DÖNEMİNDE MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ SONUÇLARI VE SİYASİ EĞİLİMLERDEKİ DEĞİŞİM

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DÖNEMİNDE MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ SONUÇLARI VE SİYASİ EĞİLİMLERDEKİ DEĞİŞİM"

Transkript

1 DÖNEMİNDE MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ SONUÇLARI VE SİYASİ EĞİLİMLERDEKİ DEĞİŞİM Zafer YÜKSELER Ocak 211

2 1. Giriş: döneminde milletvekili genel seçim sonuçları incelendiğinde, Türkiye genelinde siyasi eğilimlerde önemli bir değişim olduğu görülmektedir. 12 Eylül askeri yönetim döneminde mevcut siyasi partilerin kapatılması, yeni partilerin kurulması, etnik terör ve terörle mücadele, ekonomik ve siyasi nedenlerle yaşanan iç göçler, nüfus artışı ile ekonomik ve sosyal hayatta gözlenen hızlı değişim, siyasi eğilimlerin değişmesinde etkili olmuştur. Bu çalışmada siyasi eğilimlerdeki değişim, Türkiye de yaygın eğilim olan sağ ve merkez sol seçmen tercihlerinin seçim dönemlerindeki performansları incelenerek analiz edilecektir. Sağ seçmen tercihleri, merkez sağ, muhafazakâr sağ ve milliyetçi sağ olmak üzere üç alt grupta incelenmiştir. 199 lı yıllardan itibaren, sağ ve merkez sol eğilime ilave olarak, etnik kürt siyasi hareketi de, seçim sonuçlarının verdiği imkânlar çerçevesinde incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada, Türkiye geneli yanı sıra, üç büyük il, Güneydoğu Anadolu bölgesi, gerek nüfus gerek ekonomik faaliyet açısından önemli olan seçilmiş iller ve diğer iller kapsamında, siyasi eğilimlerdeki değişim incelenmiştir. Bilindiği gibi, döneminde il sayısı 67 den 81 e çıkmıştır. Seçim dönemleri itibariyle daha sağlıklı karşılaştırma yapabilmek için, yeni kurulan iller eski illeri kapsamında değerlendirilmiştir. Örneğin, Yalova İstanbul ili kapsamında, Kırıkkale ise Ankara ili kapsamında ele alınmıştır dönemi milletvekili genel seçimlerine ilave olarak, çalışmada 21 yılı Eylül ayındaki anayasa değişiklerine ilişkin halk oylaması da kısaca incelenmiştir. İl grupları itibariyle halk oylaması sonuçları ile 27 genel seçimi sonuçları karşılaştırılmış ve evet-hayır cephelerinde yer alan partilerin performansları değerlendirilmiştir. 2. Milletvekili Seçimlerine İlişkin Genel Bilgiler: Bu çalışma kapsamında döneminde yapılan sekiz milletvekili genel seçimi değerlendirilmiştir seçimlerinde 21,2 milyon olan seçmen sayısı, yüzde 11,8 oranında artarak 27 seçimlerinde 42,8 milyon kişiye yükselmiştir. Bu dönemde seçimlere katılma oranındaki yükselme nedeniyle, geçerli oy sayısındaki artış seçmen sayısındaki artışın üzerinde gerçekleşmiş ve 1977 seçimlerinde 14,8 milyon olan geçerli oy sayısı yüzde 136,4 oranında artarak 3, milyon oya çıkmıştır yılında yüzde 72,4 olan seçimlere katılma oranı 1987 seçimlerinde yüzde 93,3 ile zirveye çıkmış, daha sonraki seçimlerde katılım oranı düşmekle birlikte, ortalama yüzde 84 ile genelde yüksek seviyesini korumuştur (Tablo:1) genel seçimlerinde barajsız d Hont sistemi uygulanırken, 1983 yılından itibaren yüzde 1 seçim barajı uygulanmaya başlanmıştır. Askeri yönetim 1983 yılında yapılan seçimlere üç siyasi partinin katılmasına izin vermiş ve eski politikacılara siyaset yasağı getirmiştir seçimlerinden sonra eski siyasi partilerin devamı olan yeni siyasi partilerin kurulması ve 1987 seçimlerinden önce siyasi yasakların kaldırılması, 1987 genel seçimlerine giren siyasi parti sayısının yediye yükselmesine neden olmuştur seçimleri, gerek merkez sağ gerek merkez solda siyasi parti sayısının arttığı ve siyasette tekrar dağınıklığın yaşandığı bir seçim olmuştur. Siyasi dağınıklığı gidermek ve siyasi istikrarı korumak amacıyla getirilen ülke seçim barajı uygulaması, küçük partilerin TBMM de temsil edilmelerini engellemiştir. Siyasi partiler, bu engeli aşmak için, zaman zaman bir parti çatısı altında seçim ittifakına gitmişler veya bağımsız aday gösterme yoluyla TBMM de temsil edilme imkânlarını aramışlardır. Seçim barajı engelini aşmak için, 1991, 199 ve 27 seçimlerinde bazı partiler seçim ittifakına gitmişler veya bağımsız aday olarak seçimlere katılmışlar ve böylece TBMM de temsil edilme imkânına kavuşmuşlardır.

3 Tablo: 1- Milletvekili Genel Seçimleri Özet Sonuçları Seçim Tarihi Seçim Sistemi Barajsız d Hondt Çift Barajlı d Hondth Baraj (%1) Çift Barajlı d Hondth Baraj (%1) Çift Barajlı d Hondth Baraj(%1) Ülke Barajlı d Hondth Baraj(%1) Ülke Barajlı d Hondth Baraj(%1) Ülke Barajlı d Hondth Baraj(%1) Ülke Barajlı d Hondth Baraj(%1) Toplam Seçmen Sayısı Toplam Kullanılan Oy Toplam Geçerli Oy Katılım Oranı (Yüzde) 72,42 92, 93,28 83,92 8,2 87,9 79,1 84,2 Milletvekili Sayısı Geçerli Oyların Dağılımı (%) 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, 1, Sağ,6 68,41 6,4 67,93 68,39 6,8 68,7 71,7 Merkez Sol 41,39,46 33,27 31, 2,3,9 21,76 2,94 Etnik Partiler 4,17 4,7 6,22 Bağımsız+Diğer 3,1 1,13 1,19,8 2,9 4,26 3,9 7,49 Seçim Tarihindeki Hükümet AP+MSP+ MHP+CGP Askeri Yönetim ANAP ANAP DYP+SHP (CHP) DSP Azınlık DSP+MHP +ANAP AKP Önemli Olaylar Ekonomik Kriz, Terör 24 Ocak Kararları, 12 Eylül Darbesi, Siyasi Yasaklar, İzinli partilerin seçimlere katılması Referandum Sonucu Siyasi Yasakların Kaldırılması Seçim İttifakları MÇP ve IDP, RP listelerinden seçimlere katıldılar. HEP, SHP listesinden seçimlere girdi. Kaynak: BELGENET, Türkiye Seçimleri,(http://www.belgenet.net/) yılındaki ekonomik kriz, Etnik terörün artması, Gümrük Birliği anlaşması BBP, ANAP listelerinden; SİP, HADEP listelerinden seçimlere girdi. 28 Şubat Müdahalesi, DSP azınlık hükümeti döneminde terörist başının yakalanması 2 Kasım ve 21 Şubat ekonomik krizleri, AB sürecinin tekrar canlanması AB müzakere sürecinin hızlanması, askerlerin 27 Nisan e-muhtırası, Cumhurbaşkanı seçiminin yapılamaması DSP ve YTP, CHP listelerinden seçimlere katılmıştır. DTP kendi tüzel kişiliği yerine, bağımsız adaylarla seçimlere girmiştir.

4 Siyasi istikrar amacıyla getirilen seçim barajı uygulaması, 199 lı yıllarda siyasi dağınıklığı önleyememiş ve döneminde ülke sürekli koalisyon hükümetleri tarafından idare edilmiştir döneminde seçimlere ortalama altı siyasi parti katılırken, bu sayı döneminde 16 siyasi partiye yükselmiştir (Tablo:2). Seçim barajının ilk olumsuz etkisi 1987 seçimlerinde yaşanmıştır seçimlerine, bağımsızlar hariç, yedi siyasi parti katılmış ve bu partilerden üçü milletvekili çıkararak TBMM de temsil edilme imkânına kavuşmuştur. Milletvekili çıkaran partilerin aldıkları oyun toplam geçerli oylara oranı olarak tanımladığımız ve seçimlerinde ortalama yüzde 98 olan temsil oranı,1987 seçimlerinde yüzde 8,2 ye gerilemiştir seçimlerinde küçük siyasi partiler seçim ittifakları yoluyla seçim barajı engelini aşma yoluna başvurmuşlar ve bunda da başarılı olarak TBMM de temsil edilme imkânına kavuşmuşlardır. Böylece 1991 seçimlerinde temsil oranı yüzde 99,4 e yükselmiş, ancak ülke de koalisyon hükümetleri dönemi de başlamıştır. Seçim barajının olumsuz etkisi 22 seçimlerinde tekrar yaşanmıştır. 22 genel seçimlerine 18 siyasi parti katılmış, bu partilerden sadece ikisi seçim barajını aşarak TBMM de temsil edilme imkânına kavuşmuştur. Bu durum, 22 seçimlerinde temsil oranının yüzde 3,8 e gerilemesine neden olmuştur (Tablo:2). Tablo: 2 Siyasi Eğilimler ve Seçimlere Katılan Partiler Merkez Sağ AP ANAP ANAP ANAP ANAP ANAP ANAP DP DP MDP DYP DYP DYP DYP DYP GP CGP GP Muhafazakâr Sağ MSP RP RP(1) RP FP SP SP AKP AKP Milliyetçi Sağ MHP MÇP MHP MHP MHP MHP BBP BBP Merkez Sol CHP HP SHP SHP(2) CHP CHP CHP CHP(3) DSP DSP DSP DSP DSP YTP Etnik Kürt Partiler HADEP HADEP DEHAP ---(4) Hatırlatma Seçime Katılan Parti Sayısı Milletvekili Çıkaran Parti Sayısı Temsil Oranı(%) () 97, 98,9 8,2 99,4 8,6 8,8 3,8 81,7 (1)MÇP ve IDP, RP ile seçim ittifakı yapmıştır. (2)HEP, SHP listelerinden seçime katılmıştır. (3)DSP ve YTP, CHP listelerinden seçimlere katılmıştır. (4)Bağımsız olarak seçimlere katılmışlardır. ()Milletvekili çıkaran partilerin aldığı oyun (bağımsızlar Hariç), geçerli oylara oranı 3. Siyasi Eğilimler ve Seçim Sonuçları: döneminde, 12 Eylül 198 askeri darbesi sonrasında eski siyasi partilerin kapatılması, yeni siyasi partilerin kurulması, Anayasa Mahkemesi tarafından muhafazakâr partiler ile etnik kürt partilerin sık, sık kapatılması ve bunların yerine yenilerinin kurulması süreci yaşanmıştır. Bu çalışmada, AP, DP, CGP, ANAP, MDP, DYP, GP ve DP merkez sağ partiler olarak sınıflandırılmıştır. CHP, HP, SHP, DSP ve YTP merkez sol partiler; MSP, RP, FP, SP ve AKP muhafazakâr sağ partiler; MHP, MÇP ve BBP milliyetçi sağ partiler; HEP, HADEP, DEHAP ve DEP ise etnik kürt partileri başlığı altında değerlendirilmiştir. Bu bölümde, seçim sonuçları iki ana siyasi akım olan sağ ve merkez sol siyasi eğilimler ile etnik kürt siyasi hareketi itibariyle kısaca incelenecektir. a. Sağ Siyasi Partiler ve Seçim Sonuçları: döneminde sağ seçmeni temsil eden siyasi partilerin zaman içinde önemli değişimler gösterdiği gözlenmektedir yılında merkez sağ seçmenleri temsil eden Adalet Partisi (AP), yüzde 36,9 oy oranı ile en büyük sağ parti konumunda bulunmaktadır. 12 Eylül

5 Askeri Darbesi tüm siyasi partileri kapatmış ve eski siyasetçilere siyaset yasağı getirmiştir. Bu nedenle, 1983 yılında yapılan genel seçimlere, askeri yönetimin izin verdiği yeni siyasi partiler ve yeni siyasi liderler katılabilmiştir. Muhafazakâr sağ ve milliyetçi sağ partilerin seçimlere katılmalarına izin verilmemiştir. Böylece, 1977 seçimlerinde parçalı bir yapı gösteren sağ oylar, 1983 genel seçimlerine katılmalarına izin verilen ve merkez sağ eğilimli Anavatan Partisi (ANAP) ile Milliyetçi Demokrasi Partisi (MDP) çatısı altında toplanmıştır seçimlerinde yüzde,6 olan sağ oylar, 1983 seçimlerinde yüzde 68,4 e yükselmiştir. Genel Seçimlerde Sağ Oylar Toplamı(%) Bölgeler İtibariyle Sağ Oy Oranları (%) ,6 68,4 67,9 68,4 68,1 6, 6,1, Üç Büy.İl G.Doğu Seçilmiş İ. Diğer İl. Toplam genel seçimleri ile zirveye çıkan sağ oylar, 1999 genel seçimleri hariç, genelde bu seviyesini korumuş, 27 genel seçimleri ile yüzde 71,6 ile yeni bir zirveye ulaşmıştır genel seçimleri öncesinde, 28 Şubat müdahalesi ve PKK lideri Abdullah Öcalan ın yakalanması, iktidarda bulunan Demokratik Sol Partinin oylarını olumlu etkilemiş ve sağ oyların düşmesine neden olmuştur referandumu ile siyasi yasakların kalkması sonucunda sağ siyasi eğilimlerde tekrar parçalanma söz konusu olmuştur. Muhafazakâr sağ ve milliyetçi sağ partiler tekrar siyasi faaliyetlerine başlamışlar ve zaman içinde güçlerini artırmışlardır. Bu durum, ANAP ve DYP gibi merkez sağ siyasi partilerin sürekli güç kaybetmelerine yol açmıştır. Özellikle, 22 seçimleri öncesinde yaşanan 21 ekonomik krizi, iktidarda bulunan merkez sol (DSP) ve sağ siyasi partilerin (ANAP ve MHP) büyük oy kaybına uğramalarına ve seçim barajı altında kalmalarına neden olmuştur. 22 genel seçimlerinde, yeni kurulan ve muhafazakâr eğilimli AKP önemli bir başarı göstermiş ve yüzde 34,3 oranında oy alarak tek başına iktidar olmuştur. AKP, döneminde ekonomik ve sosyal politikalar alanında başarılı uygulamalar gerçekleştirmiştir. Aynı zamanda demokratikleşme ve AB üyeliği konusunda izlediği politikalar sağ seçmenler tarafından olumlu karşılanmıştır. Cumhurbaşkanlığı seçimi nedeniyle ortaya çıkan kriz ve bu kriz sırasında 27 yılı Nisan ayında verilen e-muhtıra sonucunda, AKP Temmuz 27 tarihinde erken seçime gitme kararı almıştır. 27 genel seçimleri, sağ oylarda yeni bir sıçramaya neden olurken, AKP yi de sağ seçmenlerin temel temsilcisi konumuna getirmiştir. Diğer bir ifade ile 27 seçimlerinde merkez sağ partiler büyük bir oy kaybına uğrarken, AKP yüzde 46,7 oy oranı ile muhafazakâr ve merkez sağ seçmenlerin tek temsilcisi olmuştur. Bu durum, anayasa değişiklikleri konusunda 21 yılı Eylül ayında yapılan halk oylamasında yüzde 7,9 oranındaki evet oyu ile de tescil edilmiştir. 12 Eylül 198 askeri darbesi sonrasında yapılan 1983 genel seçimlerinde sağ oylar Türkiye genelinde ve tüm bölgelerde önemli bir sıçrama göstermiştir genel seçimlerinde yüzde,6 olan sağ oyların oranı, 1983 genel seçimlerinde yüzde 68,4 e yükselmiştir. Askeri darbe öncesi yaşanan terör ortamından sol siyasi görüşün sorumlu tutulması ve askeri yönetim süresince sol siyasi görüş ve örgütlenmelere karşı yürütülen kampanya, seçmen tercihlerini etkilemiştir. Ayrıca, döneminde CHP hükümeti döneminde yaşanan ekonomik krizin etkisiyle ortaya çıkan kıtlık ve kuyruklar da seçmenlerin sol siyasetten uzaklaşmalarına neden olmuştur. Krizden çıkış için AP azınlık hükümeti tarafından uygulamaya konulan 24 Ocak Kararları ve liberal iktisat politikalarının, askeri yönetim döneminde de yaygınlık ve derinlik kazanması da seçmenlerin, özellikle merkez sağa yönelmesine katkıda bulunmuştur.

6 Askeri darbe sonrasında gözlenen seçmen tercihlerinin sağa kayma olgusu, 1999 genel seçimleri hariç, genelde daha sonraki seçimlerde de devam etmiş ve 27 genel seçimlerinde yüzde 71,6 ile zirveye ulaşmıştır. 199 lardan itibaren Güneydoğu Anadolu Bölgesinde etnik kürt parti ve eğilimlerin güçlenmesi, bu bölgelerde sağ oyları olumsuz etkilemesine karşın, özellikle seçilmiş iller ve diğer illerde sağ siyasi eğilimlerdeki güçlenme devam etmiştir. Üç büyük ilde ise, sağ oylar genelde 1983 genel seçimlerinde ulaştığı seviyeyi korumuştur Genel Seçimlerde Merkez Sağ Oylar (%) 4,6 68,4, 1,1 38,8 2,2 21,9 8, Bölgeler İtibariyle Merkez Sağ Oy Oranları(%) Üç Büy.İl G.Doğu Seçilmiş.İ. Diğer İl. Toplam ların ikinci yarısından itibaren, sağ siyasi eğilim içinde muhafazakâr sağ eğilim gittikçe ağırlıklı bir konuma gelmiştir genel seçimlerinde, MÇP ve IDP nin RP ile seçim ittifakı yapmaları ve bu ittifakın yüzde 16,9 oranında oy alması muhafazakâr sağın yükselişinin ilk işareti olmuştur. Daha sonra, özellikle 1994 mahalli idare seçimlerinde RP nin önemli bir başarı göstermesi, muhafazakâr sağ eğilimin sağ siyasi eğilim içindeki konumunu gittikçe güçlendirmiştir. Nitekim 199 genel seçimlerinde RP yüzde 21,4 oy oranı ile sağ partiler içinde en güçlü parti konumuna gelmiştir. Seçimden sonra kurulan merkez sağ koalisyon hükümeti kısa sürede dağılmış, RP ve DYP koalisyonu kurulmuş ve 197 li yıllardan sonra ilk kez muhafazakâr sağ tekrar hükümette yer almıştır. 28 Şubat süreci, RP-DYP koalisyonunun bozulması, RP nin anayasa mahkemesi kararı ile kapatılması muhafazakâr sağın seçmen desteğini olumsuz etkilemiştir genel seçimlerinde, milliyetçi sağ parti olan MHP yükselişe geçmiş, RP yerine kurulan FP ise yüzde,4 oy oranı ile sağın ikinci partisi konumuna düşmüştür. Ancak, 22 genel seçimlerinde ANAP, DYP ve MHP seçim barajı altında kalarak TBMM de temsil edilme imkânlarını kaybederken, muhafazakâr sağ parti olan AKP, sağ siyasi eğilimin temel temsilcisi konumuna gelmiştir. AKP, 27 genel seçimlerinde bu konumunu daha da pekiştirmiştir. Genel Seçimlerde Muhafazakar Sağ Oylar (%) Bölgeler İtibariyle Muhafazakar Sağ Oylar (%) ,6 7,2 16,9 21,4,4 36,8 48, Üç Büy.İl G.Doğu Seçilmiş İ. Diğer İl. Toplam Milliyetçi sağ partiler, askeri yönetim tarafından yasaklanmaları nedeniyle 1983 genel seçimlerine katılamamıştır genel seçimlerinde ise RP ile seçim ittifakı yaparak TBMM de temsil edilme imkânına kavuşmuşlardır. Milliyetçi sağ partiler en büyük başarılarını 1999 genel seçimlerinde göstermişlerdir. Terör örgütü liderinin yakalanması, 28 Şubat sürecinde RP nin iktidardan uzaklaştırılması ve merkez sağ partiler arasındaki çatışma, milliyetçi sağ partilerin 1999 genel seçimlerinde yüzde 19,4 oranında oy almalarına katkıda bulunmuştur. Seçim

7 sonrasında kurulan DSP-MHP ve ANAP koalisyon hükümeti ile milliyetçi sağ siyasi görüş uzun yıllardan sonra tekrar iktidar ortağı olmuştur. Ancak, seçim sonrasında yaşanan Marmara depremi ve 21 ekonomik krizi ciddi bir oy kaybına neden olmuş ve 22 genel seçimlerinde seçim barajını aşamamışlardır. Milliyetçi Sağ Partilerin Oy Oranları (%) Bölgeler İtibariyle Milliyetçi Sağ Oy Oranları 2 19,4 2 (%) 1 6,4 2,9 8,2 9,4 14,3 2 1 Üç Büy, İl G.Doğu Seçilmiş İ. Diğer İl. Toplam b. Merkez Sol Eğilimler ve Seçim Sonuçları: Merkez sol partiler, 1977 genel seçimlerinde aldıkları yüzde 41,4 oy oranı ile en yüksek oy oranına ulaşmışlardır. Seçimlerin ardından, CHP tarafından kurulan azınlık hükümeti döneminde, terör olaylarının yaygınlaşması ve 2. Petrol Şokunun etkisiyle ekonomik krizin derinleşmesi, CHP ye yönelik seçmen desteğini olumsuz etkilemiştir. Nitekim 1979 yılında yapılan ara seçimlerde CHP büyük bir oy kaybına uğramış, bunun üzerine Başbakan Ecevit istifa etmiş ve CHP iktidardan ayrılmıştır. AP tarafından kurulan azınlık hükümeti, 24 Ocak 198 tarihinde 24 Ocak Kararlarını uygulamaya koyarak, ekonomik ve sosyal politikalarda tarihi bir dönüşümü başlatmıştır. 12 Eylül 198 darbesi sonucunda iş başına gelen askeri yönetim, sürekli olarak darbe öncesi yaşanan terör ve ekonomik krizden, genelde sol partileri ve siyasi eğilimleri sorumlu tutmuştur. Gerek darbe öncesinde CHP hükümetinin başarısızlığı gerek askeri yönetimin bu olumsuz propagandası, seçmenlerin sol siyasi partilerden uzaklaşmasına neden olmuştur. Ayrıca, merkez solu temsil eden siyasetçilerin değişik partilerde siyaset yapmayı tercih etmeleri ve merkez solu temsil eden SODEP in askeri yönetim tarafından 1983 seçimlerine girmesinin engellenmesi solda parçalanmayı beraberinde getirmiştir genel seçimlerinde yüzde 4 ları aşan merkez sol oylar, yukarıda sayılan faktörlerin etkisiyle 1983 genel seçimlerinde yüzde, e gerilemiş ve bu durum, genelde 22 seçimlerine kadar devam etmiştir. Merkez Sol Partilerin Oy Oranları (%) Merkez Solun İller İtibariyle Oy Oranı (%) ,4, 33,3 31, 2,4,9 21,8 2, Üç Büy.İl G.Doğu Seçilmiş İ. Diğer İl. Toplam Bilindiği gibi, 12 Eylül askeri darbesi Türkiye nin siyasi, ekonomik ve sosyal yapısında önemli bir değişime yol açmıştır. Bu değişim, genelde siyasi yasaklar altında, liberal ekonomik düzenin yerleştirilmesi ve sol siyasi akımlara karşı muhafazakâr değerlerin toplumda yaygınlaştırılması şeklinde olmuştur. 12 Eylül askeri yönetiminden sonra iktidara gelen merkez sağ partilerde bu yöndeki politikaları kararlılıkla uygulamayı sürdürmüşlerdir. Liberal ekonomi politikalarının tarım ve hayvancılık sektörüne olumsuz etkileri yanı sıra, 198 lerin ortasında

8 başlayan etnik terör olayları iç göç olgusuna ivme kazandırmıştır. Hızlanan iç göç, Güneydoğu Anadolu bölgesindeki etnik terör ve genelde toplumdaki muhafazakârlaşma, merkez sol partilerin tüm bölgelerde oy oranlarını olumsuz etkilemiştir. 22 genel seçimleri, 12 Eylül askeri darbesinden sonra merkez sol açısından ikinci bir kırılma noktasını oluşturmuştur. Merkez sol parti olan DSP iktidarı döneminde, Marmara depremlerinin ardından 2 Kasım ve 21 Şubat aylarında ekonomik krizler yaşanmış, kriz ve krizden çıkış için alınan kararlar büyük toplumsal maliyetler yaratmıştır. Henüz krizin olumsuz etkileri giderilmeden merkez sol ağırlıklı koalisyon hükümetinin 22 yılında erken seçime gitmesi, iktidar partilerinin seçimde büyük bir oy kaybına ve seçim barajının altında kalmalarına yol açmıştır. 22 genel seçimlerinde yaşanan başarısızlık, 27 genel seçimlerinde de devam etmiş ve merkez sol partilerin oy oranları yüzde 2 lere gerilemiştir. Seçmen desteğindeki gerileme üç büyük ilde daha sınırlı kalırken, diğer bölgelerde önemli boyutlara ulaşmıştır. c. Etnik Kürt Partileri ve Oy Oranları: 199 lı yıllarda, genelde Doğu ve Güneydoğu Anadolu da kürt hareketini temsil eden etnik partiler siyaset sahnesine girmişlerdir. 199 genel seçimlerine kadar, kürt siyasi hareketini temsil eden kişiler ya bağımsız olarak, ya da çeşitli partilerin listelerinden seçimlere katılmışlardır genel seçimlerinde HEP SHP listelerinden seçimlere girmiş, ancak TBMM de yaşanan yemin krizi ve daha sonra HEP milletvekillerinin tutuklanarak mahkûm edilmesi, merkez sol partiler ile kürt siyasetçilerinin kopması ile sonuçlanmıştır. Etnik kürt siyasi hareketi ilk kez 199 genel seçimlerinde HADEP tüzel kişiliği altında seçimlere girmiş ve yüzde 4,2 oranında oy almışlardır. Etnik kürt partileri 1999 genel seçimlerinde yüzde 4,8, 22 genel seçimlerinde ise yüzde 6,2 oy almışlar, ancak TBMM de temsil edilme gücüne kavuşamamışlardır. Bu siyasi hareket, partilerinin sık, sık kapatılması ve seçim barajı sorunu nedeniyle, 27 genel seçimlerine bağımsız adaylar aracılığıyla katılmış ve yaklaşık 2 milletvekili ile TBMM de temsil imkânına kavuşmuştur. Güneydoğu Anadolu bölgesi, bu partilerin ana seçmen desteğini oluşturmuştur. Etnik Kürt Partilerin Oy Oranı (%) Bölgeler İtibariyle Etnik Kürt Partisi Oy Oranı (%) ,2 4,2 4, Üç Büy. İl G.Doğu Seçilmiş İ. Diğer İl. Toplam İl Grupları İtibariyle Siyasi Eğilimler ve Seçim Sonuçları: döneminde yapılan seçimlerde 67 il mevcut iken, 199 lı yıllardan itibaren il sayısında hızlı bir artış süreci yaşanmıştır. Özellikle, terörle daha etkin mücadele etmek ve kamu yatırımlarını artırmak amacıyla Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde pek çok ilçe il statüsüne dönüştürülmüştür. Daha sonra bu eğilim siyasi gerekçelerle diğer bölgelere de yayılmış ve il sayısı 81 e kadar yükselmiştir. Bu çalışmada iller, 1977 genel seçimlerindeki iller esas alınarak dört grup altında toplulaştırılmıştır. Bu gruplar, üç büyük il, seçilmiş iller, Güneydoğu Anadolu illeri ve diğer illerdir. Mevcut illerin bölünerek yeni iller yaratılması, il grupları itibariyle karşılaştırmalarda sorun yaratmaktadır. Bu sorunu gidermek için, yeni kurulan iller 1977 yılındaki il kapsamları içinde incelenmiştir. Diğer bir ifadeyle, Ankara, İstanbul ve İzmir illeri ile daha önce bu iller kapsamında ilçe statüsünde olan ve sonra il statüsüne dönüştürülen

9 Yalova ve Kırıkkale illeri de üç büyük il kapsamında değerlendirilmiştir. Diğer gruplar içinde bu uygulama yapılmıştır. Tablo: 3-27 Genel Seçimlerinde İl Grupları Üç Büyük İl Seçilmiş İller Güneydoğu Anadolu İlleri Ankara Adana Kayseri Adıyaman Muş İstanbul Antalya Kocaeli Ağrı Siirt İzmir Aydın Konya Bingöl Şanlıurfa Kırıkkale Balıkesir Samsun Bitlis Van Yalova Bursa Sivas Diyarbakır Batman Erzurum Trabzon Gaziantep Şırnak Eskişehir Karaman Hakkâri Ardahan İçel Osmaniye Kars Iğdır Mardin Kilis a. Üç Büyük İlde Genel Seçim Sonuçları: Üç büyük il, sosyal ve ekonomik açıdan Türkiye nin en gelişmiş yörelerini oluşturmaktadır. Bu durum, üç büyük ilin sürekli göç almasına ve gittikçe büyümesine neden olmaktadır genel seçimlerinde toplam seçmenlerin yüzde 22,7 si üç büyük ilde yaşarken, bu oran 27 genel seçimlerinde yüzde,9 a yükselmiştir. Seçimlere katılma oranı üç büyük ilde Türkiye genelinin altında kalmaktadır döneminde, Türkiye genelinde seçimlere katılma oranı ortalama yüzde 84,7 iken, bu oran üç büyük ilde yüzde 82,9 olarak gerçekleşmiştir. Üç büyük il siyasi eğilimler açısından, gerek Türkiye geneli gerek diğer bölgelere göre farklılık göstermektedir döneminde, sağ partilerin Türkiye genelinde ortalama oy oranları yüzde 6,7 iken, bu oran üç büyük ilde yüzde 9, dir. 12 Eylül askeri darbesinin üç büyük ilde siyasi eğilimler açısından önemli bir kırılmaya neden olduğu görülmektedir genel seçimlerinde sağ partilerin oy oranı yüzde 43,9 iken, bu oran 1983 seçimlerinde yüzde 6,6 ya sıçramıştır. 12 Eylül öncesinde terör olaylarının üç büyük ilde yoğunlaşması, terör olaylarından sol siyasi eğilimlerin sorumlu tutulması ve askeri yönetimin sol siyasi görüş ve örgütlenmelere uyguladığı baskı bu sonuçta etkili olmuştur genel seçimleri ile sağa kayan üç büyük il seçmeni, 1999 genel seçimleri hariç, bu konumunu daha sonraki seçimlerde de korumuştur. Ancak, sağ siyasi eğilimler içinde merkez sağ partiler ağırlıklarını kaybederken, 199 seçimleri ile birlikte muhafazakâr sağ eğilimler gittikçe güçlenmiş ve seçimlerinde hâkim konuma gelmişlerdir. Muhafazakâr partilerin, önce İstanbul da daha sonra Ankara da büyükşehir belediye başkanlıklarını kazanmaları ve belediye yönetimlerinde başarılı olmaları, milletvekili genel seçimlerinde de başarılarına önemli katkıda bulunmuştur. Ayrıca, merkez sağ ve merkez sol partilerin iktidarları döneminde yaşanan 1994 ve 21 ekonomik krizleri, terör nedeniyle üç büyük ile yönelik göçün artışı ve toplumda muhafazakâr eğilimlerin güçlenmesi de bu sürece katkıda bulunmuştur. Bu süreç, İstanbul ve Ankara da çok belirgin olarak gözlenirken, İzmir de daha sınırlı ölçüde gerçekleşmiştir genel seçimlerinde üç büyük ilde yüzde oranında oy alan merkez sol partiler, 1983 seçimlerinde önemli bir oy kaybına uğramışlar ve oy oranları yüzde 33,6 ya gerilemiştir ve 1999 seçimlerinde oy oranlarını yüzde 4 lara çıkarmışlar, ancak tekrar ciddi bir oy kaybına uğramışlardır. Özellikle, İstanbul ve Ankara da oy kayıpları önemli boyutlara ulaşmıştır. Merkez sol partiler açısından üç büyük il önemli bir oy potansiyeli oluşturmaktadır. Nitekim Türkiye genelinde genel seçimlerinde ortalama oy oranları yüzde 21,4 iken, üç büyük ildeki oy oranları yüzde 28,8 düzeyindedir. Son iki genel seçimde, merkez sol partilerin toplam oylarının yaklaşık yüzde 4 ı üç büyük ilden gelmektedir. Merkez sol partiler üç büyük ilin daha gelişmiş ilçelerinde başarı gösterirken, yeni ilçelerde ve varoşlarda fazla bir varlık gösterememektedir. Bu durum, özellikle İstanbul ve Ankara da daha belirgindir.

10 Üç Büyük İlin Toplam Seçmenler İçindeki Payı (%) Üç Büyük İlde Seçimlere Katılma Oranı (%) ,7 22,7 2,8 26,6 28,4 29,2,, ,9 91,9 91, 8,9 84,3 8,7 78, 83,4 4 Sağ Partilerin Oy Oranı (%) Merkez Sağ Partilerin Oy Oranı (%) ,6 62,8 63,6 62,7 6,1 9,6 2,8 43, ,6 2,2 48, 37,9 34,1 21,7 19,1 7,6 Muhafazakar Sağ Partilerin Oy Oranı (%) Milliyetçi Sağ Partilerin Oy Oranı (%) ,6,2 14,8 2,1 16,9 36,2 4, ,2 12,4 7,,6 4,1 2,2 Merkez Sol Partilerin Oy Oranı (%) Etnik Kürt Partilerin Oy Oranı (%) 6 4, 33,6 39,8 36,7 31,6 4,3 28,9 28, ,3 3, 4,

11 b. Seçilmiş İllerde Genel Seçim Sonuçları: Seçilmiş iller, gerek ekonomik gerek sosyal gelişmişlik açısından, üç büyük il dışında cazibe merkezi olma özelliği taşıyan illerdir. Adana, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bursa, Erzurum, Eskişehir, İçel, Kayseri, Kocaeli, Konya, Samsun, Sivas ve Trabzon ile daha önce ilçe statüsünde olan Karaman ve Osmaniye bu kapsamda değerlendirilmiştir. Bu iller, özellikle 198 lerin başında uygulamaya konulan dışa açık ve ihracata dayalı büyüme stratejisinin etkisiyle, hızlı bir gelişme sürecine girmişler ve bulundukları bölgeler açısından bir çekim merkezi oluşturmuşlardır. Bu iller, nüfus büyüklükleri, mevcut eğitim kurumları ve ekonomik gelişmişlik seviyeleri açısından, önümüzdeki yıllarda da, Türkiye nin siyasi yapısında belirleyici olacak illerdir genel seçimlerinde toplam seçmenlerin yüzde 28,1 i bu illerde yaşarken, bu oran genelde sabit kalmış ve 27 genel seçimlerinde yüzde 28,2 olarak gerçekleşmiştir. Üç büyük ilin aksine, bu illerde seçimlere katılma oranı Türkiye genelinin üzerinde seyretmektedir. Nitekim döneminde, Türkiye genelinde seçimlere katılma oranı yüzde 84,7 iken, bu illerde seçimlere katılma oranı yüzde 8,4 olmuştur. Seçilmiş illerde, sağ siyasi eğilimlerin hâkimiyeti, özellikle son iki seçimde belirgin olarak artış göstermiştir döneminde, Türkiye genelinde sağ partilerin ortalama oy oranı yüzde 6,7 iken, bu oran seçilmiş illerde yüzde 69,7 dir. Bu oy oranı, 27 genel seçimlerinde yüzde 76,7 ye yükselmiştir. Türkiye genelinde ve üç büyük ilde olduğu gibi, merkez sağ partiler incelenen dönemde ciddi bir oy kaybına uğramış ve bu partilerin oyları seçim barajının altında kalmıştır. Muhafazakâr sağ partiler, son iki seçimde sağ seçmenlerin hâkim partisi konumuna gelmiş ve oy oranını yüzde, e yükseltmiştir. Merkez sol partilerin oy oranları, 1999 genel seçimi hariç, seçilmiş illerde sürekli gerileme göstermiştir. Merkez sol partiler, bu illerde Türkiye genelinin de altında oy alırken, milliyetçi sağ partilerin oy oranı Türkiye genelinin üstünde seyretmektedir. 28,1 28, 28, 28,4 28,7 28, 28,2 28,2 2 Seçilmiş İllerin Toplam Seçmenler İçindeki Payı (%) 2 Seçimlere Katılım Oranı (%) 1 93, 94,2 9 8,1 86,2 87,3 79,9 8,2 8 72, Sağ Partilerin Oy Oranı (%) Merkez Sağ Partilerin Oy Oranı (%) ,4 71, 71, 69,1 61,1 64,6 73,3 76, ,4 4, 8, 3, 38,2 2,3 22, ,

12 Muhafazakar Sağ Partilerin Oy Oranları (%) 6, 39,7 4 18,6 22,7 2,6 8,4 7, Milliyetçi Sağ Partilerin Oy Oranı (%) 23,7 17,7 11, 1,2 7,3 3, Merkez Sol Partilerin Oy Oranı (%) 4 37,9 3 28,, 28, 29,3 24, ,8 18,8 1 Etnik Kürt Partilerin Oy Oranı (%) 4 3,9 3 2,9 3,1 2 1 c. Güneydoğu Anadolu İllerinde Genel Seçim Sonuçları: Güneydoğu Anadolu bölgesinde, döneminde 13 adet olan il sayısı, daha sonra bazı ilçelerin il yapılması ile 18 e yükselmiştir. Adıyaman, Ağrı, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Gaziantep, Hakkâri, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Şanlıurfa, Van, Batman, Şırnak, Ardahan, Iğdır ve Kilis bu kapsamda değerlendirilen illerdir. Ekonomik ve sosyal gelişmişlik açısından yukarıda sayılan iller (Gaziantep ve Kilis hariç), Türkiye nin en az gelişmiş illerini oluşturmaktadır yılında toplam seçmenlerin yüzde 11,4 ü bu bölgede yaşarken, bu oran 27 yılında yüzde 1,8 e gerilemiştir. Bu bölgede seçimlere katılım oranı döneminde ortalama yüzde 81,4 ile Türkiye ortalamasının 3,3 puan altında kalmıştır. 198 lerin ortasından itibaren etnik terör olaylarının yaygın olarak gözlendiği bölgede, zaman içinde siyasi eğilimlerde radikal değişimler gözlenmiştir yılı genel seçimlerinde HEP, SHP listelerinden seçime girmiştir. Seçim sonrası yaşanan olaylar, kürt seçmenlerin büyük ölçüde merkez sol ve merkez sağ partilerden uzaklaşmasına neden olmuş ve Güneydoğuda etnik ve dini siyasi eğilimler hâkim olmaya başlamıştır. Türkiye genelinde sağ oyların en düşük olduğu bölge, Güneydoğu Anadolu bölgesidir. Türkiye genelinde yüzde 6,7 olan sağ partilerin oy oranı, bu bölgede yüzde 9,6 dır. 199 genel seçimleri öncesi merkez sağ seçmenlerin belirgin ağırlığı söz konusu iken, daha sonraki seçimlerde sağ siyasi eğilimler içinde muhafazakâr partilere yönelik destek artmıştır. Merkez sol partiler, döneminde, bölgede ortalama yüzde 32,7 oranında seçmen desteğine sahip iken, bu destek döneminde yüzde 12,9 a gerilemiş, 27 genel seçimlerinde ise yüzde 7,9 a inmiş ve seçim barajı altında kalmıştır.

13 Güneydoğu İllerinin Toplam Seçmenler İçindeki Payı (%) 11,4 9,8 1,2 1, 1,2 1,6 1,8 1,8 8, 8,9 83,6 Seçimlere Katılım Oranı (%) 1 92,4 9 87,7 8 78, 73,6 74, , 68, Sağ Partilerin Oy Oranı (%) 64,9 61,8 63, 4,2 1,1 63, Merkez Sağ Partilerin Oy Oranı (%) 68, 49,2 44,6 32,6 29,2 27, 17,8 4,9 Muhafazakar Sağ Partilerin Oy Oranı (%) 6 2,7 4 24,3 27, 2 16,9 14, 17,2 16,4 1 Milliyetçi Sağ Partilerin Oy Oranı (%) 12 1, ,4 6,2 6,3, ,7 Merkez Sol Partilerin Oy Oranı (%) Etnik Kürt Partilerin Oy Oranı (%) ,3 31,9,7 31,,4 11,3 12, 7,9 3, 2 2, 23,3 2 1

14 1991 genel seçimleri öncesinde, bölgedeki genel seçim sonuçları ve milletvekili seçilen kişiler incelendiğinde, partilerin siyasi görüşünün seçimlerde belirgin bir etkiye sahip olmadığı yargısına ulaşılmaktadır. Bu dönemde, genelde bölgenin büyük feodal ailelerinden gelen kürt siyasetçilerin seçimlere bağımsız adaylar olarak veya diğer merkez sağ ve sol partilerin listelerinden katılarak milletvekili seçildikleri görülmektedir. Partilerin siyasi görüşünün önemli olmadığı bu ortamda, hangi partinin hangi feodal aile ile uzlaştığı ve adayın milletvekili listesindeki sırasının ön plana çıktığı bir yapı söz konusu olmaktadır genel seçimlerinde, bölgedeki siyasi eğilimler ile siyasetçilerin yapısında radikal bir değişim olduğu görülmektedir. 198 lerde başlayan ayrılıkçı kürt hareketi, zaman içinde kendi siyasi görüşünü destekleyen partilerin ve siyasetçilerin de ortaya çıkmasını sağlamıştır genel seçimlerinde SHP ile ittifak yapan HEP, bölgedeki bu yeni siyasi oluşumun sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, SHP listelerinden seçilen milletvekillerinin belirgin ortak özelliği, feodal ailelerin temsilcisi olmalarından çok, ayrılıkçı siyasi hareketin temsilcileri olmalarıdır. Seçim sonrasında yaşanan olumsuz olaylar sonucunda, bölgeden gelen bu milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması, tutuklanmaları, mahkûm edilmeleri ve HEP in kapatılması, bölge siyasetinde ciddi bir kırılmaya neden olmuştur döneminde kendi partilerinin tüzel kişilikleri altında genel seçimlere katılmışlar, 199 seçimlerinde bölgede yüzde 2 olan oy oranlarını 22 seçimlerinde yüzde a kadar çıkarmışlar, ancak yüzde 1 luk ülke barajını aşamadıklarından TBMM de temsil edilme imkânına kavuşamamışlardır. Bu dönemde, bölgedeki bazı büyük şehirlerde ve ilçelerde belediye başkanlıklarını kazanarak, mahalli düzeyde önemli bir temsil gücüne kavuşmuşlardır. Etnik kürt siyasi hareketi, Türkiye partisi olma özelliğine kavuşamamış, bölge partisi konumunda kalmıştır. HADEP ve DEHAP ın genel seçimlerdeki oyları incelendiğinde, oylarının yaklaşık yüzde sinin bölgeden geldiği görülmektedir. 22 genel seçim sonuçları, etnik kürt siyasi hareketinin temsilcisi olan DEHAP ın yüzde oy oranı ile bölgenin en güçlü siyasi hareketi olduğunu göstermiştir. Bu seçmen desteğine karşın, TBMM de temsil edilememeleri, yüzde 1 luk seçim barajının temsilde adalet açısından ciddi bir sorun yarattığına işaret etmektedir. Etnik kürt siyasi hareketi, ülke barajı engelini aşmak için, 27 genel seçimlerine bağımsız adaylar aracılığıyla katılmışlar ve yaklaşık 2 milletvekilinin seçilmesini sağlayarak TBMM de temsil edilmeye başlamışlardır. d. Diğer İllerde Genel Seçim Sonuçları: 27 itibariyle 42 adet il diğer iller kapsamında incelenmiştir. Farklı coğrafi bölgelerde bulunan ve farklı ekonomik ve sosyal gelişmişlik düzeyine sahip olan bu illerin toplam seçmenler içindeki payı, 1977 genel seçimlerinde yüzde 37,9 iken, bu pay 27 genel seçimlerinde yüzde a gerilemiştir. Seçmenler içindeki ağırlıkları azalmasına karşın, siyasete katılımın en yüksek olduğu il grubunu diğer iller oluşturmaktadır. Nitekim döneminde Türkiye genelinde yüzde 84,7 olan seçimlere katılım oranı, diğer il grubunda yüzde 86, ile incelenen il grupları içindeki en yüksek orandır. Diğer iller grubunda da, sağ siyasi eğilim hâkim konumda bulunmaktadır döneminde Türkiye genelinde sağ partilerin oy oranı yüzde 6,7 iken, bu oran diğer iller grubunda yüzde 68,9 dur. Bu oran, son iki genel seçimde ortalama yüzde 7 e yükselmiştir. Türkiye geneli ve incelenen diğer gruplarda olduğu gibi, 12 Eylül askeri darbesi bu grupta da 1983 genel seçimlerinde sağ oylarda sıçramaya neden olmuş ve bu eğilim, 1999 genel seçimleri hariç, giderek güçlenmiştir. Merkez sağ partiler seçmen desteğini önemli ölçüde yitirmiş, muhafazakâr sağ partiler ise diğer iller grubunda en güçlü parti konumuna gelmiştir. Milliyetçi sağ partilerin, seçilmiş iller grubunun ardından en güçlü olduğu bölge diğer iller grubudur döneminde Türkiye genelinde ortalama yüzde 14,4 oy oranına sahip olan milliyetçi sağ partiler, seçilmiş illerde yüzde 17,6, diğer iller grubunda ise yüzde 16,4 oranında oy oranına sahiptir.

15 Diğer iller grubunda merkez sağ partilerin yaşadığı sürecin benzerini merkez sol partilerde yaşamıştır genel seçimlerinde merkez sol partilerin oy oranı yüzde 39,3 iken, bu oran döneminde ortalama yüzde 28,7 ye, döneminde ise ortalama yüzde 19,8 e gerilemiştir Diğer illerin Toplam Seçmenler İçindeki Payı(%) 37,9 37, 3, 34,4 32,8 31,6,6, ,7 93,3 Seçimlere Katılım Oranı (%) 94, 86,4 86,6 89,4 8,9 86,1 Sağ Partilerin Oy Oranı (%) Merkez Sağ Partilerin Oy Oranı (%) ,9 67,1 7, 71,6 74, 7,9 64,3 9, 7 68,9 6 7,4 3, 44,1 42, 4 27,8 2, , Muhafazakar Sağ Partilerin Oy Oranı (%) 49, 2 Milliyetçi Sağ Partilerin Oy Oranı (%) 23, ,8 6,3 2, 17, 13,6 37, ,7 3,4 9,2 1,3,8 Merkez Sol Partilerin Oy Oranı (%) Etnik Kürt Partilerin Oy Oranı (%) ,3 29,9 31,9 28,9 28,8 24,8 19,9 19,7 2, 2,1 2 1,6 1,7 1, 1,

16 . 21 Eylül Anayasa Değişiklerine İlişkin Halk Oylaması: 21 Eylül ayında anayasada yapılan değişiklikler halk oylamasına sunulmuştur. Bu halk oylamasında siyasi partiler üç farklı eğilime bölünmüşlerdir. Başta iktidar partisi AKP olmak üzere, SP, BBP ile bir kısım milliyetçi ve merkez sağ eğilimliler evet cephesini oluştururken, BDP ve bazı sol gruplar boykot cephesinde yer almışlardır. CHP, MHP, DP ve Genç Parti ise hayır cephesinde yer almışlardır. Bazı sol ve liberal gruplar ise yetmez ama evet sloganı ile evet cephesine destek vermişlerdir. Yüksek Seçim Kurulu, 21 Eylül ayındaki halk oylamasında Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemini esas alarak seçmen kütüklerini yenilemiştir. Yeni seçmen kütüklerine göre, 21 Eylül ayındaki halk oylamasında seçmen sayısı 27 genel seçimlerine göre yüzde 16,3 oranında artış göstererek 49, milyon kişiye yükselmiştir. Seçmen sayısındaki artış, incelenen il grupları itibariyle önemli ölçüde farklılık göstermektedir. Seçmen sayıları, Güneydoğu Anadolu bölgesinde yüzde 28,7, üç büyük ilde yüzde 19,7, seçilmiş illerde yüzde,3, diğer iller grubunda ise yüzde 9,2 oranında artmıştır. 27 genel seçimlerinde yüzde 84,2 olan seçimlere katılım oranı, 21 halk oylamasında yüzde 77,1 e gerilemiştir. Boykot kararının etkisiyle, halk oylamasına katılım il grupları itibariyle önemli ölçüde farklılaşmıştır. Güneydoğu Anadolu bölgesinde BDP nin boykot kararı etkili olmuş ve 27 genel seçimlerinde yüzde 78, olan seçimlere katılım oranı, 21 halk oylamasında 22, puan gerileyerek yüzde,9 a düşmüştür. Katılım oranındaki gerileme, üç büyük il grubunda 7,4 puan, seçilmiş iller grubunda 4,7 puan, diğer iller grubunda ise 2, puan olmuştur. Halk oylamasında, evet oylarının oranı yüzde 7,9, hayır oylarının oranı yüzde 42,1 olmuştur. Hayır cephesinde yer alan CHP, MHP, DP ve Genç Partinin 27 genel seçimlerinde Türkiye genelindeki oy oranı ise yüzde 43,6 dır. Bu iki sonuç karşılaştırıldığında, halk oylamasında hayır cephesinin güç kaybettiği, ancak siyasi eğilimlerde belirgin bir değişiklik olmadığı gözlenmektedir. Üç büyük ilde, İzmir ve İstanbul illerinde hayır cephesinin seçmen desteği sınırlı ölçüde artarken, diğer il gruplarında seçmen destekleri azalmıştır. Seçimlere Katılım Oranı (%) Hayır Cephesinin Oy Oranı (%) Ü ç Büy.İl G.Doğu Seçilmiş İ. Diğer İl. Toplam 27 G.Seçim. 21 Ref. 1 Üç Büy.İl G.Doğu Seçilmiş İ. Diğer İl. Toplam 27 G.Seçim. 21 Ref. İktidar partisi AKP, hayır cephesinde yer alan sağ partilerin seçmen tabanlarını etkilemeye yönelik aktif bir kampanya yürütmüş ve bu partileri CHP nin peşine takılmakla suçlamıştır. Bu kampanyanın, özellikle sağ siyasi eğilimin güçlü olduğu Anadolu kentlerinde etkili olduğu ve milliyetçi sağ ve merkez sağ partilerin tabanlarında bölünme yarattığı gözlenmiştir. 27 genel seçimleri incelendiğinde, MHP nin seçilmiş iller grubu ile diğer iller grubunda, Türkiye genelinin üzerinde oy aldığı görülmektedir. Halk oylamasında, MHP nin başarılı olduğu bu il gruplarında hayır oyları beklentilerin altında kalmıştır. Halk oylamasında hayır cephesini destekleyen partilerin oy oranı 27 genel seçimlerine göre, sadece 12 ilde artış göstermiştir. Oy artışına göre, bu iller sırasıyla, Tunceli (6,6 puan), Iğdır (18,3 puan), Rize (6,9 puan), Eskişehir (2,7 puan), Ardahan (2,4 puan), Adana (2,2 puan), İzmir (1,7 puan), Bursa (1, puan), Denizli (1,3 puan), Karabük (1,1 puan),

17 İstanbul (,9 puan) ve Kocaeli (,6 puan) illeridir. Geri kalan 69 ilde hayır cephesi oy kaybına uğramıştır. Bu illerden 19 unda oy kaybı 7 puanı aşmaktadır. Oy kaybı sırasına göre bu iller; Elazığ (16,3 puan), Bayburt (13,4 puan), Osmaniye (12,1 puan), Şanlıurfa (11, puan), Yozgat (1,2 puan), Gümüşhane (1,1 puan), Çankırı (9, puan), Bitlis (9, puan), Bartın (8,9 puan), Sinop (8,4 puan), Mardin (8,4 puan), Isparta (8,3 puan), Şırnak (8, puan), Aksaray (7,9 puan), Erzurum (7,6 puan), Karaman (7,6 puan), Kütahya (7, puan), Afyon (7,4 puan) ve Kırıkkale (7,4 puan) illeridir. 27 genel seçimleri incelendiğinde, yukarıda sayılan 19 ilde, MHP ve DP nin Türkiye ortalamasının üzerinde, CHP ve Genç Partinin ise önemli ölçüde ortalamanın altında oy aldığı görülmektedir. 27 genel seçimlerinde, MHP, DP, CHP ve Genç Partinin oy oranları, sırasıyla, yüzde 14,3, yüzde,4, yüzde 2,9 ve yüzde 3,1 dir. Bu partilerin 19 ildeki oy oranları ise, sırasıyla, yüzde,6, yüzde 6,7, yüzde 9,6 ve yüzde,9 dur. Bu illerde, 27 genel seçimlerinde hayır cephesinin toplam oy oranı yüzde 32,8 iken, halk oylamasındaki hayır oylarının oranı yüzde 23,9 da kalmıştır. Yukarıda sayılan 19 il içinde, geleneksel olarak MHP nin yüksek oy aldığı Bayburt, Osmaniye, Yozgat, Gümüşhane, Çankırı, Erzurum ve Kırıkkale illerinde, MHP tabanının önemli ölçüde evet yönünde oy kullandığı anlaşılmaktadır. 27 genel seçimlerinde, Türkiye genelinde yüzde 14,3 oy oranı olan MHP nin bu illerdeki oy oranı yüzde 22, dir. Bu illerde, CHP nin yüzde 8,3, DP nin yüzde 3,2 ve Genç Partinin yüzde,6 oranında oyu bulunmakta ve hayır cephesinin toplam oy oranı yüzde 34,6 ya ulaşmaktadır. MHP nin güçlü olduğu bu 7 ilde, 21 yılı halk oylamasında hayır oylarının oranı, Türkiye genelinin çok gerisinde kalmış ve yüzde 2,4 olarak gerçekleşmiştir. Bu 19 ilin bazılarında geleneksel olarak DP nin de güçlü olduğu ve Türkiye genelinin üzerinde oy aldığı iller de bulunmaktadır. Bu iller, Elazığ, Şanlıurfa, Sinop, Mardin, Isparta, Şırnak, Kütahya ve Afyon dur. 27 genel seçimlerinde Türkiye genelinde oy oranı yüzde,4 olan DP nin bu illerdeki oy oranı yüzde 9,1 iken, MHP yüzde 11,8, CHP yüzde 9,4 ve Genç Parti yüzde 1,1 oranında oy almıştır. Hayır cephesinin toplam oy oranı ise yüzde 31,3 olmuştur. DP nin göreli olarak daha güçlü olduğu bu 8 ilde, 21 yılı halk oylamasında hayır oylarının oranı, Türkiye genelinin çok gerisinde kalmış ve yüzde 22,2 olarak gerçekleşmiştir. İktidar partisi AKP nin halk oylaması sürecinde, MHP ve DP tabanını etkilemeye yönelik kampanyasının oldukça başarılı olduğu ve sağ oylarda önemli bir toparlanma sağladığı görülmektedir. 6. Genel Değerlendirme ve Sonuç: döneminde milletvekili genel seçimleri incelendiğinde, Türkiye genelinde siyasi eğilimlerde ciddi bir değişim olduğu gözlenmektedir. Bu dönemde, hızlı nüfus artışı, ekonomik ve sosyal gelişmişlik düzeyinin yükselmesi, iç göçler, kırsal nüfusun azalması, ekonominin dışa açılması, hizmetler ve sanayi sektöründe hızlı gelişme, haberleşme ve ulaştırma olanaklarında olağanüstü artış ve önemli uluslararası ekonomik-sosyal ve siyasi değişimler yaşanmıştır. Bu gelişmeler, pek çok ülkede olduğu gibi Türkiye de de kişilerin siyasi tercihlerinde değişime neden olmuştur. 2. Yukarıda sayılan genel etkenler dışında, bazı özel faktörlerinde, bu dönemde yaşanan siyasi eğilimlerdeki değişime katkıda bulunduğu görülmektedir. Bu özel faktörlerin bazılarını şu şekilde sıralayabiliriz; Bu faktörlerin başında 12 Eylül askeri darbesi gelmektedir. Askeri darbe, döneminde toplumda yaygınlaşan sol siyasi eğilimin önünü kesmiş ve sağ siyasi eğilimde radikal bir yükselişe katkıda bulunmuştur. Siyaset yasakları, sola karşı yürütülen kampanyalar ve sağ siyasi eğilimlerdeki bölünmenin önlenmesi ile 1983 genel seçimlerinde sağ oylarda önemli bir sıçrama gerçekleştirilmiştir.

18 Ekonominin dışa açılmasını amaçlayan 24 Ocak 198 kararları, 12 Eylül askeri yönetimi tarafından da benimsenmiş ve kapsamlı bir şekilde uygulanmasına çalışılmıştır. Darbe öncesi AP azınlık hükümeti döneminde 24 Ocak kararlarını uygulayan ekip, 12 Eylül askeri yönetimi tarafından aynen korunmuş, hatta bu ekibin başında bulunan Başbakanlık Müsteşarı ve DPT Müsteşar Vekili Turgut ÖZAL, askeri hükümetin ekonomiden sorumlu başbakan yardımcılığına getirilmiştir. Böylece, muhafazakâr sağ eğilimli bu ekibin siyasi açıdan güçlenmesi ve özellikle yatırım ve ihracat teşvikleri aracılığıyla Anadolu da ciddi bir taban edinmelerinin yolu açılmıştır. 24 Ocak 198 kararları ile ekonomide liberalleşmenin başlatılması ve daha sonra ANAP iktidarı ile bu politikaların yaygınlaştırılması, kamu girişimciliğini ve merkezi hükümetin ekonomideki belirleyici rolünü sınırlandırmıştır. Bu dönemde yatırım ve ihracat teşvikleri aracılığıyla özel sektörün teşvik edilmesi, özelleştirme sürecinin başlatılması ve mahalli idarelerin yetki ve gelirlerinin artırılması, Anadolu nun bazı illerinde sermaye birikimini hızlandırmış ve mahalli idarelerin siyasi eğilimleri etkilemedeki rolünü artırmıştır. 198 lerin ikinci yarısından itibaren etnik terör olaylarının hız kazanması, Güneydoğu Anadolu bölgesinde siyasi eğilimlerin ciddi ölçüde ayrışmasına neden olmuştur. Terör olayları, zaman içinde bu bölgedeki merkez sağ ve sol siyasi eğilimleri ortadan kaldırırken, etnik ve dini siyasi eğilimler hâkim konuma gelmiştir döneminde sağ siyasi eğilimlerin gittikçe güçlendiği gözlenmektedir. Bu dönemde, sağ partilerin ortalama oy oranı yüzde 6,7 olarak gerçekleşmiştir. 22 ve 27 seçimlerinde sağ oylarda ciddi bir sıçrama yaşanmış ve oy oranı 27 seçimlerinde yüzde 71,6 ya çıkmıştır. Bu dönemde merkez sağ oylar sürekli azalırken, özellikle muhafazakâr sağ oylar yükselişe geçmiştir. 27 seçimleri ve 21 halk oylaması sağ siyasi eğilimlerin bütünleşmesini sağlamış ve sağ seçmenlerin daha muhafazakârlaşması sonucunu doğurmuştur. 4. Seçim sonuçları, 1999 genel seçimleri hariç, oy kaymalarının genelde sağ partilerin arasında olduğunu göstermektedir. Bu durum, seçilmiş iller ve diğer iller grubunda çok daha belirgindir. Nitekim merkez sağ partilerden uzaklaşan seçmenin, muhafazakâr ve milliyetçi sağ partilere yöneldiği görülmektedir. Özellikle, 27 seçimlerinde yüzde 46,7 oy oranı ile tekrar iktidar olan AKP, tüm bölgeler ve sosyal kesimler açısından merkez sağ oyların çekim merkezi olmuş ve yeni merkez parti konumuna gelmiştir. AKP, 21 halk oylaması ile milliyetçi sağ seçmenlere de önemli bir açılımda bulunmuştur lerde yükseliş trendine giren merkez sol oylar, 12 Eylül askeri darbesinden olumsuz etkilenmiş ve döneminde ortalama oy oranları yüzde 27,8 olarak gerçekleşmiştir. Son iki genel seçimde merkez sol partilerin ortalama oy oranı yüzde 21,4 e kadar gerilemiştir. 27 genel seçimlerinde merkez sol partilerin oy oranı üç büyük ilde yüzde lara yaklaşırken, seçilmiş iller ve diğer iller grubunda yüzde 2 nin, Güneydoğu Anadolu bölgesinde ise yüzde 1 luk genel seçim barajının altında kalmıştır ve 21 ekonomik krizleri de merkez sol partilerin oy oranlarını olumsuz etkilemiştir. Bu krizler sırasında, merkez sol partilerin koalisyon ortağı olarak hükümette görev almaları, kriz ve krizden çıkış için alınan kararların yol açtığı toplumsal maliyetler seçmen desteklerinin azalmasına yol açmıştır. Nitekim merkez sol partilerin oy oranları 199 genel seçimlerinde 6,1 puan, 22 genel seçimlerinde ise 9,1 puan azalmıştır. Ayrıca, geçmişte önemli bir oy potansiyeline sahip olduğu Güneydoğu Anadolu bölgesinde, etnik ve dini siyasetin gittikçe hâkim olması da merkez sol partilerin oy oranlarını olumsuz etkilemiştir lerin ikinci yarısından itibaren terör olaylarının hızlanması sonucunda 199 larda etnik siyasi partilerin devreye girmesi de, başta Güneydoğu Anadolu bölgesi olmak üzere diğer bölgelerde de siyasi eğilimler üzerinde etkili olmuştur. Terör nedeniyle yaşanan iç göçler, terör bölgesi dışında milliyetçi ve muhafazakâr sağ partilerin güçlenmesine katkıda bulunmuştur.

EK 1. 21 Temmuz 1946 Milletvekili Genel Seçim Sonuçları Seçim Sistemi: Çoğunluk Sistemi

EK 1. 21 Temmuz 1946 Milletvekili Genel Seçim Sonuçları Seçim Sistemi: Çoğunluk Sistemi EK 1 21 Temmuz 1946 Milletvekili Genel Seçim Sonuçları Seçim Sistemi: Çoğunluk Sistemi Cumhuriyet Halk Partisi() 397 85,4 Demokrat Parti (DP) 61 13,1 Bağımsızlar (DP Listesinde 4 0.9 Yer Alarak Seçilen)

Detaylı

YEREL SEÇİM ANALİZLERİ. Şubat, 2014

YEREL SEÇİM ANALİZLERİ. Şubat, 2014 YEREL SEÇİM ANALİZLERİ Şubat, 2014 Partilerin Kazanacağı Belediye Sayıları Partilere Göre 81İlin Yerel Seçimlerde Alınması Muhtemel Oy Oranları # % AK Parti 37 45,7 CHP 9 11,1 MHP 5 6,2 BDP/HDP 8 9,9 Rekabet

Detaylı

16 NİSAN 2017 REFERANDUMU KESİN SONUÇLARI 1

16 NİSAN 2017 REFERANDUMU KESİN SONUÇLARI 1 16 NİSAN 2017 REFERANDUMU KESİN SONUÇLARI 1 Erol Tuncer TESAV Vakfı Başkanı 28 Nisan 2017 Yurt İçi, Gümrük Kapısı ve Yurt Dışı Sandıkları Anayasa Değişikliği Halkoylaması Sonuçları Tablo 1.A Sandık Seçmen

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ ADRESE DAYALI NÜFUS KAYIT SİSTEMİ (ADNKS) 2013 Yılı Türkiye İstatistik Kurumu 29/01/2014 tarihinde 2013 yılı Adrese Dayalı Kayıt Sistemi Sonuçları haber bültenini yayımladı. 31 Aralık 2013 tarihi itibariyle;

Detaylı

Fren Test Cihazları Satış Bayiler. Administrator tarafından yazıldı. Perşembe, 05 Mayıs :26 - Son Güncelleme Pazartesi, 30 Kasım :22

Fren Test Cihazları Satış Bayiler. Administrator tarafından yazıldı. Perşembe, 05 Mayıs :26 - Son Güncelleme Pazartesi, 30 Kasım :22 FDR Adana Fren Test Cihazları FDR Adıyaman Fren Test Cihazları FDR AfyonFren Test Cihazları FDR Ağrı Fren Test Cihazları FDR Amasya Fren Test Cihazları FDR Ankara Fren Test Cihazları FDR Antalya Fren Test

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ HANEHALKI İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ BİLGİ NOTU 2013 Yılı Türkiye İstatistik Kurumu 06/03/2014 tarihinde 2013 yılı Hanehalkı İşgücü İstatistikleri haber bültenini yayımladı. 2013 yılında bir önceki yıla göre;

Detaylı

3. basamak. Otomobil Kamyonet Motorsiklet

3. basamak. Otomobil Kamyonet Motorsiklet Tablo-1: İndirim veya artırım uygulanmayan iller için azami primler (TL)* İzmir, Yalova, Erzurum, Kayseri Otomobil 018 614 211 807 686 565 444 Kamyonet 638 110 583 055 897 739 580 Motorsiklet 823 658 494

Detaylı

Öğr.Gör. İbrahim Ersin TURGUT, Öğr.Gör.Dr.Cumali ERDEMİL Pamukkale Üniversitesi Buldan Meslek Yüksekokulu ieturgut@pau.edu.tr, cerdemil@pau.edu.

Öğr.Gör. İbrahim Ersin TURGUT, Öğr.Gör.Dr.Cumali ERDEMİL Pamukkale Üniversitesi Buldan Meslek Yüksekokulu ieturgut@pau.edu.tr, cerdemil@pau.edu. 1980 Lİ YILLARDA YAPILAN GENEL SEÇİMLERİN TÜRKİYE DE VE DENİZLİ GENELİNDEKİ SEÇİM SONUÇLARI VE BULDAN İLÇESİ SEÇİM SONUÇLARI İLE KARŞILAŞTIRILMASI Öğr.Gör. İbrahim Ersin TURGUT, Öğr.Gör.Dr.Cumali ERDEMİL

Detaylı

Yatırım Teşvik Uygulamalarında Bölgeler

Yatırım Teşvik Uygulamalarında Bölgeler Yatırım Teşvik Uygulamalarında Bölgeler 1. Bölge: Ankara, Antalya, Bursa, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Muğla 2. Bölge: Adana, Aydın, Bolu, Çanakkale (Bozcaada ve Gökçeada İlçeleri Hariç), Denizli,

Detaylı

Gayri Safi Katma Değer

Gayri Safi Katma Değer Artıyor Ekonomik birimlerin belli bir dönemde bir bölgedeki ekonomik faaliyetleri sonucunda ürettikleri mal ve hizmetlerin (çıktı) değerinden, bu üretimde bulunabilmek için kullandıkları mal ve hizmetler

Detaylı

TABLO-4. LİSANS MEZUNLARININ TERCİH EDEBİLECEĞİ KADROLAR ( EKPSS 2014 )

TABLO-4. LİSANS MEZUNLARININ TERCİH EDEBİLECEĞİ KADROLAR ( EKPSS 2014 ) 7769 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Memur ADANA TÜM İLÇELER Taşra GİH 7 17 4001 7770 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Memur ADIYAMAN TÜM İLÇELER Taşra GİH 7 9 4001 7771 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Memur AFYONKARAHİSAR TÜM İLÇELER

Detaylı

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 30 MART 2014

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 30 MART 2014 30 MART 2014 AraştırmaHakkında Araştırma, 30 Mart 2014 günü, Bilgisayar Destekli Telefon Görüşmesi (CATI) yöntemi ile mahalli seçimlerde oy kullanan toplam 1383 seçmen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma

Detaylı

HANEHALKI İŞGÜCÜ ARAŞTIRMASI Bölgesel Sonuçlar 2004-2013 İşgücü ve Yaşam Koşulları Daire Başkanlığı İşgücü İstatistikleri Grubu İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 3 TEMEL İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ... 5 YE İLİŞKİN İŞGÜCÜ GÖSTERGELERİ,

Detaylı

SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU

SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU Erol Tuncer TESAV Vakfı Başkanı 2 Kasım 2013 GİRİŞ İki Ana Seçim Sistemi Çoğunluk sistemi, Nispi temsil sistemi. Seçim Sistemlerinin İki Boyutu Temsilde adalet, Yönetimde istikrar.

Detaylı

OTO KALORİFER PETEK TEMİZLİĞİ - VİDEO

OTO KALORİFER PETEK TEMİZLİĞİ - VİDEO OTO KALORİFER PETEK TEMİZLİĞİ - VİDEO Oto Kalorifer Peteği Temizleme Makinası, Araç Kalorifer Petek Temizliği Cihazı. kalorifer peteği nasıl temizlenir, kalorifer peteği temizleme fiyatları, kalorifer

Detaylı

Hazırladığımız bu özel dosyada, 1954'ten 2002'ye kadar yapılmış tüm

Hazırladığımız bu özel dosyada, 1954'ten 2002'ye kadar yapılmış tüm Hazırladığımız bu özel dosyada, 1954'ten 2002'ye kadar yapılmış tüm seçimlerle ilgili istatistikleri ve oy dağılımlarını bulabilirsiniz. 3 Kasım 2002 Seçim Tarihi: 3 Kasım 2002 Nüfus: 67.803.927 Đl: 81

Detaylı

SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR

SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR BÜLTEN 21.05.2015 SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR 7 Haziran genel seçimine günler kala nefesler tutuldu, gözler yapılan anket çalışmalarına ve seçim vaatlerine çevrildi. Liderlerin seçim savaşının

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU MAYIS 2017 Türkiye İstatistik Kurumu 05/06/2017 tarihinde 2017 yılı Mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU EYLÜL 2016 Türkiye İstatistik Kurumu 03/10/2016 tarihinde 2016 yılı Eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU HAZİRAN 2014 Türkiye İstatistik Kurumu 03/07/2014 tarihinde 2014 yılı Haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

KPSS-2014/3 Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Sözleşmeli Pozisyonlarına Yerleştirme (Ortaöğretim)

KPSS-2014/3 Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Sözleşmeli Pozisyonlarına Yerleştirme (Ortaöğretim) KURUM ADI KADRO ADI 190160001 SAĞLIK BAKANLIĞI SAĞLIK MEMURU (ADANA TÜM İLÇELER Taşra) 5 0 75,57278 78,51528 190160003 SAĞLIK BAKANLIĞI SAĞLIK MEMURU (ARTVİN TÜM İLÇELER Taşra) 4 0 75,26887 75,34407 190160005

Detaylı

2014 Yerel Yönetimler Seçimleri

2014 Yerel Yönetimler Seçimleri 2014 Yerel Yönetimler Seçimleri Mülki Yönetim Birimlerinin Sayısı 2009 2014 İl Sayısı 81 81 İlçe Sayısı 892 919 Bucak Sayısı 638 - Köy Sayısı 34.305 18.067 Mahalle Sayısı 18.460 30.050 2014 Seçimlerinde

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU AĞUSTOS 2016 Türkiye İstatistik Kurumu 05/09/2016 tarihinde 2016 yılı Ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU MAYIS 2016 Türkiye İstatistik Kurumu 03/06/2016 tarihinde 2016 yılı Mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

İZMİR İN EN BÜYÜK SORUNU İŞSİZLİK RAKAMLARININ ANALİZİ

İZMİR İN EN BÜYÜK SORUNU İŞSİZLİK RAKAMLARININ ANALİZİ 2015 TEMMUZ- AĞUSTOS EKONOMİK İZMİR İN EN BÜYÜK SORUNU İŞSİZLİK RAKAMLARININ ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre; 2014 yılında ülkemizde işsizlik oranı % 9,9 seviyesinde gerçekleşti.

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Gözden Geçirme Notları 2011 Yılı Nisan Ayı TÜFE Göstergeleri TÜİK tarafından tarihinde açıklanan, 2011 yılı Nisan ayı

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU OCAK 2016 Türkiye İstatistik Kurumu 03/02/2016 tarihinde 2016 yılı Ocak ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

İLLERE GÖRE NÜFUS KÜTÜKLERİNE KAYITLI EN ÇOK KULLANILAN 5 KADIN VE ERKEK ADI

İLLERE GÖRE NÜFUS KÜTÜKLERİNE KAYITLI EN ÇOK KULLANILAN 5 KADIN VE ERKEK ADI İLLERE GÖRE NÜFUS KÜTÜKLERİNE KAYITLI EN ÇOK KULLANILAN 5 KADIN VE ERKEK ADI İL KADIN ADI ERKEK ADI ADANA ADIYAMAN AFYONKARAHİSAR AKSARAY SULTAN SULTAN İBRAHİM RAMAZAN 1/17 2/17 AMASYA ANKARA ANTALYA ARDAHAN

Detaylı

Tablo Yılında İnternet Erişimi Olan Girişimlerin, İnterneti Kullanım Amaçları

Tablo Yılında İnternet Erişimi Olan Girişimlerin, İnterneti Kullanım Amaçları gayrimenkul faaliyetleri gösteren girişimlerde %7,9 oranı ile en düşük düzeyde gerçekleşmiştir. 2010 yılında İnternet erişimine sahip girişimlerin %78,1 i interneti bankacılık ve finansal hizmetler için,

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU ARALIK 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 04/01/2016 tarihinde 2015 yılı Aralık ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU AĞUSTOS 2014 Türkiye İstatistik Kurumu 03/09/2014 tarihinde 2014 yılı Ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU EYLÜL 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 05/10/2015 tarihinde 2015 yılı Eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

SEÇİM 2009 KİTABIMIZDAN ALINMIŞTIR

SEÇİM 2009 KİTABIMIZDAN ALINMIŞTIR EKLER 253 EK XI.A SEÇİM 2009 KİTABIMIZDAN ALINMIŞTIR 1963 2009 Yılları Arasında Yapılan Yerel Yönetimler Seçim Sonuçları (Üye Sayıları Oy Oranları) 17 Kasım 1963 Tarihinde Yapılan Yerel Yönetimler Seçimi

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU HAZİRAN 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 03/07/2015 tarihinde 2015 yılı Haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU KASIM 2016 Türkiye İstatistik Kurumu 05/12/2016 tarihinde 2016 yılı Kasım ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU AĞUSTOS 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 03/09/2015 tarihinde 2015 yılı Ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU OCAK 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 03/02/2015 tarihinde 2015 yılı Ocak ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

Detaylı

LİSTE - II TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU - TAŞRA

LİSTE - II TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU - TAŞRA YER DEĞİŞİKLİĞİ BAŞVURULARI İÇİN İLAN EDİLEN LİSTESİ 1 ADANA BİYOLOG GENEL BÜTÇE 1 1 ADANA EBE GENEL BÜTÇE 6 1 ADANA HEMŞİRE GENEL BÜTÇE 2 1 ADANA SAĞLIK MEMURU ÇEVRE SAĞLIĞI TEKNİSYENİ GENEL BÜTÇE 1 1

Detaylı

İL ADI UNVAN KODU UNVAN ADI BRANŞ KODU BRANŞ ADI PLANLANAN SAYI ÖĞRENİM DÜZEYİ

İL ADI UNVAN KODU UNVAN ADI BRANŞ KODU BRANŞ ADI PLANLANAN SAYI ÖĞRENİM DÜZEYİ ADANA 8140 BİYOLOG 0 1 LİSANS ADANA 8315 ÇOCUK GELİŞİMCİSİ 0 1 LİSANS ADANA 8225 DİYETİSYEN 0 1 LİSANS ADANA 8155 PSİKOLOG 0 1 LİSANS ADANA 8410 SAĞLIK MEMURU 6000 ÇEVRE SAĞLIĞI 4 LİSE ADANA 8410 SAĞLIK

Detaylı

28 MART 2004 YEREL YÖNETİMLER SEÇİMLERİ

28 MART 2004 YEREL YÖNETİMLER SEÇİMLERİ 28 MART 2004 YEREL YÖNETİMLER SEÇİMLERİ Erol TUNCER * Yerel yönetim seçimlerinde, bilindiği gibi, il özel idareleri ve belediyeler ile köy ve mahalle muhtarlarlıklarının yürütme ve karar organları seçilmektedir.

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 12 08 2014 Sayı 28 Genel Değerlendirme Mart 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Mart 2014 verilerinin değerlendirildiği- 28. sayısında sigortalı

Detaylı

19 MAYIS ÖN HAZIRLIK TOPLANTISINDA ALINAN KARARLAR 9-10 Nisan 2005, Ankara

19 MAYIS ÖN HAZIRLIK TOPLANTISINDA ALINAN KARARLAR 9-10 Nisan 2005, Ankara 19 MAYIS ÖN HAZIRLIK TOPLANTISINDA ALINAN KARARLAR 9-10 Nisan 2005, Ankara 9-10 Nisan 2005 tarihinde Ankara Başkent Öğretmen evinde yapılan hazırlık toplantısına Elazığ, Adana, Antakya, Erzurum, Denizli,

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 Gözden Geçirme Notları 2013 Yılı Mayıs Ayı TÜFE Göstergeleri TÜİK tarafından 03/05/2013 tarihinde açıklanan, 2013 yılı Mayıs ayı Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) haber bültenine göre Endeks; Aylık

Detaylı

SAMSUN TİCARET VE SANAYİ ODASI EKONOMİK BÜLTEN

SAMSUN TİCARET VE SANAYİ ODASI EKONOMİK BÜLTEN SAMSUN TİCARET VE SANAYİ ODASI EKONOMİK BÜLTEN ARALIK 2016 Bu eserin tüm telif hakları Samsun Ticaret ve Sanayi Odası na aittir. Samsun Ticaret ve Sanayi Odası nın ismi kaydedilmek koşulu ile alıntı yapmak

Detaylı

Araştırma Notu 14/170

Araştırma Notu 14/170 Araştırma Notu 14/170 13 Ağustos 2014 İL DÜZEYİNDE YEREL ve CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİNİN KARŞILAŞTIRMASI KATILIM ve OY TRANSFERİ 4 Hazira Seyfettin Gürsel, Mine Durmaz ** Yönetici Özeti 10 Ağustos'ta

Detaylı

BAYİLER. Administrator tarafından yazıldı. Çarşamba, 18 Nisan :29 - Son Güncelleme Cuma, 03 Mayıs :39

BAYİLER. Administrator tarafından yazıldı. Çarşamba, 18 Nisan :29 - Son Güncelleme Cuma, 03 Mayıs :39 Federal CNG Dönüşüm Sistemleri olarak, başta Konya olmak üzere Türkiye'nin her bölgesinde ve her ilimizde CNG Dönüşüm Sistemleri konusunda hizmet vermekteyiz. FEDERAL CNG DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİ Adana CNG Dönüşüm

Detaylı

Ajans Press; Marka Şehir ve Belediyelerin Medya Karnesini açıkladı

Ajans Press; Marka Şehir ve Belediyelerin Medya Karnesini açıkladı Basın Bildirisi Ajans Press; Marka Şehir ve Belediyelerin Medya Karnesini açıkladı 01 Ocak - 31 Aralık 2011 tarihleri arası Ajans Press in takibinde olan yerel, bölgesel ve ulusal 2659 yazılı basın takibinden

Detaylı

TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR

TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR TÜRKİYE DE MAĞDUR ÇOCUKLAR Bilgi Notu-3: Toplumsal Olay Mağduru Çocuklar Yazan: Didem Şalgam, MSc Katkılar: Prof. Dr. Münevver Bertan, Gülgün Müftü, MA, Adem ArkadaşThibert, MSc MA İçindekiler Tablo Listesi...

Detaylı

Osmanlı dan Günümüze Seçimler ( ) Kitabımızdan alınmıştır. Çok Partili Dönemde Yapılan Milletvekili Ara Seçimi Sonuçları

Osmanlı dan Günümüze Seçimler ( ) Kitabımızdan alınmıştır. Çok Partili Dönemde Yapılan Milletvekili Ara Seçimi Sonuçları Osmanlı dan Günümüze Seçimler (1877 2002) Kitabımızdan alınmıştır Çok Partili Dönemde Yapılan Milletvekili Ara Seçimi Sonuçları 6 Nisan 1947 Milletvekili Ara Seçimi Sonuçları (*) Partilerin Mv. Sayısı

Detaylı

SON EKONOMİK GELİŞMELERDEN SONRA ESNAF VE SANATKARLARIN DURUMU

SON EKONOMİK GELİŞMELERDEN SONRA ESNAF VE SANATKARLARIN DURUMU SON EKONOMİK GELİŞMELERDEN SONRA ESNAF VE SANATKARLARIN DURUMU Temel Ekonomik Göstergeler: Temmuz ayında; Üretici fiyatları genel indeksinde(üfe), Bir önceki aya göre %1,25 artış Bir önceki yılın Aralık

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 16 09 2014 Sayı 29 Genel Değerlendirme Nisan 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Nisan 2014 verilerinin değerlendirildiği- 29. sayısında sigortalı

Detaylı

LİSTE - II TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU - TAŞRA

LİSTE - II TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU - TAŞRA YER DEĞİŞİKLİĞİ BAŞVURULARI İÇİN İLAN EDİLEN LİSTESİ 1 ADANA HEMŞİRE GENEL BÜTÇE 3 1 ADANA SAĞLIK MEMURU TIBBİ SEKRETER GENEL BÜTÇE 2 1 ADANA SAĞLIK MEMURU TOPLUM SAĞLIĞI TEKNİSYENİ GENEL BÜTÇE 1 1 ADANA

Detaylı

VERGİ BİRİMLERİ. Taşra Teşkilatındaki Birimlerin Yıllar İtibariyle Sayısal Durumu

VERGİ BİRİMLERİ. Taşra Teşkilatındaki Birimlerin Yıllar İtibariyle Sayısal Durumu VERGİ BİRİMLERİ Taşra Teşkilatındaki Birimlerin Yıllar İtibariyle Sayısal Durumu 2. Vergi Birimleri. 2.1. Vergi Birimlerinin Yıllar İtibariyle Sayısal Durumu Birimin Adı 31/12/1996 31/12/1997 31/12/1998

Detaylı

KAMU VE BELEDİYE HİZMETLERİNİN YEREL SEÇİME ETKİSİ

KAMU VE BELEDİYE HİZMETLERİNİN YEREL SEÇİME ETKİSİ DEĞERLENDİRMENOTU Mayıs2014 N201416 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Hasan Çağlayan Dündar 1 Araştırmacı, Ekonomi Çalışmaları KAMU VE BELEDİYE HİZMETLERİNİN YEREL SEÇİME ETKİSİ TÜİK,

Detaylı

Tüvturk Araç Muayene Gezici Mobil İstasyon Programı

Tüvturk Araç Muayene Gezici Mobil İstasyon Programı Tüvturk Araç Muayene Gezici Mobil İstasyon Programı Tüvturk Gezici istasyonlarında ağır vasıtalar (3.5 ton üzeri) hariç tüm motorlu ve motorsuz araçlar için muayene hizmeti verilmektedir. Gezici İstasyon

Detaylı

LİMANLAR GERİ SAHA KARAYOLU VE DEMİRYOLU BAĞLANTILARI MASTER PLAN ÇALIŞMASI

LİMANLAR GERİ SAHA KARAYOLU VE DEMİRYOLU BAĞLANTILARI MASTER PLAN ÇALIŞMASI T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANLIĞI ALTYAPI YATIRIMLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ LİMANLAR GERİ SAHA KARAYOLU VE DEMİRYOLU BAĞLANTILARI MASTER PLAN ÇALIŞMASI SONUÇ RAPORU-EKLER Mühendislik Anonim

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 19 05 2014 Sayı 26 Genel Değerlendirme Ocak 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Ocak 2014 verilerinin değerlendirildiği- 26. sayısında sigortalı ücretli istihdamı, kadın

Detaylı

Türkiye'nin en rekabetçi illeri "yorgun devleri"

Türkiye'nin en rekabetçi illeri yorgun devleri Türkiye'nin en rekabetçi illeri "yorgun devleri" Türkiye nin kalkınmasında önemli rol üstlenen İstanbul, Ankara ve İzmir, iller arasında rekabet sıralamasında da öne çıktı. İSTANBUL - Elif Ferhan Yeşilyurt

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 10 2014 Sayı 30 TEPAV İSTİHDAM İZLEME TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Mayıs 2014 verilerinin değerlendirildiği- 30. sayısında sigortalı ücretli

Detaylı

TAKVİM KARTONLARI 2016 YILI RESMİ TATİL GÜNLERİ

TAKVİM KARTONLARI 2016 YILI RESMİ TATİL GÜNLERİ 2016 YILI RESMİ TATİL GÜNLERİ 2016 YILI MÜBAREK GÜN ve GECELER Yılbaşı 1 Ocak Cuma Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı 23 Nisan Cumartesi Emek ve Dayanışma Günü 1 Mayıs Pazar Gençlik ve Spor Bayramı 19 Mayıs

Detaylı

Yığma Yapıların Deprem Güvenliklerinin Arttırılması

Yığma Yapıların Deprem Güvenliklerinin Arttırılması Yığma Yapıların Deprem Güvenliklerinin Arttırılması TÜRKİYE DE YIĞMA BİNALAR İÇİN DEPREMSEL RİSK HARİTASI ELDE EDİLMESİ Yard. Doç. Dr. Ahmet TÜRER & Abdullah DİLSİZ (M.S.) 17.02.2005 AMAÇ & KAPSAM Bu çalışmada,

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 10 2014 Sayı 31 TEPAV İSTİHDAM İZLEME TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Haziran 2014 verilerinin değerlendirildiği- 31. sayısında sigortalı

Detaylı

TABLO 27: Türkiye'deki İllerin 2006 Yılındaki Tahmini Nüfusu, Eczane Sayısı ve Eczane Başına Düşen Nüfus (2S34>

TABLO 27: Türkiye'deki İllerin 2006 Yılındaki Tahmini Nüfusu, Eczane Sayısı ve Eczane Başına Düşen Nüfus (2S34> 3.2.2. ECZANELER Osmanlı İmparatorluğu döneminde en eski eczane 1757 yılında Bahçekapı semtinde açılmış olan İki Kapılı Eczahane'dir. İstanbul'da sahibi Türk olan ilk eczahane ise "Eczahane-i Hamdi" adıyla

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 29 11 2014 Sayı 32 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni Temmuz 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Temmuz 2014 verilerinin değerlendirildiği- 32.

Detaylı

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015 ARGETUS ARAŞTIRMA, DANIŞMANLIK, EĞİTİM, PROJE VE ORGANİZASYON AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI 25 AĞUSTOS 2015 Mehmet Akif Mah.Recep Ayan Cad. Günaydın Sok. No:6 Kat:3 Çekmeköy

Detaylı

KONU : YENİ TEŞVİK SİSTEMİ

KONU : YENİ TEŞVİK SİSTEMİ KONU : YENİ TEŞVİK SİSTEMİ Bilindiği üzere Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından yeni teşvik sistemi açıklandı. Bu açıklamaya dayanarak aşağıda yeni teşvik sistemi genel hatlarıyla ifade edilecektir.

Detaylı

2012-ÖMSS Sınav Sonucu İle Yapılan Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler (Ortaöğretim)

2012-ÖMSS Sınav Sonucu İle Yapılan Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler (Ortaöğretim) 10020121001 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ SANTRAL MEMURU (BOLU / MERKEZ - Merkez) 1 0 90,04922 90,04922 10020121003 AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI HİZMETLİ (ADIYAMAN / MERKEZ - Taşra) 1 0 86,74214

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 07 2014 Sayı 27 Genel Değerlendirme Şubat 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Şubat 2014 verilerinin değerlendirildiği- 27. sayısında sigortalı

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Rapor Özet Türkiye genelinde il merkezlerinin içmesuyu durumu

İÇİNDEKİLER. Rapor Özet Türkiye genelinde il merkezlerinin içmesuyu durumu İÇİNDEKİLER Rapor Özet Türkiye genelinde il merkezlerinin içmesuyu durumu Çizelge 1 Türkiye genelinde il merkezlerinin su ihtiyaçları ve ihtiyaçların karşılanma durumu icmali Çizelge 2. 2013-2015 yılları

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 07.08.2015 Sayı 41 Genel Değerlendirme Nisan 2015 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Nisan 2015 verilerinin değerlendirildiği- 41. sayısında sigortalı

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Gözden Geçirme Notları 2011 Yılı Ocak Ayı TÜFE Göstergeleri TÜİK tarafından tarihinde açıklanan, 2011 yılı Ocak ayı Tüketici

Detaylı

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Mayıs 2013 - Düzce 1

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. Mayıs 2013 - Düzce 1 Mayıs 2013 - Düzce 1 İçerik Giriş Kamu Üniversite Sanayi İşbirliğinde En Somut Ara Yüzler: Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Ülkemizde Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin Bölgesel

Detaylı

2016 YILI DIŞ TİCARET RAKAMLARI

2016 YILI DIŞ TİCARET RAKAMLARI 2016 YILI DIŞ TİCARET RAKAMLARI 2016 yılında 726 firma ile 777 milyon dolar ihracat, 44 firma ile 344 milyon dolar ithalat yaparak 1 milyar 121 milyon dolar dış ticaret hacmi gerçekleştirmiştir. 2016 yılı

Detaylı

TABLO-1. İLKÖĞRETİM/ORTAOKUL/İLKOKUL MEZUNLARININ TERCİH EDEBİLECEĞİ KADROLAR (2015 EKPSS/KURA )

TABLO-1. İLKÖĞRETİM/ORTAOKUL/İLKOKUL MEZUNLARININ TERCİH EDEBİLECEĞİ KADROLAR (2015 EKPSS/KURA ) KURUM KODU DPB NO KURUM ADI / POZİSYON UNVANI İL İLÇE TEŞKİLAT SINIF 490060001 12062 AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI HİZMETLİ IĞDIR TÜM İLÇELER Taşra YH 12 2 999 1000 1001 490060003 12079 AİLE VE

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ

EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ SAYI 12 EKONOMİK GÖSTERGELER BÜLTENİ 2014 2. Çeyrek Yıllar İtibariyle Yatırım Teşvik Belgeli Yatırım Bilgileri YATIRIM TEŞVİK İSTATİSTİKLERİ (ENERJİ YATIRIMLARI HARİÇ) Kaynak: Ekonomi Bakanlığı Bölgemizde

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 İKTİSADİ RAPORLAMA VE İSTATİSTİK MÜDÜRLÜĞÜ Gözden Geçirme Notları 2011 Yılı Mayıs Ayı TÜFE Göstergeleri TÜİK tarafından tarihinde açıklanan Mayıs ayı Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) haber bültenine

Detaylı

-TÜRKİYE DE KİŞİ BAŞINA TÜKETİCİ BORCU 4 BİN TL YE YAKLAŞTI

-TÜRKİYE DE KİŞİ BAŞINA TÜKETİCİ BORCU 4 BİN TL YE YAKLAŞTI Umut Oran Basın Açıklaması 27.5.2013 -TÜRKİYE DE KİŞİ BAŞINA TÜKETİCİ BORCU 4 BİN TL YE YAKLAŞTI -SON ÜÇ YILDA KİŞİBAŞINA DÜŞEN TÜKETİCİ BORCU YÜZDE 90 ORANINDA ARTARKEN, AYNI DÖNEMDE TASARRUF NDAKİ ARTIŞ

Detaylı

BÖLÜM -VI- BÖLGESEL AZALTMA KATSAYILARI

BÖLÜM -VI- BÖLGESEL AZALTMA KATSAYILARI BÖLÜM -VI- BÖLGESEL AZALTMA KATSAYILARI 173 174 Elektrik, Elektronik-Biyomedikal-Kontrol Mühendisliği Hizmetleri EK-1 BÖLGESEL AZALTMA KATSAYILARI (BK) EMO Yönetim Kurulunun 06.11.2015 tarih ve 44/51 sayılı

Detaylı

T.C. BAŞBAKANLIK HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI

T.C. BAŞBAKANLIK HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI P T.C. BAŞBAKANLIK HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI Sayı: 2017/60 11 NİSAN 2017 BASIN AÇIKLAMASI Zorunlu trafik sigortası sisteminin sürdürülebilirliği bakımından sigorta primlerinin sigorta şirketleri için sunulan

Detaylı

İleri Teknolojili Tıbbi Görüntüleme Cihazları Yoğunluğu. Prepared by: Siemens Turkey Strategy and Business Development, SBD Istanbul, March 2010

İleri Teknolojili Tıbbi Görüntüleme Cihazları Yoğunluğu. Prepared by: Siemens Turkey Strategy and Business Development, SBD Istanbul, March 2010 İleri Teknolojili Tıbbi Görüntüleme Cihazları Yoğunluğu Prepared by: Siemens Turkey Strategy and Business Development, SBD Istanbul, March 200 Bilgisayarlı Tomografi milyon kişiye düşen cihaz sayısı İlk

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tahsin KARABULUT

Yrd. Doç. Dr. Tahsin KARABULUT Yrd. Doç. Dr. Tahsin KARABULUT -İllerin Sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapılan bu çalışmada niceliksel bir büyüme anlayışından ziyade, niteliksel bir Sosyo-ekonomik gelişme

Detaylı

TABLO-2. ORTAÖĞRETİM MEZUNLARININ TERCİH EDEBİLECEĞİ KADROLAR ( EKPSS 2014)

TABLO-2. ORTAÖĞRETİM MEZUNLARININ TERCİH EDEBİLECEĞİ KADROLAR ( EKPSS 2014) 7942 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hizmetli ADANA TÜM İLÇELER Taşra YH 12 9 2001 7943 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hizmetli ADIYAMAN TÜM İLÇELER Taşra YH 12 5 2001 7944 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hizmetli AFYONKARAHİSAR

Detaylı

Talepte Bulunan PersonelinÜnvanlara Göre Dağılımı

Talepte Bulunan PersonelinÜnvanlara Göre Dağılımı 15/06/2011-05/08/2011 Tarihleri Arasında Başkanlığımız İnternet Sitesinde Yayınlanan "Hizmetiçi Eğitim İhtiyacının Belirlenmesi Anketi"ne Katılan 7.191 Personelin 58.878 Tercihin, "Tercih Edilen Eğitim

Detaylı

KURUM ADI KADRO ADI KONT.

KURUM ADI KADRO ADI KONT. . KPSS-2014/2 310020001 ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ Memur (ADIYAMAN MERKEZ Merkez) 1 0 86,13395 86,13395 310020003 ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ Memur (ADIYAMAN MERKEZ Merkez) 1 0 87,43649 87,43649 310020005 ADIYAMAN

Detaylı

Türkiye de Belediye Nüfusları

Türkiye de Belediye Nüfusları 1 Türkiye de Belediye Nüfusları Yrd. Doç. Dr. Hüsniye AKILLI 1580 sayılı Belediye Kanununda bir yerleşmeye belediye tüzel kişiliğinin verilebilmesi için, son nüfus sayımına göre o yerleşimin 2000 den fazla

Detaylı

Türkiye'nin en yaşanabilir illeri listesi

Türkiye'nin en yaşanabilir illeri listesi On5yirmi5.com Türkiye'nin en yaşanabilir illeri listesi Hangi şehrin yaşam standartları daha yüksek, hangi şehirde yaşam daha kolay? Yayın Tarihi : 11 Kasım 2012 Pazar (oluşturma : 2/6/2016) Aylık iş ve

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 11.06.2015 Sayı 39 Eki-08 Oca-09 Nis-09 Tem-09 Eki-09 Oca-10 Nis-10 Tem-10 Eki-10 Oca-11 Nis-11 Tem-11 Eki-11 Oca-12 Nis-12 Tem-12 Eki-12 Oca-13 Nis-13 Tem-13 Eki-13 Oca-14 Nis-14 Tem-14 Eki-14 Oca-15

Detaylı

2012-ÖMSS Sınav Sonucu İle Yapılan Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler (Önlisans)

2012-ÖMSS Sınav Sonucu İle Yapılan Yerleştirme Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler (Önlisans) 20020123801 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ MEMUR (BOLU / MERKEZ - Merkez) 1 0 77,71676 77,71676 20020123803 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ MEMUR (BOLU / MERKEZ - Merkez) 2 0 77,52866 78,22274 20020123805

Detaylı

Türkiye de Bölgesel Kalkınma

Türkiye de Bölgesel Kalkınma economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikaları araş t ı rmaenstitüsü Türkiye de Bölgesel Kalkınma Emin Dedeoğlu 7 Aralık 2006, Konya Türkiye'de Bölgesel Kalkınma Slide 2 Türkiye de Bölgeler Arası

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 İKTİSADİ RAPORLAMA VE İSTATİSTİK MÜDÜRLÜĞÜ Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Gözden Geçirme Notları 2011 Yılı Temmuz Ayı TÜFE Göstergeleri TÜİK tarafından

Detaylı

TABİP İL BÖLGE SE PDC KAD ORAN GRUP KİLİS 4 63 88 96 109,09% A1 KARAMAN 4 32 127 130 102,36% A2 İZMİR 1 3 1821 1864 102,36% A3 MALATYA 5 42 373 375

TABİP İL BÖLGE SE PDC KAD ORAN GRUP KİLİS 4 63 88 96 109,09% A1 KARAMAN 4 32 127 130 102,36% A2 İZMİR 1 3 1821 1864 102,36% A3 MALATYA 5 42 373 375 TABİP İL BÖLGE SE PDC KAD ORAN GRUP KİLİS 4 63 88 96 109,09% A1 KARAMAN 4 32 127 130 102,36% A2 İZMİR 1 3 1821 1864 102,36% A3 MALATYA 5 42 373 375 100,54% A4 ELAZIĞ 5 39 308 309 100,32% A5 YALOVA 2 13

Detaylı

AR& GE BÜLTEN ARAŞTIRMA VE MESLEKLERİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ. Teşvik Yasasındaki Değişiklikler Ekonomiyi Nasıl Etkileyecek (II)?

AR& GE BÜLTEN ARAŞTIRMA VE MESLEKLERİ GELİŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ. Teşvik Yasasındaki Değişiklikler Ekonomiyi Nasıl Etkileyecek (II)? Teşvik Yasasındaki Değişiklikler Ekonomiyi Nasıl Etkileyecek (II)? Ahmet KARAYİĞİT Bültenimizin önceki sayısında teşvik konusuna genel bir girişten sonra ülkemizdeki teşvik sistemini incelemeye çalıştık.

Detaylı

Bu eserin tüm telif hakları Samsun Ticaret ve Sanayi Odası na aittir.

Bu eserin tüm telif hakları Samsun Ticaret ve Sanayi Odası na aittir. MART 2017 Bu eserin tüm telif hakları Samsun Ticaret ve Sanayi Odası na aittir. Samsun Ticaret ve Sanayi Odası nın ismi kaydedilmek koşulu ile alıntı yapmak mümkündür. SAMSUN TİCARET VE SANAYİ ODASI Hançerli

Detaylı

Ocak SAGMER İstatistikleri

Ocak SAGMER İstatistikleri 2015 SAGMER İstatistikleri Tablo 1: Ödeme Yöntemine Göre Yazılan Poliçe Adedi Dağılımı 2014 2015 ÜRÜN GRUBU ÖDEME TİPİ Ferdi Grup Ferdi Grup BANKAYA ÖDEME 6,7% 8,6% 9,0% 8,3% ÇEK 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% DİĞER

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 Gözden Geçirme Notları 2010 Yılı Göç İstatistikleri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNK) sonuçları veri tabanı ve 2000 yılı Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre,

Detaylı

2016 Ocak İşkolu İstatistiklerinin İllere Göre Dağılımı 1

2016 Ocak İşkolu İstatistiklerinin İllere Göre Dağılımı 1 2016 Ocak İşkolu İstatistiklerinin İllere Göre Dağılımı 1 1 30 Ocak 2016 tarih ve 29609 sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan İşkollarındaki Ve Sendikaların Üye na İlişkin 2016 Ocak Ayı İstatistikleri Hakkında

Detaylı

PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL

PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL YERLEŞİMLERDEKİ NÜFUS %'Sİ... 4 EK 1.2... 6 KİŞİ BAŞI REEL GSYİH,

Detaylı

EK 1: TABLO VE ŞEKİLLER

EK 1: TABLO VE ŞEKİLLER EK 1: TABLO VE ŞEKİLLER NET OKULLULAŞMA TABLO 1: Türkiye Net Okullulaşma Oranı Trendleri (%) Kademe ve cinsiyet 2001-02 2002-03 2003-04 2004-05 2005-06 2006-07 2007-08 2008-09 2009-10 2010-11 5,40% 7,50%

Detaylı

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI RAPOR BÜLTENİ İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri (TKHK, 13-) Tarih: 13/11/ Sayı : 12 Editör Aziz KÜÇÜK Hazırlayan Alpay KÖMBE Katkıda Bulunanlar Uğur TEKKANAT

Detaylı

Google Etiketler: FEDERAL KAMPANA TORNA MAKİNASI - FİRMAMIZ

Google Etiketler: FEDERAL KAMPANA TORNA MAKİNASI - FİRMAMIZ Federal Kampana Torna Makinası Firması; 1999 Yılında kurulmuştur. Federal Otomotiv Ltd. Şti. Otomotiv Servis Ekipmanları sektöründe hizmet vermektedir. Kurulduğundan bu gün müessesemiz, müşterileri ve

Detaylı