C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 1,

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 1, 2012 195"

Transkript

1 C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 13, Sayı 1, TÜRKİYE DE TİCARİ BANKACILIK SEKTÖRÜNDE REKABET DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ ( ) Abdulvahap ÖZCAN * Özet Türkye nn yaşadığı 2000 ve 2001 krzler sonrasında, bankacılık sektörü ağır br darbe almış ve uygulamaya konulan program çerçevesnde yenden yapılanma sürecne grmştr. Bu süreçte bankaların sermaye yapıları güçlendrlmş, banka brleşmelernn önü açılmış ve bankaların asl görevlerne dönmeler sağlanmıştır. Pyasadak yabancı banka sayısında artış yaşanmıştır. Bankacılık sektöründe yaşanan bu değşmn rekabet düzey ve sektörün pyasa yapısına nasıl br etk yaptığının belrlenmes amaçlanmıştır. Bu amaçla dönemne at mevduat bankaları verler kullanılarak rekabet dereces saptanmıştır. Rekabet düzeyn belrlemek çn yapısal olmayan Panzar-Rosse model kullanılmıştır. Çalışmada bankacılık sektöründek rekabetn monopollü rekabet olduğu belrlenmştr. Anahtar Kelmeler: Panzar-Rosse Model, Rekabet Test, Türk Bankacılık Sstem Determnng the Level of Competton n the Commercal Bankng Sector n Turkey ( ) Abstract: After the crses that Turkey experenced n 2000 and 2001, receved a severe economc mpact to the bankng sector and restructurng process has been mplemented wthn the framework of the program. In ths process, banks' captal structure has been strengthened and embarked on bank mergers and the banks return to ther prmary dutes s provded. The number of foregn banks has been ncreased. How the regulatons affected bankng sector, by the context of competton and market structure? sought answer to the queston. For ths am, n the perod the degree of competton was determned usng data of depost banks. Non structural Panzar-Rosse Model have been used to determne the degree of competton. The level of competton n bankng sector was determned monopolstc competton. Key words: Panzar-Rosse model, competton test, Turksh Bankng System GİRİŞ Ekonomde fon arz eden tasarruf sahplernn fonlarını, fon talep eden yatırımcılara aktaran kurum ve süreçlern oluşturduğu fnansal sstem, modern br * Yrd.Doç. Dr., Pamukkale Ünverstes, İİBF, İktsat Bölümü, Denzl,

2 196 ÖZCAN ekonomde mal ve hzmet üretm ve tüketmne katkıda bulunur. Fnansal sstem reel kesmn htyaç duyduğu gerekl kaynağı sağlamanın yanı sıra, bu kaynakların etkn br şeklde ve uygun zamanda yatırımlara aktarılmasını da sağlamaktadır. Fnansal sstem, üstlendğ fonksyonlar tbaryle reel kesm yakından etklemektedr. Fnansal sstemdek gelşmeler ve sektörün etkn şlemes ekonomnn bütünü açısından önem arzetmektedr (Kar ve dğ., 2008:185). Fnansal sstem çnde fon arz ve talebn dengeleme fonksyonunu üstlenen fnansal aracılar olarak bankalar öneml br yere sahptr. Bankaların fnansal sstem çnde kendlernden beklenen fnansal aracılık fonksyonlarını etkn br şeklde yerne getreblmeler, bankaların br taraftan breysel olarak etkn çalışmalarına dğer taraftan da faalyette bulundukları pyasanın yapısına bağlıdır. Mkro İktsat Teors, kaynak tahssnn en y gerçekleştğ pyasa şeklnn tam rekabet pyasası olduğunu, buna karşın dğer pyasa şekllernn kaynak tahssnde yeternce etkn olmadığı ve toplumsal refah kayıplarının ortaya çıkacağını belrtmektedr (Ünsal, 2001: ). Buradan hareketle bankaların faalyette bulundukları pyasa yapısının tam rekabetç olup olmaması, kendlernden beklenen fonksyonların etkn br şeklde yerne getrlmes açısından önem arz etmektedr. Öte yandan bankacılık sektörünün dğer pyasalardan farklı olduğu ve bu nedenle de rekabet açısından değerlendrme yapılırken dğer pyasalarla eş tutulamayacağı ler sürülmektedr. Bu açıdan bakıldığında sektörde rekabete lşkn k farklı görüş ortaya çıkmaktadır. Br görüşe göre rekabet le kırılganlık arasında poztf br lşknn var olduğudur. Bankacılık sektöründek rekabet, berabernde kırılganlığı doğuracağı çn bu kırılganlığın önce sektörü sonra se tüm reel kesm etkleyebleceğ yönündedr. Dolayısıyla sektörde yüksek düzeyde rekabet yerne yoğunlaşmış, az sayıda bankanın yer aldığı güçlü br yapı arzulanmaktadır. Dğer br görüş se yukarıda mkro ktsat teorsnn öne sürdüğü rekabetç yapıya dayanmaktadır. Sektörde yaşanablecek br yoğunlaşmanın yüksek faz, ahlak tehlke ve ters seçm sorununu gündeme getrerek pyasayı ve bütün br ekonomy olumsuz etkleyebleceğ yönündedr (Coşkun ve dğ., 2012: 42-43). Bu açıdan bakıldığında se sektörde rekabetn yokluğu, pyasa gücünün kullanımına bağlı olarak ekonomde olumsuz sonuçlar doğurablecektr. Rekabet açısından Türk Bankacılık Sektörü, farklı süreçler yaşamıştır sonrası benmsenen lberal ekonom modelne uygun olarak bankacılık sektöründe de pyasaya grş, faz oranları ve dövz kurları üzerndek baskıların azaltılması gb sektörü olumlu etkleyecek düzenlemeler yapılmış ve yerl ve yabancı bankaların pyasaya grş hızlanmıştır (Keskn ve Dğerler, 2008: ve TCMB, 2011:1-6). Ayrıca 1990 larda gelşen teknolojye uyum sağlanarak sektörde hızlı br otomasyon sürec le brlkte yen fnansal araçların sektörde kullanımı rekabet artırmıştır (Erol, 2006: 59) sonrası dönemde se sektörde yaşanan büyük krznn ardından km bankaların pyasadan çekldğ km bankaların se brleşme yoluna gttğ görülmektedr. Ayrıca kamunun ağırlığı se azalmıştır. Bankaların fnansal yapılarının güçlenerek asl fonksyonlarına

3 C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 13, Sayı 1, dönmeler ve bunun dışında başkaca fonksyonlar üstlenmelernn önüne geçlmes hedeflenmştr (TCMB, 2011: 12 17). Son 30 yıllık dönem ele alındığında farklı pyasa yapılarından geçen bankacılık sektörünün mevcut durumda rekabet açısından pyasa yapısının belrlenerek geçmş dönemler le bugün arasındak rekabet düzeylernde yaşanan gelşmelern karşılaştırması ve teork olarak sektördek rekabet düzey le lgl görüşlern Türk Bankacılık Sektöründe geçerllğ tartışmaya açılablecektr. Çalışmada rekabet düzeynn ölçümünde terch edlen model, Panzar-Rosse Modeldr. Bu model pyasanın tam rekabet, monopollü rekabet ya da olgopol pyasa modellernden hangsne uygun olduğunu tam olarak belrleyeblmektedr. Model, gelr ve faktör fyatları gb bast değşkenler kullanmaktadır. Kolay ve anlaşılablr ntelktedr. Ayrıca bu model aracılığıyla uzun ve kısa dönem rekabet düzey hakkında da blglere ulaşılabldğ çn çalışmada terch edlmştr (Panzar and Rosse: 1987). Çalışmada lk olarak rekabet düzeynn belrlenmesne yönelk olarak temel alınan Panzar-Rosse Model açıklanacak ve daha sonra lteratürde bu model le lgl çalışmalar hakkında blg verlecektr. Ardından çalışmada kullanılan verler ve değşkenlern tanıtımı yapılacaktır. Çalışma, panel ver yöntem kullanılarak yapılan analz ve bu analzlern yorumu le sürdürülecek ve sonuç bölümü le tamamlanacaktır. I. PANZAR-ROSSE MODELİ Rosse ve Panzar(1977) ve Panzar ve Rosse (1987), monopolcü, rekabetç ve olgopolcü pyasalar çn bast modeller formüle ettler ve bu bast modeller brbrnden ayırmak çn br test gelştrdler. Frma veya banka düzeynde ndrgenmş gelr denklem formuna dayanan bu test H İstatstk test olarak blnmektedr. Bu H test statstğ, bell varsayımlar altında bankaların rekabetç davranışlarını sunmaktadır. Bu test, banka ve sektör düzeynde karını maksmze etmek steyen bankaların denge sayısını ve denge çıktı mktarını belrleyen genel bankacılık pyasası modelnden türetlmektedr. İlk olarak nc banka, marjnal gelrnn marjnal malyete eşt olduğu noktada karını maksmze etmektedr (Bkker and Haaf, 2002: 2193) ' ' R ( x, n, z ) C ( x, w, t ) 0 (1) R ve nc bankanın çıktısını, z C sırasıyla nc bankanın gelrn ve malyetn göstermektedr. x, nc bankanın gelr fonksyonunu kaydıran dışsal değşkenler vektörünü, n se banka sayısını temsl etmektedr. w, nc bankanın kullandığı m adet faktörün fyatını, t se nc bankanın malyet fonksyonunu kaydıran dışsal değşkenler vektörünü göstermektedr.

4 198 ÖZCAN İknc olarak pyasa düzeynde denge durumunda sıfır kar koşulu söz konusudur (Bkker and Haaf, 2002: 2193). * * * * * R ( x, n, z) C ( x, w, t) 0 (2) Değşkenlern üzernde yer alan yıldız smgeler denge düzeylerndek değerler temsl etmektedr. Pyasa gücü, faktör fyatlarındak değşmenn nc bankanın elde ettğ denge gelr düzeynde yaptığı değşmenn değer olarak ölçülmektedr. Panzar ve Rosse, ndrgenmş gelr formunun faktör fyatlarına göre elastkyetler toplamını rekabet ölçüsü olarak (H statstğ) tanımlamaktadır. Bu durumda rekabet düzeyn fade eden H statstğ (Bkker and Haaf, 2002: 2194): H m k 1 * R Wk ( X ) dr. (3) * W R k Panzar Rosse H statstğ, faktör fyatlarına göre gelr elastkyetler toplamından oluşmaktadır. Uygulamalı çalışmalarda P-R model logartmk doğrusal formda düzenlenmektedr. Buradan hareketle marjnal gelr ve marjnal malyet fonksyonları aşağıdak gb yazılablmektedr (De Rozas, 2007:14). LnR ' a 0 j R a Ln( y ) d Ln( Z ) (4) 1 j 1 j j LnC ' c 0 k k 1 C c Ln( y ) bkln( W ) v Ln( Z ) (5) 1 k L l 1 Denge koşulu çn; MR ve MC fonksyonları brbrne eştlenr j a a Ln( y ) R d Ln( Z ) c 0 1 j j j 1 j k L R C 0 c1ln( y ) bkln( Wk ) v j Ln( Zl ) k 1 L 1 l (6) Yukarıdak eştlkten amprk çalışmalarda kullanılan aşağıdak ndrgenmş gelr fonksyonu elde edleblr: K Q * Ln( R ) Ln( w ) Lnz (7) k k k 1 q 1 İndrgenmş gelr fonksyonundak gelrn grd fyatlarına göre elastkyetlern gösteren katsayılarının toplamı H statstğn vermektedr. q q

5 C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 13, Sayı 1, H K k 1 (8) k H statstğ, ncelenen pyasadak genel rekabet düzeyn tek br rakam olarak göstermektedr. P-R H statstğ eks sonsuz le brm değer (-, +1) arasında yer almaktadır. Negatf H statstğ monopol veya mükemmel şeklde gzl anlaşmanın olduğu olgopolcü br rekabet yapısında görülür. Her k durumda da grd fyatlarındak br artış, daha yüksek marjnal malyetlere dönüşecek ve bunun sonucunda da denge çıktı düzeynn ve toplam gelrn azalması le sonuçlanacaktır. Eğer P-R H statstğ sıfır le br (0<H<1) arasında yer alıyorsa pyasa yapısı monopollü rekabet pyasası olarak değerlendrlr. Tam rekabet şartlarının geçerl olması durumunda se H statstk değer bre (H=1) eşttr. Bu özel durumda grd fyatlarındak nsp artış, aynı oranda gelrde br değşmeye neden olurken herhang br frma veya bankanın optmum çıktı mktarında br değşklğe yol açmayacaktır (De Rozas, 2007:15). Çalışmanın bu aşamasında lteratürde benzer konuda yapılan son döneme lşkn çalışmalardan br kısmı hakkında blg verlecektr. II. PANZAR-ROSSE MODELİ İLE İLGİLİ YAPILAN ÇALIŞMALAR Bankacılık sektöründe pyasa yapısına lşkn Panzar Rosse (P-R) yaklaşımını temel alan çalışmalar, tabdr k model lteratüre kazandıran JOHN C. PANZAR AND JAMES N. ROSSE un (1987) çalışmalarının ardından başlamaktadır. Panzar ve Rosse, yaptıkları çalışma le tekel karı kazanan frmanın varlığını test etmeye yönelk br teork yaklaşım sunmayı amaçlamışlardır. Ayrıca bu çalışma le sadece tekel karı elde eden frmanın belrlenmes değl aynı zamanda endüstrnn monopolcü rekabet veya olgopolcü br yapıya sahp olup olmadığının da tespt mümkün olablmektedr. Öte yandan bu yaklaşımda endüstr ve frma düzeynde nspeten mütevaz sayılablecek gelr ve faktör fyatları gb verler yardımıyla ndrgenmş gelr fonksyonunun kullanılması, bastlk ve kolaylık sunması açısından model üstün kılmaktadır. Panzar ve Rosse un P-R yaklaşımının ardından bu yaklaşımı temel alan çok sayıda çalışma yapılmıştır. Söz konusu çalışmalardan br Hempell (2002) e attr. Hempell (2002), Alman Bankacılık Sstemnde brleşmeler, fnansal sstemde lberalzasyon ve teknolojk değşmeler yaşandığını ve bunun bankacılık pyasasında ne tür etkler yarattığını ve rekabet nasıl etkledğn P-R yaklaşımını kullanarak H statstğ le belrlemeye çalışmıştır. Hempell çalışmasında dönemne lşkn panel ver yöntemn kullanarak Alman Bankacılık sstemndek pyasa yapısının tam rekabetç m yoksa tam kolüzyon mu olduğu hpotezn test etmştr. Elde edlen sonuçlara göre; bankaların tasarruf bankası, kooperatf bankaları, kred bankaları ve büyüklük gruplaması gb farklı

6 200 ÖZCAN sınıflandırmaları le breysel bazda ele alınmaları durumunda farklı sonuçlar ortaya çıkmıştır. Ancak ele alınan dönemde banka sayısındak azalmaya rağmen ve yoğunlaşmada çok az br artışa karşı farklı rekabetç davranış konusunda açık göstergeler tespt edlememştr. Bkker ve Haaf (2002) çalışmalarında bankacılık sektöründe pyasa yapısı ve rekabet koşullarını ve bunlar arasındak karşılıklı lşky araştırmışlardır. Rekabet ölçmek çn Panzar-Rosse yaklaşımını kullanmışlardır. Her ülkede rekabet davranışlarını ayırablmek adına küçük ya da yerel bankalar, orta ölçekl bankalar ve büyük ya da uluslar arası bankalar şeklnde üç alt gruplandırma yapmışlardır. İnceleme konusu 23 ülkede yerel bankalar arasında rekabetn zayıf olduğu tekelc br yapı ortaya çıkarken uluslar arası pazarlarda rekabetn daha güçlü olduğu görülmüştür. Pyasa yapısı ve rekabet arasındak lşky ele almışlar ve yoğunlaşmanın yaşandığı pyasa yapılarında rekabetn zedelendğn tespt etmşlerdr. Almanya da bankacılık sstem üzernde yapılan br dğer çalışma se Gscher ve Stele (2004) tarafından tasarruf bankaları üzernde dönemn kapsayan çalışmadır. Çalışmada P-R yaklaşımı le rekabetç koşullar belrlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada 400 den fazla kred kuruluşuna at yıllık verler kullanılmış ve rekabetn tam rekabet m yoksa tam monopol mü olduğu test edlmş ve her k hpotez de çalışmanın uygulama sonucunda reddedlerek pyasadak rekabetn monopollü rekabet olduğu belrlenmştr. Ölçek büyüklüğü dkkate alındığında se tasarruf bankalarının küçük ve orta ölçekl şletmelere ve özel müşterlere kred veren dar br alanda rekabet baskısı le karşı karşıya olduklarını tespt etmşlerdr. Ayrıca küçük bankaların pyasa gücünden memnun oldukları blgsn de elde etmşlerdr. Buna karşın büyük bankaların ne tür br rekabet ortamında daha y performans sergleyeceklerne lşkn anlamlı br kanıt bulamamışlardır. Wong ve dğerler (2006) panel verler kullanarak Panzar-Rosse yaklaşımı le dönemnde Hong Kong Bankacılık Sektörünün rekabet koşullarının gelşmn analz etmşlerdr. Wong ve dğerler bankaları k grup halnde büyük ve küçük bankalar olarak ayırarak ncelemşler ve büyük bankalar arasında rekabetn daha güçlü olduğunu tespt etmşlerdr. Bunu se bölgesel ve uluslar arası pyasalarda daha güçlü rakplerle rekabetten dolayı rekabetn daha yoğun olmasından kaynaklanableceğn buna karşın yerel pyasalarda rekabetn düşük olmasının zayıf rakplerle rekabetten kaynaklanableceğ şeklnde açıklamaktadırlar. De Rozas ın (2007) yaptığı çalışma, İspanyol Bankacılık Sstemne hâkm olan rekabet düzeyn ölçmey hedeflemektedr. Bu amaçla De Rozas, yapısal olmayan br model olan ve H statstğ dye adlandırılan Panzar Rosse modeln kullanmıştır. De Rozas, yıllarını kapsayan tcaret ve tasarruf bankalarına at verlerden oluşan br panel set le çalışmıştır. Çalışmada bankaların

7 C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 13, Sayı 1, ölçek büyüklüğündek ve şube sayısındak farklılıkları dkkate alma adına değşkenler ağırlıklandırmıştır. Bunun sonucu olarak da rekabet düzeyn gösteren H statstğ değernn yükseldğn ve büyük bankaların daha rekabetç br çevre le karşı karşıya kaldıkları sonucunu tespt etmştr. De Rozas, pyasadak yoğunlaşmanın, yaygın kanının aksne, rekabet bozmadığını hatta rekabetn arttığını ler sürmektedr. Chan ve dğerler (2007), Yen Zelanda da dönem ve Avustralya da dönem çn bankacılık sektöründe rekabet koşullarını ncelemşlerdr. Chan ve dğerler çalışmalarında Panzar-Rosse yaklaşımını kullanmışlar fakat söz konusu yaklaşımda lteratürde yer alan ölçeklendrlmş bağımlı değşkenn yer alması durumunda rekabet düzeynn daha yüksek çıktığı yönündek tartışmaya dahl olmuşlar ve ölçeklendrlmemş değşkenlern kullanılmasını terch etmşlerdr. Söz konusu dönemde Yen Zelanda da da bankacılık sektöründek rekabetn monopollü rekabet olduğunu buna karşı Avustralya da se sektördek rekabetn monopol veya konjonktürel olgopol koşullar olduğunu tespt etmşlerdr. Söz konusu sonuçların ön görülebldğn çünkü her k pyasada da az sayıda büyük bankaların var olduğunu belrtmektedrler. Greenberg ve Smbanegav (2009), Güney Afrka dak bankacılık sektörünün rekabet düzeyn belrlemeye çalışmışlardır. Bunun çn yapısal olmayan P-R model ve Breshanan modellern kullanmışlardır. P-R model sektördek her br karar brmn dkkate alarak karar brmler arasındak rekabet düzeyn belrlemeye çalışırken Breshanan model sektör düzeynde br bütün olarak pyasanın rekabetç olup olmadığını belrlemeye yönelk br yaklaşımdır. Çalışma sonucunda elde edlen bulgulara göre ölçek büyüklüğü dkkate alınmadığında yüksek H statstğ le rekabetn yüksek düzeyde olduğunu tespt etmşlerdr. Büyük ve küçük ölçekl bankalar ayrımı yapıldığında se büyük bankalar arasında H statstğ yne yüksek çıkarken buna karşın küçük bankalar arasında H statstğ küçük değerler almıştır. Çalışmada kullanılan her k yapısal olmayan model le elde edlen sonuçların brbrn destekledğ görülmüş ve böylelkle çalışmanın bulgularının doğruluğu kuvvetlendrlmştr. Bkker ve dğerler (2009) bankacılık sektöründe rekabet ortamını ölçmede kullanılan k yaklaşım olduğunu bunlardan brnn yapı-davranış-performans paradgmasına dayalı yapısal yaklaşım dğernn se Panzar-Rosse yaklaşımı olarak blnen yapısal olmayan yaklaşım olduğunu belrtmektedrler. Yapısal yaklaşımda rekabetn, Herfndahl-Hrschman Endeks gb bankacılık konsantrasyon ölçümler le temsl edldğn ve uygulamalı çalışmalarda rekabet ölçmede zayıf kaldığını belrtmektedrler. Panzar-Rosse yaklaşımı ve Breshanan-Lau yöntemnn se yen endüstryel organzasyon lteratürüne uygun tarzda rekabet değerlendren yapısal olmayan yaklaşımlardır. Bkker ve dğerler, yapısal olmayan bu modellern kar maksmzasyonu gb sezgsel olmayan denge koşullarından türetldğ çn daha

8 202 ÖZCAN avantajlı olduğunu ler sürmektedrler ve bu nedenle çalışmalarında yapısal olmayan Panzar-Rosse yaklaşımını terch etmektedrler. Bu çerçevede dönemnde 67 ülkeye at banka üzernde rekabet ortamını ncelemşlerdr. Çalışmalarında özellkle uygulamalı çalışmalarda kullanılan fyat fonksyonu ve ölçeklendrlmş gelr denklemler yerne ölçeklendrlmemş gelr denklemn rekabet davranışını ölçmede kullanmışlar ve kullandıkları denklemn rekabet derecesn ölçmede daha geçerl br yöntem olduğunu ortaya koymuşlardır. Vadym (2010) çalışmasında dönemn temel alarak çeyrek verler le Ukrayna Bankacılık Sstemnn pyasa yapısını ncelenmş ve Panzar Rosse tarafından gelştrlen H statstğn kullanılarak rekabetn derecesn değerlendrmştr. Vadym ın elde ettğ bulgulara göre; Ukrayna da bankacılık sstemndek rekabet derecesn gösteren H statstk değerler 0,11 le 0,62 arasında değşmektedr. Çalışmada elde edlen br dğer öneml bulgu se pyasanın tam rekabetç ve saf monopol yapıya sahp olup olmadığı test edlmş ve her k hpotez reddedlrken pyasa yapısının monopolcü rekabet pyasası olduğu belrlenmştr. Türk Bankacılık Sektörü le lgl çalışmalar az sayıdadır. Bunlardan br Günalp ve Çelk (2006) tarafından Panzar-Rosse yaklaşımı kullanılarak yapılan ve dönemn kapsayan çalışmadır. Günalp ve Çelk, özellkle 1980 ekonomde lberalleşme dönem sonrasında bankacılık sektöründe monopolleşme eğlmnn olup olmadığını test etmey amaçlamışlardır. Bu amaçla panel yöntem le 34 tcar bankanın verlern kullanarak rekabet derecesn ölçmüşlerdr. Konsantrasyon oranlarındak düşmeye rağmen sektörde yüksek karlılığın devam ettğn ve pyasaya yen grşlern de olduğunu belrterek sektör yapısının monopollü rekabet olduğunu tespt etmşlerdr. Çelk ve Kaplan (2010) se Türk Bankacılık Sektöründe etknlk ve rekabet lşksn dönemne lşkn yatay kest verler le ncelemştr. Çalışmasında etknlk le rekabet arasında doğrusal br lşk olduğu sonucuna varmış ve etknlğn arttığı 2005 ve 2006 yıllarında rekabetn de arttığı sonucuna ulaşmıştır. III. VERİLER VE DEĞİŞKENLER Çalışmada kullanılan verler Türkye Bankalar Brlğ nn resm nternet stesnde yayınlanan dönem sonu gelr tabloları ve banka blançoları kullanılarak derlenmştr dönemnde faalyetlern sürdüren ve verlerne ulaşılan 26 tcar banka, bu çalışmanın örneklemn oluşturmaktadır. Bu bankalar tablo-1 de sunulmuştur. Çalışmada bağımlı değşken olarak toplam faz gelr (TFG) ve toplam gelr (TG) olmak üzere k farklı değşken kullanılarak modelleme yapılmıştır. Bağımsız değşken olarak se banka malyetlern yansıtması açısından emek malyet (EM), sermaye malyet (SM) ve mevduat malyet (MM) olarak üç değşken kullanılmıştır. Emek malyet olarak personel gderlernn toplam

9 C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 13, Sayı 1, personel sayısına oranı kullanılmıştır. Sermaye malyet olarak se faz dışı gderlern sabt varlıklara oranı alınmıştır. Mevduat malyet olarak se faz gderlernn toplam mevduata oranı kullanılmıştır. Bu üç bağımsız değşkenn statstk katsayılarının toplamı P-R H statstğn vermektedr. Ayrıca bunların dışında bankaya özgü faktörlerde modele eklenmştr. Böylelkle her bankanın kendne özgü durumu modele dâhl edlmş olmaktadır. Bu değşkenler; Toplam kredlern toplam aktflere oranı-tk/ta (beklenen lşk, +) Dğer gelrlern faz gelrlerne oranı-dg/fa (beklenen lşk, -) Lkt aktflern kısa vadel yükümlülüklere oranı-la/kvy (beklenen lşk, +) Öz kaynakların toplam aktflere oranı-ök/ta (beklenen lşk, +,-) Tablo-1: Çalışmaya Konu Olan Bankalar Türkye Cumhuryet Zraat Bankası A.Ş. Yapı ve Kred Bankası A.Ş. Türkye Halk Bankası A.Ş. Arap Türk Bankası A.Ş. Türkye Vakıflar Bankası T.A.O. Bank Mellat Adabank A.Ş. Ctbank A.Ş. Akbank T.A.Ş. Denzbank A.Ş. Alternatf Bank A.Ş. Eurobank Tekfen A.Ş Anadolubank A.Ş. Fnans Bank A.Ş. Şekerbank T.A.Ş. Forts Bank A.Ş Tekstl Bankası A.Ş. Habb Bank Lmted Turksh Bank A.Ş. HSBC Bank A.Ş. Türk Ekonom Bankası A.Ş. JPMorgan Chase Bank N.A. Türkye Garant Bankası A.Ş. Socété Générale (SA) Türkye İş Bankası A.Ş. WestLB AG Ayrıca bu değşkenler dışında toplam varlıklar da (TA) modele dahl edlerek ölçek büyüklüğü ve rekabet lşks kontrol edlmeye çalışılmıştır. TA değşkennn modele eklenmesyle, lteratürde yer alan frma ölçek büyüklüğünün modele dahl edlmemes durumunda rekabet düzeynn düşük veya modele dahl edldğ durumlarda rekabet düzeynn olduğundan yüksek belrlendğ yönündek tartışmalar da dkkate alınmış olmaktadır. Özellkle model 2 ve model 3 le model 5 ve model 6 da banka ölçek büyüklüğünün modele dâhl edlmes ve sonuçlarının görülmes açısından toplam varlıklar (TA) değşken modele eklenmştr. Model 2 ve model 5 te bağımlı değşkenler, toplam varlıklara (TA) oranlanmıştır. Model 3 ve model 6 da toplam varlıklar (TA), bağımlı değşken açıklayıcı br değşken olarak modelde yer almıştır. Model 1 ve model 4 te se ölçek büyüklüğü dkkate alınmamıştır. Tüm değşkenler logartmk formda kullanılmıştır.

10 204 ÖZCAN IV. ANALİZ SONUÇLARI Çalışmanın uygulama sonuçları, Evews 6.0 paket programı kullanarak elde edlmş ve aşağıda sonuçlar tablolar halnde sunulmuştur. Tablo-2: Analz Sonuçları (Bağımlı Değşken Toplam Faz Gelrler -TFG) Model 1: Bağımlı değşken ln(tfg) Model 2: Bağımlı değşken ln(tfg) Model 3: Bağımlı değşken ln(tfg/ta) C ( ) ( ) ( ) MM ( ) ( ) ( ) SM ( ) ( ) ( ) EM ( ) ( ) ( ) TK/TA ( ) ( ) ( ) DG/FA ( ) ( ) ( ) LA/KVY ( ) ( ) ( ) ÖK/TA ( ) ( ) ( ) TA ( ) - R Adjusted R Durbn Watson İstatstğ F İstatstğ P-R H İstatstğ Walt Test H 0 =0 F-İstatstğ K-Kare * Tablo EVews 6.0 ekonometrk paket programı kullanılarak oluşturulmuştur. **Parantez çndek değerler t statstklern göstermektedr. Tablo-2 de bağımlı değşken olarak banka toplam faz gelrlernn yer aldığı 3 ayrı modeln sonuçları bulunmaktadır.model 1 de TA modele dâhl edlmemş, Model 2 de açıklayıcı değşken olarak kullanılırken Model 3 te bağımlı değşkene oranlanarak kullanılmıştır. 1. ve 2. modeln ekonometrk olarak güvenlrlğ test edlmş ve değşen varyans ve otokorelasyon sorunu le karşı

11 C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 13, Sayı 1, karşıya kalınmış ve bu sorunlar düzeltlememştr. Model 3 te se otokorelasyon sorununa rastlanmamış, değşen varyans sorunu se whte cross secton yöntem le düzeltlmştr. Model 3 ün R 2 ve düzeltlmş R 2 değerlernn yükseklğ, modeln açıklama gücü bakımından güvenlrlğn göstermektedr. Yne F statstğ de modeln güvenlr olduğunu göstermektedr. Tablo-2 ncelendğnde, banka malyetlern yansıtan MM, SM ve EM değşkenlernn katsayıları poztf ve anlamlıdır. Bu değşkenler le toplam faz gelrler arasındak lşk poztftr. Bankaya özgü faktörlerden TK/TA nın beklenen şaret poztftr. Bankanın kred verleblr fonlarındak artış le bankanın faz gelrler arasındak lşk beklendğ gb poztf çıkmıştır. Banka toplam gelrlernn çersnde faz dışı dğer gelrler öneml br yer tutablmektedr. Bu nedenle dğer gelrlern faz gelrlerne oranı br dğer değşken olarak ele alınmıştır (DG/FA). Bu değşkenn şaret faz gelrler le ters yönde olması beklenmektedr. Analz sonuçlarında da şaretn negatf çıkması beklentler doğrulamaktadır. DPSF oranı se bankanın rskllk durumunu yansıtmakta olup banka rsk aldıkça gelrlernn artacağı beklenmektedr. Bu değşkene at katsayı beklenenn aksne negatf çıkmıştır. Bankanın rsk durumu arttıkça gelr azalmaktadır. Bankanın özkaynak yeterllğn gösteren oran se ÖK/TA değşken le temsl edlmştr. Bu değşkenn şaret hem poztf hem negatf çıkablmektedr (Vadym, 2010: 12). Yüksek özkaynak oranı bankanın faz gderlernn düşük olduğunu göstermektedr. MM, SM ve EM değşkenlernn katsayıları toplamı olan Panzar-Rosse H statstğ, çıkmıştır. Söz konusu katsayı Wald Test le sınanmış ve güvenlr çıkmıştır. Bu sonuç, model 3 baz alındığında bankacılık sektöründek rekabetn monopollü rekabet olduğunu göstermektedr. Yan bankacılık sektöründe pyasaya grş ve çıkışlar serbesttr. Breysel frmalar nelastk talep eğrs le karşı karşıyadırlar ve gelrlerndek artış, faktör fyatlarındak artıştan daha azdır. Çalışmada bağımlı değşken olarak toplam gelrlerde ele alınmıştır. Ölçek etksnn olduğu ve olmadığı durumları yansıtan 3 ayrı model kurgulanmış ve bu modellere at analz sonuçları Tablo-3 de sunulmuştur. Model 4 te TA yer almamaktadır. Model 5 te TA açıklayıcı değşken olarak modele dâhl edlrken Model 6 de se bağımlı değşkene oranlanmıştır. Model4 ve Model 5 te ekonometrk sorunlardan değşen varyans ve otokorelasyon tespt edlmş ve gderlememştr. Model 6 da se değşen varyans sorunu cross secton sur yöntem le gderlrken otokorelasyon sorununa rastlanmamıştır. Model 6 dak R 2 ve düzeltlmş R 2 değerler, modeln açıklama gücünü göstermektedr. F statstk değer, modeln br bütün olarak güvenlrlğn yansıtmaktadır. Model 6 da banka malyetlern yansıtan değşkenlern (MM, SM ve EM) katsayıları poztf ve anlamlıdır. TK/TA değşkennn şaret beklendğ gb poztftr. Ancak DG/FA değşken le toplam gelrler arasındak lşknn poztf yönlü olması beklenrken katsayının negatf çıkması beklentler karşılamamıştır. LA/KVY değşkenne at katsayı da yne negatf çıkmış ve bankanın rsk aldıkça gelrlernn azaldığı şeklnde br sonuca ulaşılmıştır. ÖK/TA değşken katsayısı bu modelde de poztf br lşk

12 206 ÖZCAN göstermektedr. Bankanın sermaye yeterllğnn yükselmes, bankanın faz gderlern azaltmakta ve gelrlern olumlu yönde etklemektedr. Tablo-3: Analz Sonuçları (Bağımlı Değşken Toplam Gelrler -TG) Model 4: Bağımlı değşken ln(tg) Model 5: Bağ. eğ.ln(tg) Model 6: Bağ. değşken ln(tg/ta) C ( ) ( ) ( ) MM ( ) ( ) ( ) SM ( ) ( ) ( ) EM ( ) ( ) ( ) TK/TA ( ) ( ) ( ) DG/FA ( ) ( ) ( ) LA/KVY ( ) ( ) ÖK/TA ( ) ( ) Log(TA) - ( ) - R Adjusted R Durbn Watson İstatstğ ( ) ( ) F İstatstğ P-R H İstatstğ Walt Test H 0 = 0 F-İstatstğ K-Kare *Tablo EVews-6.0 ekonometrk paket programı kullanılarak oluşturulmuştur. **Parantez çndek değerler t statstklern göstermektedr. Panzar-Rosse H statstğ yaklaşık olarak 0.28 çıkmıştır. Br öncek analze göre daha düşük br H statstk değer çıkmış olsa da sonuç olarak pyasadak rekabetn monopollü rekabet olduğunu desteklemektedr. H statstk değernn güvenlrlğ Walt test le doğrulanmıştır.

13 C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 13, Sayı 1, Analz sonuçlarından elde edlen Panzar-Rosse H statstk değerlernn, Türk Bankacılık Sektöründe dönemnde rekabet düzeynn monopollü rekabet olduğunu göstermektedr. Tablo-4: Uzun Dönem Analz Sonuçları (Bağımlı Değşken ROA) Değşkenler Katsayı C ( ) MM ( ) SM ( ) EM ( ) TK/TA ( ) DG/FA ( ) LA/KVY ( ) ÖK/TA ( ) R Adjusted R Durbn Watson İstatstğ F İstatstğ P-R H İstatstğ 0, Walt Test H 0 =α 1 + α 2 + α 3 =0 F-İstatstğ K-Kare * Tablo EVews 6.0 ekonometrk paket programı kullanılarak oluşturulmuştur. **Parantez çndek değerler t statstklern göstermektedr. Pyasada rekabet düzey le lgl olarak ulaşılan bu sonuçların uzun veya kısa döneml sonuçlar olup olmadığına lşkn olarak da test yapılablmektedr. Uzun dönem lşksn test edeblmek açısından banka varlıklarının getrs, bağımlı değşken olarak kullanılmakta ve modeln katsayıları yenden elde edlmektedr.

14 208 ÖZCAN Bu şeklde elde edlen analz sonuçlarından H statstk değer hesaplanmakta ve bu değern güvenlrlğ Walt test le test edlmektedr. Tablo-4 te uzun döneml analz sonuçları yer almaktadır. Bu modelden elde edlen H statstğnn anlamlılık düzey se ancak %1 düzeynde reddedleblmştr. Pyasa yapısına lşkn elde edlen bulguların, uzun dönemde ancak %1 düzeynde geçerl olduğunu göstermektedr. Ayrıca model sonuçlarının değşen varyans çerdğ görülmüş ve whte perod yöntem le düzeltlmştr. Ancak modelde otokorelasyon sorununa rastlanmış ve bu sorun düzeltlememştr. Modeln otokorelasyon çermes, modele lşkn elde edlen bulguların katsayılarına güvenlemeyeceğn göstermektedr. Ayrıca değşkenlern br kısmının katsayıları da güvenlr çıkmamıştır. Özetle uzun dönemde geçerl rekabet düzeynn monopollü rekabet olduğunu söyleyeblmek çn yeterl ve geçerl sonuçlara ulaşılamamıştır. SONUÇ Türkye 2000 ve 2001 yıllarında tarhnn en ağır krzn yaşamıştır. Fnansal kesmden kaynaklanan bu krzden reel sektörde çok büyük yara alarak çıkmıştır. Bu krzn ardından güçlü ekonomye geçş programı adı verlen br program uygulamaya konmuştur. Br bütün olarak ekonomnn çeştl yönlern ele alan bu program, fnansal kesmde özellkle bankacılık alanında da br takım düzenlemeler getrmş ve bu düzenlemeler sonucunda sektör yenden yapılanma sürecne grmştr. Sektörde bazı bankalar kapanırken km bankalar se brleşme yoluna gtmşlerdr. Ayrıca sektördek yerl sermayel özel bankalar le yabancı sermayel bankalar arasındak yapı, yabancı bankalar lehne değşmştr. Bu çalışmada, yapılanma sürecn zleyen dönemde sektördek rekabet düzeynn söz konusu yapılanmadan nasıl etklendğ sorusuna cevap aranmak stenmştr. Tcar bankacılık sektöründe faalyet gösteren bankalardan 26 sı bu çalışmaya örnek oluşturmuştur. Bu bankalara at dönemne lşkn verlerden yararlanılmıştır. Çalışmada yapısal olmayan Panzar-Rosse yaklaşımı kullanılarak rekabet düzeyn gösteren H statstkler elde edlmştr. Panzar-Rosse yaklaşımına lşkn 6 farklı model oluşturulmuştur. Ölçek büyüklüğünün dkkate alınmaması durumunda rekabet düzeynn olduğundan küçük ya da ters durumda olduğundan büyük çıktığı şeklndek tartışmaların olduğu gerçeğnden hareketle böyle br yola başvurulmuş ve her k durum çn ayrı modeller oluşturulmuştur. Bu modellerden ölçek büyüklüğü dkkate alınarak oluşturulan (TG/TA ve TFG/TA) modeller anlamlı çıkmıştır. Dğerler anlamsız çıktığı çn dışlanmıştır. Kabul edlen bu k modele göre Türkye dek tcar bankaların oluşturduğu sektörde rekabet düzey monopollü rekabet olarak belrlenmştr. Uzun döneml lşknn test edldğ model se br bütün olarak ekonometrk açıdan anlamsız çıktığı çn güvenlr sonuçlar vermemektedr.

15 C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 13, Sayı 1, Elde edlen bulgulara göre, kısa dönemde bankacılık faalyetlerne lşkn malyetler oluşturan grd fyatlarındak artış, banka gelrlerndek artıştan daha fazladır. Bu se bankaların elde ettkler gelrlern oransal olarak azaldığını göstermektedr. Türk Bankacılık Sektöründek çeştl krterler açısından lk 5 banka yoğunlaşma oranları le çalışmada elde edlen ve H statstkler le ölçülen rekabet düzeynn brbrn destekler ntelkte olduğudur. Pyasadak rekabet, tam monopol yada tam rekabet pyasası değldr. Monopollü rekabet pyasası özellkler yansıtmaktadır. Elde edlen sonuçlara göre pyasada bankalar arasındak rekabette ölçek büyüklüğünün de anlamlı ve etkl olduğu görülmüştür. Krzlern ardından yenden yapılanan Türk Bankacılık Sstemnde görecel az fakat ekonomk olarak daha güçlü bankalar rekabet halndedr yılında fnansal ve reel sektörde küçülme şeklnde kendn gösteren krz ortamında Türk Bankalarının kar artışları le çıkmaları, ekonomk ve mal yapılarının güçlenmş olduğunu göstermektedr. Bankacılık sektörünün 1980 den sonra yaşadığı rekabet süreçler brbrnden farklı özellkler taşımaktadır sonrası lberalleşme dönemnde sektör de yerl ve yabancı bankaların pyasaya grşyle serbest rekabete açılmıştır. Ancak serbest rekabet ortamında kamunun borçlanma gereğnn gderek artması ve kamu bankalarının km sektörler destekleme fonksyonları le brlkte pyasada fazlern yükselmes, bankaların bu süreçte etkn şlemesn engellemştr. Dolayısıyla sektördek rekabetn bankaları ve ekonomnn bütününü olumlu etkledğn söylemek mümkün olamamıştır lı yıllarda mevcut durum ağırlaşırken sektörde regülasyon yapma amacıyla 1999 da BDDK kurulmuş ancak etkn br şeklde görevn yerne getrememştr Krznn ardından yenden yapılanma sürecne gren bankacılık sektörü, flasların, brleşmelern ve özelleştrmelern ardından mal yapıları güçlenmş, yabancı sermayel ağırlıklı ve devlet ağırlığının yce azaldığı br yapıya dönüşmüştür. Bu yapı, monopollü rekabet pyasası olarak uygulamada tespt edlmştr. Ancak en büyük beş bankanın toplam mevduat (%63) ve aktf (%61) ağırlığı (TBB, 2012) dkkate alındığında sektörün olgopol ağırlıklı br yapı sergledğ de söyleneblr. Zaten oluşturulan modellerde ölçek büyüklüğünün model belrleme de anlamlı sonuçlar vermes, büyük ve küçük bankalar arasında farklı kulvarlarda rekabetn sürdüğü söyleneblr. Dünya ekonomler, 2007 de Amerka Brleşk Devletler nde mortgage pyasasında baş göstererek dünya ekonomlernn tamamına yakınına yayılan hem fnansal hem reel kesm etkleyen br krz yaşamıştır. Türk Ekonoms de bu krzden etklenmştr. Ancak bankacılık sektörünün bu krz dönemn kar ederek geçrmes, teorde ler sürülen yoğunlaşma ve stkrar görüşünün son dönem Türk Bankacılık Sektörü çn geçerl olableceğn şaret etmektedr. Ancak güçlü ekonomye geçş programı le yapılan düzenlemelern ardından sektör yenden yapılanarak krzlere karşı dayanıklı hale gelmştr. Ayrıca Merkez Bankasının bağımsızlığı konusunda da lerlemeler kaydedlmştr. Sektördek yoğunlaşma ve stkrarın brbrn destekledğ şeklnde öne çıkan bu görüşe karşı, son yıllarda ekonomde reel kesmde büyümenn sınırlı kalması, sadece thalat ağırlıklı olarak

16 210 ÖZCAN gerçekleşmes de tartışılablecek br durum arz etmektedr. Bu durumda yoğunlaşma ve stkrar görüşüne karşı ahlak tehlke ve ters seçm sorunlarının ülkemzde yaşanmakta olduğu konusu gündeme geleblecektr. Ancak şu nokta açık olarak belrtleblr: Sektörün tek başına sağlıklı şlemes değl aynı zamanda reel sektör le lşksnn fonlara aracılık etme konusunda sağlıklı ve etkn şlemes ve bu k sektörün durumunun brlkte ncelenmes gerektğ görüşü daha ön planda olablecektr. KAYNAKÇA BIKKER, Jacob A., Katharna HAAF (2002), Competton, Concentraton and Ther Relatonshp: An Emprcal Analyss of The Bankng Industry, Journal of Bankng & Fnance, 26: BIKKER, Jacob A., Sherrll SHAFFER, and Laura SPIERDIJK (2009), Assessng Competton wth The Panzar-Rosse Model: The Role of Scale, Costs, and Equlbrum, CAMA Workng Paper, 27:1-39, erşm: CHAN, Donald, Chrstoph SCHUMACHER, and Davd TRIPE (2007), Bank Competton n New Zealand and Australa 12th Fnsa-Melbourne Centre for Fnancal Studes Bankng and Fnance Conference, Melbourne, September, ÇELİK, Tuncay, Muhttn KAPLAN (2010), Türk Bankacılık Sektöründe Etknlk ve Rekabet: , Sosyoekonom,2:7-28. COŞKUN, Necat ve Dğerler (2012), Türkye de Bankacılık Sektörü, Pyasa yapısı, Frma Davranışları ve Rekabet Analz, Türkye Bankalar Brlğ, İstanbul. Erşm: DE ROZAS, Lus Gutérrez (2007), Testng For Competton n The Spansh Bankng Industry: The Panzar-Rosse Approach, Revsted Comsón Naconal De Energa Documentos de Trabajo, EROL, Hayrye Meltem (2006), Dünyada ve Türkye de Bankacılık Sektörünün Gelşm ve Türkye de Kamu Bankalarının Yenden Yapılandırılması, Marmara Ünverstes SBE Yüksek Lsans Tez, İstanbul GISCHER, Horst and Mke STIELE (2004), Testng for Bankng Competton n Germany: Evdence from Savngs Banks, REPEC Paper,35: erşm: GREENBERG, Joshua B. and Wtness SIMBANEGAVI (2009), Testng for Competton n the South Afrcan Bankng Sector

17 C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 13, Sayı 1, gav%20measurng%20competton%20n%20bankng%20sector.pdf, 1-31 erşm: GÜNALP, Burak, Tuncay ÇELİK (2006), Competton n the Turksh Bankng Industry, Appled Economcs,38: HEMPELL, Hannah S. (2002), Testng for Competton Among German Banks Economc Research Centre of the Deutsche Bundesbank Dscusson paper, 04/02:1-60. KAR, Muhsn, Seyhan TAŞ, Hüseyn AĞIR (2008), Fnansal Sstem ve Kalkınma, Kalkınma Ekonoms, Ed: Sam Taban, Muhsn Kar, 2. B., Ekn Yay., Bursa., KESKİN, Ekrem ve Dğerler (2008), 50. Yılında Türkye Bankalar Brlğ ve Türkye de Bankacılık Sstem , TBB Yay., No:262, İstanbul. PANZAR, John C. and James N. ROSSE, (1987); Testng For "Monopoly" Equlbrum The Journal of Industral Economcs, 35(4): TCMB, erşm: TBB, Türkye Bankalar Brlğ, erşm: ÜNSAL, Erdal (2001), Mkro İktsat, İmaj Yayıncılık, 4.B., Ankara. VADYM, Trembovetsky, (2010), Testng for Competton n Bankng Sector: Evdence from Ukrane, A thess submtted n partal fulfllment of the requrements for the degree of MA n Economcs, Kyv School of Economcs, Ukrane. WONG, Jm, WONG, T. C., FONG, Tom and CHOI, Ka-fa( 2006), Competton n Hong Kong's Bankng Sector: A Panzar-Rosse Assessment SSRN Papers, 1-22, erşm:

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ

BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ BANKACILIKTA ETKİNLİK VE SERMAYE YAPISININ BANKALARIN ETKİNLİĞİNE ETKİSİ Yrd. Doç. Dr. Murat ATAN - Araş. Gör. Gaye KARPAT ÇATALBAŞ 2 ÖZET Bu çalışma, Türk bankacılık sstem çnde faalyet gösteren tcar bankaların

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 1, 2011 225 Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı:, 20 225 FİNANSAL ANALİZDE KULLANILAN ORANLAR VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: EKONOMİK KRİZ DÖNEMLERİ İÇİN İMKB İMALAT SANAYİ

Detaylı

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU 6.07.0 ÇOKLU REGRESON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-ON KATSAILARININ ORUMU ÇOKLU REGRESON MODELİ Ekonom ve şletmeclk alanlarında herhang br bağımlı değşken tek br bağımsız

Detaylı

Muhasebe ve Finansman Dergisi

Muhasebe ve Finansman Dergisi Muhasebe ve Fnansman Dergs Ocak/2012 Farklı Muhasebe Düzenlemelerne Göre Hazırlanan Mal Tablolardan Elde Edlen Fnansal Oranlar İle Şrketlern Hsse Sened Getrler Ve Pyasa Değerler Arasındak İlşk Ahmet BÜYÜKŞALVARCI

Detaylı

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH Dr Türkmen Göksel Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu makalede teknoloj sevyesnn pyasa rekabet ve refah sevyes üzerndek etkler matematksel br model le ncelenecektr

Detaylı

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği

Kısa Vadeli Sermaye Girişi Modellemesi: Türkiye Örneği Dokuz Eylül Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Fakültes Dergs, Clt:24, Sayı:1, Yıl:2009, ss.105-122. Kısa Vadel Sermaye Grş Modellemes: Türkye Örneğ Mehmet AKSARAYLI 1 Özhan TUNCAY 2 Alınma Tarh: 04-2008,

Detaylı

Kar Payı Politikası ve Yaşam Döngüsü Teorisi: İMKB İmalat Sektöründe Ampirik Bir Uygulama

Kar Payı Politikası ve Yaşam Döngüsü Teorisi: İMKB İmalat Sektöründe Ampirik Bir Uygulama Anadolu Ünverses Sosyal Blmler Dergs Anadolu Unversy Journal of Socal Scences Kar Payı Polkası ve Yaşam Döngüsü Teors: İMKB İmalat Sektöründe Amprk Br Uygulama Dvdend Payout Polcy and Lfe Cycle Theory:

Detaylı

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yıl: 2007/2, Sayı: 6 Journal of Suleyman Demrel Unversty Insttue of Socal Scences Year: 2007/2, Number: 6 KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM

Detaylı

HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER

HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER İstanbul Ünverstes İktsat Fakültes Malye Araştırma Merkez Konferansları 47. Ser / Yıl 005 Prof. Dr. Türkan Öncel e Armağan HİSSE SENETLERİNİN BEKLENEN GETİRİ VE RİSKLERİNİN TAHMİNİNDE ALTERNATİF MODELLER

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ ÖZEL BANKALARIN FİNANSAL PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI: 2008-2011 DÖNEMİ. Fatih ECER *

TÜRKİYE DEKİ ÖZEL BANKALARIN FİNANSAL PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI: 2008-2011 DÖNEMİ. Fatih ECER * AİBÜ Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs, Güz 2013, Clt:13, Yıl:13, Sayı:2, 13:171-189 TÜKİYE DEKİ ÖZEL BANKALAIN FİNANSAL PEFOMANSLAININ KAŞILAŞTIILMASI: 2008-2011 DÖNEMİ Fath ECE COMPAISON OF PIVATE BANKS FINANCIAL

Detaylı

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 5-7 Kasım 5 ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN

Detaylı

BIST da Demir, Çelik Metal Ana Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performans Analizi: VZA Süper Etkinlik ve TOPSIS Uygulaması

BIST da Demir, Çelik Metal Ana Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performans Analizi: VZA Süper Etkinlik ve TOPSIS Uygulaması EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Clt: 4 Sayı: Ocak 04 ss. 9-9 BIST da Demr, Çelk Metal Ana Sanay Sektöründe Faalyet Gösteren İşletmelern Fnansal Performans Analz: VZA Süper Etknlk ve TOPSIS Uygulaması

Detaylı

2005 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:16, s31-46

2005 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:16, s31-46 2005 Gaz Ünverstes Endüstryel Sanatlar Eğtm Fakültes Dergs Sayı:16, s31-46 ÖZET BANKALARDA MALİ BAŞARISIZLIĞIN ÖNGÖRÜLMESİ LOJİSTİK REGRESYON VE YAPAY SİNİR AĞI KARŞILAŞTIRMASI 31 Yasemn KESKİN BENLİ 1

Detaylı

Yolsuzluğun Belirleyicileri ve Büyüme ile İlişkileri

Yolsuzluğun Belirleyicileri ve Büyüme ile İlişkileri SESSION 1B: Büyüme ve Gelşme I 131 Yolsuzluğun Belrleycler ve Büyüme le İlşkler Assoc. Prof. Dr. Mne Gern (Marmara Unversty, Turkey) Prof. Dr. Ömer Selçuk Emsen (Atatürk Unversty, Turkey) Ph.D. Canddate

Detaylı

Pamukta Girdi Talebi: Menemen Örneği

Pamukta Girdi Talebi: Menemen Örneği Ege Ünv. Zraat Fak. Derg., 2002, 39 (3): 88-95 ISSN 1018-8851 Pamukta Grd Taleb: Menemen Örneğ Bülent MİRAN 1 Canan ABAY 2 Chat Günden 3 Summary Demand for Inputs n Cotton Producton: The Case of Menemen

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Kredi Kartı Sahipliğini Belirleyen Faktörler

Üniversite Öğrencilerinin Kredi Kartı Sahipliğini Belirleyen Faktörler Ünverste Öğrenclernn Kred Kartı Sahplğn Belrleyen Faktörler H. Dlara KESKİN Yrd. Doç. Dr., Karadenz Teknk Ünverstes, İİBF İşletme Bölümü dlarakeskn@yahoo.com Emrah KOPARAN Öğr. Gör., Amasya Ünverstes Merzfon

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 07 KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ, LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ FAİZ ESNEKLİĞİ Bugünk dersn çerğ: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 1.1 İŞLEMLER (MUAMELELER) TALEBİ... 2 1.2 ÖNLEM (İHTİYAT) TALEBİ...

Detaylı

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi

Antalya Đlinde Serada Domates Üretiminin Kâr Etkinliği Analizi Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/journal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ETKİLEŞİMİ: PANEL EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ETKİLEŞİMİ: PANEL EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR VE EKONOMİK BÜYÜME ETKİLEŞİMİ: PANEL EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ Doç. Dr. M. Başaran ÖZTÜRK * Yrd. Doç. Dr. Kartal DEMİRGÜNEŞ ** Yrd.

Detaylı

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yayın Gelş Tarh: 18.02.2011 Clt: 13, Sayı: 1, Yıl: 2011, Sayfa: 21-37 Yayına Kabul Tarh: 17.03.2011 ISSN: 1302-3284 ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK

Detaylı

Devalüasyon, Para, Reel Gelir Değişkenlerinin Dış Ticaret Üzerine Etkisinin Panel Data Yöntemiyle Türkiye İçin İncelenmesi

Devalüasyon, Para, Reel Gelir Değişkenlerinin Dış Ticaret Üzerine Etkisinin Panel Data Yöntemiyle Türkiye İçin İncelenmesi Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Clt 6, Sayı:4, 2004 Devalüasyon, Para, Reel Gelr Değşkenlernn Dış Tcaret Üzerne Etksnn Panel Data Yöntemyle Türkye İçn İncelenmes Yrd.Doç.Dr.Ercan BALDEMİR*

Detaylı

TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA

TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Araştırma Makaleler TOPSIS ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME SİSTEMİ: TÜRKİYE DEKİ KAMU BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Dr., Dokuz Eylül Ünverstes, İİBF İşletme Bölümü erhan.demrel@deu.edu.tr ÖZET Ekonomk faalyetlern

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI. Kalite Artışları ve Enflasyon: Türkiye Örneği

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI. Kalite Artışları ve Enflasyon: Türkiye Örneği Türkye Cumhuryet Merkez Bankası Sayı: 2010-17 / 20 Aralık 2010 EKONOMİ NOTLARI Kalte Artışları ve Enflasyon: Türkye Örneğ Yavuz Arslan Evren Certoğlu Abstract: In ths study, average qualty growth and upward

Detaylı

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. DENGELĐ EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALĐYET RAPORU Bu rapor Aegon Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2009 30.09.2009 dönemne

Detaylı

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES

AKADEMİK YAKLAŞIMLAR DERGİSİ JOURNAL OF ACADEMIC APPROACHES Konut Sahplğnn Belrleycler: Hanehalkı Resler Üzerne Br Uygulama Halm TATLI 1 Özet İnsanların barınma htyacını sağlayan konut, temel htyaçlar arasında yer almaktadır. Konut sahb olmayan ve krada oturan

Detaylı

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ. Dr. Ali Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selim Adem HATIRLI 2 Journal of Yasar Unversty 2010 3294-3319 KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ Dr. Al Rıza AKTAŞ 1 Dr. Selm Adem HATIRLI 2 ÖZET Bu çalışmada, Batı Akdenz Bölges kent merkezlernde

Detaylı

KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON: TÜRKĐYE ÖRNEĞĐ

KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON: TÜRKĐYE ÖRNEĞĐ Central Bank Revew Vol. 11 (January 2011), pp.1-9 ISSN 1303-0701 prnt / 1305-8800 onlne 2011 Central Bank of the Republc of Turkey http://www.tcmb.gov.tr/research/revew/ KALĐTE ARTIŞLARI VE ENFLASYON:

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 27,Sayı:4,2013 110 VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİK ÖLÇÜMÜ: BİST TE İŞLEM GÖREN MEVDUAT BANKALARI ÜZERİNE

Detaylı

Türkiye de Bölgeler Arası Gelir Yakınsaması: Rassal Katsayılı Panel Veri Analizi Uygulaması

Türkiye de Bölgeler Arası Gelir Yakınsaması: Rassal Katsayılı Panel Veri Analizi Uygulaması Busness and Economcs Research Journal Volume 2. Number 1. 2011 pp. 143-151 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Türkye de Bölgeler Arası Gelr Yakınsaması: Rassal Katsayılı Panel Ver Analz Uygulaması Fatma

Detaylı

OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI 2

OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI 2 OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI. OLİGOPOL OYUN KURALLARI. OLİGOPOL OYUN STRATEJİLERİ 3. OLİGOPOL OYUNUNDA SKORLAR 3 4. MAHKUMLAR ÇIKMAZI 3 5. BİR DUOPOL OYUNU 6 5.. MALİYET VE TALEP KOŞULLARI 6 5.. KAR MAKSİMİZASYONU

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI FİRMA ÇEŞİTLENDİRMESİNİN FİRMA DEĞERİ, RİSKİ VE PERFORMANSINA ETKİLERİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Emel YÜCEL DOKTORA TEZİ

Detaylı

Bitkisel Ürün Sigortası Yaptırma İsteğinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği

Bitkisel Ürün Sigortası Yaptırma İsteğinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği Atatürk Ünv. Zraat Fak. Derg., 42 (2): 153-157, 2011 J. of Agrcultural Faculty of Atatürk Unv., 42 (2): 153-157, 2011 ISSN : 1300-9036 Araştırma Makales/Research Artcle Btksel Ürün Sgortası Yaptırma İsteğnn

Detaylı

Endüstri-içi dış ticaret, patentler ve uluslararası teknolojik yayılma

Endüstri-içi dış ticaret, patentler ve uluslararası teknolojik yayılma Endüstr-ç dış tcaret, patentler ve uluslararası teknolojk yayılma Recep Kök Dokuz Eylül Ünverstes, İktsad ve İdar Blmler Fakültes, İktsat Bölümü, 35160, İzmr, Türkye Nevzat Şmşek Dokuz Eylül Ünverstes,

Detaylı

Hasar sıklıkları için sıfır yığılmalı kesikli modeller

Hasar sıklıkları için sıfır yığılmalı kesikli modeller www.statstkcler.org İstatstkçler Dergs 5 (01) 3-31 İstatstkçler Dergs Hasar sıklıkları çn sıfır yığılmalı keskl modeller Sema Tüzel Hacettepe Ünverstes Aktüerya Blmler Bölümü 06800-Beytepe, Ankara, Türkye

Detaylı

FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ

FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ FARKLI REGRESYON YÖNTEMLERİ İLE BETA KATSAYISI ANALİZİ M.Ensar YEŞİLYURT (*) Flz YEŞİLYURT (**) Özet: Özellkle uzak verlere sahp ver setlernn analz edlmesnde en küçük kareler tahmnclernn kullanılması sapmalı

Detaylı

İyi Tarım Uygulamaları Ve Tüketici Davranışları (Logit Regresyon Analizi)(*)

İyi Tarım Uygulamaları Ve Tüketici Davranışları (Logit Regresyon Analizi)(*) Gazosmanpaşa Ünverstes Zraat Fakültes Dergs Journal of Agrcultural Faculty of Gazosmanpasa Unversty http://zraatderg.gop.edu.tr/ Araştırma Makales/Research Artcle JAFAG ISSN: 1300-2910 E-ISSN: 2147-8848

Detaylı

Dersin Yürütülmesi Hakkında. (Örgün / Yüz Yüze Eğitim için) (Harmanlanmış Eğitim için) (Uzaktan Eğitim için)

Dersin Yürütülmesi Hakkında. (Örgün / Yüz Yüze Eğitim için) (Harmanlanmış Eğitim için) (Uzaktan Eğitim için) Ders Kodu Teork Uygulama Lab. Uluslararası Muhasebe ve Fnansal Raporlama Standartları Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS 344000000000510 3 0 0 3 6 Ön Koşullar : Bu dersn ön koşulu ya da yan koşulu bulunmamaktadır.

Detaylı

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi 01.01.2015 tarh ve 29223 sayılı Resm Gazetede yayımlanmıştır. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem

Detaylı

Erzurum Đlinde Buğday, Arpa ve Çavdarda Girdi Talebi Araştırması

Erzurum Đlinde Buğday, Arpa ve Çavdarda Girdi Talebi Araştırması Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/ournal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Clt:3 Sayı: Celal Bayar Ünverstes İ.İ.B.F. MANİSA Bulanık Araç Rotalama Problemlerne Br Model Öners ve Br Uygulama Doç. Dr. İbrahm GÜNGÖR Süleyman Demrel Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI İKİNCİ ÖĞRETİM KAMU TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Anablm Dalı: Kamu PROGRAMIN TANIMI: Kamu Tezsz Yüksek Lsans Programı, kamu ve özel sektör sstem çersndek problemler ve htyaçları analz edeblecek, yorumlayacak,

Detaylı

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması Fırat Ünv. Fen ve Müh. Bl. ergs Scence and Eng. J of Fırat Unv. 19 (2, 133-138, 2007 19 (2, 133-138, 2007 Toplam Eşdeğer eprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 eprem Yönetmelğ İle 2006 eprem Yönetmelğnn

Detaylı

ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER

ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER Akdenz İ.İ.B.F. Dergs (21) 2011, 17-45 ANTALYA DA OBEZİTE YAYGINLIĞI VE DÜZEYİNİ ETKİLEYEN SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLER PREVALENCE AND SOCIOECONOMICS DETERMINANTS OF ADULTS OBESITY IN ANTALYA Arş. Gör. F.

Detaylı

Fatih ECER*, Fatih GÜNAY**

Fatih ECER*, Fatih GÜNAY** Anatola: Turzm Araştırmaları Dergs, Clt 25, Sayı 1, Bahar: 35-48, 2014. Copyrght 2014 anatola Bütün hakları saklıdır ISSN: 1300-4220 (1990-2014) Borsa İstanbul da İşlem Gören Turzm Şrketlernn Fnansal Performanslarının

Detaylı

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE BAÜ Fen Bl. Enst. Dergs (6).8. YAYII YÜK İE YÜKENİŞ YAPI KİRİŞERİNDE GÖÇE YÜKÜ HESABI Perhan (Karakulak) EFE Balıkesr Ünverstes ühendslk marlık Fakültes İnşaat üh. Bölümü Balıkesr, TÜRKİYE ÖZET Yapılar

Detaylı

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm EK-1 TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2011 30.09.2011 dönemne

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatları ve Fiyat/Kazanç Oranı Đlişkisi: Panel Verilerle Sektörel Bir Analiz *

Hisse Senedi Fiyatları ve Fiyat/Kazanç Oranı Đlişkisi: Panel Verilerle Sektörel Bir Analiz * Busness and Economcs Research Journal Volume. umber. 0 pp. 65-84 ISS: 309-448 www.berjournal.com Hsse Sened Fyatları ve Fyat/Kazanç Oranı Đlşks: Panel Verlerle Sektörel Br Analz * Mehmet argelecekenler

Detaylı

Araştırma-Geliştirme Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Analizi

Araştırma-Geliştirme Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Analizi B. ÖZCAN, A. ARI Araştırma-Gelştrme Harcamaları ve Ekonomk Büyüme İlşks: Panel Ver Analz Burcu ÖZCAN Ayşe ARI Özet Ekonomk büyümenn c gücü olarak değerlendrlen araştırma-gelştrme (Ar-Ge) faalyetler ülke

Detaylı

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR.

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR. EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATL RESMİ GAETEDE YAYNLANMŞTR. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ 2011-2012-2013 MALİ yılına İLİşKİN YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU ("Şrket") 01012011-31 ı22013

Detaylı

i. ARASTiRMANiN AMACi GIRIs Yrd.Doç.Dr. Gönen DÜNDAR Yönetim, Yil 12, Sayi 39, Mayis - 2001,5.5-16

i. ARASTiRMANiN AMACi GIRIs Yrd.Doç.Dr. Gönen DÜNDAR Yönetim, Yil 12, Sayi 39, Mayis - 2001,5.5-16 Yönetm, Yl 12, Say 39, Mays - 2001,5.5-16 ISLETME EGITIMI ALAN ÖGRENCILERIN FINANS ALANINDA KARIYER YAPMA EGILIMLERINI ETKILEYEN FAKTÖRLERIN BELIRLENMESINE.... YONELIK BIR ARASTIRMA: tü. ISLETME FAKÜLTESI

Detaylı

ÇİFTÇİLERİN TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARINDAN FAYDALANMA İSTEKLİLİĞİNDE ETKİLİ FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ

ÇİFTÇİLERİN TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARINDAN FAYDALANMA İSTEKLİLİĞİNDE ETKİLİ FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ, 2008, 21(2), 205 212 ÇİFTÇİLERİN TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKALARINDAN FAYDALANMA İSTEKLİLİĞİNDE ETKİLİ FAKTÖRLERİN ANALİZİ: ERZURUM İLİ ÖRNEĞİ Yavuz TOPCU

Detaylı

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ

KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI KENTSEL ALANDA ET TALEP ANALİZİ: BATI AKDENİZ BÖLGESİ ÖRNEĞİ DOKTORA TEZİ ALİ RIZA AKTAŞ TEZ DANIŞMANI DOÇ. DR. SELİM

Detaylı

KÜRESEL FİNANSAL KRİZİN İŞLETMELERİN ETKİNLİK VE PERFORMANS DÜZEYLERİNE ETKİLERİ: 2008 FİNANSAL KRİZ ÖRNEĞİ

KÜRESEL FİNANSAL KRİZİN İŞLETMELERİN ETKİNLİK VE PERFORMANS DÜZEYLERİNE ETKİLERİ: 2008 FİNANSAL KRİZ ÖRNEĞİ Ekonometr ve İstatstk Sayı:11 2010 61 89 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ KÜRESEL FİNANSAL KRİZİN İŞLETMELERİN ETKİNLİK VE PERFORMANS DÜZEYLERİNE ETKİLERİ: 2008

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: GEÇİŞ EKONOMİLERİ ÖRNEĞİNDE PANEL EŞTÜMLEŞME VE PANEL NEDENSELLİK ANALİZLERİ

DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: GEÇİŞ EKONOMİLERİ ÖRNEĞİNDE PANEL EŞTÜMLEŞME VE PANEL NEDENSELLİK ANALİZLERİ Gaz Ünverses İktsad ve İdar Blmler Fakültes Dergs 12/1 (2010). 159-184 DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: GEÇİŞ EKONOMİLERİ ÖRNEĞİNDE PANEL EŞTÜMLEŞME VE PANEL NEDENSELLİK

Detaylı

BANKALARDA FAĠZ ORANI RĠSKĠ YÖNETĠMĠ VE TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ DENEYĠMĠ

BANKALARDA FAĠZ ORANI RĠSKĠ YÖNETĠMĠ VE TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ DENEYĠMĠ T.C. KADĠR HAS ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ FĠNANS VE BANKACILIK ANA BĠLĠM DALI BANKALARDA FAĠZ ORANI RĠSKĠ YÖNETĠMĠ VE TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ DENEYĠMĠ Yüksek Lsans Tez GÖZDE CANDEMĠR DanıĢman:

Detaylı

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm Resm Gazetenn 29.12.2012 tarh ve 28512 sayılı le yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket Bu Doküman

Detaylı

Akıllı Telefon Seçiminin Belirleyicileri: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Uygulama

Akıllı Telefon Seçiminin Belirleyicileri: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Uygulama The PDF verson of an unedted manuscrpt has been peer revewed and accepted for publcaton. Based upon the publcaton rules of the journal, the manuscrpt has been formatted, but not fnalzed yet. Before fnal

Detaylı

Öğretim planındaki AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9

Öğretim planındaki AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9 Ders Kodu Teork Uygulama Lab. Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9 Ön Koşullar : Grafk İletşm I ve II, Tasarım Stüdyosu I, II, III derslern almış ve başarmış

Detaylı

UYGULAMA 2. Bağımlı Kukla Değişkenli Modeller

UYGULAMA 2. Bağımlı Kukla Değişkenli Modeller UYGULAMA 2 Bağımlı Kukla Değşkenl Modeller Br araştırmacı Amerka da yüksek lsans ve doktora programlarını kabul ednlmey etkleyen faktörler ncelemek stemektedr. Bu doğrultuda aşağıdak değşkenler ele almaktadır.

Detaylı

SESSION 1B: Büyüme ve Gelişme 279

SESSION 1B: Büyüme ve Gelişme 279 SESSION 1B: Büyüme ve Gelşme 279 Türkye de Hanehalkı Tüketm Harcamaları: Pseudo Panel Ver le Talep Sstemnn Tahmn The Consumpton Expendture of Households n Turkey: Demand System Estmaton wth Pseudo Panel

Detaylı

Finansal Riskten Korunma Muhasebesinde Etkinliğin Ölçülmesi

Finansal Riskten Korunma Muhasebesinde Etkinliğin Ölçülmesi Fnansal Rskten Korunma Muhasebesnde Etknlğn Ölçülmes Dr. Fahreddn OKUDAN * Fath Ünverstes, İİBF. Özet Bu makalenn amacı, etknlk test yöntemlernn ncelenmesdr. TMS 39, rskten korunma muhasebes uygulanablmes

Detaylı

TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ

TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ Yrd. Doç. Dr. Seda ŞENGÜL Çukurova Ünverstes İktsad Ve İdar Blmler Fakültes Ekonometr Bölümü Mart 2004 ANKARA YAYIN NO: 119 ISBN: 975-407-151-9

Detaylı

BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2. Öğretim planındaki AKTS 581058202101319 2 1 0 3 5

BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2. Öğretim planındaki AKTS 581058202101319 2 1 0 3 5 BEYKENT ÜNİVERSİTESİ - DERS İZLENCESİ - Sürüm 2 Ders Kodu Teork Uygulama Lab. YAPI ARAŞTIRMASI VE DOKÜMANTASYON Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS 581058202101319 2 1 0 3 5 Ön Koşullar : Önerlen Dersler

Detaylı

T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI

T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİMDALI İMKB DE YÜKSELEN PİYASA VE DÜŞEN PİYASA DÖNEMLERİNDE DURUMSAL İLİŞKİ ANALİZİ YÜKSEK LİSANS TEZİ KAHRAMANMARAŞ TEMMUZ

Detaylı

Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemleri ile Tekstil Sektöründe Finansal Performans Ölçümü

Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemleri ile Tekstil Sektöründe Finansal Performans Ölçümü Sosyal Blmler 8/1 (010) s 19516 SOSYAL BİLİMLER Yıl : 010 Clt :8 Sayı :1 Celal Bayar Ünverstes S.B.E. Bulanık Analtk Hyerarş Sürec ve İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Sıralama Yapma Yöntemler le Tekstl Sektöründe

Detaylı

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU

AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş. Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2012-30.09.2012 dönemne

Detaylı

TÜKETİCİ TATMİNİ VERİLERİNİN ANALİZİ: YAPAY SİNİR AĞLARI ve REGRESYON ANALİZİ KARŞILAŞTIRMASI

TÜKETİCİ TATMİNİ VERİLERİNİN ANALİZİ: YAPAY SİNİR AĞLARI ve REGRESYON ANALİZİ KARŞILAŞTIRMASI 1 TÜKETİCİ TATMİNİ VERİLERİNİN ANALİZİ: YAPAY SİNİR AĞLARI ve REGRESYON ANALİZİ KARŞILAŞTIRMASI Metehan TOLON Nuray GÜNERİ TOSUNOĞLU Özet Tüketc tatmn araştırmaları özelde pazarlama yönetclernn, genelde

Detaylı

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi V tsttşfaktör T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Il Kamu Hastaneler Brlğ Genel Sekreterlğ Kanun Eğtm ve Araştırma Hastanes Sayı ı 23618724/?ı C.. Y** 08/10/2015 Konu : Yaklaşık Malyet

Detaylı

Türkiye de Süt Ürünleri Tüketim Harcamalarına Etki Eden Faktörlerin Analizi: Çoklu Heckman Örneklem Seçicilik Sistem Yaklaşımı

Türkiye de Süt Ürünleri Tüketim Harcamalarına Etki Eden Faktörlerin Analizi: Çoklu Heckman Örneklem Seçicilik Sistem Yaklaşımı Tarım Blmler Dergs Tar. Bl. Der. Derg web sayfası: www.agr.ankara.edu.tr/derg Journal of Agrcultural Scences Journal homepage: www.agr.ankara.edu.tr/journal TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF AGRICULTURAL

Detaylı

Ege Bölgesi orman işletmelerindeki orman mühendisi dağılımının Atkinson endeksi ile değerlendirilmesi

Ege Bölgesi orman işletmelerindeki orman mühendisi dağılımının Atkinson endeksi ile değerlendirilmesi SDÜ Orman Fakültes Dergs SDU Faculty of Forestry Journal 2011, 12: 110-114 Araştırma makales/research artcle Ege Bölges orman şletmelerndek orman mühends dağılımının Atknson endeks le değerlendrlmes İsmal

Detaylı

LĐTERATÜR. Ar-Ge Harcamaları ve Đhracat Đlişkisi: OECD Ülkeleri Panel Veri Analizi

LĐTERATÜR. Ar-Ge Harcamaları ve Đhracat Đlişkisi: OECD Ülkeleri Panel Veri Analizi Ar-Ge Harcamaları ve Đhracat Đlşks: OECD Ülkeler Panel Ver Analz Mustafa ÖZER * Necat ÇĐFTÇĐ ** Özet: Yen büyüme teorlernn merkeznde Ar-Ge yatırımları vardır. Romer (1990), Grossman-Helpman (1991) ve Aghon-Howtt

Detaylı

İşletmeye Giriş. Ekonomik Fonksiyonlarına na göre; g. Mal Üreten. İşletmeler Hizmet Üreten Pazarlama İşletmeleri

İşletmeye Giriş. Ekonomik Fonksiyonlarına na göre; g. Mal Üreten. İşletmeler Hizmet Üreten Pazarlama İşletmeleri İşletme BölümüB Yönetm ve Organzasyon Anablm Dalı İşletmeye Grş Ders Notu - 4 Öğr. Grv.. Dr. M. Volkan TÜRKERT vturker@marmara marmara.edu..edu.tr www.volkanturker volkanturker.com..com.tr İşletmelern

Detaylı

SUÇ VERİ TABANININ LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE TAHMİNİ: BURSA ÖRNEĞİ Estimating of Crime Database with Logistic Regression Analysis: Bursa Case

SUÇ VERİ TABANININ LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE TAHMİNİ: BURSA ÖRNEĞİ Estimating of Crime Database with Logistic Regression Analysis: Bursa Case SUÇ VERİ TABANININ LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE TAHMİNİ: BURSA ÖRNEĞİ Estmatng of Crme Database wth Logstc Regresson Analyss: Bursa Case Mehmet NARGELEÇEKENLER * B Özet u çalışmada, Bursa Emnyet Müdürlüğünden

Detaylı

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Ünsal M.; Varol, A.: Soğutma Kulelernn Boyutlandırılması İçn Br Kuramsal 8 Mayıs 990, S: 8-85, Adana 4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Asaf Varol Fırat Ünverstes, Teknk Eğtm Fakültes,

Detaylı

KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Atatürk Ünverstes İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt: 25, Sayı: 2, 2011 151 KRİZ DÖNEMİNDE KÜRESEL PERAKENDECİ AKTÖRLERİN PERFORMANSLARININ TOPSİS YÖNTEMİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Nhan ÖZGÜVEN (*) Özet: Perakendeclk

Detaylı

Black Litterman ve Markowitz Ortalama Varyans Modelinin Beta Faktörü, Artık Dalgalanma Dereceleri ve Toplam Riskleri Yönünden Karşılaştırılması

Black Litterman ve Markowitz Ortalama Varyans Modelinin Beta Faktörü, Artık Dalgalanma Dereceleri ve Toplam Riskleri Yönünden Karşılaştırılması Volume 3 Number 4 01 pp. 43-55 ISSN: 1309-448 www.berjournal.com Black Ltterman ve Markowtz Ortalama Varyans Modelnn Beta Faktörü, Artık Dalgalanma Dereceler ve Toplam Rskler Yönünden Karşılaştırılması

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN YAPISI

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN YAPISI TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ENDÜSTRİ İÇİ TİCARETİN YAPISI Dr. Ahmet AYDIN ÖZET Bu çalışmanın temel amacı gttkçe önemn artıran Endüstr-ç Tcaret Teorsn (EİT) kullanarak Türkye nn dış tcaret yapısını kapsamlı br

Detaylı

Prof. Dr. Nevin Yörük - Yrd. Doç. Dr. S. Serdar Karaca Yrd. Doç. Dr. Mahmut Hekim - Öğr. Grv. İsmail Tuna

Prof. Dr. Nevin Yörük - Yrd. Doç. Dr. S. Serdar Karaca Yrd. Doç. Dr. Mahmut Hekim - Öğr. Grv. İsmail Tuna Anadolu Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Anadolu Unversty Journal of Socal Scences Sermaye Yapısını Etkleyen Faktörler ve Fnansal Oranlar le Hsse Getrs Arasındak İlşknn ANFIS Yöntem le İncelenmes: İMKB de

Detaylı

AHP AND GRA INTEGRATED APPROACH IN INNOVATION PERFORMANCE REVIEW PROCESS: AN APPLICATION IN DAIRY INDUSTRY

AHP AND GRA INTEGRATED APPROACH IN INNOVATION PERFORMANCE REVIEW PROCESS: AN APPLICATION IN DAIRY INDUSTRY Dumlupınar Ünverstes Sosyal Blmler Dergs / Dumlupınar Unversty Journal of Socal Scences İNOVASYON PERFORMANSI DEĞERLENDİRME SÜRECİNDE AHS VE GİA BÜTÜNLEŞİK YAKLAŞIMI: SÜT ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

Detaylı

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular Basel II Geçş Sürec Sıkça Sorulan Sorular Soru No: 71 Cevaplanma Tarh: 06.03.2012 İlgl Hüküm: --- Konu: Gayrmenkul İpoteğyle Temnatlandırılmış Alacaklar İçn KR510AS Formunun Doldurulmasına İlşkn Örnek

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TIBBİ GÖRÜNTÜ, ARŞİV VE İLETİŞİM SİSTEMLERİNİN DEVLET HASTANELERİ PERFORMANSINA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TIBBİ GÖRÜNTÜ, ARŞİV VE İLETİŞİM SİSTEMLERİNİN DEVLET HASTANELERİ PERFORMANSINA ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü DergsYıl: 2013/1, Sayı:17 Journal of Süleyman Demrel Unversty Insttute of Socal ScencesYear: 2013/1, Number:17 VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TIBBİ GÖRÜNTÜ,

Detaylı

Kayseri deki Özel Hastanelerde Maliyet Etkinliğinin Veri Zarflama Metoduyla Ölçülmesi

Kayseri deki Özel Hastanelerde Maliyet Etkinliğinin Veri Zarflama Metoduyla Ölçülmesi Uluslararası Alanya İşletme Fakültes Dergs Internatonal Journal of Alanya Faulty of Busness Yıl:2014, C:6, S:2, s. 45-54 Year:2014, Vol:6, No:2, s. 45-54 Kayser dek Özel Hastanelerde Malyet Etknlğnn Ver

Detaylı

Tek Yönlü Varyans Analizi

Tek Yönlü Varyans Analizi Tek Yönlü Varyan Analz Nedr ve hang durumlarda kullanılır? den fazla grupların karşılaştırılmaı öz konuu e, çok ayıda t-tet nn kullanılmaı, Tp I hatanın artmaına yol açar; Örneğn, eğer 5 grubu kşerl olarak

Detaylı

NAKĐT TEMETTÜ BĐLGĐSĐNĐN HĐSSE SENEDĐ GETĐRĐSĐ ÜZERĐNDE ÖNEMLĐ BĐR ETKĐSĐ OLUP OLMADIĞININ ĐMKB DE TEST EDĐLMESĐ *

NAKĐT TEMETTÜ BĐLGĐSĐNĐN HĐSSE SENEDĐ GETĐRĐSĐ ÜZERĐNDE ÖNEMLĐ BĐR ETKĐSĐ OLUP OLMADIĞININ ĐMKB DE TEST EDĐLMESĐ * H.Ü. Đktsad ve Đdar Blmler Fakültes Dergs, Clt 28, Sayı 2, 2010, s. 47-69 NAKĐT TEMETTÜ BĐLGĐSĐNĐN HĐSSE SENEDĐ GETĐRĐSĐ ÜZERĐNDE ÖNEMLĐ BĐR ETKĐSĐ OLUP OLMADIĞININ ĐMKB DE TEST EDĐLMESĐ * Öz Burak GÜNALP

Detaylı

Soğutucu Akışkan Karışımlarının Kullanıldığı Soğutma Sistemlerinin Termoekonomik Optimizasyonu

Soğutucu Akışkan Karışımlarının Kullanıldığı Soğutma Sistemlerinin Termoekonomik Optimizasyonu Soğutucu Akışkan arışımlarının ullanıldığı Soğutma Sstemlernn ermoekonomk Optmzasyonu * 1 Hüseyn aya, 2 ehmet Özkaymak ve 3 rol Arcaklıoğlu 1 Bartın Ünverstes akne ühendslğ Bölümü, Bartın, ürkye 2 arabük

Detaylı

KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER T.C. GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KOBİ LERİN YENİ PİYASALARA AÇILAMAMA NEDENLERİ VE BUNLARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER Hazırlayan İsmal ŞENTÜRK İktsat Ana Blm Dalı Yüksek Lsans Tez Danışman

Detaylı

ĐLK HALKA ARZLARDA UZUN DÖNEM GETĐRĐLERĐNĐN TAHMĐNĐ: YAPAY SĐNĐR AĞLARI ĐLE ĐMKB ĐÇĐN AMPĐRĐK BĐR ÇALIŞMA

ĐLK HALKA ARZLARDA UZUN DÖNEM GETĐRĐLERĐNĐN TAHMĐNĐ: YAPAY SĐNĐR AĞLARI ĐLE ĐMKB ĐÇĐN AMPĐRĐK BĐR ÇALIŞMA Ekonometr ve Đstatstk Sayı:10 2009 29-47 ĐSTANBUL ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSAT FAKÜLTESĐ EKONOMETRĐ VE ĐSTATĐSTĐK DERGĐSĐ ĐLK HALKA ARZLARDA UZUN DÖNEM GETĐRĐLERĐNĐN TAHMĐNĐ: YAPAY SĐNĐR AĞLARI ĐLE ĐMKB ĐÇĐN AMPĐRĐK

Detaylı

Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI

Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 4, Sayı 1, 3 6 Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI H. BİRCAN, Y. KARAGÖZ ve Y. KASAPOĞLU

Detaylı

Türkiye den Yurt Dışına Beyin Göçü: Ampirik Bir Uygulama

Türkiye den Yurt Dışına Beyin Göçü: Ampirik Bir Uygulama ERC Workng Paper n Economc 04/02 January 2004 Türkye den Yurt Dışına Beyn Göçü: Amprk Br Uygulama Aysıt Tansel İktsat Bölümü Orta Doğu Teknk Ünverstes atansel@metu.edu.tr Nl Demet Güngör İktsat Bölümü

Detaylı

YATIRIM PROJELERi ANALiziNDE BLACK-SCHOLES OPSiYON FiYATLAMA MODELiNiN KULLANIMI

YATIRIM PROJELERi ANALiziNDE BLACK-SCHOLES OPSiYON FiYATLAMA MODELiNiN KULLANIMI YATIRIM PROJELER ANALzNDE BLACK-SCHOLES OPSYON FYATLAMA MODELNN KULLANIMI Yrd. Doç. Dr. Erkan Uysal Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu çalışmada, fnansal opsyon fyatlama modellernn yatınm

Detaylı

Türkiye de Zeytin Sıkma Tesislerinin Karlılığı ve Etkinliği: Ege Bölgesi Örneği 1

Türkiye de Zeytin Sıkma Tesislerinin Karlılığı ve Etkinliği: Ege Bölgesi Örneği 1 Yıldıztekn ve Tuna Araştırma Makales (Research Artcle) Akın F.OLGUN M. Metn ARTUKOĞLU 3 Hakan ADANACIOĞLU 4 Ege Ünverstes Zraat Fakültes Tarım Ekonoms Bölümü 35100 Bornova/İzmr., e-posta: akn.olgun@ege.edu.tr

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Gülesen ÜSTÜNDAĞ BAZI PARAMETRİK OLMAYAN İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLERİN İNCELENMESİ İSTATİSTİK ANABİLİM DALI ADANA, 005 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

OECD ÜLKELERİNDE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CADF VE EŞ BÜTÜNLEME TESTLERİYLE İNCELENMESİ

OECD ÜLKELERİNDE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CADF VE EŞ BÜTÜNLEME TESTLERİYLE İNCELENMESİ İstanbul Tcaret Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Yıl:7 Sayı:13 Bahar 2008 s.301-322 OECD ÜLKELERİNDE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN CADF VE EŞ BÜTÜNLEME TESTLERİYLE İNCELENMESİ

Detaylı

ÜNĠVERSĠTE ÖĞRENCĠLERĠNĠN KREDĠ KARTI SAHĠBĠ OLMALARI ÜZERĠNDE ETKĠLĠ OLAN FAKTÖRLER: GAZĠOSMANPAġA VE ĠNÖNÜ ÜNĠVERSĠTE LERĠNDEN AMPĠRĠK BULGULAR

ÜNĠVERSĠTE ÖĞRENCĠLERĠNĠN KREDĠ KARTI SAHĠBĠ OLMALARI ÜZERĠNDE ETKĠLĠ OLAN FAKTÖRLER: GAZĠOSMANPAġA VE ĠNÖNÜ ÜNĠVERSĠTE LERĠNDEN AMPĠRĠK BULGULAR ÜNĠVERSĠTE ÖĞRENCĠLERĠNĠN KREDĠ KARTI SAHĠBĠ OLMALARI ÜZERĠNDE ETKĠLĠ OLAN FAKTÖRLER: GAZĠOSMANPAġA VE ĠNÖNÜ ÜNĠVERSĠTE LERĠNDEN AMPĠRĠK BULGULAR RüĢtü YAYAR * Süleyman Serdar KARACA ** Ahmet TURKUT ***

Detaylı

Şiddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetik Algoritma ile Belirlenmesi: GAP Örneği *

Şiddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetik Algoritma ile Belirlenmesi: GAP Örneği * İMO Teknk Derg, 28 4393-447, Yazı 29 Şddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetk Algortma le Belrlenmes: GAP Örneğ * Hall KARAHAN* M. Tamer AYVAZ** Gürhan GÜRARSLAN*** ÖZ Bu çalışmada, Genetk Algortma (GA)

Detaylı

TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ

TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ ZKÜ Sosyal Blmler Dergs, Clt 3, Sayı 6, 2007, ss. 109 125. TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ Yrd.Doç.Dr. Ahmet ERGÜLEN Nğde

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs, Clt 0, Sayı 3, 04, Sayfalar 85-9 Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs Pamukkale Unversty Journal of Engneerng Scences PREFABRİK ENDÜSTRİ YAPIARININ ARMONİ

Detaylı