Türkiyede Saglikli Gelecek Sahibi Olma Adina Ihtiyac Duyulan Symbiose Yasamin Anahtari Veteriner Hekimlik Meslegine Dogru Yaklasimla Mümkündür These-I

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türkiyede Saglikli Gelecek Sahibi Olma Adina Ihtiyac Duyulan Symbiose Yasamin Anahtari Veteriner Hekimlik Meslegine Dogru Yaklasimla Mümkündür These-I"

Transkript

1 1 2 Türkiyede Saglikli Gelecek Sahibi Olma Adina Ihtiyac Duyulan Symbiose Yasamin Anahtari Veteriner Hekimlik Meslegine Dogru Yaklasimla Mümkündür These-I Icindekiler: Giris 2 I.) Aktuel Diskussion`lar ve Analizler 2 1.) Kuduz Zoonos Hastaligi ve Tilki : ) Genel Bilgiler ) Tilki (Vulpes) ) Genel Bilgiler ) Yasam alanlari: ) Yiyecek ve Beslenme: ) Üreme ve cogalma: ) Tilki insanlar icin bir tehlike kaynagimidir? ) Tilkide görülen önemli hastaliklar: ) Kuduz:(griech. Lyssa, lat. Rabies, franz. Rage, deut. Tollwut) ) Kuduzun Tanimi: ) Klinik Symptomlar: ) Prophylaxe (Prevention, Mücadele) ) Diagnos: ) Kuduz hastaliginin Labaratuvar teshisi: ) Avrupada ki Kuduz hastaliginin genel durumu: ) Oral Immunisierung Vulpes (Tilkilerin Oral Asilanmasi, TOA) ) KKKA Zoonos Hastaligi ve Keneler ) Genel Bilgiler) ) Hämorrhagisches Krim-Kongo-Fieber ) Genel Bilgiler ) Yayilma (Endemie): ) Bulasma: ) Symptomlar: ) Diagnos (Tani): ) Tedavi (Therapie): ) Mücadele (Prophylaxi, Prävention) ) Kirim Kongo Virusu Biolojik Savas Silahlari Listesinde: ) Arthropodlarin tasiyicisi olduklari hastaliklarin kisa bir özeti ) Asarkaya Sait Savaş Ormanı Sülün Projesi ve Ulubeye Yaban Hayvanlari Gelistirme Sahasi Kurma Projesi:: ) Genel Bilgiler ) SÜLÜN ( Fasan (Phasianus colchicus) ) Biyografi: ) Yasadiklari cografya: 19

2 3.3.3.) Ihtiyac duyulan Biotopik Özellikler: ) Beslenme ) Üreme ) Av ve Avcilik: ) Uluslararasi Anlamda Korunma Statüleri: 20 II. Bazi Temel Kavramlar ve Terimler: 20 1.) Yaban hayvanlari Bioloji bilimi: 20 2.) Yaban hayvanlari Ökoloji bilimi: 20 3.) Avcilik Bilgisi 20: 4.) Avcilik ekonomisi: 20 5.) Av Avlamak: ) Yaban hayvanlari biolojisinde üzerinde durulmasi gereken sorular: 21 7.) Yaban hayvanlari biolojisi hangi genel kistaslari icermeli: 21 8.) Yaban Hayvanlari Biolojisi ve Ökolojisi Interdisipliner Anlamdaki Ortak Calisma Alanlari Neler Olmalidir? 21 III. Sonsöz 21: IV. Literatur (Kaynaklar) 22 Giris: Dogal hayatin bir parcasi olarak hayvan ve doganin tabii koruyucusu olan, insan ve insan disindaki yasamtaslarimizin iliskilerinde hakemlik mertebesinde vasiflandirlmis, istinasiz tüm canlilarin dostu ve bu temelde acilarini, izdiraplarini dindiren, hastaliklardan koruyan/kurtaran, onlarin yasam kalitelerinin güvencesi olarak Veteriner Hekimligin icinde bulundugu yasam kalitesi ve bicimi tüm uygar dünyada Ethik, Soziolojik, Moral, Ekonomik, Politik, Felsefik velhasil tüm degerlerin gelismislik anlamindaki aynasidir. Yani bir ülkede Veteriner Hekimlik korunmaya muhtac duruma getirilmis ise? O ülkenin gelecegi ipotek edilmis demektir. Bundan dolayidir ki bu tür ülkelerde yasayan Veteriner Hekimler kendi kisiliklerinde her anlamdaki bilinclenme ve mesleki yeterliligi icsellestirmelidirler. Ancak böyle olursa bahsi edilen ülke ve mesleki cikarlar uyum anlaminda ipotek altinda olmaktan cikarilip korunmaya alinmis olur. Ben bu arastirma makalemi Türkiyede Veteriner Hekimligi devre disi birakan zihniyetin toplumlarimiz ve diger yasamtaslarimiza cok haksiz yere yasattigi aktuell bazi sorunlara ve bunlara ait cözüm yollarina isaret etmek amaciyla kaleme aldim Ve özellikle cok siradanmis gibi görünen fakat gercekte bir cok sorunun (Veteriner Hekimlik anlaminda) ortaya cikis nedeni olduguna inandigim bazi sözümona proje ve basin daki haberleri inceleme konusu yapmaya calistim. Böylece Veteriner Hekimlikle ilgili ileri sürdügüm tezlerime aciklik getirmeye calistim. Bu calismamda kisaca karmasaya kaosla yanit olunmaya calisilan ülkemizdeki yaban hayati ve yabani hayvanlar konusundaki yanlis ya da eksik projeler, Kuduz ve KKKA gibi hastaliklarla tartismaya acilan zoonose hastaliklar ve nedenleri ve de cözüm yollari eksenli tartismalarda

3 Veteriner Hekimler cephesinden kendi adima katki olma ve mesleki sorumluluklarim anlaminda asagidaki bazi genel belirleme ve bilgileri meslegim sahsinda ülkemin hizmetine sunmak istedim. 1.) Kuduz Zoonos Hastaligi ve Tilki : I.) Aktuel Diskussion`lar ve Analizler : 1.1.) Genel Bilgiler : 03/07/08 tarihinde Hamiyet SAHIN imzasiyla Veteriner Camiasına,Hayvan Haklarına Destek Platformu adli Grubun internet sayfasinda Lütfen cevap bekiliyorum 500 Tilkiye ne oldu tarim bakanligi deneylerde kullandimi? basligi ile yayinlanan bir makalede lutfen hangi yol takip edilecekse edilsin alternatifler uretilsin 500 tilkiyi oldurmeden hicbir hayvani oldurmeden cozum bulunsun ve bu konuda ehli olanlar kimlerse yazmayi onlara birakalim. Seklinde cok dikkat cekici bir tespit yapilmis. Benim buradan anladigim proje sahiplerinin amac, amac tespiti ve amacla ilgili teknik ve metodlar vb. konularda hic ya da cok yetersiz calisma yürüttükleri seklindeki bir durum söz konusu. Kaldiki bu makaleyi kaleme alan kisi hayvan haklari konusunda aktif calisiyor ve eger biz birde siradan vatandasin konuya hakimiyetini düsünecek olursak meselenin vehameti daha cok görülecektir. Yine ayni makalede bir gazetinin (http://www.zaman.com.tr/ara.do?author=> 24 Nisan 2008, Perşembe ) haberine dikkat cekiliyorki bu daha vahim bir durum arz ediyor. İki bakanlık arasına 'tilki' girdi Tarım Bakanlığı, yaban hayvanlarına yemle birlikte verilen kuduz aşısının tutup tutmadığını öğrenmek için 500 tilki avlamak istiyor. Çevre Bakanlığı ise tilki neslinin tehlikeye girebileceğini söylüyor. İki bakanlık şimdi TÜBİTAK'tan gelecek bilimsel görüşü bekliyor. ve vatandaşlarımızı bilgilendireceğiz" (Reyhan Elbirliler HAKDEM_Hayvanları Koruma Derneği Başkanı,) Yani birakilim proje sahipleri ile vatandasin isbirligi temelindeki konsensunu proje sahipleri arasinda bile pratige gecirilmis böylesi hayati bir projede birakalim konsensus saglanmis olmasini bilgi alis verisi temelinde bile bir isbirligi olusturulamamis. Simdi cok pahali, her anlamda riskleri olan, söz konusu bölgenin bioljik yapisini gelecek anlaminda olumlu/olumsuz etkikileyecek ve en önemlisi bahsi edilen birmlerdeki insan ve diger yasamtaslarimizin hayatini tehlikeye atabilecek vb. böylesi bir projede ortaya cikabilecek olumlu/olumsuz sorumluluk kime ait olacak? cevabi ne olur bilemem ama bunun yüküne yine haksiz bir temelde söyle ya da böyle veteriner hekimler camiasi cekecek ve gecesini gündüzüne katacak yine yanlis uygulamar dan kaynakli mesela zoonos hastaliklarla mücadele edecek ve daha sonra birileri ortaya cikip «tilki kurnazligi» ile sucu ve sorumlulugu cok haksiz bir sekilde Veteriner Hekimlerde arayacak ya da kamuoyunda bu anlamda yanlis anlasilmalara yol acacak beyanlarda bulunacak 1.2.)Tilki (Vulpes) )Genel Bilgiler : Tilkiler yerlesim alanlarindaki Faunamizin (hayvanlar alemi) bir zenginligi olarak kabul edilmektedir.artik yasam alanlarimiz onlarla paylasma imkanlarina sahip oldugumuz gibi bu

4 vesileyle onlari izlemeyi ve davranis bicimlerini anlamaya mecburuz. Seffaf bir yaklasim hayvan ve insan iliskilerinde yan yana yasama perspektifini gelistirebiliriz. Tilki (Vulpes vulpes) canidae (köpekgiller) ailesinden 7 cins ve 24 tür olarak tespit edilmis bir yabani hayvandir. Kürk`ü (post) kizil tenkte olup, karin alti ve kuyruk ucu beyaz ve de kulak arkalari ve penceleri koyu renklidir. Yavrulama döneminde ki disi tilkilerde yaz mevsiminde deri killari kaba, lümmelig ve incedir. Kislari ise kis tüylerini koruyucu tarzdaki cizgili form ve kar tanelerini cagristiran bir görünüse sahiptirler. Vucut uzunluklari yaklasik cm, omuz yükseklikleri 40 cm, kuyruk uzunluklari cm dir. Agiz formu sivri olup kulaklari ucgen seklinde kalkiktir. Vucut agirliklari 6-10kg dir.görme, koku ve duyma duyulari cok geliskindir. Ve ayrica reaksiyon gösterme kabiliyeti cok gelismis olup ögrenme kabiliyetleri ileri düzeydedir. Bu özelliklerinden dolayi da kurnaz hayvan olarak tanimlanmaktadir ) Yasam alanlari: Dünyada hemen hemen her yerde yasiyabilme kabiliyetine sahip olan Tilki güney yarimküreden güney afrikaya oradan avustralya ve pasifik okyanusuna kadar cok genis bir cografyada yayilma göstermislerdir. Bu yaban hayvan türü Biotyp kültür yapisinin devamliligi anlaminda cok tipik özelilklere sahip olmasi itibariyle ekolojik denge eksenli tartismalarda cok dillendirilen tecrübeleri bizlere sunmaktadir. Tilki daha cok ormanlik ve kamuflaj özellikli alanlarda yasar. Yasam alanlarinda yerde kazidigi ve borusystemli (kanal seklinde) yuvalar yaparlar ve terk edilen yuvalar bir baska tilki tarafindan devralinir. Tilki daha cok karanlikta aktiv yasam sürer. Ve populationun az oldugu alanlarda yalniz ve populationun cok oldugu alanlarda grup olarak yasarlar (Bu özelliklik incelenen cografi alanlarda populationun sayisal büyüklügü konusunda önemli ipuclari verir) Yiyecek bulma kolayligindan dolayi daha cok yerlesim yerlerine yakin yerlerde görülürler. Bu da tabiki ögrenme kabiliyetlerinin yüksekliginden kaynaklaniyor, Yani tilki nerelerin daha az tehlikeli (Avcilik) ve yiyecek anlaminda yeterlilige sahip oldugunu iyi bilir. Son yillarda Kuduz türü hastaliklarla yapilan basarili mücadele Tilki populasiyonun kontrol edilebilir bir artma sagladiginida burada eklemek sanirim yerinde olur ) Yiyecek ve Beslenme: Gida kaynagi olarak cok büyük bir alternatif sahibidirler. Basta sehir merkezlerindeki fare, olmak üzere, ormanlarda bitki ölümlerinin baslica sebebi olan sicanlar, bir cok parazit türleri, solucanlar, kuslar, yabani tavsanlar vb. bir cok cesitlilik gösterir. Hatta sehirlere yakin cöplüklerdeki bazi gida maddeleri ve bir sekilde olmüs hayvan lesleri de yiyecek listesinde yer alir ) Üreme ve cogalma: Sürekli bir uluma ile baslayan ciftlesme zamani ocak ayinin basi ile subat` ortalarina kadar sürer. Gebelik süresi gün olup ortalam yavru sayisi 3-5 arasidir. Yavrular tüylü olarak dünyaya gelirler gözleri kapalidir yaklasik gr agirliginda olup 12 günden sonra görmeye baslarlar. Bu dönemde anne tilkideki bazi görünüs degisiklikleri mesela kuyrugun kel olusu normal olarak karsilanir yani hastalik süphesi uyandirmamalidir. Yavrular 4-6 hafta arasinda artik cevreye uyum sürecine girip 4 aydan itibaren kendi baslarinin caresine bakarlar aylik iken sexuell ergenligi girerler. Sonbaharda artik aile üyeleri aileden ayrilmaya baslar sadece disi üyeler de

5 daha uzun süreli olabilmektedir )Tilki insanlar icin bir tehlike kaynagimidir? Tilki bir cok dünyaca ünlü baskentlerde (berlin, zürih, london, paris vs.) dahi en cok görülen ve sevilen yaban hayvani olma özelligine sahip oldugunu söylemek mümkün Yani tilki zekiligi sayesinde dünyanin önemli mekezlerini kendisine mesken secmis demek icin bir cok neden mevcut. Tilki de bir cok yabani hayvan gibi agresiv degildir ve insanlara saldirmaz. Bu yabani hayvan türü cok ürkek olusundan dolayi en ufak bir süphe halinde kacmaya meyillidir.yani insanlara bulasmaktan cekinen bir hayvan dir demek daha dogru bir tanimlamadir.fakat ne yazikki insanlarin yaban hayvan konusundaki yanlis duygusal yaklasimlari bazen bir cok yabani hayvanda oldugu gibi yari evcil bir karekterde kazandirmiyor degil ya da tercübesiz tilki yavrulari bazen insana güvenip onlara yaklasabilmektedir. O yüzden yabani hayvanlarin kontrolsüz yemlenmesi vs. de bir cok zaman bu anlamda hayvanlarin canlarina mal olmaktadir. Bir tilki ile karsi karsiya gelme durumunda soguk kanli bir sekilde hayvanin kacis yollarini acik tutmak cok önemlidir.tilki bir yaban hayvanidir ve öylede kalmalidir.fakat insanlar tarafindan evcilestirme ye yönelik girisimler ya da yemlemeler neticesinde tilkiden kaynakli bir tehliden indirekt söz etmek mümkün olabilir. Iste bu yüzden bir cok ülkede tilkinin yemlenmesi yasaktir ve mesela almanyada 5000 Euro ya varan para cezalarina captirilma söz konusudur. ( 41 Abs. 1 BNatSchG und 34 / 50 LjagdG Bln) ) Tilkide görülen önemli hastaliklar: Bunlar arasinda sikca görülen ve zoonose olmalarindan dolayi: Cestoda, Uyuz ve Kuduz hastaliklaridir. Cestoda (Plathelmintes, Eucestoda, Bandwürmer, serit solucanlar)) Burada genel anlamda bir kac belirleme ile yetinmek istiyorum. Tilkilerde görülen cestodlar olarak Echninococcus multilocularis en önemlisidir. Ancak bugün dünyanin bir cok yerinde tehlikeli olma boyutundan cikmis durumda ki buda özellikle gidalardaki hijyen, köpek kedi gibi hayvanlarin düzenli parazit mücadelesi önlemlerinin islerlik boyutlari, ölü yabani hayvanlarla nasil yaklasim gösterilmeli gibi egitim yönelimli önlemler sayesindedir. Uyuz hastaligi (lat. Scabies) Buna en kücük Arthropodlardan olan uyuz neden olmaktadir.direkt ya da indirekt kontaktla mesela köpek ve insanlara bulasabilmektedir. Fakat günümüzde artik tedavideki basarili sonuclar itibariyle önemli ve tehlikeli olma konumundan cikmistir. 1.3.) Kuduz:(griech. Lyssa, lat. Rabies, franz. Rage, deut. Tollwut) ) Kuduzun Tanimi: Kuduz hastaligi bin yillardir taninan ve tek faserli Rhabdo virus ailesinden Lyassa virusunun (neurotrope virus) bir cok sero ve genotipinin sebep oldugu zoonos bir hastaliktir. Merkezi sinir sisteminde ortaya cikan hastalik ölümle son bulur. Omurilik ve beyindeki sinir hücrelerinde olusturdugu hastalik ve zararlar nedeniyle daha cok merkezi sinilerlerdeki hasarin yol actigi symptomlar la kendini tipik hale getirir. Günümüzde daha cok Asya, Afrika ve dogu avrupa basta

6 olmak üzere tüm dünyada görülen bir hastaliktir. Ancak özellikle avrupada alinan etkin önlemler sayesinde yok denecek kadar azaldigini söyleyebiriz. Kuduz hastaligindaki bazi önemli belrlemele söyle özetlenebilir: - Zoonos bir hastalik olup insanlar ve sicak kanli tüm hayvanlar icin tehlikelidir. - Görüldügü ülkeler: az ya da cok tüm dünyada görülür ve de carnivorlar ve yarasalar terestrik Reservoir olarak ortak noktayi olusturur. - Nedenleri: Rhabdo virus ailesinden Lyssavirus türünün degisik sero ve genotipleridir. - Kuduzun cesitleri: _ Urbanus kuduz: ev hayvanlarindan (özellikle köpeklerden) bulasir ve artik avrupada görülmemektedir. - Sylvatik kuduz: Y yabani hayvanlardan (tasiyici olarak özellikle tilki) bulasir ve avrupada tuzak yemi olarak hazirlanmis oral asilamalarla (orale Immunisierung Vulpes) önemli oranda basari saglanmistir. - Yarasalardan kaynakli kuduz: Günümüzde önemli oranda risk olarak görülmekte olup yarasalardan bulasmaktadir. - Reservoir: Avrupa`da kizil tilki, yarasa; Asya`da köpekler; Güney Amerika`da ayilar, tilki, yarasa; Afrikada cakal, köpek; - Bulasma: infektiöse Salya (isirma vb yaralar, mukos deri, gözler - Duyarlilik özelliklerine göre: cok Asiri duyarli: Tilki, Kojoten, Cakal, Kurt asiri duyarli: Köpek, Kedi, Hamster, Ayilar, Kemirici hayvanlar vb. normal duyarli: Inekler, Koyunlar, Keciler, Atlar, insanlar,?? yarasalar - Inkubation süresi: Insanda 3-8 Hafta ve hayvanlarda oldukca cesitlilik gösterir ve mesela arasi olarak yarasalarda en uzun süre olarak tahmin edlimektedir ) Klinik Symptomlar: Hayvanlardaki klinik symptomlar:

7 I Prodromal Devre (ön devre) spesifik degil davranislarda degisiklikler gözlemlenir ( Ürkeklik, Sinir hali, cabuk Uyarilma) 3. gün II Exzitation Devresi ( Akut Neurolojik devre) Huzursuzluk, Agitation, dogal ürkeklikte azalma Salivasyon Agressivitet, isirma istegi Hydrophobie Yerinde duramama, sinirlilik, öfke vb. nöbetleri (furor) 1-7 gün (bazen 14 gün) III Paralys devresi: Yüz, boyun, gövde, hareket organlarinda felc Exitus 3-4 gün Insanlardaki Klinik Symptomlar: I Prodromal Devre (ön devre) Spesifik degil Bas agrilari, hafif ates Kasinma, yara yerlerinde yanma ve agrilar Paraesthesie 2-4 gün II Exzitation Devresi ( Akut Neurolojik devre) Huzursuzluk, asiri hassas olma hali, agressivitet, isirma istegi Yutkunma güclügü Salivation da artma Hydrophobie (Larynx-Pharynx spasmlari) Photophobie Halluzinationlar 3-4 gün III Paralys devresi: yüz, boyun, gövde ve hareket organlarinda ilerlemis felc hali Koma ve solunum felci Exitus 3-10 gün ) Prophylaxe (Prevention, Mücadele) Hayvanlarda Prophylaxe Ev hayvanlarinin koruma asisi Hayvan dolasiminin kontrolü (Kedi, köpek vb.) Tilkilerde oral asilama (Oral Immunisierung Vulpes)

8 Kuduz yönetmeliklerinin pratik uygulama kontrolleri Ihbari mecburi hastalik olarak Kuduz hastaliginin asilamalarla korunmasi ayni zamanda basta insan lmak üzere tüm canlilardaki hastalik riskini azaltir. Insanlarda Prevention: Exposition mücadele (mesela yurt ici yurt disi seyahatlerde kuduz la ilgiligili ön bilgilendirmeler Preexposition prophylaxe aktiv kuduz koruma asilamalari PET (postexposition therapie; mesela yaralarin bakimi ve asilama) Burada amaci asacagi icin fazla ayrintidan kacindim ) Diagnos: Kuduz un diagnosu hemen hemen tüm dünyada devlete direkt ya da indirekt bagli kurumlar tafindan yapilir.daha cok zentral sinir sistemi bozukluklari gösteren hayvanlar kuduz süphesi ile muayene edilir. Ayrica kisilerin hayvanlar tarfindan isirilmasi ve ev hayvanlarinin yaban hayvanlari tarafindan yaralanmalari hallerinde kuduz muayeneleri ihtiyac olarak görülür. Fakat elbetteki bazi vakalarda klinik symptomlar kuduz süphesini yersiz kilabilirmektedir. kuduz süphesi durumlarinda ayrica örnegin Tilkilerde paralel kontroler amaciyla lokal tespitler icin muayene edilebilmektedir. Tabiki bir cok ülkede kuduz la mücadelede bir takim kontrol ve takip programlari (Surveillance) rutin olarak yapilmaktadir. Mesela uzunyillar kuduz vakasi görülmeyen alanlarda düzenli olarak bahsi edilen alanlardaki tilki sayisi ve cografi büyüklüge göre önceden belrlenmis tilki sayisi kuduz kontrollü amacli muayene edilir. (burada bahsi edilen tilki sayisi 4 / 100 m² olarak bir cok ülkeede kabul edilmektedir.) ) Kuduz hastaliginin Labaratuvar teshisi: Kuduz hastaliginin kesin teshisi ölen hayvandan kuralina göre alinmis beyin muayenesiyle mümkündür. Muayene metodu daha cok bahsi edilen virusun beyinde yerlestigi yere göre secilir. Burada mayene edilecek numunenin taze olmasi ve zarar görmeden nakli cok önemlidir. Burada en basarili yöntem Immunofluoreszenz metodudur.yani kuduz virusunun (Lyassa) daha önce kuduz hastaligina özel ve fluorezenz isaretlenmis Antikörpere baglanip kendisini ele verme seklinde en kisa sürede sonuc veren bir yöntemdir. Ve böylece bu labaratuvar muayenesi sayesinde bir kac saat icinde söz konusu hastalik teshisi konulmaktadir. Ancak eger kisi söz konusu kuduz süphesi altindaki hayvan tarafindan isirilan kisi yada kisiler mevcutsa bu durumda teshisi dogrulama amacli muayeneler yapilirki burada en cok basvurulan yöntem beyin materialinin hücre kültürü yapilir. (Hücre kultur testi). Burada PCR moleküler testinin (Polymerase zincir reaktion) en modern ve kisa sürede sonuca götüren bir tani methodu oldugunun genel kabul gördügü söylenebilir. Kuduzhastaligi tani muayenesinde positiv bir sonuc cikmasi durumunda sözü edilen virusun genanalys ve Typ differenzial kontrolleride yapilir (bu amacla her ülkede sorumlu merkezi bir birim vardir) Insan ve hayvanlarda kuduz`un antikörper tespitinde RFFIT (Rapid Fluorescence Focus Inhibition Test) ve FAVN (Fluorescence Antibody Virus Neutralization) testleri kullanilirki

9 bunlar kuduza karsi neutralize antikörper tespiti ve yapilan asilamalardaki basariyi tespit amacli etkin olarak kullanilirlar. Yani böylece yapilan asilamalarla kuduz karsi olusturulan Antikörper cercevesinde etkin bir Immun sistem gelistirilip bu hastaliga karsi etkin korunma saglanmis olur ) Avrupada ki Kuduz hastaliginin genel durumu: Dogu avrupa ülkeleri haric hemen hemen tüm üye ülkelerde sorun olmanin cok altindaki veriler vardir diyebiliz. Tüm Avrupada yillari arasinda insanda görülen toplam kuduz vakasi 330 olarak tespit edilmistir. Mesela Almanyada 2007 yilinda bu rakam 1 olarak tespit edilmistir ki bu da kuduzun almanyada ortadan kalktigi seklinde tanimlanabilir. Tabiki bu da bilmsel verileri önemseyen ve uzman kadrolarin bu anlamda yetkin ve etkin kilinmasi ile ortaya cikmistir. (Veteriner hekimler ve diger saglik bimlerinin interdisipliner calismasi). Mesela Kuduzla ilgili calisma vb lerini Almanya öznelinde kisaca özetlemek gerkirse: Hastalik ihbari mecrburi bir hastalik olarak her alanda etkin mücadele yapilmis ve yapilmakta Kuduz yönetmeligi (Tollwut - Verordnung vom 21. April 2001 (zuletzt geändert am ) Bulasici hastaliklarla mücadele kanunu (Tierseuchengesetz vom 11. April 2001 Ihbari mecburi hastaliklar yönetmeligi (Verordnung über anzeigepflichtige Seuchen vom 11. April 2001 Tilkilerin oral asilamalari yönetmeligi (Orale Immunisierung der Füchse (seit 1983) Her muayene sonucunun düzenli olarak etkin ve yetkin olma anlamidaki tek kuruma bildirim mecburiyet (Regelmäßige Meldung der Untersuchungsergebnisse an das Friedrich-Loeffler- Institut (FLI) in Wusterhausen zur bundesweiten Erfassung) Avrupa birliginin ev hayvanlariyla ilgili dolasim cercevesindeki yönetmeligi (EU-einheitliche Anforderungen im Reiseverkehr mit Heimtieren gem. Verordnung (EG) Nr. 998/2003 vom 03. Juli 2004) Hayvan lardaki kuduz süphe ya da vakalarinda sadece bahsi edilen bölgedeki kamu veteriner ve insanlarla ilgili durumlarda saglik müdürlükleri yetkin dir ) Oral Immunisierung Vulpes (Tilkilerin Oral Asilanmasi, TOA) TOA kuduzla mücadele anlaminda hemen hemen tüm avrupada önemsenen ve uygulanan bir asilama seklidir. Tilkilerin kuduzla mücadele cercevesundeki bu asilama metodu asi maddesinin applikationu amaciyla hazirlanmis özel tuzak yemleridir Bu asi yemleri 4 kompenenten olusur. tuzak yemi matrixi ( Baimatrix, Ködermatrix) : asi yeminin iskeletini ve etkinmaddesini olusturur. Asi (tuzak) yeminin katki maddeleri: dogal aroma maddesi, parafin, konserve maddesi Asi maddesi kabi: aluminyum kaplamali plastik bir kap olup isirma ile cok kolay acilabilen bir kapaga sahiptir Asi maddesi: Kuduza etkili canli asi maddesi (inaktiv Virus) Bu tuzak asi yemleri ilkbahar/sonbaharda daha önceden kuduz görülmüs ya da tehlikesi altindaki ve daha önceden her türlü modusu tespit edilmis bölgelerde tilkilerin yemesi icin günümüzde daha cok ucaklardan atma seklinde tatbik edilir. Tilki istah acici bir aromaya sahip bu asi yemlerini aldigi koku sayesinde bulup isrmak suretiyle sivi asi maddesini serbest kalmasini

10 saglamak suretiyle agiz yada bu bölgedeki mukosal derinin kontaminationuyla kendi kendini kuduza karsi asilamis olur. Asilamalarin basari grafiklerini olusturmak ve tespit etmek icin hedef secilen birimlerdeki tilki populationundan söz konusu kontrol bölgesinin durumu (mesela büyüklügü) ve tilki sayisina göre numune tilkilerden alinan serumlardaki tetkikler seklindeki RFFIT methodu kullanilir. Mesela almanyada bu cercevde yillari arasinda tilki muyene edildi ve bu metodun islevselligi acik olarak test edilip basari grafikleri onaylandi. Özet olarak ilkbahar ve sonbaharda her bir asilama dönemi icin mesela almanyada km² basina 30 tane asi yem atilmaktadir. V hatta yavrulama döneminde (mayis) test bölgelerinde km² basina yine 20 tane atilmaktadir. Burada dikkat edilmesi gereken sey basin yayin yoluyla cok iyi bir kamuoyu calismasi bahsi edilen asi bölgeleri icin korunma ve etkinlilik temelinde yapilmalidir Mesela bu tür asilarla kontakt kurmus kisilerin yetkili birimlerce asilanmasi gerektigi ya da ev hayvanlarinin (köpek) bu bölgelerde basi bos dolastirilmamasi gerektigi ve bu tür asi kutulariyla direkt ya da indirekt kontaktlardan sakinilmasi gerektigi gibi 2.) KKKA Zoonos Hastaligi ve Keneler : 2.1.) Genel Bilgiler) 12.Temmuz.2008 tarihinde Afyonkarahisar'a gelen Çevre ve Orman Bakanımiz Sayin Eroğlu`nun basın mensuplarının sorularını yanitlarken verdigi talihsiz demec amacini asma anlaminda icimi acitti. Elbetteki burada Sayin Bakanimizin bakan olmadan önce ülkemize yaptigi degerli hizmetlerini (Sayin Bakanimizin bir mühendis olarak cevreye yaptiklari hizmetleri her zaman minnetle anilacagi gercekligi temelinde) burada gözardi etmeme anlaminda basina verdikleri beyanatti icerik itibariyla kendisinden bir Veteriner Hekim olarak beklemedigimi ve bu anlamda hayal kirikligina ugradigimi özellikle belirtmek istiyorum. Ki Sayin Bakanimiz Cevre Bakanligina atandiginda cok büyük bir ic sevinc yasadigimida burada gizlemek istemiyorum. Cünkü kendisini daha önceki calismalarindan dolaya cevre dostu olarak tespit edip bunun ayni zamanda veteriner hekimler in problemleri baglaminda da avantaj olarak betimlemistim. Ne diyor Sayin bakanimiz "İlaçlamada değil de biyolojik olarak nasıl bir çalışma yapılabilir onu araştırıyoruz. Kimisi sülün üretin araziye bırakın diyor, kimisi kuşların önemini belirtiyor, kimisi de keklik gibi kuşlardan faydalanın diyor. Ama bu konuda görüşler muhtelif» Sayin bakanimizin bahsini ettigi ve muhtelif diye adlandirdigi belirlemelerin hepsi kene ile mücadelede etkin olan önlemlerden sadece bir kacidir. (Biolojik-Ekolojik) Yani meslektaslarimin bu yönlü tespitleri bahsi edilen dis dünyada yillardir «ekolojik denge» cercevesinde pratik uygulamalarda önemli yer almaktadir. Ve üstelik «KKKA» türü zoonoslar ortaya cikip insan ve diger yasamtaslarimiza zarar vemeden bu önlemler aliniyor. Kaldi ki bahsi edilen bu tür projeler direkt suclanan öneri sahiplerinin meslektaslarinin inisiyatifinde basariyla uygulamali ve en

11 önemlisi vatandasindan bu anlamda hicbir sey saklanmadan bilimin gerektirdigi seffaflikta yerine getirilmektedir. «Bu konuda üç bakanlık olarak çalışma yapıyoruz ve Kene sadece Türkiye değil, dünyanın her yerinde olduğunu» hatırlatan Bakan Eroğlu, «Almanya'da bu canlıyı çıkarmak için özel aparatlar yapılıp eczanelerde satıldığını» söylemis. Evet dünyanin her yerinde zoonos hastalik nedeni olmasalarda keneye rastlanmaktadir. Bu bahsi edilen dis dünyada keneler, kurumsallasmis ve mesleki anlamda etkin ve yetkin olan veteriner hekimlerin yaptiklari bilimsel calisma ve projelerle sorun olmanin cok ötesindeler.. Bizim disimizdaki bu dis dünyadaki meslekltaslarimiz sayin bakanimizin suclamaya calistigi meslektaslarinin hangi zor sartlar altinda neler yapmaya calistiklarini iyi izliyorlar ve bazen aciyarak bazende fedakarlik anlaminda özenerek bakiyorlar. Yine cok ilginc bir sekilde gönderme yapilan almanyadaki«kene cikarma aparati» denilen seyin yüzyillardir ülkemizde bir cok hayvancilikla ugrasan vatandaslarinizin kullandigi ve halk arasinda «bas cevirme aleti» olarak bilinen kene cikarma aleti oldugunu sanirim sayin bakanimiz ya bilmiyor ya da bu konuda kendileri yanlis bilgilendirilmis. Bu bahsi edilen ve alman menseli oldugu idda edilen apparat!! bizim türkiyedekinin para ile satilanidir. Simdi ben ayni aletin ülkemizde nasil yapildigini ve nasil kullanildigini kisaca söyle aciklamak istiyorum : Ihtiyac duyulan malzeme : 4-8 cm uzunlugunda, 0,5-1 cm eninde, 0,5-2 mm kalinliginda bir cam ya da sert plastik parcasi, 0,5-2 mm kalindaki bir dikis ignesi, mum vb bir ates kaynagi olacak herhangi bir nesne, sade ve ince bir zimpara Yapilis sekli : ihtiyac duyulan cam yada sert plastik parcasi tedarik edildikten sonra, evde bulunan dikis ignesi mesela mum isigina tutmak suretiyle kizistirilir ve daha sonra eldeki sert plastik parcasinin tam ortsina gelecek sekilde herhangi bir ucundan yine uzunluguna 1/3 üne kadar bir kertik olusturulur. Daha sonra ince bir zipara ile zimparalanir ve böylece bas ceverme ya da modern ismiyle kene cikarma aletimiz kullanima hazir hale gelmis olur. Kullanma teknigi deriye yapismis olan kene eger bas kismi derinin epitehel dokularini gecerek sekilde konumlanmamissa (bu durumda derhal en yakin Veteriner hekim ya da saglik ocagina müracaat edilmelidir) kenenin bas ile gövde arasindaki kisma denk gelecek sekilde kene cikarma aletinin kertik kismi yerlestirilir ve dairesel dikkatli döndürme hareketleriyle basi gövdeden koparmadan kene tüm olarak söz konusu canlinin vucudundan uzaklastirilir(bas döndürme aleti ismide bu kullanilis tekniginden gelmektedir) Bunu yaparken tabiki azami hijyene (mesela eldiven kullanmak) dikkat edilmelidir. Yine bir takım korunma ilaçlarının olduğunu dile getirerek, yaptığımız çalışmalar hakkında detaylı bilgi vereceklerini» söylüyor bakan Eroglu Ülkemizdeki her veteriner hekim müracaat edildigi taktirde dünyada mevcut olan her tür yada markadaki ilaclar hakkinda bilgilendirmeler yapacak bilgi ve teknige sahiptir. Kaldi ki bundan 15 sene önce ben ülkemde meslegimi icra ederken bu anlamda edindigim pratik ve teorik bilgilerim isiginda bahsi edilen dis dünyada bu anlamdaki calisma sahasinda hicbir farkli üstün bilgiye ihtiyac duymadim.

12 «Kene konusunun vatandaşlar arasında kargaşaya da neden olduğunu»söylemis sayin bakanimiz. Sayin bakanin sözünü ettigi karmasanin nedeni kanimca konusunun uzmani olmayan cevrelerin yaptiklari yerli yersiz aciklamalardir. Halbuki bahsi edilen dis dünyada böyle bir durumda icinde uzmanlarin yer aldigi (mesela bu anlamda veteriner hekimler, Biologlar, zoologlar, beseri hekimlik temsilcileri) kriz komisyonlari olusturulur ve bilgilendirmeler bu tür komisyonlar tarafindan yapilir. Mesela burada sayin bakanimizin yaptigi aciklamanin da karmasa yaratma anlaminda bir sonuc olusturacagini söylersem sanirim abarti olmaz «Televizyon ve gazetelerde çıkan bazı ilgililerin bilgi eksikliğinden» yakındı Burada bahsi edilen ilgililerin kimler tarafindan yetkilendirildikleri ve hangi sorumluluk anlayisiyla böyle bir sey yaptiklari seklindeki bir aciklama istemi halktan gelmelidir ve bakanligin görevi ise sorulara cevap olma anlaminda bilimsel projeler gelistirilmesinin yollarini ve imkanlarini sunmak ve böylece bu tür meselelerde cözüme katki olmaktir. «Keneye karşı alınacak önlemlerin birincisinin vücuda yapıştığı zaman tekniğine uygun olarak, ezmeden alınması olduğunu» söylemis Sayin Bakanimiz Sayin bakanimizin yaptigi bu aciklama bana göre yetersiz, eksik, talihsiz ve en kötüsü bilimsel anlamda kafa karistiran yani bu anlamda karmasaya neden olacak bir aciklamadir. Ve tam bu noktada mesleki kurum ve örgütlerimiz sesizliklerini bozmaliydilar.cünkü keneyi ezmeden cikarma diye bir veteriner kavrami yoktur burada dogrusu kenenin kafasini koparmadan tüm olarak cikarma kavrami vardir. Kaldi ki sayin bakanin bu methodik aciklamasi eger kenenin kafasi dokuyu gecmisse hastalik nedeni olur ki ; sagligin riski anlaminda eksik bir bilgilendirmedir. "Mesirelik alanlara gidipte kene ısırmasına maruz kalanların endişe etmemeleri, önce kendileri çıkartabiliyorlarsa kendilerinin çıkarmalarını, çıkarmıyorlarsa bir sağlık kuruşuna gidip çıkarttırmaları gerekir. Böyle bir vaka karşısında çabuk davranmaları çok önemli" dedi. Dünyanin hicbir gelismis ülkesinde keneyi kendiniz cikarin diye bir resmi aciklma yapilamaz. Mesela örnek olarak verilen Almanyada «Köpeginizde kene tespit ederseniz derhal Veteriner hekiminize müracaat edini» diye yazili belirlemeler ayni zamanda bu konuyla ilgili yönetmeliklerde yer alr. Güzelim anadoludaki güzelim insanlarimiz KKKA karsisindaki panik hallerini 3000 km uzaktan yüregimde hissedebilmekteyim.kaldiki bu stress ve panik hali en az bes senedir (2003 ten beri, resmi rakamlara göre o dönemde 60 kisi yasamini kaybetmisti) devam etmekte. Bu gün geldigimiz noktada insanlarimizdaki panik ve korku hali daha büyümüs durumda ve kayiplar artmaya devam ediyor. Ve bu süre icerisinde bir cok seyler söylendi, iddia edildi fakat elle tutulan gözle görülebilen ciddi anlamda bir calismanin söz konusu oldugunu söylemek ne yazikki mümkün degil

13 Saglik Bakanimiz Pestizidlerin kullanildigini kenelerin artik tehlike olma anlaminda azaldigini ifade eden beyanatlari ya da bazi politik cevrelerin bunun dis düsman isi oldugunu (özellikle islami cevreler bu anlamda israil parmagina isaret etmekteler) söylemeleri vb beyanatlarin cözüm anlaminda pratik adimlarin cok uzaginda oldugunu söyleyebiliriz. Cünkü tartismalar karsilikli politik kavgalar karsilikli suclamalar asamasina gelmis ki bu devleti yönetenlerin bu anlamda ellerinde ciddi bir projeleri olmadigi yorumlarina yol acmaktadir ) Genel Bilgiler: 2.2.) Hämorrhagisches Krim-Kongo-Fieber Pathojen: Hämorrhagisches Krim-Kongo-Fieber-Virus (CCHFV) CCHFV hastaliginda rol oynayan virus Bunyavirus ailesinden Nairovirustur.(Hanta ve Phleboviruslarda ayni ailedendir.). Bu Virus spherik bir formda olup ortalama100 nm büyüklügündedir. ^Genomlar negativ ipliksi RNA lar olup üc segmentten olusur. (S, M, L) ve burada uc yapili (segment) proteinler ait informationlar kodlanir. Bir yanda Nucleocapsidprotein (N) iceride RNA segmentleri ile assoziiere iken öbür yandan iki Glycoprotein (Gn, Gc) Virusmembraninda depolanmistir. Ayrica Virus Viruseplikationunda ihtiyac duyulan bir Plypeptit enzimine sahiptir. Viruslar Exozytose yoluyla serbest kalirlar. Bu hastalik ilk defe 1944/45 yillarinda kirimdaki 200 Sovyet askerinde kanamali atesli bir hastalik olarak görüldü ve 1956 yilinda Kongo da tespit edilen bir Virus ile ayni oldugu tespit edildi ) Yayilma (Endemie): CCHFV Afrika, Güney-dogu Avrupa, Asya (özellikle Orta Asya) da Insanlar ve bircok evcil Hayvan ve de Yaban Hayvaninda hastaliga neden olmaktadir. Burada Hyalomma kenesi yayilmada birincil etkin faktördür. Bu kane türü Virus u yumurta yoluyla kendisinden sonrakilere aktarir. Yani bu keneler yasamlarinin her gelisim safhasinda infektion tasiyicisi olup ergginlik dönemlerinde hastaligi büyük memeliler (koyun, inek, at, keci, köpek) ve bir cok Yabani hayvana bulastirirlar. Özellikle kuslar vasitasiyla hastalik cok büyük bie alana yayilma göstermektedir. Ancak burada üzerinde durulmasi gereken husus deve kuslarinin bu hastaliga yakalanmamalari.hsusu olmalidir ) Bulasma: Insanlara bulasma; kenelerin isrmasi ve de hastalikli kan ve organlarla olan direkt temas,sonucu olusur. Hastalik Endeminin söz konusu oldugu alanlardaki hayvancilik sektörü calisanlari ve Kesimhane personellerinde görülmektedir. Deve kuslarinda yapilan muayenelerde Virusun hasta hayvanlarin kaninda yaklasik bir hafta süreyle görüldügü tespit edilmistir. Hastaliga yakalanmis insanlarda hastalik kaynagi olarak büyük bir önem tasimaktadir. Hastalik hastalikli kann idrar ve kot la olan direkt temalarlada bulasir. Hastaligin infeksiyöz Aerosol yoluyla aerogen bulasma karekterli olduguda dillendirlmektedir.

14 Pakistandaki bir hastanin babasina ve cevresindeki 12 bakim personeline hastaligi bulastirdigi göz önüne alinacak olursa bu hastaligin vehametinin derecesi ortaya cikar ) Symptomlar: CCHF hastaliginda Inkubation süresi hastaligin bulsma yollari ve infektionun dozuna baglidir. Mesela Keneler üzerinden bulasma durumunda Inkubation süresi cok kisa olabilmektedir (1-3 gün). Hasta dokularla olan temaslarla bulasmada ise Inkubation süresi 5-6 gün (en cok 13 gün olarak tespit edilmistir) Symptomlar cok ani olarak ortaya cikar. Yüksek ates (39-41 C), üsüme, kas agrilari, enseagrilari, uyusukluluk, tutukluluk, nöbetler halinde ortaya cikan sirt agrilari, kafa ve göz agrilari ve de Photophobi. Kismen bulantilar, kusma, bogaz agrilari, ishal ve karin agrilarida görülür. Karin agrilari daha cok karnin sag üst Quadranta lokalize olur ve karaciger büyümesi de bu anlamda görülür. Ayrica ses tellerinde düzensizlikler, ve llenf bezlerinde büyüme gözlenir günleri arasi ates yüksek seviyede seyreder. Yani bu anlamda biphasik bir seyir gözlemlenir. Hämorrhajik form sadece bazi vakalarda gözlemlenir. Petechial kanamalar 3. günden itibaren damak, sirt, vucudun üst kesimleri ve ayaklarda görülür. Hafif seyreden hallerde burun ve disetlerinde ve de agir seyreden vakalarda vucudun bütün dogal deliklerinden kann geleir.(mesela; kanli diski, kanli urin, kanli kusma) Letalitet 10-50% olarak verilmektedir. Öldürücü formlarda ölüm 7-9 günden sonra gözlenir ve nedeni daha cok beyin kanamalari, agir anemi, akciger ödemleri, kalp yetmezligi ve kardiovaskuler Schock tur ) Diagnos (Tani): Bu hastalikta erken dianos hem tedavideki basari anlaminda hemde hastaligin yayilmasini önlem anlaminda essentiell`dir. Klinik symptomlar ve hastalik ve hastalik süphesinin oldugu yerden gelme ilk önemsenmesi gereken bulgulardir. Süpheli bir vakalarda diagnostik müdahaleler özel biogüvenlikli derece 4 siralamasindaki Labaratuvarlarda yapilir. Burada kesin diagnos icin molekülerbiolojik tani RT-PCRyöntemiyle (Virus-RNA dedektionu amacli mollekülerbiolojik Method) konulur. Yani burada Virus isolationu amacli hücrekültürüne ihtiyac duyulmaz ve cok hizli sonuc alinir. Kaldiki hücrekültürlerinde virus isolationu sadce hastaligin ilk 5 günü icerisinde mümkündür. Ve sonuc alma anlaminda en az 4-7 gün gereklidir ve bu anlamda ayni zamanda hassas bilgilere ulsmada da aksamalar söz konusu olabilmektedir. Antikörper tespiti ise daha cok hastaligin 6.gününden itibaren yapilabilmektedir Fakat Hastaligin akut devresinde önemli rol oynamamaktadir. Epidemiolojik anlamda Antikörper Tespiti cok büyük bir önem tasimaktadir ) Tedavi (Therapie):

15 Ne yazikki simdiye kadar virusa karsi gelistirilmis özel bir tedavi sekli halen gelistirilmis degil ancak daha cok symptomatik tedavi yapilabilmektedir. Yani vucuttaki sivi dengesine yönelik tedavi daha cok ön planda ele alinmaktadir. Simdiye kadarki bazi tedavilerde Ribavirin kullanilmis ve diger bazi kanamali atesli hastaliklarda (Lassa Fieber, Rift-Valley-Fieber, hemorrhagik Fieber, vb.) oldugu gibi kismi bazi etkiler gözlemlenmis olmakla birlikte bu konudaki bilimsel calismalar halen devam ettilmektedir. Ne yazikki Immunglobulin ve Hyperimmun serum un tedevideki etkileri simdiye kadar ki kullanimlarda gözle görülebilen bir etki olusturmadi ) Mücadele (Prophylaxi, Prävention): Simdiye kadarki asi calismalarindan ne yazikki sevindirici bir sonuc alinmis degil. Kenelerle mücadelede ne yazikki cok umut verici calismalar ortaya cikmis degil. Burada simdilik en etkin mücadele olarak yine endemik bölgelerdeki klasik korunma yöntemleri önerilmektedir. Yani Barrier nursing ve dogal ortamlardaki dikkatli ve özenli hareketler anlamindaki egitim calismalari simdilik en etkin yöntenler olarak önerilmektedir. Son yillarda özellikle avrupada bu ve buna benzer kene problemleri ile ilgili ciddi proje ve calismalar yürütülmektedir. Bud a daha cok bahsi edilen kene türlerine karsi dogal Antagonistlerin olusturulmasi temelinde yürütülmektedir.(mesela: Mantarlar, Nematodlar ve Esek arilari, Ixodes ricinusa karsi kullanim calismalarinda önemli mesafeler katedilmis durumda) ) Kirim Kongo Virusu Biolojik Savas Silahlari Listesinde: Yüksek düzeydeki Pathojenititesi nedeniyle böyle bir listede yer almaktadir. Yani bu hastalikta:: Letalitet cok yüsek Insandan insana bulasma söz konusu Üstelik aeroso bulasma olasiligi söz konusu olmasi bu anlamdaki dikkatleri üzerine cekmektedir. Ancak konakci disindaki serbest arzide yasama sanslari oldukca düsük olusu ve hücre kültürlerindeki isolation lari bu anlamda sayisal azlik nedeniyle nefes almamiz anlaminda bir teselli olmaktadir. Fakat bu durum bu virusun terörist amacli eylemlerde kullanilamayacagi düsüncesini ne yazikki olusturamamaktadir. 2.3.) Arthropodlarin tasiyicisi olduklari hastaliklarin kisa bir özeti Arthropodlar hastalik tasiciyilik temelinde bütün dünyada önemli bir sorun olarak kabul edilmektedir. Bunlarin pathojen spektrumu Viruslardan bakterilere, ve hatta Protozon lara kadar uzanmaktadir. Bunlarin bir kismi tipta Rarität konumda iken bir kismi ekonomik ve sahlik acisindan önemli zararlara yol acmaktadir. Asagidaki tabeleda genel anlamada bilgi sahibi olmak icin cok kisa bir bakis sergilenmistir. Pathojen Vektor (tasiyici) Humanpathogenität aciklama FSME-Virus Ixodes-kenesi Grippal Inf. Lardan agir Pares Aktif Asisi

16 (Flavivirus) (4%) lere kadar mevcut, nedensel tedavisi mevcut degil Krim-Kongo- Virus (Nairovirus) Eyach-Virus (Coltivirus) Tettnangaœ-Virus = Mäuse- Hepatitis-Virus Tahyna-Virus Bati-Nil-Virus Toskana-Virus Rickettsia conori Rickettsia helvetica Hyalomma- Kenesi (Balkan, Kaukasus) Ixodes-Kenesi (daha cok lokal ) Ixodes isole edilmis olmakla birlikte kesin vektor belli degil, Culex- ve Aedes- Sivrisinekler Phlebotomen Culexsivrisinekleri Rhipicephalus- Kenesi Ixodes-Kenesi Rickettsia slovaca Dermacentor- Kenesi Coxiella burnetii Anaplasma phagozytophila Ehrlichia chaffeensis Bartonella schoenbuchensis Dermacentor- Keneler, genellikle inhalativ Ixodes-Kenesi Amblyommakenesi Karaca geyik bitleri Agir seyreden bir hastalik(haemorrhagisches Fieber), Bu hastalik insanlarda daha tespit edilmedi Hastalik Cek cumhuriyetinde tespit edilmis ve büyük olasilikla Laborkontamination (Fareler!) Cek Cumhuriyetinde kismen grippal, kismense Menigoencephalitis Meningitis/Encephalitis, Letalität düsük degil yaygin Epidemien Romanya ve Camargue Atesli bir hastalik ve kismen Meningoencephalitis Akdeniz atesli hastaligi (=eskidünya atesli kene hastaligi) Yaz grippal hastaligi Cok nadir ve etkisiz Gripal nfektion, Meningitis, chronik Hepatitis veendocarditis Humane granulozytär Ehrlichiose henüz ciddi anlamda Asisi mevcut degil Amerikanischer Verwandter verursacht Colorado-Zecken- Fieber Tüm Akdenizde 2%Letalität, 5% renale belirtiler Cek Cumhuriyeti, Fransa Tedaviye gerek yok

17 Borrelia ssp. Babesia spp. Ixodes-Kenesi Ixodes, Dermacentor, Boophilus, Rhipicephaluskeneler Erythema migrans dan agir chronik Hastalik tablosu Sadece Splenektomi agir Hastalik tablosu Antibiotik Therapie Akdeniz de cokca rastalanir (Köpeklerde) 3.) Asarkaya Sait Savaş Ormanı Sülün Projesi ve Ulubeye Yaban Hayvanlari Gelistirme Sahasi Kurma Projesi:: 3.1.) Genel Bilgiler Asarkaya, Sülünkaya oluyor Asarkaya ya 2500 adet sülün salındı. Sülünler için ideal bir yaşam alanı olan Asarkaya nın kısa süre içinde hızla çoğalarak sayısı onbinleri geçecek sülünle Sülünkaya olacağı ifade edildi. Ünye ye 6 km mesafedeki 12 bin dönümlük oksijen deposu Asarkaya Sait Savaş Ormanı bu günlerde yeni misafirlerine kavuştu. Ormana, burada yaşaması ve çoğalması için 2500 adet sülün bırakıldı. Gazetemize bir açıklama yapan Ordu Doğa Koruma Milli Parklar Şube Müdürlüğü Peyzaj Mimarı, Ünye Avcılar ve Atıcılar Dernek Başkanı ve yönetiminin yoğun gayretleri üzerine kurumumuzun yaptığı inceleme ve araştırmalar neticesinde buraya sülün salınmasının kararlaştırıldığını, belirtti. açıklamasında, sülün projesinin Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ne bağlı Av Yaban Hayatı Daire Başkanlığı ve Ordu Valiliği Çevre ve Orman Müdürlüğü Milli Parklar Şube Müdürlüğü nce planlanan ve Ordu il Özel İdare since finanse edilen çok önemli bir proje olduğunu kaydetti. şöyle devam etti: Sülün ün anavatanı Karadeniz eksenindeki iç ve Orta Karadeniz bölgeleridir. Bu proje bu nedenle uygulanmıştır. Projenin amacına ulaşabilmesi için herkes, özellikle Ünye Avcılar ve Atıcılar Derneği, Muhtarlar ve ihtiyar heyeti üyeleri, yerel çevre örgütleri ve vatandaşlar gereken titizliği ve hassaslığı gösterirlerse proje daha çabuk amacına ulaşacak, sülün bu bölgede çok rahatlıkla yayılış gösterecektir Ünye Avcılar ve Atıcılar Dernek Başkanı ise yaptığı açıklamada avcıları uyararak, Bu çalışmalar nedeniyle başta Asarkaya Sait Savaş Ormanı olmak üzere, aynı yörede bulunan bütün ormanlarda bu günden itibaren avlanmak şöyle dursun, tüfekle dolaşmak dahi yasaklanmıştır dedi (Yazan: Osman BAY, ) Ulubeye Yaban Hayvanlari Gelistirme Sahasi Kuruluyor: Ordu nun Ulubey Ilçesi Suayip Tepesi Yaban Hayati Gelistirme sahasi olarak tanzim edilerek av ve doga sevenlerin hizmetine açilacak.burada yetisen hayvanlar özel avlanmaya dönüstürelerek av turizmine güzellik katacak.ordu Valisi Vali Yardimcisi ve Ulubey Kaymakam Çevre Orman Müdürlügü Orman Doga Koruma Milli Parklar Mühendisi den Suayip tepesi alanina yapilabilecek çalismalarla ilgili bilgi aldilar.her tarafi telle çevrilecek olan alana Geyik,karaca Yaban Domuzu, birakilarak özel av alani olacak.bölgenin en güzel tepelerinden olan Suayip tepesinde hem yaban hayvanlari barinacak hemde hazineciler

18 tarafindan devamli talan olmaktan kurtarilarak yapilan av ilçeye ve yöre halkina döviz getirecek.( , Karadeniz Bayrak Gazetesi, Ahmet Bayrak, Ordu-Ulubey) Ordu'da doğaya 2 bin 500 sülün salındı Ordu'nun Ünye ilçesinde doğaya 2 bin 500 adet sülün salındı. Doğal yaşam alanında nesli gittikçe azalmasından dolayı Karadeniz'de sülün sayısını artırmak amacıyla başlatılan çalışmalar sürüyor. Samsun'da Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ne bağlı Sülün Üretme İstasyonu nda yetiştirilen 2-3 aylık 9 bin adet sülün illere dağıtılarak doğaya bırakıldı. Ordu'ya gönderilen 2 bin 500 adet sülün, Ünye ilçesi Asarkaya mevkisindeki doğal alana salındı. Yetkililer, doğaya sülün salınım projesinin devam ettiğini belirterek, önümüzdeki yıllarda ilin farklı yörelerinde aynı çalışmanın yapılacağını kaydetti.(metin AKYÜREK, Ihlas haber ajansi: ORDU, ) Bir meslaktasimizin konuya iliskin basinda yer almis yorumu: Sülün 3- Sülünlerin bir batında ortalama oniki (12) adet yumurta yaptığı ve yumurtaların % 85 inden civciv çıktığı, civcivlerin % 50 sinin çevre direnci nedeniyle öldüğü ve % 50 sinin hayatta kaldığı, 4- Ergin bireylerin ( 1 yaş ve üstü) her yıl % 50 sinin çevre direnci nedeniyle yok olduğu ve geri kalan % 50 sinin hayatta kaldığı, dolayısıyla bir yıl sonraki populasyonun bu fertler tarafından 5- Hasat İçin Gerekli Minimum Populasyon Yoğunluğunun 100 hektarda 10 adet birey ( 5 çift ) olarak alınacağı, Yukarıda alıntı yaptığım sülünler için biyolojik ve ekolojik özelliklerinin bilimsel belirlenilmişliği.100 dekar alanda 10 adet sülün ürediği zaman hasat yani avlanmaya açılması işlevi başlayacak veya sülünler populasyon yoğğunluğuna bağlı kayıplar söz konusu olacaktır.asar kaya kayalık ormanlarına ort.5 da. alana 1 sülün salınmış olması avlağın daha ilk sene ava açılması gerekliliği gibi bir sonuç çıkarmaktadır.kaldı ki sülünler sulak alanlar ve ekili arazilerin cevresindeki çalılık ve ormanlık arazileri korunma ve üreme amaçlı kullanır.asar kaya çevresinde 2500 sülünü artıkları ve yabancı ot tohumlarıyla besleyecek ekili ve sulak alan olmadığından 1 ay sonrasında 2500 sülünden şanslı olan 250 tanesinin sesi duyulabilir.o seste kurtarın bizi çığlıklarıdır tercüme edebilene... (Yazan: Beytullah BERÇİN Veteriner Hekim, ) Yabani hayvan ve yabani hayata duyarli bir meslektasimizin degisik vesilelerle isaret etmesi üzerine dikatimi ceken Asarkaya Sait Savaş Ormanı Sülün Projesi ve Ulubeye Yaban Hayvanlari Gelistirme Sahasi Kurma projesi adli iki projeye kendimce basarida katki olma anlamindaki veri toplama amacli kismi arastirmalarimda konuyla ilgili ilginc bir durumla karsilastim Yani birkac yerel gazetenin birkac satirlik haberleri haricinde bir meslektasimizin tepki amacli bir kac yorum yazisi disinda proje olma bazinda herhangi bir verinin olmadigi sonucuna vardim. Yani Ordunun Ünye ilcesine 6 km mesafedeki Asarkaya Sait Savas Ormanina 2500 Sülünün araziye birakilmasi na dayanak olarak verilen veri/veriler bu kanatli hayvan türümüzün karadeniz menseili olusu!!! nedenlendirmesi günümüz biolojik, zoolojik, ekolojik, soziolojik vb. hicbir tespitlere bahsi edilen kus türümüz anlaminda bile olsa bilimsel temelde kesinkez kabul görmez ve de görmemelidir.

19 Asagida kisa ve genel bilgilerini vermeye calistigim Sülün`ün biolojik ve ekolojik karekteri ile bahsi edilen cografyaya uygunlugu ya da bahsi edilen cografyada uygunluk calismalari yapilmadan böylesi bir calismanin bastan basarisiz olacagi kendiliginden ortaya cikacaktir. (bahsi edilen bölgenin cografik yapisi bu calismamda uzmanlik alanim olmadigi icin yer vermedim) Yabani hayvanlari gelistirme sahasi kurma projesi ise eski caglarda özellikle avrupada bazi lejyonerlerin kendi egolarini (burada zevkine avlama anlaminda) tatmini amacli kurdurduklari fasanerilerin ismi degistirilmis versiyonu. Yani Ordunun Ulubey ilcesi Suayip Tepesi tel örgülerle cevrilecek ve buraya bazi hayvan cesitlerimiz (Geyik, Karaca, Yaban domuzu) birakilacak ve bazi modern lejyonerlerin (burada parali turistler öncelikli) egolarini tatmin amacli bir sonuc alinacak. En kötüsü ve de üzücü olani böylesi hayati bir projede birakalim amac ve hedefin ilgincligini bahsi edilen hayvanlarin;--karaca (Rehwild, Capreolus capreolus),yaban Domuzu (Sus scrofa, (Schwarzwild), ve Geyik (Rothirsch, Cervus elaphus) --, cografik anlamda ki Menseileri, Biotopik kistaslari (ihtiyaclar anlaminda), Morfolojik bilgileri, Davranislari (özell. Biolojik ve ekolojik), Duyu ve Duyu alma kabiliyetleri, Üreme bicimleri, Ekolojik ve Biolojik verileri, Beslenme vb. gibi-- ait veri ve bilgileri iceren bir projeye statistiki anlamda da olsa bölgeye uygunlugu temelindeki kapsami anlaminda rastlamadim ya da ulasamadim (sanirim böyle bir calisma hic yapilmamis, böyle verilere bilimsel deger bicilmesi icin her seyden önce kamuoyunun onayindan bir sekilde gecmesi gerekir.) 3.2.) SÜLÜN ( Fasan (Phasianus colchicus) ) Biyografi: Phasianidae giller ailesinden galliformes cinsinden Aves sinifindan Phasianus colchicus ismiyle taninan bir kanatli hayvanimizdir. Boylari erkeklerde cm ve disilerde cm arasinda degisir. Erkek sülünler lerde monogam olmamalari yaban yasamda dikkat edilmesi gereken cok önemli bir biolojik özellikliktir. Cünkü dogal yasamda erkek basina 5-6 disi olma hali cok önemlidir. Iste bu da sülünün avlanma serbestisi yönetmeliklerde bu anlamda yer almaktadir. Ancak burada kendiliginden anlasilacagi üzere sadece ve sadece erkek sülünler avlama statüsünde görülür ve görülmelidir ) Yasadiklari cografya: _ dogal yasam yerleri karadeniz ve oradan asya ve hatta japonya kadar olan genis bir cografyadir. _ Romalilar döneminde avrupaya da getirilen sülünler uygulanan bir cok biolojik ve ekolojik projelerle hemen hemen avrupanin bir cok ülkesinde yasamaktadirlar ) Ihtiyac duyulan Biotopik Özellikler: _ Calilik ve su akintilarinin oldugu arazi koridorlari _ Denizden yüksekligi (Normallnull, NN) 200 nin altinda olan araziler ve kiyisinda sazlik vb alanlar olan nehirler, akarsular, ideal yasam alanlaridir _stabil populationlarin saglanmasi calismalari vb.(av ve Avcilik yönetmelikleri) _ Kis mevsimindeki yüksek soguklara karsi cok hasastirlar. Yani cok Kar ve Don olaylarinin görüldügü cografyalarda yasama sanslari yok denecek kadar azdir

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞI; İnsan ve tüm sıcak kanlı hayvanlarda Merkezi sinir sistemini etkileyerek ölüme neden olan, önlenebilir bulaşıcı

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI. Hastalık ilk defa 1944 yılında Kırım da görülmüş ve Kırım Kanamalı Ateşi olarak tanımlanmıştır.

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI. Hastalık ilk defa 1944 yılında Kırım da görülmüş ve Kırım Kanamalı Ateşi olarak tanımlanmıştır. KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI VE KENELER Derleyen: Yusuf AKBABA KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI Hastalık ilk defa 1944 yılında Kırım da görülmüş ve Kırım Kanamalı Ateşi olarak tanımlanmıştır.

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) 1 Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Nedir? Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), çoğunlukla keneler aracılığıyla hayvanlardan insanlara bulaştırılan mikrobik bir hastalıktır.

Detaylı

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken,

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ Prof. Dr. Fatma Ulutan Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıklar kları Anabilim Dalı BRUSELLOZ KONTROLÜ VE ERADİKASYONU

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), Nedir? Hastalık Mart-Eylül ayları arasında görülmekte EN FAZLA Temmuz ayında ortaya çıkmaktadır. 120 100 80 60 ıs y 'S k a V 40 20 0 Mart Nisan

Detaylı

İHBAR 0412 251 23 05-06

İHBAR 0412 251 23 05-06 İHBAR 0412 251 23 05-06 ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI XV. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ (DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR) İL ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ Şanlıurfa Yolu 3. Km (Dedaş Bitişiği) DİYARBAKIR Tel: 0412 251 23 05-06 DİYARBAKIR

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI Hacı SAVAŞ-SÜMAE, Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanı Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanlığı enstitümüz bünyesinde faaliyet gösteren bölümlerden birisidir. 2000 yılı başından

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

ADANA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ UYGULAMA ÖRNEĞİ. Çeşme/ İZMİR,2015

ADANA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ UYGULAMA ÖRNEĞİ. Çeşme/ İZMİR,2015 ADANA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ UYGULAMA ÖRNEĞİ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRE BAŞKANLIĞI Çevre Koruma ve Kalite Kontrol Şube Müdürlüğü Çeşme/ İZMİR,2015 2 3 2014 YEREL SEÇİMLERDEN ÖNCE İlçe Sayısı: 5 Nüfus:

Detaylı

ANADOLU YABAN KOYUNU

ANADOLU YABAN KOYUNU ANADOLUʼNUN ÖZGÜN HAYVANLARI Cevat Sipahi* ANADOLU YABAN KOYUNU (Ovis gmelinii anatolica) Anadolu Yaban Koyunu, dünyadaki 5 yaban koyunu türünden biri olan Asya Muflonu nun (Ovis gmelinii) 15 alt türünden

Detaylı

Kuduzda Korunma ve İmmünoprofilaksi Uygulamaları Dr. Cemal BULUT

Kuduzda Korunma ve İmmünoprofilaksi Uygulamaları Dr. Cemal BULUT Kuduzda Korunma ve İmmünoprofilaksi Uygulamaları Dr. Cemal BULUT SB Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi II. İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği PATOGENEZ 1. Isırık ve virus girişi

Detaylı

Bu yüzden kendinizi ve de özellikle çocuğunuzu suçlamak için en ufak bir nedeniniz yoktur!

Bu yüzden kendinizi ve de özellikle çocuğunuzu suçlamak için en ufak bir nedeniniz yoktur! Bit? Sirke? Panik? NYDA ile kolaylıkla gider. Sevgili Anne ve Babalar, eğer doktor çocuğunuzda baş biti tespit ettiyse, bitler ve bitin büyüme evreleriyle etkin bir şekilde mücadele edilmesi en önemli

Detaylı

Kızınızın sağlığı için: HPV aşısıyla rahim ağzı kanserine* karşı önlem alın. * belli human papillom virüsleri neden olur

Kızınızın sağlığı için: HPV aşısıyla rahim ağzı kanserine* karşı önlem alın. * belli human papillom virüsleri neden olur Kızınızın sağlığı için: HPV aşısıyla rahim ağzı kanserine* karşı önlem alın * belli human papillom virüsleri neden olur TÜM INSANLARIN %80 i hayatları boyunca bunlarla temas eder HPV nedir ve neye yol

Detaylı

Francisella tularensis:

Francisella tularensis: Francisella tularensis: Doğal Rezervuarları,, Vektörleri ve Bulaşma Yolları Doç.Dr. Zati Vatansever Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Tularemi (tavşan an ateşi, geyik sineği

Detaylı

Biyolojik Silahlar 1/ 51

Biyolojik Silahlar 1/ 51 Biyolojik Silahlar 1/ 51 Takdim Planı Tanımlar Tarih Mikroorganizmaların Özellikleri BHM Tespiti Savunma 2/ 52 Evdeki biyolojik terörden haberiniz var mı? 3/ 51 4/ 51 5/ 51 2 KİLOGRAM? 6/ 51 2 KİLOGRAM

Detaylı

Bu yüzden kendinizi ve de özellikle çocuğunuzu suçlamak için en ufak bir nedeniniz yoktur!

Bu yüzden kendinizi ve de özellikle çocuğunuzu suçlamak için en ufak bir nedeniniz yoktur! Bit? Sirke? Panik? NYDA ile kolaylıkla gider. Sevgili Anne ve Babalar, eğer doktor çocuğunuzda baş biti tespit ettiyse, bitler ve bitin büyüme evreleriyle etkin bir şekilde mücadele edilmesi en önemli

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

HAYTAP Aciklamasi: Bakan Veysel Eroglu dogru soylemiyor, "STK" gorusleri umursanmadi... Son Güncelleme Cumartesi, 03 Kasım 2012 05:40

HAYTAP Aciklamasi: Bakan Veysel Eroglu dogru soylemiyor, STK gorusleri umursanmadi... Son Güncelleme Cumartesi, 03 Kasım 2012 05:40 Yasa degisiklik teklifine iliskin ACIKLAMADIR: Orman Su İşleri Bakanı Prof. Dr. Veysel Eroğlu, kendi bakanlık burokratları tarafından hazırlanan yasa değişiklik teklifine ilişkin açıklamalarında "STK'lardan

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Dr.İzlem KABALI Merkezefendi Toplum Sağlığı Merkezi TANIM: KKKA hastalığı ateş, yaygın vücut ağrısı, vakaların az bir kısmında ise deri, mukoza ve iç organlarda kanamalar

Detaylı

Vektör kaynaklı Viral Enfeksiyonlar. Koray Ergünay

Vektör kaynaklı Viral Enfeksiyonlar. Koray Ergünay Vektör kaynaklı Viral Enfeksiyonlar Koray Ergünay Arbovirus... (arthopod-borne virus) Artropod vektörler ile vertebralılar arasında nakledilen viruslar Robovirus... (rodent-borne virus) Kemirici (rodent)

Detaylı

T.C. SAGLIK BAKANLIGI Temel Saglik Hizmetleri Genel Müdürlügü

T.C. SAGLIK BAKANLIGI Temel Saglik Hizmetleri Genel Müdürlügü SAYI:B100TSH0150008 23.08.2001/14553....VALILIGI (Il Saglik Müdürlügüne) GENELGE 2001/68 Ülkemizde halen faaliyet gösteren veya açilacak olan ayakta teshis ve tedavi yapilan özel saglik kuruluslari ile

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Eğitim Tanıtım Ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Eğitim Tanıtım Ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Eğitim Tanıtım Ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü SAYI : B.18.0.DMP.0.00.02.010.01.../09/2007 KONU : Doğa Turları G E N E L G

Detaylı

KARTAL BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ

KARTAL BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ KARTAL BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar Amaç Madde 1 Bu yönetmeliğin amacı Veteriner İşleri Müdürlüğünün kuruluş, görev,

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA),Nedir? insanlara kenelerin bulaştırdığı bir hastalıktır. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Ateş, Üşüme, Titreme Yaygın Kas Ağrıları Baş Ağrısı Yüzde

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar Verem Haftası etkinlikleri çerçevesinde Akkuş İlçe Sağlık Grup Başkanımız Dr. Mustafa AKDOĞAN 18/01/2010 tarihinde ilçemizde çalışan din adamları ve halka yönelik verem hastalığı ile ilgili çeşitli bilgiler

Detaylı

Ebola virüsü İstanbul'a geldi!

Ebola virüsü İstanbul'a geldi! On5yirmi5.com Ebola virüsü İstanbul'a geldi! Ebola Virüsü İstanbul'a Geldi! Ebola Nedir? Afrika'da birçok insanın ölmesine sebep olan Ebola virüsünün İstanbul'a gelmiş olduğundan şüpheleniliyor. Yayın

Detaylı

KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463

KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463 KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463 BİRİNCİ BÖLÜ Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN

Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi Viroloji Anabilim Dalı, Hatay Sığırların Nodüler Ekzantemi - Afrika Hastalığı (LSD) Sığırların Üç Gün Hastalığı (Bovine Ephemeral

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI DİSİPLİN/ GELİŞİM ALANI: UZUN DÖNEMLİ AMAÇ: - Vücudumuz bilmecesini çözelim - Maddeyi tanıyalım - Kuvvet ve hareket - Işık ve ses - Canlılar dünyasını

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

TRA1 FLORA. Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA

TRA1 FLORA. Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA TRA1 FLORA Erzurum Erzincan Bayburt FAUNA Avrupa dan Asya ya geçiş, saatten saate belli oluyor. Yiten ormanların yerini sık ve bitek çayırlar alıyor. Tepeler yassılaşıyor. Bizim ormanlarımızda bulunmayan

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı Avian Influenza Tavuk Vebası, Kuş Gribi olarak da bilinen Avian

Detaylı

Hayvan Ticareti /Petshoplar Hayvan Üretim Çiftlikleri,Sirkler, Hayvanat Bahçeleri, Yunus Parkları Hayvan Deneyleri Kozmetik Sanayi Avcılık

Hayvan Ticareti /Petshoplar Hayvan Üretim Çiftlikleri,Sirkler, Hayvanat Bahçeleri, Yunus Parkları Hayvan Deneyleri Kozmetik Sanayi Avcılık Hayvan Ticareti /Petshoplar Hayvan Üretim Çiftlikleri,Sirkler, Hayvanat Bahçeleri, Yunus Parkları Hayvan Deneyleri Kozmetik Sanayi Avcılık LÜKS semtlerdeki pet shoplar, sattıkları evcil hayvanlar için

Detaylı

Hastalık sahra altı Afrika da ve güney Amerika da yaşayanlarda ve bu bölgeye seyahat edenlerde görülür.

Hastalık sahra altı Afrika da ve güney Amerika da yaşayanlarda ve bu bölgeye seyahat edenlerde görülür. SARI HUMMA Yellow Fever; Sarı humma sivri sinekler ile bulaşan mikrobik hastalıktır. Hastalık sahra altı Afrika ve güney Amerika da görülmektedir. Bu bölgeye seyahat yapacak kişilerin Sarı humma aşısı

Detaylı

Balıkesir Tabip Odasından MERS ve Ebola açıklaması

Balıkesir Tabip Odasından MERS ve Ebola açıklaması 1 KASIM 2014 Balıkesir Tabip Odasından MERS ve Ebola açıklaması BALIKESİR (AA) - Balıkesir Tabip Odası, MERS ve Ebola virüsleri hakkında bilgilendirme toplantısı yaptı. Odada düzenlenen toplantıda konuşan

Detaylı

YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak. (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) I. Bölüm

YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak. (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) I. Bölüm YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) I. Bölüm YGS yönetimi; Hedef, prensipler,araçlar,gerekli şartlar ve detaylar Hedef: EtkinYGS yönetimi Prensip:

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ BAĞIRSAK PARAZİTLERİ VE KORUNMA YOLLARI BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL)

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) TANIMI Shigella türü bakterilerde meydana gelen;karekteristik belirti ve bulguları olan,ilium ve kolonun akut enfeksiyonudur.basilli ve amipli dizanteri olmak

Detaylı

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG)

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİKÇİ (MOLEKÜLER BİYOLOG) TANIM Canlı hücre içindeki malzemeleri (DNA, Protein, Enzim vb.), hücre yapısının işlevini ve hücreler arasındaki etkileşimi laboratuvar ortamında inceleyerek ortaya çıkaran kişidir. A- GÖREVLER - Canlıları

Detaylı

T.C. GEBZE BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV TANIMLARI. Karar Tarihi: 07/03/2008 Karar No: 84 Sayfa No: 1/7 BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ:

T.C. GEBZE BELEDİYESİ VETERİNER İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ GÖREV TANIMLARI. Karar Tarihi: 07/03/2008 Karar No: 84 Sayfa No: 1/7 BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ: GÖREV TANIMLARI Karar Tarihi: 07/03/2008 Karar No: 84 Sayfa No: 1/7 AMAÇ: BİRİNCİ BÖLÜM Madde 1) Bu yönetmeliğin amacı 5393 Sayılı Belediye Kanunu nun 48 nci maddesi, ISO 9001-2000 kapsamında, Görev, Çalışma

Detaylı

Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında 2005/8503 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Uygulama Esasları Tebliği

Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında 2005/8503 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Uygulama Esasları Tebliği Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında 2005/8503 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Uygulama Esasları Tebliği Yayımlandığı R.Gazete: 17.12.2005-8503 Tebliğ No: 2005/47 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak,

Detaylı

TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU. Dr. Güven ÇELEBİ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD

TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU. Dr. Güven ÇELEBİ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU Dr. Güven ÇELEBİ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD TULAREMİ OLGU SORGULAMA FORMU Genel Bilgiler: Tularemi olgu

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 AŞILAMADA AMAÇ Aşı ile korunulabilir hastalıkları engellemek Enfeksiyon kaynaklı mortaliteyi azaltmak Enfeksiyon kaynaklı morbiditeyi azaltmak HİÇBİR AŞININ HERKES İÇİN TAMAMEN ETKİN VE GÜVENİLİR OLMASI

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

GENEL RODENT KONTROLÜ VE TARLA FARELERİ İLE MÜCADELE

GENEL RODENT KONTROLÜ VE TARLA FARELERİ İLE MÜCADELE GENEL RODENT KONTROLÜ VE TARLA FARELERİ İLE MÜCADELE A. GENEL RODENT KONTROLÜ Kemirgenler olarak tabir edilen rodentler, üreme ve canlı kalma gücü çok yüksek, depo, ambar, tarla vb gibi uygun yerlerde

Detaylı

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir

MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir MEVSİM GRİBİ Neden aşı olmanız gerekir Grip. Korunun, koruyun. MEVSİM GRİBİ: NEDEN AŞI OLMANIZ GEREKİR Son zamanlarda sık sık mevsim gribi ve domuz gribi gibi farklı grip türlerinden söz edildiğini duymuş

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 20 Mayıs 2015 20. Hafta (11-17 Mayıs 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 20. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, Kaynak Aktarımı ve Ödemeler

Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, Kaynak Aktarımı ve Ödemeler Hayvanciligin Desteklenmesi Hakkinda 2005/8503 sayili Bakanlar Kurulu Kararinin Uygulama Esaslari Teb 17.12.2005 / 26026 Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkında 2005/8503

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

NEJAT İŞLER İSTANBUL'A SEVK EDİLDİ

NEJAT İŞLER İSTANBUL'A SEVK EDİLDİ NEJAT İŞLER İSTANBUL'A SEVK EDİLDİ Acıbadem Bodrum Hastanesi Başhekimi Dr. Aydın Aksoy: HASTAMIZ UÇAK AMBULANS İLE İSTANBUL A TRANSFER EDİLMİŞTİR 17 Ocak 2014 tarihinde Acıbadem Bodrum Hastanesi Acil Servisi

Detaylı

KITALARARASI GRİP SALGINI. Aileniz ve sizin için önemli bilgiler

KITALARARASI GRİP SALGINI. Aileniz ve sizin için önemli bilgiler KITALARARASI GRİP SALGINI Aileniz ve sizin için önemli bilgiler Dünya Sağlık Örgütü uzmanları, kıtalararası bir grip salgını olacağını öngörmektedirler. Bu broşürde grip salgını, bu ülkede ortaya çıkma

Detaylı

KORUMA AŞISI İÇİN MUVAFAKATNAME. Priorix Enjeksiyonluk solüsyon hazırlamak için toz ve çözücü Canlı kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşısı

KORUMA AŞISI İÇİN MUVAFAKATNAME. Priorix Enjeksiyonluk solüsyon hazırlamak için toz ve çözücü Canlı kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşısı KORUMA AŞISI İÇİN MUVAFAKATNAME Priorix Enjeksiyonluk solüsyon hazırlamak için toz ve çözücü Canlı kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşısı LÜTFEN AŞAĞIDAKİ SORULARI CEVAPLAYINIZ: ( Lütfen uygun olan seçeneği

Detaylı

ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU

ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU 9 ZOONOTİK HASTALIKLARIN VETERİNER HEKİMLİK BOYUTU Dr. Bekir YAMAN Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü Bugün dünyada 250 den fazla zoonoz karekterli hastalıktan bahsedilmektedir.

Detaylı

MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken Reoviruslardan bir Orbivirus'tur.

Detaylı

Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN

Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN Kesim Aşamaları Kesimhaneye Taşıma Askılara Asma Bayıltma Kanatma Tüylerin Islatılması Tüylerin Yolunması İç organların Çıkarılması Duşlama Soğutma, Paketleme, Muhafaza,

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 8 Nisan 2015 14. Hafta (30 Mart 5 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 14. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizde bulunan sağlık kuruluşları, herhangi bir sağlık probleminde müdahalede bulunan ve tedavi amacı güden kuruluşlardır. Yaşadığınız çevrede bulunan

Detaylı

AFETLERİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ GENEL ETKİLERİ...

AFETLERİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ GENEL ETKİLERİ... İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: AFETLERİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ GENEL ETKİLERİ... 1 BÜTÜN DOĞAL AFETLERDE ORTAK SAĞLIK SORUNLARI... 3 Toplumsal Tepkiler... 3 Bulaşıcı Hastalıklar... 4 Nüfusun Başka Bir Yere Taşınması...

Detaylı

BVKAE www.bornovavet.gov.tr

BVKAE www.bornovavet.gov.tr Türkiye Veteriner İlaçları Pazarı Sorunlar ve Çözüm Önerileri Uluslararası Süt Sığırcılığı ve Süt Ürünleri Çalıştayı ve Sergisi 28-29 Nisan, 2008 - Konya İsmail Özdemir VİSAD - Veteriner Sağlık Ürünleri

Detaylı

Kırmızı Tavuk Biti (Dermanyssus gallinea, Tavuk Akarı)

Kırmızı Tavuk Biti (Dermanyssus gallinea, Tavuk Akarı) Kırmızı Tavuk Biti (Dermanyssus gallinea, Tavuk Akarı) - İnfeksiyöz Hastalıkların Bulaşma ve Yayılmasında Potansiyel Tehlike - Kırmızı tavuk biti ( Dermanyssus gallinae ) evcil kümes hayvanlarında özellikle

Detaylı

Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri

Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri Klinik Çalışanlarına Önerilen Sağlık Girişimleri Sağlık kuruluşları hizmet, eğitim, araştırma faaliyetlerinin yürütüldüğü kompleks yapılardır. Bu nedenle, sağlık çalışanlarının iş yerinde karşılaştıkları

Detaylı

BİYOLOG TANIM. Canlı türlerinin tanımlanması, sınıflandırılması, yaşamı ve evrimini etkileyen koşullar üzerinde araştırma yapan kişidir.

BİYOLOG TANIM. Canlı türlerinin tanımlanması, sınıflandırılması, yaşamı ve evrimini etkileyen koşullar üzerinde araştırma yapan kişidir. TANIM Canlı türlerinin tanımlanması, sınıflandırılması, yaşamı ve evrimini etkileyen koşullar üzerinde araştırma yapan kişidir. A- GÖREVLER Biyologların görevleri araştırmacı ve uygulamacı olmalarına göre

Detaylı

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ ÇÖP DEPONİ ALANLARINDA VE ÇÖP SIZINTI SUYUNDA KOKU KONTROLÜ, ÇÖP SIZINTI SUYUNUN ARITMA ÖNCESİ BOİ, KOİ, AKM DEĞERLERİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ Bütün dünyada olduğu gibi,

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Verim Arzının Zaman İçinde Değişimi Verim Arzının dış görünümü olan iş verimi işin tekrarlanması

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 29 Nisan 2015 17. Hafta (20-26 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 17. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar YARALANMALAR YARA NEDİR? Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar etkilenebilir. Derinin koruma özelliği bozulacağından enfeksiyon

Detaylı

HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ

HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ HAMAMBÖCEKLERİ ve MÜCADELE YÖNTEMLERİ HAMAMBÖCEKLERİ Ordo (Takım): Blattoptera (Hamam böcekleri) Vücutları kahverengi tonlarında, yassı ve ovaldir. Antenler çoğunlukla

Detaylı

29.06.2011 Tarih ve 645 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile, Merkezi Manisa olan, İzmir, Aydın ve Muğla İllerini Kapsayan, Orman ve Su İşleri

29.06.2011 Tarih ve 645 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile, Merkezi Manisa olan, İzmir, Aydın ve Muğla İllerini Kapsayan, Orman ve Su İşleri 1 29.06.2011 Tarih ve 645 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile, Merkezi Manisa olan, İzmir, Aydın ve Muğla İllerini Kapsayan, Orman ve Su İşleri Bakanlığı IV. Bölge Müdürlüğü Kurulmuştur. 2 Şube Müdürlüğü

Detaylı

HOVA MAKINA. daha cok verimlilik saglar! Planlama Vinc ve vakumlu kaldirma teknigi Servis

HOVA MAKINA. daha cok verimlilik saglar! Planlama Vinc ve vakumlu kaldirma teknigi Servis HOVA MAKINA HOVA Maschinenbau GmbH cesitli malzemelerden olusan ve bir cok sektörde kullanilan rayli sistem ve kaldirma vinclerle baglantili verimli tasima aletleri üretmekte ve montajini yapmaktadir.

Detaylı

Hastalık zaman zaman sığırlarda da görülür. Koyunlara göre seyri daha hafiftir. Keçi ve yabani ruminantlarda da hastalık görülebilir.

Hastalık zaman zaman sığırlarda da görülür. Koyunlara göre seyri daha hafiftir. Keçi ve yabani ruminantlarda da hastalık görülebilir. MAVİ DİL HASTALIĞI Son günlerde yazılı ve görsel medyada adından sıkça bahsedilen ve özellikle küçükbaş ruminantlarda görülen Mavi Dil hastalığı, Trakya dan başlayarak Batı illerimizden, Çanakkale, Balıkesir,

Detaylı

ERCIYES ÜNIVERSITESI TIP FAKÜLTESI HAKAN ÇETINSAYA IYI KLINIK UYGULAMA MERKEZI (IKU) YÖNERGESI

ERCIYES ÜNIVERSITESI TIP FAKÜLTESI HAKAN ÇETINSAYA IYI KLINIK UYGULAMA MERKEZI (IKU) YÖNERGESI ERCIYES ÜNIVERSITESI TIP FAKÜLTESI HAKAN ÇETINSAYA IYI KLINIK UYGULAMA MERKEZI (IKU) YÖNERGESI BIRINCI BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak AMAÇ: Madde 1. IKU nun temel amaci ilaçla ilgili temel ve uygulamali

Detaylı

2023 E DOĞRU BARTIN TARIMI

2023 E DOĞRU BARTIN TARIMI T.C. BARTIN VALİLİĞİ İL TARIM MÜDÜRLÜĞÜ 2023 E DOĞRU BARTIN TARIMI YUSUF ALAGÖZ İL TARIM MÜDÜRÜ BARTIN DA DEMOGRAFİK YAPI 2009 YILI ADRESE DAYALI NÜFUS TESPİT ÇALIŞMASI SONUCUNDA İLİN TOPLAM NÜFUSU 188.449

Detaylı

IĞDIR İL HAYVANLARI KORUMA KURULU

IĞDIR İL HAYVANLARI KORUMA KURULU IĞDIR İL HAYVANLARI KORUMA KURULU Karar No: Tarih: 3..5.7.4 tarih ve 559 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 599 sayılı Hayvanları Kanunu ve bu kanuna istinaden Bakanlıkça çıkartılmış olan

Detaylı

AŞI ve SERUMLAR. Dr. Sibel AK

AŞI ve SERUMLAR. Dr. Sibel AK AŞI ve SERUMLAR Dr. Sibel AK Bugün; Ak#f İmmünizasyon Bakteriyel Aşılar Viral Aşılar Aşı Takvimi Pasif İmmünizasyon Aşı Etkileşimleri Tanımlar İmmünite (Bağışıklık): Konağın, kendisinden farklı yapıya

Detaylı

ÜNIVERSITE BURSU VEREN KURUMLAR HANGILERIDIR? BURS SARTLARI NE...

ÜNIVERSITE BURSU VEREN KURUMLAR HANGILERIDIR? BURS SARTLARI NE... ÜNIVERSITE BURSU VEREN KURUMLAR HANGILERIDIR? BURS SARTLARI NE... Portal : www.meydangazetesi.com.tr İçeriği : Gündem Tarih : 01.10.2015 Adres : http://www.meydangazetesi.com.tr/aktuel/universite-bursu-veren-kurumlar-hangileridir-burs-sartlari-nelerdir-bu

Detaylı

Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum

Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum Zeliha Bahar KENTEL Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı Kodeks Çalışma Grup Sorumlusu bahar.kentel@tarim.gov.tr

Detaylı

Hepatit C ile Yaşamak

Hepatit C ile Yaşamak Hepatit C ile Yaşamak NEDİR? Hepatit C kan yoluyla bulaşan Hepatit C virüsünün(hcv) neden olduğu bir karaciğer hastalığıdır. 1 NEDİR? Hepatit C virüsünün birçok türü (genotipi ) bulunmaktadır. Ülkemizde

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü BRUSELLOZİS (Dünyadaki ve Ülkemizdeki durum; Yapılan Çalışmalar) Dr. Vet. Hekim Ramazan UZUN Vet. Hekim İbrahim KÖŞKER Vet. Hekim Ahmet SAFRAN

Detaylı

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi MANİSA HABER Soğuklarla birlikte sinüzit vakalarında artış yaşanıyor Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ercan Pınar, havaların

Detaylı

RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA

RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-F Miray DAĞCI Ömür Mehmet KANDEMİR DANIŞMAN ÖĞRETMEN NİLÜFER DEMİR İZMİR - 2013 İÇİNDEKİLER 1. Projenin Amacı ve Hedefi.. 2 2. Afit

Detaylı

KENDI ÜLKENIZE DÖNÜŞ

KENDI ÜLKENIZE DÖNÜŞ KENDI ÜLKENIZE DÖNÜŞ www.vggm.nl KENDI ÜLKENIZE DÖNÜŞ Yıllardır Hollanda da yaşıyorsunuz, fakat kendi ülkenize döneceksiniz. Vücudunuz Hollanda nın koşullarına alışmış. Eskiden normal olarak yaptıklarınız,

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Komitesi 2015

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Komitesi 2015 KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Komitesi 2015 KKKA-Türkiye 2002 yılının ilkbahar ve yaz aylarında özellikle,

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ LVS22 IV 2 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Ön Lisans Seçmeli

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 46

ÖĞRENME FAALİYETİ 46 ÖĞRENME FAALİYETİ 46 SU ÜRÜNLERİ ALANI AMAÇ Bu öğrenme faaliyeti ile su ürünleri alanındaki meslekleri tanıyabileceksiniz. A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ Alan içerisinde; ekonomik değeri olan tüm

Detaylı

Ateşli Silah Yaralanmaları

Ateşli Silah Yaralanmaları Ateşli Silah Yaralanmaları Ateşli silah yaralanmalarında şu soruların cevabı aranmalıdır. 1. Mesafe tespiti, 2. Giriş-çıkış delikleri, 3. Traje, 4. Ölüm sebebi, 5. Öldürücü lezyonun tespiti, 6. Kurşunun

Detaylı

Karar No 7. "VETERiNER FAKÜLTELERi BÜNYESiNDE MESLEK. YÜKSEKOKULLARiNIN AÇiLMASi KONUSUNUN GÖRÜSÜLMESi"

Karar No 7. VETERiNER FAKÜLTELERi BÜNYESiNDE MESLEK. YÜKSEKOKULLARiNIN AÇiLMASi KONUSUNUN GÖRÜSÜLMESi Karar No 1. "VETERiNER FAKÜLTELERiNDE ULUSAL VE ULUSLAR ARAsi isbirliginin GELisTiRiLMESi, ORTAK PROJELERiN YAPiLMASi, ÖGRENCi VE ÖGRETiM ELEMANLARINI DEGisiMiNiN SAGLANMASI" Veteriner Faküitelerinde ulusal

Detaylı

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ VETERİNER İŞLERİ BÖLÜMÜ DURUM DEĞERLENDİRMESİ 1 / 33 Amaç Bu raporun amacı belediyemizin veterinerlik hizmetlerini değerlendirmek ve diğer belediyelerle kıyaslama çalışmalarını

Detaylı

MEVZUAT BİLGİLENDİRME SERVİSİ

MEVZUAT BİLGİLENDİRME SERVİSİ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :20117910/170.05.01 Konu :Su Kaplumbağaları İthalatı 25.11.2014 / 4145467 DAĞITIM İlgi :10.10.2011 tarihli ve 6051 sayılı yazımız. İlgide

Detaylı

Konsept Ana Fikiri / Misyon

Konsept Ana Fikiri / Misyon Misyon Amaç Hayvan Sağlığı Korunmadan İnsan Sağlığının korunamayacağı ilkesi ile hayvanlardan insanlara bulaşan (Zoonoz) hastalıklarla mücadele etmek, Hayvan sağlığını korumak ve refahını artırmak; böylece

Detaylı

AHMET ALİ YAĞCI VETERİNER HEKİM

AHMET ALİ YAĞCI VETERİNER HEKİM AHMET ALİ YAĞCI VETERİNER HEKİM ARILI KOVANLARININ KONULDUĞU VE ARICININ ÇALIŞTIĞI YERE ARILIK DENİR GEZGİNCİ? SABİT? Arıcılık büyük ölçüde doğa koşullarına bağlıdır! DOĞA KOŞULLARI? İKLİM BİTKİ ÖRTÜSÜ

Detaylı

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK TARIM VE HAYVANCILIK NEDİR? Organik tarımın temel stratejisi, kendine yeterli bir ekosistem oluşturarak, bu ekosistemdeki canlıların optimum

Detaylı

Avrupa da göçmen kadinlar ve is pazari : genel bir bakis. Dr. Altay Manço IRFAM, Belçika - www.irfam.org

Avrupa da göçmen kadinlar ve is pazari : genel bir bakis. Dr. Altay Manço IRFAM, Belçika - www.irfam.org Avrupa da göçmen kadinlar ve is pazari : genel bir bakis Dr. Altay Manço IRFAM, Belçika - www.irfam.org Konumuz genis oldugu için, bu kisa özet çerçevesinde, bakisimizi kimi genel hedef kitleler dogrultusunda

Detaylı

TEHLİKELİ YOLCULUKLAR

TEHLİKELİ YOLCULUKLAR TEHLİKELİ YOLCULUKLAR Maun masanın sahibi, ciddi bakışlarını üstümden çekmiyordu. O izin verse ben de gözümden birkaç damla yaş çıkmasına izin verecektim. Doktorumun karşısında oturmuş, son sözlerini kavramaya

Detaylı