Bir Dış Politika Enstrümanı Olarak TÜRK DIŞ YARDIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Engin AKÇAY

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bir Dış Politika Enstrümanı Olarak TÜRK DIŞ YARDIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Engin AKÇAY"

Transkript

1 Bir Dış Politika Enstrümanı Olarak TÜRK DIŞ YARDIMLARI Yrd. Doç. Dr. Engin AKÇAY Turgut Özal Üniversitesi Yayınları Ankara 2012

2 Turgut Özal Üniversitesi Yayınları No: 005 ISBN: Bu eserin dil ve bilim bakımından sorumluluğu yazarlarına aittir. Tüm hakları saklıdır. İzinsiz kopyalanamaz, aktarılamaz, c oğaltılamaz. Copyright Turgut Özal Üniversitesi Tasarım Baskı : Veysel Cebe : Afşar Matbaacılık İvedik OSB 21. Cad Sok. No: 29 Yenimahalle/ANKARA Tel: Baskı Tarihi : Baskı Adedi : 1000 II

3 Mehlika ve Ata ya...

4

5 ÖNSÖZ Dış yardım düşüncesi ve pratiği, gelişmiş ülkelerce yıllardır benimsenen bir politika tercihi olarak dikkat c ekmektedir. Bu yaklaşım, Osmanlı döneminde olduğu gibi Türkiye Cumhuriyeti tarafından da belli öncelikler c erc evesinde uygulanagelmiştir. Türk dış yardımlarının Türk dış politikası ile paralellik arz eden niteliği ise gelişmiş ülke uygulamalarıyla örtüştüğü kadar, dış yardımlara yüklenen özel anlamlar itibarıyla da kritik önem arz etmektedir. Özellikle 1980 li yılların ikinci yarısından itibaren Türk dış yardımlarının planlanması, takip ve koordinasyonu ile ilgili olarak mevzuat c erc evesinde görev ve aktif rol üstlenen Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı (şimdiki Kalkınma Bakanlığı), kuşkusuz kritik bir misyonun kurumsal zemini olmuştur. Bu sürec te ihdas edilen birimlerin, Türk dış yardımlarının işleyişine yön veren ve bilhassa yardımların uluslararası kriterlere uygun şekilde kayda alınmasına ilişkin sergiledikleri özverili hizmetler, her türlü takdirin ötesindedir. Bu doğrultuda ilgili diğer kurum ve kuruluşlar ile eşgüdüm ic inde yürütülen sürec, gelinen noktada Türkiye nin prestijini dokuyan önemli bir başarı öyküsüdür. Ülkemizin son yıllarda büyük ölc üde artan dış yardımları, tarihten gelen bir sorumluluk duygusunun tezahürü yanında; gelişmiş ülkeler ic indeki güc lenen pozisyonunun da bir göstergesidir. Günümüz Türkiye sinin uluslararası ilişkilerdeki yükselen dinamizminde, hic şüphe yok ki insani yardımlar kadar eğitim, güvenlik, kalkınma, sağlık, tarım, ulaştırma ve diğer alanlarda başarıyla yürütülen dış yardımların da yüksek c arpan etkisi söz konusudur. Bu itibarla konunun stratejik boyutunu da ic eren bu c alışma, sadece akademisyenler ic in değil; gerek yardım bürokrasisi ve gerek yardım gönüllüleri ic in de bir başvuru kaynağı niteliğindedir. Türk dış yardım politikasına ilişkin bir durum tespitinin ötesine gec erek, revizyon ihtiyacına da dikkat c eken eser, gerc ekten de literatüre özel bir katkı sağlayabilecektir. Araştırmacılar ve karar alıcılar ic in son derece yararlı olacağına inandığım bu c alışmanın ülkemize kazandırılmasını sağlayan Yrd. Doc. Dr. Sayın Engin Akc ay ı kutluyor ve teşekkür ediyorum. Bu düşüncelerle, ülkemizin başta Türk ve akraba topluluklar olmak üzere dil, din ve ırk farkı gözetmeksizin dünyadaki tüm ihtiyac noktalarına yönelik fedakâr gayretlerinin, uluslararası ölc ekte refah, barış ve huzur ile özdeşleşmesini temenni ederim. Mehmet Ceylan Kalkınma Bakanlığı Bakan Yardımcısı V

6

7 TAKDİM Bilindiği gibi gelişmiş ülkelerle gelişmekte olan ülkeler arasında işbirliği köprüsünü oluşturan kalkınma işbirliği c alışmaları c ok önemli bir dış politika enstrümanı olmasının yanında özellikle ülkemiz ic in tarihi, kültürel bağlarımız olan soydaşlarımız ve diğer halklarla mevcut gönül bağımızın güc lendirilmesini sağlamaktadır. Bir yandan bu ülke ve toplulukların ülkemizden beklentileri, diğer yandan ülkemizin stratejik ağırlığını arttırma ihtiyacı, kalkınma işbirliği c alışmalarımızı da diğer ülkelerle rekabet edebilir seviyelere c ıkarmamızı, bunun ic in ülkemiz kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve iş adamları ile ortak bir anlayış ve sinerji oluşturmamızı gerekli kılmaktadır. Bu ihtiyaca yönelik olarak kurulan TİKA, son yıllarda c alışmalarında önemli atılımlar gerc ekleştirmiştir. Her yıl bir önceki yıla nazaran daha fazla sayıda proje ve faaliyet hayata gec irilmektedir. TİKA nın faaliyetlerinden istifade eden ülke sayısı 100 ü gec miştir. Program Koordinasyon Ofisi sayısı yeni ac ılımlarla 30 ülkede 33 e ulaşmıştır. Günümüzde, işbirliği yapılan ülkelerde, TİKA nın gerc ekleştirdiği birc ok proje gerek o ülkelerde gerekse ulusal ve uluslararası kamuoyunun dikkatini c ekmektedir. Dolayısıyla TİKA ya ve Türkiye ye olan teveccüh giderek artmaktadır. Kalkınma İşbirliği c alışmalarında Türkiye nin performansı her gec en sene artarken, dünyada kalkınma işbirliğinin rolü ve doğasını da yakından takip etmek önem kazanmaktadır yılında fakir insanların %95 i az gelirli ülkeler grubunda yer almaktaydı. Bugün ise fakirlerin %25 i az gelirli ülkede, %75 i ise orta gelirli ülkede (MICs) yaşamaktadır. Dolayısıyla, kalkınma işbirliği projelerini hayata gec irirken ülkelerin kendi şartlarına uygun projeleri uygulamaya sokmak, ülkelerin kendi programlarını dikkate almak, insan kaynaklarını yetiştirmek ve bu alanda c alışan diğer donör kuruluşlarla işbirliği yapmak gerekmektedir. OECD-DAC a üye ülkelerin Resmi Kalkınma Yardımlarına ayırdığı bütc e 2011 yılında 130 milyar dolardır. Türkiye nin Resmi Kalkınma Yardımları ise 2010 yılına oranla %30 luk bir artışla 2011 yılında 1273 milyon dolara ulaşmıştır. Kurum ve kuruluşlarımızın var olan uzmanlık, kurumsal altyapı ve lojistik imkânlarının TİKA c alışmalarıyla bütünleştirilmesi ve kurumlar arası etkin işbirliği, ülkemizin yardım ve işbirliği yapma gücüne önemli katkılar sağlamaktadır. Bu alanda yapılacak her türlü yazılı ve görsel c alışma ise kalkınma işbirliğinin zenginleştirilmesine ve Türk kamuoyunda farkındalık yaratılmasına olanak vermektedir. Bu c erc evede, hızla gelişen Türk kalkınma işbirliği dinamiklerine etki edecek bu c alışmadan dolayı Yrd. Doc. Dr. Sn. Engin Akc ay ı tebrik ediyor ve c alışmanın ülkemize hayırlı olmasını diliyorum. Dr. Serdar Çam TİKA Başkanı VII

8

9 SUNUŞ Türkiye nin dost, kardeş ve akraba topluluklarla kucaklaşması idealinin merhum Turgut Özal döneminde gerc ekleşmesi, kuşkusuz Türk dünyası ic in özel bir değer taşımaktadır. Adriyatik ten Çin Seddi ne şeklindeki politik söylemler de esasen bu dönemdeki yardım ve işbirliği c abaları ile anılır olmuştur. Merhum Cumhurbaşkanı Özal ın bilhassa Orta Asya daki yeni bağımsız Türk Cumhuriyetlerine ve Balkanlardaki Osmanlı bakiyesi topluluklara yönelik özel ilgisi bugün dahi muhataplarınca minnetle yad edilen bir husustur. Bu ilgi, bir yandan devletimizin ilgili kurumları eliyle işbirliğine dönüşürken; diğer yandan da özel müteşebbislerin yatırımları ve sivil toplum kuruluşlarının özverili yardımlarıyla somut c ıktılara dönüşmüştür. Bu itibarla, Türk dış yardımlarını, Osmanlı döneminden itibaren günümüze uzanan c izgide analitik bir yaklaşımla ele alan bu eserin, Turgut Özal Üniversitesi yayınları arasında yer alması son derece anlamlıdır. Bu bağlamda Yrd. Doc. Dr. Engin Akc ay ın doktora tezini kitaplaştıran üniversitemiz, Türk Dünyasının birlikteliğine ve yardımlaşma kültürüne mütevazı bir katkı sunmaktadır. Bu münasebetle Bir Dış Politika Enstrümanı Olarak Türk Dış Yardımları adlı c alışmayı, akademisyen ve araştırmacılar ic in olduğu kadar yardım diplomasisi ve ilgili kuruluşların karar alıcılarının da dikkatlerine arz ediyoruz. Prof. Dr. Erol Oral Rektör IX

10

11 TEŞEKKÜR Türk dış yardımlarının teorik ve pratik boyutlarıyla ele alınması fikri, TİKA Başkanlığı nda görev yaptığım yıllarına rastlamaktadır. Bu düşünceden hareketle doktora tezime konu teşkil eden Türk dış yardımları, bir dış politika enstrümanı olmaları yönüyle incelemeye alınmıştır. Gelişmiş ülkelerce uzun yıllardır sistemli bir politika aracı olarak değerlendirilen dış yardımlar, tarihsel sürekliliği de dikkate almak suretiyle Osmanlı döneminden itibaren günümüz Türkiye sine uzanan sürec te daha ziyade diplomasi, güvenlik ve ekonomi odaklı olarak analiz edilmeye c alışılmıştır. Kuşkusuz, bu kapsamda sec ilen Afganistan örneği, spesifik irdelemelere imkan veren son derece zengin ic erikli bir c alışma zeminidir. Bu c alışmanın tamamlanmasında; Özverili yaklaşımıyla tartışmasız bir avantaj olarak gördüğüm tez danışmanım Prof. Dr. Arif Köktaş a, c erc eve ve ic erik disiplininin sağlanmasında büyük payı olan Prof. Dr. Cengiz Başak a, uzak mesafelere rağmen araştırmalarıma perspektif kazandırarak beni motive eden Prof. Dr. Sedat Lac iner e, Osmanlı arşiv c alışmalarından istifade edebilmem ic in özel inisiyatif üstlenen Doc. Dr. Recep Karacakaya ya, ilave donelere dikkat c eken Yrd. Doc. Dr. Faruk Çakır a, ic erik ve şekil kriterlerini gözden gec iren Yrd. Doc. Dr. Nurullah Altun a, Röportaj talebimi ivedilikle kabul ederek, ic ten ac ıklamalarıyla görev yaptığı dönemi aydınlatan Devlet Eski Bakanı Prof. Dr. Abdülhaluk M. Çay a, değerli bilgi ve yorumlarını esirgemeyen Dışişleri Bakanlığı Diplomasi Akademisi Başkanlığı, Güney Asya Genel Müdür Yardımcılığı ve PRT ler özelindeki bilgi destekleriyle Kabil Büyükelc iliğimizin değerli diplomatlarına, zengin kütüphane kaynakları ve arşiv bilgilerinden yararlanmamı sağlayan DPT yetkililerine, ekstra gayret sarfederek tarihi arşivlerini kullanımıma ac an Kızılay Arşivi yönetici ve personeline, Samimi paylaşımı ile sıradışı katkılar sağlayan TİKA Eski Başkanı Dr. Öner Kabasakal a, tüm sorularımı titizlikle cevaplayan TİKA Eski Başkanı (Büyükelc i) Musa Kulaklıkaya ya, TİKA Başkanlığı nda c alışmanın tüm aşamalarında desteğini esirgemeyen Dr. Mustafa Şahin e, farklı kaynaklara erişebilmem ic in telefon diplomasisi gerc ekleştiren Dr. Mehmet Kahraman a, Afganistan dosyasının şekillenmesinde önemli pay sahibi olan Cüneyt Esmer ve Mikail Taşdemir e, istatistik verilerin derlenmesinde bizzat yardımcı olan Füsun Gür ve Murat Kaygusuz a, kaynak takviyesinden c alışmanın tashihine kadar son derece yararlı destekleri ic in Sedef Çalık a, Zehra Ünlütürk ve Nermin Mutlu ya, İc işleri Başkanlığı nda başta Mustafa Durusoy olmak üzere telaşıma maruz kalan tüm mesai arkadaşlarıma, Çalışmayı kitaplaştırmaya değer bulan Turgut Özal Üniversitesi Prof. Dr. Erol Oral ın şahsında tüm Yönetim Kurulu Üyelerine, bu yöndeki teşvikleri dolayısıyla bilhassa Prof. Dr. Muhammet Kösecik ve Yrd. Doc. Dr. Mahmut Akpınar a, tasarım ve baskıya ilişkin özverili gayretleri dolayısıyla Veysel Cebe ye, kitaba önsöz ve takdim yazılarını kaleme alma nezaketi gösteren Kalkınma Bakanlığı Bakan Yardımcısı Sn. Mehmet Ceylan a, TİKA Başkanı Sn. Serdar Çam a, Ve özellikle de müşfik anneme - babama ve sevgili eşime en ic ten teşekkürlerimi sunarım. Engin Akçay

12

13 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V TAKDİM... VI SUNUŞ... IX TEŞEKKÜR... XI İÇİNDEKİLER... XIII KISALTMALAR... XVI TABLOLAR...XVII ŞEKİLLER... XIX GİRİŞ... 1 BÖLÜM 1 TEORİDEN PRATİĞE DIŞ YARDIMLAR LİTERATÜRDE DIŞ YARDIM Kavramsal Çerc eve Teorik Boyut TARİHSEL GELİŞİM SÜRECİNDE DIŞ YARDIMLAR Sivil Toplum Kaynaklı Dış Yardımlar Devlet Kaynaklı Dış Yardımlar Neden - Sonuc İlişkisi Ac ısından Dış Yardımlar Dış Yardımlara İlişkin Uluslararası Bir Mekanizmanın Tesisi DIŞ YARDIMLARA YÖNELİK ELEŞTİRİLER YÜZYILDA ALTERNATİF BİR POLİTİKA ARACI OLARAK DIŞ YARDIMLAR Değişen Konjonktürde Dış Yardım - Dış Politika İlişkisi Ülke Modelleri Pratikte Dış Yardım Politikası BÖLÜM 2 DIŞ POLİTİKA BAĞLAMINDA TÜRK DIŞ YARDIMLARI OSMANLI DIŞ POLİTİKASINDA YARDIM ANLAYIŞI Gayrimüslim Topluluklara ve Batı Dünyasına Yönelik Yardımlar ABD Örneği İrlanda Örneği Türk ve İslam Dünyasına Yönelik Yardımlar XIII

14 2.2. DIŞ YARDIM POLİTİKASININ TARİHSEL SÜREKLİLİĞİ: OSMANLI VE TÜRKİYE CUMHURİYET DÖNEMİNDE TÜRK DIŞ YARDIMLARI Gelişim Seyri İc inde Türk Dış Yardımları: De Facto Gereklilik ve Yapılanma Süreci: Yardımların Genişleyen Coğrafyası: TİKA nın Organizasyonel ve Fonksiyonel Dönüşümü Türk STK larının Dinamizmi Afrika Ac ılımı TÜRK DIŞ YARDIMLARINDA STRATEJİK ÖNCELİKLER BÖLÜM 3 ÖRNEK İNCELEME: AFGANİSTAN DIŞ YARDIMLAR BAĞLAMINDA AFGANİSTAN DIŞ POLİTİKA - DIŞ YARDIM BAĞLAMINDA TÜRK - AFGAN İLİŞKİLERİ AFGANİSTAN IN YENİDEN YAPILANDIRILMASI SÜRECİNDE AKTÖRLER Uluslararası Mekanizmalar BM ISAF PRT (İl İmar Ekibi) Dünya Bankası AB ABD Çin STK lar Türkiye ve TİKA Faktörü TÜRKİYE NİN AFGANİSTAN A YÖNELİK YARDIM POLİTİKASINA İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER BÖLÜM 4 TÜRK DIŞ YARDIM DİPLOMASİSİNİN ETKİLİLİĞİ TİKA FAKTÖRÜ VE MUADİL ÜLKE KURULUŞLARIYLA MUKAYESELİ ANALİZİ Kurumsal Ac ıdan Değerlendirmeler Faaliyet Ac ısından Değerlendirmeler XIV

15 4.2. ETKİ ODAKLI ANALİZLER Dış Politika Ekonomi-Politik Güvenlik TÜRK DIŞ YARDIM DİPLOMASİSİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER SONUÇ KAYNAKÇA MÜLAKATLAR EKLER Ek 1: Osmanlı Yardımları Münasebetiyle İrlanda dan Sultan Abdülmecid e Hitaben Gönderilen Şükran Mektubu Ek 2: Ülkelerin ISAF Kapsamında Afganistan a Katkıları Ek 3: Afganistan da İl İmar Ekibi (PRT) Konuşlanması XV

16 KISALTMALAR AB ABD BM C CIDA DAC DAG DFID DPT EKETİB ENP ERP GONGO GSMH GTZ IBRD IMF ISAF İKB İKÖ JICA MDG NATO ODA : Avrupa Birliği : Amerika Birleşik Devletleri : Birleşmiş Milletler : Cilt : Canadian International Development Agency : Development Assistance Committee : Development Assistance Group : Department for International Development : Devlet Planlama Teşkilatı : Ekonomik Kültürel Eğitim ve Teknik İşbirliği Başkanlığı : European Neighbourhood Policy : European Recovery Programme : Governmentally Organized Non Governmental Organization : Gayri Safi Milli Hasıla : Deutsche Gesellschaft für Technische Zusammenarbeit : International Bank for Reconstruction and Development : International Monetary Fund : International Security Assistance Force : İslam Kalkınma Bankası : İslam Konferansı Örgütü : Japan International Cooperation Agency : Millenium Development Goals : North Atlantic Treaty Organization : Official Development Assistance XVI

17 OECD OEEC OIC OPEC PRT PKO RKY S SESRIC ss STK TAC TİKA UNDP UNEPTA UNFPA UNICEF USAID : Organization for Economic Cooperation and Development : Organization for European Economic Cooperation : Organization for Islamic Cooperation : Organization of Petroleum Exporting Countries : Provincial Reconstruction Team : Program Koordinasyon Ofisi : Resmi Kalkınma Yardımı : Sayfa : Statistical, Economic and Social Research andtraining Centre for Islamic Countries : Sayfa Sayısı : Sivil Toplum Kuruluşu : Turkish Agency for Cooperation : Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı : United Nations Development Programme : United Nations Expanded Programme for Technical Assistance : United Nations Population Fund : United Nations Children s Fund : United States Agency for International Development XVII

18 TABLOLAR Tablo 1: Tablo 2: Gelişmekte Olan Ülkelere TAC Kanalıyla Yapılan Teknik Yardımlar: Gelişmekte Olan Ülkelere TAC Kanalıyla Yapılan Teknik Yardımlar: Sayfa Tablo 3: Yılları Teknik Yardım Hesabından DPT Harcamaları 72 Tablo 4: Yıllarında Ac ılan TİKA PKO ları 73 Tablo 5: Türleri İtibarıyla Türk Dış Yardımları: Tablo 6: Yıllarında Türk Dış Yardımları 76 Tablo 7: ANAP-DSP-MHP Koalisyon Döneminde Türk Dış Yardımları 79 Tablo 8: Yıllarında Ac ılan TİKA PKO ları 82 Tablo 9: Yıllarında Türk Dış Yardımları 83 Tablo 10: STK larca Yapılan Dış Yardımlar 85 Tablo 11: Türkiye nin Afganistan a Yönelik İnsani Yardımları: Tablo 12: PRT Modelleri 108 Tablo 13: Afganistan da TİKA PKO ları 119 Tablo 14: Türkiye nin Afganistan a Yönelik Resmi Kalkınma Yardımları: Tablo 15: Afganistan a Yönelik Türk STK Yardımları: Tablo 16: Türkiye nin Mülteci Yardımları Kapsamında Afgan Mültecilerin Durumu 126 Tablo 17: Türkiye-Afganistan İkili Ticareti 127 Tablo 18: İlgi Coğrafyası Bazında Katılımcı İstatistikleri 144 Tablo 19: Türkiye nin Yardım Gönderdiği Bazı Ülkelere İhracatı 152 Tablo 20: Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri Arasında İmzalanan Anlaşmalar 158 XVIII

19 ŞEKİLLER Sayfa Şekil 1: İslam Kalkınma Bankası Aktarımları ( ) 31 Şekil 2: 2010 Yılında Türkiye den En Çok Yardım Alan Ülkeler 83 Şekil 3: Şekil 4: Afganistan a Yönelik AB Yardımlarının Sektörel Dağılımı: Afganistan a Yönelik 2005 Yılı Resmi Kalkınma Yardımlarının Sektörel Dağılımı Şekil 5: Afganistan a Yönelik 2006 Yılı Projelerinin Sektörel Dağılımı 121 Şekil 6: Afganistan a Yönelik 2007 Yılı Projelerinin Sektörel Dağılımı 122 Şekil 7: Afganistan a Yönelik 2008 Yılı Projelerinin Sektörel Dağılımı 123 Şekil 8: Afganistan a Yönelik 2009 Yılı Projelerinin Sektörel Dağılımı 124 Şekil 9: Afganistan a Yönelik 2010 Yılı Projelerinin Sektörel Dağılımı 125 XIX

20

21 GİRİŞ Sınırötesi yardımlar yapma düşüncesi, tarih boyunca sadece bir güc /iktidar ya da iyilik göstergesi olmakla kalmamış; zamanla dış politikaların vazgec ilmez unsurlarından biri haline gelmiştir. Başta insani kaygılar, dil, din ve kültür gibi donelerden hareketle gerc ekleştirilen dış yardımlarda, özellikle 19. yüzyıl itibarıyla daha belirgin hareketliliklerin yaşandığı bilinmektedir. Fransız İhtilali nin ufuk verdiği düşünsel ac ılımları sanayi devrimlerinin takip etmesi, bir taraftan modernleşme sürecini hızlandırırken; diplomasi tarihi ac ısından da devletlerarası ilişkilere yeni boyutlar kazandırmıştır. Güvenlik, sağlık, eğitim, tarım, kalkınma gibi pek c ok alanda aktarılan dış yardımlar konusundaki asıl sıc rama noktasının 20. yüzyılın ikinci yarısı olduğunu söylemek mümkündür. İkinci Dünya Savaşı nı takip eden sürec te uluslararası sistemdeki yeniden yapılanma c alışmalarının bir ürünü olarak 1948 yılında kurulan Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü nün (OEEC) bir ardılı olarak değerlendirilen Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü nün (OECD) 1960 yılında kurulması ile bu alanda profesyonel planlamaların yapıldığı görülmektedir. Bilhassa Kalkınma Yardımları Komitesi nin (DAC) aynı yıl başlayan c alışmalarıyla, gelişmiş ülkelerce yapılan resmi kalkınma yardımlarının (ODA), bir sistem dahilinde derlenmesinde önemli bir misyon üstlendiği gözlenmektedir. Bu vetirede gelişen dış yardım kültürü, klasik dış politik c izgilere yeni anlamlar yüklemiş ve özel katkılar sağlamıştır. Dış yardım ile dış politika arasındaki verimli döngü, devletlere diplomasiden ekonomiye, güvenlikten kültürel münasebetlere kadar pek c ok alanda özel inisiyatifler, nüfuz, fırsat ve ayrıcalıklar sunmaktadır. Öte yandan, yapılan dış yardımların yardım alan ülkeler ac ısından bir takım iktisadi ve politik dezavantajlar doğurduğu da ileri sürülen karşı argümanlar arasındadır. Dış yardımlar birinci bölümde tüm bu kilometre taşları dikkate alınmak suretiyle tarihsel gelişim, kavramsal c eşitlilik ve nedensellik boyutunda irdelenmekte; dış yardım kültürünün doğuşu, modern yardım diplomasisinin şekillendiği 20. yüzyıla taşınmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti nin köklerinin uzandığı tarihsel derinlikte, Osmanlı dış yardım anlayışının Türk diplomasisinde ne tür izler bıraktığına da değinilen ikinci bölümde, Cumhuriyet tarihimiz boyunca Türk dış yardımlarının gelişim evreleri mercek altına alınmaktadır. Savaş yorgunu Anadolu nun iktisadi kalkınması ve yardım yapan bir Türkiye nin doğması, ya da bir başka ifadeyle Türk dış yardım politikasının proaktif bir yapıya kavuşması, kuşkusuz zaman almıştır. Atatürk döneminde Balkanlar, Etyopya ve Afganistan özelinde yürütülen yardım politikaları, Menderes in 1957 de Cezayir e gönderdiği gizli yardım gibi tekil örnekler müstesna tutulacak olursa, dramatik şekilde ivme kaybetmiştir. Genc Türkiye Cumhuriyeti nin kalkınma sürecinde dış yardım alması, Marshall Yardımları özelinde hatırlanmaktadır. Amerikan yardımlarının Soğuk Savaş döneminde Türk ve Amerikan dış politikaları arasında oluşturduğu bağ dikkate alındığında, ilişkilerin kötüleştiği dönemlerde yardımların kesilmesi ya da yardımların kesildiği dönemlerde Türk dış politikasının alternatif arayışlara yönelmesi, esasen dış 1

22 yardım dış politika ilişkisini betimlemesi bakımından son derece manidardır. ABD ile sorun yaşayan Türk politika yapıcılarının 1950 li yılların sonlarında finansal destek ic in Sovyetler Birliği ne yönelmeleri de dış yardım-dış politika değişkenlerine net bir örnek teşkil etmektedir. Ac ıktır ki pek c ok durumda yardım yapan ülke ile yardım alan arasındaki işbirliği, bir takım dış politik öncelikler üzerine konuşlanmaktadır periyodunda Türkiye dışa dönük etkin yardım hamleleri yapabilecek bir potansiyel oluşturamamıştır. Bunda kuşkusuz uluslararası konjonktür ile ülkedeki siyasi ve ekonomik dalgalanmalar etkili olmuştur. Bununla birlikte, Beş Yıllık Kalkınma Planları ve 1980 sonrasında Serbest Piyasa Ekonomisi ekseninde gelişmekte olan ekonomisi ile güc lü ülke olma yolunda ilerleyen yeni Türkiye nin, öncelikle Osmanlı coğrafyasıyla bir yardım ilişkisi tesis etmesi, ağırlıklı olarak 1990 lı yıllara rastlamaktadır. Sovyetler Birliği nin dağılmasını müteakiben 1992 yılında Dışişleri Bakanlığı bünyesinde ihdas edilen Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA), Türk dış yardım politikası ac ısından bir dönüm noktası olmuştur. İlk etapta soydaş/akraba devlet ve topluluklara yönelik olarak koordine edilen yardımlar, zamanla yardıma muhtac diğer ülkeleri de kapsama alanına almıştır. Türkiye nin Avrasya özelinde yoğunlaşan yardım yöneliminin Osmanlı coğrafyasıyla örtüşmesi, sadece tarihsel sürekliliği değil; bir politik önceliği de yansıtmaktadır. Türk sivil toplum kuruluşlarınca yapılan sınırötesi yardımlar, özellikle Marmara Depremi (1999) üzerine edinilen/iktisap edilen farkındalık ile ivme kazanırken; aynı yıl TİKA nın müstakil bir bakanlık nezdinde konuşlanması, Türk dış yardımları ac ısından yeni bir süreci başlatmıştır. Bu itibarla Türkiye nin yardım yapan ülke konumuna gec mesi ve dış politikada daha proaktif bir karakteristiğe bürünmesi sürec lerinin eş zamanlı olarak yaşandığı söylenebilir. Bugün Türkiye nin başta Balkanlar, Orta Asya ve Ortadoğu olmak üzere Afrika ve hatta Uzakdoğu daki ülkelere yaptığı dış yardımlar, 2011 yılı itibarıyla 1,5 milyar doları aşmış bulunmaktadır. Türk dış yardımlarından en c ok istifade eden ülkelerden biri olan Afganistan, üc üncü bölümde uluslararası girişimler ve Türkiye ölc eğinde incelenmektedir. İl İmar Ekipleri nin (PRT) varlığı dikkate alındığında Afganistan a yönelik dış yardımların daha önce bu profesyonel ölc ekte uygulanmayan bir plan ve program dâhilinde gerc ekleştiği görülmektedir. Tarihsel süreklilik ic inde Afganistan a yönelik Türk ilgisi ve yardım münasebetleri, Bonn Süreci (2002) ile başlayan yeni konjonktür c erc evesinde diplomasi, güvenlik ve ekonomi odaklı olarak detaylandırılmaktadır. Dış yardım ile dış politika arasındaki interaktif ilişki, Türkiye ic in uluslararası ölc ekte verimli bir döngü meydana getirmektedir. Bir yandan kendine özgü bir dinamizmle gelişen Türk dış politikası, Türk dış yardımları ic in yeni istikametlere ışık tutarken; bu sürec te gerc ekleştirilen dış yardımlar da Türk dış politikası ic in yeni coğrafi ilgi noktaları sunmaktadır. Bu etkileşim seyri dördüncü bölümde ulusal ve uluslararası realiteler dikkate alınarak analiz edilmektedir. Türk dış yardım diplomasisinin gelişimi, yardımların ic eriği, coğrafi dağılımı, hâlihazırda ulaştığı seviyedeki etkinliği ve politikaekonomi-güvenlik ekseninde paralel kuruluşlar ile mukayeseli olarak analiz edilmesi, bu kitabın genel tahlil c erc evesini şekillendirmektedir. 2

23 Modern ülke uygulamaları ile de ortaya konduğu üzere, dış yardım ile dış politika arasındaki ilişkinin Türkiye ac ısından varlığı, tezin ana eksenini oluşturmaktadır. Osmanlı dönemindeki aktif yardım kültürü, Cumhuriyet in ilk yılları itibarıyla da paralel bir seyir izlemiş; ancak TİKA nın kuruluşuna kadar nispeten durağan bir dönem yaşanmıştır. Türkiye nin dış yardımlara yeniden bir diplomasi işlevi yüklemesi, TİKA nın fonksiyonel hale gelmesi ile mümkün olmuştur. Sonuc itibarıyla, 21. Yüzyıl Türkiye si artık, Afrika dan Uzakdoğu ya Orta Asya dan Balkanlara kadar pek c ok diplomatik ac ılımı, anılan dış yardım diplomasisi vasıtasıyla gerc ekleştirmektedir. Türkiye nin 2008 yılı sonunda 192 ülkeden 151 inin desteğini alarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi gec ici üyeliğine sec ilmesi, böyle bir girişimin en etkili örneklerinden biri olarak hatırlanacaktır. Bu c alışma; dış yardımlar ile dış politika arasında interaktif bir ilişkinin var olduğundan hareketle; Türk dış yardım politikasının bu etkileşim sürecinde ne tür bir ivme kazandığını, ve hâlihazırdaki Türk dış yardım faaliyetlerinin etkinliğine ilişkin c erc eveyi diplomasi, güvenlik ve ekonomi-politik bağlamında irdelemeyi amac lamaktadır. Küreselleşmenin, uluslararası sistemdeki aktörler arasında doğurduğu zorunlu yakınlık, devletler ve toplumlararası ilişkilerin boyutlarını değiştirmiştir. Modern ilişkilerin tesisinde dış yardımlar, kendine özgü bir alternatif usul olarak işlevsellik kazanmıştır. Özellikle Sovyetler Birliği nin dağılması üzerine ivme kazanan Türk dış yardımları, zamanla Türk dış politikası ic in son derece fonksiyonel bir enstrümana dönüşmüştür. Çalışmanın kuramsal c erc evesi genelden özele doğru şu şekilde sıralanabilir: Tarihsel seyri ic inde dış yardım kültürü Dış yardımların parametreleri ve karakteristiği Dış yardımların, (Türkiye ic in) bir dış politika enstrümanına dönüşmesi. Bu paralelde kitapta, Türk diplomasisinin gelişim ve değişim sürecinde dış yardım faktörünü; politika, güvenlik ve ekonomi özelinde irdelemektedir. Ancak konunun gerektirdiği özel hassasiyete istinaden, özellikle askeri ve polisiye yardım ve işbirliği faaliyetlerine ilişkin bilgiler, yazılı ve görsel ortamlarda yer alanlarla ve resmen ac ıklananlarla sınırlı tutulmuştur. Bu inceleme, gelişim süreci hakkında bir fikir vermek düşüncesiyle Osmanlı dönemi yardımlarından örnekler ic ermekte ve Türk dış yardım kültürünün temellerine ışık tutmaktadır. Türk dış yardımları genelde genc Türkiye Cumhuriyeti nin kuruluşundan itibaren ele alınmakta; özelde ise TİKA nın müstakil bir bakanlık bünyesinde yeniden yapılandırıldığı 1999 yılı sonrasındaki dönemi kapsamaktadır yılının baz alınmasında bir diğer etken ise Marmara Depremi nin ardından Türk STK larının sadece yurt ic indeki değil; yurtdışına dönük organize yardım faaliyetlerinin de hız kazanmaya başlamış olmasıdır. 3

24 Son tahlilde bu c alışma, Türk dış yardımlarının yıllara göre istatistiki verilerini sıralamaktan ziyade, anılan yardımların Türk dış politikası ile etkileşimini irdelemektedir. Kaldı ki 2005 yılına kadar Türk dış yardımlarının sivil sektör katkılarını da ic erecek şekilde uluslararası standartlarda ve eksiksiz bir envanterinin tutulamamış olması da bu türden bir veri aktarımını zorlaştırmaktadır. Çalışmanın öncelikli vurgusu, dış politika odaklı Türk yardımlarıdır. 4

25 BÖLÜM 1 TEORİDEN PRATİĞE DIŞ YARDIMLAR 1.1. LİTERATÜRDE DIŞ YARDIM Kavramsal Çerçeve Tarihsel gelişim seyrine paralel olarak, kavramsal ve semantik değişime uğrayan dış yardım konsepti, uzun soluklu bir tanımlama gayretinin de konusu olagelmiştir. Bu sürec te önceleri bir devletten diğerine kaynak aktarımı olarak ifade edilen dış yardım, zamanla daha spesifik bir tanımlamaya kavuşmuştur. Bununla birlikte kapsama alanı itibarıyla dış yardımlar, pratikte daha zengin bir ic eriğe sahip olmuştur. Bu alandaki c ok taraflı mekanizmaların tesisi ile dış yardım literatürüne yeni kazanımlar sağlanmıştır. Özellikle Ekonomik İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı (OECD) nezdinde Kalkınma Yardımları Komitesi nin (DAC) kurulduğu 1960 yılı itibarıyla başlayan profesyonel yardım uygulamaları, terminolojide hem teorik hem de pratik düzeyde kavram c eşitliliğini de beraberinde getirmiştir. Bir yardım ilişkisinde her şeyden önce iki taraf vardır: Yardım yapan (donor) ve yardım alan (recipient) taraf. Yardım yapan ülke, sivil toplum kuruluşu (STK) ya da uluslararası kuruluş, donör durumundadır. Yardım ilişkisi, bir işbirliği (cooperation) niteliği taşır ve uygun olan resmiyette bir c erc eve belge kapsamında pratiğe dökülür. Bu belge; mutabakat zaptı (memorandum of understanding), işbirliği anlaşması (cooperation agreement), ya da bir tür yardım protokolü (aid protocol) şeklinde düzenlenebilmektedir. Tanımlama c alışmaları, pek c ok tartışmaya (Todaro, 1982:407) konu olmakla birlikte; klasik anlamda, sınırötesi bir hedefe ayni ve nakdi olarak gerc ekleşen kaynak aktarımları, dış yardım (foreign aid / foreign assistance) olarak değerlendirilmektedir. Ancak, hangi nitelikteki aktarımların resmi anlamda dış yardım kabul edileceği hususunda mutabakata varılması zaman almıştır. Sözgelimi, askeri yardımlar gerc ekten sosyal refaha ve ülke kalkınmasına fayda sağlamakta mıdır? sorusu, uzun süre müzakere edilmiştir. Öte yandan, biraz da konjonktürel gerekliliklerin bir sonucu olarak, dış yardım konseptinin kapsama alanının zamanla genişlediği de bir gerc ektir. Bu kapsamda, uluslararası ekonominin yeni dinamikleri ve bankacılık sektörünün gelişen alternatifleri sonucunda, borc verme, kredi verme, hatta borc faizini azaltma ve borc silme yolu da bir dış yardım tarzına dönüşmüştür. Ancak burada nirengi husus, ilgili borc veya kredi verme işleminin alıcı ic in ticari kaygılı diğer borc ve kredi opsiyonlarına kıyasla avantaj doğuruyor olmasıdır. Gerek DAC üyesi ülkelerin sistem arayışları, gerek analiz ve planlama yapma zarureti, resmi yardımları bir kavramsal c erc evede ifade etme sonucunu doğurmuştur. Bu vetirede kabul gören Resmi Kalkınma Yardımı (ODA) ifadesi, 1961 yılında DAC tarafından literatüre kazandırılmıştır. Resmi kalkınma yardımları ic in gayrı safi milli gelirin yüzde 0,7 sinin bir hedef olarak benimsenmesi fikri, 1970 yılında Birleşmiş 5

26 Yrd. Doc. Dr. Engin AKÇAY Milletler (BM) tarafından da uygun bulunmuştur yılında, DAC tarafından üzerinde mutabık kalınan tanıma (Führer, 2011:24-27) göre; gelişmekte olan ülkelere ve c ok taraflı kurumlara devletler, yerel yönetimler ya da ilgili kurumlarınca yapılan aktarmalar, şu iki kriteri karşılamak koşuluyla resmi kalkınma yardımı olarak değerlendirilmektedir: a) temelde, yardım yapılan ülkelerin ekonomik kalkınmasını ve refahını hedeflemesi, b) en az yüzde 25 inin bağış niteliği taşıması. Bu bağlamda; ikili düzeyde proje/program yardımları, teknik işbirliği, barışı yapılandırma c alışmaları, mülteci yardımları, insani ve acil yardımlar ile benzer amac lar doğrultusunda uluslararası kuruluşlara yapılan katkılar, ODA kapsamındaki en bilinen yardım bileşenlerini oluşturmaktadır. Aktarılış şekli ne olursa olsun, bu kategorideki yardımlar (OECD, 2011) kamu kaynaklıdır ve kalkınma desteği özelliğine sahiptir. Yardım tekniğine ve c eşitliliğine bağlı olarak terminolojiye yeni ilaveler yapılmıştır. Bu paralelde, DAC kriterlerine göre ODA dışında raporlanan, fakat kalkınma yardımı olarak kabul edilen başka tasnifler (TİKA, 2008b:4) de bulunmaktadır: Yeterli hibe unsuru ic ermeyen ve/veya imtiyazlı koşullarda verilmeyen krediler ile gelişmekte olan ülkelere yönelik olmalarına rağmen söz konusu amac lara hizmet etmeyen (ticari amac lı akımlar gibi) resmi aktarımlar, Diğer Resmi Akımlar (OOF) olarak kaydedilmektedir. Yine gelişmekte olan ülkelere, özel sektörce gerc ekleştirilen ve ekonomik kalkınmayı tetikleme potansiyelini haiz sermaye ihracı, Doğrudan Yatırımlar olarak raporlanmaktadır. Özellikle geride kalan c eyrek yüzyıllık sürec te ciddi bir yükseliş trendi yakalayan STK Yardımları da dernekler, vakıflar ve gönüllü kuruluşlar gibi diğer özel girişimlerin aktarımlarını yansıtmaktadır. Devletlerin kendi milli STK larına yönelik finansal desteği de resmi yardım bileşenleri arasındadır. Dış yardımların türleri (Ankara, 1973:5) ele alındığında, kaynakların aktarım protokolü itibarıyla ikili yardımlar ve çok taraflı yardımlar olarak iki tarzın kullanıldığı görülmektedir. Tarihi bağlar, politik ve ekonomik nedenlerle ve ulusal hedeflere daha iyi hizmet ettiği düşüncesiyle ülkeler genellikle ikili yardımı, c ok taraflı yardıma tercih etmektedir. İkili yardımlar, iki ülkenin doğrudan iletişimi ac ısından son derece etkin bir ikili ilişkiler enstrümanıdır. Bununla birlikte, özellikle savaş sonrası ya da c atışma kırılganlığındaki ülkelerde c ok taraflı yardımlar, daha kombine c alışmalar yapma imkânı verebilmektedir. Bu yüzden, geniş c aplı organizasyon gerektiren durumlarda bir uluslararası kuruluş veya mekanizma vasıtasıyla koordine edilen c ok taraflı yardımlar, daha etkili sonuc doğurmaktadır. Öte yandan, tahsisatın ic eriği bakımından; genel bütc e desteği gibi nakit aktarımlar ile kredi ve benzeri finansman destekleri, kapital yardımlarını; arac -gerec niteliği taşıyan yardımlar, üretim ya da ihtiyac fazlası malzemeler ile bilhassa afet gibi hallerde gönderilen insani yardım malzemeleri de ayni yardım türlerini meydana getirmektedir. Literatürde sıkc a rastlanan hibe kavramı ise alıcıdan bir katkı veya karşılık beklenmeksizin yapılan ayni ya da nakdi nitelikli doğrudan yardımları ifade etmektedir. 6

27 BİR DIŞ POLİTİKA ENSTRÜMANI OLARAK TÜRK DIŞ YARDIMLARI Bir başka yaygın kullanım ise uzman refakatinde verilen nitelikli eğitimlerle, bir program dahilinde ve proje esaslı c alışmaları kapsayan teknik düzeydeki yardımlardır. Teknik yardım, az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelerin yatırım olanaklarını, tüm kaynaklarını ve özellikle insan gücü kaynaklarını en etkili bic imde kullanabilmelerine yardımcı olmak amacıyla, gelişmiş ülke bilgi, beceri ve metotlarının aktarılması (Barutc u, 1974:1) olarak tanımlanmaktadır. Teknik yardımlar, kuşkusuz uzmanlık gerektiren bir uygulamadır. Bu yüzden sağlık, tarım, bilişim gibi alanların hangisinde bir teknik yardım aktarılacaksa, o alana özgü uzmanlar öncülüğünde bir yardım programı geliştirilmektedir. Bir ülkeye ne ölc üde mali yardım aktarılırsa aktarılsın, teknik bilgi ve uzmanlık desteğinden yoksun uygulamalar, arzu edilen verimi sağlayamamaktadır. Teknik yardım bu ac ıdan, yardımların pratik boyutunu teşkil etmektedir. Gelinen noktada yardım politikası (aid policy), yardım tahsis politikası (aid allocation policy), kalkınma politikası (development policy), yardım önceliği (aid priority) gibi kavramlar, devletlerin ve donör kuruluşların yardım yaklaşımlarını ve stratejilerini betimlemektedir. Bu paralelde, yardım politikaları bağlamında DAC tarafından ortaya konan (Führer, 1994:56) katılımcı kalkınma (participatory development) konsepti de donör ve katılımcı ülke kalkınma yaklaşımlarının etkili bir işbirliği ic inde uyumlu kılma politikasını yansıtmak ic in kullanılmaktadır. Bu yönde ilgili ülkelerce gözetilmesi beklenen politika tutarlılığı (policy coherence) ifadesi de 1990 lı yıllardan itibaren DAC ın vurguları arasında yer almıştır. Donörlerle alıcı ülkelerin pratikte sergiledikleri yönetsel uyum ve işbirliği, terminolojide iyi yönetişim (good governance) kavramı ic inde yer bulmaktadır. Geniş tanımıyla iyi yönetişim; (UNESCAP; 2011) katılımcı, uzlaşı odaklı, hesap verebilir, şeffaf, duyarlı, etkin, verimli, eşitlikc i, kapsamlı, hukukun üstünlüğünü esas alan ve karar alma sürecinde toplumsal hassasiyetleri de dikkate alan bir yönetim anlayışını ifade etmektedir. Son dönemde dış yardımlarla birlikte telaffuz edilen ve evrensel bir amac olan küresel yoksullukla mücadele (fight against global poverty), daha ziyade Afrika kıtasına endekslenmiş durumdadır. BM tarafından kabul edilen Binyıl Kalkınma Hedefleri de (Millenium Development Goals) dış yardımlarla ulaşılmak istenen genel c erc evenin resmi deklarasyonu olmuştur. Anılan kavramsal c eşitliliğe karşın bu c alışmada, dış politika ile dış yardım ilişkisinin değerlendirmesinde; bir gelişmiş ülkeden az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelere veya topluluklara yapılan tüm kaynak transferleri, DAC kaynaklarına girmese dahi, prensip olarak dış yardımın kapsama alanında kabul edilmiştir. Zira dış yardımlar; ac ık-gizli, resmi-özel, ikili-c oklu, dolaylı-doğrudan, askeri-endüstriyel gibi hangi nitelikte olursa olsun, mutlaka bir politik yaklaşımın izlerini yansıtmaktadır Teorik Boyut Dış yardımların dış politik ilişkilerdeki de facto varlığı eskilere uzanmasına karşın, bu ilişkinin teorik boyutları, OECD nin sistematik c alışmalara başladığı 1960 lı yıllar itibarıyla irdeleme konusu olmuştur. İkinci Dünya Savaşı nı müteakiben öncelikle Avrupa da uygulamaya konan Marshall yardımları da teorik bir ufuk vermektedir. 7

28 Yrd. Doc. Dr. Engin AKÇAY Ancak, gelişmiş ülke yardımlarının OECD merkezli olarak derlenmesi, analitik özelliği, bir yardım sistematiği öngörmesi ve bu doğrultuda, dünyada bir ortak yardım politikası belirleme gayretleri daha belirleyici olmuştur. Dış yardımların sınır-ötesi niteliği, ulus-devlet sınırlarını aşan ilişkilerin doğal bir konusu kabul edilmesini mümkün kılmaktadır. Dış yardımlara ilişkin sadece pratikler değil, teorik söylemler ve analizler de pek c ok ihtilaf ve paradoks ic erdiğinden (Lahiri, 2007:xxv) kusursuz tutarlılıkta bir teoriden bahsetmek zordur. Konuyla ilgili ilk teorik söylemler daha c ok, nic in ve nasıl soruları ekseninde gelişmiştir. İlk etapta dış yardımların gerekliliği irdelenirken, tartışmalar zamanla etkililik yönünde de seyretmeye başlamıştır. Dış yardımların gerekliliği daha ziyade dini, politik, ekonomik ve benzeri motivasyonlarla ac ıklanırken; madalyonun diğer yüzünde dış yardımların ne ölc üde ve nasıl bir zamanlamayla yapılması gerektiğine ilişkin teoriler (Özel den akt. Ankara, 1973:7) yer almaktadır. Bu c erc evede özellikle iki husus dikkat c ekmektedir: Birinci yaklaşımın odak noktasında emme kapasitesi (absorbtive capacity) yer almaktadır. Buna göre, yardımların her ülkenin emme kapasitesini itibara alarak planlanması ve kanalize edilmesi önem taşımaktadır. Bu doğrultuda yapılan fizibilite c alışmaları da ihtiyacı ya da kapasiteyi aşan proje ve uygulamaların daha tutarlı bir şekilde gerc ekleştirilmesine olanak tanıyacaktır. İkinci teori ise Rustow un take-off yaklaşımıdır. Take-off (yerden kalkış) yaklaşımı, yardım alan ülkenin belirli bir kalkınma hızına erişeceği ana kadar yardımların sürmesini, bu kritik noktadan sonra ise yardımın kesilmesini öngörmektedir. Aksi takdirde take-off sonrası yardımlar etkili olmaktan ve verimli sonuc lar doğurmaktan yoksun olacaktır. Gerek emme kapasitesi ve gerek take-off yaklaşımı, teorik düzeyde makul sec enekler olmakla birlikte, uygulamada tespiti son derece zor hususlar olarak değerlendirilmektedir. Zira gerek donör, gerek alıcı ülkeler bakımından hızla değişen koşulların varlığı, küresel konjonktürde öngörülemeyen gelişmeler, finansal ve yönetsel krizler ile ekonomi-politiğin hassas niteliği her iki yaklaşımın da isabetli şekilde pratiğe yansıtılmasına engel teşkil etmektedir. Dış yardımlara ilişkin bir takım evrensel ilke ve teamüllerden de söz etmek mümkündür. Bunlar; yönetişim ve işbirliği esası, yardımın sürdürülebilir olması, kalkınmaya vesile olması, somut katkı özelliği taşıması, insan haklarının korunması, c evresel hassasiyetlerin gözetimi gibi hususlardır. Bu paralelde geliştirilen mantıksal c erc eve (logical framework) sistematiği (OECD, 1992:42), hem teorik hem pratik bileşenleri ihtiva etmektedir. Bu format, özellikle proje ve program esaslı yardımlar kapsamında önyapılabilirlik etüdü, gerekc elendirme, varsayımlar, tutarlılık, amac, sebep-sonuc ilişkisi, analitik boyut, şeffaflık, uygun maliyet, denetim ve devamlılık gibi kriterleri ic eren profesyonel bir c erc eve sunmaktadır. Dış yardım konusu, uluslararası ilişkiler teorileri kapsamında zengin parametreler ic ermektedir. Örneklemek gerekirse, realizmin temel argümanı olan askeri gücün politikadaki önemi ac ısından değerlendirildiğinde, güvenlik yardımlarının hic bir dönemde ağırlığını kaybetmediği görülmektedir. Dış yardımlar Soğuk Savaş döneminde bloklar arası geleneksel güc dengesinin şekillenmesinden, 11 Eylül sonrasında Irak ta ve Afganistan da yeniden yapılanma faaliyetlerine uzanan c izgide, devletlerin dış politika 8

29 BİR DIŞ POLİTİKA ENSTRÜMANI OLARAK TÜRK DIŞ YARDIMLARI uygulama arac larının başında gelmiştir. Realist akımda güc ile tanımlanan ulusal c ıkar (Morgenthau ve Thompson, 1985:5) söylemi de esasen dış yardımların doğrudan ya da dolaylı olarak donör ülke c ıkarlarına hizmet ettiği yaklaşımı ile örtüşmektedir. Kaldı ki yardım göndermek, bir güc göstergesidir ve gücün bir amac doğrultusunda ortaya konmasıdır. Yine post-modern yaklaşımda ileri sürülen devlet-dışı aktörlerin dış politika ve uluslararası ilişkiler sistemindeki baskın rolüne, dış yardım uygulamaları itibarıyla ac ıklık getirmek mümkündür. Bu bağlamda özelde kurumsal bir aktör olan OECD merkezli yardım politikaları, genelde ise uluslararası STK lar tarafından yürütülen yardım inisiyatifleri, alıcı ülkeler nezdinde baskın bir karakter ortaya koymaktadır. Dış politika, uluslararası ilişkilerde yürütülen eylemler ve söylemler bütünü olduğuna göre, kendine özgü bir literatürü ve pratiği olan dış yardımlar, dış politikanın özgün bir bileşenidir. Bununla beraber dış yardım ve dış politika ilişkisi, ic politikadan da bağımsız değildir. Post-yapısalcı düşünürler, dış politikanın aslında ic i inşa eden dolayısıyla da temelde ic eriye yönelik bir pratik olduğunu, bu akımın öncülerinden Focault da söz konusu pratiklerin ortamı şekillendirdikleri ni (Balcı, 2007) vurgulamaktadır. Bu istikamette gerc ekleştirilen dış yardım faaliyetleri, her şeyden önce bir dış politik eylem, bir dış politik pratiktir. Bu pratik, hem uluslararası ilişkiler ac ısından bir manevra alanı doğurmakta, hem de ic politikada stratejik söylem ve argümanlara dönüşebilmektedir. Donör ülke ic inde hâkim dini, ahlaki, politik, ekonomik ve benzeri motivasyonlar dış yardımların istikametine tesir etmektedir. Özellikle Soğuk Savaş Dönemi nde eğitim yardımı, okul ac ma ya da bursiyer yardımlarının aktif bic imde kullanıldığı dikkate alındığında, konu biraz daha hassas anlamlar ic erebilmektedir. Sözgelimi, az gelişmiş ülkelerin karar-alıcılarının Batı kültürü, eğitimi ve hatta burslarıyla yetişmiş olması, ülkedeki değişimin rengi konusunda belirleyici olabilmektedir. Modernleşme teorisyenlerine göre (Tibi, 1998:67); üc üncü dünya ülkelerindeki sosyal değişimin yaşanmasında, Batı-eğitimli entelektüeller olan milliyetc iler, bu elit sosyal dönüşümün taşıyıcıları olmuşlardır. Hatta Arap milliyetc iliğinin doğmasında da bu subjektif faktörün büyük etkisi bulunmaktadır. Soğuk savaş döneminin ardından dış yardımlarla ilişkilendirilen bir başka niteleme ise daha ziyade Amerika Birleşik Devletleri nin (ABD) c atışma sonrası müdahaleleriyle (Knaus, 2011) anılan ulus-inşası (nation-building) yaklaşımıdır. Zamanla ciddi bir polemik konusuna dönüşen bu ifade ile asıl kastedilenin (Fukuyama, 2006:3), yardımların yoğunlaştığı ülkedeki siyasi kurumları yapılandıran ve ekonomik kalkınmayı teşvik eden, bir anlamda devlet-inşası olduğu belirtilmektedir. Yakın dönemde Bosna, Kosova, Irak ve Afganistan gibi ülkelerde ulus-inşası (Dobbins vd., 2003) c erc evesinde uygulama örneklerine rastlanmaktadır. Dış yardımların, dönemin Amerikan Dışişleri Bakanı Condolisa Rice tarafından dile getirilen transformational diplomacy (Todd, 2006) yaklaşımı c erc evesinde değerlendirilmesi de gerek teorik gerek pratik düzeyde geniş bir yankı uyandırmıştır. Diplomaside yeni bir dönüşümü niteleyen bu perspektif, dış yardımların diplomatik 9

30 Yrd. Doc. Dr. Engin AKÇAY ilişkilerde bir destek unsuru olarak dikkate alınmasını ve bu yolla diplomasiye işlevsellik kazandırılmasını da amac lamaktadır. Son tahlilde dış yardımlar, uluslararası ilişkilerde bir algı konusudur. Bu konudaki bir teorik değerlendirme (Jervis, 1976:13), dış yardımların uluslararası algılar c erc evesindeki interaktif durumuna ilişkin akıl yürütme imkanı sunmaktadır: Mantık, psikolojik ortam (bireyin gördüğü dünya) ile operasyonel c evreyi (politikanın uygulandığı dünya) ayırt etmemize imkan verir. Mantık bize aynı zamanda politika ve kararların, devlet adamlarının hedefleri, hesapları ve algılarıyla şekillenmiş olması gerektiğini ileri sürme imkânı da verir. Bu tespitten hareketle, politikaların uygulandığı operasyonel c evre, esasen algıların şekillendiği zemindir. Dış yardım politikalarının, operatif nitelikli bir eylem olduğu dikkate alındığında, psikolojik ortamın örgülenmesinde dış yardımların da etkili olduğu ortaya c ıkmaktadır. Diğer bir ifadeyle, devlet adamlarının bu yöndeki karar ve uygulamalarında ulusal strateji ve algıların önemli faktörler olduğu c ıkarımında bulunmak mümkündür. Bununla birlikte dış yardımların yönlendirildiği operasyonel c evrede, bir algı psikolojisinin teşkil edildiği de görülmektedir. Netice itibarıyla bir devletin dış politikası, dış yardımları ve ulusal algı arasındaki etkileşim, yardım ve işbirliği tesis edilen ülke(ler)de, yani operasyonel c evrede yansıma zemini bulmaktadır TARİHSEL GELİŞİM SÜRECİNDE DIŞ YARDIMLAR Modern anlamda dış yardımdan bahsedebilmek, öncelikle donör durumunda tüm üniteleriyle bir devlet mekanizmasının varlığını gerektirmektedir. Devlet aygıtının henüz teşekkül etmediği dönemlerde beylikler, feodal yapılar ve benzeri oluşumların da kuşkusuz birbirleriyle bu türden bir iletişim ic inde olmaları tabiidir. Ancak, dış yardımların bir dış politika aracı olarak ekonomi, güvenlik ve diplomasi ac ısından anlamlar yüklenmesi, devletlerarası ilişkilerin ya da bir başka deyişle diplomasi tarihinin hareketlenmesiyle olmuştur. Avrupa da egemen devletler sisteminin doğuşunu sembolize eden ve Fransız devrimine dek yapılan tüm anlaşma ve ittifaklar ic in temel teşkil eden (Sönmezoğlu vd., 1992:345) Vestfalya Barışı (1648), siyasi dengeler ve diplomasi tarihi ac ısından bir dönüm noktası olarak değerlendirilmektedir. Vestfalya düzeninin, uluslararası hukuka değil; devletlerin aralarındaki güc dengesine dayanmakta (Poggi den akt. Yıldırım, 2004:40) olduğu ifade edilmektedir. Bu paralelde, devletler arasında gerc ekleşen dış yardımlara ilişkin karakteristik c izgilerin, uluslararası örgütlenmeler ac ısından da dönüm noktası olarak kabul edilen (Archer dan akt. Başak, 2010:21) Vestfalya Barışı nı müteakiben belirginleşmeye başladığını söylemek mümkündür. Zira anılan dönemde Fransa nın Almanya ya karşı İsvec ve Hollanda ile yardım ve işbirliği siyaseti de bu güc dengesi temelinde gerc ekleşmiştir. Ortak bir düşmana karşı yardımlaşmayı öngören anlaşmalar, güvenlik kaygılı yardım ve işbirliği yaklaşımının temelini teşkil etmektedir. Vestfalya Barışı nın ardından yaygınlaşmaya başlayan ve zamanla modern dünya sistemini tanımlayan en önemli kavramlardan biri halini alan egemenlik (Balcı, 2007), 10

31 BİR DIŞ POLİTİKA ENSTRÜMANI OLARAK TÜRK DIŞ YARDIMLARI doğal olarak sınır kavramını da beraberinde getirmiştir. İşte bu noktada, modern dünyanın teşkilinde dış yardımlar lokomotif bir etki sağlamıştır. Dış yardımlar; denizaşırı (overseas) ve sınır-ötesi (cross-border) karakterleriyle ulus-devletlerin dış politikaları ic in önemli bir hareket alanı meydana getirmiştir. Bir başka ifadeyle dış yardımlar, zamanla doğal sınırların ötesine ulaşmada bir lokomotif unsura dönüşmüştür. Yeni kıtaların keşfini müteakiben gelişen sömürgecilik faaliyetleri, klasik sınır c izgilerinin ötesinde bir güc mücadelesini de beraberinde getirmiştir. Sözgelimi sıcak denizlerde karşılaşan Osmanlı, Portekiz ve İngiliz kuvvetlerinin mücadelesi, bir yandan da nüfuz altına alınmak istenen bölgelere yardım sağlama kapsamında yaşanmıştır. Bu dönemde gerc ekleşen dış yardımlar daha ziyade askeri nitelikli lojistik yardımlar iken; Fransız İhtilali (1789) ile öne c ıkan fikri hareketlerin zamanla geniş bir alana yayılmasıyla, yapılan yardımların niteliği de değişim göstermeye başlamıştır. Osmanlı Devleti nin denizaşırı alanlarda etkisini yitiren donanma gücü, yardım ve işbirliği ilişkisine önemli ölc üde ket vurmuştur. 19. Yüzyılın ilk yarısında sanayi ve teknoloji alanındaki buluş ve yenilikler (buharlı gemiler ve lokomotifin kullanılmaya başlaması ile), bir yandan yardımların ulaştırılmasını kolaylaştırmış; öte yandan yardım yapan ve yardım alan arasındaki siyasi ve ekonomik ilişkilere temel oluşturmuştur. Kilise faktörünün de motive edici gücüyle, üc üncü dünya ülkelerine yönelik ilgi, ekonomik ve siyasal olduğu kadar biraz da kutsal bir hüviyet kazanmıştır. Örneğin (Everts, 1982:257), kolonyal ilişkileri güc lü olan Hollanda ac ısından kiliseler ve misyoner organizasyonlar, geri kalmış bölgelere yönelimin ilham kaynağı olmuşlardır. Hatta bir başka değerlendirmede (Faaland ve Norbye, 1982: 282) Hristiyanlık misyonunun yaygınlık kazanmasıyla dünyayı kurtarmak bir ideale dönüşmüşken, gönüllülük c alışmalarının zamanla dini nitelikli olmayan c alışma alanlarına doğru genişlediği de öne sürülmektedir. Zaten takip eden sürec te eğitim, medya gibi sosyokültürel özellikli alanlarda gerc ekleşen yardımların öne c ıktığı görülmektedir. Örneğin (Tibi, 1998:132) İbrahim Paşa döneminde Amerikalı Protestan Misyonerler matbaalarını Beyrut a getirdiler ve Cizvitler kendi okullarını ac tılar. şeklindeki girişimler dikkat c ekicidir. Bu c alışmaların c arpıcı bir sonucu olarak, ilk Arap milliyetc ilerinin, faaliyetleri daha az sömürgeci amac lar ic eren bu okullardan yetişmesi manidardır. Bu dönemde sözgelimi azınlık haklarının iyileştirilmesi ve benzeri gerekc elerle Osmanlı topraklarında yabancı finansörlerce ac ılan okullarda, kilise gönüllüleri ve yabancı STK temsilcileri görev yapmışlardır. Böylece denizaşırı ülkelere sadece yardım malzemesi değil; fikir, ideoloji, reform, bağımsızlık ve hatta rejim anlayışları taşınmıştır. Baktıaya nın aktardığına göre (Salık, 2011), Osmanlı coğrafyasındaki misyoner faaliyetler 19. yüzyıla kadar Osmanlı Devleti ni fazla rahatsız etmediyse de misyonerlerin yabancı konsoloslarla işbirliği, din değiştirme c abalarına paralel olarak artan Batı nüfuzu, devletin meşruiyetini zayıflatmıştır. Buna mukabil İkinci Abdülhamit döneminde, karşı okullaşma projesiyle misyoner faaliyetlerinin yoğun olduğu yerlerde örneğin sadece Beyrut vilayetinde yılları arasında 236 okul ac ılmıştır. Kuşkusuz bu tür eğitim yatırımları, temel olarak etnik ve mezhepsel ayrıştırma c abalarını engellemeyi 11

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011 Seri/Sıra No 2000 li Yıllar / 6 Kitabın Adı Türkiye de Dış Politika Editör İbrahim KALIN Yayın Hazırlık Arter Reklam ISBN 978-605-5952-27-3 BBaskı Tarihi Ağustos-2011 Ofset Baskı ve Mücellit Ömür Matbaacılık

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN i 1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ Ömer Faruk GÖRÇÜN ii Yayın No : 2005 Politika Dizisi: 1 1. Bası Ağustos 2008 - İSTANBUL ISBN 978-975 - 295-901 - 9 Copyright Bu kitabın bu basısı

Detaylı

2 Ekim 2013, Rönesans Otel

2 Ekim 2013, Rönesans Otel 1 MÜSİAD Brüksel Temsilciliği Açı çılışı ışı 2 Ekim 2013, Rönesans Otel T.C. AB Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış,.... T. C. ve Belçika Krallığının Saygıdeğer Temsilcileri, 1 2 STK ların Çok Kıymetli

Detaylı

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir. İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU DAĞLIK KARABAĞ SORUNU DAR ALANDA BÜYÜK OYUN ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Avrasya Araştırmaları Merkezi USAK RAPOR NO: 11-07 Yrd. Doç. Dr. Dilek M. Turgut Karal Demirtepe Editör Eylül 2011

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

İSLAM ÜLKELERİNDE MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KONGRESİ SONUÇ DEKLARASYONU

İSLAM ÜLKELERİNDE MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KONGRESİ SONUÇ DEKLARASYONU 18-20 Haziran 2009 İSLAM ÜLKELERİNDE MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KONGRESİ 1 İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) üyesi 57 ülkeye yönelik düzenlenen İslam Ülkelerinde Mesleki ve Teknik Eğitim Kongresi 18-20 Haziran

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ Dr. Salih DURSUN İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ KAVRAM MODELLER UYGULAMA Beta Yay n No : 2668 İşletme - Ekonomi : 558 1. Baskı Mart 2012 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-692 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ 1990 sonrasında peş peşe gelen finansal krizler; bir yandan teorik alanda farklı açılımlara hız kazandırırken bir yandan da, küreselleşme süreci ile birlikte,

Detaylı

Doğu Afrika Jeopolitiği ve Türkiye nin Somali Politikası

Doğu Afrika Jeopolitiği ve Türkiye nin Somali Politikası Doğu Afrika Jeopolitiği ve Türkiye nin Somali Politikası Mehmet Özkan, Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETAV), İstanbul, 2014, 136 Sayfa. Hacı Mehmet BOYRAZ* 1998 yılında ilan edilen Türkiye

Detaylı

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Dünya Bankası Grubu Hakkında Dünya Bankası nedir? 1944 te kurulan Banka, kalkınma desteği konusunda dünyanın en büyük kaynağıdır 184 üye ülke sahibidir

Detaylı

Dr. Mehmet BAYKAL İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi. Hukuksal ve Kurumsal Bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ve. Doğrudan Yabancı Yatırımlar

Dr. Mehmet BAYKAL İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi. Hukuksal ve Kurumsal Bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ve. Doğrudan Yabancı Yatırımlar Dr. Mehmet BAYKAL İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Hukuksal ve Kurumsal Bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımlar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1

İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ:... 1 Birinci Ayrım: MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ... 3 I. Milletlerarası Örgütlerin Doğuş Nedenleri... 3 II. Uluslararası İlişkiler ve Milletlerarası Örgütler... 5 III. Milletlerarası

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

MARUF VAKFI İslam Ekonomisi Enstitüsü

MARUF VAKFI İslam Ekonomisi Enstitüsü MARUF VAKFI İslam Ekonomisi Enstitüsü İslam ekonomisi çalışmanın gerekliliği Ekonomik mükellefiyetler ibadetin önemli bir bölümüdür. Kur an da bu konuyla alakalı en az 250 ayet bulunmaktadır. Hz. Peygamber

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Sunuş... 1. Konu... 2. Proje Koordinatörü ve Uygulayıcı Kurum... 2. Tarih ve Yer... 2. Amaç ve Hedefler... 3. Katılımcılar...

İÇİNDEKİLER. Sunuş... 1. Konu... 2. Proje Koordinatörü ve Uygulayıcı Kurum... 2. Tarih ve Yer... 2. Amaç ve Hedefler... 3. Katılımcılar... İÇİNDEKİLER Sunuş... 1 Konu... 2 Proje Koordinatörü ve Uygulayıcı Kurum... 2 Tarih ve Yer... 2 Amaç ve Hedefler... 3 Katılımcılar... 3 Yöntem... 3 Kapsam... 4 Projede Görevli Personel... 5 SUNUŞ 21. Yüzyıl

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ÇEVRE HUKUKU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XXI Birinci Bölüm Çevre Hukukunun Temelleri I. Genel Olarak...1

Detaylı

IMF, Birleşmiş Milletlerin uzmanlaşmış kurumlarından biri olsa da, kendi tüzüğü, yönetim yapısı ve mali kaynağı vardır.

IMF, Birleşmiş Milletlerin uzmanlaşmış kurumlarından biri olsa da, kendi tüzüğü, yönetim yapısı ve mali kaynağı vardır. IMF ye Genel Bakış Biz kimiz? Uluslararası Para Fonu (IMF) parasal konularda küresel işbirliğini arttırmak, mali istikrarı sağlamak, uluslararası ticareti kolaylaştırmak, yüksek istihdamı ve sürdürülebilir

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) 6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU İslam Ülkelerinde Çok Boyutlu Güvenlik İnşası ( 06-08 Mart 2015, Serena Hotel - İslamabad ) Güvenlik kavramı durağan değildir.

Detaylı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI Hanife TİRYAKİ ŞEN İstanbul Sağlık Müdürlüğü İnsan Kaynakları Şube Müdürlüğü Personel Eğitim Birimi 19/11/2012 Aday Memur Eğitimleri-2012 1 ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI

Detaylı

KURUMSAL YÖNETİMİN YÖNETİM KURULUNA YANSIMALARI CEM CÜNEYT ARSLANTAŞ

KURUMSAL YÖNETİMİN YÖNETİM KURULUNA YANSIMALARI CEM CÜNEYT ARSLANTAŞ KURUMSAL YÖNETİMİN YÖNETİM KURULUNA YANSIMALARI CEM CÜNEYT ARSLANTAŞ Yay n No : 2794 İşletme-Ekonomi : 549 1. Baskı - Kasım 2012 İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-816 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu

IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu 1. IV. Uluslararası Türk - Asya Kongresi 27-29 Mayıs 2009 tarihleri arasında İstanbul da icra edilmiş ve son derece yapıcı ve samimi bir ortam içerisinde

Detaylı

GİRİŞİMCİLİK. Dr. İbrahim Bozacı. Örnekler ve İş Planı Rehberli. Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi.

GİRİŞİMCİLİK. Dr. İbrahim Bozacı. Örnekler ve İş Planı Rehberli. Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi. Dr. İbrahim Bozacı Kırıkkale Üniversitesi, Keskin Meslek Yüksek Okulu Öğretim Üyesi GİRİŞİMCİLİK Örnekler ve İş Planı Rehberli İş Fikri Küçük İşletme Pazarlama Aile İşletmeleri İnsan Kaynakları Hedef Kitle

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı Istanbul, 2012 UME GLOBAL, kurumsal finansman / özel girişim sermayesi alanlarında danışmanlık hizmeti veren güvenilir bir ortaktır Geçmiş Deneyimler Toplamda 70 yılı aşkın endüstri,

Detaylı

Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye

Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye Salih Uygar KILINÇ Avrupa Birliği - EUROCONTROL Sivil Havacılık Düzenlemeleri ve Türkiye 1944 Şikago/ICAO Sivil Havacılık Rejimi Avrupa Birliği Sivil Havacılık Düzenlemeleri - Tek Avrupa Hava Sahası I

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1 Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ I. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLERİN DOĞUŞ NEDENLERİ...3 II. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLERİN AMAÇLARI...5 III. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLER VE ULUSLARARASI

Detaylı

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ ------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ İslam Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Platformu (İSTTP); TASAM öncülüğünde İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi devletlerin temsilcileri ile dünyanın

Detaylı

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24 iv İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR... İ ÖZET... İİ ABSTRACT... İİİ İÇİNDEKİLER... İV KISALTMALAR DİZİNİ... X ŞEKİLLER DİZİNİ... Xİ ÇİZELGELER DİZİNİ... Xİİİ GİRİŞ GİRİŞ... 1 ÇALIŞMANIN AMACI... 12 ÇALIŞMANIN

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı İstanbul, 2012 Kutluşah, yönetim, finans ve süreç danışmanlığı alanlarında hizmet veren güvenilir bir iş ortağıdır Toplamda 85 yılı aşkın finansal kuruluşlar, girişimcilik ve yönetim

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI 2010 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Dönemi Zorunlu Dersler Uluslararası İlişkilerde Araştırma

Detaylı

TASAM TARAFINDAN DÜZENLENEN 6. ULUSLARARASI TÜRK-ASYA KONGRESİNDE SUNULAN TEBLİĞ: TÜRK DÜNYASININ ENTEGRASYONU (İstanbul, 7-8 Haziran 2012)

TASAM TARAFINDAN DÜZENLENEN 6. ULUSLARARASI TÜRK-ASYA KONGRESİNDE SUNULAN TEBLİĞ: TÜRK DÜNYASININ ENTEGRASYONU (İstanbul, 7-8 Haziran 2012) TASAM TARAFINDAN DÜZENLENEN 6. ULUSLARARASI TÜRK-ASYA KONGRESİNDE SUNULAN TEBLİĞ: TÜRK DÜNYASININ ENTEGRASYONU (İstanbul, 7-8 Haziran 2012) Protokolümüzün saygıdeğer mensupları, Sayın Başkan, Değerli katılımcılar,

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS İŞLETME İ ANABİLİM DALI, BİLİM DALI DERS HAVUZU DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE...

HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: HALKLA İLİŞKİLER: TEORİK ÇERÇEVE... 1 1.1. HALKLA İLİŞKİLERİN TANIMI... 1 1.1.1. Halkla İlişkilerin Farklı Tanımları... 2 1.1.2. Farklı Tanımlarda Halkla İlişkilerin Ortak Özellikleri

Detaylı

DAHA İTİBARLI BİR MESLEK İÇİN GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİ ETİK STANDARTLARI

DAHA İTİBARLI BİR MESLEK İÇİN GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİ ETİK STANDARTLARI DAHA İTİBARLI BİR MESLEK İÇİN GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİ ETİK STANDARTLARI GÜMRÜK MÜŞAVİRLERİ: Türkiye nin uluslararası ticaretindeki en etkin bileşen Dolaylı temsil suretiyle gümrük müşavirleri tarafından yapılan

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 1. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İNSAN KAYNAKLARI KAVRAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ...10 İnsan Kaynakları Kavramı...10 İnsan Kaynaklarının Önemi...12

Detaylı

SGK ve TİKA İşbirliğiyle Sosyal Güvenlik Tecrübeleri Yurtdışına Aktarılacak

SGK ve TİKA İşbirliğiyle Sosyal Güvenlik Tecrübeleri Yurtdışına Aktarılacak SGK ve TİKA İşbirliğiyle Sosyal Güvenlik Tecrübeleri Yurtdışına Aktarılacak Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Başbakanlık Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) arasında işbirliği protokolü

Detaylı

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 VİZYON BELGESİ(TASLAK) ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 (03-05 Aralık 2015, İstanbul) BÖLÜM 1 Nükleer Güç Programı (NGP) Geliştirilmesinde Önemli Ulusal Politika Adımları Temel

Detaylı

Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI

Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI Dr. Muzaffer AKDOĞAN AVRUPA BİRLİĞİ KAMU ALIMLARINDA SÖZLEŞME SONRASI İHTİLAFLARIN ÇÖZÜM YOLLARI VE TÜRKİYE UYGULAMASI İÇİNDEKİLER ESERİ TAKDİM...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR LİSTESİ...

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları Ekonomi Bakanligi Ev Sahipliginde Özet 5 Ekim 2015 Hilton Istanbul Bosphorus Hotel İstanbul,

Detaylı

YEREL YÖNETİMLERDE STRATEJİK PLAN ve UYGULAMA ÖRNEKLİ PERFORMANS ESASLI BÜTÇE. Dr. Ali İhsan ÖZEROĞLU Hatice KÖSE

YEREL YÖNETİMLERDE STRATEJİK PLAN ve UYGULAMA ÖRNEKLİ PERFORMANS ESASLI BÜTÇE. Dr. Ali İhsan ÖZEROĞLU Hatice KÖSE YEREL YÖNETİMLERDE STRATEJİK PLAN ve UYGULAMA ÖRNEKLİ PERFORMANS ESASLI BÜTÇE Dr. Ali İhsan ÖZEROĞLU Hatice KÖSE İstanbul, 2014 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... 13 YEREL YÖNETİMLER EVRENSEL BİLDİRGESİ... 15 GİRİŞ...

Detaylı

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir.

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. - 1 - I. A.B.D. HAKKINDA GERÇEKLER Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. 1- Genel bakış A.B.D. nin değişen nüfus yapısı: http://usinfo.state.gov/journals/itsv/0699/ijse/ijse0699.htm

Detaylı

Sayı: 2005/06 FAALİYET TEKNİK RAPORU

Sayı: 2005/06 FAALİYET TEKNİK RAPORU Sayı: 2005/06 FAALİYET TEKNİK RAPORU 2005 Sayfa No: İÇERİK Kapak 2 İçerik 3 1. AKEV Hakkında 4 2. Mütevelli Heyeti ve Yönetim Kurulu 6-7 3. Özet 8-9 4. Faaliyetler ve Çıktılar 10 5. Genel Başarı Göstergeleri

Detaylı

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi

Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Place image here with reference to guidelines Serhat Akmeşe

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için

Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için ÖN SÖZ Barış inşası, Birleşmiş Milletler eski Genel Sekreteri Boutros Boutros-Ghali tarafından tekrar çatışmaya dönmeyi önlemek amacıyla barışı sağlamlaştırıp, sürdürülebilir hale getirebilecek çalışmalar

Detaylı

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015 Sayın YÖK Başkanı, Üniversitelerimizin Saygıdeğer Rektörleri, Kıymetli Bürokratlar ve Değerli Konuklar, Kalkınma Araştırmaları Merkezi tarafından hazırlanan Yükseköğretimin Uluslararasılaşması Çerçevesinde

Detaylı

Günümüzde en önemli rekabet gücü. Araştırma ve Geliştirme AR-GE. Günümüzde en önemli Ar-Ge Nedir? Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker

Günümüzde en önemli rekabet gücü. Araştırma ve Geliştirme AR-GE. Günümüzde en önemli Ar-Ge Nedir? Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümü Teknoloji ve Yenilik Yönetimi Dersi Araştırma ve Geliştirme AR-GE Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker 1 Günümüzde en önemli rekabet gücü Daha önce değindiğimiz

Detaylı

İKTİSADİ İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA TEŞKİLATI VE TÜRKİYE

İKTİSADİ İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA TEŞKİLATI VE TÜRKİYE İKTİSADİ İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA TEŞKİLATI VE TÜRKİYE Organisation for Economic Co-operation and Development OECD İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD), İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa nın

Detaylı

TİCARİ bilimler fakültesi

TİCARİ bilimler fakültesi Sütlüce YERLEŞKESİ TİCARİ bilimler fakültesi BANKACILIK VE FİNANS (İngİlİzce DESTEKLİ) İKTİSAT (TÜRKÇE/İNGİLİZCE) İŞLETME (TÜRKÇE/İNGİLİZCE) MUHASEBE VE DENETİM SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI

YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI İçindekiler Koçluk Mini MBA... Motivasyon Toplantı Yönetimi Zaman Yönetimi ve Stratejik Önceliklendirme... Aile Şirketlerinde Kurumsallaşma Koçluk K im le r k a t ı

Detaylı

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ MALİ İŞBİRLİĞİ TARİHSEL GELİŞİM Avrupa Komisyonu tarafından sunulan öneri üzerine, Avrupa Konseyi 17 Temmuz 2006 tarihinde yeni bir Katılım

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI. Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI. Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI 1948 yılında yayımlanan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi,

Detaylı

T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı

T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Çankırı Yatırım Destek Ofisi Ara Faaliyet Raporu 01.01.2011 30.06.2011 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i TABLOLAR LİSTESİ... ii 1. Çankırı Yatırım Destek Ofisine İlişkin

Detaylı

İŞLETME YÖNETİMİ I-II

İŞLETME YÖNETİMİ I-II Editörler Doç.Dr.Ali Erbaşı & Yrd. Doç. Dr. Sezar Karaca İŞLETME YÖNETİMİ I-II Yazarlar Doç.Dr.Ali Erbaşı Yrd.Doç.Dr.Yağmur Özyer Yrd.Doç.Dr.Tolga Gök Dr.Müge Aksu Canan Şeker Eylem Bayrakçı Hakan Kırbaş

Detaylı

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam

SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE İKİNCİ BÖLÜM. Amaç ve Kapsam Amaç SAĞLIK BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞININ GÖREV ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönerge nin amacı; Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme

Detaylı

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD Metin TUNÇ Ekonomik İşbirliği ve Gelişme Örgütü, 1948 yılında aralarında kurucu üye olarak Türkiye nin de bulunduğu Avrupa ülkeleri tarafından Organization

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğü YURTDIŞI YATIRIMLAR 2013 ANKARA YURTDIŞI YATIRIM TANIMI Ülkemiz gerçek ve tüzel kişilerince, Türkiye nin ticari ve

Detaylı

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları:

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları: GİRİŞ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu da mali yönetim ve kontrol sisteminin bütünüyle değiştirilerek, uluslararası standartlara ve Avrupa Birliği Normlarına uygun hale getirilmesi

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası

AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası AB Bütçesi ve Ortak Tarım Politikası OTP harcamalarının AB bütçesinin önemli bölümünü kapsaması, bu politikayı bütçe tartışmalarının da odak noktası yaparken, 2014-2020 Mali Çerçeve içinde tarım, kırsal

Detaylı

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 ENDÜSTRİYEL YAPININ YENİLİKÇİ VE BİLGİ ODAKLI DÖNÜŞÜMÜNÜN BURSA ÖRNEĞİNDE İNCELENMESİ PROJE RAPORU İÇİNDEKİLER

Detaylı

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir Yalnız z ufku görmek g kafi değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir 1 Günümüz bilgi çağıdır. Bilgisiz mücadele mümkün değildir. 2 Türkiye nin Jeopolitiği ; Yani Yerinin Önemi, Gücünü, Hedeflerini

Detaylı

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. nin (Banka) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk yönetim yapısına

Detaylı

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları 2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 Strateji Nedir? bir kağıt bir belge bir çalışma planı bir yol bir süreç bir ortak yorumlama ufku? 2 Stratejik Düşünme Nedir?

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

İKİNCİ YIL ÜÇÜNCÜ YIL

İKİNCİ YIL ÜÇÜNCÜ YIL ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ LİSANS DERS PROGRAMI (II.Öğretim) 101 İktisada Giriş I 2 0 2 4 102 İktisada Giriş II 2 0 2 4 103 Genel Muhasebe I 2 0 2 4 104 Genel Muhasebe II 2 0 2 4 105

Detaylı

3. HAFTA-Grup Çalışması

3. HAFTA-Grup Çalışması KAMU MALİYESİNDE KARAR ALMA VE PERFORMANS YÖNETİMİ PROJESİ PERFORMANS YÖNETİMİ VE PERFORMANS ESASLI BÜTÇELEME 3. HAFTA-Grup Çalışması ANKARA 27 Ocak 2011 PERFORMANS ANLAŞMASI DPT den sorumlu bakan ile

Detaylı

Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği Yayınları Araştırma Eserleri Serisi Nu: 7. Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ

Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği Yayınları Araştırma Eserleri Serisi Nu: 7. Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ Ortadoğu ve Afrika Araştırmacıları Derneği Yayınları Araştırma Eserleri Serisi Nu: 7 Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ Dr. Ahmet Emin Dağ İstanbul, 2015 Emeviler den Arap Baharı na HALEP TÜRKMENLERİ

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies(CEPS) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği ne Üyelik

Detaylı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı 3i Programme Taahhütname ARKA PLAN BİLGİSİ Temel denetim alanları olan mali denetim, uygunluk denetimi ve performans denetimini kapsayan kapsamlı bir standart seti (Uluslararası

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ www.geka.org.tr BÖLGESEL YENİLİK ve KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Öncelikler ve İhtisaslaşma Organizasyon ve Eşgüdüm Yaşam Kalitesinin Artırılması Sürdürülebilir Kalkınma Bilgi Toplumuna Dönüşüm Rekabet Gücünün

Detaylı

PROJE DÖNGÜSÜ YÖNETİMİ nde AB PERSPEKTİFİ. Hülya GÜNAYDIN 14 Ocak 2010

PROJE DÖNGÜSÜ YÖNETİMİ nde AB PERSPEKTİFİ. Hülya GÜNAYDIN 14 Ocak 2010 PROJE DÖNGÜSÜ YÖNETİMİ nde AB PERSPEKTİFİ Hülya GÜNAYDIN 14 Ocak 2010 Proje Döngüsü Yönetimi nedir? Mantıksal çerçeve yaklaşımı temeline dayanan, proje ve programların hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesinde

Detaylı

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ KIBRIS RUM KESİMİ ÜLKE RAPORU Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kıbrıs Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Akdeniz deki beş büyük adadan

Detaylı

Doç. Dr. YÜCEL OĞURLU İDARE HUKUKUNDA E-DEVLET DÖNÜŞÜMÜ VE DİJİTALLEŞEN KAMU HİZMETİ

Doç. Dr. YÜCEL OĞURLU İDARE HUKUKUNDA E-DEVLET DÖNÜŞÜMÜ VE DİJİTALLEŞEN KAMU HİZMETİ Doç. Dr. YÜCEL OĞURLU İDARE HUKUKUNDA E-DEVLET DÖNÜŞÜMÜ VE DİJİTALLEŞEN KAMU HİZMETİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix KISALTMALAR... xvii GİRİŞ...1 Birinci Bölüm KAVRAM OLARAK E-DEVLET VE DİĞER

Detaylı

Yay n No : 2404 flletme-ekonomi Dizisi : 462. 2. Bask Mart 2011 STANBUL ISBN 978-605 - 377-427 - 3

Yay n No : 2404 flletme-ekonomi Dizisi : 462. 2. Bask Mart 2011 STANBUL ISBN 978-605 - 377-427 - 3 Dr. Emin Avcı Türkiye de Bireysel Emeklilik Sistemi ve Bireysel Emeklilik fiirketlerinin Etkinli i Yay n No : 2404 flletme-ekonomi Dizisi : 462 2. Bask Mart 2011 STANBUL ISBN 978-605 - 377-427 - 3 Copyright

Detaylı

Faaliyetin Adı. Görev Yöneticisi. Faaliyet Türü. Tarih Yer Şehir Açıklama Ortaklar Hedef Katılanlar

Faaliyetin Adı. Görev Yöneticisi. Faaliyet Türü. Tarih Yer Şehir Açıklama Ortaklar Hedef Katılanlar Faaliyetin Adı Görev Yöneticisi Faaliyet Türü Tarih Yer Şehir Açıklama Ortaklar Hedef Katılanlar Türkiye için Yargı Reformu Türkiye Yönetimler Arası Mali Tasarım Kamu Harcama Yönetimi Maria Gonzalez De

Detaylı

Somut Olmayan Kültürel Miras. İrem ALPASLAN

Somut Olmayan Kültürel Miras. İrem ALPASLAN Somut Olmayan Kültürel Miras İrem ALPASLAN Sunum Planı Somut Olmayan Kültürel Miras Sözleşme Öncesinde Önemli Süreçler Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi Sözleşme Madde 2: Tanımlar Listeler

Detaylı