MENSTRÜEL SİKLUS ANOMALİLERİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MENSTRÜEL SİKLUS ANOMALİLERİ"

Transkript

1 ÜNİTE 7 MENSTRÜEL SİKLUS ANOMALİLERİ Prof. Dr. Yaşar Tayfun ALPER 7.1. MENSTRÜEL KANAMANIN MEKANİZMASI Endometriyum adı verilen, uterusun iç boşluğunu örten zarın dökülebilmesi için östrojen etkisiyle bir miktar kalınlaşmış olması gereklidir. Hiç östrojenle karşılaşmamış bir endometriumda fonksiyonel bir kanama beklenmez. Az da olsa kalınlaşmış bir endometriyumun dökülme kanaması yani menorrhea için 3 mekanizma mevcuttur: Östrojen çekilme kanaması Östrojen kırılma kanaması Progesteron çekilme kanaması Şekil 1: Endometriyumun dökülme kanaması mekanizmaları 1

2 Normal kadın siklusunda önce foliküler fazda östrojen salgılanır, yumurtlama olayını takiben korpus luteum, progesteron üretmeye başlar. Gebelik oluşmazsa progesteron üretimi sona erer ve progesteron düzeyi azalır, bu progesteron çekilmesine bağlı olarak normal menstrüel kanama gerçekleşir. Gerek östrojen hormonu gerekse progesteron hormonu ilaç olarak kullanılabilecek şekilde günlük kullanımda mevcuttur. Herhangi birisini bir süre bir kadın organizmasına verir sonra da kesersek çekilme kanaması ortaya çıkar. Aynı dozda sürekli olarak verilen östrojen bir süre sonra organizma tarafından yetersizmiş gibi algılanacağı için yine kanama gerçekleşebilir. Bu mekanizma ise östrojen kırılma kanaması olarak adlandırılır. Bu konunun anlaşılması anormal kanamaların nedenlerinin ve tedavi yollarının anlaşılması bakımından önemlidir. Eğer bir kadında adet kanaması oluyorsa, aracı mekanizma olarak ya vücudun kendi hormonları olan ya da dışarıdan verilen östrojen veya progesteronun rolü ile gerçekleşiyor demektir Menstrüel Siklus Anomali Tipleri Menstrüel siklus anomalilerini anlamak için öncelikle normal bir menstrüasyonun tanımı bilinmelidir. Normal menstrüel siklus ortalama 28 günde bir gerçekleşen, 2-5 gün süren, günde 1-2 pet miktarda olan endometriyum dökülme kanamasıdır. Bu normal siklustan sapmalar şu şekilde olabilir: Şekil 2: Anormal uterin kanamaların şematik gösterimi 2

3 Menorrhea uterusun kanaması anlamına gelen tanımdır. Günlük kullanımda adet kanaması, regl kanaması, mens kanaması, ay hali gibi değişik eş anlamları kullanılmaktadır. Menore şeklindeki okunuşun önüne gelen eklerle menstrüel siklus anomalileri isimlendirilir. Amenore, adet olamamadır. Primer amenore başlangıçtan itibaren hiç adet görememedir. Daha önce adet görürken, 3 siklus veya 6 ay adet görememe hali sekonder amenore olarak isimlendirilir. Adetlerin 25 günden daha sık aralıklarla gerçekleşmesi polimenore (sık adet görme), 35 günden daha seyrek aralıklarla gerçekleşmesi ise oligomenore (seyrek adet görme) olarak adlandırılır. Düzenli aralıklarla olan bir menstrüel kanamanın 2-5 günde bitmesi beklenirken daha uzun süre ve fazla kan kaybına neden olacak şekilde kanama olursa, bu durumda menoraji söz konusudur. Bir siklus boyunca kaybedilen kanın miktarı cc olarak hesaplanmaktadır. Bu miktarın 80 cc den fazla olması hipermenore olarak adlandırılır. Günlük yaşamda bu miktarı ölçmek pratik olarak mümkün değildir. Bu nedenle daha önceki kanama miktarı ile kıyaslayarak, kadın, adet miktarının az veya fazla olduğunu subjektif olarak tarif edebilir. Hipermenore fazla miktarda kan kaybı nedeniyle anemiye sokabileceği için önemlidir ve tedavi edilmelidir. Ancak, hipomenore (az miktarda adet görme) çoğu kez tedavi gerektirmez. Eğer adet düzeni sık ya da seyrek diye nitelenemeyecek şekilde düzensiz ise bu durumu anlatan tanım metrorajidir. Hem düzensiz hem de fazla miktarda kan kaybına yol açan anomalileri sıklıkla beraber göründüğünde durum meno-metroraji olarak tanımlanır Menstrüel Siklus Anomalilerinin Tanınması Klinikte menstrüel siklus anomalileri vajinal kanama genel başlığı ile karşımıza çıkarlar. Bu nedenle daha genel bir şemsiye tanım altından organik nedenleri ayıkladıktan sonra bu hastalıkları tanıyabiliriz. Bunun için kullanılan genel tanım Anormal Uterin Kanamalar dır Anormal Uterin Kanamalar Menstrüel siklus anomalilerini de içerecek şekilde uterustan kaynaklanan veya hasta tarafından uterus kaynaklı zannedilebilen ve normal olmayan kanamaların tümü anormal uterin kanamalar olarak değerlendirilir. Bir başka anlatımla anormal uterin kanamalar menstrüel siklus anomalileri ile eş anlamlı değildir. O halde kişinin beklediği normal adet kanaması dışında bir vajinal kanama söz konusuysa olası nedenler sistematik değerlendirilmelidir. 3

4 Öncelikle organik nedenler başlığı altında yer alan durumlar akla getirilir ve araştırılır. Bunlar: Gebelikle ilgili nedenler: Bilindiği gibi normal gebelik amenore ile seyreder, yani gebelik olunca normal ya da anormal herhangi bir kanama beklenmez. Burada söz edilen nedenler normal gebelikle değil, gebelikle ilişkili hastalıklarda görülen kanamalardır. Bu anlamda üç durum vardır Şekil 3: Gebelikle ilişkili patolojilere bağlı anormal uterin kanamalar ABORTUSLAR Abortuslar Kelime anlamı olarak abortus düşük demektir. Gebelik varken kanama görülürse durumun adı abortus (=düşük) olarak tanımlanma aşamasına gelmiş demektir. Ancak düşüğün evreleri mevcuttur. Sıklıkla karşımıza çıkan en erken evresi, yani abortus imminens (=düşük tehdidi) aşamasıdır ve henüz düşme açısından geri dönülmez bir aşama değildir. Az ya da çok, kısa ya da uzun süreli bile olsa kanama devam ettikten sonra durabilir ve gebelik normal ve sağlıklı olarak devam edebilir. Düşüğün bu aşamada olduğunu söyleyebilmek için muayenede servikal os un, yani rahim ağzının, kapalı olması, ultrasonografide de gebelik ürünlerinin tamamının sağlam olduklarının görülmesi gereklidir. 4

5 Geri dönebilir bu aşamadan bir sonraki aşamaya abortus insipiens (=kaçınılamaz düşük) adı verilir. Bu aşamayı belirleyen özellikler su kesesinin açılmış olması, servikal kanalın iç os unun en az 1 parmak açık olması, kanamanın ve sancının çok fazla olması, gibi durumlardan en az birisinin var olmasıdır. Abortus inkompletus (=tam olmayan düşük) gebelik ürünlerinin bir kısmının atılmış, bir kısmının halen uterus içinde olması durumudur. Abortus kompletus (=tam düşük) ise adından da kolayca anlaşılabileceği gibi gebelik ürünlerinin, yani fetus ve eklerinin tamamının atılmış olduğu ve düşüğün tamamlandığı durumu ifade eder Dış gebelik (=Ektopik gebelik): Gebelik ürününün normal yeri olan uterus boşluğuna değil de bir başka yere yerleşmesi haline dış (=ektopik) gebelik denir. Çoğu kez tubalardan birinde yerleşen gebelik normal anatomik koşullardaki kadar sağlıklı miktarda hormon desteği oluşturamadığı için endometriyumdan dökülme kanaması olabilir. Bu durumda konumuzla ilgili olan anormal uterin kanama gerçekleşir. Oysa dış gebelikte asıl tehlikeli olan kanama tubanın yırtılmasına bağlı olarak karın boşluğuna doğru olur. Oluşan bu iç kanamanın vajinal kanama ile karıştırılmaması gerekir Mol gebeliği Trofoblastik hastalık, ya da üzüm gebeliği olarak da adlandırılan bu durum her ne kadar listeyi eksik bırakmamak adına burada anılsa da, günlük yaşamda anormal kanamanın nedenini araştırırken ortaya çıkması son derece nadirdir. Çoğu kez başka bulgularla zaten adı konulmuş olarak karşımıza çıkar ki bu da işlediğimiz konunun dışındadır. İlaç Kullanımı Kadınlık hormonları, yani östrojen ve progesteron, sıklıkla doğum kontrolü amacının yanı sıra, genç kadınlarda adet düzenleyici, hirsutismus (=tüylenme) ve akne (=sivilce) tedavisi için de kullanılırlar. Ayrıca klimakteriyumda ve postmenopozal dönemde de eksilen hormonların ortaya çıkardığı klinik bulgu ve belirtilerin tedavisi için kullanılırlar. Anormal uterin kanamaların tedavisi için progesteron kullanılması, dökülmekte, yani menstrüel dönemdeki endometriyumu sekretuvar faza sokarak kanamayı durdurur. Bu durumda kanamanın durmamasının sadece iki anlamı olabilir. Birincisi progesterona cevap verebilecek kadar bile reseptör kalmamıştır, ikincisi kanamanın organik bir nedeninin olmasıdır. Birinci durumda önce östrojen verilmeli, sonra tekrar progesteron verilmelidir. Bazı özel durumlarda da sosyal nedenlerle beklenen adet tarihini değiştirmek gerektiğinde de progesteron kullanılabilir. 5

6 Şekil 4: Balayı, hac, sınav, tatil vb. Nedenlerle adetin olmasının istenmediği dönemin dışına çıkartılması Hatırlanacağı gibi, menstrüel kanamanın oluş mekanizması anlatılırken, östrojen veya progesteron hormonu çekilmesinin ve aynı dozda sürekli östrojen varlığının aracı mekanizma olarak şart olduğunu belirtmiştik. Tedavi amacıyla bu hormonlar, yukarıda kısaca sayılan durumlarda ilaç olarak kullanılırken, dozlarda dengesizliğin ortaya çıkması sonucu menstrüel kanama bozuklukları görülebilir. Bu nedenle, kanama bozukluğu şikayetinde öncelikli ve önemli olarak hastanın bu gruptan ilaç kullanıp kullanmadığı dikkatle sorgulanmalıdır. Bazen komşusundan veya arkadaşından yararını duyduğu bir progesteron ilacını kullanıp kanamasının durduğunu gören, bırakınca ortaya çıkan kanamanın ilaca bağlı olduğunu fark edemeyip, tekrar ilaca başlayan, bıraktıkça tekrar kanayan hastalar olabilir. Bu hastalar sonraki kanamaların kendilerinin kullandığı ilaca bağlı olabileceğini düşünemedikleri için, anamnez sırasında bu ilaçtan söz etmeyi de akıllarına getiremeyebilirler. Tümörler (benign malign) Esas olarak, genital traktüsün herhangi bir bölgesinde oluşan tümör dokusundan ortaya çıkan kanamaların anormal uterin kanama olarak adlandırılması mantık olarak pek doğru değildir. Örneğin servikste oluşmuş olan tümöral kitlenin sürtünme ile kolayca kanamasının endometriyum dökülmesi ile hiç ilgisi yoktur, yani uterin kanama tanımına girmesi yanlıştır. Ancak, klinikte kanama şikayeti ile başvuran bir hasta, kanın endometriyumundan mı, serviksteki tümörden mi geldiğini ayırt edemeyeceği gibi, muayeneden önce durumun tespiti mümkün olmadığından böyle bir ayırım yapılamayacaktır. Bu nedenle, anormal uterin kanama ile başvuran bir hastada vulva, vajen, serviks ve uterus kaynaklı tümörler de akla getirilmelidir. Endometriyuma ait organik nedenler Endometriyal polip, hiperplazi, kanser, endometrit (=endometriyumun iltihabı), atrofi gibi histopatolojik tanılar çoğu kez anormal uterin kanamanın araştırılması için yapılan 6

7 endometriyal küretaj materyalinin patolojiye gönderilmesi sonucunda tanınırlar. Bu hastalıkların tanı ve tedavileri bu konunun dışında olduğu için burada anlatılmayacaklardır. Myomlar Uterusun iyi huylu tümörleri arasında yer alan myomlar çok yaygın görülen durumlardır. Eğer iri veya çok sayıda myom endometriyumun yüzeyini genişletecek kadar büyütmüşlerse veya mukozaya bakan yüzeyleri erozyona uğramışsa anormal kanamanın nedeni olabilirler. Ancak, bu durumlar pek sık değildir, yani myomlar nadiren kanama nedenidirler. Bu nedenle, kanama bozukluğunun nedeninin myom olduğuna karar verilmeden önce, kanama ile ilişkisi dikkatle değerlendirilmelidir. Hastanın kanama şikayeti ile aralarında neden sonuç ilişkisi kurulamayan myomlar için yapılan ameliyatlar gereksiz olabilmektedir. Çünkü otuz beş kırk yaşından sonra her dört kadından birisinde myom mevcuttur ve bunların büyük çoğunluğu da zararsız oluşumlar olarak muayenelerde tesadüfen tespit edilmektedirler. Kan pıhtılaşma bozuklukları Nadir olmakla birlikte menstrüel kanamanın nedeni genital kaynaklı durumlar değil, zaten herhangi bir kanamasının durmayacağı şekilde, pıhtılaşma ile ilgili nedenlere bağlı olabilir. Örneğin doğuştan kan pıhtılaşması ile ilgili bir sorun yaşayan kız çocuğu, diş çıkardığında da, kaza ile yara veya kesik olunca da sorun yaşamakta iken bu olayları bir şekilde aşmış, ama adet kanaması bir türlü durmuyor olarak karşımıza gelebilir. Karşımıza aşırı kanama ile gelen kız çocuk, ilk adetine ne kadar yakınsa, doğuştan gelen bir pıhtılaşma bozukluğu ihtimali, o kadar fazla düşünülmelidir. Her ne kadar teorik olarak hematolojik malignitelerle birlikte olan pıhtılaşma bozukluklarının da adet düzensizliği nedeniyle hastayı doktora götürme olasılıkları bulunsa da, hastalığın diğer bulgularının öne geçip, bu hastaları kadın doğum dışındaki polikliniklere yönlendirmeleri daha çok rastlanan durumdur. Tiroid fonksiyon bozuklukları Tiroid bezinin gerek az çalışması (=hipotiroidi) gerekse aşırı çalışması (=hipertiroidi) şeklindeki fonksiyon bozuklukları, adet düzenini bozacağı için menstrüel anomalilerde akla getirilmesi ve araştırılması gereken hastalıklardır. Muayenede guatr tespiti veya hormonal olarak tiroid fonksiyon bozukluğu tespiti halinde kanama ile ilgili bozuklukların doğrudan tedavisi yerine mevcut tiroid hastalığının mümkünse endokrinoloji, değilse iç hastalıkları uzmanlarınca tedavisinin sağlanması öncelik kazanır. Disfonksiyonel Uterin Kanamalar Yukarıda ana başlıklar halinde sıralanan hastlıkların araştırılıp olmadıkları ortaya konduktan sonra kalan anormal kanamalar disfonksiyonel uterin kanama olarak adlandırılırlar. Yani bu tanı bir eleme - dışlama tanısıdır. Üreme fonksiyonu iştah gibi bir üst fonksiyondur. Yani, organizma tarafından her şeyin yolunda olduğu algısı sonrasında neslin devamı için gerçekleştirilen bir fonksiyondur. Bu nedenle, çok ağır spor yapan, örneğin olimpiyatlara hazırlanan bir sporcunun organizması 7

8 neslin devamı için yumurtlama olayına öncelik vermeyecektir. Bu durumda tüm üreme fonksiyonlarının ertelendiğini buna bağlı olarak adet kanamalarının da durduğunu sık olarak görebilmekteyiz. Ortam değişiklerinin, mevsim değişikliklerinin, sınav streslerinin, günlük yaşamdaki diğer stres nedenlerinin kadın organizması tarafından ne ölçüde ciddiye alındığını ve üreme-yumurtlama olayını ertelemeye en azından sekteye uğratıp uğratmayacağını önceden belirlemek mümkün değildir. Bir kişi için önemsiz sayılabilecek bir stres kaynağı bir başkası için olimpiyat yarışı gibi algılanabiliyor olabilir. Sonuç Menstrüel bozuklukların geniş bir yelpazede farklı nedenleri olabilir. Her ne kadar her anormal uterin kanama önemli bir hastalık belirtisi olmasa da, anormal uterin kanama şikayeti ile başvuran her hasta dikkatle değerlendirilmeli, altta yatan organik neden aranmalıdır. Bu konuda yapılacak yanlışlık, örneğin strese bağlı bir bozukluğun altında boşu boşuna bir dizi organik hastalık aramak olabilir. Bu yanlışlık sayılmamalıdır. Asıl yanlışlık, muhtemelen önemli bir şey olmadığı öngörüsüyle önemli bir hastalığın tanısında ve dolayısıyla tedavisinde geç kalmak olacaktır DİSMENORE Dismenore kelime anlamı olarak zor adet görme demektir. Ağrılı, sancılı adet görmenin karşılığı olarak kullanılır. Hemen her kadın adet görürken bir miktar rahatsızlık duyar. Ancak, bu rahatsızlık bazıları için belli belirsiz iken kadınların yaklaşık yarısında iş veya okul yaşamını olumsuz etkileyecek, ağrı kesici alma, tıbbi yardım arama boyutlarına varabilir. Myom, enfeksiyon, endometriozis veya endometrioma gibi nedenler en başta olmak üzere bir nedene bağlayabileceğimiz ağrılı adetlere sekonder dismenore, altta bir neden bulamadıklarımıza da primer dismenore ismini veriyoruz. Adından da anlaşılabileceği gibi sekonder dismenore diyorsak nedeni ortadan kaldırarak tedavi etmeye çalışıyoruz. Primer dismenorede tedavi için iki ana yöntemimiz vardır. Birincisi, dismenorede ağrı hissedilmesinin mekanizmasında aracı olarak prostaglandinlerin rol aldığını bildiğimiz için prostaglandin sentez inhibitörlerini ilaç olarak kullanmaktır. Bu ilaçların etki mekanizması prostaglandinlerin sentezini yani yapımını engellemek olduğu için kullanım zamanları çok önemlidir. Adet olunacağı hissedildiğinde ilk ilaç alınmalıdır. Aksi takdirde bir kez ağrı oluştuysa prostaglandinler yapılmış ve ağrıyı hissettirmeye başlamışlar demektir. O anda kullanılan prostaglandin sentez inhibitörleri o andan sonra yapılacak olanların önüne geçeceği için ağrı kesici etkisi olmayacak daha sonra ortaya çıkacak ağrıya etkili olacaklardır. Bu basit gerçek göz önüne alınmazsa bu çok etkili yöntemden yeterince yararlanılamamış olur. İkinci yöntem ise doğum kontrol haplarıdır. Çünkü bilinen gerçek, ovulasyonlu adetlerde sancının daha belirgin olduğudur ve eğer ovulasyon doğum kontrol haplarıyla 8

9 engellenirse adet sırasında ağrı olmayacaktır. Bu iki yöntemle dismenore % 95 hastada tedavi edilebilir. Ancak, doğum kontrol hapı ile tedaviye başlarken, her ay birkaç gün ağrı çekmek mi, yoksa her ayın üç haftası her gün doğum kontrol hapı kullanmak mı daha uygundur kararını hastanın tercihine bırakmak daha doğru olacaktır PREMENSTRÜEL SENDROM Adet öncesi dönemde progesteron etkisi ile ortaya çıkan psikolojik ve fiziksel (somatik) rahatsızlıklar Premenstrüel Sendrom veya Premenstrüel Gerilim Sendromu olarak adlandırılır. Bu rahatsızlıkların ayırt edici özellikleri menstrüel siklusun luteal döneminde ortaya çıkıp menstrüasyonun başlamasıyla kaybolmaları ve başka bir organik nedene bağlı olmamalarıdır. Psikolojik Semptomlar: anksiyete, irritabilite, depresyon, duygu durum dalgalanmaları (moodswings), uyku bozuklukları, kontrolünü kaybetme hissi, halsizlik, ilgisizlik ve cinsel istekte değişiklik. Somatik Semptomlar: meme hassasiyeti, kilo artışı, baş ağrısı, iştah değişiklikleri, genel ağrılar ve şişkinlik hissi. Yukarıdaki semptomların en az birisi üreme çağındaki kadınların % 95 inde mevcuttur. Bu nedenle hemen PMS tanısı koymak doğru değildir. Bu sıkıntılar hafif ve katlanılabilir olma sınırını geçip ağır ve kronik olduğunda, kadının iş ve aile yaşamını ve günlük etkinliklerini olumsuz etkilediğinde premenstrüel gerilim sendromu (PMS) olarak değerlendirilir. Daha ağır psikolojik semptomlar ortaya çıktığında ise hastalık premenstrüel disforik hastalık (PMDD) olarak tanımlanmaya başlar. Şekil 5: Premenstrüel semptom yaşayanlar, PMS ve PMDD oranları 9

10 Premenstrüel dönemde bazı hastalıklar alevlenme gösterebilirler. Bu durumların da araştırılması ve olayın sadece PMS olup olmadığı araştırılmalıdır. Bu tıbbi durumlar şunlardır: Affektif bozukluklar, anksiyete, astma, migren, epilepsi, romatoid artrit, yeme bozuklukları ve uyuşturucu kullanımı. Tanının güçlüğü Yukarıdaki bulguların PMS ye spesifik olmamaları, her siklusta aynı şiddette olmadıkları gibi, bazı sikluslarda tamamen kaybolmaları tanıyı çok zorlaştırmaktadır. Bu nedenle, PMS tanısı koyarken göz önünde tutulması gereken özellikler şunlardır: Semptomların özellikleri, luteal fazda ortaya çıkmaları ve menstrüasyonla birlikte kaybolmalarıdır. PMS tanısının en temel dayanağı semptomların, menstrüasyonun bitişinden ovulasyon zamanına kadar olmamasıdır. Bu semptom zaman ilişkisi prospektif olarak takvim veya kayıtlarla gösterilebilmelidir. Bu kayıtlar en az 2 ay tutulmuş olmalıdır. Halen tanı için kullanılabilecek bir biyokimyasal test yoktur. Fizik muayene ise başka patoloji olmadığını kontrol etmek için yapılmalıdır. Tedavi Yararı ispatlanabilmiş kesin bir tedavisi yoktur. Yaşam tarzı değişiklikleri yararlı olabilir. Bunlar arasında diyetten kafeinin çıkarılması, sigaranın bırakılması, düzenli egzersiz, düzenli ve dengeli beslenme, yeterli uyku, stres azaltma sayılabilir. İlaç tedavisi: Progesterona bağlı olabileceği düşünülen bulgu ve belirtilerin yumurtlamanın engellenmesi ile ortadan kalkacağı teorik olarak doğru olabilir. Yani oral kontraseptiflerle PMS nin tedavi edilmesi mantıken beklenen sonuçtur. Ancak, bu konuda klinik kullanımda beklenen yarar gözlenememektedir. Üstelik beklenenin aksine, progesteron kullanımının da kısmen yararı gözlenebilmektedir. Semptomlara yönelik tedavide ise meme ile ilgili rahatsızlıklar için bromokriptin, şişkinlik hissi ve ödem için spironolakton kullanılabilir. Psikolojik rahatsızlıklar için premenstrüel disforik hastalık ihtimalini unutmamak ve psikiyatrik yardım istemek gereklidir. 10

11 7.5. KAYNAKLAR Leon Speroff, Marc A. Fritz, Clinical Gynecologic Endocrinology and Infertility. 8th ed. Lippincott, Williams&Wilkins Alan DeCherney, Lauren Nathan, T. Murphy Goodwin, Neri Laufer. Current Diagnosis & Treatment Obstetrics & Gynecology, Lange Series. Taşkın L. Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği, Genişletilmiş VIII. Baskı, Sistem Ofset, Matbaacılık, Ankara, 2007 Scot R.J., Disaıa J., Hammond B., Spellacy N. ( çeviri editörü Selçuk erez, çeviri : reyhan erez) Danfort Obstetrik ve Jinekoloji Yedinci Edisyon, J.B. Lıppıncott Company Şirin,A.,Kavlak,O. Kadın Sağlığı,Bedray Basın Yayıncılık LTD.ŞTİ., İstanbul,2008 Coşkun,A.,Ekizler,H.,İnanç,N., ve diğerleri.doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği El Kitabı,Editör: Anahit Coşkun,İkinci baskı,vehbi Koç Vakfı Yayınları, Birmat Matbaacılık,İstanbul,2000. Atasü,T.,Şahmay,S.(2001).Jinekoloji.2.Baskı.İstanbul:Nobel Tıp Kitapevleri Ltd.Şti. 11

4. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI

4. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI 4. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI Amaç: Kadın yaşamının evreleri ve bu evrelerde karşılaşılabilecek sağlık sorunları hakkında öğrenciyi bilgilendirmek, bu sorunlara pratisyen hekim düzeyinde

Detaylı

Üreme siklusu anomalileri. Araş. Gör. Uzm. Betül Mammadov

Üreme siklusu anomalileri. Araş. Gör. Uzm. Betül Mammadov Üreme siklusu anomalileri Araş. Gör. Uzm. Betül Mammadov Menstrual düzensizlikler Normal siklusu yöneten hipotalamus-hipofizovaryum fonksiyon ünitesinin her basamağındaki bir yetersizlik anormal siklus

Detaylı

31 AĞUSTOS 2016 ÇARŞAMBA

31 AĞUSTOS 2016 ÇARŞAMBA İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2016-2017 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI D GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI 29AĞUSTOS-14 EKİM 2016 29 AĞUSTOS 2016 PAZARTESİ

Detaylı

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Hasta Başı Eğitim / İş Başında Öğrenme Hasta viziti, poliklinik, doğumhane ve ameliyathanede pratik

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Hasta Başı Eğitim / İş Başında Öğrenme Hasta viziti, poliklinik, doğumhane ve ameliyathanede pratik 1. HAFTA Stajın Tanıtımı Hekimlik Uygulaması Obstetrik antenatal vizit ve anamnez Puberte ve bozuklukları Hekimlik Uygulaması Jinekolojik anamnez, muayene Non-invaziv ve invaziv antenatal tetkikler Kadın

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

DÖNEM VI GRUP C 1 DERS PROGRAMI

DÖNEM VI GRUP C 1 DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2015 2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

DÖNEM VI GRUP E-1 DERS PROGRAMI

DÖNEM VI GRUP E-1 DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2015 2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

DÖNEM VI GRUP A-2 DERS PROGRAMI

DÖNEM VI GRUP A-2 DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2015 2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

DÖNEM IV GRUP B DERS PROGRAMI

DÖNEM IV GRUP B DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2015 2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

DÖNEM IV GRUP A DERS PROGRAMI

DÖNEM IV GRUP A DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2015 2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

DÖNEM VI GRUP F-1 DERS PROGRAMI

DÖNEM VI GRUP F-1 DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2015 2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

DÖNEM VI GRUP D 1 DERS PROGRAMI

DÖNEM VI GRUP D 1 DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2015 2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

DÖNEM VI GRUP F-2 DERS PROGRAMI

DÖNEM VI GRUP F-2 DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2015 2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI DÖNEM VI GRUP B-2 DERS PROGRAMI

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI DÖNEM VI GRUP B-2 DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2015 2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

DÖNEM IV GRUP C DERS PROGRAMI

DÖNEM IV GRUP C DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2015 2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 1. GÜN 08.15-09.00 Pratik Ders Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinin Tanıtılması 09.15-10.00 Teorik Ders Jinekolojik Anamnez M. ÇOLAKOĞLU 10.15-11.00 Teorik Ders Jinekolojik

Detaylı

16 KASIM 2015 ÇARŞAMBA

16 KASIM 2015 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2016-2017 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI C GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (14.11.2016-23.12.2016) 14 KASIM 2016 PAZARTESİ 08.30-09.20

Detaylı

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Ektopik Gebelik Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Tanım Fertilize ovumun endometriyal kavite dışında

Detaylı

DÖNEM VI GRUP F DERS PROGRAMI

DÖNEM VI GRUP F DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2013 2014 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 1. GÜN 08.15-09.00 Pratik Ders Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinin Tanıtılması 09.15-10.00 Teorik Ders Jinekolojik Anamnez M. ÇOLAKOĞLU 10.15-11.00 Teorik Ders Jinekolojik Muayene Usulleri M. ÇOLAKOĞLU

Detaylı

NEDENLERİ. Endometrial polipler ile sigara kullanımı, doğum kontrol hapı kullanımı ve yapılan doğum sayısı arasında bir ilişki yoktur.

NEDENLERİ. Endometrial polipler ile sigara kullanımı, doğum kontrol hapı kullanımı ve yapılan doğum sayısı arasında bir ilişki yoktur. Polipler küçük ve çoğu zaman iyi huylu küçük tümoral oluşumlardır. Vücutta rahim ağzı, rahimin içi (endometrium), ses telleri ve barsaklar gibi pekçok değişik bölgede görülebilir. Endometrial polip rahimin

Detaylı

3 EYLÜL 2014 ÇARŞAMBA

3 EYLÜL 2014 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI D GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (01.09.2014 10.10.2014) 1 EYLÜL 2014 PAZARTESİ 09.30-10.20

Detaylı

2 EYLÜL 2015 ÇARŞAMBA

2 EYLÜL 2015 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI D GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (31.08.2015 16.10.2015) 31 AĞUSTOS 2015 PAZARTESİ

Detaylı

109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir?

109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir? 109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir? A) Subserozal B) Pedinküle subserozal C) İntramural D) Servikal E) Tip 0 submukozal Soru kalitesiz

Detaylı

DÖNEM VI GRUP C 2 DERS PROGRAMI

DÖNEM VI GRUP C 2 DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2015 2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

DÖNEM VI GRUP D 2 DERS PROGRAMI

DÖNEM VI GRUP D 2 DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2015 2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ Genital Organlar Dış Genital Organlar İç Genital Organlar Kemik Kısımları (Pelvis ) Siklus Oluşumu ve Hormonlar Oval ve Menstrual Siklus Halkası

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

DÖNEM VI GRUP A-1 DERS PROGRAMI

DÖNEM VI GRUP A-1 DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2015 2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

GEBE OLMAYAN KADINLARDA VAJİNAL KANAMA. Dr.Müjdat ŞİMŞEK

GEBE OLMAYAN KADINLARDA VAJİNAL KANAMA. Dr.Müjdat ŞİMŞEK GEBE OLMAYAN KADINLARDA VAJİNAL KANAMA Dr.Müjdat ŞİMŞEK EPİDEMİYOLOİ Üreme çağındaki kadınların vajinal kanama nedeniyle acil servise başvurmaları sıktır. Menoraji sağlıklı kadında %9 14 oranında görülür.

Detaylı

MENSTURASYON VE HORMONLAR

MENSTURASYON VE HORMONLAR MENSTURASYON VE HORMONLAR İLK ADET KANAMASI" Çocukluk çağından ergenlik çağına geçiş döneminde, ortalama olarak 12.5 yaşında kız çocuğu ilk adet kanamasını görür. Bu "ilk kanama" henüz yumurtlama süreci

Detaylı

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI.

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI Grup C (8 Hafta) (02/09/2013-25/10/2013) Dekan Dekan Yardımcıları Eğitim Baş Koordinatörü

Detaylı

Jinekolojide teşhis ve muayene yöntemleri Esra Gür. Öğle tatili. Gebelikte sık karşılaşılan problemler Serkan Güçlü

Jinekolojide teşhis ve muayene yöntemleri Esra Gür. Öğle tatili. Gebelikte sık karşılaşılan problemler Serkan Güçlü 1. Hafta 09:00-10:00 10:00-11:00 11:00-12:00 12:00-13:30 13:30-14:30 14:30-15:30 15:30-16:30 17.11.2014 Staj Tanıtımı Prof Dr Serkan Güçlü Servis doğumhane tanıtımı Genital sistemin embriyoloji ve anatomisi

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi;

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA-s Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA sülfat böbrek üstü bezi tarafından üretilen zayıf bir erkeklik hormonudur ( androjen ). DHEA- sülfat hem kadın hem erkeklerde üretilir. Kadınlarda

Detaylı

03.06.15 09:30 BİYOKİMYA-MİKROBİYOLOJİ-FARMAKOLOJİ 10:30 HALK SAĞLIĞI 11:30 PATOLOJİ 13:30 İYİ HEKİMLİK UYG. 6 Hafta. Kurul Süresi: 10 saat 10 saat

03.06.15 09:30 BİYOKİMYA-MİKROBİYOLOJİ-FARMAKOLOJİ 10:30 HALK SAĞLIĞI 11:30 PATOLOJİ 13:30 İYİ HEKİMLİK UYG. 6 Hafta. Kurul Süresi: 10 saat 10 saat Yeni Yüzyıl Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 215 216 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DÖNEM III DERS KURULU 6 TIP TIP 332- ÜREME SİSTEMİ HASTALIKLARI

Detaylı

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRETİM YILI IV. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI.

BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRETİM YILI IV. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 ÖĞRETİM YILI IV. SINIF KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI Grup B (8 Hafta) (01/09/2014-24/10/2014) Dekan Dekan Yardımcıları Eğitim Baş Koordinatörü

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

LOKOMOTOR SİSTEM SEMİYOLOJİSİ

LOKOMOTOR SİSTEM SEMİYOLOJİSİ LOKOMOTOR SİSTEM SEMİYOLOJİSİ Prof.Dr.Ayşe Kılıç draysekilic@gmeil.com AMAÇ Lokomotor sistemin temel yapılarını ve çocuklarda görülen yakınmalarını, öykü, fizik muayene ve basit tanı yöntemlerini öğrenmek

Detaylı

86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir?

86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir? 86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir? A) Angajman B) Pelvik girimden geçiş C) Orta pelvise giriş D) Pelvik çıkım düzlemine giriş E) Omuz

Detaylı

Rahim Ağzı Kanseri Korkulu Rüyanız Olmaktan Çıkıyor

Rahim Ağzı Kanseri Korkulu Rüyanız Olmaktan Çıkıyor Rahim Ağzı Kanseri Korkulu Rüyanız Olmaktan Çıkıyor Rahim Ağzı Kanseri Korkulu Rüyanız Olmaktan Çıkıyor Rahim Ağzı Kanserinde Çığır Açan Adım Kadın Kanserleri Hakkında Mutlaka Bilmeniz Gerekenler Özel

Detaylı

Serbest Çalışma / Akademik Danışma Görüşme

Serbest Çalışma / Akademik Danışma Görüşme Dönem 3 Kurul 5 (ÜG ve Endokrin) 06.Şub.17 09.00-09.50 Böbrek Fizyolojisinin Temel Prensipleri Nefroloji Pazartesi 10.00-10.50 Böbrek Fonksiyonlarının Değerlendirilmesi ve Böbrek Hastalıklarına Klinik

Detaylı

Dekan: Prof. Dr. Demir Budak Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten. 110 saat 10 saat

Dekan: Prof. Dr. Demir Budak Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten. 110 saat 10 saat Yeni Yüzyıl Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ Dekan: Prof. Dr. Demir Budak Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 214 215 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DÖNEM III DERS KURULU 6 (TIP 331) ÜREME SİSTEMİ HASTALIKLARI

Detaylı

Gebelik nasıl oluşur?

Gebelik nasıl oluşur? Normal doğurgan çiftlerde, normal sıklıkta cinsel ilişki durumunda aylık gebe kalma oranı % 25 dir. Bu oran 1 yıl sonunda % 85, 2 yıl sonunda ise % 90 civarındadır. Gebelik nasıl oluşur? Gebeliğin oluşması

Detaylı

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015 ) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ Slayt No: 26 4 4.)) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ 1.) Smear alma 2.) Vajinal kültür

Detaylı

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Kadın Hastalıkları ve Doğum. Lisans

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Kadın Hastalıkları ve Doğum. Lisans CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU Bölüm Kadın Hastalıkları ve Doğum Yıl/yarıyıl 6/1-2 Dersin Adı Ders düzeyi (Önlisans, lisans,vb) Dersin Türü(Z/S)

Detaylı

Seksüel Siklus ve Suni Tohumlama

Seksüel Siklus ve Suni Tohumlama Seksüel Siklus ve Suni Tohumlama Siklus: Belli aralıklarla aynı biçimde yinelenen olayları kapsayan dönem; hormonların etkisiyle üreme organlarının belirli dönemlerde gösterdigi degişim, döngü. Siklik

Detaylı

ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE

ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE ENG Mesleki İngilizce-II İNGİLİZCE Dönem 3 Kurul 5 (ÜG ve Endokrin) 05.Şub.18 09.00-09.50 Serbest Çalışma Pazartesi 10.00-10.50 Glomerül Hastalıkları Patolojisi 11.00-11.50 Glomerül Hastalıkları Patolojisi 12.00-12.50 Glomerül Hastalıkları

Detaylı

Sadece progesteron içeren kontraseptifler östrojen komponenti nedeniyle KOK kullanamayan kadınlarda alternatif bir kontrasepsiyon seçeneğidir:

Sadece progesteron içeren kontraseptifler östrojen komponenti nedeniyle KOK kullanamayan kadınlarda alternatif bir kontrasepsiyon seçeneğidir: SADECE SADECE PROGESTERON PROGESTERON İÇEREN İÇEREN ORAL ORAL KONTRASEPTİF KONTRASEPTİF KULLANIMI KULLANIMI Doç. Doç. Dr. Dr. Nafiye Nafiye Yılmaz Yılmaz Sadece progesteron içeren kontraseptifler östrojen

Detaylı

06 Şubat Nisan SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a. Primer Glomerüler Hastalıklar 1

06 Şubat Nisan SAAT P a z a r t e s i S a l ı Ç a r ş a m b a P e r ş e m b e C u m a. Primer Glomerüler Hastalıklar 1 TARİH 06.02.2017 07.02.2017 08.02.2017 09.02.2017 10.02.2017 GEÇEN DERS UNUN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YENİ DERS UNUN TANITIMI Ders Kurul Başkanı Prof.Dr.Aydın YENİLMEZ Primer Glomerüler Hastalıklar 1 Doç.Dr.Sultan

Detaylı

Tekrarlayan Gebelik Kayıpları

Tekrarlayan Gebelik Kayıpları Tekrarlayan Gebelik Kayıpları Tekrarlayan gebelik kaybı, üç ve daha fazla gebeliğin 20. gebelik haftasından önce düşükle sonlanması olarak tanımlanır. Kadınların %10-20'sinde 1 kez düşük görülebilir. Yani

Detaylı

HORMONAL KONTRASEPTİFLER

HORMONAL KONTRASEPTİFLER HORMONAL KONTRASEPTİFLER Hormonal kontrasep;fler (erkekler için hormonal yöntemler hariç) östrojen ve progesteronun bir birleşimi (kombinasyonu) yada yalnızca progesteron içeren formlardan oluşur. DOĞUM

Detaylı

İSTANBUL YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ

İSTANBUL YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ İSTANBUL YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 YILI DÖNEM IV PROGRAMI GÜZ DÖNEMİ ROTASYON TABLOSU A B 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 ARA 01.09.2015 07.09.2015 14.09.2015

Detaylı

30.12.2014. Kadın Hastalıklarında Uygulanan Muayene Metotları. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. 16.Hafta ( 29.12-02.

30.12.2014. Kadın Hastalıklarında Uygulanan Muayene Metotları. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. 16.Hafta ( 29.12-02. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015) KADIN HASTALIKLARINDA UYGULANAN MUAYENE METOTLARI Slayt No: 25 JİNEKOLOJİK MUAYENE 1.) Anamnez 2.) Genel Fizik Muayene

Detaylı

T.C. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRETİM YILI DÖNEM IV KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI

T.C. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRETİM YILI DÖNEM IV KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI T.C. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2016-2017 ÖĞRETİM YILI DÖNEM IV KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJ PROGRAMI Dekan Dekan Yardımcıları Başkoordinatör Ali BORAZAN Şehmus ERTOP V.Haktan ÖZAÇMAK

Detaylı

Hasta başı pratik Y Doç Dr.Nur Şahin. Öğle Arası Öğle Arası Öğle Arası Öğle Arası Öğle Arası

Hasta başı pratik Y Doç Dr.Nur Şahin. Öğle Arası Öğle Arası Öğle Arası Öğle Arası Öğle Arası DÖNEM - KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM. HAFTA (- NİSAN) 09:00 0:00 Staj Tanıtımı Yrd.Doç.Dr. Y Doç Dr. Y Doç Dr. Y Doç Dr. Genital sistemin anatomisi ve embriyolojisi Gebelikte Maternal Fizyoloji ve Gebelik

Detaylı

Tiroid Bezi Hastalıkları (Guatr) Guatr, İç Guatr ve Dış Guatr Tanımları

Tiroid Bezi Hastalıkları (Guatr) Guatr, İç Guatr ve Dış Guatr Tanımları Guatr, İç Guatr ve Dış Guatr Tanımları İç guatr: Halk arasında sıkça kullanılan bu deyim, dışarıdan bakıldığında guatrın büyüdüğünün görülmemesine rağmen, guatr bezinin fazla çalışması nedeniyle gelişmiş

Detaylı

2 EYLÜL 2015 ÇARŞAMBA

2 EYLÜL 2015 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI D GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (31.08.2015 16.10.2015) 31 AĞUSTOS 2015 PAZARTESİ

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI. 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü

10. SINIF KONU ANLATIMI. 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü 10. SINIF KONU ANLATIMI 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü DÖLLENME Dişi üreme sistemine giren sperm hücreleri yumurta hücresinin salgıladığı FERTİLİZİN sayesinde yumurta hücresini

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

KADIN HAYATININ EVRELERİ I

KADIN HAYATININ EVRELERİ I ÜNİTE 5 KADIN HAYATININ EVRELERİ I Serap TOPATAN 5.1. PUBERTE DÖNEMİ Şekil 1: Kadın hayatının evreleri Puberte bireyin cinsel olgunluğa ve üreme yeteneğine sahip olduğu bir dönemdir. Bu dönemde vücutta

Detaylı

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Ergenlik Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Nelerden konuşacağız? Ergenlik nedir? Ergenlik sürecinde vücutta nasıl değişiklikler olur? Üreme organları nelerdir ve nasıl

Detaylı

OVER KANSERİ. Yumurtalık kanseri; Over tümörü; Over kanseri neden olur?

OVER KANSERİ. Yumurtalık kanseri; Over tümörü; Over kanseri neden olur? OVER KANSERİ Yumurtalık kanseri; Over tümörü; Over hücrelerinden kaynaklanan kanserdir. Kadınlarda yumurtalıklara over denir. Over ler döllenme için gerekli yumurtaların hazırlandığı ve kadın hormonlarının

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Eğitim Yılı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Eğitim Yılı 2016-2017 Eğitim Yılı Dönem III 7. Ders Kurulu ÜROGENİTAL SİSTEM Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü Dönem Koordinatörü Koordinatör Yardımcısı Ders kurulu Başkanı Başkan Yardımcısı :Prof. Dr. Hakkı

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI GENİTOÜRİNER SİSTEM DERS KURULU

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI GENİTOÜRİNER SİSTEM DERS KURULU KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III 2015-2016 DERS YILI GENİTOÜRİNER SİSTEM DERS KURULU DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Patoloji 22 8 30 Dahiliye 14 8 26 Jinekoloji 18 8 26 Üroloji 12 8 20 Mikrobiyoloji

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem IV Kadın Hastalıkları ve Doğum Stajı Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Fatih Köksal BİNNETOĞLU Yrd. Doç.

Detaylı

Cinsel Kimlik Bozuklukları

Cinsel Kimlik Bozuklukları Endokrinolog Gözü ile Cinsel Kimlik Bozuklukları Dr. Kürşad Ünlühızarcı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Cinsel Kimlik Bozukluğu (Transseksüalite) Bir kişinin normal seksuel

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/8

Detaylı

Gebelikte vaginal kanamalar. Dr. Şevki Hakan Eren Gaziantep

Gebelikte vaginal kanamalar. Dr. Şevki Hakan Eren Gaziantep Gebelikte vaginal kanamalar Dr. Şevki Hakan Eren Gaziantep Vajinal kanama, erken gebelik döneminde sık görülen klinik bir sorundur. Tüm gebelerin yaklaşık %20 si bu klinik durumdan şikayetçi olmaktadır.

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

AİLE PLANLAMASINDA KULLANILAN YÖNTEMLER HORMONAL YÖNTEMLER- 2. Yrd. Doç. Dr. İlknur M. GÖNENÇ

AİLE PLANLAMASINDA KULLANILAN YÖNTEMLER HORMONAL YÖNTEMLER- 2. Yrd. Doç. Dr. İlknur M. GÖNENÇ AİLE PLANLAMASINDA KULLANILAN YÖNTEMLER HORMONAL YÖNTEMLER- 2 Yrd. Doç. Dr. İlknur M. GÖNENÇ GEÇEN HAFTANIN KISA TEKRARI KOK MİNİ HAPLAR HORMONAL YÖNTEMLER DEVAM AYLIK İĞNELER Düzenli olarak ayda bir kez

Detaylı

2 EYLÜL 2015 ÇARŞAMBA

2 EYLÜL 2015 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI D GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (31.08.2015 16.10.2015) 31 AĞUSTOS 2015 PAZARTESİ

Detaylı

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği SUNU PLANI Tanım ve Epidemiyoloji Adrenal bez anatomi Etiyoloji Tanı Klinik Tedavi TANIM-EPİDEMİYOLOJİ Adrenal

Detaylı

İNFERTİLİTE NEDENLERİ. İlknur M. Gönenç

İNFERTİLİTE NEDENLERİ. İlknur M. Gönenç İNFERTİLİTE NEDENLERİ İlknur M. Gönenç ERKEK İNFERTİLİTE NEDENLERİ Endokrin Bozukluklar Hipotalamik disfonksiyon (Kallmann) Hipoffizer yetmezlik ( tm., rad, cerrahi ) Hiperprolaktinemi, Adrenal hiperplazi

Detaylı

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN 2005 DEN 2030 A DÜNYADA KANSER 7 milyon ölüm 17 milyon 11 milyon yeni vaka 27 milyon 25 milyon kanserli kişi

Detaylı

ÖĞRENİM HEDEFLERİ Öğrenciler 3. sınıfın sonunda;

ÖĞRENİM HEDEFLERİ Öğrenciler 3. sınıfın sonunda; 3. SINIF VE Bu sınıfta öğrencilere, yaşamın evreleri içinde ve organ sistemleri temelinde hastalık oluşumunun genel özellikleri, nedenleri, temel mekanizmaları, patolojik bulguları, laboratuvar ve görüntüleme

Detaylı

Endokrin farmakoloji 1 (hipofiz hormonları, tiroid hormonları, adrenal korteks hormonları) Prof. Dr. Öner Süzer

Endokrin farmakoloji 1 (hipofiz hormonları, tiroid hormonları, adrenal korteks hormonları) Prof. Dr. Öner Süzer Endokrin farmakoloji 1 (hipofiz hormonları, tiroid hormonları, adrenal korteks hormonları) Prof. Dr. Öner Süzer www.onersuzer.com 2 1 3 4 2 Hipotalamus ve hipofiz Metabolizma, gelişme ve üreme gibi vücut

Detaylı

Romatizma BR.HLİ.066

Romatizma BR.HLİ.066 Nedir? başta eklemler olmak üzere, birçok organ ve dokunun doğrudan ya da dolaylı olarak zarar görmesine yol açabilen hastalıklar grubudur. Kanda iltihap düzeyinde yükselmeye neden olup olmamasına göre

Detaylı

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK

DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK DİABETLİ HASTALARDA CİNSEL SAĞLIK Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniği OP. DR. ÜNSAL ÖZKUVANCI Genel bilgiler Şeker hastalığı bir çok organı etkilediği gibi cinsel fonksiyonları da olumsuz

Detaylı

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği GEBELİKTE SİFİLİZ Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği SİFİLİZ TANIM T.pallidum un neden olduğu sistemik bir hastalıktır Sınıflandırma: Edinilmiş (Genellikle

Detaylı

DOĞAL AİLE PLANLAMASI YÖNTEMLERİ

DOĞAL AİLE PLANLAMASI YÖNTEMLERİ DOĞAL AİLE PLANLAMASI YÖNTEMLERİ DOĞAL AİLE PLANLAMASI YÖNTEMİ DENİLİNCE AKLINIZA NELER GELİYOR? DoĞal Aile Planlaması Yöntemleri Dünya Sağlık Örgütü, doğal aile planlaması yöntemlerini, menstrüel siklusun

Detaylı

Tiroid nedir? BR.HLİ.058

Tiroid nedir? BR.HLİ.058 BR.HLİ.058 bezi boynun ön bölümünde adem elması adı verilen kıkırdağın hemen altında bulunan kelebek şeklinde bir organdır. Yaklaşık 20 gram ağırlığındadır. Vücudumuz için hayati önemi olan hormonlar salgılar.

Detaylı

Konu 12-13: Yaşlılığa Bağlı Genital Sistem Değişiklikleri ve Yaşlılıkta Sık Görülen Genital Hastalıklar

Konu 12-13: Yaşlılığa Bağlı Genital Sistem Değişiklikleri ve Yaşlılıkta Sık Görülen Genital Hastalıklar Konu 12-13: Yaşlılığa Bağlı Genital Sistem Değişiklikleri ve Yaşlılıkta Sık Görülen Genital Hastalıklar 1. Yaşlılığa Bağlı Genital Sistem Değişiklikleri 1.1. Yaşlılıkta Erkek Cinsel Organlarında Yaşa Özgü

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi TIPTA YAN DAL UZMANLIK EĞİTİMİ GİRİŞ SINAVI (YDUS) KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 17 ARALIK 2016 Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin

Detaylı

Meme Kanseri: Uyarıcı işaretler, memede herhangi bir sertlik veya kitle ve meme uçlarından gelen akıntı veya kan.

Meme Kanseri: Uyarıcı işaretler, memede herhangi bir sertlik veya kitle ve meme uçlarından gelen akıntı veya kan. Kanserde erken tanı için, vücudumuzun verdiği uyarıcı belirtileri gözlemlemenin, olası risk faktörlerini göz ardı etmemenin önemli olduğunu belirten uzmanlar, kanser oluşumunun önceden yakalanması için

Detaylı

Ergenlik döneminde hem erkekler hemde kızlar önemli değişimler göstermektedir.

Ergenlik döneminde hem erkekler hemde kızlar önemli değişimler göstermektedir. Kızlarda Ergenlik Belirtileri Ergenlik döneminde hem erkekler hemde kızlar önemli değişimler göstermektedir. Ergenlik döneminde hem erkeklerde hemde kızlarda önemli değişimler yaşanmaktadır. Bu değişimler

Detaylı

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR!

TEMEL, İLK 3 YILDA ATILIYOR! Acıbadem Hastanesi Büyüme ve Ergenlik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Atilla Büyükgebiz ile, çocuğun doğumundan itibaren vücudunda hangi hormonların ne gibi işlevleri olduğunu, ilk 3 yılın önemini ve ergenlik

Detaylı

ACİL KONTRASEPSİYON YARD.DOÇ.DR. İLKNUR M. GÖNENÇ

ACİL KONTRASEPSİYON YARD.DOÇ.DR. İLKNUR M. GÖNENÇ ACİL KONTRASEPSİYON YARD.DOÇ.DR. İLKNUR M. GÖNENÇ BİRAZ TARTIŞALIM. ACİL KONTRASEPSYON NEDİR? NEDEN GEREKSİNİM DUYULUR? ACİL KONTRASEPSİYON Acil kontrasepsiyon, yeterli korunulmayan ilişkiden sonra kullanılan,

Detaylı

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Olgu EKTOPİK GEBELİK Dr. Mutlu Kartal AÜTF Acil Tıp AD Nisan 2010 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Gebelik olabilir, vajinal spotting kanama

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 Eğitim Yılı Dönem III 7. Ders Kurulu ÜROGENİTAL SİSTEM Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü Dönem Koordinatörü Koordinatör Yardımcısı Ders kurulu başkanı Başkan Yardımcısı :Doç. Dr. Erkan Melih

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

GEBELİK VE MEME KANSERİ

GEBELİK VE MEME KANSERİ GEBELİK VE MEME KANSERİ Doç. Dr. Ramazan YILDIZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı, 27 Kasım 2014, Ankara Gebelikte Kanser Gebelikte kanser insidansı % 0.07-0.1 arasında Gebelik

Detaylı

TİROİD (GUATR) CERRAHİSİ HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR FR-HYE-04-301-08

TİROİD (GUATR) CERRAHİSİ HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR FR-HYE-04-301-08 TİROİD (GUATR) CERRAHİSİ HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR FR-HYE-04-301-08 Tiroid bezi boyun ön tarafında yerleşmiş olup, nefes, yemek borusu ve ana damarlarla yakın komşuluk gösterir. Kelebek şeklinde olup

Detaylı

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi)

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi) Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi (Nöro-Onkolojik Cerrahi) BR.HLİ.018 Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanan ya

Detaylı

ENDOKRİN VE ÜROGENİTAL SİSTEMLERİ IV. DERS KURULU ( 03 ŞUBAT 2014 14 MART 2014)

ENDOKRİN VE ÜROGENİTAL SİSTEMLERİ IV. DERS KURULU ( 03 ŞUBAT 2014 14 MART 2014) T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III ENDOKRİN VE ÜROGENİTAL SİSTEMLERİ IV. DERS KURULU ( 03 ŞUBAT 2014 14 MART 2014) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM III

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

ERTESI GÜN HAPLARI AYDA BIR KEZ KULLANILMALI

ERTESI GÜN HAPLARI AYDA BIR KEZ KULLANILMALI ERTESI GÜN HAPLARI AYDA BIR KEZ KULLANILMALI Portal : www.sagliktayenilikler.com İçeriği : Sağlık Tarih : 08.08.2016 Adres : http://www.sagliktayenilikler.com/ertesi-gun-haplari-ayda-bir-kez-kullanilmali/

Detaylı

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık yaşlılığın doğal bir sonucu değildir.. Demansın en sık nedeni ALZHEİMER HASTALIĞI DIR. Yaşla gelen unutkanlık ALZHEİMER HASTALIĞI nın habercisi olabilir!!! ALZHEİMER

Detaylı