çeliktir. Saece öşeme onatısı veya sargı olarak kullanılabilir. Kolon, kirş ve pere uçlarına kullanımı yasaktır. Kolonlara, kirişlere ve perelerin uçlarınaki kolon kısmına ayanımı 420 /mm 2 en yüksek çelik kullanılamaz (DY-2007, Mae ). Yüksek karbonlu çelik gevrektir, eprem bölgelerine kullanılmamalıır. Çap arttıkça kenetlenme üşer ve gevrekleşir. φ>32 mm çaplı çubukların kullanımınan kaçınılmalıır (gevrek ve temini zor). 1 Projelere çubuk çapı φ ile gösterilir. φ18, çapı 18 mm olan çubuk anlamınaır. φ25 ve üstü çubukların tüketimi azır ve temini zorur. 14 m boyuna özel sipariş ile üretilmiş çelik: Gebze-Yalova arası Körfez Geçiş Köprüsü viyaük ayaklarına kullanılı 69

7 İşaretleme: Her 1.5 metree bir işaretleme olmak zorunaır. Derste anlatılmayacak İşaretleme başlangıcı: yan yana iki kalın nervür Ülke kou=başlangıç ile sonraki kalın nervür arasınaki nervür sayısı: 4 nervür = 4 nolu ülke Firma kou=iki kalın nervür arasınaki nervür sayısıx10+ izleyen iki kalın nervür arasınaki nervür sayısı: 1x10+6 = 16 nolu firma Ülke kou: 1: Avusturya, Çek Cumhuriyeti, Almanya, Polonya, Slovakya 2: Belçika, Hollana, Lüksemburg, İsviçre 3: Fransa, Macaristan 4: İtalya,Malta, Slovenya 5: İngiltere,İrlana,İzlana 6: Danimarka, Estonya, Finlaniya, Letonya, Litvanya, orveç, İsveç 7: Portekiz, İspanya 8: Güney Kıbrıs, Yunanistan 9: Türkiye S 420 işareti Bir işaretleme: örneği: B 420B işareti: İki açılı nervürler B 420C işareti B 500B işareti: üç açılı nervürler B 500C işareti: ört açılı nervürler 70

8 Ek bilgi: Eski-yeni projelere karşılaşabileceğiniz malzeme sınıfları Derste anlatılmayacak Beton sınıfları: B160, B225, B300 Küp (20x20x20 cm) ayanımı 160, 225, 300 kg/cm 2 olan betonlar yılına kaar saece bu betonlar varı, Alman yapı yönetmeliğine tanımlı iiler. B160 yoğun olarak kullanılı. T S500:2000 ile kalırılılar. O hale 2000 yılına kaarki yapıların projelerine bu betonlar ile karşılaşabilirsiniz. BS12, BS14, BS16, BS20, BS25, BS30, BS35, BS40, BS45, BS50 T S500:1981 e tanımlı iiler. BS simgesinen sonra gelen sayı betonun Silinir (φ=15 cm, h=30 cm) ayanımıır. BS 14 yoğun olarak kullanılı yılına kaar yapılmış projelere karşılaşabilirsiniz. BS14, BS16, BS20, BS25, BS30, BS35, BS40, BS45, BS50 TS 500:1984 e tanımlı iiler. BS simgesinen sonra gelen sayı betonun Silinir (φ=15 cm, h=30 cm) ayanımıır. BS 14 BS16 yoğun olarak kullanılı yılına kaar yapılmış projelere karşılaşabilirsiniz. C16, C18, C20, C25, C30, C35, C40, C45, C50 TS 500:2000 e tanımlıırlar, hala geçerliirler. C simgesinen sonra gelen sayı betonun silinir (φ=15 cm, h=30 cm) ayanımıır. C20-C25 yoğun olarak kullanılı yılı sonrası projelere karşılaşabilirsiniz. C8/10, C12/15, C 16/20, C20/25, C25/30, C30/37, C35/45, C40/50, C45/55, C50/60, C55/67, C60/75, C70/85, C80/95, C90/105, C100/115 TS E 206-1:2002 e tanımlıırlar, hala geçerliirler. C simgesinen sonra gelen sayılar silinir (φ=15 cm, h=30 cm) / küp(15x15x15 cm) ayanımıır. C25/30-C30/37 yoğun olarak kullanılmaktaır yılı sonrası projelere karşılaşabilirsiniz. Çelik sınıfları: StIa, STIIIa, StIIIb, StIVa, StIVb Akma ayanımı sırasıyla 2200, 4200, 4200, 5000, 5000 kg/cm 2 olan çelikler yılına kaar saece bu simgeler kullanılı, Alman yapı yönetmeliğine tanımlı iiler. Düz yüzeyli ve üşük ayanımlı StIa yoğun kullanılı yılına kaarki yapıların projelerine karşılaşabilirsiniz. BÇIa, BÇIIIa, BÇIIIb, BÇIVa, BÇIVb Akma ayanımı sırasıyla 220, 420, 420, 500, 500 /mm 2 olan çelikler. TS 708:1969 ve TS 500:1984 e tanımlı iiler. TS 500:2000 e bu simgeler kalırılı. Düz yüzeyli ve üşük ayanımlı BÇIa 2000 yılına kaar yoğun kullanılı sonrası projelere karşılaşabilirsiniz. S 220a, S 420a, S 420b, S 500a, S 500b Akma ayanımı sırasıyla 220, 420, 420, 500, 500 /mm 2 olan çelikler. TS 708:1996 ve TS 500:2000 e tanımlanılar sonrası projelere karşılaşabilirsiniz. S 220a kullanımı 2007 e kısıtlanı, S 420b yoğun kullanılı. S 220, S 420, B 420B, B 420C, B 500A, B 500B, B 500C TS 708:2010 a tanımlı çeliklerir sonrası projelere karşılaşabilirsiniz yılına kaar Türkiye e saece üz yüzeyli çelik varı. ervürlü çelik bu tarihten sonra üretilmeğe başlaı! 71

9 Projelerinize: Derste anlatılmayacak Beton sınıfını paftalara silinir/küp ayanımı ile birlikte belirtiniz. En az C30/37 kullanınız. B 420C çeliğini tercih einiz, C inisini mutlaka yazınız, çünkü B 420 çeliği yoktur. BÇ simgesi eskiir, ne TS 500:2000 e nee TS 708:2010 a tanımlıır, kullanmayınız. SI birimine çalışınız. ÖREK: C30-S 420 C30-BÇIII YERİE C30/37-B 420C kg (kütle birimi) t (kuvvet birimi) kg (kuvvet birimi) kg/cm 2 (gerilme birimi) YERİE Kg k /mm 2 72

10 BETOARME Beton+çelik+iyi mühenislik+iyi işçilik+iyi bakımbetonarme Betonarme, çoğu kez, beton ile çeliğin beraber kullanımı olarak tanımlanır. Bu tanım çok basittir ve betonarme malzemeyi tanımlamaya yetmez. Betonarme gerektirir. Bir malzemeye betonarme iyebilmek için çeliğin gerektiği kaar, oğru yere, oğru biçime konulması, özenli işçilik ve bakım gerekir. mühenislik bilgisi Biliniği gibi; betonun basınç ayanımı yüksek, çekme ayanımı ise çok üşüktür. Çekme kuvvetleri betonu çatlatır. Betonarme elemanlara çekme kuvvetlerini karşılamak ve çatlakları sınırlamak için çekme bölgelerine çelik çubuklar (onatı) konur. Betonarmee beton ile çeliğin birbirine kaynaşmış olarak birlikte çalışması şarttır. Buna kenetlenme (aerans) enir. Kenetlenme betonarmenin temel koşuluur. Mühenis kenetlenmeyi sağlamakla yükümlüür. Kenetlenmenin sağlanmaığı uruma, hesap ve çizimler ne kaar özenli yapılırsa yapılsın, sonuç felakettir. Çünkü; çelik betonan sıyrılacak, çekme kuvveti alamayacak, beton çatlayacak ve göçme olacaktır. Beton ve betonarmenin kullanılığı yerler Çok katlı yapı Her tür yapı için temel Köprü Baraj İstinat uvarı Tünel Viyaük Beton yol, hava alanı kaplaması Borür ve parke taşı Dekoratif kalırım Elektrik ireği Kazık, keson temel Bacalar (fabrika, termik santral) Çit Travers Temiz ve atık su borusu (büz) Su eposu Arıtma tesisi Su kanalı Bot, gemi Silo ükleer reaktör zırhı ükleer atık epoları Sanat eserleri (heykel) 73

11 Betonarmenin avantajları Kolay işlenip şekillenirilebilir. Ekonomiktir. Ana malzemesi (agrega, su) yerel olarak bulunur. Az enerji gerektirir. İnşasına iğer yapılara nazaran (ahşap, çelik) büyük özen gerekmez. Kalifiye eleman gerektirmez. Basınç ayanımı yığma yapı elemanlarına (ahşap, tuğla, gazbeton) nazaran yüksektir. Çelik ve ahşapa nazaran, yangına aha ayanıklıır. Çelik yapıya nazaran aha rijit oluğunan büyük yer eğiştirmeler olmaz. Korozyon tehlikesi azır. Bakımı kolay ve yok enecek kaar azır. Kullanım ömrü uzunur. Ani göçme olmaz, göçme olacağını haber verir. Betonarmenin ezavantajları Betonun çekme ayanımı üşüktür, çelik kullanılması gerekir. Çeliğin zayıf tarafları (yangına, pasa ayanıksız) betonarmeye yansır. Kalıp ve iskele pahalıır, kalıp yapımı özen ister. Ağır yapılar oluşur (epreme sakıncalı). Taşıyıcı sistem fayalı yükten çok, keni ağırlığını taşımak zorunaır. Yeterli ayanım kazanıncaya kaar özenli bakım (kür) gerekir (ilk 7-14 gün). Gökelen gibi çok yüksek yapılar inşa eilemez. Prefabrik inşa imkanları kısıtlıır. Hazır beton temin eilemeyen şantiyee beton imalatı zor ve riskliir, büyük özen gerektirir. Her tür hava şartına beton ökülemez, inşaat mevsimi kısaır. Yapının kullanıma açılması uzun zaman gerektirir. Betonun çatlama riski varır. Hasar onarımı zor, pahalı ve çoğu kez imkansızır. Mevcut yapının projesine uygunluğu, onatı miktarı, beton ayanımı tam olarak belirlenemez. Ekonomik ömrünü tamamlayan yapının yıkılması tehlikeli ve pahalıır, çıkan malzeme tekrar eğerlenirilemez, çevre kirliliği yaratır. 74

12 DOATII GEREĞİ VE YERİ: Moment ve kesme etkisi Kesitte moment kuvvet çiftiçekme ve basınç kuvveti Kesitte Kesme kayma kuvvetlerieğik Çekme Yük Moment iyagramı V Kesme iyagramı V Kesme kuvveti F Kayma gerilmeleri A VİDEO: F F F Kayma gerilmelerinen oluşan çekme kuvveti Eğik çekme kuvveti VİDEO: Eğik çatlak Kirişe etkiyen M momenti F ile gösterilen kuvvet çiftine eşeğerir. Kirişin üst lifleri F basınç kuvvetinin, alt lifleri e F çekme kuvvetinin etkisineir. Betonun basınç ayanımı yüksek oluğunan F kuvvetini taşıyabilir. Donatısız beton çekme kuvvetini taşıyamaz, çatlar. Çatlak çekme kuvvetine ik yöne oluşur. Gierek genişler ve kesit yüksekliğince yol alır. Bu çatlağa eğilme çatlağı veya çekme çatlağı veya moment çatlağı enir. Basınç bölgesineki beton ezilir ve kiriş kırılır. Çatlağı sınırlamak ve kırılmayı önlemek için çekme tarafına ve çatlağa ik boyuna onatı çubukları konulması gerekir. Bu amaçla konulan onatıya çekme onatısı veya eğilme onatısı enir. Kirişe etkiyen V kesme kuvveti kiriş içineki A küçük elemanına τ kayma gerilmeleri oluşturur. τ kayma gerilmelerinin oluşturuğu kuvvetler eğimi yaklaşık 45 0 kuvveti oluşmasına neen olur. olan F çekme Donatısız beton çekme kuvvetini taşıyamaz, çatlar. Çatlak F kuvvetine iktir, eğimi yaklaşık 45 0 ir. Bu çatlağa eğik çekme çatlağı, kesme çatlağı veya kayma çatlağı enir. Kesme çatlağı ani ortaya çıkar, kırılma gevrektir. Çatlağı sınırlamak ve kırılmayı önlemek için üşey etriye ve çatlağa ik pilye onatısı konulması gerekir. Bu amaçla konulan etriye ve pilyelere kesme onatısı veya kayma onatısı enir. Uygulama sorunları neeniyle kirişlere pilye kullanımınan kaçınılır, etriye ile yetinilir. 75

13 DOATII GEREĞİ VE YERİ: Moment ve kesme etkisi VİDEO: Şekil eğiştirmeen önce Moment Kesme Şekil eğiştirikten sonra: Çekme bölgeleri çatlar Basınç bölgeleri ezilir Kiriş göçer Önlem: Çekme kuvvetlerini karşılamak ve çatlakları sınırlamak için çekme bölgelerine boyuna onatı konur. Kesme çatlaklarını sınırlamak için sargı onatısı (etriye) konur. Etriye mesnetlere yakın bölgelere ve konsollara sıklaştırılır. Basınç bölgelerine teorik olarak onatı gerekmez. Ancak, etriyeyi sarabilmek için, montaj onatısı konur. Mesnetlere, açıklıklaran gelen onatılar yeterli olmazsa, ek onatı konur. Oluşması beklenen çatlaklara onatı ile önceen ikiş atılmaktaır enilebilir. 76

14 DOATII GEREĞİ VE YERİ: Salt çekme etkisi Salt çekme kuvveti etkisine olan elemanlara nair e olsa rastlanır, örneğin: gergi çubukları, temel bağ kirişleri ve sıvı epoları. VİDEO: Kesitte saece σ c çekme gerilmesi varır ve üzgün yayılıır. Donatısız beton çekme gerilmesine ayanamaığınan çatlar ve kopar. çekme kuvvetini almak üzere eleman boyunca uzanan ve kesite üzgün ağıtılmış çubuklar konur, etriye ile sarılır. Çekme kuvvetinin tamamı çelik çubuklar tarafınan karşılanır. Betonun görevi kenetlenmeyi sağlamak ve çeliği korumaktır. M V DOATII GEREĞİ VE YERİ: Salt basınç etkisi Salt basınç etkisine olan elemanlara hemen hiç rastlanmaz. Kolonlar basınç kuvveti etkisineir; ancak moment ve kesme kuvveti e, az yaa çok, hemen her zaman varır. Beton basınca ayanıklıır. Ancak, ayanamayacağı kaar çok yüksek basınç kuvveti altına Poisson etkisiyle şişer, patlar, ezilir, ufalanır, ağılır ve boyuna onatılar burkulur. Daha önceki konularan a hatırlanacağı gibi, şişmeyi önlemenin tek yolu, boyuna onatıları etriye, çiroz veya fret ile yeterince sarmaktır. Sagı(etriye veya fret) kesme kuvvetini karşılar betonunşişmesini önler. Boyuna onatılar hem momenti hem e eksenel kuvveti karşılar. Ancak asli görevi basınç kuvveti almaktan ziyae moment kuvvetini karşılamaktır. M V 77

15 DOATII GEREĞİ VE YERİ: Salt burulma momenti etkisi Burulma momenti Salt burulma etkisine uygulamaa rastlanmaz, eğilme momenti, kesme ve normal kuvvet ile birlikte bulunur. Salt burulma momenti, betonun avranışını kavramak için, eneysel olarak oluşturulabilir. Burulma momenti kesitin üzlemineir ve kirişi bir ucuna saat yönüne iğer ucuna ise tersi yöne eksen etrafına önürür. T T Dönürme etkisi altına kiriş kesitleri şekile görülüğü gibi önerler. Kesit üzlemine τ T kayma gerilmeleri oluşur. Bu gerilme kesit kenarlarına, olayısıyla kiriş yüzeylerine maksimum eğereir, kesitin eksenine oğru giilikçe eğeri azalır, eksen üzerine sıfır olur. T T F T 45 0 T A T T F T T Burulma onatıları (etriye ve boyuna) Kiriş yüzüneki bir A elemanınaki kayma gerilmeleri şekile görülüğü gibiir. τ T kayma gerilmeleri, eğimi yaklaşık 45 0 olan F eğik çekme kuvvetinin oluşmasına neen olur. Donatısız beton çekme kuvvetini taşıyamaz, çatlar. Çatlak F kuvvetine iktir, eğimi yaklaşık 45 0 ir. Çatlaklar kiriş boyunca spiral bir yol izlerler. Çatlaklar genişler kirişin boyu uzar eğimli çatlakları sınırlamak için üşey etriye kullanılması gerekir. Ancak, saece etriye kullanmak yetmez. Çünkü kiriş önerken etriyeler e birbirinen bağımsız önerler, kiriş boyu uzarken etriyeler e birbirinen uzaklaşırlar. Kirişin uzamasını sınırlamak ve etriyelerin birbirinen bağımsız avranmasını önlemek için etriye köşelerine boyuna onatı koymak gerekir. etice olarak burulma çatlaklarını sınırlamak için hem etriye hem e boyuna onatı gerekir, bu onatılara burulma onatısı enir. Etriyenin yatay ve üşey kolları burulmaan oluşan kesme kuvvetini alır. Birbirine paralel etriye kollarınaki kesme kuvvetleri ters yöneir. Burulma çatlağı Etriye kuvveti Genel olarak normal kuvvet, kesme kuvveti eğilme ve burulma momentleri beraber bulunurlar. Burulma momenti e kesme kuvveti üretir. Bu neenle kesme ve burulma çatlakları aynı açılıır. Etriye hem kesme hem e burulma çatlaklarını sınırlar. Kesme kuvveti etkisi kesitte aynı yöneir ve etriyelerin saece üşey kolları ile karşılanır. Burulmaan oluşan kesme gerilmeleri kesitin çevresine yoğunlaşır ve aynı yöne akarlar. Bu neenle burulma etkisini saece kesitin ış çevresineki etriye kolları karşılar, içteki etriye kollarına burulma etkisi yoktur. Sonuç olarak, kesitin bir yüzüneki üşey etriye koluna kuvvet artar iğer yüzüneki kola ise azalır. Kesme kuvveti etkisinen oluşan etriye kuvvetleri V Kesme çatlağı Burulma çatlağı F 3 Kesme + Burulma F 1 F 1 Burulma momenti etkisinen oluşan etriye kuvvetleri V T T F 1 +F 2 Kesme kuvveti ve burulma momenti etkisinen oluşan etriye kuvvetleri F 3 F 1 -F 2 Kolona burulma çatlakları 78

16 DOATII GEREĞİ VE YERİ: : Büzülme etkisi Yüksek kiriş, öşeme ve pere gibi büyük yüzeyli elemanların yüzeylerine iç kısımlara nazaran aha hızlı su kaybı olur, taze beton büzülür ve çatlar. Çatlaklar betonun yapıa bulunuğu yere, hava koşullarına ve kür yapılıp yapılmaığına bağlı olarak, az ya a çok ve yüzeye, genele gelişigüzel yol alırlar. Beton ökülükten birkaç saat sonra ortaya çıkmaya başlarlar, 2-3 ay içine sona ererler. Bu tür çatlakları önlemenin en iyi yolu betonu yeterince sertleşinceye kaar, en az 7 gün süreyle sürekli sulamaktır. Çatlakları sınırlamak için bir ek tebir e onatı yerleştirmektir. TS 500:2000 yüksek kirişlerin yan yüzlerine göve onatısı enilen çubuklar yerleştirilmesini ister(mae ). Asıl amaç büzülme çatlaklarını önlemek olmakla birlikte bu onatılar aynı zamana moment ve burulma çatlaklarını a sınırlar. Büzülme çatlakları Büzülme çatlakları Büzülme çatlaklarını en aza inirgemenin en iyi yolu betonu sulamaktır. Sulamak (kür) aynı zamana betonun ayanımını a artırır. Fotoğrafta keçe ile kaplanmış bir betonarme öşemenin sulanması görülüyor. Göve onatıları DOATII GEREĞİ VE YERİ: Özet Burulma onatısı Çekme tarafının altta, basınç tarafının üstte oluğu varsayılan bir kirişin olası onatıları sağa özetlenmiştir. Montaj ve/veya basınç onatıları Göve onatıları Etriye: Kesme ve burulma onatısı Çekme onatıları Burulma onatısı 79

17 Çatlak genişliği sınırları (TS 500:2000, Mae 13.3) Beton, onatılı a olsa, çatlayacaktır. Çatlamayı tümüyle önlemek imkânsızır, çatlaksız betonarme bina yoktur. Önemli olan çatlak sayısı ve genişliğinin sınırlı kalmasıır. Aşağıaki çizelge normal kabul eilebilen en büyük çatlak genişliğini özetlemekteir. Yapı içi normal çevre koşulları (Örnek: Şehirlereki normal yapılar) Ortam Yapı içi nemli ve yapı ışı normal çevre koşulları (Örnek: Hamamlar) Yapı ışı nemli çevre koşulları (Örnek: Temiz ve tatlı su havzası kıyısınaki yapılar) Yapı içi ve ışı agresif çevre koşulları (Örnek: Asit üreten fabrika, yoğun trafiği olan cae üstüneki yapılar, eniz kıyısınaki yapılar, kirli akarsu çevresineki yapılar) ormal kabul eilen en büyük çatlak genişliği mm 0.3 mm 0.2 mm 0.1 mm 1 Çizelgeeki eğerler normal yapılar içinir. Yapının kullanım amacına yönelik olarak aha küçük eğerler gerekebilir. Örneğin bir su eposuna, sızırmazlık ön plana çıktığınan, en büyük çatlak genişliği 0.1 mm nin altına tutulmalıır. Çatlak neenleri: Betonun çatlamasının çok sayıa neeni varır. En önemli neenler aşağıa sıralanmıştır. Yapı yüklerinen oluşan öngörülmemiş aşırı iç kuvvetler (moment, kesme, burulma) Plastik çökme (iyi sıkıştırılmayan yaş betonun keni ağırlığı ile çökmesi sonucu boyuna ve enine onatı boyunca uzanan çatlaklar) Büzülme, sünme etkileri Sıcaklık (uzama-kısalma) etkisi Erken kalıp sökülmesi, kalıp veya onatının sarsılması İş erzlerine eski beton-yeni beton ek yeri çatlakları Temele farklı oturmalar Donma-çözülme etkisi Ağaçlar (zemin seviyesine kökleri yapı uvarlarına basınç uygular) Uzun zaman içine paslanan onatının işlevini yitirmesi ve şişerek betonu patlatması Çatlak genişliğini elen geliğince sınırlı tutmak için: Kenetlenme (aerans) sağlanmalı ervürlü onatı kullanılmalı Yeterli onatı oğru yerleştirilmeli Kalın onatıan kaçınılmalı Kaliteli beton kullanılmalı, özenle sıkıştırılmalı ve kür yapılmalı Donatı aralıkları cm yi geçmemeli Yönetmeliklerin öngörüğü minimum onatı kurallarına uyulmalı. Sargı onatısı özenli ve yönetmeliklere uygun üzenlenmeli Zararlı çevre koşullarınan betonarme elemanlar korunmalı Betonun çatlamasının gerçekte tek bir neeni varır: Çekme kuvveti. Yukarıa sayılanlar neticee çekme kuvveti oluşturmaktaır 80

18 Bir kirişin kesit ve onatılarının projee çizimi ERSOY/ÖZCEBE, S. 290) Kiriş onatılarının açılım sırası: En üste, üst mesnet onatıları Altına, üstteki boyuna onatılar(genele montaj) Altına, varsa, pilye ve göve onatıları Altına, alttaki boyuna onatılar(genele çekme) En alta, alt mesnet onatıları çizilir. Çizimeki eğik yazılar açıklama için verilmiştir. Gerçek projee bu açıklamalar bulunmaz Betonun çekme ayanımı çok üşüktür, çekme bölgelerine çatlaklar oluşur. Basınç bölgelerine ezilme olur (taşıma gücüne erişiliğine=kırılma anı). Çekme kuvvetlerini karşılamak ve çatlakları sınırlamak için, çekme bölgelerine boyuna onatı konur. Pilye hem çekme hem e kesme onatısıır. Orta kısmı açıklıkta (altta), kolları a mesnetlere (üstte) çekme kuvveti alır. Eğik kolları ise kesme çatlaklarını sınırlar. İşçiliğinin zor olması ve güvenli olmaması neeniyle kat kirişlerine pilye kullanılmasınan kaçınılır. Gelişmiş ülkeler kat kirişlerine pilye kullanımınan vazgeçmiştir. Açıklıklara, basınç tarafına montaj onatısı konur. Açıklıktan gelen onatılar mesnetteki momenti karşılamazsa, mesnetlere ek onatı konur. Kesme kuvvetlerini karşılamak ve oluşturuğu çatlakları sınırlamak için enine onatı (sargı: etriye) kullanılır. Kenetlenmeyi (aerans) sağlamak için boyuna çubuklar komşu açıklığın en az ¼ üne kaar uzatılır, kenar mesnetlere uçlar aşağı/yukarı kıvrılır. Yüksek kirişlerin yan yüzlerine, büzülme çatlaklarını sınırlamak için, göve onatısı konur. Betonarme eleman (kiriş, kolon, öşeme) iyi onatılsa ahi çatlar. Ancak bunlar beklenen kılcal (zararsız) çatlaklarır. 81

19 Yapılara etkiyen karakteristik yükler, yük simgeleri, yük ve malzeme katsayıları, tasarım yükü, tasarım ayanımı, yapı güvenliği kavramları Yapıyı oluşturan çatı, uvar, öşeme, kiriş, kolon gibi elemanların keni ağırlıkları; insan, eşya, kar, makine ağırlıkları; eprem, rüzgâr kuvvetleri gibi yapıyı zorlayan yüklerir. Yükler yapı elemanlarına yer ve şekil eğiştirmelere ve iç kuvvetlerin oluşmasına neen olur. Yükleren oluşan iç kuvvetlere (moment, kesme, normal kuvvet,...), şekil eğiştirmelere(uzama-kısalma, kesit önmesi) ve yer eğiştirmelere (yatay/üşey, önme) yük etkileri enir. Yapının güvenli olması için yük etkilerine ayanması gerekir. O hale yüklerin oğru belirlenmesi çok önemliir. Ancak, yüklerin kesin eğerlerini bilmek mümkün eğilir. Tartılığı ana 75 kg olan bir insan her zaman 75 kg mıır? Muhtemelen hayır. Zamanla aha az yaa aha fazla a olabilir. Ayrıca her insanın kilosu farklıır. Üretilecek 1 m 3 betonarme betonunun kütlesi agrega cinsine, onatının az-çok almasına, sıkıştırılma kalitesine bağlı olarak az yaa çok eğişir; kesin bir eğer vermek mümkün eğilir. Deprem, rüzgâr, kar gibi oğa olaylarınan kaynaklanan yükler e önceen tam oğru olarak bilinemez. Geçmişte olmuş eprem bilgileri, kar ve rüzgâr meteorolojik ölçümleri istatistiksel olarak eğerlenirilir oğruya en yakın ve olası yükler belirlenir. Bu yolla belirlenmiş yükler yönetmeliklere verilir. Yönetmelilere verilmiş, oğruya en yakın fakat olası yüklere karakteristik yükler enir. Farklı tipteki her yükün G, Q, E, W, H ve T ile gösterilen simgesi varır. Karakteristik yük tipleri ve simgeleri aşağıa verilmiştir: Simgesi G Simgesi Q Simgesi E Simgesi W Simgesi H Kalıcı (sabit, zati, öz, ölü) yükler: Yapı elemanlarının keni yükleriir. Yeri ve şieti zamanla eğişmeyen statik yüktür. Çatı ağırlığı Döşeme ağırlığı ( öşeme betonu+tesviye betonu+kaplama+sıva). Kiriş ağırlığı. Duvar ağırlığı (olgu malzemesi+bağlama harcı+sıva, yalıtım, kaplama). Kolon ağırlığı. Hareketli yükler: Yapı elemanına zaman zaman etkiyen, yeri ve şieti zaman zaman eğişen statik yüklerir. Eşya yükleri. İnsan yükleri. Kar yükü. Yatay yükler: Yapıya yatay olarak etkiiği varsayılan statik veya inamik yüklerir. Deprem yükü. Rüzgâr yükü. Toprak itkisi Sıvı yükü. Düşey yükler Simgesi T Diğer yükler: Yukarıaki yük tipleri ışına kalan yüklerir. Sıcaklık farkınan oluşan yük. Büzülme ve sünmeen oluşan yük. Farklı oturmalaran oluşan yük Buz yükü. Patlama yükü, alga yükü, montaj yükü OT: Karakteristik yük, yük etkileri, yük birleşimleri, tasarım etkileri, karakteristik ayanım, malzeme katsayıları, tasarım ayanımı, taşıma gücü Karakteristik yüklerin eğerleri yönetmeliklere verilmiştir: TS 498:1997, TS ISO 9194:1997 : Kalıcı yükler, hareketli yükler, kar, buz ve rüzgâr yükleri, toprak itkisi. Deprem Yönetmeliği-2007: Deprem yükleri. TS 500:2000: Büzülme, sünme, sıcaklık farkı etkileri. gibi tanımlar öğrenci için yeniir. Saece betonarme erslerine eğil, meslek yaşamı boyunca kullanmak zorunaır. Bu neenle iyi kavranması gerekir. 82

20 Yük etkileri, tasarım etkileri, yük katsayıları ve yük birleşimleri (TS 500:2000) TS 500:2000, Sayfa Yönetmeliklere verilmiş yükler karakteristik oluğunan etkileri e karakteristiktir. Yükler, olayısıyla yük etkileri olabiliğince en oğru eğerir, fakat oğruluğu şüpheliir. Yük etkilerinin karakteristik eğerleri yerine; hesaplara Tasarım etkileri ve yük birleşimleri kullanılır. Tasarım etkileri; karakteristik etkilerin genele 1 (bir) en büyük olan yük katsayıları ile çarpılması ve birleştirilmesi ile belirlenirler ve elemanların tasarımına(boyutlanırılmasına) kullanılırlar. Biren çok tasarım etkisi varır. Çünkü yüklerin tümü yapıya aynı ana etkimez, farklı zamanlara farklı yükler etkir. Bu yolla çok sayıa yük senaryosu oluşturulur, ne zaman hangi yük etkirse etkisin yapının güvenliği sağlanmaya çalışılır. TS 500/2000 e tanımlı yük katsayıları ve yük birleşimleri (yük senaryoları) aşağıa verilmiştir. Yalnız üşey yükler için (eprem ve rüzgârın etkin olmaığı urumlara): F =1.4G + 1.6Q F =1.0G + 1.2Q + 1.2T Deprem etkin ise: F =1.4G + 1.6Q F =1.0G + 1.2Q + 1.2T F =1.0G + 1.0Q + 1.0E F =1.0G + 1.0Q - 1.0E F =0.9G + 1.0E F =0.9G - 1.0E Rüzgâr etkin ise: F =1.4G + 1.6Q F =1.0G + 1.2Q + 1.2T F =1.0G + 1.3Q +1.3W F =1.0G + 1.3Q - 1.3W F =0.9G + 1.3W F =0.9G - 1.3W OT: Sıvı basıncı etkisinin bulunması urumuna, bu etki 1.4 ile çarpılır ve içine Q etkisi görülen tüm birleşimlere eklenir. Deprem anına kuvvetli bir rüzgârın a esmesi çok üşük bir olasılıktır. Ekonomik neenle; bir yapıya aynı ana hem epremin hem e rüzgârın etkimeyeceği varsayılır (Deprem Yönetmeliği-2007, Mae ). Deprem ve rüzgâr yüklerinen hangisi aha elverişsiz ise o ikkate alınır. Türkiye e normal yapılara genele eprem etkin olur. Gökelen türü yapılara ve hafif çatılı çelik yapılara rüzgâr etkileri e önemliir. G, Q, E, W, H, T harfleri yük tipinin simgesiir, yükün eğeri eğilir. Büyük harf yerine küçük harfler e kullanılabilir. F ye tasarım etkisi enir, karakteristik yük etkilerinin yük katsayıları ile çarpılıp birleştirilmesi ile hesaplanır. Örnek: Deprem ve rüzgâr etkisine olmayan bir yapının bir kolonunun bir kesitine karakteristik sabit yükten 700 k eksenel, 170 km moment, 60 k kesme kuvveti oluştuğunu; karakteristik hareketli yükten e 300 k eksenel, 80 km moment ve 25 k kesme kuvveti oluştuğunu varsayalım. Bu uruma: g =700 k, M g =170 km, V g =60 k q =300 k, M q =80 km, V q =25 k (karakteristik sabit yük etkileri) (karakteristik hareketli yük etkileri) Dış yükler ile engee olan ve hesaplanmış iç kuvvetler ile gösterilir. Kolonun bu kesitine tasarım etkileri F =1.4G + 1.6Q birleşiminen hesaplanmalıır. Çünkü, saece sabit(g) ve hareketli(q) yük etkisi varır, eprem(e), rüzgâr (W) veya iğer yükler(t) etkisi yoktur. Bu neenle kolonun aynı kesitineki tasarım etkileri: = = 1460 k M = = 366 km V = = 124 k Dış yükler ile engee olmayan, günün birine olabileceği varsayılan ve tasarıma kullanılacak kuvvetler olarak hesaplanır. Kolonun boyutlanırılmasına bu tasarım eğerleri kullanılır, karakteristik yük etkileri kullanılmaz. 83

21 Malzeme katsayıları, malzeme tasarım ayanımları TS 500:2000, Sayfa 17 TS E 206-1:2002 ve TS 708:2010 a verilen ve projee öngörülen malzeme (beton, çelik) karakteristik ayanımlarının üretime tutmama, üşük kalma riski varır. Bu neenle hesaplar öngörülen karakteristik ayanımlar ile eğil, tasarım ayanımları ile yapılır. Tasarım ayanımları karakteristik ayanımların malzeme katsayısına bölünmesi ile bulunur. TS500/2000 e tanımlı olan malzeme katsayıları 1 (bir) en büyük eğerler oluğunan aha küçük ayanımlar ile hesap yapılarak tutmama riski azaltılır, güvenlik sağlanmaya çalışılır. Beton tasarım ayanımı: f f f ck c = f γ ck: : betonun karakteristik basınç ayanımı mc ct f = γ ctk mc f c : betonun basınç tasarım ayanımı f ctk: : betonun karakteristik çekme ayanımı f ct : betonun çekme tasarım ayanımı γ mc : betonun malzeme katsayısı Çelik tasarım ayanımı: f y f = γ yk ms f yk: : çelik karakteristik ayanımı f y : çelik tasarım ayanımı γ ms :çelik malzeme katsayısı γ ms =1.15 (her tür çelik için) γ mc =1.5 yerine ökülen ve iyi enetilen betonlar için γ mc =1.4 önöküm (prefabrik) betonlar için γ mc =1.7 enetimi iyi yapılamayan betonlar için Fabrikaa üretilen ve prefabrik enilen önöküm betonlar yerine(şantiyee) ökülen betonlara nazaran aha iyi enetimliir. Önöküm beton için öngörülen karakteristik basınç ayanımının tutma olasılığı aha yüksektir, risk aha üşüktür, malzeme katsayısı γ mc=1.4 tür. Benzerşekile; inşaat çeliği betona nazaran aha homojen bir malzeme oluğunan ve fabrikaa üretiliğinen ayanımının karakteristik ayanıman farklı olma olasılığı (riski) betona nazaran çok aha üşüktür. Bu neenle, çeliğin malzeme katsayısı γ ms betonun malzeme katsayısı γ mc en aha küçük tutulmuştur ve tek bir eğeri varır: γ ms =1.15. Hesaplara f ck, f ctk, f yk karakteristik ayanımları kullanılmaz, aha üşük olan f c, f ct, f y tasarım ayanımları kullanılır. Malzeme katsayılarının seçimi: γ mc ve γ ms malzeme katsayıları yönetmeliğin mühenise veriği bir yetkiir, güvenli yapı üretmesine olanak sağlayan önemli bir anahtarır. Peki; bir yapının statik-betonarme projelerini hazırlayacak olan mühenis betonun malzeme katsayısını nasıl seçecektir? Her tür yapıa ve her çelik sınıfı için: γ ms =1.15 seçilir. Yapı prefabrik olarak inşa eilecekse: γ mc =1.4 seçilir. Yapı yerine ökme beton ile inşa eilecekse: Hazır beton kullanılacak ve iyi enetlenebilecek ise γ mc =1.5, iyi enetlenemeyeceği üşünülen beton için, hazır beton olsa ahi, γ mc =1.7 seçilir. Yapı elle veya betonyerle karılan beton ile inşa eilecekse: Beton iyi enetlense ahi, hemen hiçbir zaman, öngörülen kalitee üretilemez, γ mc =1.7 seçilir. Hatta aha büyük, γ mc =2 seçilmesi önerilir. Betonun iyi enetlenip enetlenmeyeceği nasıl belirlenir? Cevabı biraz zorca bir soruur bu. İnşaat belki bir yıl yaa birkaç yıl sonra başlayacaktır, fakat Statik - betonarme projeyi hazırlamak için malzemeye ve katsayılarına karar verilmek zorunaır. Mühenisin eline saece mimari varır. Mimari projeen hareketle, inşaatın neree yapılacağı(büyük kentte, kasabaa, ağ başına), hazır beton temin eilip eilemeyeceği, enetim firması olup olmaığı, yapı sahibi ve muhtemel yapımcı(müteahhit) gibi veriler irelenerek γ mc nin eğeri kararlaştırılabilir. Hazır beton santralı ve enetim firmaları olan büyük kentlere çoğunlukla γ mc =1.5 seçilmekteir. Örnek: C30/37 ve B 420C ile Eskişehir merkeze inşa eilecek yapıa γ mc =1.5 seçilirken; aynı yapı bir kasabaa(enetim yetersiz) inşa eilecekse γ mc =1.7 seçilmeliir. Aynı yapı ağ başına şantiye betonu ile üretilecekse öncelikle C30/37 yerine beton sınıfını C16/20 ye üşürmek ve γ mc =1.7 almak uygun olacaktır. Hatta γ mc = 2 belki aha a uygun olur. 84

22 Yapı güvenliği kavramı Yapılar kullanım ömrü boyunca farklı yüklerin etkisineir. Mühenisin görevi bu yük etkilerine karşı yapıyı olabiliğince güvenli kılmaktır. een tam eğil e olabiliğince? Çünkü bir takım belirsizlikler ve maliyet yapının tam güvenli kılınmasını önler. Az a olsa belli bir risk üstlenilerek güvenlik sağlanmaya çalışılır. Kullanım ömrü boyunca kullanım amacını yerine getirebilen, az yaa çok hasar alabilme olasılığı olan fakat toptan göçmeyen yapı güvenli kabul eilir. Güvenli yapı oluşturmak için: Taşıyıcı sistem özenle seçilir. Uygun malzeme(beton/çelik) ve malzeme katsayısı seçilir. Yapıya etkiyecek yükler özenle belirlenir. Karakteristik yük etkileri yerine yük katsayıları ile artırılmış ve yük senaryolarına göre birleştirilmiş tasarım etkileri kullanılır. Karakteristik malzeme ayanımları yerine malzeme katsayıları ile azaltılmış tasarım ayanımları kullanılır. Yönetmeliklere uyulur. eticee yönetmelikler yapının güvenli olması için hazırlanmışlarır. Hesaplar (statik-inamik-betonarme) yazılımlar ile bilgisayara yapılır. Yazılım sonuçları irelenir, gerekli üzeltmeler yapılır, hesap tekrarlanır. Her bir taşıyıcı elemanaki tasarım etkilerinin(moment, kesme, normal kuvvet) elemanın taşıma gücünü aşmaması sağlanır. Çizim etayları özenle hazırlanır. İnşaatın çizimlere uygun yapılmasına özen gösterilir. İnşaatın her aşaması sıkı enetime tabi tutulur. Bu kuş(!) neen biren çok alı özenle bir araya getirmiş acaba? Taşıma gücü kavramı ve taşıma gücü açısınan yapı güvenliği Betonarme bir elemanın güvenli olması için onun tasarım ayanımı (taşıma gücü) en az o elemanaki tasarım yük etkisi kaar olmalıır: R F R : Tasarım ayanımı. Moment, kesme kuvveti, eksenel kuvvet v.b. etkilere karşı elemanın gösterebiliği taşıma gücüür. asıl hesaplanacağı ilerieki konulara anlatılacaktır. F : Tasarım yükü etkisi. Karakteristik yükleren oluşan moment, kesme kuvveti, eksenel kuvvet gibi zorlamaların yük katsayıları ile artırılmış ve birleştirilmiş eğeriir. Bir kirişin tüm yüklerinen oluşan tasarım momenti M, kesme tasarım kuvveti V, kirişin moment taşıma gücü M r, kesme taşıma gücü e V r olsun. M r M V r V olması urumuna kiriş momente karşı güvenli, aksi hale güvensizir eriz. olması urumuna kiriş kesmeye karşı güvenli, aksi hale güvensizir eriz. Kirişin güvenli olması için her iki kuvvete karşı a güvenli olması gerekir. Birine karşı güvenli, iğerine karşı güvensiz olması haline kiriş güvensizir. Çünkü o kuvvet kirişi kırıyor anlamınaır. Yapının bütünün güvenli olması için her taşıyıcı elemanın güvenli olması gereği açıktır. Taşıma gücüne kapasite e enir. Taşıma gücü kavramı için basit bir örnek verelim: 10 tonluk kamyon, kapasitesi 10 ton olan, yani 10 tona kaar yükü kullanım ömrü boyunca güvenle taşıyabilecek şekile üretilmiş anlamınaır. Kamyon 10 tonan aha az veya aha fazla yüklenebilir. Taşıma gücü olan 10 ton sınırı ne kaar aşılırsa güvenlik o enli azalır. Örneğin, 20 ton yükü belki kısa bir süre taşıyabilecek ve hasar alacaktır. 100 tonluk bir yük anına göçmesine neen olacaktır. Yapıa a urum tamamen benzerir. Yapı belli bir taşıma gücü için tasarlanmıştır. Taşıma gücü kısa süre aşılabilir, küçük hasarlar olur-olmaz. Taşıma gücü aşırı aşılırsa, iyelim öngörülememiş büyüklükte bir eprem etkisi, ağır hasar alacak belki e göçecektir. 85

23 ÖREKLER: Karakteristik kuvvet, tasarım kuvveti, karakteristik ayanım, malzeme katsayıları ve tasarım ayanımı Sola görülen onatısız elemanan C20/25 betonu ile üç aet üretilecektir. Biri önöküm(prefabrik), iğeri iyi enetimli, bir iğeri e kötü enetimliir. a) Elemanların beklenen karakteristik kırılma basınç kuvveti neir? b) 37. sayfaaki eney sonucunu a ikkate alarak, elemanların güvenle taşıyabileceği tasarım basınç kuvvetini belirleyiniz. a) Beklenen karakteristik kırılma basınç kuvveti : C20/25 için f ck =20 /mm 2 σ c k k = A k c = f ck = = k = f ck A c = 1500 k b) Önökümlü elemanın tasarım kuvveti: f ck =20 /mm 2, γ mc =1.4, f c =20/1.4=14.29 /mm 2 Deney sonucuna göre, yükten oluşan beton gerilmesi tasarım ayanımının 0.75 ini aşmamalı (37.sayfaaki eney sonucuna bakınız): σ f σ c c c = 0.75 σ = A c c 0.75f = 0.75f c c f k c A c b) İyi enetimli elemanın tasarım kuvveti: f ck =20 /mm 2 γ mc =1.5, f c =20/1.5=13.33 /mm f c A c k b) Kötü enetimli elemanın tasarım kuvveti: f ck =20 /mm 2 γ mc =1.7, f c =20/1.7=11.76 /mm f c A c k Sola görülen onatısız elemanan C20/25 betonu ile üç aet üretilecektir. Biri önöküm(prefabrik), iğeri iyi enetimli, bir iğeri e kötü enetimliir. a) Elemanların beklenen karakteristik kırılma çekme kuvveti neir? b) Elemanların güvenle taşıyabileceği tasarım çekme kuvvetini belirleyiniz. Beklenen karakteristik kırılma b) Önökümlü elemanın tasarım b) İyi enetimli elemanın tasarım b) Kötü enetimli elemanın tasarım kuvveti: çekme kuvveti : f ctk =1.6 /mm 2, γ mc =1.7 C20/25 için f ctk =1.6 /mm 2 f ct =1.6/1.7=0.94 /mm 2 σ ct k k = A k c = f ctk = = k k = f ctk A c kuvveti: f ctk =1.6 /mm 2, γ mc =1.4 f ct =1.6/1.4=1.14 /mm 2 σ ct A c = f ct k f ct A c kuvveti: f ctk =1.6 /mm 2, γ mc =1.5 f ct =1.6/1.5=1.07 /mm 2 f ct A c = k f ct A c = 70.5 k Sola görülen onatısız elemanan C20/25 betonu ile üç aet üretilmiştir. Biri önöküm(prefabrik), iğeri iyi enetimli, bir iğeri e kötü enetimliir. Elemanlar bazen basınç bazen e çekme kuvveti etkisine kalacaktır. Elemanların güvenle taşıyabileceği eksenel tasarım kuvvetini belirleyiniz. Betonun basınç ayanımı yüksek, çekme ayanımı üşüktür. Elemanlar basınç kuvvetinen eğil, çekme kuvvetinen kırılacaktır. Yukarıaki hesaplanmış eğerler ikkate alınarak elemanların güvenle taşıyabileceği eksenel kuvvet: Önökümlü eleman için =85.5 k İyi enetimli eleman için =80.3 k Kötü enetimli eleman için =70.5 k 86

24 ÖREKLER: Karakteristik yük, tasarım yükü, karakteristik ayanım, malzeme katsayıları ve tasarım ayanımı Sola görülen eleman onatılı olarak C20/25 betonu ve B 420C çeliği ile iyi enetimli bir şantiyee üretilmiştir. Kesitte 6φ14 boyuna onatı varır 36. sayfaaki eney sonucunu a ikkate alarak elemanın güvenle taşıyabileceği eksenel tasarım basınç kuvvetini belirleyiniz. Deney katsayısı Çeliğin karşılaığı kuvvet 0.75 ( A A )f + A f c s c s y olmalıır. Betonun karşılaığı kuvvet A A f f c y c s = = = 924 mm f = γ f = γ ck mc yk ms = = ( k mm (6φ14 çubuğun toplam kesit alanı) = /mm = /mm ) Sola görülen eleman onatılı olarak C20/25 betonu ve B 420C çeliği ile iyi enetimli bir şantiyee üretilmiştir. Kesitte 6φ14 boyuna onatı varır. Elemanın güvenle taşıyabileceği eksenel tasarım çekme kuvvetini belirleyiniz. Beton çekme kuvveti alamayacak, çatlayacaktır. Çekme kuvvetini saece çelik çubuklar karşılamak zorunaır: A f A f s y s y = 924 mm = = /mm k 2 87

25 ÖREK: Yük etkileri, yük katsayıları, yük birleşimleri, tasarım etkileri Aşağıa verilen çerçeve C30/37 betonu ile inşa eilecektir. Kolon ve kirişler 30/70 cm boyutunaır. Yükler karakteristiktir. g kalıcı, q hareketli ve F eprem yüküür. Her yüke ait moment, kesme ve normal kuvvet iyagramı verilmiştir. Statik hesaplara kiriş ve kolonların çekme oluğu varsayılan tarafları kesikli çizgi ile gösterilmiştir. a) Çerçevenin 1, 2 ve 3 noktalarınaki tasarım momentlerini bulunuz. b) 1 ve 2 noktalarınaki tasarım kesme kuvvetlerini bulunuz. c) 1 noktasınaki tasarım normal kuvvetlerini bulunuz. ) 2 ve 3 noktalarına hesaplanan tasarım momentlerinen hangileri betonarme hesaba (boyuna onatı hesabına) esas alınmalı ve bunlar için hesaplanan onatı kirişin hangi tarafına konmalıır? e) 2 noktasına hesaplanan tasarım kesme kuvvetlerinen hangisi betonarme hesaba (sargı onatısı hesabına) esas alınmalıır? 88

26 Karakteristik yükleren oluşan karakteristik iç kuvvetler yük etkileri: g=50 k/m kalıcı yükünün etkileri: q=25 k/m hareketli yükünün etkileri: F=250 k eprem yükünün etkileri k. m Moment M g k Kesme V g ormal kuvvet g k

27 Sisteme saece G (kalıcı), Q (hareketli) ve E (eprem) etkileri varır. T (iğer) ve W (rüzgar) etkiler yoktur. Bu neenle; epremin etkin olması urumuna ait F =1.4G + 1.6Q F =1.0G + 1.0Q + 1.0E F =1.0G + 1.0Q - 1.0E F =0.9G + 1.0E F =0.9G - 1.0E yük birleşimleri kullanılarak tasarım kuvvetleri bulunacaktır. a) Tasarım momentleri: 1 noktasına tasarım momentleri: M = = k. m M = ( ) = M = ( ) = M = ( ) = M = ( ) = noktasına tasarım momentleri: M =1.4 ( )+1.6 (-71.46) = k. m M = = M = = M =0.9 ( ) = M =0.9 ( ) = noktasına tasarım momentleri: M = = k. m M = = M = = M = = M = = b) Tasarım kesme kuvvetleri: 1 noktasına tasarım kesme kuvvetleri: V =1.4 (-35.73)+1.6 (-17.86) = k V = = V = = V =0.9 (-35.73) = V =0.9 (-35.73) = noktasına tasarım kesme kuvvetleri: V = = k V = (-89.45) = V = (-89.45) = V = (-89.45) = V = (-89.45) = c) Tasarım normal kuvvetleri: 1 noktasına tasarım normal kuvvetleri: =1.4 ( )+1.6 (-87.50) = k = = = = =0.9 (-175) = =0.9 (-175) =

28 ) 2 ve 3 noktasına betonarme (boyuna onatı) hesabına esas alınacak tasarım momentleri: Tasarım momentleri M Her noktaa, örneğin 2 noktasına, 5 farklı tasarım momenti hesaplanmıştır. Bunlar bu noktaa yükleren oluşan gerçek moment eğilir! Ancak, her birinin olma olasılığı varır!. Gün olur biri, gün olur bir iğeri oluşabilir. Hiçbiri oluşmayabilir e! Oluşursa, kiriş bu momente ayanabilmeliir. Pozitif momentler, etkiiği noktaa, kirişin kesik çizgili tarafına, negatif momentler e iğer tarafına çekme uygulamaktaır. Kirişin pozitif momentlerinen mutlak eğerce en büyük olanı kirişin alt tarafına konulacak boyuna onatının hesabına; negatif momentleren mutlak eğerce en büyüğü e kirişin üst tarafına konulacak boyuna onatının hesabına esas alınmalıır. Kolon 7 m Kolon 2 noktasına: Bu noktaa M = k. m momenti için hesaplanan boyuna onatı kirişin alt tarafına; M = k. m için hesaplanan onatı a kirişin üst tarafına konmalıır. 3 noktasına: Bu noktaa M = k. m momenti için hesaplanan onatı kirişin alt tarafına konmalıır. Bu noktaa negatif moment olmaığınan üst tarafa onatı gerekmez, momentin oluşturacağı basınç kuvvetini beton alır. Ancak, yönetmeliklerin ön görüğü kaar minimum montaj onatısı konulmalıır. e) 2 noktasına kesme (sargı onatısı) hesabına esas alınacak tasarım kesme kuvveti Kesme kuvvetinin işareti betonarme hesabın sonucunu eğiştirmez. Mutlak eğerce en büyük kesme kuvveti betonarme hesaba esas alınır. Tasarım kesme kuvvetleri V 6 m 2 noktasına: V = k kesme kuvveti betonarme hesaba (sargı onatısı hesabına) esas alınmalıır. OT: 1 noktasına hesaplanan tasarım kuvvetleri buraa yorumlanmamıştır. Bunun neeni kolonların avranışının henüz incelenmemiş olmasıır. Kolonlara urum aha a karmaşıktır. Kolonların avranışı ele alınıktan sonra konuya önülecektir. 91

Nervürlü Düz Hasır Nervürlü

Nervürlü Düz Hasır Nervürlü ÇELĐK Nervürlü Düz Hasır Nervürlü Çelik sınıfı tanımı(ts708/1996) Üretim yöntemine göre sınıflandırma: Steel(çelik) Akma dayanımı 420 Sıcak haddeleme işlemi ile üretilen, simgesi: a N/mm 2 Sıcak haddeleme

Detaylı

ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ İnşaat Mühendisliği Bölümü. KESME Kirişlerde Etriye Hesabı (TS 500:2000)

ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ İnşaat Mühendisliği Bölümü. KESME Kirişlerde Etriye Hesabı (TS 500:2000) ESKİŞEHİR OSMNGZİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMRLIK FKÜLTESİ İnşaat Mühenisliği Bölümü KESME Kirişlere Etriye Hesabı (TS 500:2000) 184 Kesme çatlaklarıdeney kirişi Vieo http://mm2.ogu.eu.tr/atopcu Kesme

Detaylı

Yapı Elemanlarının Davranışı

Yapı Elemanlarının Davranışı Basit Eğilme Etkisindeki Elemanlar Yapı Elemanlarının Davranışı Yrd. Doç. Dr. Barış ÖZKUL Betonarme yapılardaki kiriş ve döşeme gibi yatay taşıyıcı elemanlar, uygulanan düşey ve yatay yükler ile eğilme

Detaylı

KOLONLAR Sargı Etkisi. Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme I, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, http://mmf.ogu.edu.tr/atopcu 147

KOLONLAR Sargı Etkisi. Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme I, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, http://mmf.ogu.edu.tr/atopcu 147 KOLONLAR Sargı Etkisi Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme I, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, http://mmf.ogu.edu.tr/atopcu 147 Üç eksenli gerilme etkisinde beton davranışı (RICHART deneyi-1928) ERSOY/ÖZCEBE,

Detaylı

BETONARME YAPI ELEMANLARINDA DONATI DÜZENLEME İLKELERİ

BETONARME YAPI ELEMANLARINDA DONATI DÜZENLEME İLKELERİ BETONARME YAPI ELEMANLARINDA DONATI DÜZENLEME İLKELERİ Araş. Gör. İnş.Yük. Müh. Hayri Baytan ÖZMEN Bir Yanlışlık Var! 1 Donatı Düzenleme (Detaylandırma) Yapı tasarımının son ve çok önemli aşamasıdır. Yapının

Detaylı

(m) sürekli k.u. (m) toplam k.u. (m) knet

(m) sürekli k.u. (m) toplam k.u. (m) knet 1. HFT DÖŞEME KLINLIKLRININ HESPLNMSI Döşemelerin bir oğrultua mı yoksa iki oğrultua mı çalıştıkları belirlenir. 11..1. Düzgün yük taşıyan ve uzun kenarının kısa kenarına oranı en büyük olan (l u / l k

Detaylı

Yapılara Etkiyen Karakteristik Yükler

Yapılara Etkiyen Karakteristik Yükler Yapılara Etkiyen Karakteristik Yükler Kalıcı (sabit, zati, öz, ölü) yükler (G): Yapı elemanlarının öz yükleridir. Döşeme ağırlığı ( döşeme betonu+tesviye betonu+kaplama+sıva). Kiriş ağırlığı. Duvar ağırlığı

Detaylı

Yapılara Etkiyen Karakteristik. yükler

Yapılara Etkiyen Karakteristik. yükler Yapılara Etkiyen Karakteristik Yükler G etkileri Q etkileri E etkisi etkisi H etkisi T etkileri Kalıcı (sabit, zati, öz, ölü) yükler: Yapı elemanlarının öz yükleridir. Döşeme ağırlığı ( döşeme betonu+tesviye

Detaylı

Yapı Elemanlarının Davranışı

Yapı Elemanlarının Davranışı Kolon Türleri ve Eksenel Yük Etkisi Altında Kolon Davranışı Yapı Elemanlarının Davranışı Yrd. Doç. Dr. Barış ÖZKUL Kolonlar; bütün yapılarda temel ile diğer yapı elemanları arasındaki bağı sağlayan ana

Detaylı

BETONARME BİNALARDA DEPREM HASARLARININ NEDEN VE SONUÇLARI

BETONARME BİNALARDA DEPREM HASARLARININ NEDEN VE SONUÇLARI BETONARME BİNALARDA DEPREM HASARLARININ NEDEN VE SONUÇLARI Z. CANAN GİRGİN 1, D. GÜNEŞ YILMAZ 2 Türkiye de nüfusun % 70 i 1. ve 2.derece deprem bölgesinde yaşamakta olup uzun yıllardan beri orta şiddetli

Detaylı

Betonarme Çatı Çerçeve ve Kemerler

Betonarme Çatı Çerçeve ve Kemerler İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232 Betonarme Çatı Çerçeve ve Kemerler 2015 Betonarme Çatılar Görevi, belirli bir hacmi örtmek olan

Detaylı

BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR

BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR BASİT EĞİLME Bir kesitte yalnız M eğilme momenti etkisi varsa basit eğilme söz konusudur. Betonarme yapılarda basit

Detaylı

Tork ve Denge. Test 1 in Çözümleri

Tork ve Denge. Test 1 in Çözümleri 9 ork ve Denge est in Çözümleri M. Sistemlerin engee olması için toplam momentin (torkun) sıfır olması gerekir. Verilen üç şekil için enge koşulunu yazalım. F. br =. br F = Şekil II G =. +. +. =. 6 = 6

Detaylı

TEMELLER. Farklı oturma sonucu yan yatan yapılar. Pisa kulesi/italya. İnşa süresi: 1173 1370

TEMELLER. Farklı oturma sonucu yan yatan yapılar. Pisa kulesi/italya. İnşa süresi: 1173 1370 TEMELLER Temeller yapının en alt katındaki kolon veya perdelerin yükünü (normal kuvvet, moment, v.s.) yer yüzeyine (zemine) aktarırlar. Diğer bir deyişle, temeller yapının ayaklarıdır. Kolon veya perdeler

Detaylı

Temeller. Onur ONAT Tunceli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli

Temeller. Onur ONAT Tunceli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli Temeller Onur ONAT Tunceli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli 1 Temel Nedir? Yapısal sistemlerin üzerindeki tüm yükleri, zemine güvenli bir şekilde aktaran yapısal elemanlara

Detaylı

BETONARME DERS NOTLARI 2. BÖLÜM BETONARME YAPILARIN DAVRANIŞINDA TEMEL İLKELER VE YÖNTEMLER

BETONARME DERS NOTLARI 2. BÖLÜM BETONARME YAPILARIN DAVRANIŞINDA TEMEL İLKELER VE YÖNTEMLER BETONARME DERS NOTLARI 2. BÖLÜM BETONARME YAPILARIN DAVRANIŞINDA TEMEL İLKELER VE YÖNTEMLER Betonarme Çekme dayanımı düşük gevrek bir malzeme olan betondan taşıcı sistemler oluşturmak, eski çağlarda taşın

Detaylı

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü ÇEKME DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Mühendislik malzemeleri rijit olmadığından kuvvet altında deforme olup, şekil ve boyut değişiklikleri gösterirler. Malzeme özelliklerini anlamak üzere mekanik testler yapılır.

Detaylı

Temel sistemi seçimi;

Temel sistemi seçimi; 1 2 Temel sistemi seçimi; Tekil temellerden ve tek yönlü sürekli temellerden olabildiğince uzak durulmalıdır. Zorunlu hallerde ise tekil temellerde her iki doğrultuda rijit ve aktif bağ kirişleri kullanılmalıdır.

Detaylı

Dişli (Nervürlü) ve Asmolen Döşemeler

Dişli (Nervürlü) ve Asmolen Döşemeler Dişli (Nervürlü) ve Asmolen Döşemeler 3 2 diş Ana taşıyıcı kiriş 1 A a a Đnce plak B Dişli döşeme a-a plak diş kiriş Asmolen döşeme plak diş Asmolen (dolgu) Birbirine paralel, aynı boyutlu, aynı donatılı,

Detaylı

Prefabrik yapıların tasarımı, temelde geleneksel betonarme yapıların tasarımı ile benzerdir.

Prefabrik yapıların tasarımı, temelde geleneksel betonarme yapıların tasarımı ile benzerdir. Prefabrik yapıların tasarımı, temelde geleneksel betonarme yapıların tasarımı ile benzerdir. Tasarımda kullanılan şartname ve yönetmelikler de prefabrik yapılara has bazıları dışında benzerdir. Prefabrik

Detaylı

YAPILARDA HASAR TESPĐTĐ-II

YAPILARDA HASAR TESPĐTĐ-II YAPILARDA HASAR TESPĐTĐ-II VII.Bölüm BETONARME YAPILARDA HASAR Konular 7.2. KĐRĐŞ 7.3. PERDE 7.4. DÖŞEME KĐRĐŞLERDE HASAR Betonarme kirişlerde düşey yüklerden dolayı en çok görülen hasar şekli açıklıkta

Detaylı

Öğr. Gör. Cahit GÜRER. Betonarme Kirişler

Öğr. Gör. Cahit GÜRER. Betonarme Kirişler YAPI TEKNOLOJİLERİ-I Konu-8 Betonarme (2. Kısım: Kiriş ve Döşemeler) Öğr. Gör. Cahit GÜRER Afyonkarahisar 13 Aralık 2007 Betonarme Kirişler Betonarme kirişler genellikle dikdörtgen kesitinde olup yatay

Detaylı

1.7 ) Çelik Yapılarda Yangın (Yüksek Sıcaklık) Etkisi

1.7 ) Çelik Yapılarda Yangın (Yüksek Sıcaklık) Etkisi 1.7 ) Çelik Yapılarda Yangın (Yüksek Sıcaklık) Etkisi Çelik yapıların en büyük dezavantajlarından biri yüksek ısı (yangın) etkisi altında mekanik özelliklerinin hızla olumsuz yönde etkilemesidir. Sıcaklık

Detaylı

Çok Katlı Perdeli ve Tünel Kalıp Binaların Modellenmesi ve Tasarımı

Çok Katlı Perdeli ve Tünel Kalıp Binaların Modellenmesi ve Tasarımı Çok Katlı Perdeli ve Tünel Kalıp Binaların Modellenmesi ve Tasarımı Mustafa Tümer Tan İçerik 2 Perde Modellemesi, Boşluklu Perdeler Döşeme Yükleri ve Eğilme Hesabı Mantar bandı kirişler Kurulan modelin

Detaylı

TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER

TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER TEMEL İNŞAATI ŞERİT TEMELLER Kaynak; Temel Mühendisliğine Giriş, Prof. Dr. Bayram Ali Uzuner 1 2 Duvar Altı (veya Perde Altı) Şerit Temeller (Duvar Temelleri) 3 Taş Duvar Altı Şerit Temeller Basit tek

Detaylı

ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi

ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi ÇATI KONSTRÜKSİYONLARINDA GAZBETON UYGULAMALARI Doç.Dr.Oğuz Cem Çelik İTÜ Mimarlık Fakültesi Yapı Statiği ve Betonarme Birimi ÖZET Donatılı gazbeton çatı panellerinin çeşitli çatı taşıyıcı sistemlerinde

Detaylı

Dişli (Nervürlü) ve Asmolen Döşemeler. Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, http://mmf.ogu.edu.

Dişli (Nervürlü) ve Asmolen Döşemeler. Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, http://mmf.ogu.edu. Dişli (Nervürlü) ve Asmolen Döşemeler Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, http://mmf.ogu.edu.tr/atopcu 192 3 A B Dişli döşeme Asmolen döşeme Birbirine paralel, aynı boyutlu,

Detaylı

YIĞMA YAPI TASARIMI ÖRNEK BİR YIĞMA SİSTEMİN İNCELENMESİ

YIĞMA YAPI TASARIMI ÖRNEK BİR YIĞMA SİSTEMİN İNCELENMESİ 13.04.2012 1 ÖRNEK BİR YIĞMA SİSTEMİN İNCELENMESİ 2 ÇENGEL KÖY DE BİR YIĞMA YAPI KADIKÖY DEKİ YIĞMA YAPI 3 Genel Bilgiler Yapı Genel Tanımı Kat Sayısı: Bodrum+3 kat+teras kat Kat Oturumu: 9.80 X 15.40

Detaylı

BRİNELL SERTLİK YÖNTEMİ

BRİNELL SERTLİK YÖNTEMİ www.muhenisiz.net 1 BRİNELL SERTLİK YÖNTEMİ Belli çaptaki sert bir bilya malzeme yüzeyine belli bir yükü uygulanarak 30 saniye süre ile bastırılır. Deneye uygulanan yükün meyana gelen izin alana bölünmesiyle

Detaylı

ANTAKYA MÜZE OTEL TAŞIYICI SİSTEM PROJESİ. İnş.Yük.Müh. Bülent DEVECİ

ANTAKYA MÜZE OTEL TAŞIYICI SİSTEM PROJESİ. İnş.Yük.Müh. Bülent DEVECİ ANTAKYA MÜZE OTEL TAŞIYICI SİSTEM PROJESİ İnş.Yük.Müh. Bülent DEVECİ Proje Künyesi : Yatırımcı Mimari Proje Müellifi Statik Proje Müellifi Çelik İmalat Yüklenicisi : Asfuroğlu Otelcilik : Emre Arolat Mimarlık

Detaylı

YAPAN: ESKISEHIR G TIPI LOJMAN TARİH: 15.02.2010 REVİZYON: Hakan Şahin - ideyapi Bilgisayar Destekli Tasarım

YAPAN: ESKISEHIR G TIPI LOJMAN TARİH: 15.02.2010 REVİZYON: Hakan Şahin - ideyapi Bilgisayar Destekli Tasarım YAPAN: PROJE: TARİH: 15.02.2010 REVİZYON: Hakan Şahin - ideyapi Bilgisayar Destekli Tasarım YAPI GENEL YERLEŞİM ŞEKİLLERİ 1 4. KAT 1 3. KAT 2 2. KAT 3 1. KAT 4 ZEMİN KAT 5 1. BODRUM 6 1. BODRUM - Temeller

Detaylı

Nautilus kalıpları, yerinde döküm yapılarak, hafifletilmiş betonarme plak döşeme oluşturmak için geliştirilmiş kör kalıp sistemidir.

Nautilus kalıpları, yerinde döküm yapılarak, hafifletilmiş betonarme plak döşeme oluşturmak için geliştirilmiş kör kalıp sistemidir. Nautilus kalıpları, yerinde döküm yapılarak, hafifletilmiş betonarme plak döşeme oluşturmak için geliştirilmiş kör kalıp sistemidir. Mimari ve statik tasarım kolaylığı Kirişsiz, kasetsiz düz bir tavan

Detaylı

Gazbeton Duvar ve Döşeme Elemanları ile İnşa Edilen Az Katlı Konut Binalarının Deprem Güvenliği*

Gazbeton Duvar ve Döşeme Elemanları ile İnşa Edilen Az Katlı Konut Binalarının Deprem Güvenliği* Gazbeton Duvar ve Döşeme Elemanları ile İnşa Edilen Az Katlı Konut Binalarının Deprem Güvenliği* Dr.Haluk SESİGÜR Yrd.Doç.Dr. Halet Almıla BÜYÜKTAŞKIN Prof.Dr.Feridun ÇILI İTÜ Mimarlık Fakültesi Giriş

Detaylı

KESME Kirişlerde Etriye Hesabı (TS 500/2000) Ahmet TOPÇU, Betonarme I, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2014, http://mmf2.ogu.edu.

KESME Kirişlerde Etriye Hesabı (TS 500/2000) Ahmet TOPÇU, Betonarme I, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2014, http://mmf2.ogu.edu. KESME Kirişlere Etriye Heabı (TS 500/2000) 178 Keme çatlakları-deney kirişleri yük Vieo ttp://mm2.ogu.eu.tr/atopcu Keme çatlakları Baınç ezilmei Dikörtgen kiriş 2 moment çatlakları Menet reakiyonu Menet

Detaylı

SANDVİÇ PANEL MEKANİK DAYANIMI

SANDVİÇ PANEL MEKANİK DAYANIMI SANDVİÇ PANEL MEKANİK DAYANIMI Binaların çatı, cephe, iç bölme veya soğuk hava odalarında kaplama malzemesi olarak kullanılan sandviç panellerin hızlı montaj imkanı, yüksek yalıtım özelliklerinin yanısıra

Detaylı

Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü

Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Gazbeton, Tuğla ve Bims Blok Kullanımının Bina Statik Tasarımına ve Maliyetine olan Etkilerinin İncelenmesi 4 Mart 2008 Bu rapor Orta Doğu Teknik

Detaylı

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI Yrd. Doç. Dr. Uğur DAĞDEVİREN 2 3 Genel anlamda temel mühendisliği, yapısal yükleri zemine izin verilebilir

Detaylı

DÖŞEMELER (Plaklar) Döşeme tipleri: Kirişli döşeme Kirişsiz (mantar) döşeme Dişli (nervürlü) döşeme Asmolen döşeme Kaset (ızgara)-kiriş döşeme

DÖŞEMELER (Plaklar) Döşeme tipleri: Kirişli döşeme Kirişsiz (mantar) döşeme Dişli (nervürlü) döşeme Asmolen döşeme Kaset (ızgara)-kiriş döşeme DÖŞEMELER (Plaklar) Üzerindeki yükleri kiriş veya kolonlara aktaran genelde yatay betonarme elemanlardır. Salon tavanı, tabanı, köprü döşemesi (tabliye) örnek olarak verilebilir. Döşeme tipleri: Kirişli

Detaylı

Kesitte moment kuvvet çifti Çekme ve basınç kuvveti

Kesitte moment kuvvet çifti Çekme ve basınç kuvveti Keitte moment kuvvet çiti Çekme ve aınç kuvveti Vieo Kirişe etkiyen M momenti F ile göterilen kuvvet çitine eşeğerir. Kirişin üt lileri F aınç kuvvetinin, alt lileri e F çekme kuvvetinin etkiineir. Betonun

Detaylı

1.1 Statik Aktif Durum için Coulomb Yönteminde Zemin Kamasına Etkiyen Kuvvetler

1.1 Statik Aktif Durum için Coulomb Yönteminde Zemin Kamasına Etkiyen Kuvvetler TEORİ 1Yanal Toprak İtkisi 11 Aktif İtki Yöntemi 111 Coulomb Yöntemi 11 Rankine Yöntemi 1 Pasif İtki Yöntemi 11 Coulomb Yöntemi : 1 Rankine Yöntemi : 13 Sükunetteki İtki Danimarka Kodu 14 Dinamik Toprak

Detaylı

. TAŞIYICI SİSTEMLER Çerçeve Perde-çerçeve (boşluklu perde) Perde (boşluksuz perde) Tüp Iç içe tüp Kafes tüp Modüler tüp

. TAŞIYICI SİSTEMLER Çerçeve Perde-çerçeve (boşluklu perde) Perde (boşluksuz perde) Tüp Iç içe tüp Kafes tüp Modüler tüp 1 . TAŞIYICI SİSTEMLER Çerçeve Perde-çerçeve (boşluklu perde) Perde (boşluksuz perde) Tüp Iç içe tüp Kafes tüp Modüler tüp 2 Başlıca Taşıyıcı Yapı Elemanları Döşeme, kiriş, kolon, perde, temel 3 Çerçeve

Detaylı

CE498 PROJE DERS NOTU

CE498 PROJE DERS NOTU CE498 PROJE DERS NOTU İnşaat Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakültesi Yakın Doğu Üniversitesi Temmuz 2015, Lefkoşa, KKTC CE498 - PROJE Genel Kapsam: Bu derste 3 katlı betonarme konut olarak kullanılacak

Detaylı

STAD. Balans vanası ENGINEERING ADVANTAGE

STAD. Balans vanası ENGINEERING ADVANTAGE Balans vanaları STAD Balans vanası Basınçlanırma & Su kalitesi Balanslama & Kontrol Termostatik kontrol ENGINEERING ADVANTAGE STAD balans vanaları geniş bir uygulama alanına hassas hironik performans sağlar.

Detaylı

Yapı Sistemlerinde Elverişsiz Yüklemeler:

Yapı Sistemlerinde Elverişsiz Yüklemeler: Yapı Sistemlerinde Elverişsiz Yüklemeler: Yapılara etkiyen yükler ile ilgili çeşitli sınıflama tipleri vardır. Bu sınıflamalarda biri de yapı yükleri ve ilave yükler olarak yapılan sınıflamadır. Bu sınıflama;

Detaylı

DÜSEY YÜKLERE GÖRE HESAP

DÜSEY YÜKLERE GÖRE HESAP DÜSEY YÜKLERE GÖRE HESAP 2-2 ile A-A aks çerçevelerinin zemin ve birinci kat tavanına ait sürekli kirişlerin düşey yüklere göre statik hesabı yapılacaktır. A A Aksı 2 2 Aksı Zemin kat dişli döşeme kalıp

Detaylı

Yapının bütün aks aralıkları, enine ve boyuna toplam uzunluğu ölçülerek kontrol edilir.

Yapının bütün aks aralıkları, enine ve boyuna toplam uzunluğu ölçülerek kontrol edilir. Temel Demiri Nasıl Kontrol Edilir Radye Jeneral Temel, Tekil Temel, Sürekli Temel demir-kalıp kontrolü ve aplikasyon kontrolü nasıl yapılır? Aplikasyon Kontrolü Mimari projeden, vaziyet planına bakılarak,

Detaylı

TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof. Dr. Görün Arun

TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof. Dr. Görün Arun . Döşemeler TAŞIYICI SİSTEM TASARIMI 1 Prof. Dr. Görün Arun 07.3 ÇELİK YAPILAR Döşeme, Stabilite Kiriş ve kolonların düktilitesi tümüyle yada kısmi basınç etkisi altındaki elemanlarının genişlik/kalınlık

Detaylı

Prefabrik Yapılar. Cem AYDEMİR Yıldız Teknik Üniversitesi / İstanbul

Prefabrik Yapılar. Cem AYDEMİR Yıldız Teknik Üniversitesi / İstanbul Prefabrik Yapılar Uygulama-1 Cem AYDEMİR Yıldız Teknik Üniversitesi / İstanbul 2010 Sunuma Genel Bir Bakış 1. Taşıyıcı Sistem Hakkında Kısa Bilgi 1.1 Sistem Şeması 1.2 Sistem Detayları ve Taşıyıcı Sistem

Detaylı

Elde tutulan bir kağıt bir kenarından düz olarak tutulduğunda kolayca eğilir ve kendi ağırlığını bile taşıyamaz. Aynı kağıt kıvrılarak, hafifçe

Elde tutulan bir kağıt bir kenarından düz olarak tutulduğunda kolayca eğilir ve kendi ağırlığını bile taşıyamaz. Aynı kağıt kıvrılarak, hafifçe KATLANMIŞ PLAKLAR Katlanmış plaklar Katlanmış plak kalınlığı diğer boyutlarına göre küçük olan düzlemsel elemanların katlanmış olarak birbirlerine mesnetlenmesi ile elde edilen yüzeysel bir taşıyıcı sistemdir.

Detaylı

) = 2.5 ve R a (T 1 1 2 2, 3 3 4 4

) = 2.5 ve R a (T 1 1 2 2, 3 3 4 4 BÖLÜM 5 YIĞMA BİNALAR İÇİN DEPREME DAYANIKLI TASARIM KURALLARI 5.. KAPSAM Deprem bölgelerinde yapılacak olan, hem düşey hem yatay yükler için tüm taşıyıcı sistemi doğal veya yapay malzemeli taşıyıcı duvarlar

Detaylı

Kitabın satışı yapılmamaktadır. Betonarme Çözümlü Örnekler adlı kitaba üniversite kütüphanesinden erişebilirsiniz.

Kitabın satışı yapılmamaktadır. Betonarme Çözümlü Örnekler adlı kitaba üniversite kütüphanesinden erişebilirsiniz. Kitap Adı : Betonarme Çözümlü Örnekler Yazarı : Murat BİKÇE (Öğretim Üyesi) Baskı Yılı : 2010 Sayfa Sayısı : 256 Kitabın satışı yapılmamaktadır. Betonarme Çözümlü Örnekler adlı kitaba üniversite kütüphanesinden

Detaylı

ÇELİK YAPILAR 7 ÇELİK İSKELETTE DÖŞEMELER DÖŞEMELER DÖŞEMELER DÖŞEMELER. DÖŞEMELER Yerinde Dökme Betonarme Döşemeler

ÇELİK YAPILAR 7 ÇELİK İSKELETTE DÖŞEMELER DÖŞEMELER DÖŞEMELER DÖŞEMELER. DÖŞEMELER Yerinde Dökme Betonarme Döşemeler Döşemeler, yapının duvar, kolon yada çerçeve gibi düşey iskeleti üzerine oturan, modülasyon ızgarası üzerini örterek katlar arası ayırımı sağlayan yatay levhalardır. ÇELİK YAPILAR 7 ÇELİK İSKELETTE Döşemeler,

Detaylı

BETON KARIŞIM HESABI. Beton; BETON

BETON KARIŞIM HESABI. Beton; BETON BETON KARIŞIM HESABI Beton; Çimento, agrega (kum, çakıl), su ve gerektiğinde katkı maddeleri karıştırılarak elde edilen yapı malzemesine beton denir. Çimento Su ve katkı mad. Agrega BETON Malzeme Türk

Detaylı

d : Kirişin faydalı yüksekliği E : Deprem etkisi E : Mevcut beton elastisite modülü

d : Kirişin faydalı yüksekliği E : Deprem etkisi E : Mevcut beton elastisite modülü 0. Simgeler A c A kn RİSKLİ BİNALARIN TESPİT EDİLMESİ HAKKINDA ESASLAR : Brüt kolon enkesit alanı : Kritik katta değerlendirmenin yapıldığı doğrultudaki kapı ve pencere boşluk oranı %5'i geçmeyen ve köşegen

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI YORULMA P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Aloha Havayolları Uçuş 243: Hilo dan Honolulu

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.ÖMER KADİR

Detaylı

teknik uygulama detayları

teknik uygulama detayları teknik uygulama detayları içindekiler Panel Detayları Betonarme Hatıl-Gazbeton Döşeme Paneli Orta Nokta Bağlantı Detayı...03 Çelik Konstrüksiyon -Gazbeton Döşeme Paneli Orta Nokta Bağlantı Detayı...04

Detaylı

İNŞ 404 Yapı Yönetimi 1

İNŞ 404 Yapı Yönetimi 1 İNŞ 404 Yapı Yönetimi 1 Uygulama 7.6: Aşağıda verilen taş istinat duvarına ait taş miktarını bulunuz. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı 2007 yılı birim fiyatlarıyla taş duvarın maliyetini hesaplayınız. Duvar

Detaylı

İZMİR İLİ BUCA İLÇESİ 8071 ADA 7 PARSEL RİSKLİ BİNA İNCELEME RAPORU

İZMİR İLİ BUCA İLÇESİ 8071 ADA 7 PARSEL RİSKLİ BİNA İNCELEME RAPORU İZMİR İLİ BUCA İLÇESİ 8071 ADA 7 PARSEL RİSKLİ BİNA İNCELEME RAPORU AĞUSTOS 2013 1.GENEL BİLGİLER 1.1 Amaç ve Kapsam Bu çalışma, İzmir ili, Buca ilçesi Adatepe Mahallesi 15/1 Sokak No:13 adresinde bulunan,

Detaylı

İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232. Döşemeler

İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232. Döşemeler İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232 Döşemeler 2015 Betonarme Döşemeler Giriş / Betonarme Döşemeler Kirişli plak döşemeler Dişli (nervürlü)

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ TASARIMI

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ TASARIMI T.C SAKARYA ÜİVERSİTESİ MÜHEDİSLİK FAKÜLTESİ İŞAAT MÜHEDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İŞAAT MÜHEDİSLİĞİ TASARIMI DAIŞMA: Prof. Adil Altundal KOU: Çok katlı betonarme bir yapının her iki yönde deprem hesabı yapılarak kolon

Detaylı

BETONARME ELEMANLARDA DONATI DÜZENLEME İLKELERİ

BETONARME ELEMANLARDA DONATI DÜZENLEME İLKELERİ TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI DİYARBAKIR ŞUBESİ Meslekiçi Eğitim Semineri BETONARME ELEMANLARDA DONATI DÜZENLEME İLKELERİ Prof. Dr. Kadir GÜLER kguler@itu.edu.tr İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi,

Detaylı

HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri

HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri AutoCAD ile iletişim Çizimlerde Boyut Kavramı 0/09 2. Hafta

Detaylı

ÖZHENDEKCİ BASINÇ ÇUBUKLARI

ÖZHENDEKCİ BASINÇ ÇUBUKLARI BASINÇ ÇUBUKLARI Kesit zoru olarak yalnızca eksenel doğrultuda basınca maruz kalan elemanlara basınç çubukları denir. Bu tip çubuklara örnek olarak pandül kolonları, kafes sistemlerin basınca çalışan dikme

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ (Bölüm-3) KÖPRÜLER

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ (Bölüm-3) KÖPRÜLER İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ (Bölüm-3) KÖPRÜLER Yrd. Doç. Dr. Banu Yağcı Kaynaklar G. Kıymaz, İstanbul Kültür Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Ders Notları, 2009 http://web.sakarya.edu.tr/~cacur/ins/resim/kopruler.htm

Detaylı

= 0.85 f A C 1.2 f A (f cd ve f ck : betonun hesap ve karakteristik dayanımları) 130000 4. S: V d nin serbest kenara en yakın olan mesafesi

= 0.85 f A C 1.2 f A (f cd ve f ck : betonun hesap ve karakteristik dayanımları) 130000 4. S: V d nin serbest kenara en yakın olan mesafesi BĐRLEŞĐM BÖLGELERĐ: KĐRĐŞ MESNET BÖLGELERĐ Kuru birleşim olarak yapılan kolon kiriş birleşim bölgelerine, kirişler kolonlara veya guselere oturtulur iken korniyer, profil başlığı ve elastomer gibi bir

Detaylı

Öndökümlü (Prefabrik) Döşeme Sistemleri-4 Prefabrik Asmolen Döşeme Kirişleri

Öndökümlü (Prefabrik) Döşeme Sistemleri-4 Prefabrik Asmolen Döşeme Kirişleri Öndökümlü (Prefabrik) Döşeme Sistemleri-4 Prefabrik Asmolen Döşeme Kirişleri Günkut BARKA 1974 yılında mühendis oldu. 1978-2005 yılları arasında Gök İnşaat ve Tic. A.Ş de şantiye şefliğinden Genel Müdürlüğe

Detaylı

ÖĞR. GÖR. MUSTAFA EFİLOĞLU

ÖĞR. GÖR. MUSTAFA EFİLOĞLU ÖĞR. GÖR. MUSTAFA EFİLOĞLU KAYNAKLAR KAYNAKLAR İÇERİK MALZEME BİLGİSİ BİRLEŞİMLER- KAYNAKLI BİRLEŞİMLER BİRLEŞİMLER- BULONLU BİRLEŞİMLER ÇEKME ELEMANLARI BASINÇ ELEMANLARI EĞİLME ELEMANLARI 18. Yy da İngiltere

Detaylı

ÇELİK PREFABRİK YAPILAR

ÇELİK PREFABRİK YAPILAR ÇELİK PREFABRİK YAPILAR 2. Bölüm Temel, kolon kirişler ve Döşeme 1 1. Çelik Temeller Binaların sabit ve hareketli yüklerini zemine nakletmek üzere inşa edilen temeller, şekillenme ve kullanılan malzemenin

Detaylı

DÖŞEME KALINLIĞI HESABI

DÖŞEME KALINLIĞI HESABI DÖŞEE KALINLIĞI HESABI h lsn α s 1 0 15 + 4 m l sn öşemenin kısa kenarının temiz açıklığı α s öşemenin uuğu tip α s Σ sürekli kenar uzunluğu / Σ kenar uzunluğu m ll l s < çit yöne çalışma şartı D101 DÖŞEESĐ

Detaylı

Kirişlerde sınır değerler Benzeri ERSOY/ÖZCEBE S. 275-277

Kirişlerde sınır değerler Benzeri ERSOY/ÖZCEBE S. 275-277 Kirişlere ınır eğerler Benzeri ERSOY/ÖZCEBE S. 275-277 çekme taraı (epreme çekme - baınç) baınç taraı çekme taraı baınç taraı (epreme çekme - baınç) b w : kiriş genişliği h: kiriş yükekliği : aalı yükeklik=h-

Detaylı

Taşıyıcı Sistem İlkeleri

Taşıyıcı Sistem İlkeleri İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Yapı ve Deprem Mühendisliği Çalışma Grubu BETONARME YAPILAR MIM 232 Taşıyıcı Sistem İlkeleri 2015 Bir yapı taşıyıcı sisteminin işlevi, kendisine uygulanan yükleri

Detaylı

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 4- Özel Konular

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 4- Özel Konular RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR 4- Özel Konular Konular Kalibrasyonda Kullanılan Binalar Bina Risk Tespiti Raporu Hızlı Değerlendirme Metodu Sıra Dışı Binalarda Tespit 2 Amaç RYTE yönteminin

Detaylı

BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ

BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ BÖLÜM II D ÖRNEK 1 BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ ÖRNEK 1 İKİ KATLI YIĞMA OKUL BİNASININ DEĞERLENDİRMESİ VE GÜÇLENDİRİLMESİ 1.1. BİNANIN GENEL ÖZELLİKLERİ...II.1/

Detaylı

Yapıblok İle Akustik Duvar Uygulamaları: Digiturk & TV8

Yapıblok İle Akustik Duvar Uygulamaları: Digiturk & TV8 Yapıblok İle Akustik Duvar Uygulamaları: Digiturk & TV8 Ümit ÖZKAN 1, Ayşe DEMİRTAŞ 2 Giriş: Yapıblok, Yapı Merkezi Prefabrikasyon A.Ş. tarafından 1996 yılından beri endüstriyel üretim yöntemleri ile üretilen

Detaylı

DERS 10. Kapalı Türev, Değişim Oranları

DERS 10. Kapalı Türev, Değişim Oranları DERS 0 Kapalı Türev, Değişim Oranları 0.. Kapalı Türev. Fonksiyon kavramının ele alınığı ikinci erste kapalı enklemlerin e fonksiyon tanımlayabileceğini görmüştük. F (, enklemi ile tanımlanan f fonksiyonu

Detaylı

Öndökümlü (Prefabrik) Döşeme Sistemleri-3 Nervürlü Döşeme Elemanları

Öndökümlü (Prefabrik) Döşeme Sistemleri-3 Nervürlü Döşeme Elemanları Öndökümlü (Prefabrik) Döşeme Sistemleri-3 Nervürlü Döşeme Elemanları Günkut BARKA 1974 yılında mühendis oldu. 1978-2005 yılları arasında Gök İnşaat ve Tic. A.Ş de şantiye şefliğinden Genel Müdürlüğe kadar

Detaylı

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok parçaya ayırmasına "kırılma" adı verilir. KIRILMA ÇEŞİTLERİ

Detaylı

YAPAN: TARİH: 15.02.2010 REVİZYON: 6500HL-0026 Statik Net50 / K.T.Ü. İnşaat Mühendisliği Bölümü

YAPAN: TARİH: 15.02.2010 REVİZYON: 6500HL-0026 Statik Net50 / K.T.Ü. İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPAN: PROJE: TARİH: 15.02.2010 REVİZYON: 6500HL-0026 Statik Net50 / K.T.Ü. İnşaat Mühendisliği Bölümü PERFORMANS ANALİZİ 1 PERFORMANS ANALİZİ ÖN BİLGİLERİ VE ÖZETLERİ 1 MEVCUT KİRİŞ BİLGİLERİ 2 MEVCUT

Detaylı

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK

ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK ÇELİK YAPILAR (2+1) Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK Dersin Amacı Çelik yapı sistemlerini, malzemelerini ve elemanlarını tanıtarak, çelik yapı hesaplarını kavratmak. Dersin İçeriği Çelik yapı sistemleri, kullanım

Detaylı

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 5- Risk Tespit Uygulaması: Betonarme Bina

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 5- Risk Tespit Uygulaması: Betonarme Bina RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR 5- Risk Tespit Uygulaması: Betonarme Bina İncelenen Bina Binanın Yeri Bina Taşıyıcı Sistemi Bina 5 katlı Betonarme çerçeve ve perde sistemden oluşmaktadır.

Detaylı

Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması.

Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması. 1 Deneyin Adı Çekme Deneyi Deneyin Amacı Çekme deneyinin incelenmesi ve metalik bir malzemeye ait çekme deneyinin yapılması. Teorik Bilgi Malzemelerin statik (darbesiz) yük altındaki mukavemet özelliklerini

Detaylı

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 6- Risk Tespit Uygulaması: Yığma Bina

RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR. 6- Risk Tespit Uygulaması: Yığma Bina RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR 6- Risk Tespit Uygulaması: Yığma Bina RİSKLİ YAPILARIN TESPİT EDİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR BİRİNCİ AŞAMA DEĞERLENDİRME YÖNTEMİ BİNANIN ÖZELLİKLERİ Binanın

Detaylı

TS EN 1995-1-1 Ahşap Yapıların Tasarımı Bölüm 1-1: Genel kurallar ve bina kuralları

TS EN 1995-1-1 Ahşap Yapıların Tasarımı Bölüm 1-1: Genel kurallar ve bina kuralları TS EN 1995-1-1 Ahşap Yapıların Tasarımı Bölüm 1-1: kurallar ve bina kuralları İnş. Y. Müh. İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Eurocoe 5 in Kapsamı Eurocoe5, birbirine yapıştırıcı

Detaylı

Yeni Nautilus. İki doğrultuda çalışan boşluklu döşemeler oluşturmak için Plastik «Kör Kalıp» Sistemi

Yeni Nautilus. İki doğrultuda çalışan boşluklu döşemeler oluşturmak için Plastik «Kör Kalıp» Sistemi Yeni Nautilus İki doğrultuda çalışan boşluklu döşemeler oluşturmak için Plastik «Kör Kalıp» Sistemi Taşıyıcı Sistem Olarak Döşemeler Yapı ağırlığının büyük kısmı, döşeme plaklarının ağırlıklarından oluşmaktadır.

Detaylı

GEBZE TEKNİK ÜNİVERİSİTESİ MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ

GEBZE TEKNİK ÜNİVERİSİTESİ MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ GEBZE TEKNİK ÜNİVERİSİTESİ MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ MİM 142 YAPI BİLGİSİ I Prof.Dr.Nilay COŞGUN Arş.Gör. Seher GÜZELÇOBAN MAYUK Arş.Gör. Fazilet TUĞRUL Arş.Gör.Ayşegül ENGİN Arş.Gör. Selin ÖZTÜRK

Detaylı

CS MÜHENDİSLİK PROJE YAZILIM HİZMETLERİ www.csproje.com. EUROCODE-2'ye GÖRE MOMENT YENİDEN DAĞILIM

CS MÜHENDİSLİK PROJE YAZILIM HİZMETLERİ www.csproje.com. EUROCODE-2'ye GÖRE MOMENT YENİDEN DAĞILIM Moment CS MÜHENİSLİK PROJE YAZILIM HİZMETLERİ EUROCOE-2'ye GÖRE MOMENT YENİEN AĞILIM Bir yapıdaki kuvvetleri hesaplamak için elastik kuvvetler kullanılır. Yapının taşıma gücüne yakın elastik davranmadığı

Detaylı

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ MAK-LAB15 1. Giriş ve Deneyin Amacı Bilindiği gibi malzeme seçiminde mekanik özellikler esas alınır. Malzemelerin mekanik özellikleri de iç yapılarına bağlıdır. Malzemelerin

Detaylı

ZENON PANEL YAPI TEKNOLOJİSİ ZENON PANEL MALZEME VE BİLEŞENLERİ

ZENON PANEL YAPI TEKNOLOJİSİ ZENON PANEL MALZEME VE BİLEŞENLERİ ZENON PANEL YAPI TEKNOLOJİSİ ZENON PANEL MALZEME VE BİLEŞENLERİ İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. ZENON PANEL DUVAR SİSTEMİ AÇIKLAMALARI... 4 2.1. Zenon Panel duvar sisteminin esasları... 4 2.2. Zenon Panel

Detaylı

DÖŞEMELER eme tipleri: 1. Kirişli döşeme: Kirişsiz döşeme: Dişli (nervürlü) döşeme: Asmolen döşeme: Kaset (ızgara) kiriş döşeme:

DÖŞEMELER eme tipleri: 1. Kirişli döşeme: Kirişsiz döşeme: Dişli (nervürlü) döşeme: Asmolen döşeme: Kaset (ızgara) kiriş döşeme: DÖŞEMELER Üzerindeki yükleri kiriş veya kolonlara aktaran genelde yatay betonarme elemanlardır. Salon tavanı, tabanı, köprü döşemesi (tabliye) örnek olarak verilebilir. Döşeme tipleri: 1. Kirişli döşeme

Detaylı

DÖŞEMELER. Döşeme tipleri: Kirişsiz döşeme. Dişli (nervürlü) döşeme Asmolen döşeme Kaset (ızgara)-kiriş döşeme

DÖŞEMELER. Döşeme tipleri: Kirişsiz döşeme. Dişli (nervürlü) döşeme Asmolen döşeme Kaset (ızgara)-kiriş döşeme DÖŞEMELER Üzerindeki yükleri kiriş veya kolonlara aktaran genelde yatay betonarme elemanlardır. Salon tavanı, tabanı, köprü döşemesi (tabliye) örnek olarak verilebilir. Döşeme tipleri: Kirişli döşeme Kirişsiz

Detaylı

Isı Farkı Analizi: Nasıl Yapılır? Neden Gereklidir? Joseph Kubin Mustafa Tümer TAN

Isı Farkı Analizi: Nasıl Yapılır? Neden Gereklidir? Joseph Kubin Mustafa Tümer TAN Isı Farkı Analizi: Nasıl Yapılır? Neden Gereklidir? Joseph Kubin Mustafa Tümer TAN Genleşme Isı alan cisimlerin moleküllerinin hareketi artar. Bu da moleküller arası uzaklığın artmasına neden olur. Bunun

Detaylı

MERDİVEN ÇEŞİTLERİ. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi

MERDİVEN ÇEŞİTLERİ. Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü. Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi MERDİVEN ÇEŞİTLERİ Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi MERDİVEN ÇEŞİTLERİ Merdivenler aşağıdaki şekilde sınıflandırılır.

Detaylı

DUVARLAR duvar Yapıdaki Fonksiyonuna Göre Duvar Çeşitleri 1-Taşıyıcı duvarlar; 2-Bölme duvarlar; 3-İç duvarlar; 4-Dış duvarlar;

DUVARLAR duvar Yapıdaki Fonksiyonuna Göre Duvar Çeşitleri 1-Taşıyıcı duvarlar; 2-Bölme duvarlar; 3-İç duvarlar; 4-Dış duvarlar; DUVARLAR Yapılarda bulunduğu yere göre, aldığı yükleri temele nakleden, bina bölümlerini birbirinden ayıran, bölümleri çevreleyen ve yapıyı dış tesirlere karşı koruyan düşey yapı elemanlarına duvar denir.

Detaylı

Doç. Dr. Halit YAZICI

Doç. Dr. Halit YAZICI Dokuz Eylül Üniversitesi Đnşaat Mühendisliği Bölümü ÖZEL BETONLAR ONARIM VE GÜÇLENDĐRME MALZEMELERĐ-3 Doç. Dr. Halit YAZICI http://kisi.deu.edu.tr/halit.yazici/ İDEAL BİR B R ONARIM / GÜÇG ÜÇLENDİRME MALZEMESİNİN

Detaylı

İNŞAAT PROJELERİNİN YAPIM SÜRECİNDE KEŞİF VE METRAJ

İNŞAAT PROJELERİNİN YAPIM SÜRECİNDE KEŞİF VE METRAJ İNŞAAT PROJELERİNİN YAPIM SÜRECİNDE KEŞİF VE METRAJ Yapı Maliyetinin Belirlenmesi Ön Keşif (Burada amaç projeden dolayı firmamızın kazık yememesi ve verilen teklifin ne derece geçerli olduunun belirlenmesi).

Detaylı

Master Panel NOVA 5TM Çatı

Master Panel NOVA 5TM Çatı Master Panel NOVA 5TM Çatı Ürün Tanımı Yangın riskinin yüksek olduğu yapılarda ve azami yangın dayanımı istenen binalarda güvenle kullanılırken beş hadveli formuyla geniş açıklıkların güvenle geçilmesini

Detaylı

www.absyapi.com.tr www.geoplast.com.tr

www.absyapi.com.tr www.geoplast.com.tr Tekrar kullanılabilir kaset döşeme kalıbı sistemi www.absyapi.com.tr www.geoplast.com.tr SKYDOME AVANTAJLARI UYGUN MALİYET SKYDOME'un oluşturduğu boşluk, dolu bir plak döşemeye kıyasla tüketilen betonun

Detaylı

2.1. Yukarıdaki hususlar dikkate alınarak tasarlanmış betonun siparişinde aşağıdaki bilgiler üreticiye verilmelidir.

2.1. Yukarıdaki hususlar dikkate alınarak tasarlanmış betonun siparişinde aşağıdaki bilgiler üreticiye verilmelidir. Beton Kullanıcısının TS EN 206 ya Göre Beton Siparişinde Dikkat Etmesi Gereken Hususlar Hazırlayan Tümer AKAKIN Beton siparişi, TS EN 206-1 in uygulamaya girmesiyle birlikte çok önemli bir husus olmıştur.

Detaylı