OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Önsöz. Haber:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Önsöz. Haber:"

Transkript

1 SAYI 10 MAYIS 2010 OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ ARAŞTIRMA GELİŞTİRME SAN. ve TİC. A.Ş. İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ TAŞIT ARAÇLARI YAN SANAYİİ DERNEĞİ ULUDAĞ İHRACATÇILAR BİRLİĞİ Önsöz D birleştirerek işbirliği yapma anlayışı ile üzerine düşen görevleri yerine getirme çabası içindedir. eğerli okurlarımız, bültenimizin 10. sayısında yine birlikteyiz. Ar-Ge envanterimizi derlemeyi amaçlayan tanıtım yazılarımızı sürdürüyoruz. Hedefimiz birkaç sayı sonrasında özel örnek Ar-Ge projeleri ele alarak, yetenek tanıtılması yanında Ar-Ge projelerinin, problem tanımlanması, çözüm yöntemi, uygulama ve sonuçlar aşamalarını içerecek biçimde sizlere sunmak olacaktır. Böylece yaşayan projelerde yapılabilenler dokümante edilirken, baştan sona bir süreç kapsamında bütün paydaşlarımıza ilham alınabilecek uygulamaların öyküleri aktarılacaktır. Bu yazılar için düşünülen Bilimsel Makale formatı değil, Ar-Ge ye yöneliş için öğrenme sürecini yaşayan okurlarımıza fikir verebilecek içerik ve formda bir sunuş şeklidir. Bu kapsamda aktarmayı düşündüğünüz çalışmalarınızla ilgili olarak bizlerle temas kurarsanız memnun oluruz. Ar-Ge, Test ve Analiz faaliyetleri yanında, akademik ve meslek içi eğitim konusuna da katkıda bulunan, ülkemizin test ve ürün doğrulama konusundaki eksiklerinin tamamlanması için yürütülen projelere destek veren OTAM, üye sayısı 27 ye ulaşmış olan OTEP (Otomotiv Teknoloji Platformu) çerçevesinde ulusal otomotiv teknolojisinin stratejik yol haritası çalışmalarını da sürdürmektedir. 9. Kalkınma Planımızda Ulusal hedef olarak seçilmiş olan Teknoloji Üretme, Özgün Tasarım Yapma, Marka Yaratabilme yetkinliklerine uzanan yol, büyük ve desteksiz sıçramalara izin vermeyen, adım adım kat edilmesi gereken bir öğrenme süreci olarak karşımızdadır. Bu sürecin en önemli adımlarından biri olan İşbirliği Yapabilme becerisi, kuruluşlarımız arası rekabet unsurlarını koruma altında devre dışı bırakarak Rekabet Öncesi Ortak Çalışma yöntem ve kültürünün hep birlikte öğrenilmesi ile kazanılabilecektir. Üniversitelerimiz, Sanayi Kuruluşlarımız ve Devletimizin bir arada çalışarak kat etmesi gereken bu yolda OTAM da rakip olma değil, yetenekleri İÇİNDEKİLER Önsöz Haber Tofaş Ar-Ge Merkezi Tanıtımı Bayraktarlar Tasarım A.Ş. Tanıtımı Bültenimizin bu sayısına Sn. Kemal YAZICI, Araştırma ve Ürün Geliştirme çalışmaları ile önemli bir geçmişe sahip ve ülkemizin önde gelen Otomotiv Ar-Ge kuruluşlarımızdan biri olan TOFAŞ Ar-Ge Merkezinin tanıtımı ile katkıda bulunmuştur. Sn. Ersel TURŞUCULAR ve Ersan BODUROĞLU ise Bayraktarlar Tasarım A.Ş. Tanıtımı ile ulusal Ar-Ge yeteneklerimizin envanterinin çıkarılmasına katkıda bulunmuşlar ve aynı zamanda otomotivde aydınlatma tekniği ile ilgili temel teorik yaklaşımları sunmuşlardır. Saygılarımla. Prof.Dr. Ali G. GÖKTAN OTAM Y.K.Bşk. Gn.Koordinatör Haber: 4 Mayıs 2010 günü İTÜ Savunma Teknolojileri Kulübünün düzenlemiş olduğu Üniversite Savunma Sanayii İş Birliği Konferansına destek verilmiş ve Rektörümüz Sn. Prof.Dr. Muhammed ŞAHİN ve Savunma Sanayii Müsteşarımız Sn. Murad BAYAR ın da katılımlarıyla gerçekleşen konferans kapsamında OTAM da tanıtılmıştır. 7 Mayıs 2010 tarihinde Konya Sanayi Odasının düzenlediği Uluslararası Otomotiv Sektörünün Geleceği ve Çözümü için Kümelenme Konferansı Konya da OTAM sunumla tanıtılmıştır. 28 Mayıs 2010 tarihinde OTAM Yıllık Danışma Kurulu toplantımız gerçekleştirilmiştir. İstanbul da gerçekleştirilen American Society Of Mechanical Engineers (ASME) 2010 International Leadership Summit Mechanical/Multi-Disciplinary Engineering Education uluslararası organizasyonunda 29 Mayıs 2010 günü yapılan sunumla Üniversite Sanayi işbirliğinin İTÜ de kurumsallaşmış başarılı bir örneği olarak OTAM tanıtılmıştır.

2 Kemal YAZICI (*) T ofaş, 42 yıldır süregelen Koç ve Fiat ortaklığının çatısı altında birçok başarıya imza atmış, bugün itibarıyla Fiat, Alfa Romeo, Lancia, Maserati ve Ferrari olmak üzere 5 global markanın Türkiye deki temsilciliğini başarıyla üstlenmiştir. Türk Otomotiv Sektörü nde tartışmasız büyük bir değeri ve gücü ifade eden Tofaş, Bursa daki fabrikasında ürettiği Doblo ve Fiorino gibi modellerin yanı sıra kompakt sedan modeli Fiat Linea yla da ülkemizden tüm Dünya ya ihracat yapan global bir oyuncudur. Tofaş rekabetçiliğini her daim güçlü kılmak adına zorlu dönemlerde dahi Ar -Ge ve inovasyona yaptığı yatırımları hız kesmeden sürdürmüştür. Bugün cirosunun %4 ü tutarında Ar-Ge yatırımı yapan, yaklaşık 450 personelinin hizmet verdiği Tofaş Ar-Ge Merkezi; yetkinlik seviyesi ve bünyesindeki laboratuarların yüksek teknolojisi, çeşitliliği ile Fiat ın Dünya genelinde 3., Avrupa da 2., Türk Otomotiv Sektörü nde ise 1. sırada yer almaktadır yılından beri sürekli iyileştirme faaliyetlerinin öncüsü olan Tofaş, 2007 yılında Fiat Grubu nun en başarılı üretim merkezi seçilerek WCM-World Class Manufacturing / Dünya Klasında Üretim programında bronz seviyeye ulaşmıştır yılında gerçekleştirdiği yoğun çalışmaların neticesinde Fiat ın tüm dünyada kurulu 170 i aşkın fabrikası içinde gümüş seviyeye ulaşan ilk ve en yüksek puana sahip, kalite ve verimlikte en iyi üretim merkezi olma başarısını göstermiştir. Kuruluşundan bu yana pazar liderliğinden, güçlü ihracata, yüksek Ar-Ge yetkinliğinden, kaliteli üretim ve ülke ekonomisine katkıya kadar birçok farklı kolda elde ettiği başarılarla sektördeki tartışmasız gücünü sürdüren Tofaş, halihazırda Türkiye nin en yüksek üretim kapasitesine sahip otomotiv şirketidir yılında 84 bin adetten fazla Fiat markalı aracı, Türk Tüketicisi ile buluşturarak, Türkiye otomobil+hafif ticari araç pazarı liderliğini sağlamıştır. Bu satışın yüzde 90 ı Tofaş tarafından üretilen yerli modeller olmuş, ülke ekonomisi ve istihdamına önemli katkılar gerçekleştirilmiştir. Türk Otomotiv Sektörü nün lideri Tofaş, çeyrek yüzyılı aşkın birikimi ile Türk İnsanı na dünya kalitesinde ve Türkiye koşullarına en uygun ürünleri sunma konusundaki çalışmalarını aralıksız sürdürmüş olup, 1990 lı yıllarda ilerde daha da sertleşecek rekabete cevap verebilmek üzere Ar-Ge yatırımının şart olduğunu görmüş ve 1994 yılı Aralık ayında Ar-Ge yapısını kurmaya karar vermiştir. Tofaş Ar-Ge 2009 sonunda yaklaşık 450 çalışanıyla otomotiv alanında Türkiye de büyük bir bilgi birikimi oluşturulmuştur. TOFAŞ ın test laboratuarları bugün dünya çapında ve Türkiye nin en ileri teknoloji, kapasite ve test imkanlarına sahip laboratuarlardır. En ileri metotlar ve ekipmanlar kullanarak çevreci, hafif, dayanıklı ve akıllı araçlara ulaşabilmek için gerekli araştırmalar ve testler Tofaş ın sahip olduğu gelişmiş laboratuarlarda yapılabilmektedir. Araç konsepti, stil, gövde, iç tasarım, süspansiyon, motor, emisyon, titreşim ve akustik alanlarında tasarım ve testler yapmak üzere yaklaşık 30 milyon Euro yatırım yapılmıştır. Tofaş Ar-Ge de pek çok araştırma projesi, TÜBİTAK destekli olarak yürütülmekte ve bu projelerde, FIAT Araştırma Merkezi ve yabancı tasarım Merkezleri - Tofaş Tofaş R&D R&D nin yanı sıra çeşitli üniversitelerin öğretim üyeleri ile birlikte çalışılmaktadır. Tofaş Ar-Ge Merkezi her alanda rekabetçi binek ve ticari araçlar geliştirerek Türk toplumuna, ekonomisine ve Tofaş ın karlılığına katkıda bulunmayı hedeflemiştir. Tofaş Ar-Ge belirlenen hedeflere ulaşabilmek ve gelişimin kalıcılığını sağlamak üzere 2006 yılında yeniden yapılanmış ve araç geliştirme sahasında Avrupa ile rekabet edebilir alt yapıyı oluşturmaya başlamıştır. Tofaş Ar-Ge, yeni teknolojilerin geliştirilmesi, proje yönetimi, tasarım ve tasarım doğrulama fonksiyonlarından oluşan bir organizasyon yapısına sahiptir yılı sonunda küresel ekonomik krizin otomotiv sektörüne de olan olumsuz etkilerine rağmen Tofaş ta, Ar-Ge insan kaynağına yönelik geliştirme planları, altyapıyı geliştirme amaçlı laboratuvar yatırımları ve yeni ürün geliştirmeye yönelik faaliyetler kesintiye uğramadan sürdürülmüştür yılı içerisinde toplam Ar- Ge harcaması 193 Milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Tofaş ın Ar -Ge harcamalarının ciro ya oranı ortalama %4.8 olarak gerçekleşmiştir yılı itibariyle faaliyetlerini Bursa merkezli olarak yürüten Tofaş Ar- Ge nin Uludağ Üniversitesi içinde yer alan Ulutek Teknoloji Bölgesinde Platform adıyla faaliyet gösteren bir şirketi ve ODTÜ Teknopark Bölgesi nde faaliyet gösteren bir ofisi bulunmaktadır. Tofaş Ar-Ge, 2008 yılı itibariyle 5746 Sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi hakkındaki kanun kapsamında Sanayi ve Ticaret Platform Platform (Teknopark) (Teknopark) Ar-Ge ofisi Ar-Ge ofisi (ODTÜ) (ODTÜ) 2

3 MAYIS 2010 tadır. Bakanlığı tarafından Ar-Ge Merkezi olarak tescillenmiştir. Kurulduğu 1994 yılından bugüne pek çok projeyi başarıyla tamamlamış olan Tofaş Ar-Ge nin, yılları arasında dikkat çeken projeleri şu şekilde sıralanabilir: 2007: Palio-Albea Sole Projesi MCV (Minicargo) Kargo Projesi 2008: MCV Combi/Panorama, MTA, CNG Projeleri Linea Projesi 2009: Çevreci ve Çok Amaçlı Araç Geliştirme (P263) Kargo Projesi 2010: P263 Panorama, Combi ve Premio Projeleri P263 Yüksek Tavan, CNG, MTA, Pickup ve Şasi Projeleri Linea ve MCV Euro 5 Motor Uygulama Projeleri İç Tasarım Müdürlüğü: Müdürlük bünyesinde stil ve algılanan kalite, kokpit ve HVAC (heating, ventilating and air-conditioning), koltuk ve iç trim tasarım yöneticilerini barındırmakta olup, bir aracın stil ve iç tasarımıyla ilgili olarak aşağıda belirtilen yetkinliklere ve altyapı imkanlarına sahiptir: Konsept tasarım, yüzey modelleme, kil modelleme, 3 boyutlu sanal analizler ve algılanan kalite analizleri ve metodolojileri geliştirilmesi Torpido, torpido traversi, eşya gözü, orta konsol, el fren ve vites körükleri, hava kanalları, üfleçler ve taşıt iklimlendirme sistemleri tasarımı Ön ve arka koltuk, koltuk iskeleti ve hareket mekanizmaları tasarımı İç trim parçaları (kapı panelleri, şapkalık, tavan kaplaması, eşik kaplamaları vb.) Moldflow programı ile plastik kalıp tasarım analizleri UG motion ve structure programları ile hareketli mekanizma ve parça yapısal analizleri Organizasyon yapısı ve Ar-Ge Birimleri: Tofaş Ar-Ge organizasyonu, Ar-Ge Direktörü ne bağlı Ürün Mühendislik ve Ürün Geliştirme Direktörlükleri ve üç yöneticilik ile iki direktörlüğe bağlı tasarım, proje, test birimlerinden oluşmaktadır. Ürün Mühendisliği Direktörlüğü: Bir aracı tümüyle tasarlamak için gerekli gövde, iç tasarım, elektrikelektronik, şasi, motor ve sayısal analizlerle ilgili bölümlerin bağlı olduğu Ürün Mühendisliği Direktörlüğü aşağıda belirtilen tasarım ve analiz yetkinliklerine sahip olup, direktörlük bünyesinde toplam 138 beyaz yaka çalışmak- hiptir. Bu laboratuvar ile bir aracın iklimlendirme sistemiyle ilgili olarak; hava üfleme, kaçak hız ve miktarları, 3 adet termal kamera ile gerek kabin içinde gerekse cam yüzeylerde buz ve buğu çözme hızları ölçülebilmektedir. Ayrıca laboratuvar veri toplama, tek ve üç boyutlu sayısal analiz imkanlarına da sahiptir. Gövde Tasarım Müdürlüğü: Müdürlük alt/üst gövde, dış trim, hareketli parçalar trim tasarım yöneticiliklerinden oluşmaktadır. Bir aracın gövdesi ve dış trimiyle ilgili tüm tasarım faaliyetlerini yürütebilecek bir tasarım ekibine sahip olup, aşağıda belirtilen faaliyetleri yürütmektedir. Müdürlük, ayrıca 2010 yılı itibariyle faaliyete geçen Türkiye nin ilk taşıt iklimlendirme test laboratuvarına sa3 Alt ve üst gövde tasarım ve analizleri Hareketli gövde saç parçalarının (kapılar, bagaj kapağı, motor kapu-

4 tu, kapı kilit mekanizmaları vb.) tasarımı Dış trim parçalarının (ön ve arka tamponlar, ayna, cam, kapı fitili, silecekler, port bagaj taşıyıcı vb.) tasarımı Parametrik tasarım çalışmaları Moldflow programı ile plastik kalıp tasarım analizleri Saç parça basılabilirlik analizleri Elektrik-Elektronik (EE) Tasarım Yöneticiliği: Temel olarak faaliyetlerini; kablo, enerji sistemleri, elektrik-elektronik ve haberleşme parçaları, sistem entegrasyon ve performans doğrulama mühendisliği olarak 4 ana başlık altında toplayabileceğimiz EE Tasarım Yöneticiliği aşağıda belirtilen alanlarda tasarım çalışmalarını sürdürmektedir. UG ile kablo tasarım ve yerleşim çalışmaları Sanal enerji dengeleme, alternatör, marş motoru ve akü tasarımı Elektrik motoru ve sürücü tasarımı Araç bilgisayarı, sinyal kolları, gösterge panelleri, km saati, anten, radyo adaptasyonu ve tasarımı Proxi ve hata diagnozileri, CAN bus üzerinden yapılan analizler Şasi ve Araç Dinamiği Yöneticiliği: Başlıca ön/arka süspansiyon, fren, direksiyon, motor takozları, ön/arka amortisör sistemlerinin tasarımı ve doğrulanması üzerine çalışmakta olup, bir aracın sürüşü, yol tutuşu, frenlemesi ve kontrolü ile ilgili testleri yapabilecek ve onay verebilecek yetkinliğe sahiptir. Motor Sistemleri Yöneticiliği: Faaliyetlerini; motor kontrol, şanzıman, motor sistemleri tasarımı, egzoz emisyonları ölçümü ve alternatif yakıt uygulamaları olarak başlıca 4 ana gurupta toplayabileceğimiz yöneticiliğin faaliyet alanları aşağıda sıralanmıştır: Motor uygulamaları Egzoz, hava emiş, yakıt boruları, yakıt tankı tasarımı Motor kontrol sistemleri (ECU) programlama, uygulama ve hata analizleri LPG, CNG, biyoyakıt, flexfuel alternatif yakıt sistemleri uygulamaları Yöneticiliğe bağlı olarak faaliyet gösteren Emisyon Ölçüm Laboratuvarı Türkiye nin ilk emisyon ölçüm laboratuvarı olup, bu laboratuvarda Euro 5 seviyesinde emisyon, dizel partikül, yakıt sarfiyatı, yakıt buharlaşma miktarı (SHED), güç-tork ve katalitik dönüştürücü verimi ölçümleri, EGR analizleri, sınır iklim koşullarında çalıştırma testleri yapılabilmektedir. Laboratuvar TÜRKAK tarafından TS EN ISO/17025'e göre akredite edilmiştir. Ayrıca, yine bu bölüme bağlı olarak faaliyet gösteren katalitik dönüştürücü yaşlandırma bankosu üzerinde km üzerinde test edilmesi gereken EOBD (Electronic On-board Diagnostik) sınır şartları aracı süren bir robot yardımıyla test edilebilmektedir. Sayısal Analizler Yöneticiliği: Araç dinamiği, yapısal dayanım ve NVH, akışkanlar dinamiği ve güvenlik analizleri sayısal analizler yöneticiliğinin temel faaliyet alanlarıdır. Bu alanlarla ilgili olarak; Yeni bir ürünün ürün platformu tarafından tanımlanan hedeflerine uygun olarak sanal ortamda geliştirilmesi Mevcut üründe kalitenin iyileştirilmesi ve/veya maliyet indiriminin sağlanmasına yönelik sayısal analizlerin yapılması Bilgisayar ortamında yeni veya mevcut ürünler ile ilgili güvenlik, statik, yorulma & ömür, akustik, araç dinamiği, konfor, akışkanlar dinamiği ve enerji yönetimi analizlerini gerçekleştirmektedir. Bu analizler için MSC-Adams, MB- Sharc, Altair Hyperworks (+Optistruct), LS-Dyna, Ansa, Abaqus Standart/ Explicit, MSC.Nastran, Star CCM+, Mathlab Simulink programları kullanılmakta olup, ODTÜ Teknokent Bölgesi nde yer alan Çarpışma Test Merkezi ile birlikte çalışılmaktadır. Ürün Geliştirme Direktörlüğü: Yeni ve mevcut ürünlerle ilgili projelendirme, prototip, test ve homologasyon birimlerinin bağlı olduğu direktörlük bünyesinde toplam 89 kişi çalışmakta ve birim bazında detayları verilen aşağıdaki faaliyetlerin gerçekleşmesini koordine etmektedir. Taşıt Entegrasyon Müdürlüğü: Müdürlük bünyesinde NVH, codep, ürün yönetimi, homologasyon ve packaging ile ilgili yöneticilikleri olup aşağıda belirtilen yetkinlik ve alt yapı imkanlarına sahiptir. Halı ve izolatör tasarımı İç ve dış gürültü testleri, NVH analizleri Yeni ve mevcut modeller için ürün 4

5 ağacı oluşturulması ve değişiklik yönetimi sürecinin yönetilmesi Homologasyon ve tip onay testleri Sanal, fiziksel ve geometrik doğrulama, geometrik entegrasyon, fonksiyonel çalışma kontrolleri Ayrıca müdürlüğe bağlı olarak faaliyet gösteren NVH Test ve packaging doğrulama ve ölçüm laboratuvarı bulunmaktadır. NVH Test Laboratuarı nda aşağıdaki test ve analiz çalışmaları yapılmaktadır: Yarı-yankısız odada statik testler ve aynı odada roller bankosunda dinamik testler, Gürültü ve titreşim ölçümleri yol pisti testleri, Test cihazı üzerinde trim gürültü testleri, yarı yankısız odada statik testleri, Laboratuar ortamında modal analiz testleri Ses kalitesi ve jury testleri ölçüm ve değerlendirmeleri Packaging Laboratuvarı nda 3 boyutlu bir ölçüm cihazı ve nokta bulutu ölçümü yapabilen lazer tarama cihazı bulunmaktadır. Prototip ve Testler Müdürlüğü: Prototip Üretim, Malzeme Mühendisliği, Banko ve Yol Testleri Yöneticiliklerinin bağlı olduğu müdürlük bünyesindeki laboratuvarlarda aşağıda belirtilen test ve araştırma çalışmaları yapılmaktadır: Prototip Üretim Atölyesi: Hızlı prototip geliştirme çalışmaları Bizmut kalay karışımı ile prototip saç parça geliştirme çalışmaları Ön prototip geliştirilmesi çalışmaları Komple prototip araç geliştirme çalışmaları Prototip araç için aparat geliştirilmesi Banko ve Yol Testleri Laboratuvarı: Banko Testleri Klimatik yol simülasyonu Yorulma ve dayanıklılık testleri Gövde rijitlik testleri Klimatik ortamda 3 eksenli vibrasyon testi Araç Değerlendirme Kalite profili Yakıt sistemi Sıcaklık dağılımı Şanzıman ve debriyaj değerlendirmesi İç ve dış trim parçaları Parça ve araç yorulma testleri Araç Dinamiği Sürüş konforu Araç üzeri fren testleri Lastik değerlendirmesi Veri Toplama Yol verilerinin toplanması Müşteri yol profilinin tanımlanması Performans ve Enerji Tüketimi Sürülebilirlik (driveability) Yaz ve kış testi Performans Enerji tüketimi (pist, trafikte) Süzülme (Coast down) Elektrik ve Elektronik Test Laboratuvarı: Elektrik ve Elektronik Parçaları Test Çalışmaları Akü testleri Alternatör testleri Elektrik tesisat (Wiring Harness) testleri Ön far testleri Arka cam testleri Radyo yol performansı testleri 5

6 MAYIS 2010 Gösterge paneli mesaj haritası onayı Bazı elektromekanik parçaların testleri (otomatik cam, uzaktan kumandalı anahtar vs.) E&E Sistem Test Çalışmaları Termik onay (Thermic verification) Elektriksel denge (Electrical balance) Malzeme Mühendisliği Laboratuvarı: Plastik malzeme testleri (Vicat, MFI, düşme, renk, parlaklık) Elastik malzeme testleri (Ozon dayanımı, sertlik, yaşlandırma, çekme, kopma, yırtılma, aşınma, yansıma) Boyalı ve kaplamalı parça testleri (Hızlandırılmış yaşlanma, nem, paslanma, ısıl değişim) deller için aşağıda belirtilen faaliyetleri yürütmektedir: Müşteri memnuniyeti, pazar payı ve karlılığın artırılarak sürdürülmesi için gerekli olan kalite ve maliyet iyileştirme faaliyetlerinin ve bunun için ihtiyaç duyulan proje değişikliklerinin Fiat ve Tofaş Ar-Ge nin ilgili fonksiyonları ile birlikte planlanması ve gerçekleştirilmesi Değişiklik çalışmalarının yönetimi ve raporlanması, model year, özel seri, yeni versiyon ilavesi Yeni pazarlar için ürün tanımı çalışmalarının bütçe, fizibilite ve geliştirme çalışmalarının koordinasyonu Devreye alma çalışmaları ve araç onay sürecinin yönetimi ve raporlanması Yukarıda belirtilen birimlere ek olarak doğrudan Ar-Ge Direktörüne bağlı olarak faaliyet gösteren diğer birimler ve çalışma alanları şu şekilde özetlenebilir: İzolatör, halı ve tekstil malzeme testleri (Aşınma, parlama, yanma hızı ve çekme) Akışkan malzeme testleri (IR, akışkanlık, buharlaşma ve parlama, buharlaşma basıncı, yoğuşma) Fiziksel metalürji testleri (Çekme, sertlik, kimyasal dayanım, eddycurrent işleme) Ayrıca, Ürün Geliştirme Direktörlüğü ne bağlı olarak faaliyet gösteren Doblo, MCV Model Müdürlükleri ve Linea Model Yöneticilikleri, ilgili mo- Metod ve Planlama Yöneticiliği: Tofaş Ar-Ge içindeki bütçe çalışmaları ve kontrolleri Stratejik planların oluşturulması ve yürütülmesi Ar-Ge ye ait bütün tesislerin çevreye uygun işletilmesi Çalışan memnuniyeti ve gelişimine yönelik çalışmaların koordinasyonu Ar-Ge çalışanları için gelişim planlarını oluşturmak ve gerçekleştirmek Yeni model ve projelerin fizibilite çalışmaları Şirket genelinde, patent alımına yönelik çalışmaları yürütmek Ürün geliştirme sürecine yönelik metot çalışmalarını yapmak Ar-Ge içindeki uluslararası standartlara ve TOFAŞ Kalite sistemine yönelik uyum çalışmalarını yürütmek Know-how raporlarının yönetimini ve ulaşılabilirliğini sağlamak İleri Araştırmalar Yöneticiliği: Ar-Ge teknoloji yol haritasının oluşturulması Üniversite-sanayi ilişkileri stratejilerinin oluşturulması ve takibi 6 Ulusal ve uluslararası sempozyum ve kongreleri izlemek, bilimsel makalelerin oluşumuna ve sunulmasına destek vermek TÜBİTAK tarafından sağlanan AR-GE yardımlarından faydalanmaya yönelik raporlarındaki teşvik sürecini izlemek Avrupa ve diğer ülkelerdeki teşvik programlarını takip etmek, bu teşviklerden faydalanılmasına yönelik çalışmalarda bulunmak Çeşitli Ar-Ge platformlarına Tofaş Ar -Ge adına katılmak Maliyet Mühendisliği Yöneticiliği: Yeni ve mevcut ürünlerle ilgili olarak maliyet iyileştirme çalışmalarının, teardown ve benchmark faaliyetlerinin koordinasyonunu yürütmektedir. Maliyet İyileştirme Yöneticiliği: Kaynakların verimli kullanılması amacına yönelik olarak gerek yeni ürün geliştirme sürecinde gerekse mevcut modellerin yaşam çevriminde satın alınan parçalar için en rekabetçi maliyet ve yatırım hedeflerinin oluşturulmasını ve bu amaçla tüm maliyet mühendisliği süreçlerinin / kaynaklarının doğru yönetimini ve koordinasyonunu sağlamak. Ürün geliştirme sürecinde ürün maliyet planlamasını yapmak, gerçekleşmeyi izlemek. Ar-Ge Faaliyetleri ve Geliştirilen Ortak Projeler: yılları arasında gerçekleştirilen Tofaş Ar-Ge faaliyetlerinden dikkat çeken projeler şu şekilde sıralanabilir: Mini Cargo (MCV) Yenilikçi Ürün Geliştirme Projesi Bugün Tofaş Ar-Ge Türkiye pazarı yanında Avrupa pazarları içinde araç geliştirmektedir yılının büyük projesi olan Mini Cargo, birden çok marka için üretilmesi bakımından Türk otomotiv sanayinde bir ilk olma özelliğindedir. Bu proje Fiat-Auto, Peugeut ve Citroen markaları için tasarlanmış olan ve üretimin %90 dan fazlası ihracat olarak öngörülen, ülkemizin istih-

7 dam ve ihracat değerlerine çok önemli katkılarda bulunan bir projedir. Sanayi mülkiyet hakları da Tofaş a ait olan böylesine önemli bir projenin Ar- Ge sorumluluğuna TOFAŞ ın sahip olması Türk Otomotiv Sanayi için çok önemli bir başarıdır. Bu proje esnasında bir çok Yerli yan sanayimiz ile de ortak geliştirme proje çalışmaları yapılmıştır. Ayrıca bu proje kapsamında Üniversiteler ile teknoloji geliştirme amaçlı 19 proje gerçekleştirilmiş ve birçok patent başvurusu yapılmıştır yılında Türk Yan sanayi firmalarının tasarım ve Ar-Ge kabiliyetlerinin geliştirilmesi için Codesign firma geliştirme süreci başlatılmıştır yılı sonuna kadar 23 firmanın geliştirilmesinin tamamlanması hedeflenmiştir. Çevreci ve Çok Amaçlı Araç Geliştirme (P263) Projesi Tofaş Ar-Ge nin yeni araç geliştirme tasarım ve test yetkiliğinin geliştirilmesi, yerli ortak tasarım yapabilen yan sanayilerin geliştirilmesi, üniversitelerle Ar-Ge projeleri yaparak üniversitesanayi işbirliğinin geliştirilmesi, yıllık 130,000 araç üretimiyle istihdama katkı sağlaması ve Türkiye ekonomisine 2 yıl içersinde 450 milyon yatırım, 8 yılda 6,3 Milyar Dolar ihracat imkanı sağlaması bu projenin en önemli kazanımlarıdır. Proje de geliştirilen aracın gövde tipleri, cargo, combi, panorama, uzun gövde ve yüksek tavan olarak sunulmaktadır. Bu versiyonlara uygulanan 6 motor seçeneği olup, bu motorizasyonlar V, 1.3 MJ 16V, 1.6 MJ 16V, 1.6 MJ 16V otomatik şanzıman (MTA), 2.0 MJ 16V ve V Turbo CNG dir. 1.3/1.4/1.6/ 2.0 motorizasyonlu Kargo ve Panoramo versiyonları ile uzun kargo ve pick-up versiyonlarının tasarım ve üretim onayları 2009 yılında gerçekleşmiş ve üretimlerine başlanmış, 2010 Şubat ayında hem Dünya hem de Türkiye lansmanları gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen aracın sağdan direksiyonlu, uzun kombi, doğal gazlı ve yüksek tavanlı versiyonlarının üretimine 2010 yılında başlanacaktır. Proje de üniversitelerle maksimum seviyede iş birliği hedeflenmiş bu doğrultuda 2008 yılı içerisinde 35 üniversite projesi başlatılmıştır. Bu projelerde 75 öğretim üyesi ve 53 öğrenci ile birlikte çalışılmış, 20 den fazla patent başvurusu yapılmıştır. Start & Stop - Mild Hibrid Projesi Bir binek araç içerisinde entegre marş motoru ve alternatör sistemi kurularak aracın hafif hibrit elektrikli araç olarak dönüştürülmesi ve bu sayede daha çevreci ve ekonomik bir araç tasarlanması hedeflenmiştir. Start Stop sisteminde araçta güçlü bir elektrik makinası alternatörün ve marş motorunun işlerini daha da gelişmiş olarak yapabilecek şekilde eklenmiştir. Bu makinanın amacı, aracın durduğu noktalarda (trafik ışıkları, sıkışık trafik vb.) içten yanmalı motorun kapatılma- sına, otomatik vitesli araçlarda ayak frenden kaldırıldığında, manuel viteslilerde ise 1. vitese geçildiğinde çok kısa sürede (normal marştan kat daha hızlı), kullanıcıya hissettirmeden tekrar devreye alınmasına olanak sağlamaktır. Bu sayede motorun avare çalıştığı (idling) sürelerde yakıt tüketimi ve emisyon yayımı engellenmiş olur. Projenin içeriği dahilinde olan hafif hibrit özellik sayesinde de araç belirli bir hıza (30km/h) kadar elektrik makinası ile hareket edebilir, bu sayede içten yanmalı motor verimsiz çalıştığı noktalarda çalışmayarak yakıt tüketimi düşürülmüş olur. Bu proje ile daha verimli Güç/Hacim ve Güç/Ağırlık oranı yüksek makinanın, Alan zayıflatma özellikli sürücünün, Mekanik bağlantı parçalarının, Yüksek sıcaklıkta gerekli performansı sağlayan elektrik makinasının, Otomotiv standartlarına uygun motor sürücünün, Elektrik makinası bağlama parçalarının tasarlanması, Geometrik entegrasyon yetkinlik artımı ve Elektrik makinası tasarım tekniklerinde gerçekleştirilmiştir. Bu projeler haricinde son dönemde gerçekleştirilen diğer Ar-Ge projeleri arasında MCV ve Linea E5 motor projeleri sayılabilir. Üniversite ve SANTEZ Projeleri: öğretim yılı itibariyle Uludağ Üniversitesi ile İtalya Politeknik 7

8 MAYIS 2010 Üniversitesi arasında Otomotiv Mühendisliği Yüksek Lisans Programı na Tofaş üçüncü taraf olarak katılmış ve programın maddi ve teknik uzmanlık alanında destekçisi olmuştur. Ayrıca son dönemdeki Çevreci ve Çok Amaçlı Araç Geliştirme Projesi kapsamında yürütülen Üniversite projelerinden bazıları şu şekilde sıralanabilir: Taşıt İklimlendirme Sistemlerinde Güneş Pili Kullanılarak Termal Konforun Arttırılması Titreşim ile Besleme Sistemi Sağlayan TPMS Geliştirilmesi Flex Ray Egzoz ve Katalitik Konvertör Geliştirme Aerodinamik Analizler Orta Doğu Teknik Üniversitesi: İstanbul Teknik Üniversitesi: - Çarpma Merkezi ODTÜ de kurulum çalışmaları devam eden Kızak Tipi Çarpma Merkezi nin özellikle gövde bağlantı noktaları ile koltuk ve emniyet kemer parçalarının testlerinde kullanılabilmesi için ODTÜ ve Fiat Güvenlik Merkezi arasında işbirliği gerçekleştirilmektedir. Mekatronik Uygulamaları CAN Veri Kayıt ve İletim Sistemi Filo Takip Projesi Daha İyi Titreşim Sönümleme İçin Hibrid Malzeme Kullanımı Şasi ve Araç Dinamiği - Araç Dinamik Kontrolü - Üniversite Projeleri Otomatik Kayar Kapı Mekanizması Büyük Boyutlu Plastik Parça Tasarımı Sıcak Şekillendirme Sandviç Malzemeler Alternatif Malzeme Geliştirme Projeleri Koltuk Tasarımı Geliştirilmesi Koltuk Mekanizmaları Geliştirilmesi Koltuk Anti-Whiplash Sistemi - Biyomekanik Analizlerle Yeni ve Özgün Anti-Whiplash Sistemi Geliştirilmesi Algılanan Konforu Belirleyen Elemanların Analizi Stil Kil Model İşlenmesi Alüminyum Travers Geliştirilmesi Projesi Kaynak Teknolojileri Süspansiyon Tasarımı Geliştirilmesi İTÜ OTAM: İstanbul Teknik Üniversitesi OTAM laboratuvarlarında akustik ve motor testleri gerçekleştirilmektedir. Egzoz sisteminde iletim kayıpları belirleme İç gürültüde panel katkılarının belirlenmesi İTÜ MEKAR: Yanal sürüş yardımcısı (Intelligent Car) Start&Stop Sistemleri: TOFAŞ ArGe nin elektrikli araç geliştirme hedefine yönelik olarak, özgün hibrit ve Start&Stop sistemi tasarımının gerçekleştirilmesi ile yakıt tasarrufu sağlayan, egzoz emisyonu düşürülmüş çevreci bir araç geliştirilmesi. Mekatronik uygulamalar Uludağ Üniversitesi: Taşıt İklimlendirme Sistemleri (HVAC) Kabin içi Konfor ve Simülasyon Çalışmaları Gövde Dış Trim Parçaları İçin UG de Makro Yazılması Konfor ve 8 Komponent Tasarımı Kalıp Tasarım Makrolarının Yazılması, Malzeme Kütüphanelerin Oluşturulması Alternatif Prototip Malzeme Geliştirme Koç Üniversitesi: Tasarım Sürecinin Kısaltılması İçin Makro Yazılımı Çalışmaları Akustik Analizler Boğaziçi Üniversitesi: Cıvatalı Bağlantıların Modellenmesi AMT Şanzıman Kontrol Ünitesi Geliştirilmesi SANTEZ Araştırma Projeleri: ODTÜ ile Nano Kompozit Malzemelerin Otomobil Sektöründe Kullanımının Yaygınlaştırılması ODTÜ ve Kocaeli Üniversitesi yle Egzoz Gazındaki Hidrokarbon, Karbon Monoksit ve Azot Oksit (NO) Bileşiklerinin Üç Yollu Katalitik Konverterde Arıtılması Çerçeve Programları ve Avrupa Birliği Projeleri Tofaş, Avrupa birliği 6. çerçeve programında yer alan Advance Passive Safety Network (APSN) gibi değişik uluslararası teknolojik geliştirme platformlarında yer almaktadır. Bu platformlarda ileri Ar-Ge eğilimleri takip edilmektedir. AB 7.Çerçeve Programı kapsamında yurt içi ve dışından üniversiteler (İ.T.Ü., Sabancı, Yıldız Teknik, Koç, OHIO State University, University of Erlangen), ile birlikte güvenli sürüş, araçlar arası haberleşme (C2C), X-by wire, alternatif torpido traversi uygulamalarına yönelik yenilikçi çalışmalar yürütülmektedir. Caring Car Eureka Projesi: Proje ortakları; Tofaş, Philips, Mobilera, Grunding, Deimos, NXP, Robotiker, Telefonica I+D, UC3M, 3. Carlos Madrid University dir. Araç içerisinde yaşam kalitesi uygulamalarını hayata geçirerek araç güvenliğini art-

9 tırmayı hedefleyen bir projedir. Proje ile otomobil içerisindeki sürücü ve yolcu sağlığı ile ilgili uygulamaların desteğiyle araç ve sürücü güvenliği arttırılmaktadır. Bu amaçla yeni geliştirilecek bir araç ağ geçidi ile uyumlu çalışacak bir sensör ağı kurulmuş, bu ağ ile araç üzerindeki mevcut sensörlere ilaveten yeni sensörlerden bilgi toplanmaktadır (görüntü, ECG, vücut ısısı). Bu ağ üzerindeki bilgiler, geliştirilen ağ geçidi üzerinden dış ortama değişik uygulamalarda, örneğin acil servis, kullanılmak üzere aktarılmakta, kablosuz iletişim sayesinde araç içerisindeki sürücü ve yolcuları ilgilendiren sağlık hizmeti uygulamaları mümkün olmaktadır. Tofaş Ar-Ge, bu projede CAN ara yüzü (listener mode) ağını oluşturmakta ve mevcut ağ yapısının doğrulanması çalışmalarını yürütmektedir. Tofaş Ar- Ge nin ilk EUREKA (CATRENE/ MEDEA+) projesi olup, projenin çıktıları, Tofaş Ar-Ge nin diğer projelerinde de (V2V, akıllı araçlar vb.) kullanılacaktır. Gelecek Teknoloji Hedeflerimiz Stratejik planlama çalışmalarının sonucunda Tofaş Ar-Ge nin geleceğe yönelik teknolojik öncelikleri aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir; Çevreci Araçlar (CNG, BioFuels, Elektrikli Araçlar,..) Hafif Araçlar Akıllı Araçlar 2010 yılında Ar-Ge çalışmalarına yaklaşık 110 MTL yatırım ve Ar-Ge alt yapı yatırımlarına yönelik 7 MTL harcama yapılması planlanmıştır. Yeni ürünlerin müşteri beklentilerine uygun kalitede, rekabetçi fiyatlarla ve zamanında pazara sunulması için ürün geliştirme süreci ve proje yönetimi Ar-Ge organizasyonu için büyük öneme sahiptir. Pazarın, çevrenin, rekabetin belirlediği gerekler çerçevesinde teknoloji alanları ve öncelikleri oluşmaktadır. Araştırma ve geliştirme politikalarının tanımlanması ve yol haritalarının ortaya çıkarılmasında önemli rol oynayan Ulusal ve uluslararası bazda işbirliği ağları ve platformlar (OTEP, EARPA, ERTRAC, EUCAR..) içinde yer alınmakta ve ihtiyaç duyulan bilgilere ulaşılmaktadır. Patent Sayıları: Tofaş Ar-Ge, yılları arasında Bursa da en fazla patent başvurusu yapan 2. kuruluş olarak ödül almış, 2009 yılında 35 olan patent başvuru sayısı, 2010 yılı Nisan ayı sonu itibariyle 45 adede ulaşmıştır. Sempozyum, Kongre ve Bilimsel Makaleler Tofaş Ar-Ge, 2005 yılından 2010 Nisan ayına kadar geçen sürede, ulusal ve uluslararası 87 adet sempozyum ve konferansa katılmış, bu organizasyonlarda 30 un üzerinde bilimsel makale ve sunumu yayınlanmıştır yılı nisan ayı itibariyle de sadece OTEKON 2010 a gönderilen makale sayısı 15 adet olup, bu kongre haricinde uluslararası CLIMA2010 da sunulan ve ESDA2010 konferansına kabul edilen bilimsel makaleleri bulunmaktadır. Ödüllerimiz 2006 Van of the year -Doblo İngiltere de 2008 Yılının Ticari Aracı -Minikargo What Van Dergisi tarafından 2008 Yılının En İyi Hafif Ticari Aracı -Minikargo 2008 Autobest, Teknobest ödülü- Linea 62. Hannover Ticari Araç Fuarı nda VOTY Jürisi tarafından 2009 Van Of The Year - Minikargo (*) TOFAŞ Ar-Ge Direktörü 9

10 MAYIS 2010 BAYRAKTARLAR TASARIM A.Ş. Tanıtımı tirilmesi, prototiplerin hazırlanması ve son olarak da öngörülen performans testlerinin başarılarak ürün tasarımının onaylanması şeklinde devam eder. (Şekil 3) Ersel TURŞUCULAR (*) Sercan BODUROĞLU (**) OTOMOTİV DIŞ AYDINLATMA LAMBASI TERMAL ANALİZ UYGULAMALARI F arba A.Ş. firması 30 yılı aşkın süredir Türk otomotiv dış aydınlatma sektöründe lider firmalardan biri olarak faaliyet göstermektedir. Derin üretim deneyimin yanı sıra 1999 yılında gerçekleşen ilk co-design projesiyle birlikte yaklaşık 11 yıldır müşterilerine yeni ürün tasarımı ve gerçekleştirilmesi konusunda da hizmet vermektedir. Türk otomotiv sanayisinin gelişmesiyle birlikte Farba da pazar rekabeti için gerekli olan ve ülkemizin gelecekte daha iyi konumlara yükselebilmesi için bir zorunluluk haline gelen yeni ürün geliştirme ve Ar -Ge faaliyetlerinde daha aktif rol alabilmek için yeni bir yapılanma içerisine girmiştir. Bu yapılanmayla birlikte ArGe faaliyetleri 2006 yılında Uludağ Üniversitesi Ulutek Teknoloji Geliştirme Bölgesinde yerleşik olan Bayraktarlar Tasarım A.Ş. firmasına kaydırılmıştır. (Şekil 1) Şekil 3. Ürün tasarım aşamaları Şekil 1. Bayraktarlar Tasarım ofisi Bayraktarlar Tasarım olarak yeni ürün geliştirme çalışmaları ürün mühendisliği, proses mühendisliği, proje yönetimi ve kalıp-fikstür mühendisliği kollarına ayrılmıştır. (Şekil 2) Bayraktarlar Tasarım hali hazırda 25 i mühendis, 14 ü teknisyen olmak üzere 42 personeliyle birlikte global otomotiv sektörü için; Yasal onaylı standart lamba projeleri OEM (Daimler, Ford, VW, Renault,...) için co-design ürün projeleri OEM için lisansör firma ile ortak geliştirilen ürün projeleri olmak üzere 3 farklı kategoride aydınlatma yeni ürün geliştirme faaliyetlerinde bulunmaktadır. Şekil 2. Teknik organizasyon yapısı Ürün mühendisliği tasarımın gerçekleştirildiği bölümü içermekte olup konsept fazından başlar, ürünün bilgisayarda tasarlanması, gerekli optik tasarım ve diğer analizlerin gerçekleş10 Otomotiv pazarında küreselleşmenin tetiklediği rekabet, ana sanayileri devamlı olarak teknolojik ürünler kullanmanın yanı sıra, maliyet düşürme mecburiyetine de sokmaktadır. Bunun yanında üretim araçlarının yapımına başlanmış ya da tamamlanmış olan yeni ürün projelerinde, sonradan yapılacak herhangi bir değişiklik, yüksek maliyet ve zaman kaybı ile sonuçlanacağından tasarım süreci daha da önemli bir hal almaktadır. Bu safhada ürünlerin istenilen şartları sağlaması ve uygun tasarımın gerçekleştirilmesi için CAD ve CAE yazılımları aktif olarak kullanılmalıdır. Ürünlerin asli görevi olan aydınlatma performansının kontrol altında olması için, araç üstü tüm dış aydınlatma fonksiyonlarının uyması gereken bazı regülasyonlar (ECE, FMVSS, CMVSS...) vardır. Her bir ünite için farklı aydınlatma değerleri ve dağılımı gerekirken regülasyonlarca belirlenen aydınlatma performansının yakalanabilmesi için ürünlerde optik tasarım gerçekleştirilmektedir. Araç ön farında optik gereksinimler yaklaşık son 15 yıla kadar parabolik bir reflektörün önünde bulunan lens üzerindeki ışık kırıcılar ile sağlanırken, teknolojik ge-

11 MAYIS 2010 BAYRAKTARLAR TASARIM A.Ş. Tanıtımı lişmeye paralel olarak termoset ve termoplastik malzeme kullanımın yaygınlaşmasıyla beraber artık günümüzde reflektör üzerinde kolayca uygulanabilen optik yüzeylerle sağlanmaktadır. (Şekil 4) Bu optik yüzeyler ışığı en iyi yansıtması için mükemmel parlak şekilde üretilir ve alüminyum kaplanırlar. Aydınlatma ürünlerinin çoğu alt parçası plastik esaslıdır ve işlevleri gereği zor geometrilere sahiptirler. Ayrıca aracın stilistik açısından çok önemli bir ekipmanı olduğu için alt parçaların da görsellik açısından çok iyi durumda olması gerekmektedir. Bu sınırlamalar parçaların proses kontrolünü ve kalıp tasarımını zorlaştırmaktadır. (Şekil 6) nekleri de daha çok önem kazanmıştır. Bayraktarlar Tasarım ürünlerin tasarımı aşamasında yapılan termal analizlerde CFD yazılımından faydalanmaktadır. (Şekil 8) Şekil 6. Kalıp ve kaynak aparatı Bayraktarlar Tasarım olarak lambaların plastik esaslı alt parçalarında uygun ürün ve kalıp tasarımı için akış analizleri gelişmiş CAE yazılımlarıyla gerçekleştirilmektedir. (Şekil 7) Şekil 4. Eski tip lens üzeri optik ile yeni tip reflektör üzeri optik yüzey Optik mühendisliğinde yüzey hesaplama ve analiz işlevleri için, Bayraktarlar Tasarımda gelişmiş CAE yazılımları kullanılmaktadır. (Şekil 5) Şekil 7. Plastik akış analizi Otomotiv aydınlatma ürünlerinde ışık kaynaklarına verilen enerjinin çok büyük bir kısmı ısı enerjisine dönüşmektedir. Oluşan bu sıcaklığın gerek ışık kaynağına gerek ürünün kendisine herhangi bir zarar vermemesi gerekir. Tasarım esnasında lamba araç üzerinde yanarken oluşması muhtemel olan sıcaklık problemlerinin öngörülmesini sağlayan CFD (Computational Fluid Dynamics) ile termal analiz, bilgisayar ortamında oluşturulan lamba modelinin problemlerin birçoğunu bertaraf edecek şekilde oluşturulmasını mümkün kılmaktadır. Özellikle lambalarda plastik malzeme kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte sıcaklık sebepli problemler daha sık görülür olmuş ve buna bağlı olarak termal analiz yeteşekil 5. Optik tasarım 11 Şekil 8. Lambanın termal analiz sonucu Otomotiv dış aydınlatma lambalarında LED, akkor ampul, halojen ampul ve xenon ampul gibi farklı ışık kaynakları kullanılmaktadır. LED tipi ışık kaynaklarında oluşan ısı ampullere göre daha az olmakla beraber, LED de oluşan ısının büyük bir kısmı iletimle elektronik kart üzerine doğru iletilmektedir ve LED in kendi aydınlatma performansını direkt olarak etkileyebilmektedir. Ampullerde ise oluşan ısı enerjisi daha fazla olup bu enerjinin büyük bir kısmı etrafa ışınımla dağılmaktadır. Fakat hangi tip olursa olsun kullanılan ışık kaynaklarına verilen enerjinin büyük bir kısmı ısı enerjisi şeklinde kaybolmaktadır. Bu ısı enerjisi iletimi, taşınım ve ışınım şeklinde her üç tip ısı transfer mekanizmasıyla dış ortama transfer olmaktadır (Şekil 9a) ki sistemin bilgisayar ortamında analizi ise ancak her üç tip ısı transfer mekanizmasıyla akışkan hareketlerinin içi içe olduğu ortamların simülasyonunu yapabilen CFD yazılımlarıyla mümkün olabilmektedir. Örneğin akkor ampullü bir üründe ampul filamanı, üzerinden geçen elektrik akımıyla çok yüksek sıcaklıklara ulaşmaktadır. Filamanın yüksek sıcaklığı sayesinde etrafına yaydığı fotonlardan bazıları görülebilir dalga

12 BAYRAKTARLAR TASARIM A.Ş. Tanıtımı boyuna ulaşmasıyla ışık elde edilmiş olup, bunların haricinde termal radyasyon aralığında kalan birçok foton da filamandan eş zamanlı olarak çevreye yayılmaya devam etmektedir ki bu da ışınımla ısı transferini oluşturmaktadır. Ayrıca sıcak filaman etrafındaki ampul iç gazı taşınım ile filamanı soğutmaktadır. Benzer olarak ampul içi gaz ile ampul camı arasında, sıcak ampul camı ile etrafındaki soğuk hava arasında, ampul camından ısınan hava ile gövde ve lens duvarları arasında, gövde ve lens dış yüzeyleriyle dış ortam arasında taşınım ile ısı transferi mevcuttur. Son olarak da filamandan ampul tutucuya doğru filaman ayakları boyunca iletimle ısı transferi gerçekleştirmektedir. (a) (b) Şekil 9. (a) Örnek lambadaki ısı transfer mekanizmaları Şekil 9. (b) Elektromanyetik dalga spektrumu Akkor ampullü bir lamba için bu üç tip ısı transfer mekanizmalarından ışınım ayrıca bir öneme sahiptir. Normal bir halojen ampul filamanına verilen enerjinin yaklaşık %90 lık bir kısmının ışınım enerjine dönüştüğü düşünülürse termal analizde radyasyon modellemesinin çok iyi yapılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Taşınım ve iletimden farklı olarak ışınım herhangi bir ara ortam gerektirmemektedir. Gerçekte, ışınımla transfer olan ısı enerjisi en hızlı (ışık hızında) olanıdır ve vakumda herhangi bir sönümleme oluşmamaktadır. Güneş enerjisi de dünyamıza ışınım ile ulaşmaktadır. Isı transferi konularında cisimlerin sıcaklıklarından dolayı yaydığı termal radyasyon dikkate alınmaktadır. Termal radyasyon x ışınları, gamma ışınları, mikrodalgalar, radyo dalgaları gibi diğer formdaki elektromanyetik dalgalara (Şekil 9b) göre farklılık göstermektedir ki termal radyasyon sıcaklığa bağlı iken diğerleri sıcaklığa bağlı değildirler. Mutlak sıcaklık 0 K üzerindeki her cisim çevresine elektromanyetik dalgalar şeklinde termal radyasyon yaymaktadır. Bu elektromanyetik dalgalar cismin sıcaklığıyla doğru orantılı olacak şekilde enerji içermektedirler. Daha yüksek sıcaklıktaki ürün etrafına daha fazla enerji içeren dolayısıyla daha düşük dalga boylarında foton yaymaktadır. Siyah cismin birim sıcaklıkta, birim zamanda, birim yüzey alanında ve birim dalga boyunda yaydığı enerjiyi yani spektral siyah cisim yayma enerjisini veren eşitlik Planck kanunu olarak tanımlanmıştır. (1.1) Eşitlik (1.1) maksimum oranda ışınım yapan siyah cisim için geçerli olup bütün yüzeylerden yayılan ışınım enerjisi aynı sıcaklıktaki siyah cisminkinden daha azdır ve siyah cisme ne kadar yakın olduklarının bir ölçüsü olarak yayma katsayısı (emissivity) kullanılmaktadır. 0 1 aralığında olan yayma katsayısı olan siyah cisim için = 1 değerindedir. Diğer bir önemli radyasyon özelliği de yüzeye gelen radyasyon enerjisinin yüzey tarafından ne kadar emildiğinin göstergesi olan emme katsayısıdır ve Kirchhoff Kanunu na göre çevresiyle termodinamik denge halinde bir yüzeyin belli sıcaklıkta ve belli (T) = (T) (1.2) dalga boyunda yaydığı ve yuttuğu ışınım enerjileri birbirine eşittir. Çevremizdeki bütün cisimler daimi olarak etrafına ışınım yayarlar (E) ve diğer cisimlerden ışınım alırlar (G). Cisim üzerine gelen bu ışınım enerjisinin bir kısmı cisim tarafından yutulur, bir kısmı geri yansıtılır ve eğer geriye kalıyorsa bir kısmı da karşıya geçirilir. (Şekil 10a) Cismin bu özelliklerine emme ( ), yansıtma ( ), geçirme ( ) katsayıları denir ve; (T, ) + (T, ) + (T, ) = 1 (1.3) şeklinde eşitliğe sahiptirler. (a) (b) Şekil 10. (a) Yarı saydam malzemedeki ışınım enerjisi Şekil 10. (b) Emici ortamdan geçen radyasyonun azalması Ampul camı ve lamba lensi gibi yarı saydam ortamlardan geçen termal radyasyonda ortam tarafından bir kısmının emilmesi neticesinde azalma olur (Şekil 10b). Bu azalma ise o ortamın özelliğine göre değişkenlik gösterir. Ortamdan geçen radyasyonun azalma miktarı kendi yoğunluğuna ve ortamda aldığı yola doğru orantılıdır. Bu durum Beer Kanunu olarak bilinmektedir ve; (1.4) şeklinde gösterilmektedir Orantının sabiti olan ortamın spektral emme katsayısıdır ve birimi 1/m dir. Eşitlik (1.4) gerekli aralıkta entegre edildikten sonra x = L de ortamdan çıkan radyasyonun x = 0 daki ortama giren radyasyona oranı şeklini alır ki bunu da yansımanın olmadığı kabulüyle spektral geçirgenlik olarak tanımlayabiliriz. (1.5) 12

13 BAYRAKTARLAR TASARIM A.Ş. Tanıtımı Ortam tarafından herhangi bir radyasyon emilmesi olmadığında = 1 olur ki bu da ortamdan geçen radyasyonun yoğunluğunda herhangi bir değişikliğin olmadığı anlamına gelir. Yansıtma özelliği olmayan ortamdan geçen radyasyon ya emilir ya da karşıya geçer yani + = 1 olur. Bu durumda spektral emme katsayısı; (1.6) olur ve Kirchhoff Kanunu na göre; şeklini alır. (1.7) Lambadaki ışınımla ısı transferi modellenirken ampul camı ve lens gibi yarı saydam malzemelerin spektral dalga boylarına göre nasıl bir geçirgenlik özelliği gösterdiğine dikkat edilmesi gerekmektedir. Örneğin basit bir cam görülebilir dalga boylarında şeffaf Şekil 11. Gözlük camının ve plastik poşetin görülebilir ve kızılötesi dalga boyundaki geçirgenlik özellikleri Şekil 12. Elektromanyetik dalga spektrumu özelliği gösterirken kızıl ötesi dalga boyunda opak özelliği gösterebilmektedir. (Şekil 11) Dolayısıyla bizim nümerik modellemede sadece görülebilir dalga boylarını değil ayrıca termal radyasyonun büyük bir kısmını oluşturan kızıl ötesi ve UV dalga boylarını da dikkate almamız gerekmektedir. (Şekil 12) Filamandan çıkan ışığın ciddi bir kısmı lamba arka yüzeyindeki reflektöre gitmektedir ve bu yüzeydeki optik tasarımla da ışık istenilen şekilde yansıtılmaya çalışılır. Reflektör yüzeyi çoğu zaman mükemmel yansıtma sağlaması için alüminyum kaplama yapılır. Alüminyum kaplama ışığı çok iyi yansıtmasının yanı sıra üzerine gelen diğer dalga boylarındaki fotonları da lense doğru yansıtmaktadır ve bir kısmını da yutmaktadır. Yine benzer şekilde lambanın termal analizinde daha hassas sonuç elde etmek için ampul filamanından yayılan ışınım enerjisine direkt maruz kalan reflektör gibi opak yüzeylerin dalga boyuna göre yayma katsayıları ( λ ) dikkate alınmaktadır. Termal analizde sınır şartları belirmenin yanı sıra lamba geometrisine ve analiz hassasiyetiyle çözümleme süresine bağlı olarak optimum aralık tespit edilerek ürün datası sonlu elemanlara ayrılmaktadır. (Şekil 13) Ürünler müşterinin belirlediği test- Şekil 13. Lamba ve sonlu elemanlara ayrılmış 3 boyutlu katı modeli Şekil 14. Lamba içerisindeki hava akışı leri sorunsuz bir şekilde bitirmek zorundadır ve termal analiz için de lambaya uygulanacak olan sıcaklık testinin 13

14 sınır şartları kullanılmaktadır. Termal BAYRAKTARLAR TASARIM A.Ş. Tanıtımı Şekil 17b. Analiz sonucu ve termal kamera ölçümü Şekil 15. Lamba gövdesi sıcaklık dağılımı analiz sonucunda lamba üzerindeki sıcaklık dağılımı ve hava akışları tespit edilir. (Şekil 14, 15, 16) Elde edilen sıcaklık değerlerine göre kullanılacak plastik hammaddesine karar verilir. Ayrıca tasarımında gerekirse optimizasyona gidilir. Örneği aşırı odaklanmadan dolayı lens üzerinde sıcaklık yoğunlaşması oluşmuşsa, reflektör yüzeyindeki optik tasarım optimize edilerek lens üzerinde belirli bir noktaya yoğunlaşan fotonlar daha geniş bir alana yönlendirilir. Tasarımı sonunda termal analizler neticesinde sıcaklık açısından optimize Şekil 16. Lamba lens sıcaklık dağılımı edilen ürün gerçek kalıplardan basılarak üretildiği zaman öngörülen testlere tabi tutulur. Sıcaklık açısından da Şekil 17a. Analiz sonucu ve termal kamera ölçümü gerçek ürün üzerinden ölçümler yapılarak termal analiz sonuçlarıyla kıyaslanırlar. (Şekil 17a-b) Bu kıyaslama neticesinde analiz ile gerçek sonuçlar arasındaki sapma tespit edilir ve bunların nedenleri araştırılır. Böylece termal analiz hassasiyetinin artırılması için çalışmalara iyi bir girdi elde edilmiş olunur. Artan müşteri beklentileri (stil, fiyat, fonksiyonellik), değişen ışık kaynağı teknolojileri (Halojen-Xenon ampuller, LED, OLED) ve gelişen malzeme üretim teknikleri otomotiv aydınlatma ürünleri trendine yön vermektedir. Yeni trendlerin gerçekleştirilebilmesi için termal analiz konusundaki çalışmalarımız yoğun olarak sürmektedir. (*) Ar-Ge Müdürü (**) CAE Mühendisi İletişim Bilgileri : İstanbul Teknik Üniversitesi Ayazağa Yerleşkesi, Motorlar ve Taşıtlar Laboratuarı, OTAM A.Ş Maslak / İstanbul Tel: Eposta: Faks: Web: 14

Hava Süspansiyon Körükleri ve AR-GE

Hava Süspansiyon Körükleri ve AR-GE Hava Süspansiyon Körükleri ve AR-GE Ender AKAR / AR-GE Takım Lideri IAA Country Focus 4. IAA-Turkey Day 2012 Aktaş Hava Süspansiyon Sistemleri Aktaş 1938 yılından beri kauçuk sektöründe faaliyet gösteren,

Detaylı

Ön ve Arka Şasi Tasarımı Proje Süreçleri ve İş Planı. Internet: www.novosim.com Tel: 0 216 345 2092 Faks: 0 216 345 2094 1

Ön ve Arka Şasi Tasarımı Proje Süreçleri ve İş Planı. Internet: www.novosim.com Tel: 0 216 345 2092 Faks: 0 216 345 2094 1 Ön ve Arka Şasi Tasarımı Proje Süreçleri ve İş Planı Internet: www.novosim.com Tel: 0 216 345 2092 Faks: 0 216 345 2094 1 Tasarım ve Geliştirme Süreci Teknik problemlerin çözümü Üretim araçlarının kalite

Detaylı

Novosim Firma Tanıtımı

Novosim Firma Tanıtımı Novosim Firma Tanıtımı Mekanik Tasarım ve İmalat 1 Ekip 1 2 3 Ekibimiz çeşitli sektörlerde uzun yıllar deneyimi olan kişilerden oluşmaktadır Ürün geliştirmenin tüm süreçlerinde bilfiil tecrübe sahibidir

Detaylı

Novomec Mühendisik Hizmetleri Şirket Tanıtımı. www.novomec.com info@novomec.com Tel: 0 216 7061324 Fax: 0 216 7061284

Novomec Mühendisik Hizmetleri Şirket Tanıtımı. www.novomec.com info@novomec.com Tel: 0 216 7061324 Fax: 0 216 7061284 1 Novomec Mühendisik Hizmetleri Şirket Tanıtımı 2 Genel Bilgiler Novomec Mühendislik in ofisi İstanbul dadır. Otomotiv ve Savunma ana ve yan sanayii firmaları ile mühendislik projeleri yapılmaktadır. Alanlarının

Detaylı

Ürün Geliştirme. Oğuz ALTAY Satış Direktörü

Ürün Geliştirme. Oğuz ALTAY Satış Direktörü Ürün Geliştirme Oğuz ALTAY Satış Direktörü 3 Boyutlu Teknolojiler Mühendislik ve Simülasyon 20 Yılı aşkın tecrübe Yurtiçi ve yurtdışında 4 ofis Teknoloji uygulama merkezleri 50 nin üzerinde Personel ISO

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI BİRİNCİ YIL BİRİNCİ YARIYIL ADI KREDİSİ* MKM-5501 UZMANLIK ALAN DERSİ Z 8 0 8 0 9 MKM-5601 TEZ HAZIRLIK ÇALIŞMASI Z 0 1 1 0 1 20 1 21 12 30 İKİNCİ YARIYIL ADI KREDİSİ* MKM-5502 UZMANLIK

Detaylı

GİTES OTOMOTİV EYLEM PLANI

GİTES OTOMOTİV EYLEM PLANI GİTES OTOMOTİV EYLEM PLANI HEDEF -1 1.1 1.2 MOTOR VE AKTARMA ORGANLARINDA YURT İÇİ ÜRETİM VE KATMA DEĞERİN ARTIRILMASI Otomotiv ana sanayinin motor ve aktarma organları yatırımlarının ülkemize çekilmesine

Detaylı

Araştırma Geliştirme Ltd. Şti. - Firma Tanıtım Sunumu -

Araştırma Geliştirme Ltd. Şti. - Firma Tanıtım Sunumu - Araştırma Geliştirme Ltd. Şti. - Firma Tanıtım Sunumu - Şubat 2013 Hakkımızda Firma Profili Ekip Faaliyet Alanları Firma Profili Hakkımızda Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı nın 2012 Teknogirişim Sermaye

Detaylı

MİLLİ TREN ve TÜBİTAK. Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi

MİLLİ TREN ve TÜBİTAK. Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi MİLLİ TREN ve TÜBİTAK Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi İçerik Günümüzde Kullanılan Modern Trenler. Milli Tren için Milli ArGe. YHT alt bileşenleri ve maliyet yüzdeleri. TÜBİTAK Enstitüleri

Detaylı

OTAM AYLIK BÜLTEN. İÇİNDEKİLER Önsöz 1 Haber 1 MARTUR Ar-Ge Merkezi Tanıtımı 2. Önsöz. Haber:

OTAM AYLIK BÜLTEN. İÇİNDEKİLER Önsöz 1 Haber 1 MARTUR Ar-Ge Merkezi Tanıtımı 2. Önsöz. Haber: SAYI 23 HAZİRAN 2011 OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ ARAŞTIRMA GELİŞTİRME MERKEZİ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ TAŞIT ARAÇLARI YAN SANAYİCİLERİ DERNEĞİ OTOMOTİV ENDÜSTRİSİ İHRACATÇILAR BİRLİĞİ

Detaylı

Hüseyin DURMAZ Yönetim Kurulu Başkanı

Hüseyin DURMAZ Yönetim Kurulu Başkanı Durmazlar Makina Durmazlar Headquarter /Bursa-Turkey Hüseyin DURMAZ Yönetim Kurulu Başkanı Video_2005 20. BTYK Toplantısı 15 Aralık 2009, Ankara Şirket Profili BURSA Ataevler Fabrikası BURSA Başköy Fabrikası

Detaylı

OTOMOTİV ENDÜSTRİSİNİN MALZEME VE METALURJİ MÜHENDİSLERİNDEN BEKLENTİLERİ

OTOMOTİV ENDÜSTRİSİNİN MALZEME VE METALURJİ MÜHENDİSLERİNDEN BEKLENTİLERİ OTOMOTİV ENDÜSTRİSİNİN MALZEME VE METALURJİ MÜHENDİSLERİNDEN BEKLENTİLERİ Hazırlayan: Volkan ÇABUK OYAK RENAULT Malzeme Laboratuvarı Sorumlusu CONFIDENTIEL C EĞİTİMİN AMACI Malzeme mühendisi otomotiv endüstrisinde;

Detaylı

data M Roll Form Teknoloji partneriniz

data M Roll Form Teknoloji partneriniz data M Roll Form Teknoloji partneriniz YAZILIM BÖLÜMÜ COPRA RF ve COPRA FEA RF: Uzun yıllar boyu diğer CAD yazılımlarını kullanan bir metal şekillendirme firması neden COPRA RF ve COPRA FEA RF kullanmaya

Detaylı

Otomotiv Gürültü ve Titreşim (NVH) Uygulamaları. Internet: www.novosim.com E-mail: info@novosim.com Tel: 0 216 345 2092 Faks: 0 216 345 2094

Otomotiv Gürültü ve Titreşim (NVH) Uygulamaları. Internet: www.novosim.com E-mail: info@novosim.com Tel: 0 216 345 2092 Faks: 0 216 345 2094 Otomotiv Gürültü ve Titreşim (NVH) Uygulamaları 1 Ekip 1 2 3 Ekibimiz otomotiv sektöründe farklı firmalarda çalışmış kişilerden oluşmaktadır Ürün geliştirmenin tüm süreçlerinde bilfiil tecrübe sahibidir

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI. Prof. Dr. Erdem KOÇ. Doç. Dr. Hakan ÖZCAN

MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI. Prof. Dr. Erdem KOÇ. Doç. Dr. Hakan ÖZCAN MAK 401 MAKİNA PROJE DERSİ KONULARI Not: Ders konuları seçilirken aşağıda belirtilen formun doldurulup bölüm sekreterliğine verilmesi gerekmektedir. Prof. Dr. Erdem KOÇ Konu Rüzgar Türbinlerinde Kanat

Detaylı

roketsan SAVUNMA SANAYİİNDE FİZİK MÜHENDİSLİĞİ VE EĞİTİMİNDEN BEKLENTİLER Roketsan Roket Sanayii ve Ticaret A.Ş.

roketsan SAVUNMA SANAYİİNDE FİZİK MÜHENDİSLİĞİ VE EĞİTİMİNDEN BEKLENTİLER Roketsan Roket Sanayii ve Ticaret A.Ş. Roketsan Roket Sanayii ve Ticaret A.Ş. SAVUNMA SANAYİİNDE FİZİK MÜHENDİSLİĞİ VE EĞİTİMİNDEN BEKLENTİLER Dr. YAVUZ AKA ROKETSAN A.Ş. 23 EKİM 2015 Kuruluş 1988 1995 2000 ROKETSAN, roket ve füze programlarına

Detaylı

Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız?

Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız? Lisansüstü Eğitiminizi Neden Endüstri Mühendisliği Bölümünde Yapmalısınız? Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü, 1990 yılında kurulmuş ve ilk mezunlarını 1994

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Deney Laboratuvarı Adresi : Organize Sanayi Bölgesi 10. Cadde No: 4 Melikgazi 38070 KAYSERİ / TÜRKİYE Tel : 90 352 321 11 06 Faks : 90 352 321 15 69 E-Posta : kayserilab@tse.org.tr

Detaylı

Yenilikçi Akıllı ve Haberleşen Araç Teknolojileri Geliştirme ve Kümelenme Merkezi Çalıştayı. Prof.Dr. Orhan Alankuş Okan Üniversitesi

Yenilikçi Akıllı ve Haberleşen Araç Teknolojileri Geliştirme ve Kümelenme Merkezi Çalıştayı. Prof.Dr. Orhan Alankuş Okan Üniversitesi Yenilikçi Akıllı ve Haberleşen Araç Teknolojileri Geliştirme ve Kümelenme Merkezi Çalıştayı Prof.Dr. Orhan Alankuş Okan Üniversitesi 25.05.2016 Okan Üniversitesi nin Vizyonu Vizyon: Toplumun ve iş yaşamının

Detaylı

Hakkımızda. Yönetim Sistemi Lojistik. Yönetim Sistemi IAS ERP» Sertifikalarımız ISO 9001-2008» AQAP 2110»

Hakkımızda. Yönetim Sistemi Lojistik. Yönetim Sistemi IAS ERP» Sertifikalarımız ISO 9001-2008» AQAP 2110» 2 3 Hakkımızda 3E Elektro Optik Sistemler, 3E EOS, savunma sanayinde belirlediği hedefler doğrultusunda, ülkemizin ihtiyaç duyduğu yurtdışı kaynaklı ana ürün ve alt malzemeleri yurt içinde üretmek ve geliştirmek

Detaylı

HACETTEPE RACING HACETTEPE ÜNIVERSİTESİ FORMULA SAE/ FORMULA STUDENT TAKIMI TANITIM DOSYASI

HACETTEPE RACING HACETTEPE ÜNIVERSİTESİ FORMULA SAE/ FORMULA STUDENT TAKIMI TANITIM DOSYASI HACETTEPE RACING HACETTEPE ÜNIVERSİTESİ FORMULA SAE/ FORMULA STUDENT TAKIMI TANITIM DOSYASI Formula SAE Formula SAE, Uluslararası Otomotiv Mühendisleri Derneği (Society of Automotive Engineers) tarafından

Detaylı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Enerji verimliliği / Sanayide enerji verimliliği Türkiye de enerji yoğunluğu Enerji tüketim verileri Türkiye de enerji verimliliği projeleri

Detaylı

ANKARA PROFESYONEL MAKİNA KALIP PLASTİK YAPI EĞİTİM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

ANKARA PROFESYONEL MAKİNA KALIP PLASTİK YAPI EĞİTİM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ANKARA PROFESYONEL MAKİNA KALIP PLASTİK YAPI EĞİTİM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ANKARA PROFESYONEL MAKİNA KALIP PLASTİK YAPI EĞİTİM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ HAKKIMIZDA ANKARA PROFESYONEL

Detaylı

A HOŞGELDİNİZ. Türkiye nin önde gelen Egzoz sistemleri üreticilerinden biridir

A HOŞGELDİNİZ. Türkiye nin önde gelen Egzoz sistemleri üreticilerinden biridir A HOŞGELDİNİZ Türkiye nin önde gelen Egzoz sistemleri üreticilerinden biridir Egsan Egzoz Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Otomotiv sektörünün talebi olan egzoz sistemleri üretimini yapmak için 1989 da kuruldu.

Detaylı

AKRO ArGe Ltd. Can Özcan GOSB Teknopark. 2010 Autodesk

AKRO ArGe Ltd. Can Özcan GOSB Teknopark. 2010 Autodesk AKRO ArGe Ltd. Can Özcan GOSB Teknopark 2010 Autodesk AKRO Mühendislik Hiz. Ar.Ge. Tic. Ltd. Mühendislik Simülasyonları için yazılım geliştirme ve hizmet sunmaktadır 2010 Ağustos ayından beri faliyettedir

Detaylı

Mühendislik hizmetlerimizi taleplerinize özel olarak geniş bir yelpazede sizlere sunmaktayız:

Mühendislik hizmetlerimizi taleplerinize özel olarak geniş bir yelpazede sizlere sunmaktayız: Novosim, bünyesindeki uzmanlık alanlarında denizcilik sektöründe özellikle yat ve mega yat sınıfındaki ürünlere mühendislik proje ve danışmanlık hizmeti vermektedir. Oldukça tecrübeli ve konusunda uzman

Detaylı

KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ

KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ Ekim 2013 KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ Ekim 2013 E-mail:cluster@konyacluster.com Konya Kümelenme Merkezi Konya da kümelenme faaliyetleri 2006-2007 yılında Konya

Detaylı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇEVRECİ ŞEHİRLERE DOĞRU Kadir DEMİRBOLAT İklim Değişikliği Dairesi Başkanı 7 Temmuz 2012, Gaziantep Çevreci Şehircilik; Yaşam kalitesi yüksek, Çevreye duyarlı, Tarihi ve kültürel

Detaylı

%RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU

%RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU %RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU Çoğu sürücü için yakıt tasarrufu en önemli konudur Daha düşük yakıt tüketimi, depo başına daha çok kilometre ve daha düşük CO2 emisyonları anlamına gelir.

Detaylı

YENİ BERLINGO PANELVAN X 1.6 HDi 75 HP

YENİ BERLINGO PANELVAN X 1.6 HDi 75 HP YENİ BERLINGO PANELVAN X 1.6 HDi 75 HP TEKNİK ÖZELLİKLER Silindir hacmi (cc) 1560 Maksimum güç (Hp.din/dev. dak.) 75 / 4000 Maksimum tork (Nm/dev. dak.) 185 / 1500 Maksimum hız (km/s) 162 0-100 km/s hızlanma

Detaylı

YEKTAMAK Makine ve Mühendislik; YEKTAMAK müşterilerinin ihtiyaçlarının belirlenmesinden projenin teslim edilmesine kadar olan süreçte;

YEKTAMAK Makine ve Mühendislik; YEKTAMAK müşterilerinin ihtiyaçlarının belirlenmesinden projenin teslim edilmesine kadar olan süreçte; 1 HAKKIMIZDA YEKTAMAK Makine ve Mühendislik; 2013 yılında akademik geçmişe sahip ortaklar tarafından kurulmuş bir firmadır. Yeni kurulmuş olmasına rağmen 35 yıla varan tecrübeye sahip personellerinden

Detaylı

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca Yürütülen Ar-Ge Destek Programları. MURAT YILDIZ Kurumsal Ar-Ge Destekleri Şube Müdürü

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca Yürütülen Ar-Ge Destek Programları. MURAT YILDIZ Kurumsal Ar-Ge Destekleri Şube Müdürü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca Yürütülen Ar-Ge Destek Programları MURAT YILDIZ Kurumsal Ar-Ge Destekleri Şube Müdürü Vizyonumuz Ülkemizin bilim, teknoloji, Ar-Ge ve yenilikçilik hedefleri doğrultusunda

Detaylı

www.biggsea.com PROJE YAZMAK BiGG SEA

www.biggsea.com PROJE YAZMAK BiGG SEA www.biggsea.com PROJE YAZMAK BiGG SEA Proje yazmanın 3 kuralı: TÜBİTAK AR-GE PROJE YAZIMI Olduğu gibi değil, olması gerektiği gibi yazmak Ürün değil süreç bazlı kurgulamak Aynı şeyleri değişik yerlerde

Detaylı

DS5 1.6 e-hdi 115HP BMP6 DSport

DS5 1.6 e-hdi 115HP BMP6 DSport Yakıt tüketim değerleri, ideal şartlarda ölçülmüş minimum tüketim değerleridir. Kullanım koşulları ve çevresel şartlara göre farklılık gösterebilir. DS5 1.6 e-hdi 115HP BMP6 DSport TEKNİK ÖZELLİKLER Silindir

Detaylı

TASARIM SÜRECİNDE ANA SANAYİ İŞBİRLİĞİ

TASARIM SÜRECİNDE ANA SANAYİ İŞBİRLİĞİ TASARIM SÜRECİNDE ANA SANAYİ İŞBİRLİĞİ We put your idea into Reality Misyonumuz, Fikirlerinizi Gerçeğe Dönüştürmektir ÖMER BURHANOĞLU CEO MURAHHAS AZA 22/Ekim/2004 Farplas Grup PLASTİK VE AYDINLATMA TEKNOLOJİLERİ

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı. Hatice Şafak BOZKIR İG Uzmanı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI. İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı. Hatice Şafak BOZKIR İG Uzmanı T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı Hatice Şafak BOZKIR İG Uzmanı ? UR-GE Tebliği nin Çıkış Noktası UR-GE Tebliği nin Vizyonu ve Yapıtaşları UR-GE

Detaylı

(Computer Integrated Manufacturing)

(Computer Integrated Manufacturing) 1 (Computer Integrated Manufacturing) 2 1 Bilgisayarlı Sayısal Kontrol; ekipman mekanizmaların hareketlerinin doğru ve hassas biçimde gerçekleştirilmesinde bilgisayarların kullanılması, programlama ile

Detaylı

Güneşten Elektrik Üretimi

Güneşten Elektrik Üretimi Güneşten Elektrik Üretimi Lisanssız Uygulamalar enerji sistemleri Elektrik fiyatları neden artmakta ve artmaya devam edecek? Türkiye ürettiği elektriğin %50 sinden fazlasını doğalgaz termik santralleri

Detaylı

YATIRIMCI SUNUMU. Şubat 2011

YATIRIMCI SUNUMU. Şubat 2011 YATIRIMCI SUNUMU Şubat 2011 İçerik Ford Otosan Türk Otomotiv Sektörü Rekabet Avantajları Faaliyet Sonuçları İMKB Performansı 2 Yatırımcı Sunumu Şubat 2011 FORD OTOSAN Şirket Tanıtımı Fabrikalar Yedek Parça

Detaylı

Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. 2014 YILINDA GERÇEKLEŞEN VE 2015 YILINDA AYNI KOŞULLARDA GERÇEKLEŞECEK İLİŞKİLİ TARAF İŞLEMLERİNE İLİŞKİN RAPOR

Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. 2014 YILINDA GERÇEKLEŞEN VE 2015 YILINDA AYNI KOŞULLARDA GERÇEKLEŞECEK İLİŞKİLİ TARAF İŞLEMLERİNE İLİŞKİN RAPOR Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. 2014 YILINDA GERÇEKLEŞEN VE 2015 YILINDA AYNI KOŞULLARDA GERÇEKLEŞECEK İLİŞKİLİ TARAF İŞLEMLERİNE İLİŞKİN RAPOR Genel Bilgiler Bu rapor 2014 yılında yürürlükte olan Sermaye

Detaylı

T.C NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERS PLANI 2+0+0 2 2 3+1+0 3,5 6 2+0+0 2 4 2+0+0 2 2

T.C NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK ve MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERS PLANI 2+0+0 2 2 3+1+0 3,5 6 2+0+0 2 4 2+0+0 2 2 1. YARIYIL 0010090001 0010090002 0010090003 ADI T+U+L KREDİ Makine Mühendisliğine Giriş Bilgisayar Destekli Teknik Resim 1 Temel Bilgi Teknolojisi 3+1+0 3,5 6 2+0+0 2 4 0010090004 İngilizce 1 0010090005

Detaylı

SANAL ÖLÇME UYGULAMASI

SANAL ÖLÇME UYGULAMASI TMMOB Makina Mühendisleri Odası 11. Otomotiv Sempozyumu 8-9 Mayıs 2009 SANAL ÖLÇME UYGULAMASI Özet Uygulamanın temel amacı Otomotiv sac kalıpçılığında, kalıptan elde edilen parçanın kalite seviyesinin

Detaylı

FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERS PLANI 1. YARIYIL:

FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DERS PLANI 1. YARIYIL: 1. YARIYIL: ALINABİLMESİ İÇİN ADI T+U+L KREDİ 0010090001 Makine Mühendisliğine Giriş 2+0+0 2 2 0010090002 Bilgisayar Destekli Teknik Resim 1 3+1+0 3,5 6 0010090003 Temel Bilgi Teknolojisi 2+0+0 2 4 0010090004

Detaylı

BAŞVURU FORMU ÖRNEK DÖKÜMAN

BAŞVURU FORMU ÖRNEK DÖKÜMAN BAŞVURU FORMU ÖRNEK DÖKÜMAN YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGESİ TEKNOPARK A.Ş YTÜ TEKNOPARK BİLGİ FORMU Bu formu, YTÜ- TEKNOPARK bünyesinde oluşturmayı düşündüğünüz birim için doldurunuz.

Detaylı

T. C. KAMU İHALE KURUMU

T. C. KAMU İHALE KURUMU T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ BT Strateji Yönetimi BT Hizmet Yönetim Politikası Sürüm No: 6.0 Yayın Tarihi: 26.02.2015 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu Tüm hakları

Detaylı

DS3 1.6 e-hdi 92 HP DStyle M/T STT

DS3 1.6 e-hdi 92 HP DStyle M/T STT S3 1.6 e-hi 92 HP Style M/T STT TEKNİK ÖZELLİKLER Silindir hacmi (cc) 1560 Maksimum güç (Hp.din/dev.dak.) 92 / 4000 Maksimum tork (Nm/dev.dak.) 230 / 1750 Uzunluk - Genişlik (mm) 3948-1715 Yükseklik -

Detaylı

Vizyonumuz Ülkemizin, çevre ve iş güvenliği alanlarında ulusal ve uluslararası rekabet gücünü artıracak çalışmalarda öncü olmaktır.

Vizyonumuz Ülkemizin, çevre ve iş güvenliği alanlarında ulusal ve uluslararası rekabet gücünü artıracak çalışmalarda öncü olmaktır. Kariyer Mühendislik 2011 yılında gelişen çevre ve iş güvenliği mevzuatlarının Türkiye de uygulanmasını hedef alarak kurulmuştur. Şirket çalışanlarının ve kurucusunun yıllar içerisinde elde etmiş olduğu

Detaylı

RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ RÜZGAR YÜKÜNÜN BİR TİCARİ ARAÇ SERVİS KAPISINA OLAN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Melih Tuğrul, Serkan Er Hexagon Studio Araç Mühendisliği Bölümü OTEKON 2010 5. Otomotiv Teknolojileri Kongresi 07 08 Haziran

Detaylı

YENİ C-ELYSÉE 1.2 VTi 72 HP ATTRACTION M/T

YENİ C-ELYSÉE 1.2 VTi 72 HP ATTRACTION M/T YENİ C-ELYSÉE 1.2 VTi 72 HP ATTRACTION M/T TEKNİK ÖZELLİKLER Silindir hacmi (cc) 1199 Maksimum güç (Hp.din/dev.dak) 72/5500 Maksimum tork (Nm/dev.dak) 110/3000 Uzunluk - Genişlik (mm) 4427-1748 Yükseklik

Detaylı

YENİ C-ELYSÉE 1.2 VTi 72 HP ATTRACTION M/T

YENİ C-ELYSÉE 1.2 VTi 72 HP ATTRACTION M/T YENİ C-ELYSÉE 1.2 VTi 72 HP ATTRACTION M/T TEKNİK ÖZELLİKLER Silindir hacmi (cc) 1199 Maksimum güç (Hp.din/dev.dak) 72/5500 Maksimum tork (Nm/dev.dak) 110/3000 Uzunluk - Genişlik (mm) 4427-1748 Yükseklik

Detaylı

Simülasyon Analiz Test

Simülasyon Analiz Test Simülasyon Analiz Test www.rmcmuhendislik.com Hakkımızda Firmamız 1994 yılında mühendislik hizmeti vermek ve kendi tasarımı mühendislik ürünlerini satmak amacıyla kurulmuştur. Birçok başarılı ürün ve projeye

Detaylı

2003: Cummins Engine (ABD) - Öncelikli Analiz Tedarikçisi olarak seçildi. 2005: MİLGEM in ileri analizler proje alt yüklenicisi oldu

2003: Cummins Engine (ABD) - Öncelikli Analiz Tedarikçisi olarak seçildi. 2005: MİLGEM in ileri analizler proje alt yüklenicisi oldu Toplam çalışan: 103 87+ Mühendis (%10 doktora, %60 yüksek lisans) 2014 Cirosu: 24 Milyon TL, %100 yerli sermaye 1990: Dr. Tarık Öğüt tarafından kuruldu 2003: Cummins Engine (ABD) - Öncelikli Analiz Tedarikçisi

Detaylı

DIRECT LIQUIMAX (DLM) OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ

DIRECT LIQUIMAX (DLM) OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ DIRECT LIQUIMAX (DLM) OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ Prins Otogaz Dönüşüm Kiti ile Üstün Performans Yüksek Sürüş Keyfi Kıymet bilenlerin otogaz dönüşüm kiti, Prins! Kıymet Bilenlerin Otogaz Dönüşüm Kiti, Prins! Dünyada

Detaylı

1960 lardan... 1966: İlk Türk yapımı otomobil; Anadol

1960 lardan... 1966: İlk Türk yapımı otomobil; Anadol 1960 lardan... 1966: İlk Türk yapımı otomobil; Anadol 1966 yılında, Koç Topluluğu, ilk Türk yapımı otomobil Anadol u Otosan A.Ş. fabrikalarında üretti. Büyük bir coşkuyla karşılanan ve üretildiği yıllar

Detaylı

MAK 101 Makine Mühendisliğine Giriş. Mühendislik Branşları Örnekleri. Mühendislik. Makine Mühendislerinin İşleri Arasında:

MAK 101 Makine Mühendisliğine Giriş. Mühendislik Branşları Örnekleri. Mühendislik. Makine Mühendislerinin İşleri Arasında: MAK 101 Makine Mühendisliğine Giriş Makine Mühendisliği Konuları Temel Ve Mühendislik Yaklaşımı Mühendislik Engineering(ingenerare) : Yaratmak Mühendislik: Temel Bilimleri kullanarak; yapılar, aletler

Detaylı

BOZDAĞ ENDÜSTRİYEL ÜRÜNLER VE DIŞ TİCARET LTD. ŞTİ.

BOZDAĞ ENDÜSTRİYEL ÜRÜNLER VE DIŞ TİCARET LTD. ŞTİ. Firma Tanıtımı BOZDAĞ ENDÜSTRİYEL ÜRÜNLER VE DIŞ TİCARET LTD. ŞTİ. Adres: Telefon: 0232 479 58 10 Faks: 0232 479 25 85 E-Posta: info@bozdagendustri.com Otomotiv sektöründeki güçlü tedarikçiniz. Bozdağ

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 3: Güneş Enerjisi Güneşin Yapısı Güneş Işınımı Güneş Spektrumu Toplam Güneş Işınımı Güneş Işınımının Ölçülmesi Dr. Osman Turan Makine ve İmalat Mühendisliği Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

37. OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISI 11 MART 2015

37. OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISI 11 MART 2015 37. OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISI 11 MART 2015 PAYDAŞLARLA İLİŞKİLER RESMİ KURUMLARLA İLİŞKİLER Kamu, Üniversite ve Sanayi İşbirliği Çalıştayı Ar-Ge Merkezleri Performans Değerlendirmesi ve Teknoloji

Detaylı

VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ

VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ Prins Otogaz Dönüşüm Kiti ile Üstün Performans Yüksek Sürüş Keyfi Kıymet bilenlerin otogaz dönüşüm kiti, Prins! Kıymet Bilenlerin Otogaz Dönüşüm Kiti, Prins! Dünyada sıralı

Detaylı

KARSAN CONCEPT V1 Erişilebilir Akıllı Ulaşım Çözümleri

KARSAN CONCEPT V1 Erişilebilir Akıllı Ulaşım Çözümleri KARSAN CONCEPT V1 Erişilebilir Akıllı Ulaşım Çözümleri KARSAN CONCEPT V1 Erişilebilir Akıllı Ulaşım Çözümleri ULAŞIM TRENDLERİ Çevre Dostu Kolay Ulaşım Rahat Seyehat Düşük Karbon Emisyonu Yüksek Menzil

Detaylı

Tablo 5.1. Sekiz Yarıyıllık Lisans Eğitim-Öğretim Planı

Tablo 5.1. Sekiz Yarıyıllık Lisans Eğitim-Öğretim Planı Tablo 5.1. Sekiz Yarıyıllık Lisans Eğitim-Öğretim Planı HİTİT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 8 YARIYILLIK LİSANS EĞİTİM-ÖĞRETİM PROGRAMI BİRİNCİ YIL BİRİNCİ YARIYIL Ders

Detaylı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Kişisel Koruyucu Donanımların Piyasa

Detaylı

Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar

Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar Esen Bulca, Trakya Cam Pazarlama Müdürü Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar Şişecam Grubu bünyesinde düzcam üretim ve pazarlama faaliyetleri,

Detaylı

Sanayi Üniversite Đşbirliği Süreçlerinde Ekosistem Yönetimi Sanayi Üniversite Đşbirliği Faaliyetleri

Sanayi Üniversite Đşbirliği Süreçlerinde Ekosistem Yönetimi Sanayi Üniversite Đşbirliği Faaliyetleri ÜNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ MERKEZLERİ PLATFORMU ÜSİMP 5. ULUSAL KONGRESİ SABANCI ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL 21-2222 HAZİRAN 2012 ÜNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ SÜREÇLERİNDE EKOSİSTEM YÖNETİMİNİN ROLÜ METE MELEKSOY

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE Süfyan EMİROĞLU Genel Müdür Sanayi Genel Müdürlüğü İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Açılış Toplantısı, İstanbul 11 Nisan 2013 AR-GE ve İNOVASYON YENİ VEYA İYİLEŞTİRİLMİŞ

Detaylı

İkinci El Araç Ekspertizi

İkinci El Araç Ekspertizi Sayfa: 1 / 6 İkinci El Araç Ekspertizi 34-LB1551 Eksper / imza TÜV SÜD Bağımsız Araç Ekspertizleri Sayfa: 2 / 6 NM432300006632378 Araç Bilgileri Araç Sahibi Plaka Üretici Model Şase Numarası İlk Tescil

Detaylı

İkinci El Araç Ekspertizi

İkinci El Araç Ekspertizi Sayfa: 1 / 6 İkinci El Araç Ekspertizi 34-VL7317 Eksper / imza TÜV SÜD ağımsız Araç Ekspertizleri Sayfa: 2 / 6 VF1LZL0E49404872 Araç ilgileri Araç Sahibi Plaka Üretici Model Şase Numarası İlk Tescil Tarihi

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Bilgisayar Destekli Tasarım MK-324 3/Bahar (1+2+0) 2 4

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Bilgisayar Destekli Tasarım MK-324 3/Bahar (1+2+0) 2 4 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS Bilgisayar Destekli Tasarım MK-324 3/Bahar (1+2+0) 2 4 Dersin Dili : Türkçe Dersin

Detaylı

NEMO COMBI X 1.3 HDi 75 HP

NEMO COMBI X 1.3 HDi 75 HP NEMO COMBI X 1.3 HDi 75 HP TEKNİK ÖZELLİKLER Silindir hacmi (cc) 1248 Maksimum güç (Hp.din/dev.dak.) 75 / 4000 Maksimum tork (Nm/dev.dak.) 190 / 1750 Vites kutusu 5 ileri düz vites Uzunluk - Genişlik (mm)

Detaylı

Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü. Mayıs 2008, Gebze

Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü. Mayıs 2008, Gebze Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü Mayıs 2008, Gebze Organizasyon Başbakanlık TÜBİTAK Ar-Ge Elektronik ve Kriptoloji Marmara Araştırma Merkezi Metroloji Savunma Sanayi Uzay Teknolojileri

Detaylı

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara SUNUM İÇERİĞİ 1. İstanbul Sanayi Odası nın Sanayi Üniversite İşbirliğine Bakışı ve Bu Kapsamdaki Rolü 2. Sanayi- Üniversite

Detaylı

TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları. Sanayi Bilgi Notu

TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları. Sanayi Bilgi Notu TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları Sanayi Bilgi Notu 1 BÖLÜM 1 Sektörel Yapı ve Önde Gelen Sektörler i. TR41 Bölgesi Sanayi Genel Görünümü Tablo 3.1 İşletme Büyüklükleri (%)

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları. 30.05.2013 Merinos AKKM

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları. 30.05.2013 Merinos AKKM 214-223 BÖLGE PLANI SÜRECİ Sanayi İhtisas Komisyonu Çalışmaları 3.5.213 Merinos AKKM Küreselleşme Küresel ekonominin bütünleşmesi Eşitsiz büyüme Ekonomik krizler Kaynak kısıtları ve yeni kriz alanları

Detaylı

İkinci El Araç Ekspertizi

İkinci El Araç Ekspertizi Sayfa: 1 / 6 İkinci El Araç Ekspertizi 34-T7257 Eksper / imza TÜV SÜD ağımsız Araç Ekspertizleri Sayfa: 2 / 6 WVWZZZ3CZE759431 Araç ilgileri Araç Sahibi Plaka Üretici Model Şase Numarası İlk Tescil Tarihi

Detaylı

YENİ C3 1.4 HDi 70HP COLLECTION EURO 5

YENİ C3 1.4 HDi 70HP COLLECTION EURO 5 YENİ C3 1.4 HDi 70HP COLLECTION EURO 5 TEKNİK ÖZELLİKLER Silindir hacmi (cc) 1398 Maksimum güç (Hp.din/dev.dak) 70 / 4000 Maksimum tork (Nm/dev.dak) 160 / 2000 Uzunluk - Genişlik (mm) 3941-1728 Yükseklik

Detaylı

SIMPLY CLEVER. ŠkodaFabia RS. Fabia RS

SIMPLY CLEVER. ŠkodaFabia RS. Fabia RS SIMPLY CLEVER ŠkodaFabia RS Fabia RS Fabia RS, güvenli viraj geçişlerine imkan tanıyan döner modüllü halojen projektör farlara sahiptir. RS logolu ön ızgara dostça bir görünüm verirken, sağlam ön tamponu

Detaylı

Etkin Proje Ar-Ge projelerinin yönetimi ve finansmanı konularında uçtan uca kaliteli hizmet prensibi hizmet veren danışmanlık firmasıdır

Etkin Proje Ar-Ge projelerinin yönetimi ve finansmanı konularında uçtan uca kaliteli hizmet prensibi hizmet veren danışmanlık firmasıdır AR- GE DESTEKLERİ Etkin Proje Ar-Ge projelerinin yönetimi ve finansmanı konularında uçtan uca kaliteli hizmet prensibi hizmet veren danışmanlık firmasıdır 1 2 3 1 Merkez İstanbul 2 Şube Gebze GOSB Teknokent

Detaylı

İkinci El Araç Ekspertizi

İkinci El Araç Ekspertizi Sayfa: 1 / 6 İkinci El Araç Ekspertizi 34-HT4065 Eksper / imza TÜV SÜD Bağımsız Araç Ekspertizleri Sayfa: 2 / 6 VF7SC8FP0DW630881 Araç Bilgileri Araç Sahibi Plaka Üretici Model Şase Numarası İlk Tescil

Detaylı

1) 2.Dünya Otomotiv Konferansı ve Fuarı

1) 2.Dünya Otomotiv Konferansı ve Fuarı Bu Sayıda: 2.Dünya Otomotiv Konferansı ve Fuarı ARGE Merkezleri İletişim ve İşbirliği ve Platformu (ARGEMİP) Toplantısı Türkiye İnovasyon Haftası Kasım-Aralık Ayları Etkinlikleri 1 1) 2.Dünya Otomotiv

Detaylı

Üniversite-Sanayi İşbirliği

Üniversite-Sanayi İşbirliği Üniversite-Sanayi İşbirliği Kasım 2013 aselsan Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı nın bir kuruluşudur. 1/14 Savunma Sanayi Yurtiçi Karşılama Oranı %54 Temel Bilimler Kritik Teknoloji Malzeme Komponent

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

İVEDİK OSB. Misyon-Vizyon

İVEDİK OSB. Misyon-Vizyon İVEDİK OSB Misyon-Vizyon Ankara nın ve üyelerinin; ulusal ve uluslararası ticaretten daha fazla pay alan, rekabet gücüne ulaşmış siyasi ve ekonomik oluşumları kendi yararı doğrultusunda kullanabilen, varlık

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü

Akdeniz Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Akdeniz Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Makine Mühendisliği (Örgün Öğretim) Diploma Programı 01 Müfredatı 1 0 TDB101 Türk Dili 1 989 MAT1 Matematik I 1 17 MAK10 Temel Bilgisayar ve Algoritma 1

Detaylı

TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİ 2013 YILI PERFORMANS ENDEKSİ

TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİ 2013 YILI PERFORMANS ENDEKSİ Türkiye Cumhuriyeti Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİ 2013 YILI PERFORMANS ENDEKSİ KASIM 2014 İÇİNDEKİLER Mevcut Durum Performans Endeks

Detaylı

Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Adnan İğnebekçili

Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Adnan İğnebekçili Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Adnan İğnebekçili Değerli basın mensupları, Hoş geldiniz Bu yıl, Ülkemizin ilk Sanayi dalı, kalkınma ve büyümemizin en önemli lokomotif güçlerinden

Detaylı

DÖNER SERMAYE KAPSAMINDA YAPILMAKTA OLAN İŞLER

DÖNER SERMAYE KAPSAMINDA YAPILMAKTA OLAN İŞLER YTÜ MAKİNA FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DÖNER SERMAYE KAPSAMINDA YAPILMAKTA OLAN İŞLER Bölümümüz Anabilim Dalı Başkanlıklarınca döner sermaye kapsamında yapılan ölçüm ve testlerin 22.09.2008 tarihinden

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Termodinamik, Malzeme Bilimi, Akışkanlar Mekaniği, Isı Transferi, Cisimlerin Mukavemeti

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Termodinamik, Malzeme Bilimi, Akışkanlar Mekaniği, Isı Transferi, Cisimlerin Mukavemeti MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Makine Mühendisliğinde Deneysel Yöntemler Dersin Dili : Türkçe Dersin Seviyesi : Lisans, Zorunlu Dersin Önkoşulu

Detaylı

YERLİ OTOMOBİL PROJESİNDE SON NOKTA: ELEKTRİKLİ OTOMOBİL

YERLİ OTOMOBİL PROJESİNDE SON NOKTA: ELEKTRİKLİ OTOMOBİL YERLİ OTOMOBİL PROJESİNDE SON NOKTA: ELEKTRİKLİ OTOMOBİL Melisa KORKMAZ Küreselleşen dünyada insan kendi yaşamını kolaylaştırmak amacıyla, ihtiyaçlarını karşılayacak birçok ürün icat etmiştir. İcat ettiği

Detaylı

CITROËN C5 1.6 THP 156 HP CONFORT BVA

CITROËN C5 1.6 THP 156 HP CONFORT BVA CITROËN C5 1.6 THP 156 HP CONFORT BVA TEKNİK ÖZELLİKLER Silindir hacmi (cc) 1.598 Maksimum güç (Hp.din/dev. dak.) 156 / 6.000 Maksimum tork (Nm/dev. dak.) 240 / 1.400-4.000 Uzunluk - genişlik (mm) 4.779-1.860

Detaylı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı İstanbul, Kasım 2014 Son 10 Yılda Gelinen Nokta(2003-2013) Elektrik tüketimi yaklaşık 2 kat artışla 245 milyar

Detaylı

TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - )

TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - ) TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011 öncesi ( - 23. BTYK) 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - ) ANA HEDEF 2023 YILINDA DÜNYANIN EN BÜYÜK 10 EKONOMİSİNDEN BİRİSİ OLMAK!!! 500 Milyar

Detaylı

Araç Gövdesi İmalatına Yönelik Sert Lehimleme Çözümleri

Araç Gövdesi İmalatına Yönelik Sert Lehimleme Çözümleri Araç Gövdesi İmalatına Yönelik Sert Lehimleme Çözümleri voestalpine Böhler Welding www.voestalpine.com/welding voestalpine Böhler Welding En İyi Kaynak Sonuçları için Metalürjik Uzmanlık voestalpine Böhler

Detaylı

Security Geçiş Sistemleri. Döner Kapılar. Kayar Kapılar. 90 Derece Kapılar METAXDOOR MS30/HRM. Hastane Kapıları. Hermetik Kayar Kapı

Security Geçiş Sistemleri. Döner Kapılar. Kayar Kapılar. 90 Derece Kapılar METAXDOOR MS30/HRM. Hastane Kapıları. Hermetik Kayar Kapı Döner Kapılar Kayar Kapılar Hastane Kapıları 90 Derece Kapılar Security Geçiş Sistemleri METAXDOOR MS30/HRM Hermetik Kayar Kapı Hava ve su sızdırmazlık özelliği bulunan METAXDOOR MS30/HRM hermetik kayar

Detaylı

Security Geçiş Sistemleri. Döner Kapılar. Kayar Kapılar. 90 Derece Kapılar METAXDOOR MS30/HRC. Hastane Kapıları. Poliklinik Oda Kapıları

Security Geçiş Sistemleri. Döner Kapılar. Kayar Kapılar. 90 Derece Kapılar METAXDOOR MS30/HRC. Hastane Kapıları. Poliklinik Oda Kapıları Döner Kapılar Kayar Kapılar Hastane Kapıları 90 Derece Kapılar Security Geçiş Sistemleri METAXDOOR MS30/HRC Poliklinik Oda Kapıları METAXDOOR MS30/HRC hastane odaları, klinik ve laboratuvar odalarında

Detaylı