KİŞİ BAŞINA DÜŞEN GSYİH DEĞERLERİNE GÖRE TÜRKİYE DEKİ COĞRAFİ BÖLGELERİN VE GSYİH YI OLUŞTURAN SEKTÖRLERİN KÜMELENMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KİŞİ BAŞINA DÜŞEN GSYİH DEĞERLERİNE GÖRE TÜRKİYE DEKİ COĞRAFİ BÖLGELERİN VE GSYİH YI OLUŞTURAN SEKTÖRLERİN KÜMELENMESİ"

Transkript

1 KİŞİ BAŞINA DÜŞEN GSYİH DEĞERLERİNE GÖRE TÜRKİYE DEKİ COĞRAFİ BÖLGELERİN VE GSYİH YI OLUŞTURAN SEKTÖRLERİN KÜMELENMESİ Muaer YAYLALI () Erkan OKTAY () Yusuf AKAN (3) Öze: Bu çalışanın eorik kısında hiyerarşik küelee eoları ve iki-yönlü küelee eodu anıılışır. Çalışanın uygulaa bölüünde Türkiye deki coğrafi bölgeler, Kişi Başına Düşen (KBD) Gayri Safi Yuriçi Hasıla (GSYİH) değerleri iibariyle küelenişir. Ayrıca bölgeler iibariyle KBD GSYİH değerlerini oluşuran sekörler de küelenişir. Çalışanın son bölüünde ise KBD GSYİH değerleri yardııyla he coğrafi bölgelere göre ve he de GSYİH değerlerini oluşuran sekörlere göre küelee yaılışır. Bazı küelee ekniklerinde birbirinden farklı küeler elde edilişir. Ancak küelee ekniklerinden elde edilen sonuçlar genelleşirildiğinde akul bir sonuca ulaşılışır. Anahar Kelieler: Küelee Analizi, Hiyerarşik Küelee Analizleri, İki-Yönlü Küelee, Kareli Euclidean Uzaklıklar, Gayrisafi Yuriçi Hasıla. Suary: In he heoreical ar of his sudy, i has been ehasized on he easure of Suared Euclidean Disances which are base for clusering. Then he hierarchical aggloeraive ehods and wo-way joining ehod have been resened. In he racical ar of he sudy, he geograhic regions in Turkey have been aggloeraed according o he Per Caia Gross Doesic Produc for secors. Furherore he secors in GDP have been aggloeraed by regional GDP Per Caia. When hierarchical aggloeraive ehods alied o he exising daa, he clusers which are differen fro each oher have been obained. When he clusers obained fro five hierarchical aggloeraive ehods were generalized, reliable resuls were reached. Finally he regional secors have been aggloeraed by eans of wo-way joining ehod. Key Words: Cluser Analysis, The Hierarchical Aggloeraive Mehods, Two-Way Joining, Suared Euclidean Disances, Gross Doesic Produc. Giriş Bölgeler arasında dengeli bir gelişe sağlanası hedefi, ülke ekonoisi için büyük öne arz eekedir. Dengeli gelişe aacı doğrulusunda alınası gereken edbirlerin ve uygulanacak oliikaların beşeri ve fiziki kaynakların dağılı deseni ile uarlı olası ve kau yaırılarının dağılıında ekonoik coğrafyanın, bölgesel gelişenin ve sosyal faydanın dikkae alınası, kısaca, ekân ve sosyal yaı ile ilişkinin sağlanası önele belirilen hedefler arasında yer alakadır. Benzer şekilde adaylık aşaasında olduğuuz Avrua Birliği nde de bölgesel dengelerin sağlanası öne aşıakadır. Zira, Avrua Birliği, üye ülkelerdeki bölgesel gelişişlik farklılıklarını giderek, ekansal ve sosyal uyuu sağlaak için bu aaç doğrulusunda oluşurduğu fonlar yoluyla geniş finansal olanaklar sağlaakadır. Kaynakların yönlendirileceği bölgelerin belirlenesinde de bölgesel isaisikler öneli bir yer uakadır. Bu bağlada ülkeiz gündeinde öneli bir yeri olan ve bölgesel gelişişlik farklarının giderilesi ve sürdürülebilir kalkına ilkesi ile uyulu oliikaların gerçekleşirilesinde gelişişliğin belirlenesi büyük öne arz eekedir (DPT 003:-3). Bu aaçla bu çalışada bölgelerin gelişişlik düzeyinin belirlenesinde Gayrisafi Yuriçi Hasıla (GSYİH) değişkeni kullanılışır. GSYİH değişkeni, ekonoik erforansı ve gelir düzeyini yansıan eel bir göserge nieliğinde olası nedeniyle dikkae alınışır (Dornbusch ve Fischer 998: 9). Prof. Dr., Aaürk Üniversiesi, IIBF, İkisa Bölüü, Doç. Dr., Aaürk Üniversiesi, IIBF, İşlee Bölüü, 3 Doç. Dr., Aaürk Üniversiesi, IIBF, İkisa Bölüü,

2 -- Makro ekonoik hesalar, ekonoinin erforansının değerlendirilesine ikân anıyan ve bu hesalar aracılığıyla belirlenen ilişkileri kullanarak ileriye yönelik ahin ve lanlaaya yardıcı olan büüncül bir sisedir. Makro ekonoik hesalar, ekonoide çok sayıda kişi ve kuruluş arasında geçen değişileri siseli ve ekonoik analize ikan verecek şekilde sunayı aaçlaakadır. Ülkedeki ekonoik faaliyelerin genel düzeyini göseresi bakıından, Gayrisafi Yuriçi Hasıla bu hesa siseinde en çok kullanılan değişkendir (Yükseler: 998: ). Bir ekonoide, belirli bir dönede, ülkede yerleşik ürei birileri arafından üreilen nihai al ve hizelerin değerlerinin olaı Gayrisafi Yuriçi Hasılayı verekedir. Gayri Safi Yuriçi Hasıla nın alernaif ölçe yönelerinden biri olan ola ürei yaklaşıında, Gayrisafi Yuriçi Hasılanın kaa değerler olaına eşi olduğu nokasından hareke edileke ve GSYİH, ekonoiyi oluşuran çeşili faaliye alanları arasındaki ü firaların kaa değerleri hesalanarak ölçülekedir. Tola ürei yaklaşıı, bir ekonoideki çeşili ürei dallarının Gayri Safi Yuriçi Hasıla ya kakılarını ve dolayısıyla da üreiin faaliye alanları iibariyle yaısını göserekedir (Ünsal 004:43-44). Faaliye kollarına göre Gayri Safi Milli Hasıla, cari fiyalarla ve sabi fiyalarla olak üzere iki yolla hesalanakadır. Cari fiyalarla hesalanan Gayrisafi Milli Hasıladaki gelişeler, gerçek gelişeleri yansıayabilir. Zira, çeşili yılların GSMH rakalarının reel olarak karşılaşırası gerekiğinde, fiya değişikliklerinin yol açığı ekinin oradan kaldırılası gerekekedir. Sabi fiyalarla GSMH bu ekiyi gidererek belli bir dönede yer alan gerçek değişeleri ölçekedir. Bu nedenle bu çalışada, Devle İsaisik Ensiüsü arafından hazırlanan sabi fiyalarla 987 yılı eel alınarak hesalanan GSYİH değerleri kullanılışır. Faaliye Kollarına göre GSMH hesalaalarında kullanılan ikisadi faaliye kolları şunlardır: -Tarı (Çifçilik, Orancılık, Balıkçılık, Hayvancılık), -Sanayi (Madencilik-Taşocakçılığı, İala Sanayi, Elekrik-Gaz-Su), 3- İnşaa Sanayi, 4- Ticare (Toan-Perakende Ticare, Oel-Lokana Hizeleri), 5-Ulaşıra ve Haberleşe, 6-Mali Kuruluşlar, 7-Konu Sahiliği, 8-Serbes Meslek ve Hizeleri, 9-Diğer Faaliyeler (Devle Hizeleri + Kâr Aacı Olayan Kuruluşlar + İhala Vergisi İzafi Banka Hizeleri) (DİE 00:XI). I. Hiyerarşik Küelee Meoları Küelee analizi kavraı, 939 yılında Tryon arafından lieraüre anıılışır (Lorr, 993: ). Küelee analizi, ölçülen objelerin birbirine benzerliklerine göre sınıflaayı sağlayan çok değişkenli bir eknikir. Objeler önceden esi edilen krierlere göre küelendiğinde aynı küedeki objelerin ölçülen karakerisikleri birbirine çok benzerken küeler arası karşılaşıralarda ölçülen karakerisikler birbirine benzeezler (Hair, 998: 473). Bugün lieraüre kazandırılış çok sayıda küelee ekniği evcuur. Bu ekniklerin en çok bilinenleri, hiyerarşik küelee analizleri, iki-yönlü küelee (blok küelee) analizi ve k-oralaa küelee analizidir. Objeler, aralarındaki benzerliğe, ilişkiye veya uzaklığa göre küelenebilir. Okay, 00 de benzerlik ve ilişki ölçülerini anıan onografik bir çalışa yaışır. Hiyerarşik küeleelerin oluşurulasında Euclidean Uzaklıklar, Kareli Euclidean Uzaklıklar, Manhaan Uzaklıklar, Chebychev Uzaklık Ölçüsü, Yüzde Uyusuzluk, Pearson r ve [ x y ] / r değerleri kullanılabilir. Bu çalışada hiyerarşik küelerin oluşurulasında Kareli Euclidean Uzaklıklar kullanılacakır. n boyulu bir anakülede iki noka arasındaki farkların kareleri olaı, d ij = n k = ( X X ) () ij jk

3 -3- forülü ile elde edilir. X ij ve X jk değerleri k ade değişkenin i ve j koordinaındaki değerlerini ifade eder. Objeler, birbirinden farklı ölçü birileriyle ölçülüş değişkenlere göre küelenecekse, değişkenler önce sandar değerlere dönüşürüleli ve sonra kareli Euclidean Uzaklıklar hesalanalıdır. Hiyerarşik küelee eoları uygulanırken kaç küe oluşacağı önceden bilinez. Önceden esi edilen krierlere göre (bu çalışa için Kareli Euclidean Uzaklıklar) birbiriyle en fazla benzeşen objeler aynı küenin içinde yer alır. Veri seindeki en son obje kendisine en çok benzeyen küenin içinde yer alasına kadar küelee işleine deva edilir. Başlıca yedi ür hiyerarşik küelee eodu vardır. Bunlar ek bağlanı eodu, a bağlanı eodu, arısız eşlenik gru oralaası eodu, arılı eşlenik gru oralaası eodu, arısız eşlenik gru erkezi eodu, arılı eşlenik gru erkezi (edyan) eodu ve Ward eodudur.. Tek Bağlanı (En Yakın Koşu) Meodu Tek bağlanı eodu, ilk olarak Florek (95) arafından arif edilişir. Bu eo daha sonra, ilk araşıracıdan ve birbirlerinden bağısız olarak Sneah (957) ve McQuiy (957) arafından da ileri sürülüşür (Lorr, 993:6). Tek bağlanı küelee analizi hiyerarşik küelee analizleri içerisinde en basi olanıdır. Her aşaada küesi ile küesi birleşirildiken sonra oluşan yeni küe ( küesi) ile başka bir küe (r küesi) arasındaki benzerlik şöyle arif edilir: Uzaklık ölçüsü d ij ile göserildiğinde, küesi ile r küesinin birbirine en yakın olan iki değeri arasındaki uzaklık d r = in(d r,d r ) ( ) şeklindedir. küesi ile r küesi birleşirilişse, elde edilen küedeki bir değerin en yakın koşusuna olan uzaklığı en fazla d r kadar olur (Anderberg, 973:37). Bu eodun sağladığı en öneli avanaj benzerlik arisinin ekdüze ransforasyonlara karşı değişken olaası ve veri seindeki bağlı değerlerden ekileneesidir (Aldenderfer-Blashfield, 984:38). Bu eo birbirinden yeerince ayrık olan küeleri esie oldukça iyidir. Tek bağlanı eoduyla oluşurulan küedeki değerler, diğer küedeki değerlere göre birbirine daha çok benzer. Tek bağlanı eodu birbirinden çok az farklı olan küeleri ayırada yeersizdir. Tek bağlanı eodu elis şeklinde dağılayan değerleri aynı küede olayabilen az sayıdaki küelee eodundan biridir. Mesela koordina siseinde U şeklinde dağılan nokalar bu eoda göre aynı küenin içerisinde yer alabilir. Bu sebele küenin zı araflarındaki değerler birbirinde oldukça farklı olabilir. Zincirlee ekiyle oraya çıkan bu duru sebebiyle çoğu kez birbirinden oldukça farklı üyeler aynı küede yer alabilir (Anderberg, 973:38).. Ta Bağlanı (En Uzak Koşu) Meodu Ta bağlanı eodu birbirinden bağısız çalışan birkaç araşıracı arafından farklı zaanlarda ileri sürülüşür. Horn (943), bu eodu es değişkenlerini küeleek için kullanışır. Sorensen (948), ekoloji ile ilgili çalışalarda kullanak için bu eodu gelişirişir. McQuiy (96), ür analizlerini ve sıralı ür analizlerini (963) önerişir (Lorr, 993:63). Ta bağlanı eodu ek bağlanı eodunun a ersi bir anıkla küelee yaayı sağlar. Bu eodun uygulanası ek bağlanı eodu kadar kolaydır. Her aşaada küesi ile küesi birleşirildiken sonra oluşan yeni küe ( küesi) ile başka bir küe (r küesi)

4 -4- arasındaki benzerlik şöyle arif edilir: Uzaklık ölçüsü d ij ile göserildiğinde, küesi ile r küesinin birbirine en uzak olan iki değeri arasındaki uzaklık d r = aks(d r,d r ) ( 3) şeklindedir. Eğer küesi ile r küesi birleşirilirişse, elde edilen küedeki bir değerin en uzak koşusuna olan uzaklığı en fazla d r kadar olur. d r değeri, küesi ve r küesi birleşirildiken sonra elde edilen küeyi kavrayan en küçük dairenin çaıdır (Johnson Wichern, 999: ). Bu eoda göre de benzerlik arisi ekdüze ransforasyonlara karşı değişken değildir (Johnson, 967:4-54). Ta bağlanı eodu ek bağlanı eodundan daha kaı kurallara sahiir. Bu sebele a bağlanı eodu X-Y koordina siseinde birbirine yakın nokaların yuura şeklinde dağılı göseresi duruunda bu değerleri küeleede ek bağlanı eoduna göre daha iyi sonuçlar sağlar (Aldenderfer Blashfield, 984:38). 3. Eşlenik Gru Oralaası Meodu Tarısız eşlenik gru oralaası eodu ilk olarak Sokal ve Michener (958) arafından oraya aılışır. Ancak Sokal ve Sneah (963), lieraüre anııını sağlaışır (Lorr, 993:65). Tek bağlanı eodunda birbirine en yakın koşular ve a bağlanı eodunda birbirine en uzak koşulardan başlanarak küelee yaılakadır. Her iki eo da aşırı değerlerin direk ekisi alındadır. Oralaa bağlanı eodunda bu dezavanaj giderilişir. Bu eoda göre bağlanı kurulacak objelerin oralaası alınarak küelee yaılır. Ancak uygulaada arısız eşlenik gru oralaası eoduna göre bulunan sonuçlar a bağlanı eoduna göre bulunan sonuçlara çok benzer. i küesinden bir değer ve j küesinden bir değer alınarak bulunan büün eşlenik kobinasyonlarla ilişkili benzerlikler olaı alınarak ilk benzerlik arisindeki d ij değerleri hesalanabilir. Herhangi bir birleşire yaıladan önce her küe yalnız böyle bir değer ihiva eder ve her küe çifinde böyle bir değer çifi vardır. küesi ile küesi birleşirildiğinde oluşan yeni küe ( küesi) ile başka bir r küesi arasındaki eşlenik benzerlikler olaı, benzerlik arisi kullanılarak d = d + d (4) r r r şeklinde yazılır. i küesinde yer alan büün eşlenik çifler arasındaki benzerlikler olaını o i ve i küesindeki değer sayısını n i ile göserildiğinde, ilk birleşire işleinden önce büün küeler için o i = 0 ve n i = olur. küesi ile küesi birleşirildiğinde elde edilen küe ( küesi), o = o + o + d (5) n = n + n olarak arif edilir. Birbirine en çok benzeyen çifi araşırırken i küesi ile j küesinin aday çifinin birleşirilesinden sonra elde edilen küedeki gru içi benzerlik oralaası (n i o + n i j + o )(n i j + n + d j ij ) / forülüyle elde edilir. Forül 7 deki ayda, i küesi ile j küesinin birleşirilesinden sonra şekillenen birbirinden ayrık eşlenik çif sayısını göserekedir (Anderberg, 973:39). (6)

5 -5-4. Eşlenik Gru Merkezi Meodu (Medyan Meodu) Bu eoda göre, küelerde birbirine benzeyen oralaa vekörlere göre veya benzer küe erkezlerine göre küeler birleşirilir. Benzerlik arisinin kareli Euclidean Uzaklıklara göre bulunası duruunda ancak bu eo anıklı sonuçlar verir. küesi ile küesi birleşirildiken sonra oluşan yeni küe ( küesi) ile başka bir küe (r küesi) arasındaki uzaklık d r N N N N = d r + d r d (7) N + N N + N N + N şeklinde hesalanır (Lance Willias, 967). Bu eşilik, he değişkenlere he de veri ünielerine rahalıkla uygulanabilir. Daha önce ifade edildiği gibi bu eodun uarlı sonuçlar verebilesi için benzerlik arisi, i küesi ile j küesi erkezleri arasındaki kareli Euclidean Uzaklıklara göre hazırlanalıdır. Medyan eodu ilk olarak Gower arafından oraya aılışır (Gower, 967:66). Değişken değerleri en az sıralaa ölçeği ile ölçüldüğünde bu eo uygulanabilekedir. küesi ile küesi birleşirildiken sonra oluşan yeni küe ( küesi) ile başka bir küe (r küesi) arasındaki uzaklık, d r = (d r + d r ) d (8) 4 forülü yardıı ile elde edilir (Lance Willias, 967:375). Medyan eodu, küelee ölçüsü olarak, ve r küe erkezleri arasındaki kareli Euclidean Uzaklıkların Medyanını kullanır. Bu eoda göre küelerdeki biri sayısı arı olarak kullanılakadır (Sneah Sokal, 973:34-35). 5. Ward Meodu Ward eodu küe içindeki en küçük varyansı oiu kılak için asarlanışır. (Ward, 963) Bu eo gru içi kareler olaı veya haa kareler olaı olarak da bilinir. Wishar (969), küe erkezleri arasındaki kareli Euclidean Uzaklıklar arisini kullanarak Ward eodunun nasıl kullanılacağını göserişir. h küelerinin k ıncısındaki k veri ünielerinin j incisi için n değişkenlerinin i incisinden elde edilen ölçü x ijk ile göserilecekir. Buna göre k ıncı küedeki veri ünieleri için i inci değişkenin oralaası j = j= k x = x / (9) ijk k forülüyle elde edilir. k küesi için haa kareler olaı, k küesindeki her bir veri nokasından k küesinin oralaa vekörüne olan Euclidean Uzaklıklar olaı ve k küesi oralaası erafındaki gruiçi kareli saalar i = n i = j= k j= i = n i = j= k E = (x x ) = x x (0) k ijk ik j= ijk i = n k i = şeklinde göserilebilir. Küeler oluluğu için gru içi haa kereler olaının olaı k h = = E E k () k= forülüyle bulunur. Başlangıça ade veri üniesi varsa, işe başlarken her veri üniesinin kendi içinde bir küe oluşurduğu varsayılır. Bu sebele, başlangıça her küe için E k = 0 ik

6 -6- kabul edilir. Ward eoduna göre, her aşaada ola gruiçi kareler olaı E deki iniu arışı doğurabilecek küeler bulunarak birleşirilir. Birleşirilecek küeler küesi ile küesi ise elde edilecek küesinin E de eydana geirdiği arış, i= n i= i= n i= i= n E = x + x x () i i= i forülü yardııyla bulunur. Yeni küe için i inci değişkenin oralaası x i = x i + x (3) ilişkisinden bulunur. Her iki arafın karesi alındığında x i = x i + x + x ix (4) bulunur. Oralaaların çarıı x i x = x i + x (x i x ) (5) şeklinde yazılabilir. Böylece elde edilir. x xi ( + )xi + ( + )x + (xi x) = (6) = + dur. Forül 5 deki eşiliğin her iki arafı i x i + x (x i x ) ye bölündüğünde = (7) bulunur. Forül 9 daki ifade Forül 8 deki yerine yazıldığında i = n E = (x i x ) (8) + i= elde edilir. Görüldüğü üzere haa kareler olaındaki iniu arış, birleşirilen küelerin erkezleri arasındaki kareli Euclidean uzaklıkla oranılıdır. Bu sonuç arılı eşlenik gru erkezi eodundan farklıdır. Haa kareler olaı fonksiyonu azalayan bir fonksiyondur ve bu eodun ersi bir fonksiyonun kullanılabilesi ükün değildir. küesi ile küesinin birleşesiyle elde edilen küeye küesi ve başka bir küeye de r küesi denirse, oansiyel olarak r ve küesinin birleşirilesinden kaynaklanan E deki arış E (9) i = n r r = (x ir x i ) r + i= eşiliği ile hesalanır. Eşilik 8 in sağ arafındaki ( x ir x i ) ifadesinde x i yerine x i = ( x i + x ) / yazılır ve = + olduğu dikkae alınırsa ( x (0) ir xi) = (xir xi) + (xir x) (x i x) şeklinde yeniden yazılabilir. Bu ifade Forül 9 daki yerine yazılırsa i n E r = = r + i = r + [ (x i r x (x ) ir ] x i ) + bulunur. Böylece Forül 8 i kullanarak Er = [( r + ) E r + (r + ) E r r E ] () + r r (x ir x ) ()

7 -7- yazılabilir. Özele Ward eodunun uygulanışı dör safhada gerçekleşir:. Benzerlik arisi (d ij = E ij olak üzere) oluşurulur.. Her aşaada haa kareler olaını en az arıracak iki küe ( küesi ve küesi) birleşirilir ( küesi). 3. Benzerlik arisindeki değerler Forül ye göre düzenlenir. Forül 3 eki ilişkiden harekele haa kareler olaındaki arış hesalanabilir. E = E + E (3) 4. İkinci ve üçüncü addedeki işleler ade veri üniesi için defa ekrar edilerek küelee işleine son verilir. II. İki-Yönlü Küelee Yukarıda izah edilen küelee eoları ya saır değişkenlerini ya da süun değişkenlerini küeleeyi sağlar. He saır değişkenine he süun değişkenine göre analı küelerin oluşurulabilesi duruunda, iki-yönlü küelee eodu kullanılabilir. İki yönlü küelee grafiği oluşurulurken saır değişkeni için oluşurulan küeler X ekseninde süun değişkeni için oluşurulan küeler Y ekseni üzerindeki banlarla göserilir. Böylece X-Y koordina siseinde çeşili renklerle arif edilen al küeler belirlenir. He saır he süun değişkenine göre aynı al küede yer ala duruu aynı renklerle göserilir (Harigan, 975; Zuan, 98; Fisher, 969). III. Türkiye deki Coğrafi Bölgelerin KBD GSYİH Değerlerine Göre Hiyerarşik Küelee Meolarıyla Grulaası Gayri safi yuriçi hasılanın coğrafi dağılıı, o ülkedeki bölgeler ve illerin gelişişlik düzeyini oraya koyan gösergelerden biridir. Bu düşünceden harekele, bir bölgedeki iller arasındaki gelişişlik farkları oraya konabilir (Güler, 999: 68). Yaılan bir çalışada, Doğu Anadolu Projesi (DAP) kasaındaki illerin sekörlere göre GSYİH değerleri iibariyle küelenişir (Okay, 00: ). Bu çalışada, Türkiye deki coğrafi bölgelerin kişi başına düşen GSYİH değerleri iibariyle hiyerarşik küelee eoları ve iki-yönlü grulaa eoduna göre küelenesi hedeflenişir. Tablo de, 000 yılı iibariyle Türkiye deki coğrafi bölgelerin Kişi Başına Düşen GSYİH değerleri (987 yılı fiyalarıyla) verilişir. Tablo : Türkiye deki coğrafi bölgelere göre KBD GSYİH değerleri (987 yılı fiyalarıyla 000 yılı değerleri) Ulaş. Mali Konu S. Diğer Bölgeler Tarı Sanayi İnşaa Ticare Haber Kur. Sahi. Meslek Faal. Akdeniz Doğu A Ege Güneydoğu İç Anadolu Karadeniz Marara Türkiye İllere Göre Gayri Safi Yuriçi Hasıla, 000, T.C. Başbakanlık Devle İsaisik Ensiüsü, Ankara, Mayıs 00, s

8 -8- Forül yardııyla KBD GSYİH değerleri kullanılarak bölgeler arasındaki Kareli Euclidean Uzaklıklar elde ediliş ve Tablo de verilişir. Tablo : Türkiye deki coğrafi bölgelere göre KBD GSYİH değerlerinden hesalanan benzerlik arisi (Kareli Euclidean Uzaklıklar) Bölgeler Akdeniz Doğu A. Ege Güney A. İç A. Karadeniz Doğu A. 9E9 Ege 04E9 53E9 Güneydoğu 0E9 9E9 366E9 İç Anadolu 8E9 78E9 4E9 E9 Karadeniz 3E9 85E9 0E9 9E9 4E9 Marara 550E9 30E9 8E9 94E9 554E9 676E9 Şekil deki dendogra, Kareli Euclidean Uzaklıkları kullanarak ek bağlanı eoduna göre coğrafi bölgelerin sekörel kişi başına düşen GSYİH değerleri iibariyle küelenişini göserekedir. Akdeniz İç Anadolu Doğu Anadolu Güneydoğu A. Karadeniz Ege Marara 0 5e0 e,5e e,5e Tek Bağlanı Kareli Euclidean Uzaklıklar Şekil : Tek bağlanı Kareli Euclidean Uzaklıklar kullanılarak Türkiye deki coğrafi bölgelerin 000 yılı iibariyle kişi başına düşen GSYİH değerlerine göre (987 yılı fiyalarıyla) küelenesi Tek bağlanı eoduna göre, ilk önce birleşirilen bölgeler Doğu Anadolu Bölgesi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesidir (A Küesi). A Küesinde, KBD GSYİH değerlerine göre birbirine en çok benzeyen en zayıf bölgeler vardır. İkinci erebede A Küesi Karadeniz Bölgesi kaılarak B küesi elde edilişir. Üçüncü erebede Akdeniz ve İç Anadolu Bölgeleri birleşirilerek C küesi elde edilişir. Dördüncü erebede B ve C küesi birleşirilerek D küesi elde edilişir. Beşinci erebede D küesi ile Ege Bölgesi birleşirilerek E Küesi elde edilişir. Alıncı erebede E küesi ile Marara Bölgesi birleşirilişir. 000 yılı iibariyle kişi başına düşen GSYİH değeri bakıından zayıf bölgeler Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Doğu Anadolu Bölgesi ve Karadeniz Bölgesidir. Akdeniz Bölgesi ve İç Anadolu Bölgesi Türkiye oralaasına yakın bölgelerdir. Ege bölgesi

9 -9- Türkiye oralaasının üzerindeki bölgedir. Nihaye, Marara bölgesi kişi başına düşen GSYİH değeri bakıından en iyi bölgedir. Şekil deki dendogra a bağlanı eoduna göre coğrafi bölgelerin sekörel kişi başına düşen GSYİH değerleri iibariyle küelenişini göserekedir. Ta bağlanı eoduna göre, ilk önce birleşirilen bölgeler Doğu Anadolu Bölgesi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesidir (A Küesi). İkinci erebede Akdeniz Bölgesi ve İç Anadolu Bölgesi bileşirilişir (B Küesi). Üçüncü erebede B küesi ile Karadeniz Bölgesi birleşirilişir (C Küesi). Dördüncü erebede A Küesi ile C Küesi birleşirilişir (D Küesi). Beşinci erebede Ege Bölgesi ile Marara Bölgesi birleşirilişir (E Küesi). Alıncı erebede D küesi ile E küesi birleşirilişir (F Küesi). 000 yılı iibariyle kişi başına düşen GSYİH değeri bakıından zayıf bölgeler Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve Doğu Anadolu Bölgesidir. Akdeniz, İç Anadolu ve Karadeniz Bölgeleri Türkiye oralaasına yakın bölgelerdir. Ege ve Marara Bölgeleri ise Türkiye oralaasının üzerindeki bölgelerdir. Akdeniz İç Anadolu Karadeniz Doğu Anadolu Güneydoğu A. Ege Marara 0 e 4e 6e 8e e,e Ta Bağlanı Kareli Euclidean Uzaklıklar Şekil : Ta bağlanı Kareli Euclidean Uzaklıklar kullanılarak Türkiye deki coğrafi bölgelerin 000 yılı iibariyle kişi başına düşen GSYİH değerlerine göre (987 yılı fiyalarıyla) küelenesi Şekil 3 deki dendogra eşlenik gru oralaası eoduna göre coğrafi bölgelerin sekörel kişi başına düşen GSYİH değerleri iibariyle küelenişini göserekedir. Eşlenik-gru oralaası eoduna göre, ilk önce birleşirilen bölgeler Doğu Anadolu Bölgesi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesidir (A Küesi). İkinci erebede Akdeniz Bölgesi ve İç Anadolu Bölgesi bileşirilişir (B Küesi). Üçüncü erebede B küesi ile Karadeniz Bölgesi birleşirilişir (C Küesi). Dördüncü erebede A Küesi ile C Küesi birleşirilişir (D Küesi). Beşinci erebede Ege Bölgesi ile Marara Bölgesi birleşirilişir (E Küesi). Alıncı erebede D küesi ile E küesi birleşirilişir (F Küesi). 000 yılı iibariyle kişi başına düşen GSYİH değeri bakıından zayıf bölgeler Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve Doğu Anadolu Bölgesidir. Akdeniz, İç Anadolu ve Karadeniz Bölgeleri Türkiye oralaasına yakın bölgelerdir. Ege ve Marara Bölgeleri ise Türkiye oralaasının üzerindeki bölgelerdir.

10 -0- Akdeniz İç Anadolu Karadeniz Doğu Anadolu Güneydoğu A. Ege Marara 0 e e 3e 4e 5e 6e Eşlenik Gru Oralaası Kareli Euclidean Uzaklıkları Şekil 3: Eşlenik-gru oralaası Kareli Euclidean Uzaklıkları kullanılarak Türkiye deki coğrafi bölgelerin 000 yılı iibariyle kişi başına düşen GSYİH değerlerine göre (987 yılı fiyalarıyla) küelenesi Şekil 4 eki dendogra eşlenik gru erkezi eoduna göre coğrafi bölgelerin sekörel kişi başına düşen GSYİH değerleri iibariyle küelenişini göserekedir. Doğu Anadolu Güneydoğu A. Akdeniz İç Anadolu Karadeniz Ege Marara Eşlenik-Gru Merkezi Küelee Sırası (Kareli Euclidean Uzaklıklar Tekdüze Değildir) Şekil 4: Eşlenik-gru erkezi eoduna göre Kareli Euclidean Uzaklıklar kullanılarak Türkiye deki coğrafi bölgelerin 000 yılı iibariyle kişi başına düşen GSYİH değerlerine göre (987 yılı fiyalarıyla) küelenesi Eşlenik-gru erkezi eoduna göre, ilk önce birleşirilen bölgeler Doğu Anadolu Bölgesi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesidir (A Küesi). İkinci erebede Akdeniz Bölgesi ve İç Anadolu Bölgesi bileşirilişir (B Küesi). Üçüncü erebede B küesi ile Karadeniz

11 -- Bölgesi birleşirilişir (C Küesi). Dördüncü erebede A Küesi ile C Küesi birleşirilişir (D Küesi). Beşinci erebede Ege Bölgesi ile Marara Bölgesi birleşirilişir (E Küesi). Alıncı erebede D küesi ile E küesi birleşirilişir (F Küesi). 000 yılı iibariyle kişi başına düşen GSYİH değeri bakıından zayıf bölgeler Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve Doğu Anadolu Bölgesidir. Akdeniz, İç Anadolu ve Karadeniz Bölgeleri Türkiye oralaasına yakın bölgelerdir. Ege ve Marara Bölgeleri ise Türkiye oralaasının üzerindeki bölgelerdir. Şekil 5 eki dendogra Ward eoduna göre coğrafi bölgelerin sekörel kişi başına düşen GSYİH değerleri iibariyle küelenişini göserekedir. Akdeniz İç Anadolu Karadeniz Ege Doğu Anadolu Güneydoğu A. Marara 0 e 4e 6e 8e e,e Ward Meoduna Göre Kareli Euclidean Uzaklıklar Şekil 5: Ward eoduna göre Kareli Euclidean Bağlanı Uzaklıkları kullanılarak Türkiye deki coğrafi bölgelerin 000 yılı iibariyle kişi başına düşen GSYİH değerlerine göre (987 yılı fiyalarıyla) küelenesi Ward eoduna göre, ilk önce birleşirilen bölgeler Doğu Anadolu Bölgesi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesidir (A Küesi). İkinci erebede Akdeniz Bölgesi ve İç Anadolu Bölgesi bileşirilişir (B Küesi). Üçüncü erebede B küesi ile Karadeniz Bölgesi birleşirilişir (C Küesi). Dördüncü erebede C Küesi ile Ege Bölgesi birleşirilişir (D Küesi). Beşinci erebede A ve D küesi birleşirilişir (E Küesi). Alıncı erebede E küesi ile Marara Bölgesi birleşirilişir (F Küesi). 000 yılı iibariyle kişi başına düşen GSYİH değeri bakıından zayıf bölgeler Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve Doğu Anadolu Bölgesidir. Akdeniz, İç Anadolu ve Karadeniz Bölgeleri Türkiye oralaasına yakın bölgelerdir. Ege ve Marara Bölgeleri ise Türkiye oralaasının üzerindeki bölgelerdir. IV. Sekörlere İibariyle KBD GSYİH Değerlerinin Coğrafi Bölgelere Göre Hiyerarşik Küelee Meolarıyla Grulaası Forül yardııyla Türkiye deki coğrafi bölgeler iibariyle KBD GSYİH değerleri kullanılarak GSYİH yı oluşuran sekörlere göre Kareli Euclidean Uzaklıklar elde ediliş ve Tablo 3 e akdi edilişir.

12 -- Tablo 3: Coğrafi bölgeler iibariyle sekörlere göre KBD GSYİH değerlerinden hesalanan benzerlik arisi (Kareli Euclidean Uzaklıklar) Bölgeler Tarı Sanayi İnşaa Ticare Ulaşır. Mali K. Kon. S. S.Mesl. Sanayi 85E9 İnşaa 55E9 58E9 Ticare 66E9 6E9 637E9 Ulaşıra 9E9 640E9 33E9 97E9 Mali Kur. 386E9 433E9 3E9 85E9 36E9 Konu S. 45E9 57E9 4E9 645E9 4E9 7E9 S. Meslek 374E9 473E9 0E9 83E9 37E9 E9 5E9 Diğer F. 45E9 08E9 E9 44E9 57E9 80E9 6E 76E9 Şekil 6 daki dendogra ek bağlanı eoduna göre Türkiye deki coğrafi bölgeler iibariyle GSYİH oluşuran sekörlerinin küelenişini göserekedir. Tarı İnşaa Konu S. Mali Kur. S. Meslek Diğer F. Ulaşıra Ticare Sanayi 0 5e0 e,5e e,5e Tek Bağlanı Kareli Euclidean Uzaklıkları Şekil 6: Tek bağlanı Kareli Euclidean Uzaklıklar kullanılarak Türkiye deki coğrafi bölgeler iibariyle KBD GSYİH sekörlerinin küelenişi (987 yılı fiyalarıyla 000 yılı değerleri) Tek bağlanı eoduna göre ilk önce birleşirilen sekörler Mali Kuruluşlar ve Serbes Meslek Sekörleridir (A Küesi). İkinci erebede birleşirilen sekörler İnşaa ve Konu Sahiliği Sekörleridir (B Küesi). Üçüncü erebede A ve B Küeleri birleşirilişir (C Küesi). C Küesindeki sekörler, KBD GSYİH değerlerine göre zayıf sekörlerdir. Dördüncü erebede C Küesi ile Diğer Faaliyeler birleşirilişir (D Küesi). Beşinci erebede D Küesi ile Ulaşıra Sekörü birleşirilişir (E Küesi). Alıncı erebede E küesi ile Tarı Sekörü birleşirilişir (F küesi). C küesi hariç, F küesindeki diğer sekörler KBD GSYİH değerlerine göre Türkiye oralaası civarındaki sekörlerdir. Yedinci erebede F küesi ile Ticare Sekörü birleşirilişir (G Küesi). Nihaye sekizinci erebede G küesi ile Sanayi Sekörü birleşirilişir (H Küesi). C ve F Küeleri hariç, G Küesindeki Sekörler KBD GSYİH değerlerine göre gelişiş sekörlerdir. Şekil 7 deki dendogra a bağlanı eoduna göre Türkiye deki coğrafi bölgeler iibariyle GSYİH oluşuran sekörlerin küelenişini göserekedir.

13 -3- Tarı Ulaşıra Diğer F. İnşaa Konu S. Mali Kur. S. Meslek Sanayi Ticare 0 e 4e 6e 8e e,e,4e,6e Ta Bağlanı Kareli Euclidean Uzaklıklar Şekil 7: Ta bağlanı Euclidean farklar kullanılarak Türkiye deki coğrafi bölgeler iibariyle KBD GSYİH sekörlerinin küelenişi (987 yılı fiyalarıyla 000 yılı değerleri) Ta bağlanı eoduna göre ilk önce birleşirilen sekörler Mali Kuruluşlar ve Serbes Meslek Sekörleridir (A Küesi). İkinci erebede birleşirilen sekörler İnşaa ve Konu Sahiliği Sekörleridir (B Küesi). Üçüncü erebede A ve B Küeleri birleşirilişir (C Küesi). C Küesindeki sekörler, KBD GSYİH değerlerine göre zayıf sekörlerdir. Dördüncü erebede Ulaşıra ve Diğer Faaliyeler Sekörü birleşirilişir (D Küesi). Beşinci erebede D Küesi ile Tarı Sekörü birleşirilişir (E Küesi). C Küesi hariç, E Küesindeki diğer sekörler KBD GSYİH değerlerine göre Türkiye oralaası civarındaki sekörlerdir. Alıncı erebede C küesi ile E Küesi birleşirilişir (F Küesi). Yedinci erebede Sanayi ve Ticare Sekörleri birleşirilişir (G Küesi). Bu küedeki sekörler KBD GSYİH değerlerine göre en gelişiş sekörlerdir. Nihaye sekizinci erebede F Küesi ile G Küesi birleşirilişir (H Küesi). Şekil 8 deki dendogra eşlenik gru oralaası eoduna göre Türkiye deki coğrafi bölgeler iibariyle GSYİH oluşuran sekörlerin küelenişini göserekedir. Eşlenik-gru oralaası eoduna göre ilk önce birleşirilen sekörler Mali Kuruluşlar ve Serbes Meslek Sekörleridir (A Küesi). İkinci erebede birleşirilen sekörler İnşaa ve Konu Sahiliği Sekörleridir (B Küesi). Üçüncü erebede A ve B Küeleri birleşirilişir (C Küesi). Dördüncü erebede C Küesi ile Diğer Faaliyeler birleşirilişir (D Küesi). D küesindeki sekörler KBD GSYİH değerlerine göre en zayıf sekörlerdir. Beşinci erebede Tarı ile Ulaşıra Sekörü birleşirilişir (E Küesi). E Küesindeki sekörler KBD GSYİH değerlerine göre oralaa erafındaki sekörlerdir. Alıncı erebede D küesi ile E Küesi birleşirilişir (F küesi). Yedinci erebede Ticare ve Sanayi Sekörü birleşirilişir (G Küesi). G küesindeki sekörler KBD GSYİH değerlerine göre Türkiye oralaasının üzerindeki sekörlerdir. Nihaye sekizinci erebede F Küesi ile G Küesi birleşirilişir (H Küesi).

14 -4- Tarı Ulaşıra İnşaa Konu S. Mali Kur. S. Meslek Diğer F. Sanayi Ticare 0 e e 3e 4e 5e 6e 7e Eşlenik-Gru Oralaası Kareli Euclidean Uzaklıkları Şekil 8: Eşlenik-gru oralaası Euclidean farkları kullanılarak Türkiye deki coğrafi bölgeler iibariyle KBD GSYİH yı oluşuran sekörlerin küelenişi (987 yılı fiyalarıyla 000 yılı değerleri) Şekil 9 daki dendogra eşlenik gru erkezi eoduna göre Türkiye deki coğrafi bölgeler iibariyle GSYİH oluşuran sekörlerinin küelenişini göserekedir. Mali Kur. S. Meslek İnşaa Konu S. Diğer F. Tarı Ulaşıra Sanayi Ticare Eşlenik-Gru Merkezi Küelee Sırası (Kareli Euclidean Uzaklıklar Tekdüze Değildir) Şekil 9: Eşlenik-gru erkezi eoduna göre Kareli Euclidean Uzaklıklar kullanılarak Türkiye deki coğrafi bölgeler iibariyle KBD GSYİH yı oluşuran sekörlerin küelenişi (987 yılı fiyalarıyla 000 yılı değerleri) Eşlenik-gru erkezi eoduna göre ilk önce birleşirilen sekörler Mali Kuruluşlar ve Serbes Meslek Sekörleridir (A Küesi). İkinci erebede birleşirilen sekörler İnşaa ve Konu Sahiliği Sekörleridir (B Küesi). Üçüncü erebede A ve B Küeleri

15 -5- birleşirilişir (C Küesi). Dördüncü erebede C Küesi ile Diğer Faaliyeler birleşirilişir (D Küesi). D küesindeki sekörler, KBD GSYİH değerlerine göre en zayıf sekörlerdir. Beşinci erebede Tarı ve Ulaşıra Sekörleri birleşirilişir (E Küesi). E küesindeki sekörler, KBD GSYİH değerlerine göre Türkiye oralaası civarındaki sekörlerdir. Alıncı erebede D küesi ile E Küesi birleşirilişir (F küesi). Yedinci erebede Ticare ve Sanayi Sekörleri birleşirilişir (G Küesi). G Küesindeki sekörler, KBD GSYİH değerlerine göre Türkiye oralaasının üzerindeki sekörlerdir. Nihaye sekizinci erebede F küesi ile G Küesi birleşirilişir (H Küesi). Şekil 0 daki dendogra Ward eoduna göre Türkiye deki coğrafi bölgeler iibariyle GSYİH oluşuran sekörlerinin küelenişini göserekedir. Tarı Ulaşıra İnşaa Konu S. Diğer F. Mali Kur. S. Meslek Sanayi Ticare 0 5e e,5e e,5e Ward Meoduna Göre Kareli Euclidean Uzaklıkları Şekil 0: Ward eoduna göre Kareli Euclidean Bağlanı Uzaklıkları kullanılarak Türkiye deki coğrafi bölgeler iibariyle KBD GSYİH yı oluşuran sekörlerin küelenişi (987 yılı fiyalarıyla 000 yılı değerleri) Ward eoduna göre ilk önce birleşirilen sekörler Mali Kuruluşlar ve Serbes Meslek Sekörleridir (A Küesi). İkinci erebede birleşirilen sekörler İnşaa ve Konu Sahiliği Sekörleridir (B Küesi). Üçüncü erebede B Küesi ile Diğer Faaliyeler sekörü birleşirilişir (C Küesi). Dördüncü erebede A Küesi ile C Küesi birleşirilişir (D Küesi). D küesindeki sekörler, KBD GSYİH değerlerine göre en zayıf sekörlerdir. Beşinci erebede Tarı ve Ulaşıra Sekörü birleşirilişir (E Küesi). Alıncı erebede D Küesi ile E küesi birleşirilişir (F küesi). Yedinci erebede Ticare ve Sanayi Sekörleri birleşirilişir (G Küesi). G Küesindeki sekörler, KBD GSYİH değerlerine göre Türkiye oralaasının üzerindeki sekörlerdir. Nihaye sekizinci erebede F küesi ile G Küesi birleşirilişir (H Küesi). Bulunan sonuçlar arasında öneli farklılıklar vardır. Mesela bir eoda göre zayıf sekörler arasında görülen bir sekör başka bir küelee eoduna göre Türkiye oralaası civarında görülebilekedir. Hiçbir eo ek başına uarlı bir sonuç vereişir. Bu sebele beş eoan üç veya daha fazlasının uzlaşıkları sonuçların genelleşirilesi gereklidir.

16 -6- V. Sekörlerin ve Coğrafi Bölgelerin KBD GSYİH Değerlerine Göre İki-Yönlü Küelee Meoduyla Grulanası Şekil deki iki-yönlü grafik, KBD GSYİH değerlerine göre Türkiye deki coğrafi bölgelerin ve sekörlerin küelenişini göserekedir. Akdeniz Bölgesinde zayıf sekörler İnşaa, Konu Sahiliği, Mali Kuruluşlar ve Serbes Meslek Sahiliğidir. Bunu Sırasıyla Diğer Faaliyeler ve Ulaşıra Sekörü izleekedir. Dördüncü küede Tarı ve Sanayi Sekörleri vardır. Bu bölgede KBD GSYİH da en büyük ay Ticare Seköründen gelir. Karadeniz Bölgesinde de zayıf sekörler İnşaa, Konu Sahiliği, Mali Kuruluşlar ve Serbes Meslek Sahiliğidir. Bu küeyi Diğer Faaliyeler izleekedir. Üçüncü küede Tarı, Ticare ve Ulaşıra Sekörleri yer alakadır. Bu bölgede KBD GSYİH da en büyük ay Sanayi Seköründen gelir. Doğu Anadolu Bölgesinde zayıf sekörler Diğer Faaliyeler, İnşaa, Konu Sahiliği, Ulaşıra, Mali Kuruluşlar ve Serbes Meslek Sahiliğidir. Bunu Tarı, Sanayi ve Ticare Sekörlerinin oluşurduğu küe izleekedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde zayıf sekörler Diğer Faaliyeler, İnşaa, Konu Sahiliği, Mali Kuruluşlar ve Serbes Meslek Sahiliğidir. Bunu Sanayi, Ticare ve Ulaşıra Sekörlerinin oluşurduğu küe izleekedir. Bu bölgede KBD GSYİH da en büyük ay Tarı Seköründen gelir. Ege Bölgesinde zayıf sekörler İnşaa, Mali Kuruluşlar ve Serbes Meslek Sahiliğidir. Bu küeyi Diğer Faaliyeler ve Konu Sahiliği Sekörlerinin oluşurduğu küe izleekedir. Bu küeyi küçüken büyüğe doğru sırasıyla Ulaşıra, Tarı, Ticare ve Sanayi Sekörleri izleekedir. Akdeniz Karadeniz Doğu Anadolu Güneydoğu A. Ege İç Anadolu Marara Tarı Diğer F. Sanayi İnşaa Konu S. Ulaşıra S. Meslek Ticare Mali Kur ,36,888e5,80e5 3,77e5 4,63e5 5,546e5 6,46e5 7,374e5 8,89e5 9,03e5 Şekil : Sekörlerin ve Türkiye deki Coğrafi Bölgelerin KBD GSYİH Değerlerine Göre İki- Yönlü Küelee Meoduyla Grulanası (987 yılı fiyalarıyla 000 yılı değerleri)

17 -7- İç Anadolu Bölgesinde zayıf sekörler Konu Sahiliği, Mali Kuruluşlar ve Serbes Meslek Sahiliğidir. Bu küeyi İnşaa Sekörü izleekedir. Üçüncü küede Tarı, Diğer Faaliyeler ve Ulaşıra Sekörleri vardır. Bu küenin üzerinde Sanayi Sekörü vardır. Nihaye bu bölgede KBD GSYİH da en büyük ay Ticare Seköründen gelir. Marara Bölgesinde en zayıf sekör Serbes Meslek Sahiliğidir. Bunu Tarı, Diğer Faaliye, İnşaa, Konu Sahiliği, Mali Kuruluşlar Sekörlerinin oluşurduğu küe izleekedir. Bu küenin üzerinde küçüken büyüğe doğru sırasıyla Ulaşıra, Ticare ve Sanayi Sekörleri vardır. Türkiye de Tarı Sekörüne en düşük kakı Marara ve Doğu Anadolu Bölgelerinden gelekedir. Bir üs küede Karadeniz, Güneydoğu Anadolu ve İç Anadolu Bölgeleri vardır. Tarı Sekörüne en yüksek kakı ise Akdeniz ve Ege Bölgelerinden gelir. Diğer Faaliyelere en düşük kakı Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinden gelekedir. Bir üs küede Akdeniz, Karadeniz, Ege ve Marara Bölgeleri vardır. Diğer Faaliyelere en yüksek kakı İç Anadolu Bölgesinden gelir. Sanayi Sekörüne en düşük kakı Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinden gelekedir. Bir üs küede Akdeniz, Karadeniz ve İç Anadolu Bölgeleri vardır. Sanayi Sekörüne en yüksek kakı ise küçüken büğe doğru sırasıyla Ege ve Marara Bölgelerinden gelir. İnşaa Sekörüne en düşük kakı Akdeniz, Karadeniz, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Ege Bölgelerinden gelekedir. Bir üs küede ise İç Anadolu ve Marara Bölgesi vardır. Konu Sahiliği Sekörüne en düşük kakı Akdeniz, Karadeniz, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve İç Anadolu Bölgelerinden gelekedir. Bir üs küede ise Ege ve Marara Bölgesi vardır. Ticare Sekörüne en düşük kakı Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinden gelekedir. Bu küenin üzerinde ise Karadeniz Bölgesi vardır. Bir üs küede Akdeniz ve İç Anadolu Bölgeleri vardır. Ticare Sekörüne en yüksek kakı ise küçüken büğe doğru sırasıyla Ege ve Marara Bölgelerinden gelir. Ulaşıra Sekörüne en düşük kakı Doğu Anadolu Bölgesinden gelekedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi bir üs basaakadır. Bu bölgenin üsündeki basaaka ise Akdeniz, Karadeniz, Ege ve İç Anadolu Bölgeleri vardır. Ulaşıra Sekörüne en yüksek kakı ise Marara Bölgesinden gelir. Mali Kuruluşlar Sekörüne en düşük kakı Akdeniz, Karadeniz, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Ege ve İç Anadolu Bölgelerinden gelekedir. Bir üs küede ise Marara Bölgesi vardır. Serbes Meslek Sekörüne büün bölgelerin kakısı benzer olakla beraber çok düşük seviyededir. Sonuç KBD GSYİH değerlerine göre bölgeler hiyerarşik olarak küelenirken, ek bağlanı eodu hariç diğer küelee yöneleri benzer sonuçlar verişir. Beş küelee eodu ile elde edilen sonuçlar genelleşirildiğinde KBD GSYİH değerlerine göre zayıf bölgeler Doğu Anadolu Bölgesi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesidir. Türkiye oralaası civarında olan bölgeler Karadeniz Bölgesi, Akdeniz Bölgesi ve İç Anadolu Bölgesidir. Türkiye oralaasının üzerinde olan bölgeler ise, Ege Bölgesi ve Marara Bölgesidir. KBD GSYİH değerlerine göre sekörler hiyerarşik olarak küelenirken, a bağlanı eodu hariç diğer küelee yöneleri benzer sonuçlar verişir. Beş küelee eodu ile elde edilen sonuçlar genelleşirildiğinde, KBD GSYİH değerlerine göre zayıf sekörler, Mali Kuruluşlar, Serbes Meslek Sahiliği, İnşaa, Konu Sahiliği ve Diğer Faaliye

18 -8- Sekörleridir. Türkiye oralaası civarında olan sekörler Tarı ve Ulaşıra Sekörleridir. Nihaye Türkiye oralaasının üzerinde olan sekörler Ticare ve Sanayi Sekörleridir. İki yönlü küelee ekniğinde ise yukarıdakilere ilave olarak Hangi bölgeden hangi sekörün KBD GSYİH da ne ölçüde ay sahibi olduğu da görülekedir. KBD GSYİH nın oluşasında en yüksek ay Marara Bölgesinin Sanayi Seköründen gelir (Birincil Bölgesel Sekör). Daha sonra Ege bölgesinin Sanayi Sekörü ve Marara Bölgesinin Ticare Sekörü gelir (İkincil Bölgesel Sekörler). Bu küeden sonra Ege Bölgesinin Ticare Sekörü gelir (Üçüncül Bölgesel Sekör). Bunu izleyen küe Akdeniz ve İç Anadolu Bölgelerinin Ticare Sekörleridir (Dördüncül Bölgesel Sekörler). Sonraki küe Akdeniz Bölgesinin Tarı ve Sanayi Sekörü, Karadeniz Bölgesinin Sanayi Sekörü, Ege Bölgesinin Tarı Sekörü, İç Anadolu Bölgesinin Sanayi Sekörü ve Marara Bölgesinin Ulaşıra Sekörünün oluşurduğu küedir (Beşincil Bölgesel Sekörler). Alıncı küedeki al sekörler, Akdeniz Bölgesinin Ulaşıra Sekörü, Karadeniz Bölgesinin Tarı, Ticare ve Ulaşıra Sekörleri, Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Tarı Sekörü, Ege Bölgesinin Ulaşıra Sekörü, İç Anadolu Bölgesinin Tarı, Diğer Faaliyeler ve Ulaşıra Sekörleridir (Alıncıl Bölgesel Sekörler). Yedinci küede Akdeniz Bölgesinin Diğer Faaliyeler Sekörü, Karadeniz Bölgesinin Diğer Faaliyeler Sekörü, Doğu Anadolu Bölgesinin Tarı, Sanayi ve Ticare Sekörleri, Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Sanayi, Ticare ve Ulaşıra Sekörleri, Ege Bölgesinin Diğer Faaliyeler ve Konu Sahiliği Sekörleri, İç Anadolu Bölgesinin İnşaa Sekörü, Marara Bölgesinin Tarı, Diğer Faaliyeler, İnşaa, Konu Sahiliği ve Mali Kuruluşlar Sekörleri yer alır (Yedincil Bölgesel Sekörler). Diğer bölgesel sekörler KBD GSYİH da en düşük aya sahi sekörlerdir (Sekizincil Bölgesel Sekörler). Kaynaklar Aldenderfer, Mark S., Roger K. Blashfield (986), Cluser Analysis, Sage Publicaions, Beverly Hills. Anderberg, Michael R. (973), Cluser Analysis for Alicaions, Acadeic Press, New York. Dornbusch, R. ve S. Fischer (998), Makroekonoi, Birinci Bası, Çeviri, McGraw-Hill Akadei Orak Yayını, İsanbul. Fisher, Waler Duer (969), Clusering and Aggregaion in Econoics, Johns Hokins Pres, Baliore. Güler, Fazıl (999), Hiyerarşik Küelee Analizi ve Bir Uygulaa, İsanbul. Gower, J. C. (967), A Coarison of Soe Mehods of Cluser Analysis, Bioerics, Vol: 3, No: 4, Hair, Jr. J. F., R. E. Anderson, R. L. Taha, W. C. Black (998), Mulivariae Daa Analysis, Prenice-Hall, Uer Saddle River, New Jersey. Harigan, John A. (975), Clusering Algorihs, Wiley, New York. Lance, G. N., W. T. Willias (967), A General Theory of Classificaory Soring Sraegies. Hierarchical Syses, Cou. Journal, Vol: 9, No: 4, Lorr, Maurice (993), Cluser Analysis for Social Scieniss, Jossey-Bass, San Francisco. Miyaoo, Sadaakio (990), Fuzzy Ses in Inforaion Rerieval and Cluser Analysis, Kluwer Acadeic Publishers, Dordrech-Boson. Jain, Anil K. (988), Algorihs for Clusering Daa, Prenice-Hall, Englewood Cliff. Johnson, Richard A., Dean W. Wichern (999), Alied Mulivariae Saisical Analysis, Fourh Edion, Prenice Hall, Uer Saddle River, New Jersey. Özürk, İrfan (999), N < P Boyulu Biyolojik Verilerde Farklı Küelee Yönelerinin Karşılaşıralı Olarak İncelenesi, Harran Üniversiesi Sosyal Bililer Ensiüsü, Yayınlanaış Dokora Tezi, Şanlıurfa. T.C. Başbakanlık Devle İsaisik Ensiüsü (00), İllere Göre Gayri Safi Yuriçi Hasıla, Türkiye, 000, DİE Yayınları, Yayın No: 58, Ankara. T.C. Başbakanlık Devle Planlaa Teşkilaı (003), İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonoik Gelişişlik Sıralaası, DPT Yayını, Yayın No:67, Ankara.

19 -9- T.C. Başbakanlık Devle İsaisik Ensiüsü (003), İller ve Bölgeler İibariyle Gayri Safi Yuriçi Hasıladaki Gelişeler ( ), DİE Yayınları, Ankara. Sneah, Peer H. A., Rober R. Sokal (973), Nuerical Taxonoy: The Princiles and Pracice of Nuerical Classificaion, W. H. Freean and Coany, San Francisco. Okay, Erkan (00), Konenjans Tablolarından Elde Edilen İlişki Ölçüleri, Akif Yayınevi, Erzuru. Okay, Erkan (00), Doğu Anadolu Projesi Kasaındaki İllerin GSYİH Değerlerine Göre Hiyerarşik Küelee Analizleriyle Grulanası, Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bililer Dergisi, Cil: 5, Sayı: 3-4, Ünsal, Erdal M. (004), Makroikisa, Genişleiliş 5. Bası, Turhan Kiaevi, Ankara. Ward, Jr. J. H. (963), Hierarchical Grouing o Oiise an Objecive Funcion, Journal of The Aerican Saisical Associaion, Vol: 58, Wishar, D. (969), An Algorih for Hierarchical Classificaion, Bioerics, Vol:, No:, Zuan, Jure (98), Clusering of Large Daa Ses, Research Sudies Pres, New York. h://ekuu.d.gov.r/ekonoi/akro/yukselez/odeeler.dfiyükselermakro Ekonoik Hesalar ve Ödeeler Dengesi. h://sunsie.univie.ac.a/exbooks/saisics/scluan.hl#wo h://singlerow.co/src/as/guideoadvanalyics.as?sg=wj h:// /search?=cache:irgivvfj_ej:www.geociies.co/arha_indica/cluser.df+%woway+joining%&hl=r

KİŞİ BAŞINA DÜŞEN GSYİH DEĞERLERİNE GÖRE TÜRKİYE DEKİ COĞRAFİ BÖLGELERİN VE GSYİH YI OLUŞTURAN SEKTÖRLERİN KÜMELENMESİ

KİŞİ BAŞINA DÜŞEN GSYİH DEĞERLERİNE GÖRE TÜRKİYE DEKİ COĞRAFİ BÖLGELERİN VE GSYİH YI OLUŞTURAN SEKTÖRLERİN KÜMELENMESİ KİŞİ BAŞINA DÜŞEN GSYİH DEĞERLERİNE GÖRE TÜRKİYE DEKİ COĞRAFİ BÖLGELERİN VE GSYİH YI OLUŞTURAN SEKTÖRLERİN KÜMELENMESİ Muammer YAYLALI * Erkan OKTAY ** Yusuf AKAN *** Öze: Bu çalışmanın eorik kısmında

Detaylı

Tıp Fakülteleri ve Eğitim ve Araştırma Hastaneleri Uzmanlık Öğrencilerinin Dağılımı ile ilgili örnekler

Tıp Fakülteleri ve Eğitim ve Araştırma Hastaneleri Uzmanlık Öğrencilerinin Dağılımı ile ilgili örnekler Tıp Faküleleri ve Eğii ve Araşıra Hasaneleri Uzanlık Öğrencilerinin Dağılıı ile ilgili örnekler Avrupa Ülkelerinde ve Türkiye de 100000 Kişiye Düşen Heki Sayısı Prof Dr Mehe Ali MALAS İzir Kaip Çelebi

Detaylı

The Impact of Custom Union on the Foreign Trade of Between Turkey and EU (15)

The Impact of Custom Union on the Foreign Trade of Between Turkey and EU (15) GOÜ. Ziraa Fakülesi Dergisi, 7, 4 (), 43-49 Gürük Birliğinin Türkiye nin Avrupa Birliği (5) İle Dış Ticarei Üzerine Ekileri Orhan Gündüz Keal Esengün - Tarı İl Müdürlüğü, Proje ve İsaisik Şubesi, Malaya

Detaylı

İşlee Fakülesi Dergisi, Cil, Sayı 2, 200, 8-7 BÜTÜLEŞİK ÜRETİM PLALAMASIDA ETKİLEŞİMLİ OLABİLİRLİKÇİ DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODELİ VE BİR UYGULAMA Ayşegül TUŞ IŞIK*, Muhsin ÖZDEMİR** ÖZET Büünleşik Ürei

Detaylı

Türkiye de Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının Temel Belirleyicileri: 1990-2006 Dönemine Đlişkin Ekonometrik Analiz

Türkiye de Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının Temel Belirleyicileri: 1990-2006 Dönemine Đlişkin Ekonometrik Analiz Türkiye de Doğrudan Yabancı Seraye Yaırılarının Teel Belirleyicileri: 199-26 Döneine Đlişkin Ekonoerik Analiz Recep TARI Hanife BIDIRDI Öze: Bu çalışanın eel aacı, 199-26 döneine ilişkin Türkiye de doğrudan

Detaylı

TÜRKİYE DE PARA TALEBİNİN İSTİKRARI VE SINIR TESTİ YAKLAŞIMIYLA ÖNGÖRÜLMESİ: 1985 2006

TÜRKİYE DE PARA TALEBİNİN İSTİKRARI VE SINIR TESTİ YAKLAŞIMIYLA ÖNGÖRÜLMESİ: 1985 2006 16 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bililer Fakülesi Dergisi, Sayı: 3, Ocak-Haziran 8, ss.15-46 TÜRKİYE DE PARA TALEBİNİN İSTİKRARI VE SINIR TESTİ YAKLAŞIMIYLA ÖNGÖRÜLMESİ: 1985 6 ÖZ Halil ALTAŞ *

Detaylı

Yükseköğretimin Büyümeye Etkisi: Eşbütünleşme Analizi The Effect of Higher Education on Growth: A Cointegration Analysis

Yükseköğretimin Büyümeye Etkisi: Eşbütünleşme Analizi The Effect of Higher Education on Growth: A Cointegration Analysis SESSION 2B: Kalkına 323 Yükseköğreiin Büyüeye Ekisi: Eşbüünleşe Analizi The Effec of Higher Educaion on Growh: A Coinegraion Analysis Ass. Prof. Dr. Mura Musafa Kuluürk (Çankırı Karaekin Universiy, Turkey)

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 193

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 193 C.Ü. İkisadi ve İdari Bililer Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 21 193 TÜRKİYE DE KONSOLİDE BÜTÇE AÇIKLARIYLA-İÇ BORÇLANMA FAİZ ORANLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ 1 Osan PEKER * ve Yasin ACAR **

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

BİR İMALAT ŞİRKETİNİN İYİLEŞTİRME PROJESİ SEÇİMİNDE BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİNİN UYGULANMASI

BİR İMALAT ŞİRKETİNİN İYİLEŞTİRME PROJESİ SEÇİMİNDE BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİNİN UYGULANMASI Süleyan Deirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bililer Fakültesi Dersi Y.05, C.0, S.3, s.39-340. Suleyan Deirel University The Journal of Faculty of Econoics and Adinistrative Sciences Y.05, Vol.0, No.3,

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

DOLAR/EURO PARİTESİNİN TÜRKİYE NİN İHRACATINA ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ

DOLAR/EURO PARİTESİNİN TÜRKİYE NİN İHRACATINA ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ Niğde Üniversiesi İ.İ.B.F Dergisi, 1, Cil:3, Sayı:, s.16-118. 16 DOLAR/EURO PARİTESİNİN TÜRKİYE NİN İHRACATINA ETKİSİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ Ce SAATCİOĞLU * Orhan KARACA ** ÖZET Türkiye ihracaını ağırlıklı

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ

ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ The Journal of Acadeic Social Science Studies International Journal of Social Science Volue 6 Issue 3, p. 1217-1230, March 2013 ALMANCA ÖĞRETİMİNDE ÖĞRETMEN KILAVUZ KİTAPLARININ ÖNEMİ THE SIGNIFICANCE

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI

GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI GEFRAN PID KONTROL CİHAZLARI GENEL KONTROL YÖNTEMLERİ: ON - OFF (AÇIK-KAPALI) KONTROL SİSTEMLERİ: Bu eknik en basi konrol ekniğidir. Ölçülen değer (), se değerinin () üzerinde olduğunda çıkış sinyali açılır,

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

Şekil 5: Doğru akım motoru modeli

Şekil 5: Doğru akım motoru modeli 3. SĐSTEMĐN MODELLENMESĐ Sisein odellenesi esnasında sisee asaak gerili girişleri uygulanış ve sisein hız cevaına ilişkin grafikler paralel por yazılıı ile çizdiriliş ve incelenişir. Moorun eylesiziğini

Detaylı

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey ISSN:136-3111 e-journal of New World Sciences Academy 212, Volume: 7, Number: 1, Aricle Number: 3A47 NWSA-PHYSICAL SCIENCES Received: December 211 Ayhan Toçu Acceed: January 212 Fahrein Arslan Series :

Detaylı

1) Çelik Çatı Taşıyıcı Sisteminin Geometrik Özelliklerinin Belirlenmesi

1) Çelik Çatı Taşıyıcı Sisteminin Geometrik Özelliklerinin Belirlenmesi 1) Çelik Çaı Taşıyıcı Siseminin Geomerik Özelliklerinin Belirlenmesi 1.1) Aralıklarının Çaı Örüsüne Bağlı Olarak Belirlenmesi Çaı örüsünü aşıyan aşıyıcı eleman aşık olarak isimlendirilir. Çaı sisemi oplam

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

Zamanla Değişen Alanlar ve Maxwell Denklemleri

Zamanla Değişen Alanlar ve Maxwell Denklemleri Zamanla Değişen Alanlar e Maxwell Denklemleri lekrik e Manyeik Kue ir elekrik alan içerisine küçük bir q es yükü yerleşirildiğinde, q nun konumunun fonksiyonu olan bir elekrik kuei oluşur F e F m q Manyeik

Detaylı

GERİ ÖDEMELERİN VE KİRA ÖDEMELERİNİN PARÇALI GEOMETRİK DEĞİŞİMLİ OLDUĞU ORTAKLIĞA DAYALI KONUT FİNANSMANI MODELİ

GERİ ÖDEMELERİN VE KİRA ÖDEMELERİNİN PARÇALI GEOMETRİK DEĞİŞİMLİ OLDUĞU ORTAKLIĞA DAYALI KONUT FİNANSMANI MODELİ Süleyan Deirel Üniversiesi İisadi ve İdari Bililer Faülesi Dergisi Y C7 S3 s475-484 Suleyan Deirel Universiy The Journal of Faculy of conoics and Adinisraive Sciences Y Vol7 No3 pp475-484 GRİ ÖDRİN V KİRA

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ

İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ T. C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANA BİLİM DALI İÇSEL BÜYÜME VE TÜRKİYE DE İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN AMPİRİK ANALİZİ DOKTORA TEZİ DANIŞMAN YRD.DOÇ. DR. AHMET AY HAZIRLAYAN

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

Türkiye de Ulaştırma Hizmetleri Endeksi. Transportation Services Index for Turkey

Türkiye de Ulaştırma Hizmetleri Endeksi. Transportation Services Index for Turkey Türkiye de Ulaşırma Hizmeleri Endeksi Muheşem KAYNAK * ve Merer MERT ** ÖZET Ulaşırma sekörünün önemli bir bileşeni aşımacılık faaliyeleridir. Taşımacılık faaliyeleri ise ürev alep nieliğinde olduğundan

Detaylı

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi 8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi SPSS Projec: Airline Passengers daa se is used for various analyses in his online raining workshop, which includes: Times series analysis [building ARIMA models] Proje:

Detaylı

KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 16 (27): 87-103, 2014 ISSN: 2147-7833, www.kmu.edu.tr

KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 16 (27): 87-103, 2014 ISSN: 2147-7833, www.kmu.edu.tr 29 KMÜ Sosyal ve Ekonoik Araştıralar Dergisi 16 (27): 87-103, 2014 ISSN: 2147-7833, www.ku.edu.tr Karaanoğlu Mehetbey Üniversitesi (KMÜ) Öğrencilerinin Barına Sorunlarının Tespiti ve Değerlendirilesi *

Detaylı

ÇELİK KAFES SİSTEM TASARIMI DERS NOTLARI

ÇELİK KAFES SİSTEM TASARIMI DERS NOTLARI BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÇELİK KAFES SİSTEM TASARIMI DERS PLANI KONULAR 1. Çelik Çaı Siseminin Geomerik Özelliklerinin Belirlenmesi 1.1 Aralıklarının

Detaylı

YARIİLETKEN IŞIN VERİCİLERİN BAĞLANTI ŞEKİLLERİ VE BESLEME ÇEŞİTLERİ

YARIİLETKEN IŞIN VERİCİLERİN BAĞLANTI ŞEKİLLERİ VE BESLEME ÇEŞİTLERİ ludağ Üniversiesi Mühendislik-Miarlık Fakülesi ergisi, il 0, Sayı, 005 YARİETKEN ŞN VERİİERİN BAĞANT ŞEKİERİ VE BESEME ÇEŞİTERİ Eldar MSAYEV Öze:Makalede yarıileken ışın vericilerin bağlanı şekilleri ve

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 33, Ağustos 2012 67

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 33, Ağustos 2012 67 Dulupınar Üniversitesi Sosyal Bililer Dergisi, Sayı 33, Ağustos 2012 67 TÜRKİYE DE PARA TALEBİ İSTİKRARLILIĞININ TESTİ: KAYAN PENCERELERDE SINIR TESTİ YAKLAŞIMI Veli Yılancı, Arş.Grv., İstanbul Üniversitesi,

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI TERS PERSPEKTİF DÖNÜŞÜM İLE YÜZEY DOKUSU ÜRETİMİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI TERS PERSPEKTİF DÖNÜŞÜM İLE YÜZEY DOKUSU ÜRETİMİ İANBUL İCARE ÜNİERİEİ BİLGİAAR MÜHENDİLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİAAR İEMLERİ LABORAUARI ER PERPEKİF DÖNÜŞÜM İLE ÜZE DOKUU ÜREİMİ Bu deneyde, genel haları ile herhangi bir yüzeye bir dokunun kopyalanması üzerinde

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

SESSION 1. Ahmet Kamacı (Artvin Çoruh University, Turkey) Yener Oğan (Artvin Çoruh University, Turkey) Abstract

SESSION 1. Ahmet Kamacı (Artvin Çoruh University, Turkey) Yener Oğan (Artvin Çoruh University, Turkey) Abstract SESSION 1 Turiz Gelirlerinin Ekonoik Büyüe Üzerine Etkileri: Panel Eşbütünleşe ve Nedensellik Analizi The Affects of Touris Revenues on Econoic Growth: A Panel Cointegration and Causality Analysis Ahet

Detaylı

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10 econsor www.econsor.eu Der Open-Access-Publikaionsserver der ZBW Leibniz-Informaionszenrum Wirschaf he Open Access Publicaion Server of he ZBW Leibniz Informaion Cenre for Economics Alp, Elcin Aykac Working

Detaylı

İş Akış Çizelgeleme Problemi Üzerinde NEH, FRB3 ve FRB4 Sezgisellerinin Karşılaştırılması

İş Akış Çizelgeleme Problemi Üzerinde NEH, FRB3 ve FRB4 Sezgisellerinin Karşılaştırılması Akadeik Bilişi 0 - XII. Akadeik Bilişi Konferansı Bildirileri 0-2 Şubat 200 Muğla Üniversitesi İş Akış Çizelgelee Problei Üzerinde NEH, FRB3 ve FRB4 Sezgisellerinin Karşılaştırılası Muaz Salih Kurnaz,

Detaylı

TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ

TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ TAM KLİMA TESİSATI DENEYİ. AMAÇ Klia sistelerini sınıflandırarak, tipik bir klia tesisatında kullanılan eleanların incelenesi, yaz ve kış kliasına etki eden paraetrelerin deneysel ve teorik olarak gözlenesidir.

Detaylı

Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Literatür Taraması

Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Literatür Taraması Eş Zamanlı Yazılımlarda Güvenilirlik Analizi : Lieraür Taraması Erku Tekeli Çukurova Üniversiesi, Kozan Meslek Yüksekokulu, Adana eekeli@cu.edu.r Öze: Son yıllarda yüksek başarımlı hesaplamalara olan ihiyaçlar

Detaylı

DIŞ TİCARETİN SERBESTLEŞMESİ ve EKONOMİK BÜYÜME

DIŞ TİCARETİN SERBESTLEŞMESİ ve EKONOMİK BÜYÜME Cilt, Sayı 1, 1 ISSN: 139-8 (Online) DIŞ TİCARETİN SERBESTLEŞMESİ ve EKONOMİK BÜYÜME Aslı YENIPAZARLI Adnan Menderes Üniversitesi Nazilli İ.İ.B.F. İktisat Bölüü İsabeyli Yerleşkesi- Nazilli E-posta: ayenipazarli@adu.edu.tr

Detaylı

TERS PARA İKAMESİ SÜRECİ VE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Burak DARICI Balıkesir Üniversitesi, Bandırma İİBF burakdarici02@hotmail.

TERS PARA İKAMESİ SÜRECİ VE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Burak DARICI Balıkesir Üniversitesi, Bandırma İİBF burakdarici02@hotmail. Doğuş Üniversiesi Dergisi, 1 (1) 9, 1-117 TERS PARA İKAMESİ SÜRECİ VE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI: TÜRKİYE ÖRNEĞİ REVERSE CURRENCY SUBSTITUTION PROCESS AND EXCHANGE RATE VOLATILITY: THE TURKISH CASE H. Mehe TAŞÇI

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU. TARTIŞMA METNİ 2005/14 http ://www.tek. org.tr

TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU. TARTIŞMA METNİ 2005/14 http ://www.tek. org.tr TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 5/14 hp ://www.ek. org.r TÜRKİYE DE FAİZ ORANI İLE DÖVİZ KURU ARASINDAKİ İLİŞKİ:FAİZLERİN DÜŞÜRÜLMESİ KURLARI YÜKSELTİR Mİ? Orhan Karaca Eki, 5 TÜRKİYE DE FAİZ ORANI

Detaylı

ÖĞRENCİLERİN SOSYAL ETKİNLİKLERE KATILIMLARININ KONUŞMA BECERİLERİNİ GELİŞTİRMEYE ETKİSİ * ÖZET

ÖĞRENCİLERİN SOSYAL ETKİNLİKLERE KATILIMLARININ KONUŞMA BECERİLERİNİ GELİŞTİRMEYE ETKİSİ * ÖZET - Inernaional Periodical For The Languages, Lieraure and Hisory of Turkish or Turkic,. 967-978, ANKARA-TURKEY ÖĞRENCİLERİN SOSYAL ETKİNLİKLERE KATILIMLARININ KONUŞMA BECERİLERİNİ GELİŞTİRMEYE ETKİSİ *

Detaylı

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısalmalar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1Bu Tebliğ, 4628 sayılı

Detaylı

Sulamada Kullanılan Santrifüj Pompalarda Kavitasyon Karakteristiklerinin Belirlenmesi*

Sulamada Kullanılan Santrifüj Pompalarda Kavitasyon Karakteristiklerinin Belirlenmesi* Tarısal Mekanizasyon 23. Ulusal Kongresi, 6-8 Eylül 2006, Çanakkale 205 Sulaada Kullanılan Santrifüj Popalarda Kavitasyon Karakteristiklerinin Belirlenesi* Tanzer Eryılaz (1) Sedat Çalışır (1) (1) S.Ü.Ziraat

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

Bilimsel Süreç Becerilerinin Ortaöğretim 10., 11., 12. Sınıf Kimya Dersi Öğretim Programlarında Temsil Edilme Durumları

Bilimsel Süreç Becerilerinin Ortaöğretim 10., 11., 12. Sınıf Kimya Dersi Öğretim Programlarında Temsil Edilme Durumları Bilisel Süreç Becerilerinin Ortaöğreti 10., 11., 12. Sınıf Kiya Dersi Öğreti Progralarında Tesil Edile Duruları Yrd. Doç. Dr. Abdullah AYDIN Ahi Evran Üniversitesi, Eğiti Fakültesi, Fen Bilgisi Öğretenliği

Detaylı

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2009, C.14, S.1 s.99-114. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2009, Vol.14,

Detaylı

İ.T.Ü. YAPISAL TASARIM VE YARIŞMA KULÜBÜ

İ.T.Ü. YAPISAL TASARIM VE YARIŞMA KULÜBÜ İ.T.Ü. YAPISAL TASARIM VE YARIŞMA KULÜBÜ 4. METRAJ - MALİYET YARIŞMASI TEKNİK ŞARTNAMESİ i İÇİNDEKİLER ÖZET... iii 1. HESAP ADIMLARI... 1 2. DEĞERLENDĠRME... 1 3. YARIġMAYA KATILIM KOġULLARI... 2 4. EK-1...

Detaylı

11. Üretim Bölgeleri Yönünden Karşılaştırma ve Değerlendirme

11. Üretim Bölgeleri Yönünden Karşılaştırma ve Değerlendirme 11. Üreti Bölgeleri Yönünden Karşılaştıra ve Değerlendire Üreti bölgeleri yönünden tuz üreti ve tüketii ile ilgili yapacağıız kısa bir çözülee ile, gelecekteki üreti stratejisine ilişkin birtakı ipuçları

Detaylı

Ege University Working Papers in Economics 2006 http://www.iibf.ege.edu.tr/economics/tartisma

Ege University Working Papers in Economics 2006 http://www.iibf.ege.edu.tr/economics/tartisma Ege Universiy Working Papers in Economics 2006 hp://www.iibf.ege.edu.r/economics/arisma İZMİR KÜÇÜK, ORTA VE BÜYÜK ÖLÇEKLİ İMALAT SANAYİNDE ÜRETİM ETKİNLİĞİ VE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ANALİZİ Eruğrul

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Paukkale Üniversitesi Mühendislik Bilileri Dergisi Paukkale University Journal of Engineering Sciences ÇOK KRİTERLİ ABC ANALİZİ PROBLEMİNE FARKLI BİR BAKIŞ AÇISI: BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ - İDEAL

Detaylı

13 Hareket. Test 1 in Çözümleri. 4. Konum-zaman grafiklerinde eğim hızı verir. v1 t

13 Hareket. Test 1 in Çözümleri. 4. Konum-zaman grafiklerinde eğim hızı verir. v1 t 3 Hareke Tes in Çözümleri X Y. cisminin siseme er- diği döndürme ekisi 3mgr olup yönü saa ibresinin ersinedir. cisminin siseme erdiği döndürme ekisi mgr olup yönü saa ibresi yönündedir. 3mgr daha büyük

Detaylı

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY Journal of Yasar Universiy 22 26(7) 4392-444 TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY M. Ali Bilginoğlu

Detaylı

FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONUNUN TESPİTİNDE YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN KULLANIMI

FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONUNUN TESPİTİNDE YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN KULLANIMI FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONUNUN TESPİTİNDE YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN KULLANIMI ÖZET Yrd.Doç.Dr. Güray KÜÇÜKKOCAOĞLU 1 Yrd.Doç.Dr. Yasemin KESKİN BENLİ 2 Dr. Cemal KÜÇÜKSÖZEN 3 nun espiinde sıklıkla kullanılan

Detaylı

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ BANKA KREDİ PORTFÖLERİNİN ÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAANAN ALTERNATİF BİR ÖNTEM ÖNERİSİ K. Bau TUNA * ÖZ Ödememe riski banka kredilerini ve bankaların kredi porföylerini ekiler.

Detaylı

Harita Projeksiyonları

Harita Projeksiyonları Aziutal rojeksiyonlar Harita rojeksiyonları Bölü : Aziutal rojeksiyonlar Doç.Dr. İ. Öztuğ BİLDİRİCİ rojeksiyon yüzeyi düzledir. Noral, transversal ve eğik konulu olarak uygulanan aziutal projeksiyonlar,

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BÜYÜME İLE İŞSİZLİK ORANLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BÜYÜME İLE İŞSİZLİK ORANLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Ekonoetri ve İstatistik Sayı:2 2005-11-29 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BÜYÜME İLE İŞSİZLİK ORANLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Dr.

Detaylı

BÖLÜM HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI AMAÇ

BÖLÜM HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI AMAÇ BÖLÜM HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI AMAÇ Havalandıra kanallarını tasarlayabile ve fan seçiine esas olacak basınç kaybı ve debi değerlerini esaplayabile.. HAVALANDIRMA KANALLARININ TASARIMI.1. Standart

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cil:2, 2011, Sayfa 49-73) Türkiye de Elekrik Tükeimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz H. Mura Eruğrul * Öze Çalışmada Türkiye de elekrik ükeimi büyüme ilişkisi 1998Ç1-2011Ç3

Detaylı

Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (32) 2015, 53-65

Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (32) 2015, 53-65 Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (32) 2015, 53-65 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİ İÇİN YENİ BİR MODEL: ARAÇ VE HİZMET ROTALAMA PROBLEMİ (AHRP) VE AMPİRİK UYGULAMASI A NEW MODEL FOR OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY

Detaylı

Kamu Borçlanması, Sermaye Stoku ve Tüketim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli

Kamu Borçlanması, Sermaye Stoku ve Tüketim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli Kamu Borçlanması, Sermaye Soku ve Tükeim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli Kamu Borçlanması, Sermaye Soku ve Tükeim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli İler ÜNLÜKAPLAN

Detaylı

AB nin Yaşlı Lokomotifi FransAlmanya (FA): Genç Türkiye Vagonunu Çekebilir mi? Lokomotif-Vagon Denklemi İRFAN KALAYCI İnönü Üniversitesi İİBF İktisat Bölümü TUNAECS-IKV KONFERANSI Yeditepe Üniversitesi-İstanbul

Detaylı

Karayolları Genel Müdürlüğü Sanat Yapıları Daire Başkanlığı Tüneller Şubesi Müdürlüğü OCAK 2013

Karayolları Genel Müdürlüğü Sanat Yapıları Daire Başkanlığı Tüneller Şubesi Müdürlüğü OCAK 2013 Karayolları Genel Müdürlüğü Sanat Yapıları Daire Başkanlığı Tüneller Şubesi Müdürlüğü OCAK 2013 TÜNELLER ŞUBESİ MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞ AMACI 1-Yapılacak tünellerin, projelendire kriterlerini belirleek ve teknik

Detaylı

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD

TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TÜRK STNDRDI TURKISH STNDRD TS EN 552 Mar 20 ICS.150. LÜMİNYUM VE LÜMİNYUM LŞIMLRI EKSTRÜZYONL İML EDİLMİŞ TELLİK ÇUBUK/ÇUBUK, BORU VE PROFİLLER BÖLÜM 2: MEKNİK ÖZELLİKLER luminium and aluminium alloys

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

Investigation of Power Quality Impact on the Textile Factories

Investigation of Power Quality Impact on the Textile Factories Tekstil Teknolojileri Elektronik Dergisi Cilt:, No:, 009 (-) Electronic Journal of Textile Technologies ol:, No:, 009 (-) TEKNOLOJĐK ARAŞTRMALAR www.teknolojikarastiralar.co e-ssn: 09-99 (Hake Onaylı Makale)

Detaylı

harald@bilgi.edu.tr Vehbi Sinan Tunalıoğlu vst@bilgi.edu.tr 8 Kasım 2006

harald@bilgi.edu.tr Vehbi Sinan Tunalıoğlu vst@bilgi.edu.tr 8 Kasım 2006 Türkiye deki Üniversiteleri İnternet te Daha Görünür Kılan Faktörler Harald Schidbauer İstanbul Bilgi Üniversitesi İşlete Bölüü harald@bilgi.edu.tr Vehbi Sinan Tunalığlu İstanbul Bilgi Üniversitesi Bilgisayar

Detaylı

Ters Perspektif Dönüşüm ile Doku Kaplama

Ters Perspektif Dönüşüm ile Doku Kaplama KRDENİZ EKNİK ÜNİERSİESİ BİLGİSR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSR GRFİKLERİ LBORURI ers Perspekif Dönüşüm ile Doku Kaplama 1. Giriş Bu deneyde, genel haları ile paralel ve perspekif izdüşüm eknikleri, ers perspekif

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOK DEĞİŞKENLİ EŞİKSEL OTOREGRESİF MODELLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Ümran Münire KAHRAMAN DOKTORA TEZİ İsaisik Anabilim Dalı 2012 KONYA Her Hakkı Saklıdır TEZ

Detaylı

Para Politikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler. K. Azim Özdemir

Para Politikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler. K. Azim Özdemir Cenral Bank Review ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2009 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ Para Poliikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

MATEMATiKSEL iktisat

MATEMATiKSEL iktisat DİKKAT!... BU ÖZET 8 ÜNİTEDİR BU- RADA İLK ÜNİTE GÖSTERİLMEKTEDİR. MATEMATiKSEL iktisat KISA ÖZET KOLAY AOF Kolayaöf.com 0362 233 8723 Sayfa 2 içindekiler 1.ünite-Türev ve Kuralları..3 2.üniteTek Değişkenli

Detaylı

5. MODEL DENEYLERİ İLE GEMİ DİRENCİNİ BELİRLEME YÖNTEMLERİ

5. MODEL DENEYLERİ İLE GEMİ DİRENCİNİ BELİRLEME YÖNTEMLERİ 5. MODEL DENEYLEİ İLE GEMİ DİENİNİ BELİLEME YÖNTEMLEİ Gei projeinin değişik erelerinde iteatik odel deneylerine dayalı yaklaşık yöntelerle gei topla direnci e dolayııyla gei ana akine gücü belirlenektedir.

Detaylı

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU?

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? Yrd. Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Yrd. Doç. Dr. Feride Özürk

Detaylı

ETKİN ÜCRET TEORİSİ VE TÜRKİYE İMALAT SANAYİİ ÜZERİNE UYGULAMA

ETKİN ÜCRET TEORİSİ VE TÜRKİYE İMALAT SANAYİİ ÜZERİNE UYGULAMA Ekonomik Yaklaşım, Cil : 21, Sayı : 76, ss. 93-118 ETKİN ÜCRET TEORİSİ VE TÜRKİYE İMALAT SANAYİİ ÜZERİNE UYGULAMA Uğur Bülen KAYTANCI * Öze Bu çalışmada, Türkiye için uygun ücre poliikalarının nasıl olması

Detaylı

YATIRIM FONLARININ RİSK ODAKLI PERFORMANS DEĞERLEMESİ. Suat TEKER Okan Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi

YATIRIM FONLARININ RİSK ODAKLI PERFORMANS DEĞERLEMESİ. Suat TEKER Okan Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Doğuş Üniversitesi Dergisi, 9 (1) 008, 89-105 YATIRIM FONLARININ RİSK ODAKLI PERFORMANS DEĞERLEMESİ RISK BASED PERFORMANCE EVALUATION OF MUTUAL FUNDS Suat TEKER Okan Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bililer

Detaylı

İnönü Bulvarı No:27, 06490, Bahçelievler / Ankara-Türkiye hasan.tiryaki@euas.gov.tr, mehmet.bulut@euas.gov.tr. ikocaarslan@kku.edu.

İnönü Bulvarı No:27, 06490, Bahçelievler / Ankara-Türkiye hasan.tiryaki@euas.gov.tr, mehmet.bulut@euas.gov.tr. ikocaarslan@kku.edu. Termik Sanralların Konrol Sisemlerinde Teknolojik Gelişmeler ve Verimlilik Technologic Developmens on Conrol Sysems of Thermal Power Plans and Efficiency Hasan TİRYAKİ 1, Mehme BULUT 2, İlhan KOCAARSLAN

Detaylı

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ UZMANLIK TEZİ Selim DAĞLIOĞLU EKİM - 010 ANKARA T.C. KÜLTÜR

Detaylı

GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE ÇIKTI AÇIĞI

GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE ÇIKTI AÇIĞI Cenral Bank Review Vol. 11 (July 211), pp.15-28 ISSN 133-71 prin / 135-88 online 211 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE

Detaylı

ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ

ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ Şenkan ALDEMİR (*) Öze: Döviz kuru değişimlerinin TÜFE ve ÜFE bazlı yuriçi fiyalara geçiş süreci, son yıllarda üzerinde önemle durulan konulardan

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TURİZM SEKTÖRÜNDE TALEP TAHMİNİ İÇİN YAPAY SİNİR AĞLARI KULLANIMI VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ (ANTALYA

Detaylı

KUŞADASI YÖRESİ RÜZGAR VERİLERİNİN DENİZ YAPILARININ TASARIMINA YÖNELİK DEĞERLENDİRİLMESİ

KUŞADASI YÖRESİ RÜZGAR VERİLERİNİN DENİZ YAPILARININ TASARIMINA YÖNELİK DEĞERLENDİRİLMESİ KUŞADASI YÖRESİ RÜZGAR VERİLERİNİN DENİZ YAPILARININ TASARIMINA YÖNELİK DEĞERLENDİRİLMESİ Gündüz GÜRHAN Dokuz Eylül Üniversitesi, Deniz Bilileri ve Teknolojisi Enstitüsü İnciraltı/İzir E-Posta:gunduz.gurhan@deu.edu.tr

Detaylı

AĞIRLIK MERKEZİ. G G G G Kare levha dairesel levha çubuk silindir

AĞIRLIK MERKEZİ. G G G G Kare levha dairesel levha çubuk silindir AĞIRLIK MERKEZİ Bir cise etki eden yerçekii kuvvetine Ağırlık denir. Ağırlık vektörel bir büyüklüktür. Yere dik bir kuvvet olup uzantısı yerin erkezinden geçer. Cisin coğrafi konuuna ve yerden yüksekliğine

Detaylı

Stok-Akım Uyarlaması, Bütçe Açığı ve Kamu Borç Stoku Arasındaki İlişkiler: Küresel Kriz Bağlamında Avrupa Birliği Üyesi Ülkeler Üzerine Bir Analiz

Stok-Akım Uyarlaması, Bütçe Açığı ve Kamu Borç Stoku Arasındaki İlişkiler: Küresel Kriz Bağlamında Avrupa Birliği Üyesi Ülkeler Üzerine Bir Analiz Sok-Akım Uyarlaması, Büçe Açığı ve Kamu Borç Soku Arasındaki İlişkiler: Küresel Kriz Sok-Akım Uyarlaması, Büçe Açığı ve Kamu Borç Soku Arasındaki İlişkiler: Küresel Kriz Bağlamında Avrupa Birliği Üyesi

Detaylı

Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı Eğitim Fakültesi.Pamukkale Üniversitesi

Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı Eğitim Fakültesi.Pamukkale Üniversitesi PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ 2. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN BEDEN EĞİTİMİ ve OYUN DERSİNİ SAĞLIK ve SAĞLANAN OLANAKLAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRMELERİ Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK

Detaylı

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU ve TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1.Makro Ekonominin Doğuşu 12 1.1.1.Makro Ekonominin Doğuş Süreci 12 1.1.2.Mikro ve Makro Ekonomi Ayrımı 15 1.1.3.Makro Analiz

Detaylı

Renkli Fotokopi Renkli Print Siyah Beyaz Fotokopi Siyah Beyaz Print Poster Baskı Ozalit Baskı ve Kopyalama Vinil Baskı (Branda) Roll-Up Baskı +

Renkli Fotokopi Renkli Print Siyah Beyaz Fotokopi Siyah Beyaz Print Poster Baskı Ozalit Baskı ve Kopyalama Vinil Baskı (Branda) Roll-Up Baskı + Dijital Bask Çözüleri Renkli R n Fotokopi p -R Renkli n P Print n - Siyah ah B Beyaz a Fotokopi p - Siyah ah B Beyaz a P Print n Poster Ba P Baskı - O Ozalit a Ba Baskı ve K Kopyalaa p a aa - VVinil n

Detaylı

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi SESSION 3B: Ora Asya Ekonomileri 07 Azerbaycan, Kazakisan, Kırgızisan ve Türkiyede İkisadi Özgürlük ve İsihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi Prof. Dr. Ekrem Erdem (Erciyes Universiy, Turkey) Ass. Prof.

Detaylı