HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Kalite Yönetim Direktörü

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Kalite Yönetim Direktörü"

Transkript

1 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 1 / 18 İÇİNDEKİLER: 1. GİRİŞ 2. GENEL LABORATUVAR BİLGİLERİ 2.1. BİYOKİMYA LABORATUVARI İŞLEYİŞİ Test Girişleri Numunelerin Alınması ve Laboratuvara Transferi Numunelerin Laboratuvara Kabulü ve Ayrıştırılması Analiz Sonuç Gönderme (Raporlama) Laboratuvar Testleri Sonuç Teslim Süreleri 2.2. ANALİZ SONUCUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLER Postürün Etkisi Egzersizin Etkisi Açlık Durumu Besinlerin Etkisi Sigara İçme Sirkadiyen Değişim İlaçların Etkisi Yüksek Ateş Cinsiyet ve Yaşın Etkisi Gebelik Alkol 2.3. REFERANS ARALIĞI 2.4. KALİTE GÜVENLİĞİ 2.5. NUMUNELERİN ALINMASI VE HAZIRLANMASI Kan Numunelerinin Alınması Kan Örneklerinin Korunması İdrar Numunelerinin Alınması 2.6. BİYOKİMYA TESTLERİ ÖNCESİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KONULAR 2.7. NUMUNE KABUL VE RED KRİTERLERİ Hemolizin Serumdaki Parametreler Üzerine Etkileri 2.8. ÖN HAZIRLIK İŞLEM GEREKTİREN TESTLER Tokluk Kan Şekeri Şeker Yükleme Testleri OGTT (Oral Glukoz Tolerans Testi) PANİK DEĞERLER 3.LABORATUVAR GÜVENLİK ESASLARI 3.1.GİRİŞ 3.2. LABORATUVAR ÇALIŞANLARININ GÜVENLİKLE İLGİLİ UYMASI GEREKEN KURALLAR 3.3. LABORATUVAR GÜVENLİĞİ Kimyasal Maddeler Yanıcı Parlayıcı Ve Patlayıcı Maddeler( Yangın Güvenliği) Elektrik Güvenliği Biyolojik Güvenlik 3.4. TEMİZLİK, DEZENFEKSİYON VE STERİLİZASYON.9. ÖRNEKLERİN GRUBU, TÜRÜ, ÇALIŞILMA ZAMANI VE SONUÇ VERME SÜRELERİ HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN Kalite Yönetim Direktörü Başhekim

2 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 2 / GİRİŞ Hastanelerde laboratuvar organizasyonları tüm biyolojik örneklerin laboratuvar testlerinin yapılmasını ve raporlandırılmasını sağlayan birimlerdir. Günümüzde laboratuvar çalışmalarında hedef, test isteklerinin yapılmasından sonuçların ilgili yerlere ulaşmasına kadar geçen süreyi kısaltmaktır. Bu sürenin önemli bir bölümü (%55-60) preanalitik evredir. Laboratuvar informasyon sistemi (LİS) ve Hastane Otomasyon Sistemlerinin (HOS) geliştirilmesiyle bu süreler ideal zamanlara yaklaşmıştır. Laboratuvar akreditasyonu, laboratuvarın yetkili bir kurum tarafından uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilerek yaptığı tetkiklerin doğru ve güvenilir olduğunun resmen tanınmasıdır. Hastanelerde laboratuvar hizmetlerinde yaşanan sorunların önemli bir kısmı laboratuvar işleyişinin hasta ve personel tarafından yeterince bilinmemesi ve iletişim eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Test sonuçlarının eksik çıkması, kaybolması, test öncesi uyulması gereken kurallara uyulmaması, yanlış örnek kabı seçimi, yetersiz örnek alınması, yanlış test gününde hastaneye gelinmesi, eksik test girişi yapılması vb en çok karşılaşılan sorunlardır. Hem bu tür sorunları azaltabilmek hem de laboratuvar işleyişini basta klinisyenler olmak üzere diğer hastane çalışanlarıyla paylaşabilmek amacıyla laboratuvar rehberi hazırlanmıştır. Bu rehberde KARACABEY İLÇE DEVLETHASTANESİ Biyokimya Laboratuvarları nın işleyişi, test profili, tetkik girişinden sonuçların gönderilmesine kadar olan süreç (LİS / HOS), laboratuvarın analitik kalite çalışmaları, çalışılma zamanları, teste göre numune türü-numune kabı seçimi, numunelerin kabul-red kriterleri, sonuçların raporlanma zamanları ve panik değerleri hakkında bilgilere yer verildi. 2. GENEL LABORATUVAR BİLGİLERİ 2.1. BİYOKİMYA LABORATUVARI İŞLEYİŞİ Test Girişleri Hastanemiz Laboratuarlarında rutin ve acil panele ait testler çalışılmaktadır. Rutin testler, resmi tatil günleri dışında kalan günlerde saatleri dâhilinde; acil testler ise haftada 7 gün 24 saat kesintisiz olarak çalışılmaktadır. Test girişleri için hastane otomasyon sisteminde (HOS) hasta sayfasında yer alan Laboratuar işlemleri menüsü seçilerek tetkik giriş sayfası açılır. Burada hangi test/testler istenmişse adı, kısaltması veya kodu girilerek istek yapılabilir. Tüm testler açılarak tek tek işaretleme de yapılabilir. Test seçimi tamamlandıktan sonra hastalar poliklinikten laboratuvar kayıt ve kan alma birimine yönlendirilir. Test onayları laboratuvar kayıt biriminde yapılır. Acil biriminde ve Servislerde test girişleri için aynı işlemler yapılır ve hastalardan alınan test materyalleri laboratuvara gönderilir. Tetkik girişleri onaylandıktan sonra test eklenmemelidir. Çünkü onay sonrası işaretlenen testler Laboratuvar İnformasyon Sistemi (LİS) tarafından görülmeyecektir. Onay sonrası her yeni test isteği için yeni bir HOS girişi ve LİS kaydı yapılması gerekir Numunelerin Alınması ve Laboratuvara Transferi Polikliniklerde test istekleri LİS e kayıt edildikten sonra, kayıt/kan alma biriminde kan örnekleri alınır. İdrar ve gaita testleri için hastalara barkod yapıştırılmış idrar ve gaita kabı verilip tuvalete yönlendirilir, daha sonra hastalar örneklerini ilgili laboratuvar birimine getirirler. Kan örneği için testlere göre uygun örnek tüpü seçimi yapılır, seçilen tüplere barkod yapıştırılır ve kan alma işlemi gerçekleştirilir. Kan alma işlemi tamamlanan hastalara sonuç teslim süreleri ile ilgili bilgi verilir. Çocuklardan idrar ve gaita örneği için örnek kapları aileye verilip örnek toplanması hakkında bilgi verilir ve topladıkları örnekleri ilgili laboratuvarbirimine getirmeleri söylenir. Servisler ve Acilde hastaların örnekleri kendi birimlerinde alınır. Test istekleri HOS ta girildikten sonra testlere göre örnek tüpü seçimi yapılır, örnek tüplerine barkod yapıştırılır. Damar yolu açık hastalarda kan alma için hastanın diğer kolu kullanılır. Kan alma işlemi hemşireler tarafından gerçekleştirilir Alınan örnekler bekletilmeden laboratuvar birimine gönderilir. Kan Alma biriminde toplanan örnekler sürekli olarak laboratuvara transfer edilir. Hem kan alma biriminde hem de acil ve servislerde biyolojik numune alma ve numunelerin transferi işlemleri; numune taşıma kabı ile numune kabul ve ret kriterleri (madde 2.7) doğrultusunda gerçekleştirilmelidir.

3 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 3 / 18 Aşağıda laboratuvar tarafından kullanılan numune kaplarının şekilleri gösterilmiştir. Bu konu ileride daha detaylı şekilde değerlendirilecektir. -Kardiyak -Biyokimya -Hemogram -HbA1c -Hormon -İlaç Düzeyi -Sedimantasyon -Kan Grubu -Cross-match -Koagülasyon -Tam İdrar Tetkiki -İdrarda Gebelik Testi Transfer süreleri açısından dikkat edilecek hususlar: 1. Düz tüpe (sarı kapak veya kırmızı kapaklı) biyokimya ve hormon parametreleri için alınan örneklerin en geç 1 saat içerisinde laboratuvara ulaştırılması gerekmektedir. Serumu ayrıştırılmamış kandaki bazı parametreler (CK-MB, Glukoz vs.) zamanla tüketilmekte ve eritrositlerin hemolizine bağlı olarak değişmektedir. Parathormon testi için örnek en geç 45 dk içerisinde laboratuvara ulaştırılmalıdır. 2. Kan aldıktan sonra örneğin yollanması gecikecekse mutlaka örneklerin önce santrifüj edilip serumu ayrıldıktan sonra serumun buzdolabında saklanması gerekir. 3. Sitratlı (mavi kapaklı) tüpe alınan örneklerin en geç yarım saat içerisinde laboratuvara ulaştırılması gerekmektedir. Çalışılan koagulasyon testleri beklemiş kanda yanlış sonuçların çıkmasına sebep olmaktadır. 4. İdrar testleri için alınan örnekler bekletilmeden laboratuvara ulaştırılmalıdır. Kapaksız idrar kabında gelen örneklerin en geç yarım saat içerisinde çalışılması gerekmektedir. Kapaklı kaplarda gelen örneklerin de bir an önce çalışılması gerekir.

4 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 4 / Numunelerin Laboratuvara Kabulü ve Ayrıştırılması Örnekler laboratuvara gelince, LİS den yapılan test isteklerine bakılarak örnek kabının uygunluğu, örnek miktarı, pıhtılaşma, kontaminasyon, vb. kontrolü yapılarak örneklerin kabulü yapılır. Uygun olmayan numuneler nedenleri yazılarak numune red kriterlerine göre red edilir. Kabul edilen örneklerden serum veya plazmada çalışılacak testler için olanlar santrifüj edilir. Santrifüj süresi ve hızı testlere göre değişiklik gösterebilir. Genel olarak biyokimyasal analizler, hormon analizleri için serum elde etmek için santrifüj ü 4000 rpm 15 dakika çevirmek, koagülasyon testleri için plazma elde etmek için 3000 rpm 5 dakika çevirmek yeterlidir. Santrifüj sonrası hemoliz görülen serumlar çalışılmaz. Gerektiği durumlarda numunelerin laboratuvara kabul için uygun olmadığı koşullarda hastalardan tekrar kan alınması için kan alma birimi, acil veya servisler bilgilendirilir. Ayrıca LİS ortamında hasta sonuç sayfasına numune red sebebi belirtilir Analiz Cihazları kullanarak yapılan analizlerden önce cihazların kontrolü ve internal kalite kontrol çalışmaları gerçekleştirilir. Sonuçlar kabul edilebilir değerlerde ise hasta örnekleri çalışılmaya başlanır. Sonuçlar geçersiz olarak değerlendirilirse çalışma başlatılmaz ve cihaz ile ilgili prosedürler gerçekleştirilir. Cihazlar tamamladığı analizlerin sonuçlarını otomatik olarak LİS e gönderir. LİS de hastaların tüm sonuçları toplanır, bu sonuçlar değerlendirilir, uygun bulunan sonuçlar onaylanır. Uygun olmayan testler, sebebi araştırılarak (numunenin göz ile değerlendirilmesi, vb) yeniden çalışılır. Acil örnekler rutinden ayrı olarak hemen çalışılır ve analiz sonuçları bekletilmeden onaylanır. Panik Değer Listesine ait bir test sonucu bulunursa, analiz süreci gözden geçirilerek test tekrarlanır. Tekrar sonuçları da panik değer listesinde ise, testi isteyen klinisyene bilgi verilir. Test sonucu hastanın kliniği ile örtüşmüyorsa hastadan yeni örnek alınarak analiz tekrarlanır. Üyesi olduğumuz eksternal kalite kontrol programının belirlediği takvim günlerinde program dahilinde olan testler için eksternal kalite kontrol serumları hasta testleriyle birlikte çalışılır Sonuç Gönderme (Raporlama) Test sonuçları LİS de onaylandığı zaman poliklinik, acil ve servislerdeki bilgisayarlarda hasta sayfasında görülebilir. Hastalar sitesinde laboratuvar sonuç menüsüne girip barkod numarasını ve T.C Kimlik nmarasını yazarak internet üzerinden sonuçlarını alabilir Laboratuvar Testleri Sonuç Teslim Süreleri Biyokimya Otoanalizör, Hormon ve Hematoloji Laboratuvarı: Her gün saat 11:30 e kadar gelen numunelerin sonuçları saat 14:30 de verilmektedir. NOT: Yukarıda belirtilen sonuç verme süreleri olağan dışı durumlarda bazen değişebilir (yetersiz ve yanlış numuneler, otomasyon problemleri v.s) ANALİZ SONUCUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLER Güvenilir ve tıbbi açıdan değerlendirilebilir sonuç elde edebilmek için sadece doğru transport ve doğru analiz yeterli değildir. Analiz sonuçlarını etkileyen faktörler Tablo 1 de verilmiştir. Değişmeyen faktörler Değişen faktörler Endojen faktörler Eksojen faktörler Cinsiyet Irk Kalıtım Hemoglobinemi Bilirubinemi Hiperlipemi Alkol Vücut ağırlığı Kas dokusu Aktivite Pozisyon Günlük ritm İlaçlar Gebelik Farmakoterapi Antikoagülanlar Bakteriyel kontaminasyon

5 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 5 / Postürün Etkisi: Ayakta duran bir kişide kan hacmi yatan bir kişiye göre ml daha azdır. Bu durum kan hacminde %10 civarında azalmayı gösterir. Gerçek neden kanın proteinsiz sıvısının doku arasına geçmesi olup plazma hacminde önemli farka neden olur. Buna paralel olarak enzimler ve protein hormonlar dâhil tüm proteinler, proteinlere kısmen bağlı kalsiyum, bilirubin ve proteine bağlı ilaçların konsantrasyonu etkilenir Egzersizin Etkisi: Egzersizin vücut sıvılarının yapılarına etkisi aktivitenin süresi ve yoğunluğu ile ilgilidir. Egzersiz sonunda alınan kan örneklerinde AST, LDH, CK, üre, kreatinin sonuçlarında yükselmelerin olduğu, kan glukozunun değişimler gösterdiği göz önünde bulundurulmalıdır Açlık Durumu: Açlık kan şekeri düzeyi ölçümü gibi bazı testler için istenen bir durum olduğu gibi laboratuar işleminin standardizasyonu ve teknikleri açısından numune alımında saatlik açlık istenir. Bu durumun 16 saatten uzun olmaması gerekir Besinlerin Etkisi: Bazı plazma yapıtaşlarının derişimi yakın zamanda yenilip içilen besinlerden etkilenir. AKŞ, lipid profili, demir, demir bağlama kapasitesi, vit B12, folik asit, GGT ve insülin açlıkta yapılması zorunlu olan testlerdir. Kahve, çay ve çeşitli içeceklerde bulunan kafein birçok parametreyi etkiler. Kafein; adrenalin seviyesini artırarak glukoneogenezi uyarır, glukoz seviyesini yükseltir, renin ve katekolamin düzeylerini yükseltir, lipaz aktivasyonu ile serbest yağ asitlerini 3 (üç) kat artırır. Ayrıca serumun lipemik olması ölçümler için kullanılan yöntemleri etkileyebilir Sigara İçme: İçerdiği nikotinden dolayı sigara birçok testi etkiler. Bunların içinde lipidler, hormonlar, vitamin B12, CEA gibi parametreler sayılabilir. Sigaranın laboratuvar testleri üzerine etkisi içilen sigara miktarına ve inhalasyon derecesine bağlıdır. Sigara içiminden 30 dakika sonra plazma büyüme hormonu seviyesi 10 kat yükselebilir. Yine sigara içiminden 10 dakika sonra plazma glukoz seviyesi 10 mg/dl yükselebilir ve bu artış 1 saat sürer. Literatürde sigara içenlerde glukoz toleransının bozulduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur. Sigara içenlerde kolesterol ve trigliserid seviyeleri içmeyenlere göre yüksek, HDL seviyeleri ise düşüktür. Sigara içenlerde eritrosit seviyeleri yüksektir. Ayrıca sigara içenlerde lökosit sayısı içmeyenlere göre %30 oranında yüksektir. Nikotin gastrik sıvının güçlü bir stimülantıdır ve 1 saat içinde asid sekresyonunda artış görülür. Nikotin sıvı retansiyonuna yol açarak plazma protein düzeylerinin azalmasına yol açar, vücudun immun cevabı etkilenir, IgA, IgG, IgM düzeyleri azalır Sirkadiyen Değişim: Beden sıvılarının çoğu yapıtaşı gün boyu döngüsel değişim gösterir. Bu değişimlere kat Günün Muhtelif Saatlerinde Görülen Değişiklikler: Bu tür değişikliklere sirkadiyen değişiklikler denir. En çarpıcı örnek; serum demiri ve saatleri itibariyle aynı kişiden alınan 2 ayrı numunede % 50 farklılık gösterir. Aynı şekilde kortizol ve potasyumda da önemli değişiklikler vardır. Hormonlar gün içinde dalgalar halinde salgılanır. Bu durum birçok hormonun serum konsantrasyonlarının uygun yorumunu engeller. FSH ve LH erkekte sirkadiyen değişiklik göstermezken testosteron seviyesi gece % 40'a varan artışlar gösterir. Prolaktin ise yine gece maksimum seviyeye ulaşır. Serum TSH seviyesi de maksimum değerdeyken arasında minimum değer gösterir. (yaklaşık %50 fark) Büyüme hormonu uykuya geçilir geçilmez maksimum düzeye ulaşır. İnsülin ise sabah erken saatlerde yüksek, öğleden sonra düşüktür (glukoza etkisi buna paraleldir). o Nötrofil sayımı o Renin, Aldosteron, PTH o GH uykuya geçişten kısa bir süre sonra en yüksek konsantrasyona ulaşır. o Kortizol, Epinefrin, Norepinefrin o Serum demiri 8 00 ile arasında % 50 oranında azalma gösterebilir. o Bazal plazma insülini ve insülinin glukoza yanıtı sabah en yüksektir. o OGTT öğleden sonra yapılırsa sabah uygulandığına oranla glukoz düzeyleri belirgin yüksek bulunur.

6 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 6 / İlaçların Etkisi: İlaçların kas içi verilmesi CK ve LDH seviyelerini birkaç günlüğüne yükseltir. o İlaç ve metabolitlerinin in vivo etkilerine bağlı olabilir. o İntramusküler olarak ilaç verildiğinde CK, LDH, Aldolaz aktiviteleri artar. o Morfin gibi OPİATLAR oddi sfinkterinde spazm yaparak KC basıncını arttırırlar ve KC, pankreas enzimleri seruma salınır ( Ör; AST artar). o Diüretik ilaçlar sıklıkla hiponatremiye neden olurlar. Hemokonsantrasyona bağlı olarak hiperkalsemi gelişebilir. o Antikonvülzanlar idrarla Cu ve Zn atılımını arttırmakta, çocuklarda vit B6 eksikliğine bağlı eritrosit AST aktivitesi düşerken, yetişkinlerin % 50 sinde folat yetmezliği ortaya çıkmaktadır. o Fenitoin, hastada kalsiyum, fosfor, T3, T4 ve indirekt bilirubin seviyelerini azaltırken ALP ve GGT seviyelerini arttırır. o İn vitro olarak, kullanılan yöntem ile etkileşime bağlı olabilir Yüksek Ateş: Serum hormon düzeyleri yanı sıra lipidler, kalsiyum, ürik asit gibi birçok parametreyi etkiler Cinsiyet ve Yaşın Etkisi: Hastanın yeni doğan, puberte, yetişkin olmasına ve cinsiyete göre çeşitli hormon, enzim, lipidler, elementler gibi birçok parametre değişim gösterir. Örneğin: ALP, kemik büyümesine paralel olarak pubertede en yüksek değerlere ulaşır. CA-125 menstrüel periyotta normalin 2 katına çıkabilir Gebelik: Gebelik süresince vücut sıvılarında çok önemli değişiklikler olmaktadır ve bunların iyi bilinmesi gereklidir. - SHBG (sex hormonu bağlayıcı globulin) ve TBG (troxin binding globulin), CBG (kortikosteroid bağlayıcı globulin) düzeylerinde artış olur. Bu nedenle total T4 ve total T3 düzeylerinde artış gözlenebilir; serbest T3 ve serbest T4 düzeyleri normaldir. - ß hcg düzeyi ilk trimestrde çok yüksek düzeylere erişerek TSH yı baskılayabilir (aynı reseptöre bağlanabilir kıda bulunan başlıca faktörler postür, aktivite, beslenme, stres, gün ışığı, karanlık, uyku ve uyanıklıktır. Annenin kan hacmi artar (%45). Sıvı kısmındaki artış (plazma) kanın şekilli elemanlarındaki artışdan daha fazla olduğundan belirgin eritropoeze rağmen; Rbc, Hb, Htc düzeyleri azalır. - WBC düzeylerinde artış görülür. Fibrinojen düzeylerinde artış (%65) görülür. Diğer pıhtılaşma faktörlerinde ve sedimentasyon hızında artma meydana gelir. - Trigliserid ve kolesterol düzeylerinde %40 artış olur. Albumin düşer (3,4 g/dl); globulin artar. ALP düzeyleri artar Alkol: Alkol alımı kan glukoz seviyesini, GGT ve trigliserid seviyelerini yükseltir. Hafif bir sarhoşluk oluşturacak dozda alkol alımı kan glukoz düzeylerini % kadar arttırır. Alkol alımını takiben belirgin bir trigliserid artışı olur ve bu 12 saat kadar devam eder. Kronik alkol alımı özellikle Gamma Glutamil Transferaz ( GGT ) aktivitesinde önemli artışlara neden olur ve bu da; GGT nin alkolizmde alkol alımını takipte bir marker olarak kullanımına yol açar REFERANS ARALIĞI Testler için belirtilen referans aralığı sağlıklı bireylerden elde edilen değerlerin %95 ini içeren grubu temsil eder ve test sonucunu değerlendirmek için genel bir baz oluşturur. Çeşitli faktörlere bağlı olarak bu değerler hastadan hastaya varyasyonlar gösterebilir. Analiz yönteminin değiştiği durumlarda metoda bağlı olarak referans aralığı da değişebilir. Ayrıca referans değerleri yaşa göre değişmekte olup hastenemiz LİS'ne bu değerler girilmiştir.

7 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 7 / KALİTE GÜVENLİĞİ Laboratuvarımız kalite güvenliği için, KBUDEK gibi uluslararası düzeyde çok sayıda laboratuvarın katıldığı dış kalite kontrol programlarına katılmaktadır. İç kalite kontrol programı uygulaması ile haftada 2 gün iki seviyeli kontrol örnekleri çalışılarak günlük ve günler arası performans denetlenmektedir. Dış kalite kontrol programı uygulamasında ise, analizi yapılan dış kalite kontrol örnekleri dünyanın her yerinden bu programa katılmış çok sayıda laboratuvarın sonuçları ile karşılaştırılır ve gerçek değere uygunluk denetlenir. Sonuçların Klinik Uyumluluğu Test istem formuna veya LIS in ilgili bölümüne hasta ile ilgili bilgilerin yazılması bulguların değerlendirilmesi açısından çok değerlidir. Klinik tablo ile uyumsuz olduğu düşünülen sonuçlarda laboratuvar ile mutlaka temasa geçilmelidir. Hasta örnekleri laboratuvarımızda 6-8 saat saklandığı için gerektiğinde testler aynı örnekte tekrarlanarak sonuç ile yeniden değerlendirme yapmak mümkündür NUMUNELERİN ALINMASI VE HAZIRLANMASI Kan Numunelerinin Alınması Venöz Kan Alımı Açlık gerektiren testler için 8-12 saat açlık gerekir. İlaç tedavisinin sürdüğü durumlarda örneğin alınması sabah ilaç alımından önce yapılmalıdır. Kan alımı esnasında hasta yatar veya oturur pozisyonda olmalıdır. Prognoz izlenmesi için istenen testlerle ilgili kan örnekleri hastadan her zaman aynı pozisyonda alınmalıdır. İğne ucu mümkün olduğu kadar geniş seçilmelidir. Turnike kolda 30 saniyeden fazla sıkılı kalmamalıdır. Turnike iğnenin başarılı bir şekilde damara yerleştirilmesinden sonra çözülmelidir. Enjektör ile kan alımı esnasında kanın tüpe kuvvetli aspirasyonundan kaçınılmalıdır. Kan alımı şu sıra ile yapılmalıdır: - Kan kültürü - Antikoagülansız düz kan - Koagülasyon testleri için antikoagülanlı tam kan - Hematoloji testleri için antikoagülanlı tam kan Antikoagülan içeren vakumlu tüplere kan alımı sırasında kanın işaretli çizgiye kadar dolmasına özellikle dikkat edilmelidir. Antikoagülan içeren tüplere kan alındıktan sonra tüp yavaşça alt üst edilerek özenle karıştırılmalıdır. Kesinlikle çalkalama yapılmamalıdır. Serum Tüp: Sarı kapaklı plastik jelli tüp Tüpler içinde bulunan jel, santrifüj sonrasında serum ve kan hücreleri arasında fiziksel bir engel oluşturmakta, tüp çeperinde bulunan silika partikülleri sayesinde serum pıhtılaşmasını hızlandırmaktadır. Aynı örnekten birden fazla test istenmesi halinde 4-5 ml serum yeterlidir. (Bu miktar yaklaşık 10 ml kan örneğinden sağlanabilir). Jelli tüpler 5 ml kan örneği ile tamamen doldurulmalıdır. Daha az kan örneği ile yeterli serum elde edilemez. Kanın tüpün çeperindeki silika partikülleri ile iyice temas etmesi için 5-6 kez yavaşça altüst edilmelidir; tüp kesinlikle çalkalanmamalıdır! Hemolizli veya bulanık serumlar birçok tetkik için uygun değildir. Yeniden örnek alınmalıdır!!

8 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 8 / 18 Sarı kapaklı Jelli Tüp Biyokimya: Glukoz, Üre, Kreatinin, AST, ALT, Kolesterol, Trigliserid, LDL, HDL, T Bilirubin, D. Bilirubin, Albumin, Ürik Asit, ALP, GGT, Amilaz, Fosfor, Demir, Demir Bağ. Kap., CK, Na/K/Cl, Ca, LDH, ASO, CRP, RF. Hormon: TSH, FT3, FT4, Prolaktin, CEA, CA 125, CA 19-9, CA 15-3, Total PSA, Free PSA, Feritin, Testosteron, βhcg, FSH, LH, Estadiol, Progesteron, Kardiyak Marker, Anti Toksoplazma IgG-İgM, Anti Rubella IgG-İgM, HbsAg, Anti Hbs, Anti HCV, Anti HIV, Anti HAV, Folat, Vit.B12, DHEASO4, Anti HBC- IgM, Anti TG, Anti TPO, PTH, AFP EDTA'lı Tam Kan Tüp: Mor kapaklı cam K3EDTA tüp 2 ml tam kan mor kapaklı EDTA'lı tüplere alınır. Tüplerin içerisinde pıhtı oluşmaması için kan alınır alınmaz tüp 5-6 kez yavaşca alt üst edilerek karıştırılır. Çalkalama işleminden kesinlikle kaçınılmalıdır. Kan alımı esnasında kanın işaretli çizgiye kadar doldurulmasına özellikle dikkat edilmelidir. Kan tam olarak tüp üzerindeki işaretli çizgiye kadar alınmamış veya tüpün içerisinde pıhtı oluşmuş ise yeniden örnek alınmalıdır! Mor Kapaklı K3EDTA'lı Tüp Hemogram HbA1c Kan Grubu Cross-Match Coombs Sitratlı Tam Kan Tüp: Mavi kapaklı sitratlı tüp Kan örneği 9:1 oranında sodyum sitrat içeren mavi kapaklı tüplere alınır. Venöz kan alımı esnasında damara ilk seferde zorlamadan girilmeli, turnike çok sıkı olmamalıdır. Eğer kan yavaş ve zorlama ile geliyor ise diğer koldan tekrar doğru kan örneği alınmalıdır. Kan örneğinin sodyum sitrat ile karışabilmesi için tüpler işaretli çizgiye kadar tam olarak doldurulmalı ve 5-6 kez çok yavaşça altüst edilerek kanın antikoagülan ile tam teması sağlanmalıdır. Alınan kan örneği 3000 x g'de 5 dakika oda ısısında santrifüj edilerek trombositten fakir plazma elde edilmelidir. Daha düşük santrifüj hızı ve zamanında trombositler plazmada kalarak F IV'ü plazmaya verirler ve pıhtılaşma analizinin yanlış çıkmasına yol açabilirler. Hemolizli örnek kesinlikle kabul edilmez. Koagülasyon testleri için alınan sitrat plazma örneği en geç 2 saat içerisinde test edilmelidir. Bu nedenle örnek alınış saati HBYS ne kayıt edilmelidir.

9 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 9 / 18 Mavi Kapaklı Sitratlı Tüp Koagulasyon: PT, APTT, Fibrinojen Kan Örneklerinin Korunması Kan alımı sonrasında numune direk olarak güneş ışığı almayacak şekilde pıhtılaşma süreci bitene dek oda ısısında bekletilir. Bu süre genellikle dakika kadardır. Bu süre sonrası serumun santrifüj ile pıhtıdan ayrılması gerekir. Örneğin tam kan, sitratlı tam kan, EDTA lı tam kan olarak uzun süre bekletilmesi, örnekteki elektrolit konsantrasyonlarında, enzimlerin aktivitesinde, hematoloji ve pıhtılaşma parametrelerinde çeşitli değişikliklere yol açar Spot İdrar Numunelerinin Alınması Mümkün olduğu kadar sabah ilk idrar tercih edilmelidir. Çünkü bu idrar mikroskobik analiz ve protein gibi maddeler bakımından daha konsantredir. Glukoz tayininde ise postprandial (yemek sonrası) numuneler tercih edilmelidir. Kapaklı 100 ml'lik Nonsteril Kap Tam İdrar Tetkiki İdrarda Gebelik Zamanla İdrarda Meydana Gelen Değişiklikler (~2 saat) İçerik Değişiklik Mekanizma ph Artar (Alkali) Üre NH3 Hücre Sayısı azalır Lizis Silendir Sayısı azalır Lizis, parçalanma Glukoz Azalır Bakteriyel glikoliz Keton Azalır Havaya karışma Bilirubin Azalır (Sarıdan Yeşile) Biliverdine oksidasyon Ürobilinojen Azalır (Renksizken Turuncuya) Ürobiline oksidasyon 2.6. BİYOKİMYA TESTLERİ ÖNCESİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KONULAR Günlük biyolojik ritim, egzersiz, açlık, diyet, ilaç alınması veya sigara kullanılması birçok laboratuar tetkikini etkilemektedir. Tetkiklerin bazılarında günlük biyolojik değişkenlik çok belirgin olabilir. Bu nedenle, laboratuar tetkikleri için sabah kan verilmesi önerilir. Fiziksel aktivitenin testler üzerine kısa ve uzun vadeli etkileri vardır. Bu nedenle tetkik öncesi ağır ve zorlayıcı egzersizden kaçınılmalıdır, kan vermeden önce yarım saat kadar dinlenmiş olmanız önerilir. Kanda glukoz, trigliserid, kolesterol ve elektrolitler (sodyum, potasyum, klor) gibi testler için kan örneği saatlik açlık sonrası alınmalıdır. Yemeklerden sonra kanda artan şilomikronlar serum veya plazmada bulanıklık yaparak ölçüm yapılan metotların yanlış sonuçlar vermesine neden olabilmektedir. Uzamış açlık değişik oranlarda bazı testlerin düzeylerini değiştirmektedir. Bazı gıdalar kan ve idrar test sonuçlarını etkilemektedir. Yüksek proteinli beslenme serumda üre, amonyak ve ürik asit değerlerini artırabilmektedir. Kanda lipit (kolesterol, trigliserid, HDL-C) analizi için en az 3 hafta süresince beslenme alışkanlıklarının değiştirilmemesi, ani kilo değişikliklerinden kaçınılması, 3 gün öncesinden itibaren alkol alınmaması, 12 saatlik açlık sonrası kan verilmesi önerilir.

10 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 10 / 18 Genel olarak tüm testler için saatlik açlık sonrası kan verilmesi önerilmektedir. Test için kan vermeye gelmeden önceki gece saat 21:00'den sonra su hariç hiçbir şey yememeli ve içilmemelidir.! İhtiyaç duyulduğunda az miktarda su alınabilir. Laboratuar testlerine bir etkisi olmayacaktır. bu sure boyunca sigara, çay kahveden sakınılmalıdır. Özetle Laboratuar tetkikleri için saatlik açlık sonrası sabah kan verilmesi Tetkik için hastanemize gelmeden önce ağır ve zorlayıcı egzersizden kaçınılması, kan vermeden önce yarım saat kadar dinlenilmesi Gece saat 21:00'den sonra su hariç hiçbir şey yenilip içilmemesi Düzenli kullanılan ilaçlar var ise kesilmeden önce doktora danışılması önerilir NUMUNE KABUL VE RED KRİTERLERİ Testlerin doğru çalışılması ve sağlıklı sonuç verilebilmesi için laboratuarımız aşağıdaki kriterleri oluşturmuştur. Kabul kriterlerine uymayan örnekler reddedilir. Hastadan tekrar numune alınması için ilgili birim telefonla bilgilendirilir. Ayrıca HBYS de numune red sebebi belirtilir ve kayıt altına alınır. KABUL KRİTERLERİ A-Örneğin Doğru Tüpe Alınmış Olması B-Numune Üzerinde Barkod Olması C-Barkodun Doğru Hastaya Ait Olması D-Numunenin Hemolizsiz Olması E-Tüpün Hasar Görmemiş Olması F-Kan Alınırken Hastanın En Az 10 Saat Aç Olması RED KRİTERLERİ A-Örneği Yanlış Tüpe Alınmış Olması B-Numune Üzerinde Barkodun Olmaması C-Barkodun Doğru Hastaya Ait Olmaması D-Numunenin Hemolizli Olması E-Numunenin Uygun Olmayan Şartlarda Bekletilmesi F-Kan Alınırken Hastanın Tok Olması G-Ön Hazırlık Gerektiği Halde Yapılmaması H-Numunenin Pıhtılı, Yetersiz, Fazla, Lipemik olması Hemolizin Serumdaki Parametreler Üzerine Etkileri Hemoliz serumda birçok parametrenin değerini değiştirir. Ayrıca hemoliz spektrofotometrik ölçümleride etkileyeceğinden bu tür örneklerin red edilmesi gereklidir. Aşağıda hemolizin serum parametreleri üzerine etkileri tablo halinde verilmiştir. Parametre RBC /serum oranı Laktat dehidrogenaz(ldh) 160 / 1 Aspartat amino transferaz (AST, SGOT) 40 /1 Potasyum 23 / 1 Alanin amino transferaz (ALT, SGPT) 6,7 / 1 Glukoz 0,82 / 1 İnorganik fosfat 0,78 / 1 Sodyum 0,11 / 1 Kalsiyum 0,1 / ÖN HAZIRLIK İŞLEM GEREKTİREN TESTLER Tokluk Kan Şekeri Açlık Kan Şekeri için kan alındıktan hemen sonra hasta normal kahvaltı yapar. İki saat sonra tokluk şekeri için hastadan kan alınır.

11 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 11 / Şeker Yükleme Testleri OGTT (Oral Glukoz Tolerans Testi) Şeker yükleme testi için laboratuvardan randevu alınır, içilecek şekerli su için glukoz temin edilir. Test öncesi 3 gün yeteri kadar karbonhidrat almak (en az 150 gram/gün karbonhidrat) ve bu testi etkileyecek ilaç almamak ve test sırasında sigara içmemek gerekir. OGTT için randevu günü sabah aç karnına Açlık Kan Şekeri için kan alındıktan sonra şekerli su içilir. Laboratuar tarafından söylenilen saatlerde kan alınır ÖRNEKLERİN GRUBU, TÜRÜ, ÇALIŞILMA ZAMANI VE SONUÇ VERME SÜRELERİ Hastanemiz Biyokimya Laboratuvarı; Poliklinik Biyokimya Laboratuarı (biyokimya-hormon), İdrar Laboratuarı ve Acil Biyokimya Laboratuarı olarak üç bölümden oluşmaktadır. Laboratuvarımızda aşağıdaki testler çalışılmaktadır. Tablolarda her testin adı ile birlikte, grubu, çalışılan örnek türü, çalışma günleri ve sonuç verme tarihleri belirtilmiştir. RUTİN BİYOKİMYA TESTLERİ TEST GRUBU ÖRNEK TÜRÜ ÇALIŞMA GÜNÜ SONUÇ VERME GLUKOZ Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün ÜRE Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün KREATİNİN Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün AST Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün ALT Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün GGT Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün ALP Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün TOTAL PROTEİN Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün ALBUMİN Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün ÜRİK ASİT Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün AMİLAZ Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün T. BİLİRUBİN Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün D. BİLİRUBİN Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün TRİGLİSERİD Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün HDL-KOL. Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün LDL-KOL. Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün KOLESTEROL Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün CK Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün DEMİR Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün Aynı Gün Saat 14.30

12 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 12 / 18 DEMİR BAĞLAMA Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün Na/K/Cl Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün ASO Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün CRP Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün RF Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün KALSİYUM Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün FOSFOR Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün LDH Biyokimya Serum Hafta İçi Her Gün HbA1C Biyokimya EDTA lı Kan Hafta İçi Her Gün İDRAR\BOS PROTEİN Biyokimya İdrar / Bos Hafta İçi Her Gün HEMOGRAM Hematoloji Tam Kan Hafta İçi Her Gün Numune geldikten 1 saat sonra SEDİMANTASYON Hematoloji Tam Kan Hafta İçi Her Gün Aynı Gün Saat KAN GRUBU Hematoloji Tam Kan Hafta İçi Her Gün Aynı Gün Saat COOMBS Hematoloji Tam Kan Hafta İçi Her Gün Aynı Gün Saat HORMON TESTLERİ TEST GRUBU ÖRNEK TÜRÜ ÇALIŞMA GÜNÜ SONUÇ VERME CEA Hormon Serum Hafta İçi Her Gün 1 gün sonra Saat CA 19-9 Hormon Serum Hafta İçi Her Gün 1 gün sonra Saat CA 15-3 Hormon Serum Hafta İçi Her Gün 1 gün sonra Saat CA125 Hormon Serum Hafta İçi Her Gün 1 gün sonra Saat PSA Hormon Serum Hafta İçi Her Gün 1 gün sonra Saat SERBEST PSA Hormon Serum Hafta İçi Her Gün 1 gün sonra Saat SERBEST T3 Hormon Serum Hafta İçi Her Gün 1 gün sonra Saat SERBEST T4 Hormon Serum Hafta İçi Her Gün 1 gün sonra Saat TSH Hormon Serum Hafta İçi Her Gün 1 gün sonra Saat HCG Hormon Serum Hafta İçi Her Gün 1 gün sonra Saat PROLAKTİN Hormon Serum Hafta İçi Her Gün 1 gün sonra Saat TESTESTERON Hormon Serum Hafta İçi Her Gün 1 gün sonra Saat 09.00

13 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 13 / 18 ELİSA TESTLERİ TEST GRUBU ÖRNEK TÜRÜ ÇALIŞMA GÜNÜ SONUÇ VERME HBSAG Hormon Serum Hafta İçi Her Gün 1 gün sonra Saat ANTİ-HBS Hormon Serum Hafta İçi Her Gün 1 gün sonra Saat ANTİ-HCV Hormon Serum Hafta İçi Her Gün 1 gün sonra Saat ANTİ-HİV Hormon Serum Hafta İçi Her Gün 1 gün sonra Saat Anti-HAV IgM Hormon Serum Haftada 1 gün Pazartesi günü Anti-Rubella IgG Hormon Serum Haftada 1 gün Pazartesi günü Anti-Rubella IgM Hormon Serum Haftada 1 gün Pazartesi günü AFP Hormon Serum Haftada 1 gün Pazartesi günü Anti-TG Hormon Serum Haftada 1 gün Pazartesi günü Anti-TPO Hormon Serum Haftada 1 gün Pazartesi günü Toxoplazma IgG Hormon Serum Haftada 1 gün Pazartesi günü Anti-Toxoplazma IgM Hormon Serum Haftada 1 gün Pazartesi günü Vitamin B12 Hormon Serum Haftada 1 gün Pazartesi günü Ferritin Hormon Serum Haftada 1 gün Pazartesi günü Folat Hormon Serum Haftada 1 gün Pazartesi günü DHEASO4 Hormon Serum Haftada 1 gün Pazartesi günü PTH Hormon Serum Haftada 1 gün Pazartesi günü Anti-HBc IgM Hormon Serum Haftada 1 gün Pazartesi günü İDRAR LABORATUVARINDA ÇALIŞILAN TESTLER TEST TEST GRUBU ÖRNEK TÜRÜ ÇALIŞMA GÜNÜ SONUÇ VERME İDRAR ANALİZİ İdrar Lab. İdrar Hafta İçi Her Gün Numune Geldikten 1 saat Sonra ACİL TEST PARAMETRELERİ TEST GRUBU ÖRNEK TÜRÜ ÇALIŞMA GÜNÜ SONUÇ VERME GLUKOZ Acil Biyokimya Serum Hergün Her Saat 1 Saat Sonra ÜRE Acil Biyokimya Serum Hergün Her Saat 1 Saat Sonra KREATİNİN Acil Biyokimya Serum Hergün Her Saat 1 Saat Sonra

14 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 14 / 18 AST Acil Biyokimya Serum Hergün Her Saat 1 Saat Sonra ALT Acil Biyokimya Serum Hergün Her Saat 1 Saat Sonra AMİLAZ Acil Biyokimya Serum Hergün Her Saat 1 Saat Sonra TOTAL BİLİRUBİN Acil Biyokimya Serum Hergün Her Saat 1 Saat Sonra DİREKT BİLİRUBİN Acil Biyokimya Serum Hergün Her Saat 1 Saat Sonra CK Acil Biyokimya Serum Hergün Her Saat 1 Saat Sonra CK-MB Acil Biyokimya Serum Hergün Her Saat 1 Saat Sonra SODYUM Acil Biyokimya Serum Hergün Her Saat 1 Saat Sonra POTASYUM Acil Biyokimya Serum Hergün Her Saat 1 Saat Sonra KLOR Acil Biyokimya Serum Hergün Her Saat 1 Saat Sonra KALSİYUM Acil Biyokimya Serum Hergün Her Saat 1 Saat Sonra LDH Acil Biyokimya Serum Hergün Her Saat 1 Saat Sonra TROPONİN I Kardiyak Tam Kan Hergün Her Saat 1 Saat Sonra β-hcg Acil Biyokimya Tam Kan Hergün Her Saat 1 Saat Sonra İDRAR ANALİZİ İdrar Lab. İdrar Hergün Her Saat 30 dakika sonra Hemogram Hematoloji Tam Kan Hergün Her Saat 30 dakika sonra PT Koagulasyon Tam Kan Hergün Her Saat 1 saat sonra PANİK DEĞERLER Panik değerler listesi, laboratuvarda çalışılan testlerden belirlenen referans aralığı dışında ve kişi için riskli olabilecek değerlerinin belirlenmesi sonucu oluşturulan listedir. Bu listenin amacı hasta güvenliğini tehlikeye atabilecek sonuçlar elde edildiğinde ilgili hekime bildirilmesi sürecinin işletilmesinin sağlanmasıdır. Biyokimya, hematoloji laboratuarlarına ait panik değerler aşağıdaki tablolarda görülmektedir. Biyokimya Laboratuvarı Panik Değerler Listesi TEST DÜŞÜK YÜKSEK Glukoz (Erişkin) < 50 mg/dl > 500 mg/dl BUN (Erişkin) - > 100 mg/dl Kreatinin - > 4 mg/dl T.Bilirubin - > 15 mg/ dl D.Bilirubin - > 10 mg/ dl Kalsiyum < 6 mg/dl > 12 mg/ dl Sodyum < 125 mmol/l > 150 mmol/l Potasyum < 2 mmol/l > 8 mmol/l

15 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 15 / 18 Troponin I - > 0.04 ng/ml Kütle CK-MB - > 10 ng/ml Total Bilirubin (bebek) - > 15 mg/dl Hematoloji Laboratuvarı Panik Değerler Listesi TEST DÜŞÜK YÜKSEK Hematokrit < % 15 > % 55 Hemoglobin < 4 g/ dl > 18 g/ dl WBC < 2000/mm³ >20.000/mm³ Trombosit sayımı <30.000/mm³ > /mm³ INR - > 5,5 aptt - >75 sn 3.LABORATUVAR GÜVENLİK ESASLARI 3.1.GİRİŞ Laboratuvar çalışanlarının, biyolojik tehlikelerden, kimyasal maddelerden, yangın olasılığından, elektrik arızaları vb. oluşabilecek riskleri en aza indirmek, klinik örnekler ya da kültürlerde mevcut olan mikroorganizmaların içinde bulundukları kaplarda kalmalarını sağlayarak her türlü hayati tehlikelerden korumak amacıyla bu rehber hazırlanmıştır LABORATUVAR ÇALIŞANLARININ GÜVENLİKLE İLGİLİ UYMASI GEREKEN KURALLAR A) Laboratuvar çalışanlarının sağlığı için tehdit teşkil eden ajanların kaydı ve izlenmesi gereklidir. Çok tehlikeli madde sınıfındaki ajanların laboratuvarda kilit altında muhafazası gereklidir. Bu maddelere erişim kontrol altında tutulur. B) Laboratuvarda çalışırken tüm güvenlik kurallarına uymalı ve uygun laboratuvar kıyafeti giyilmelidir. Amaca uygun KKE(Kişisel Koruyucu Ekipman: eldivenler, maskeler, göz/yüz koruyucular, çalışma giysisi, özel giysi) kullanılmalıdır. C) Toksik, enfeksiyöz veya radyoaktif materyal bulunan laboratuvarlarda yiyecek içecek yememeli ve bulundurulmamalıdır. Yemek ve içmek sadece belirlenen alanlar kullanılır. D) Asla ağızla pipetleme yapılmamalıdır. E) Bunzen bekleri, cihazlar ve keskin uçlu aletler kullanılmadığı zaman kapatılmalıdır. F) Laboratuvara, laboratuvar çalışanları dışında giriş çıkış yasaktır. G) Laboratuvarda sigara içilmez LABORATUVAR GÜVENLİĞİ Laboratuvarda bulunan malzemeler, tetkik için kullanılan kimyasallar ve numune olarak alınan tıbbi materyaller risk grubuna göre dört ana grupta toplanır Kimyasal Maddeler Laboratuvarda bulunan kimyasal maddeler uluslararası standart uyarı sembolleriyle etiketlenmelidir. Kimyasal maddeler zeminde olmayacak şekilde güvenli bir ortamda saklanmalıdır. Zararlı kimyasallar asla lavabolara dökülmemelidir. Bu kimyasallar önce nötralizasyona tabi tutulmalıdır, daha sonra atık şebekesine dökülmelidir. İstenilmeyen zararlı kimyasal atıklar uygun taşıyıcılarda toplanmalıdır. Klinik ve Laboratuvarlarda Yaygın Olarak Kullanılan Reprodüktif Ajanlar: Glutaraldehit (erkek üreme sistemi için zararlı): Bu ajan aynı zamanda aşındırıcı ve toksiktir. Bazı dezenfektanların içeriğinde bulunmaktadır. Formaldehit (erkek ve kadın): Ayrıca karsinojen, mutajen ve teratojendir. Doku fiksatörü olarak kullanılır.

16 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 16 / 18 Ksilol Kimyasallara Maruz Kalındığında Alınacak Önlemler: Kimyasal maddelere, solunuma, yutma, iğne batması ve hasarlı deriden geçiş yoluyla maruz kalınabilir. Bu tip durumlarda alınabilecek önlemler şunlardır: a) Soluma yoluyla alınan bazı kimyasal maddeler için laboratuvarlarda bu kimyasallara özel aspiratörler ve gerekirse çeker ocak ve yeterli havalandırma bulundurulmalıdır. b) Çalışma yapılırken reaksiyona girecek maddeler bir arada kullanılmamaya çalışılmalıdır. c) Eldiven, gözlük, maske kullanılmalıdır. d) İğne batması durumunda KESİCİ, DELİCİ ALET YARALANMALARI FORMU (İNF/FR/13) doldurularak intaniye uzmanı tarafından takibe alınır. e) Kimyasal dökülme durumunda yapılacaklar: Göze temas durumunda göz bol su ile yıkanır. Vücuda temas durumunda vücut bol su ile yıkanır. Yere döküldüğü zamanda dökülen kimyasalı nötralize edecek kimyasallar kullanılır. f) Kimyasal maddelere maruz kalma daha ileri aşamada ise acil servise başvurulur Yanıcı Parlayıcı Ve Patlayıcı Maddeler( Yangın Güvenliği) Laboratuvardaki yangın söndürme aletlerinin yeri planda belirtilmeli tüm laboratuvar çalışanları tarafından bilinmelidir. Periyodik kontrolleri takip edilmelidir. Yangın durumunda yapılacak acil işler için personel eğitimi olmalıdır. Acil yangın çıkışları, yangın söndürme tüplerinin kullanımı, alarmların nerede bulunduğu, tahliyede birincil ve ikincil öncelikli olanların neler olduğu vb. yangın eğitiminde öncelikli konulardır. Laboratuvar yangınlarını önlemek için: Bunzen bedleri Kontrolsüz kimyasalların reaksiyonları, yerleri ve saklama koşulları Elektrikli ısıtıcılar Arızalı cihazlar Elektriksel devrelere aşırı yüklenme vb. konularda tüm laboratuvar çalışanları dikkatli olmalıdır. Gerektiğinde yetkili kişiler zaman geçirilmeksizin uyarılmalıdır. Yangın güvenliğini sağlamaya yönelik koridor ve merdiven boşlukları güvenli bölgeler olarak düzenlenmelidir. Bu bölgeler herhangi bir depolama için kullanılmamalıdır. Yangın anında patlayıcı madde, cihaz ve kimyasallar uzaklaştırılmalıdır. Yangın bölgesindeki kapılar kapatılmalıdır. Yangın durumunda asansörler asla kullanılmamalıdır Elektrik Güvenliği Elektrik kabloları ve bağlantılarının olduğu her yerde elektrik çarpması veya yangın tehlikesi vardır. Elektrik kazalarına karşı alınabilecek önlemler şunlardır: Elektrikli cihazların tümü topraklanmalı. Elektrikli aletlerin çıplak kabloları derhal değiştirilmeli. Üç kutuplu fiş yerine iki kutbu birleştirilmiş cihazlara izin verilmemeli Uzatma kabloları mümkün olduğunca kullanılmamalıdır. Elektrik kablolarındaki aşırı voltaj, yüksek direnci ölçebilen cihazlar bulundurulmalıdır. Elektrikli cihazlar ve bağlantılar ıslak elle tutulmamalıdır. Üzerine sıvı dökülmüş cihazlar kullanılmamalıdır. Elektrikle ilgili arızlarda derhal elektrik teknisyenleri aranarak haberdar edilmeli zaman geçirilmeden sorun çözümlenmelidir.

17 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 17 / Biyolojik Güvenlik Biyolojik Riskler: Hastanemiz mikroorganizmalarla çalışmada ve mikroorganizmanın patojenitesi (risk grubu) ile laboratuvar teknikleri, güvenlik ekipmanı ve laboratuvar bina dizayn özelliklerine göre BGD2. (Temel biyogüvenlik düzeyi ) düzeyine girmektedir. Tanılarına veya öngörülen enfeksiyon durumuna bakılmaksızın mikroorganizmalarının bulaşma riskini azaltmak için standart önlemler geliştirilmiştir. Ellerin yıkanması Eldiven kullanılması Göz koruyucu (gözlük) kullanılması Laboratuvar önlüğü kullanılması Laboratuvarın temiz kullanılması İğne batmasına karşı korumadır. Konteynerler ve Etiketler: Her atık kabı her zaman etiketlenmeli, kimyasalı ve miktarı belirtilmeli. Atık kabında birbiri ile uyumlu kimyasalların bulunmasına dikkat edilmeli. Madde ekleme ve çıkarılması dışında bu kaplar her zaman kapalı tutulmalı Pipet ve Pipet Uçları: Kontamine olmayan plastik ve cam pipetleri ve pipet uçları kırık cam toplama kabına konulmalı Atık toplama servisi eğer bu atıklar normal çöpe dökülmüş ise toplama yapmamalıdır. Biyolojik Atık Kapları: Kesici ve delici atıklar için atık kabı bulunmalıdır. Kırmızı renkli atık kapları iğne uçları ve lansetler için kullanılmalıdır. Plastik atık torbaları temin edilmelidir. Atıkların toplanması belli bir düzen altında organize edilmelidir TEMİZLİK, DEZENFEKSİYON VE STERİLİZASYON Temizliğe ve laboratuvar düzenine mutlaka uyulmalı ve kullanılan malzemeler tekrar yerli yerine konmalıdır. Laboratuvarda hijyen şartlarına uyulmalıdır. Özellikle kan ve kan ürünleri ile yapılan çalışmalarda enfeksiyon riskinin yüksek olduğu unutulmamalıdır. Derideki küçük çatlaklarda ve kültür ekim yerlerinde solunum yoluyla enfeksiyon kapmak mümkündür. Bu yüzden rutin çalışmalarda eldivenli çalışılmalıdır. Şüpheli temas durumunda eller uygun antiseptiklerle yıkanıp gerekirse bir enfeksiyon hastalıkları uzmanına danışılmalıdır. Laboratuvarın her bölümünde temizlik, dezenfeksiyon işlemleri yazılı talimatlara göre periyodik olarak yapılır, kayıtları tutulur. Atılacak katı maddeler çöp kutusuna atılmalıdır. İşi bitmiş içinde sıvı bulunan temizlenecek cam malzemeler lavaboya konulmalı masa üzerinde bırakılmamalıdır. Laboratuvarımız için hazırlanmış birime ait özel laboratuvar temizlik talimatı (ENF.TL.26) gereğince; 1. Laboratuvarda önlük kullanılır. 2. Hastalara müdahale ederken eldiven giyilir. 3. Enjektörler enjektör kutularına, tıbbi atıklar kırmızı atık torbalarına atılır. Tüm laboratuvar atıkları yerinde ayrıştırılarak enfeksiyon komitesinin kabul ettiği şartlara uygun olarak KIRMIZI, MAVİ, SİYAH poşetlere konur. 4. Yer temizliği için deterjanlı su içine % 1 sulandırılmış % 10 luk sodyum hipoklorit eklenir. Bu işlem günde en az iki kere uygulanır. 5. Evyenin temizliğinde daha değişik olan 1/10 sulandırılmış % 10 luk sodyum hipoklorit kullanılır.

18 Doküman No: BİY.RH.01 Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: - Revizyon No: 00 Sayfa: 18 / Kan alımı esnasında kan bulaşı olması durumunda temizlik personeline haber verilir. Dökülen yüzey kuru bir bez veya kâğıt ile kabaca silinir. Silinen yüzeyin üstüne 1/10 sulandırılmış % 10 luk sodyum hipoklorit eklenmiş bir pamuk veya bez konur. Zeminde > 20 dakika bekletilir. 7. Kimyasal maddeler kullanılırken eldiven giyilir. Uygun şartlarda kullanılır. 8. Tüm laboratuvar personeli düzenli yıllık hepatit, HIV taramalarına devam eder aşı takvimlere uyar. 9. Laboratuvarda el yıkama kurumumuzca hazırlanmış el hijyeni talimatı (ENF. TL.20) uyarınca yapılır.

LABORATUAR TEST REHBERİ

LABORATUAR TEST REHBERİ LABORATUAR HATA VE GÖSTERGE İZLEM FORMU MİK RH - 03 01.03.2011 01.09.2012 01 1/25 LABORATUAR TEST REHBERİ Güncelleme Tarihi : 2012 ÖNSÖZ MİK RH - 03 01.03.2011 01.09.2012 01 2/25 Hastalıkların gerek tanı

Detaylı

MERSĠN MERKEZ LABORATUVARI

MERSĠN MERKEZ LABORATUVARI MERSĠN MERKEZ LABORATUVARI Mersin Sağlık Müdürlüğü Merkez Laboratuvarı Mersin Devlet Hastanesi bahçesinde hizmet vermekte olup; Mersin Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi, Mersin Devlet Hastanesi ve Toros Devlet

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ KODU:BİY.RH.01 YAYIN TARİHİ:03.04.2013 REVİZYON TARİHİ:10.07.2013

BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ KODU:BİY.RH.01 YAYIN TARİHİ:03.04.2013 REVİZYON TARİHİ:10.07.2013 REVİZYON NO:01 SAYFA NO: 1 / 19 ÖNSÖZ Hastanelerde Laboratuvar hizmetlerinde yaşanan sorunların önemli bir kısmı Laboratuvar işleyişinin hasta ve personel tarafından yeterince bilinmemesi ve iletişim eksikliğinden

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUARI GÜVENLİK REHBERİ

BİYOKİMYA LABORATUARI GÜVENLİK REHBERİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU BURSA İLİ KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ ORHANELİ İLÇE DEVLET HASTANESİ BİYOKİMYA LABORATUARI GÜVENLİK REHBERİ Doküman Kodu Yayın Tarihi

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUVARI ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ

BİYOKİMYA LABORATUVARI ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ KOD:BİY.PR.01 YAYIN TRH:MART 2005 REV TRH:EYLÜL 2012 REV NO:04 SAYFA NO: 1 / 5 1-AMAÇ: Biyokimya Laboratuvarında yürütülen faaliyetleri tanımlamak. 2-KAPSAM: Bu talimat, Biyokimya Laboratuvarını kapsar

Detaylı

LABORATUVAR GÜVENLİK REHBERİ

LABORATUVAR GÜVENLİK REHBERİ LABORATUVAR GÜVENLİK REHBERİ İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ 2. LABORATUVAR ÇALIŞANLARININ GÜVENLİKLE İLGİLİ UYMASI GEREKEN KURALLAR 3. LABORATUVAR GÜVENLİĞİ İLE İLGİLİ RİSK KATEGORİLERİ 3.1 KİMYASAL MALZEMELER 3.2

Detaylı

1.0 AMAÇ: Biyokimya Laboratuarlarında pre-analitik, analitik ve post-analitik süreçlerde hasta/numune güvenliğini sağlamak.

1.0 AMAÇ: Biyokimya Laboratuarlarında pre-analitik, analitik ve post-analitik süreçlerde hasta/numune güvenliğini sağlamak. Doküman No:BİY.PR.02 Yayın Tarihi: 18.09.2007 Revizyon Tarihi: 30.05.2013 Revizyon No: 02 Sayfa: 1 / 7 1.0 AMAÇ: Biyokimya Laboratuarlarında pre-analitik, analitik ve post-analitik süreçlerde hasta/numune

Detaylı

KODU:BL.PR.01 YAYINLANMA TARİHİ:12.11.2015 REVİZYON TARİHİ: REVİZYON NO:00 SAYFA SAYISI:05

KODU:BL.PR.01 YAYINLANMA TARİHİ:12.11.2015 REVİZYON TARİHİ: REVİZYON NO:00 SAYFA SAYISI:05 BİYOKİMYA LABORATUVARI İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ KODU:BL.PR.01 YAYINLANMA TARİHİ:12.11.2015 REVİZYON TARİHİ: REVİZYON NO:00 SAYFA SAYISI:05 1.0 AMAÇ: Mesai saatleri içinde ve mesai saatleri dışında Biyokimya Laboratuarlarında

Detaylı

KAN ALMA TALİMATI REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

KAN ALMA TALİMATI REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer, Dilek Baytaş Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5 1. AMAÇ

Detaylı

TALİMAT ÇALIŞILAN TESTLER VE ÇALIŞMA SÜRELERİ TALİMATI

TALİMAT ÇALIŞILAN TESTLER VE ÇALIŞMA SÜRELERİ TALİMATI DOKÜMAN NO: BĠY TL 002 YAYIN TARĠHĠ: 10.10.2011 REV. TAR./REV. NO: 10.12.2014/02 Sayfa 1 / 5 AMAÇ: Merkez laboratuarında çalıģılan testlerin çalıģılma sürecine yönelik yazılı düzenleme oluģturmaktır. KAPSAM:

Detaylı

LABPT KALİTE KONTROL PROGRAMI

LABPT KALİTE KONTROL PROGRAMI 2012 Merhaba, LabPT Kalite Kontrol Programı 2012 yılı programı ile karşınızdayız. Laboratuvarlar arası harmonizasyonun arttırılması ve klinik laboratuvarcılık konusunda ülkemizde eksikliği hissedilen,

Detaylı

KBUDEK 2015 PROGRAMLARI

KBUDEK 2015 PROGRAMLARI Değerli KBUDEK Katılımcısı; Ülkemizde ulusal bir kalite kontrol programının eksikliğini gidermek üzere 2005 yılında kurulan programımız her geçen gün artan panelleri ile hizmetlerini sürdürmektedir. KBUDEK,

Detaylı

LABPT KALİTE KONTROL GENEL BİLGİLER VE 2015 YILI TAKVİMİ

LABPT KALİTE KONTROL GENEL BİLGİLER VE 2015 YILI TAKVİMİ LABPT P R O G R A M I GENEL BİLGİLER VE 2015 YILI TAKVİMİ LABPT PROGRAMI GENEL BİLGİLER VE 2015 YILI TAKVİMİ Merhaba, LabPT Kalite Kontrol Programı 2015 yılı programı ile karşınızdayız. Laboratuvarlar

Detaylı

LABPT KALİTE KONTROL GENEL BİLGİLER VE 2014 YILI TAKVİMİ

LABPT KALİTE KONTROL GENEL BİLGİLER VE 2014 YILI TAKVİMİ LABPT P R O G R A M I GENEL BİLGİLER VE 2014 YILI TAKVİMİ LABPT PROGRAMI GENEL BİLGİLER VE 2014 YILI TAKVİMİ Merhaba, LabPT Kalite Kontrol Programı 2014 yılı programı ile karşınızdayız. Laboratuvarlar

Detaylı

Düzen Laboratuvarlar Grubu

Düzen Laboratuvarlar Grubu PROGRAMIN AMACI Katılımcı laboratuvarlar arasında test sonuçları açısından Gerçek/doğruluk (Trueness/Accuracy) ve Kesinlik (Precision) ile Sonuçların RA verilerine göre değerlendirilmesi yani daha fazla

Detaylı

KBUDEK 2016 PROGRAMLARI

KBUDEK 2016 PROGRAMLARI Değerli KBUDEK Katılımcısı; Ülkemizde ulusal bir kalite kontrol programının eksikliğini gidermek üzere 2005 yılında kurulan programımız her geçen gün artan panelleri ile hizmetlerini sürdürmektedir. KBUDEK,

Detaylı

LABPT KALİTE KONTROL PROGRAMI GENEL BİLGİLER VE 2013 YILI TAKVİMİ

LABPT KALİTE KONTROL PROGRAMI GENEL BİLGİLER VE 2013 YILI TAKVİMİ GENEL BİLGİLER VE 2013 YILI TAKVİMİ Merhaba, LabPT Kalite Kontrol Programı 2013 yılı programı ile karşınızdayız. Laboratuvarlar arası harmonizasyonun arttırılması ve klinik laboratuvarcılık konusunda ülkemizde

Detaylı

TRANSFÜZYON MERKEZİ GÜVENLİK REHBERİ

TRANSFÜZYON MERKEZİ GÜVENLİK REHBERİ KOD:TRF.RH.01 YAYIN TRH:TEMMUZ REV TRH: REV NO: Sayfa No: 1 /8 TRANSFÜZYON MERKEZİ GÜVENLİK HAZIRLAYAN Transfüzyon Merkezi Sorumlu Hekimi KONTROL EDEN Kalite Yönetim Direktörü ONAYLAYAN Başhekim KOD:TRF.RH.01

Detaylı

Mlz Aciklamasi. Tutar 6638 TROPONİN-T VEYA TROPONİN-I. Mlz Aciklamasi. Tutar 6638 HBV DNA HCV-RNA HCV GENOTİP. Mlz Aciklamasi. Tutar 6638 ÜRE GLUKOZ

Mlz Aciklamasi. Tutar 6638 TROPONİN-T VEYA TROPONİN-I. Mlz Aciklamasi. Tutar 6638 HBV DNA HCV-RNA HCV GENOTİP. Mlz Aciklamasi. Tutar 6638 ÜRE GLUKOZ Sayfa: 1 / 9 320.00451 SİEMENS SAN.TİC.A.Ş. Kodu 54 190281 TROPONİN-T VEYA TROPONİN-I 40000 2,29 91.600,00 320.00577 MZM SAG.UR.LAB.HIZ.SAN VE TİC. LTD. ŞTİ 91.600,00 Kodu 55 56 57 190271 190272 190275

Detaylı

NUMUNELERİN SAKLANMA KRİTERLERİ TALİMATI

NUMUNELERİN SAKLANMA KRİTERLERİ TALİMATI Dok No: BİY.TL.23 Yayın Tarihi: NİSAN 2013 Rev.Tar/No: -/0 Sayfa No: 1 / 11 01 AMAÇ : Biyokimya Laboratuvarının ulusal ve uluslararası standartlara, kanun ve yönetmeliklere uygun olarak, düzenli, hızlı

Detaylı

3. Açlık Durumu: Genellikle laboratuar testleri için 10-12 saat açlık süresi istenir. Bu sürenin 16 saatten uzun olması tercih edilmez.

3. Açlık Durumu: Genellikle laboratuar testleri için 10-12 saat açlık süresi istenir. Bu sürenin 16 saatten uzun olması tercih edilmez. LABORATUAR TESTLERİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER: Klinik laboratuarlar sağlık hizmetlerinin sunumunda önemli bileşenlerden biridir. Klinik laboratuarların başlıca fonksiyonu klinisyenlere hastaların teşhis, tedavi

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUVARI İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ

BİYOKİMYA LABORATUVARI İŞLEYİŞ PROSEDÜRÜ Dok No:BİY.PR.01 Yayın Tarihi:HAZİRAN 2013 Rev.Tar/No:-/0 Sayfa No: 1 / 8 1.0 AMAÇ: Biyokimya Laboratuvarının ulusal ve uluslararası standartlara, kanun ve yönetmeliklere uygun olarak, düzenli, hızlı ve

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ

BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ BL.RH.01 Nisan-2013 01 Kasım-2014 1/18 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 2 2. Laboratuvar Numune ve Sonuç Verme İş Akış Şeması 3 3. Test Girişi 4 4. Laboratuvarda Çalışılan Testler

Detaylı

KBUDEK 2015 PROGRAMLARI

KBUDEK 2015 PROGRAMLARI Değerli KBUDEK Katılımcısı; Ülkemizde ulusal bir kalite kontrol programının eksikliğini gidermek üzere 2005 yılında kurulan programımız her geçen gün artan panelleri ile hizmetlerini sürdürmektedir. KBUDEK,

Detaylı

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ KODU: YÖN.PR.09 YAYINLAMA TARİHİ: 21.04.2014 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO: 00 SAYFA SAYISI:05 1. AMAÇ:

Detaylı

EK-2 A- HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ ÜZERİNDE YAPILACAK DÜZENLEMELER

EK-2 A- HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ ÜZERİNDE YAPILACAK DÜZENLEMELER EK-2 A- HASTANE BİLGİ YÖNETİM SİSTEMLERİ ÜZERİNDE YAPILACAK DÜZENLEMELER 1- Testlerle ilgili oluşturulmuş olan kişisel paneller eğer varsa kaldırılacaktır.(hastanenin özelliğine göre ve bilimsel gerekçeler

Detaylı

ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI

ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI ÇOCUK CHECK UP PROGRAMI Çocukların büyüme gelişmesi sırasında düzenli muayene, laboratuvar testleri ve gelişme kayıtlarının tutulması gereklidir. Bkz: çocukluk çağı aşıları ve testleri. Çocuk Check up

Detaylı

LABORATUVAR TEST REHBERİ

LABORATUVAR TEST REHBERİ LABORATUVAR TEST REHBERİ 1 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 3 2. İ.Ü Kardiyoloji Enstitüsü Laboratuvarları işleyişi.. 4 2.1. Test Girişi. 4 2.2. Örneklerin Alınması ve Laboratuvara Transferi 4 2.3. Örneklerin Laboratuvara

Detaylı

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROGRAMI

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROGRAMI KOD YÖN.PL.06 YAY. TAR OCAK 2013 REV.TAR OCAK REV. NO 02 SYF. NO 1/5 S. NO PLANLANAN FAALİYET SORUMLULAR PLANLANAN FAALİYET DÖNEM Her doktor ve hemşire odasında el hijyeni malzemeleri (alkol bazlı el antiseptikleri,

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUVAR TEST REHBERİ

BİYOKİMYA LABORATUVAR TEST REHBERİ KOD:BİY.RH.02 YAYIN TRH:EYLÜL 2009 REV TRH:ŞUBAT 2015 REV NO:4 Sayfa 1 / 32 BİYOKİMYA LABORATUVAR TEST REHBERİ HAZIRLAYAN: BİYOKİMYA VE KLİNİK BİYOKİMYA UZMANI KONTROL EDEN: KALİTE YÖNETİM DİREKTÖRÜ ONAYLAYAN:

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Sayı : 95966346././2014 Konu : Gözetimli Hizmet Laboratuvarları Hakkında

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Sayı : 95966346././2014 Konu : Gözetimli Hizmet Laboratuvarları Hakkında Konu : Gözetimli Hizmet Laboratuvarları Hakkında Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliği 09.10.2013 tarih ve 28790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Mezkûr yönetmeliğin "Tıbbi laboratuvarların

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ Doküman Kodu: SEAH.BİY.RH.001 Yayın Tarihi: 19.11.2012 Revizyon No: 02 Revizyon Tarihi: 26.06.2014 Sayfa No: 1 / 40 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR HİZMETLERİ

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR HİZMETLERİ MİKROBİYOLOJİ LABORATUVAR HİZMETLERİ Laboratuvarda çalışılan tüm testleri içeren test rehberi bulunmalıdır. Test rehberi; Örneklerin çalışılma zamanını, Örnek türünü, Ön hazırlık işlemi gerektiren testlere

Detaylı

KAN ALMA 30.12.2014. Kan Alma. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği

KAN ALMA 30.12.2014. Kan Alma. 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015 ) 1.) KAN ALMA 2.)VENÖZ KAN ALMA TEKNİĞİ Slayt No : 26 KAN ALMA ;.Tanı için gerekli mikrobiyolojik ve biyokimyasal incelemeleri yapmak,,.tedavi

Detaylı

Muayeneler Laboratuvar Tetkikleri Radyoloji Tetkikleri. (Hesaplamalı) Elektrokardiyogram (BAYAN) Glukoz (Açlık) Total Kolesterol

Muayeneler Laboratuvar Tetkikleri Radyoloji Tetkikleri. (Hesaplamalı) Elektrokardiyogram (BAYAN) Glukoz (Açlık) Total Kolesterol Avantaj Check-Up Kadın Doğum LDL Kolesterol (Hesaplamalı) Elektrokardiyogram (BAYAN) Glukoz (Açlık) (EKG) Üroloji HDL Kolesterol (ERKEK) ALT (Alanin Aminotransferaz) AST (Aspartat Transaminaz) İdrar tetkiki

Detaylı

8-Biyolojik İzleme. Volkan Dündar

8-Biyolojik İzleme. Volkan Dündar 8-Biyolojik İzleme Volkan Dündar Biyolojik izlemenin tanımı 1 Biyolojik izleme: Tehlikeli maddelerin, Metabolitlerinin ya da bunların biyokimyasal veya biyolojik etkilerinin parametrelerinin varlığında

Detaylı

Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi;

Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi; Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi; o Örnek türünü, o Örnek kabul ve ret kriterlerini, o Örnek alımı ile ilgili kuralları, o Örneklerin

Detaylı

TRANSFÜZYON MERKEZİ STANDART İŞLETİM PROSEDÜRÜ

TRANSFÜZYON MERKEZİ STANDART İŞLETİM PROSEDÜRÜ KOD:YÖN.PRS 34 YAY.TAR:27.03.2014 REV.TAR: REV.NO: SAYFA :1 / 5 1.AMAÇ: Bölge Kan Merkezinden temin edilen kan ve bileşenlerinin, transfüzyon için cross-match (çapraz karşılaştırma) ve gerek duyulan diğer

Detaylı

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI Sayfa No :1 / 7 1.0-KLİNİK DIŞI MİKROBİYOLOJİK ANALİZLER Diyaliz Suyu 2 gün LAL (Limulus Amebocyte Lysate) - Endotoksin Pyrosate Toplam Koloni Sayısı (37 C-48s) TS EN ISO 6222 Doğal Kaynak ve İçme Suyu

Detaylı

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA

G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA 392 G. EKLERLE İLGİLİ AÇIKLAMA Kitabın sonuna pratikte yararlı olabilecek 7 ek konmuştur. 1.ekte hastalar için bir kimlik kartı tasarlanmıştır. Hastaların başka bir hemodiyaliz merkezine kısa süreli gittikleri

Detaylı

Hedef ve 2013 Sonuçlarının Değerlendirilmesi. Dr. Murat Öktem, Dr. Yahya Laleli Düzen Laboratuvarlar Grubu

Hedef ve 2013 Sonuçlarının Değerlendirilmesi. Dr. Murat Öktem, Dr. Yahya Laleli Düzen Laboratuvarlar Grubu Hedef ve 2013 Sonuçlarının Değerlendirilmesi Dr. Murat Öktem, Dr. Yahya Laleli Düzen Laboratuvarlar Grubu PROGRAMIN AMACI Katılımcı laboratuvarlar arasında test sonuçları açısından Gerçek/doğruluk (Trueness/Accuracy)

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HASTANESİ LABORATUVAR TEST REHBERİ 2013. Doküman No: BİY.RH.02 Yay. Tarihi NİSAN 2013 Rev.

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HASTANESİ LABORATUVAR TEST REHBERİ 2013. Doküman No: BİY.RH.02 Yay. Tarihi NİSAN 2013 Rev. KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HASTANESİ LABORATUVAR TEST REHBERİ 2013 Doküman No: BİY.RH.02 Yay. Tarihi NİSAN 2013 Rev. Tarih/No:-/0 1 GİRİŞ Tanı ve tedavinin takibinde laboratuvarlar önemli bir konumda

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ TRANSFÜZYON MERKEZİ ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ İÇİNDEKİLER 1.AMAÇ:... 2 2.KAPSAM:... 2 3.SORUMLULAR:... 2 4. UYGULAMA:...

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ TRANSFÜZYON MERKEZİ ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ İÇİNDEKİLER 1.AMAÇ:... 2 2.KAPSAM:... 2 3.SORUMLULAR:... 2 4. UYGULAMA:... Sayfa Sayfa 1 / 5 İÇİNDEKİLER 1.AMAÇ:... 2 2.KAPSAM:... 2 3.SORUMLULAR:... 2 4. UYGULAMA:... 2 4.1. KAN VE KAN ÜRÜNLERİNİN İSTENMESİ:... 2 4.2. GELEN KAN İSTEMLERİNİN KARŞILANMASI:... 2 4.3. KAN ÜRÜNLERİNİN

Detaylı

Sağlıklı hayat. www.medicinehospital.com.tr

Sağlıklı hayat. www.medicinehospital.com.tr Sağlıklı hayat Acil, İş kazası, yaralanma, muhtelif sağlık şikayetlerinde güvenilir çözümcü iş ortağınız Tüm personel,üye, müşteri ve aile yakınlarına indirimli sağlık hizmetleri. İş kazalarında özel ambulans

Detaylı

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMALARI VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER Hastanelerde Hastaneler enfeksiyon etkenleri bakımından zengin ortamlar Sağlık personeli kan yolu ile bulaşan hastalıklar açısından yüksek

Detaylı

KAN NUMUNELERİNİN ALINIŞI. Dr. Duran Karabel

KAN NUMUNELERİNİN ALINIŞI. Dr. Duran Karabel KAN NUMUNELERİNİN ALINIŞI Dr. Duran Karabel 1 Kan numuneleri (örnekleri) Tam kan (total kan): Serum veya plazması ayrılmamış kandır. Kan sayımı (hemogram) ve eritrosit sedimantasyon hızı (ESR) tayini,

Detaylı

Transfüzyon merkezinde süreçlerin işleyişine yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır. Yazılı düzenleme;

Transfüzyon merkezinde süreçlerin işleyişine yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır. Yazılı düzenleme; Transfüzyon merkezinde süreçlerin işleyişine yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır. Yazılı düzenleme; o Hangi durumlarda bağışçıdan kan alınacağı, o Bağışçının seçilmesi, bağışçının reddi, bağışçıdan kan

Detaylı

ÖNSÖZ. Testler hakkında daha geniş bilgi almak istediğinizde her türlü haberleşme yolu aracılığı ile laboratuvarımız uzmanlarına ulaşabilirsiniz.

ÖNSÖZ. Testler hakkında daha geniş bilgi almak istediğinizde her türlü haberleşme yolu aracılığı ile laboratuvarımız uzmanlarına ulaşabilirsiniz. ÖNSÖZ Muğla Devlet Hastanesi laboratuvarları giderek artan test çeşidi ile modern bir ortamda hastalarımıza ve doktorlarımıza hizmet vermeye devam etmektedir. Elinizdeki test rehberi Muğla Devlet Hastanesi

Detaylı

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PLANI

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PLANI KOD YÖN.PL.04 YAY.TAR. 15.02.20 REV.TAR. SIRA NO 1 ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ HEDEFİ El Hijyenine bağlı risklerin azaltılması PLANLANAN FAALİYETLER El hijyeni malzemelerine tüm personelin her zaman ulaşabilirliğini

Detaylı

Babalar Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir

Babalar Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir Babalar Gününe Özel Panellerimiz Varlıkları ve Sağlıkları Bizim İçin Önemlidir Anneler ve Babalar Günlerinde Sevdikleriniz İçin Özel Programlarımız Babalarımıza Özel... 40 Yaş Üstü Erkek Sağlık Taraması

Detaylı

LABORATUVAR GÜVENLİĞİ VE SÜREÇ ANALİZİ

LABORATUVAR GÜVENLİĞİ VE SÜREÇ ANALİZİ LABORATUVAR GÜVENLİĞİ VE SÜREÇ ANALİZİ LABORATUVAR GÜVENLİĞİ NEDİR? Laboratuvar Güvenliği; çalışan kişinin ve çalışma materyalinin korunması için çalışma sırasında belirli laboratuar kurallarının, yöntemlerin,

Detaylı

Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler

Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Hikaye: aşağıdaki özellikler sorulmalıdır. Diyet ve sıvı alımı ( et, süt, sodyum, potasyum, askorbik asit ) İlaç alımı :

Detaylı

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI Sayfa No 1 / 5 Hazırlayan İnceleyen Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Kalite Yönetim Temsilcisi Başhekim 1.AMAÇ Hasta kanı ve/veya diğer vücut sıvıları ile parenteral veya mukoza yoluyla temas eden

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... III İÇİNDEKİLER... V 1. LABORATUVARDA KULLANILAN MALZEME VE ALETLER... 1 1.1. Tüpler... 1 1.2. Beher... 1 1.3. Erlenmeyer... 2 1.4. Balonlar... 2 1.5. Mezur... 3 1.6. Pipetler...

Detaylı

Bu kitap yeni atanan personelin birimine uyumunu sağlamak için yapılmıştır.

Bu kitap yeni atanan personelin birimine uyumunu sağlamak için yapılmıştır. T.C SAĞLIK BAKANLIĞI PENDİK DEVLET HASTANESİ LABORATUAR HİZMETLERİ BÖLÜM ORYANTASYON REHBERİ Bu kitap yeni atanan personelin birimine uyumunu sağlamak için yapılmıştır. EĞİTİM KOMİTESİ GENEL TANITIM Birim

Detaylı

Emekli Kodu İşlem Adı Açıklamalar Bağ-Kur Yeşil Kart SSK Sadığı GSS Diğer

Emekli Kodu İşlem Adı Açıklamalar Bağ-Kur Yeşil Kart SSK Sadığı GSS Diğer SN Kodu İşlem Adı Açıklamalar Bağ-Kur Yeşil Kart SSK Emekli Sadığı GSS Diğer 1 520020 Acil poliklinik Muayenesi 2 520030 Normal poliklinik Muayenesi 3 520080 1. Basamak Poliklinik Muayenesi 4 530030 Apse/Hematom

Detaylı

Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım. Mümkün. Orta. TEHLİKEYE MARUZ KALANLAR KİŞİLER VE BÖLÜMLER: İşyerinde çalışan personel, ziyaretçiler

Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım. Mümkün. Orta. TEHLİKEYE MARUZ KALANLAR KİŞİLER VE BÖLÜMLER: İşyerinde çalışan personel, ziyaretçiler DİŞ PROTEZ LABORATUVARI DEĞERLENDİRMESİ Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım ÖNCEKİ TEHLİKE ŞİDDET OLASILIK 1.1. İşyerinde acil çıkış yönlendirmesinin yapılmamış olması. 1.2. İşyerinde bulunan yangın

Detaylı

BİYOKİMYA LABORATUVAR TEST REHBERİ

BİYOKİMYA LABORATUVAR TEST REHBERİ BİYOKİMYA LABORATUVAR TEST REHBERİ 2012 HAZIRLAYAN: BİYOKİMYA VE KLİNİK BİYOKİMYA UZMANI KONTROL EDEN: KALİTE YÖNETİM DİREKTÖRÜ ONAYLAYAN: BAŞHEKİM SYF: 1 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 3 2. Genel Laboratuvar Bilgileri

Detaylı

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PLANI. Döküman No Yayın Tarihi Revizyon No Revizyon Tarihi Sayfa No SÇ.PL.01 01.08.2011 01 Nisan-2013 1/5

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PLANI. Döküman No Yayın Tarihi Revizyon No Revizyon Tarihi Sayfa No SÇ.PL.01 01.08.2011 01 Nisan-2013 1/5 SÇ.PL.01 01.08.2011 01 Nisan-2013 1/5 SIRA NO ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ HEDEFİ PLANLANAN FAALİYETLER SORUMLU UYGULAMA PERİ- YOD İZLEME YÖNTEMİ Her doktor ve hemşire Odasında el hijyeni Malzemeleri (alkol bazlı

Detaylı

SORUMLULAR: İdari birim sorumlusu, sorumlu hemşireler, temizlik şirketi sorumlusu, temizlik personeli ve temizlik komitesi

SORUMLULAR: İdari birim sorumlusu, sorumlu hemşireler, temizlik şirketi sorumlusu, temizlik personeli ve temizlik komitesi Doküman No:ENF.TL.58 Yayın Tarihi: 20.09.2011 Revizyon Tarihi: 01.04.2013 Revizyon No: 01 Sayfa: 1 / 5 AMAÇ: Hastane ortamından kaynaklanabilecek enfeksiyonları önlemek servisteki hasta ve çalışanlara

Detaylı

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI

PERSONEL YARALANMALARI İZLEM TALİMATI Hazırlayan Kontrol eden Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Kalite Yönetim Direktörü Hastane Yöneticisi 1.AMAÇ Hasta kanı ve/veya diğer vücut sıvıları ile parenteral veya mukoza yoluyla temas eden sağlık

Detaylı

2012 Hedef ve Sonuçlarının Değerlendirilmesi

2012 Hedef ve Sonuçlarının Değerlendirilmesi 2012 Hedef ve Sonuçlarının Değerlendirilmesi PROGRAMIN AMACI Katılımcı laboratuvarlar arasında test sonuçları açısından Gerçek/doğruluk (Trueness/Accuracy) ve Kesinlik (Precision) ile Sonuçların RA verilerine

Detaylı

Ç.Ü DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ PROTEZ LABARATUVAR HİZMETLERİ PROSEDÜRÜ

Ç.Ü DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ PROTEZ LABARATUVAR HİZMETLERİ PROSEDÜRÜ DOKÜMAN NO: KLN-PR-2 YAYIN TARİHİ : AĞUSTOS 2014 REVİZYON TARİHİ : 00 REVİZYON NO:00 SAYFA 1 / 5 1.AMAÇ: Protez laboratuarındaki hizmetlerin düzenlenmesidir. 2.KAPSAM: Laboratuarda verilecek tüm hizmetleri,

Detaylı

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi

Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi Kan Yoluyla Bulaşan Enfeksiyonlardan Korunma ve Riskli Yaralanmaların İzlenmesi Sağlık Çalış ışanlarında Enfeksiyon Riski Kan yoluyla bulaşan hastalıklar Sağlık çalış ışanlarında majör bulaş kaynağı kanla

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU Kocaeli İli Kamu Hastaneleri Genel Sekreterliği Kocaeli Nuh Çimento Sanayi Vakfı Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi BÖLÜM UYUM REHBERİ BÖLÜM UYUM REHBERİ

Detaylı

AMASYA AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI MERKEZİ TEMİZLİK PLANI KOD YÖN.PL.07 YAY.TR. OCAK 2013 REV TR. TEMMUZ 2014 REV NO 01 SYF NO 1/4

AMASYA AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI MERKEZİ TEMİZLİK PLANI KOD YÖN.PL.07 YAY.TR. OCAK 2013 REV TR. TEMMUZ 2014 REV NO 01 SYF NO 1/4 YÜKSEK RİSKLİ ALAN ORTA RİSKLİ ALAN DÜŞÜK RİSKLİ ALAN DİŞ PRETEZ LABORATUARI RÖNTGEN TUVALETLER ENTEGRE KLİNİKLER MERKEZİ STERİLİZASYON ÜNİTESİ BÖLÜM BAZINDA TEMİZLİK UYGULAMALARI İDARİ BİRİMLER HASTA

Detaylı

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER

SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER SEVELAMER HEMODİYALİZ HASTALARINDA SERUM ELEKTROLİT DÜZEYİ, METABOLİK VE KARDİOVASKÜLER RİSKLERİ VE SAĞKALIMI ETKİLER Siren SEZER, Şebnem KARAKAN, Nurhan ÖZDEMİR ACAR. Başkent Üniversitesi Nefroloji Bilim

Detaylı

TRANSFÜZYON MERKEZİ ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ

TRANSFÜZYON MERKEZİ ÇALIŞMA PROSEDÜRÜ AMAÇ: Özel Vitale Hastanesi Kan merkezinde kan ürünlerinin hazırlanması, kan merkezi kan grubu bakma, kan merkezi cross match testi uygulama, kan torbasına kan alma gibi spesifik işlerin tanımlanması yanında

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Tıbbi Laboratuar Adresi :Tunus Cad. No:95 Kavaklıdere 06680 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 468 70 10 Faks : 0 312 427 78 74 E-Posta : kalite@duzen.com.tr Website

Detaylı

TÜM PERSONEL ( KLİNİKLER / ACİL SERVİS/ YOĞUN BAKIM / POLİKLİNİKLER / MORG / DİŞ ÜNİTESİ )

TÜM PERSONEL ( KLİNİKLER / ACİL SERVİS/ YOĞUN BAKIM / POLİKLİNİKLER / MORG / DİŞ ÜNİTESİ ) RİSK GRUBU OLASI RİSKLER ÖNLEMLER PERİYOT TÜM PERSONEL ( KLİNİKLER / ACİL SERVİS/ YOĞUN BAKIM / POLİKLİNİKLER / MORG / DİŞ ÜNİTESİ ) Doğal afet (yangın, deprem, sel) Tehlikeli maddeler (alkol, kimyasal

Detaylı

ATIK ENVANTERİ DOKÜMAN KOD:YÖN.LS.18 YAYIN TARİHİ:MAYIS 2013 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO:0 SAYFA NO: 3

ATIK ENVANTERİ DOKÜMAN KOD:YÖN.LS.18 YAYIN TARİHİ:MAYIS 2013 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO:0 SAYFA NO: 3 P ATIK ENVANTERİ DOKÜMAN KOD:YÖN.LS.18 YAYIN TARİHİ:MAYIS 2013 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO:0 SAYFA NO: 3 TIBBİ ATIK ve KODU (18 01/1802) TEHLİKELİ ATIK ve KODU (18 01 01 ve20 01 21) EVSEL ATIK ve KODU

Detaylı

HASTA DOSYASI VE ARŞİV HİZMETLERİ

HASTA DOSYASI VE ARŞİV HİZMETLERİ HASTA DOSYASI VE ARŞİV HİZMETLERİ Hasta dosyalarına yönelik düzenleme yapılmalıdır. Hasta dosyaları için standart bir dosya içeriği belirlenmeli, o Dosyalarda bulunması gereken bilgi ve dokümanlar belirlenmeli,

Detaylı

ANTİNEOPLASTİK İLAÇLARIN GÜVENLİ KULLANIM PROSEDÜRÜ. 2. KAPSAM Hastanemizde antineoplastik ilaçların dökülmesinde yapılacak faaliyetleri kapsar.

ANTİNEOPLASTİK İLAÇLARIN GÜVENLİ KULLANIM PROSEDÜRÜ. 2. KAPSAM Hastanemizde antineoplastik ilaçların dökülmesinde yapılacak faaliyetleri kapsar. 1. AMAÇ Hastanemiz sağlık ve güvenlik programları kapsamında, antineoplastik ilaçların hazırlanması, depolanması, taşınması, kaza ile dökülmesi durumunda alınması gereken önlemler ve dökülmelerde yapılacak

Detaylı

ÖZEL YALOVA HASTANESİ AMELİYATHANE ENFEKSİYON KONTROL TALİMATI

ÖZEL YALOVA HASTANESİ AMELİYATHANE ENFEKSİYON KONTROL TALİMATI 1. AMAÇ:Ameliyathanede mikroorganizmaların yayılımının engellenmesi, enfeksiyonlar açısından hasta ve personelin güvenliğinin azami ölçüde sağlanması. 2. KAPSAM:Ameliyathane birimini kapsar. 3.KISALTMALAR:

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN AKILCI KULLANIMI. Dr. Serkan Dursun Danışman Öğretim Görevlisi:Yrd.Doç.Dr. A.Gülsen Ceyhun Peker

LABORATUVAR TESTLERİNİN AKILCI KULLANIMI. Dr. Serkan Dursun Danışman Öğretim Görevlisi:Yrd.Doç.Dr. A.Gülsen Ceyhun Peker LABORATUVAR TESTLERİNİN AKILCI KULLANIMI Dr. Serkan Dursun Danışman Öğretim Görevlisi:Yrd.Doç.Dr. A.Gülsen Ceyhun Peker 1 Tüm dünyada hasta sayısı %2 Test sayısı %10 Laboratuvar testlerinin mali yükü %4-11

Detaylı

EYÜP DEVLET HASTANESİNDE İSG UYGULAMALARI. KALİTE YÖNETİM DİREKTÖRÜ Çağlar YILMAZ BAŞULAŞ

EYÜP DEVLET HASTANESİNDE İSG UYGULAMALARI. KALİTE YÖNETİM DİREKTÖRÜ Çağlar YILMAZ BAŞULAŞ EYÜP DEVLET HASTANESİNDE İSG UYGULAMALARI KALİTE YÖNETİM DİREKTÖRÜ Çağlar YILMAZ BAŞULAŞ SUNUM PLANI RİSK YÖNETİMİ SAĞLIK VE ORTAM GÖZETİMİ KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMAN KULLANIMI BULAŞICI HASTALIKLARIN YÖNETİMİ

Detaylı

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERİSTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ACİL SERVİS TEMİZLİK PLANI

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERİSTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ACİL SERVİS TEMİZLİK PLANI T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERİSTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ACİL SERVİS TEMİZLİK PLANI KODU: ENF.PL.05 YAYINLAMA TARİHİ: 21.04.2014 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO: 00 SAYFA SAYISI:05 AY/YIL:

Detaylı

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ 12.09.2013 0 0 1 / 5 AMAÇ Hastanemizde, çalışan güvenliği ile ilgili risklerin azaltılması için çalışan güvenliği kültürünün geliştirilmesine ve yaygınlaştırılmasına, bunu tesis edecek uygun yöntem ve

Detaylı

Belge No: Yayın Tarihi: Güncelleme Tarihi: Güncelleme No: Sayfa No: EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ

Belge No: Yayın Tarihi: Güncelleme Tarihi: Güncelleme No: Sayfa No: EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 1/5 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama - 0 - EKÖ/YÖN 20 19.08.2009-1 2/5 1. AMAÇ Bu yönergenin amacı; çalışanların iş kazası sonucu yaralanmalarında bildirimin

Detaylı

AYFER ERDOĞAN KALİTE YÖNETİM DİREKTÖRÜ

AYFER ERDOĞAN KALİTE YÖNETİM DİREKTÖRÜ AYFER ERDOĞAN KALİTE YÖNETİM DİREKTÖRÜ Çalışan Güvenliği Genelgesi 14.05.2012 Genelge : 2012 / 23 Hasta ve Çalışan Güvenliğinin Sağlanmasına Dair Yönetmelik doğrultusunda; 1) Çalışan güvenliği komitesinin

Detaylı

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI NUMUNE KABUL KRİTERLERİ

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI NUMUNE KABUL KRİTERLERİ Sayfa No :1 / 5 1. KLİNİK DIŞI NUMUNELER 1.1. Tüm numunelerin üstünde etiket bilgileri eksiksiz olmalıdır. 1.1.1. Resmi numunelerin üzerinde, İzleme Noktası Kodu ile birlikte CBS numarası ve/veya barkodu

Detaylı

Laboratuvarda Analiz Öncesi Hata Faktörlerinin Azaltılması, Materyallerin Alınması, Transportu ve İşlenmesi

Laboratuvarda Analiz Öncesi Hata Faktörlerinin Azaltılması, Materyallerin Alınması, Transportu ve İşlenmesi Laboratuvarda Analiz Öncesi Hata Faktörlerinin Azaltılması, Materyallerin Alınması, Transportu ve İşlenmesi Uzman Meryem Güvenir Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu NEDEN LABORATUVAR ANALİZLERİ YAPIYORUZ?????

Detaylı

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERİSTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ DAHİLİ SERVİSLER TEMİZLİK PLANI

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERİSTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ DAHİLİ SERVİSLER TEMİZLİK PLANI T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERİSTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ DAHİLİ SERVİSLER TEMİZLİK PLANI KODU: ENF.PL.08 YAYINLAMA TARİHİ: 24.06.2014 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO: 00 SAYFA SAYISI:05

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI-ORDU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI-ORDU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI-ORDU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BİYOKİMYA LABORATUVARI TEST REHBERİ 2013 DÜZENLEYENLER Prof.Dr.Tevfik NOYAN Yrd. Doç.Dr Sema Nur AYYILDIZ Dr. Özgül GÖZLÜKAYA Dr. Hayrettin

Detaylı

HASTANE TEMİZLİĞİ AYŞEGÜL LİKOĞLU ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ VE EĞİTİM HEMŞİRESİ

HASTANE TEMİZLİĞİ AYŞEGÜL LİKOĞLU ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ VE EĞİTİM HEMŞİRESİ HASTANE TEMİZLİĞİ AYŞEGÜL LİKOĞLU ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ VE EĞİTİM HEMŞİRESİ Amaç Hastanede çalışan personeli ve yatan hastaları hastane enfeksiyonları açısından korumak, bilinçlendirmek, Gerekli

Detaylı

KİMYASAL MADDE DEPOLAMA TALİMATI

KİMYASAL MADDE DEPOLAMA TALİMATI REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Tesis Yönetimi ve Güvenliği Kurulu Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/6 1. AMAÇ

Detaylı

2016 YILI EĞİTİM PLANI

2016 YILI EĞİTİM PLANI Doküman No EY.PL.01 Yayın 01.10.2015 Revizyon No 00 Revizyon 00 Sayfa 1 in Adı Enfeksiyon önlenmesi in Amaç ve Olası Enfeksiyonları önleyerek Tedavi sürecini kısaltmak 08.01.2016 i Hemşiresi e Çalışanlar

Detaylı

EL YIKAMA VE ELDİVEN KULLANMA TALİMATI. Yönetim Temsilcisi

EL YIKAMA VE ELDİVEN KULLANMA TALİMATI. Yönetim Temsilcisi Sayfa No Sayfa 1/6 1.AMAÇ Hastalarla ve hastane ortamındaki yüzeylerle el teması sonrasında ortaya çıkan enfeksiyon bulaş riskini önlemeye yönelik el hijyeni ve eldiven kullanım kurallarını ve uygulamalarını

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer Adem Aköl Sinan Özyavaş Dilek Baytaş Kalite Konseyi Başkanı Kalite Koordinatörü 1/5 1. AMAÇ

Detaylı

ÜRÜN KATALOĞU RESULTS OF THE SCIENTIFIC PROCESS

ÜRÜN KATALOĞU RESULTS OF THE SCIENTIFIC PROCESS ÜRÜN KATALOĞU RESULTS OF THE SCIENTIFIC PROCESS 2 disera RESULTS OF THE SCIENTIFIC PROCESS İÇİNDEKİLER Hakkımızda 4 Üretim ve Kalite Sertifikaları 5 VACUSERA Kan Alma Sistemleri 6 VACUSERA Kan Alma Sistemi

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01 1. AMAÇ: Tehlikeli Maddelerin Güvenli Taşınması, Depolanması, Kullanılması, Dökülmesi ile Tehlikeli Maddelere Maruz Kalınması Durumunda yapılması Gerekenler ve Eğitimi İçin Standart Bir Yöntem Belirlemektir.

Detaylı

Ssssssssssssssssssssssssssssssss uuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuu şşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşş eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee hhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhh

Ssssssssssssssssssssssssssssssss uuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuu şşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşş eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee hhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhh Ssssssssssssssssssssssssssssssss uuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuuu şşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşşş eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee hhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhh rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii

Detaylı

Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular

Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular Kronik Hepatit B Tedavisi Zor Olgular Dr. Faruk KARAKEÇİLİ Erzincan Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 22.01.2016 HATAY Tedavisi Zor Olgular! Zor hasta

Detaylı

DEPOLAMA TALİMATI. Doküman No: İlk Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: Revizyon No: Toplam Sayfa Sayısı: TYG_T01 07.06.2012 02.05.

DEPOLAMA TALİMATI. Doküman No: İlk Yayın Tarihi: Revizyon Tarihi: Revizyon No: Toplam Sayfa Sayısı: TYG_T01 07.06.2012 02.05. REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 02.05.2013 Madde 5.3.6 eklendi. 01 Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Tesis Yönetimi ve Güvenliği Kurulu Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş

Detaylı

LABORATUVAR SATINALMA PLANLAMALARININ MALİYET, KALİTE VE ASİSTAN EĞİTİMİ ÜZERİNE ETKİLERİ. Prof. Dr. Fatma Meriç YILMAZ

LABORATUVAR SATINALMA PLANLAMALARININ MALİYET, KALİTE VE ASİSTAN EĞİTİMİ ÜZERİNE ETKİLERİ. Prof. Dr. Fatma Meriç YILMAZ LABORATUVAR SATINALMA PLANLAMALARININ MALİYET, KALİTE VE ASİSTAN EĞİTİMİ ÜZERİNE ETKİLERİ Prof. Dr. Fatma Meriç YILMAZ HIZLI CEVAP ASİSTAN EĞİTİMİ MALİYET LABORATUVAR HİZMETİ TEST ÇEŞİTLİLİĞİ DOĞRU SONUÇ

Detaylı

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMASI

DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMASI DELİCİ KESİCİ ALET YARALANMASI Hemşireler, hastabakıcılar ve labaratuvar personeli en yüksek risk grupları olarak görülmektedir. Yaralanmalarda ilk sırayı, enjektör iğnesinin kapağının işlem sonrasında

Detaylı

HASTANE TEMİZLİĞİNDE RİSK SINIFLAMASI

HASTANE TEMİZLİĞİNDE RİSK SINIFLAMASI SAYFA NO 1/9 HASTANE TEMİZLİĞİNDE RİSK SINIFLAMASI YÜKSEK RİSKLİ ALANLAR ORTA RİSKLİ ALANLAR DÜŞÜK RİSKLİ ALANLAR 1. AMELİYATHANELER 1. ACİL SERVİS 1. İDARİ BİRİMLER (ayniyat, satın alma,muhasebe, maaş

Detaylı

Dr.Yahya Laleli Dr.Murat Öktem

Dr.Yahya Laleli Dr.Murat Öktem Dr.Yahya Laleli Dr.Murat Öktem PROGRAMIN AMACI Katılımcı laboratuvarlar arasında test sonuçları açısından harmonizasyonu sağlamak PROGRAMIN ÖZETİ 2002 yılında başlatıldı Programın 7. yılı Aktif laboratuvar

Detaylı

Eczanelerde düzenleme yapılmalıdır. Eczanelerde iklimlendirme sağlanmalıdır. İlaç saklama alanlarının sıcaklık ve nem kontrolleri yapılmalıdır.

Eczanelerde düzenleme yapılmalıdır. Eczanelerde iklimlendirme sağlanmalıdır. İlaç saklama alanlarının sıcaklık ve nem kontrolleri yapılmalıdır. ECZANE HİZMETLERİ Eczanelerde düzenleme yapılmalıdır. Eczanelerde iklimlendirme sağlanmalıdır. İlaç saklama alanlarının sıcaklık ve nem kontrolleri yapılmalıdır. Eczanenin işleyişine yönelik yazılı düzenleme

Detaylı