Çocuklarda Vitiligo: Epidemiyoloji ve Etyoloji

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çocuklarda Vitiligo: Epidemiyoloji ve Etyoloji"

Transkript

1 Derleme Review 81 Childhood Vitiligo: Epidemiology and Etiology Sevgi Bahad r, Savafl Yayl Karadeniz Teknik Üniversitesi T p Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dal, Trabzon, Türkiye Özet Çocukluk ça nda ortaya ç kan vitiligo; hastal n klinik tipi, bafllang ç yeri, otoimmün hastal klar ile birlikteli i gibi birçok konuda eriflkin vitiligosundan farkl özellikler göstermektedir. Vitiligonun etyolojisi, hastal n nedenlerini ortaya koymaya çal flan klasik teoriler ve birçok yeni teorinin varl na ra men hala tart flma konusudur. Hastal n, birçok faktörün kat ld kompleks bir sürecin sonunda ortaya ç kt görüflü hakimdir. Bu makalede, çocuklarda ortaya ç kan vitiligoya ait epidemiyolojik özellikler ve vitiligonun etyolojisi yeni görüfller fl nda de erlendirilmifltir. (Türkderm 2006; 40: 81-6) Anahtar Kelimeler: Vitiligo, epidemiyoloji, etyoloji Summary Childhood vitiligo shows different characteristics than that of adulthood in clinical types, primary localisation, association with autoimmune disorders and many other subjects. Despite the presence of many new theories and classical ones that try to define the reasons of the disease, the etiology of vitiligo is still a subject of discussion. It is accepted that the disease occurs following a complex process including many factors. Hereby we evaluate and discuss the epidemiologic and etiologic characteristics of the childhood vitiligo in the view of the recent relevant literature. (Turkderm 2006; 40: 81-6) Key Words: Vitiligo, epidemiology, etiology Vitiligo, etyolojisi net olarak aç klanamayan, herediter veya edinsel olabilen, spesifik olarak melanosit y - k m ile seyreden, klinik olarak ise iyi s n rl depigmente maküllerle karakterize bir hastal kt r 1,2. Vitiligo, s kl kla çocukluk veya genç eriflkin dönemde ortaya ç kmaktad r. Olgular n yaklafl k yar s 20 yafl alt nda bafllamaktad r 1. Epidemiyoloji Vitiligo epidemiyolojisine iliflkin yap lan çal flmalarda hastal k insidans n n % 0,14-8,8 gibi genifl bir aral k gösterdi i ortaya konsa da; ortalama insidans n % 1-2 oldu u kabul edilmektedir 1. Çocuklardaki vitiligo olgular n n özelliklerini ortaya koyan epidemiyolojik çal flmalar, son y l içerisinde gerçeklefltirilmifltir. Bu çal flmalarda çocuklardaki vitiligonun eriflkin vitiligosundan farkl özellikler tafl - d ortaya konmufltur 3,4,5,6. Türkiye'de çocuklardaki vitiligonun epidemiyolojik özelliklerine iliflkin bir çal flma bulunmamaktad r. 1987'de, Halder ve arkadafllar, Amerika Birleflik Devletleri'nde 82 vitiligolu çocu a ait epidemiyolojik özellikleri, eriflkin vitiligolular ve ayn yafl grubundaki di er deri hastal klar na sahip çocuklar ile karfl laflt rm fllard r 3. Halder'in bu çal flmas nda çocuklardaki vitiligonun, daha çok k z çocuklar n etkiledi i, en s k generalize tipte seyretti i görülmektedir. Ailede vitiligo öyküsünün varl % 35 olarak bulunmufltur. Elde ettikleri sonuçlar Tablo 1'de özetlenmifltir y l nda, Hindistan'da Jaisankar ve arkadafllar, bir y l içersinde kliniklerine baflvuran 90 vitiligolu çocu a ait epidemiyolojik özellikleri bildirmifllerdir 4. Vitiligo tan s alan hastalardan 12 yafl alt nda olanlar n Yaz flma Adresi: Prof.Dr. Sevgi Bahad r, Karadeniz Teknik Üniversitesi T p Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dal, Trabzon, Türkiye Al nd tarih: Kabul tarihi:

2 82 Türkderm 2006; 40: 81-6 oran % 26'd r. Burada da k z çocuklar nda daha s k olarak rapor edilen vitiligoda, bask n klinik tip generalize vitiligodur. En s k bafllang ç lokalizasyonu ise bafl ve boyun bölgesi olarak rapor edilmifltir. Bu olgularda efllik eden hiçbir otoimmün hastal k tespit edilememifltir. Araflt r c lar n elde etti i sonuçlar Tablo 2 de özetlenmifltir. 1997'de Halder, daha önce yay nlanan iki çal flma (Halder 87 ve Jaisankar 92) ile ABD'nde, 1996'da kongre bildirisi olan iki çal flman n verilerini birlefltirerek dört çal flmada sunulan 214 vitiligolu çocu a ait epidemiyolojik özellikleri derlemifltir 5. Dört çal flmadan elde edilen verilere göre vitiligo k z çocuklar n daha s k olarak etkilemekteydi. En s k rastlanan klinik tip generalize vitiligo idi. Segmental vitiligo eriflkine göre daha s k olarak bulunmaktayd. Hastal n bafllang ç yafl 4-6 yafllar aras nda idi y l nda Handa ve arkadafllar 625 vitiligolu çocu a ait Tablo 1. Çocuklardaki vitiligonun epidemiyolojik özellikleri / Halder 1987 Epidemiyolojik özellik S kl k ( % ) Cinsiyet Erkek 42.7 (35 / 82) K z 57.3 (47 / 82) Klinik tip Generalize 32.9 (27 / 82) Fokal 26.8 (22 / 82) Segmental 19.5 (16 / 82) Akrofasiyal 9.7 (8 / 82) Otoimmün hastal k öyküsü 2.4 (2 / 82) Ailede vitiligo öyküsü 35.0 (28 / 82) Ailede otoimmün hastal k öyküsü 1.derece yak n 28.0 (23 / 82) 2.derece yak n 69.5 (57 / 82) Saç n erken a armas 3.7 (3 / 82) Tablo 2. Çocuklardaki vitiligonun epidemiyolojik özellikleri / Jaisankar 1992 Epidemiyolojik özellik S kl k ( % ) Vitiligo içindeki s kl 26.0 (90 / 346) Cinsiyet Erkek 38.9 (35 / 90) K z 61.1 (55 / 90) Klinik tip Generalize 38.8 (35 / 90) Fokal 20.1 (18 / 90) Segmental 21.1 (19 / 90) Akrofasiyal 6.7 (6 / 90) Bafllang ç yeri Bafl-boyun 50.0 (45 / 90) Alt ekstremite 31.1 (28 / 90) Gövde 20.0 (18 / 90) Mukozal tutulum 13.3 (12 / 90) Otoimmün hastal k öyküsü 0.0 (0 / 90) Ailede vitiligo öyküsü 3.3 (3 / 90) epidemiyolojik özellikleri içeren bir çal flma yay nlam fllard r 6. Hindistan'da yap lan bu çal flma, çocuklarda vitiligo ile ilgili flimdiye kadar yap lan en genifl epidemiyolojik çal flma olup 10 y ll k veriler içermektedir. Çal flmaya 12 yafl alt ndaki çocuklar al nm flt r. Bu çal flmada da vitiligonun k z çocuklar n daha s k etkiledi i, en s k rastlanan tipin generalize vitiligo oldu u gösterilmifltir. Vitiligonun en s k bafllama yafl 4-8 yafl aral olarak saptan rken, en s k bafllama lokalizasyonu ise bafl ve boyun olarak belirtilmifltir. Elde edilen veriler Tablo 3'te özetlenmifltir. Çocuklardaki vitiligo olgular n n özelliklerini ortaya koymay hedefleyen bu epidemiyolojik çal flmalar n sonuçlar flöyle özetlenebilir: -Rölatif olarak s k rastlan r. (Vitiligolular n %23-26's ) -Bafllang ç yafl en s k 4-8 yafl aras ndad r. -K z çocuklar nda daha s k rastlan r. -En s k rastlanan klinik tip generalize vitiligo olmakla birlikte, segmental tip eriflkinden anlaml ölçüde s kt r. -Bafllang ç yeri olgular n yaklafl k yar s nda bafl ve boyundur. -Olgular n ço unda vücut yüzeyinin %5'inden az tutulmufltur. -Mukozal tutulum eriflkin vitiligosuna göre daha azd r. -Otoimmün ve endokrin hastal k birlikteli i eriflkin vitiligosu- Tablo 3. Çocuklardaki vitiligonun epidemiyolojik özellikleri / Handa 2003 Epidemiyolojik özellik S kl k ( % ) Vitiligo içindeki s kl 23.4 (625 / 2.672) Cinsiyet Erkek 42.9 (268 / 625) K z 57.1 (357 / 625) Bafllang ç yafl 4-8 yafl aras 49.3 (308 / 625) 8-12 yafl aras 34.4 (215 / 625) Klinik tip Generalize 78.4 (490 / 625) Fokal 14.4 (90 / 625) Segmental 4.6 (29 / 625) Akrofasiyal 1.6 (10 / 625) Bafllang ç yeri Bafl-boyun 50.4 (315 / 625) Alt ekstremite 19.5 (122 / 625) Gövde 17.4 (109 / 625) Mukozal tutulum 6.5 (41 / 625) Tutulan vücut alan n n yüzdesi < % (560 / 625) < % (604 / 625) Otoimmün hastal k öyküsü 1.3 (8 / 625) Köbner fenomeni 11.3 (71 / 625) Halo nevüs 4.4 (29 / 625) Lökotrifli 12.3 (77 / 625) Ailede vitiligo öyküsü 12.2 (76 / 625) 1.derece yak n 35.5 (27 / 76) 2.derece yak n 64.5 (49 / 76) Ailede otoimmün hastal k öyküsü 1.derece yak n 4.0 (25 / 625)

3 Türkderm 2006; 40: na göre daha azd r. Efllik eden hastal klar; alopesi areata, diabetes mellitus, tiroid hastal klar, Addison hastal, pemfigus vulgaris, poliglandüler sendromdur 6. -Vitiligolu çocuklarda sa l kl çocuklara göre otoantikorlara daha s k rastlan r. Bunlar, anti-nükleer, anti-tiroid, anti-paryetal hücre antikorlar d r 7. -Olgular n 1. ve 2. derece akrabalar nda, vitiligolu eriflkinler ve sa l kl çocuklar n akrabalar na göre otoimmün hastal k eflli i daha fazlad r. Etyoloji Vitiligo etyolojisi kompleks bir yap gösterir. Net olarak bilinmemekle birlikte genetik yatk nl n yan nda stres, sistemik hastal klar ve fiziksel travma gibi bir dizi tetikleyici faktörün de varl aç kt r. Genetik Hastalar n % 30'lara varan k sm nda di er aile bireylerinde de vitiligoya rastland rapor edilmifltir. Çocukluk ça nda bafllayan vitiligoda genetik faktörlerin rolü daha fazlad r. Monozigot ve dizigot ikizlerde de vitiligo vakalar bildirilmifltir 1. mmün yan t n regülasyonunda rolleri olan HLA ile vitiligo aras ndaki iliflkiyi ortaya koymak amac yla yap lan birçok çal flmada farkl rk ve etnik kökene sahip hastalarda çeflitli HLA antijenlerine dikkat çekilmifltir. Ülkemizde yap lan bir çal flmada HLA-DRB1 antijenleri ile vitiligo aras nda anlaml iliflki saptanm flt r 8. Bir baflka çal flmada ise vitiligolu çocuk hastalar ile HLA-DR5, Cw6, B27, DQw3 antijenleri aras nda anlaml iliflkiye dikkat çekilmifltir 7. Tetikleyici Faktörler -Stres -Sistemik hastal k -Fiziksel travma (Köbner fenomeni) Patogenez Vitiligonun patogenezi henüz tam olarak aç klanamam flt r. Tam geliflmifl vitiligo maküllerinde melanositlerin bulunmamas nedeniyle melanosit y k m na yol açabilecek mekanizmalar üzerinde durulmufltur. Son zamanlara kadar üç ana teori kabul görmekteydi: Bunlar, otoimmün, nöral ve ototoksik Defektif adhezyon Genetik yatk nl k Bas ciddi Klinik Vitiligo Katekolaminler Reaktif Oksijen Ürünleri Melanosit tutunmas n n zay flamas Ayr lma Transepidermal eliminasyon Kronik melanositoraji l ml -orta Otoimmünizasyon Subklinik Vitiligo Dentrisitenin kayb fiekil 1. Segmental olmayan vitiligo patogenezinde yeni entegre teori. teorilerdir. Son y llarda in vitro melanosit kültürlerinin de yap labilmesi sonras nda bu teorilere çeflitli katk larda bulunulmufl, ayr ca yeni baz teoriler de ileri sürülmüfltür. 1-Otoimmün teori: Segmental olmayan vitiligonun etyopatogenezindeki en popüler teoridir. Vitiligonun otoimmün hastal klar ve organa spesifik otoantikorlar ile birlikteli i, immunmodülatör etkisi ile repigmentasyonu sa layan tedavilerin varl bu teoriyi destekleyen önemli verilerdir 9. Vitiligo ile birlikteli i tan mlanm fl birçok otoimmün hastal k ve otoantikorlardan yaln zca tiroid disfonksiyonu ve otoantikorlar ile hastal k aras ndaki iliflki anlaml bulunmufltur. Di- er birlikteliklerin rastlant sal oldu u savunulmufltur 10,11. Vitiligolu hastalar n kanlar nda melanositlere karfl otoantikorlar saptanm flt r. Bu antikorlar, bir çok spesifik olmayan antijene karfl oluflan, s kl kla IgG karakterinde antikorlard r 12,13. Tirozinaz, Melan-A/MART1, TRP-1, TRP-2 (Tirozinaz ile iliflkili peptid 1-2) gibi otoantijenlere karfl baz spesifik antikorlar da tan mlanm flt r Spesifik anti-melanosit antikorlar n melanositleri hasara u ratmas in vivo ve in vitro olarak gösterilmifltir 18,19. Vitiligo lezyonlar n n aktif kenar ndan al nan biyopsilerde immünolojik süreci destekleyen lenfositik infiltrat gösterilmifltir 20. Spesifik anti-melanosit antikorlar n normal bireylerde ve vitiligo benzeri depigmentasyonlarda da gösterilmesi, depigmente alanlar n özel sahalarla s n rl olmas nedeniyle, melanosit y k m nda anti-melanosit antikorlardan çok, bu sahalara afinitesi artm fl lenfosit klonlar n n rolü olabilece i savunulmufltur Vitiligo hastalar n n kanlar nda T lenfositlere ait baz de ifliklikler de saptanm flt r. Thelper / Tsupresör hücre oran azalm fl bulunurken, NK hücre say s nda ve aktivitesinde art fl saptanm flt r 24,25. T lenfositlerin aktivasyonuna iflaret eden solubl IL- 2r, IL-6 ve IL-8 düzeyleri de artm fl bulunmufltur 26,27. Vitiligolularda perilezyonel melanositlerde MHC-2 s n f antijenler ve ICAM-1 ( ntersellüler adhezyon molekülü-1) ekspresyonunda art fl, hücresel immünitenin rolünü destekleyen önemli bir bulgu olarak gösterilmifltir 28,29. Progressif generalize vitiligo olgular nda lezyon kenar ndaki keratinositlerde HLA-DR ekspresyonu artm fl, CDw60 ekspresyonu azalm fl bulunmufltur. Bu durumun Tip 1 sitokinler arac l - ile hücresel immünitenin rolüne iflaret etti i savunulmufltur 30. Son olarak vitiligolu hastalarda bir melanosit diferansiasyon antijeni olan gp100 (glikopeptid 100) 'e karfl artm fl olarak saptanan CD8+ T lenfosit reaktivitesi hücresel immünitenin rolünü destekleyen baflka bir bulgudur Nöral teori: Sinir uçlar ndan sal nan bir nörokimyasal ajan n melanositlerin y k m na yol açt n ileri süren teori daha çok segmental vitiligonun etyopatogenezinden sorumlu tutulmufltur 32. Melanositlerin kökenini nöral yar ktan almas, dermatomal vitiligo olgular n n varl, sinir hasar görülen vücut alanlar nda lezyonlar n bulunmay fl, nörofibromatozis ve tuberoskleroz gibi nörodisplazilerde hiperpigmente ve hipopigmente lezyonlar n varl, depigmente lezyonlardaki melanositlerin sinir sonlanmalar ile yak n iliflkisi, vitiligo lezyonlar nda adrenerjik aktiviteyi gösteren terleme ve vazokonstrüksiyon art fl bu teoriyi destekleyen ana bulgulard r. Ayr ca vitiligonun ciddi emosyonel travma veya stresle aniden ortaya ç kabilmesi de bu teoriyi desteklemifltir

4 84 Türkderm 2006; 40: 81-6 Melanositler ile dermal sinir uçlar aras ndaki direkt temas n ortaya konmas ndan sonra, sinir uçlar ndan sal nan nöropeptidler üzerinde yo unlafl lm flt r. Vitiligolu hastalar n plazma NPY (Nöropeptid Y), β-endorfin düzeyleri artm fl bulunmufltur. Lezyonlu deriden elde edilen doku s v lar nda ise bu nöropeptid seviyelerinde art fllar elde edilmifltir Yap lan immünohistokimyasal çal flmalarda vitiligo makülleri ve kenarlar nda NPY, VIP (Vazoaktif intestinal polipeptid), SP (Subtans P), CGRP (Kalsitonin geni ile iliflkili peptid)'e karfl immünoreaktivite art fl gösterilmifltir 39,40. Yap s melanin öncüsü Dopa (Dihidroksi fenil alanin) ile benzer olan katekolaminler ve metabolitlerinin sitotoksik etkilerinin melanosit y k m na yol açabilece i savunulmufltur. Non-segmental vitiligoda hastal n erken faz nda plazmada katekolamin ve metabolitlerinin düzeyi yüksek bulunmufltur 41. Katekolamin metabolitlerinin özellikle hastal n erken faz nda idrardaki düzeylerinde art fllar saptanm flt r 42. Katekolaminler ve metabolitlerinin sitotoksik etkileri yan nda, fliddetli vazokonstrüksiyon sonucu dermal ve epidermal hipoksi oluflturarak etyopatogenezde rol alabilece i ileri sürülmüfltür. Bu iki duruma da yetersiz bir detoksifikasyonun yolaçt savunulmufltur Ototoksik teori: Melanin sentezindeki tirozin anologlar, dopa, dopakrom gibi toksik ara ürünlerin birikiminin melanosit y k m na yol açt n ileri süren teoridir. Bu teoriyi destekleyen en önemli klinik bulgu, tirozin analogu olan bütilfenol ile temas eden iflçilerin bir k sm nda vitiligoya benzer kimyasal lökoderma oluflmas d r 1,44. Segmental olmayan vitiligolular n normal derilerinde, oksidatif hasar n belirteçleri olarak kabul edilebilecek vakuolizasyon ve dejeneratif de ifliklikler gösterilmifltir 45. Segmental vitiligolular n lezyonlu ve normal derisinde, ayr - ca kültüre edilmifl melanositlerde epidermal H2O2(Hidrojen peroksit) birikimine yol açan düflük katalaz düzeyleri saptanm flt r 46,47. Kültüre edilmifl melanositlerin fizyolojik H2O2 konsantrasyonlar nda dendritlerini kaybetti i gösterilmifltir. Melanin ve katekolamin sentezi aras ndaki kompleks iliflkilerin H2O2 taraf ndan bozulabilece i ileri sürülmüfltür 48,49. Son olarak reaktif oksijen ürünlerinin ortaya ç kt, sitokin üretiminin yap ld, katekolaminlerin sentezlendi i, Ca +2 (Kalsiyum) metabolizmas n n de ifliklik gösterdi i yer olan mitokondrinin, melanosit y k m ndaki önemine dikkat çekilmifltir Patogeneze iliflkin yeni görüfller a.apoptozis Vitiligonun melanosit y k m ile giden bir hastal k oldu una inan lsa da bu y k m belgeleyen nekroz belirteçleri azd r. Vitiligo lezyonlar n n çevresinde akut inflamasyon belirtilerine nadiren rastlan r 20. Buradan hareketle melanosit y k m nda programl hücre ölümü olarak tan mlanan apoptozisin rolü olabilece i savunulmufltur. Apoptozis immün sitokinler ve baz kimyasallar da içeren birçok faktörün indükleyebildi i bir süreçtir 51. Apoptozis regulatör moleküllerinden olan Bcl-2 ve Bax proteinlerinin melanositlerdeki ekspresyonu ve modülasyonunu araflt ran bir çal flmada, vitiligolular n melanositlerinde normal kontrol hücreler ile karfl laflt r labilir apoptozis yatk nl elde edilmifltir 52. Bir baflka çal flmada ise nitrik oksitin indükledi i apoptozisin melanosit say s nda azalman n nedeni olabilece i gösterilmifltir 53. b.epidermal mikroçevrenin rolü / sitokinler Melanositler ile keratinositlerin birlikte oluflturdu u epidermal melanin ünitenin melanosit yaflam ve fonksiyonlar üzerindeki etkisine dikkat çeken çal flmalar mevcuttur 54,55. Keratinositlerden sal nan sitokinlerin önemine dikkat çeken çal flmalarda, IL-1α, IL-6, TNF-α, TGF-β'n n melanositler üzerine parakrin inhibitör etkileri ortaya konmufltur 56,57. Melanosit sentezinde indükleyici rolleri bilinen CSF (Koloni stimule edici faktör), GM-CSF (Granülosit-makrofaj koloni stimule edici faktör) ve bfgf'i (Temel fibroblast büyütücü faktör) de kapsayan bir immünohistokimyasal çal flmada; vitiligolu deride CSF, GM-CSF ve bfgf ekspresyonu azalm fl olarak bulunurken, melanosit inhibitörü sitokinlerden IL-6 ve TNF-α ekspresyonu artm fl olarak saptanm flt r c.defektif adhezyon teorisi Vitiligo olgular nda lezyonlar n bafllamas ndan önce travma, bas, tekrarlayan friksiyon, ekskoriasyon gibi lokal faktörlerin varl bilinmektedir. Buradan hareketle melanosit adhezyonunda defektlerin hastal n ortaya ç k fl na yol açt ileri sürülmüfltür 61. Vitiligo hastalar nda lezyonlu derideki bazal membran ve papiller dermiste bir ekstrasellüler matriks proteini olan tenaskin miktar nda art fl saptanm fl; bu art fl n melanositlerin fibronektine adhezyonunu engelleyerek y k mlar na yol açt savunulmufltur 62. d.yeni entegre teori Segmental olmayan vitiligonun patogenezinde, otoimmün, nöral, ototoksik teoriler ile melanosit ayr lmas ve transepidermal eliminasyonunu kapsayan yeni bir entegre teori savunulmufltur. Buna göre vitiligo, friksiyon veya olas di er streslere melanositlerin bazal tabakadan ayr lmas ve transepidermal kay p gibi de iflik yan tlar veren primer melanositorajik bir hastal k olarak tan mlanm flt r. Katekolaminler ve reaktif oksijen ürünleri, melanositlerin dendrit oluflumunu azalt rlar. Genetik yatk nl olan bireylerde adhezyon defektleri ve dentrisitedeki bu kay p, melanositlerin bazal tabakaya tutunmas n zay flat r. Deriye uygulanan bas ve travma gibi faktörler melanositlerin bazal tabakadan ayr lmas na yol açar. Ayr lma sonras epidermis içerisinde bafllayan göç, immün süreci tetikler. Sitokinler ve nöropeptidler gibi birçok mediatör, melanositlerin bazal tabakadan ayr lmas n h zland r r. Melanosit ayr lmas n n ciddi seyreti i olgular, vitiligo klini i ile ortaya ç karken, daha hafif seyreden olgular gizli kal r 48. Bu teoriyi ileri süren Gauthier ve arkadafllar, segmental vitiligonun ise genetik yatk nl olan bireylerde somatik mozaisizm sonucu s n rl bir alanda ortaya ç kt n savunmufllard r. Sonuç olarak vitiligonun etyopatogenezi, ileri sürülen çeflitli teorilerin varl na ra men net olarak ayd nlat lamam flt r. Hastal n, bu teoriler içerisinde yer alan birçok faktörün kat ld kompleks bir sürecin sonunda ortaya ç kt görüflü daha hakim görünmektedir.

5 Türkderm 2006; 40: Kaynaklar 1. Mosher DB, Fitzpatrick TB, Ortonne JP, Hori Y: Vitiligo. Dermatology in General Medicine. Ed. Fitzpatrick TB- Freedberg IM, Eisen AZ, Wollf K. 5. Bask. New York, McGraw-Hill,1999; Odom RB, James WD, Berger TG: Andrews' Diseases of the Skin, 9.Bask. Philadelphia, W.B.Saunders Company, 2000; Halder RM, Grimes PE, Cowan CA, Enterline JA, Chakrabarti SG, Kenney JA: Childhood vitiligo. J Am Acad Dermatol 1987;16: Jaisankar TJ, Baruah MC, Garg BR: Vitiligo in children. Int J Dermatol 1992;31: Halder RM: Childhood vitiligo. Clin Dermatol 1997;15: Handa S, Dogra S: Epidemiology of childhood vitiligo: a study of 625 patients from North India.Pediatric Dermatol 2003;20: Finco O, Cuccia M, Matinetti M: Age of onset in vitiligo: Relationship with HLA supratypes. Clin Genet 1991;39: Tastan HB, Akar A, Orkuno lu FE, Arca E, Inal A: Association of HLA Class 1 antigens and HLA Class 2 alleles with vitiligo in a Turkish population. Pigment Cell Res 2004;17: Ongenae K,Van Geel N, Naeyaert JM: Evidence for an autoimmune pathogenesis of vitiligo. Pigment Cell Res 2003;16: Schallreuter KU, Lemke R, Brandt O, Schwartz R: Vitiligo and other diseases: coexistence or true association? Hamburg study on 321 patients. Dermatology 1994;188: Hegedus L, Heidenheim M, Gervil M, Hjalgrim H, Hoier-Madsen M: High frequency of thyroid dysfunction in patients with vitiligo. Acta Derm Venereol 1994;74: Bystryn JC: Serum antibodies in vitiligo patients. Clin Dermatol 1989;7: Naughton GK, Eisinger M, Bystryn JC: Detection of antibodies to melanocytes in vitiligo by specific immunoprecipitation. J Invest Dermatol 1983;81: Baharav E, Merimski O, Shoenfeld Y, Zigelman R, Gilbrud B, Yecheskel G, Youini P, Fishman P: Tyrosinase as an autoantigen in patients with vitiligo. Clin Exp mmunol 1996;105: Kemp EH, Gawkrodger DJ, MacNeil S, Watson PF: Detection of tyrosinase autoantibodies in patients with vitiligo using 35 S-labeled recombinant human tyrosinase in a radioimmunoassay. J Invest Dermatol 1997;109: Kemp EH, Gawkrodger DJ, Watson PF: Immunoprecipitation of melanogenic enzyme autoantigens with vitiligo sera: evidence for cross-reactive autoantibodies to tyrosinase and tyrosinase-related protein-2(trp-2). Clin Exp Immunol 1997;109: Lang KS, Caroli CC, Muhm A: HLA-A2 restricted, melanocyte-specific CD8(+) T lymphocytes detected in vitiligo patients are related to disease activity and are predominantly directed against MelanA/MART1. J Invest Dermatol 2001;116: Cui J, Arita Y, Bystryn JC: Cytolytic antibodies to melanocytes in vitiligo. J Invest Dermatol 1993;100: Gilhar A, Zelickson B, Ulman Y, Etzioni A: In vivo destruction ofmelanocytes by the IgG fraction of serum from patients with vitiligo. J Invest Dermatol 1995;105: Le Poole IC,Van den Wijngaard RM, Westerhof W, Das PK: Presence of T cells and macrophages in inflammatory vitiligo skin parallels melanocyte disappearance. Am J Pathol 1996;148: Merimsky O, Shoenfeld Y, Fishman P: The clinical significance of antityrosinase antibodies in melanoma and related hypopigmentary lesions. Clin Rev Allergy Immunol 1998;16: Al Badri AM, Todd PM, Garioch JJ: An immunohistological study of cutaneous lymphocytes in vitiligo. J Pathol 1993;170: Ogg GS, Dunbar PR, Romero P, Chen JL, Cerundolo V: High frequency of skin-homing melanocyte-specific cytotoxic T lymphocytes in autoimmune vitiligo. J Exp Med 1998;188: Grimes PE: T cell profiles in vitiligo. J Am Acad Dermatol 1986;14: Mozzanica N, Villa ML, Foppa S, Vignati G: Plasma α-msh, β-endorphin, metenkephalin and natural killer cell activity in vitiligo. J Am Acad Dermatol 1992;26: Caixia T, Hongwen F, Xiran L: Levels of soluble interleukin-2 receptor in the sera and skin tissue fluids of patients with vitiligo. J Dermatol Sci 1999;21: Yu HS, Chang KL, Yu CL, Li HF: Alterations in IL-6, IL-8, GM- CSF,TNF-α and IFN-γ release by peripheral mononuclear cells in patients with active vitiligo. J Invest Dermatol 1997;108: Al Badri AM, Foulis AK, Todd PM: Abnormal expression of MHC- 2 and ICAM-1 by melanocytes in vitiligo. J Pathol 1993;169: Yu-Ling L, Chia-Li Y, Hsin-Su Y: IgG anti-melanocyte antibodies purified from patients with active vitiligo nduce HLA-DR and intercellular adhesion molecule-1 expression and an increase in interleukin-8 release by melanocytes. J Invest Dermatol 2000;115: Le Poole IC, Stennet LS, Bonish BK, Dee L: Expansion of vitiligo lesions associated with reduced epidermal CDw60 expression and increased expression of HLA-DR in perilesional skin. Br J Dermatol 2003;149: Rochelle LMM, Neil HS, Eddy Y, Suryaprakash S: Cytotoxic T lymphocyte reactivity to gp100, MelanA/MART-1 and tyrosinase, in HLA-A2-positive vitiligo patients. J Invest Dermatol 2003;121: Orecchia G: Neural Pathogenesis. Vitiligo.Ed. Hann SK, Nordlund JJ. Oxford, Blackwell Science, 2000: Kovacs SO: Vitiligo. J Am Acad Dermatol 1998;38: Braun-Falco O, Plewig G, Wolff HH, Burgdorf WHC. Dermatology. 2.Bask. Berlin, Springer-Verlag, 2000: Liu PY, Bondesson L, Löntz W, Johansson O: The occurance of cutaneous nerve endings and neuropeptides in vitiligo vulgaris: a case-control study. Arch Dermatol Res 1996;288: Caixia T, Daming Z, Xiran L: Levels of neuropeptide Y in the plasma and skin tissue fluids of patients with vitiligo. J Dermatol Sci 2001;27: Caixia T, Daming Z, Xiran L: Levels of β-endorphin in the plasma and skin tissue fluids of patients with vitiligo. J Dermatol Sci 2001;26: Karababa MA: Vitiligo etiyopatogenezinde β-endorfin ve depresyon iliflkisi. Uzmanl k tezi, Erciyes Üniversitesi Dermatoloji ABD. Kayseri Lazarova R, Hristakieva E, Lazarov N, Shani J: Vitiligo-related neuropeptides in nerve fibers of the skin. Arch Physiol Biochem 2000;108: Falabella R, Barona MI, Echeverri IC, Alzate A: Subtance P may play a part during depigmentation in vitiligo.a pilot study. J Eur Acad Dermatol Venereol 2003;17: Cucchi ML, Frattini P, Santagostino G, Orecchia G: Higher plasma catecholamine and metabolite levels in the early phases of nonsegmental vitiligo. Pigment Cell Res 2000;13: Cucchi ML, Frattini P, Santagostino G, Preda S: Catecholamines increase in the urine of non-segmental vitiligo especially during its active phase. Pigment Cell Res 2003; 16: Morrone A, Picardo M, De Luca C, Terminali O: Catecholamines and vitiligo. Pigment Cell Res 1992;5: Thorneby AK, Sterner O, Hannson C: Tyrosinase-mediated formation of a reactive quinone from the depigmening agents, 4-tertbutylphenol and 4-tert-butylcatechol. Pigment Cell Res 2000;13: Moellman G, Klein SA, Schollay DA, Nordlund JJ: Noncellular granular material and degeneration of keratinocytes in the normally pigmented epidermis of patients with vitiligo. J Invest Dermatol 1982;79: Maresca V, Roccella F, Camera E, Del Porto G: Increased sensitivity to peroxidative agents as a possible pathogenic factor of melanocyte damage in vitiligo. J Invest Dermatol 1997;109: Passi S, Grandinetti M, Maggio F, Stancato A: Epidermal oxidative stress in vitiligo. Pigment Cell Res 1998;11: Gauthier Y, Muriel CA, Taieb A: A critical appraisal of vitiligo etiologic theories. Is melanocyte loss a melanocytorrhagy? Pigment Cell Res 2003;16: Schallreuter UK, Moore J, Wood JM, Beazley WD: Epidermal H2O2 accumulation alters tetrahydrobiopterin (6BH4) recycling in vitiligo: identification of a general mechanism in regulation of all 6BH4-dependent processes? J Invest Dermatol 2001; 116: Dell'Anna ML, Maresca V, Briganti S, Camera E: Mitochondrial

6 86 Türkderm 2006; 40: 81-6 impairment in peripheral blood mononuclear cells during the active phase of vitiligo. J Invest Dermatol 2001;117: Huang CL, Nordlund JJ, Boissy R: Vitiligo: a manifestation of apoptosis? Am J Clin Dermatol 2002;3: Van den Wijngaard RM, Aten J, Scheepmaker A, Le Poole IC: Expression and modulation of apoptosis regulatory molecules in human melanocytes: significance in vitiligo. Br J Dermatol 2000;143: Ivanova K, Van Den Wijngaard R, Gerzer R, Lamers WH, Das PK: PP-33 Nitricoxide-induced detachment of human melanocytes from extracellular matrix components is dependent on cyclic GMP: Significance in vitiligo pathology. Pigment Cell Res 2003;16: Gordon PR, Mansur CP, Gilchrest BA: Regulation of human melanocyte growth, dendricity and melanization by keratinocyte derived factors. J Invest Dermatol 1989; 92: Kondo S: The roles of keratinocyte-derived cytokines in the epidermis and their possible responses to UVA irradiation. J Invest Dermatol 1999;4: Swope VB, Abdel-Malek Z, Kassem LM, Nordlund JJ: Interleukin 1-α and 6 and tumor necrosis factor-α are paracrine inhibitors of human melanocyte proliferation and melanogenesis. J Invest Dermatol 1991;96: Martinez EM, Jimenez CC, Beerman F, Aparicio P: TGF-β1 inhibits basal melanogenesis in B16/F10 mouse melanoma cells by increasing the rate of degradation of tyrosinase and TRP-1. J Biol Chem 1997; 272: mokawa G, Yada Y, Kimura M, Morisaki N: Granulocyte/macrophage colony stimulating factor is an intrinsic keratinocyte-derived growth factor for human melanocytes in UVA-induced melanosis. Biochem J 1998;313: Puri N, Van der Weel MB, De Wit FS, Asghar SS: Basic fibroblastic growth factor promotes melanin synthesis by melanocytes. Arch Dermatol Res 1996;288: Moretti S, Spallanzani A, Amato L, Hautmann G: New insights into the pathogenesis of vitiligo: Imbalance of epidermal cytokines at the sites of lesions. Pigment Cell Res 2002;15: Morelli JG, Yohn JJ, Zekman T, Norris DA: Melanocyte movement in vitro: role of matrix proteins and integrin receptors. J Invest Dermatol 1993;101: Le Poole IC, van den Wijngaard RM, Westerhof W, Das PK: Tenascin is overexpressed in vitiligo lesional skin and inhibits melanocyte adhesion. Br J Dermatol 1997;137:

Anatol J Clin Investig 2010:4(1):36-40

Anatol J Clin Investig 2010:4(1):36-40 Anatol J Clin Investig 2010:4(1):36-40 VİTİLİGODA PİMEKROLİMUS (%1 KREM), KALSİPOTRİOL (0.05MG/1GM KREM), PİMEKROLİMUS+KALSİPOTRİOL VE KALSİPOTRİOL+BETAMETAZON DİPROPİYONAT IN REPİGMENTASYON ÜZERİNE ETKİLERİ

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

V T L GODA ETYOLOJ, PATOGENEZ VE KL N K

V T L GODA ETYOLOJ, PATOGENEZ VE KL N K V T L GODA ETYOLOJ, PATOGENEZ VE KL N K Özer ARICAN 1 Vitiligo edinsel ya da kal tsal olabilen, tüm dünyada s k rastlan lan, ilerleyici, her yafl grubunu etkileyebilen bir pigment bozuklu u hastal d r.

Detaylı

Geniş tanımlama ile parazitler: Maizels J Biol 2009, 8:62

Geniş tanımlama ile parazitler: Maizels J Biol 2009, 8:62 Mikroplar ve Konak Adaptasyonu: Savaşamıyorsan Anlaş Doç. Dr. Fadile Yıldız Zeyrek Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD Geniş tanımlama ile parazitler: Maizels J Biol 2009, 8:62 Parazitler

Detaylı

VİTİLİGODA KLİNİK ÖZELLİKLER VE KONTAKT DUYARLILIK

VİTİLİGODA KLİNİK ÖZELLİKLER VE KONTAKT DUYARLILIK T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DERMATOLOJİ ANABİLİM DALI VİTİLİGODA KLİNİK ÖZELLİKLER VE KONTAKT DUYARLILIK UZMANLIK TEZİ TEZ DANIŞMANI YRD. DOÇ. DR. BERNA ŞANLI ERDOĞAN DR. DENİZ EVLİYAOĞLU

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü Tip 1 diyabete giriş Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü ENTERNASYONAL EKSPER KOMİTE TARAFINDAN HAZIRLANAN DİABETİN YENİ SINIFLAMASI 1 - Tip 1 Diabetes

Detaylı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Preeklampsi Hipertansiyon (>140/ 90) ve Proteinüri (>0.3 g / 24-s) > 20 gebelik hafta En sık medikal komplikasyon

Detaylı

VİTİLİGODA OTOİMMÜNİTE

VİTİLİGODA OTOİMMÜNİTE T.C ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DERMATOLOJİANABİLİM DALI VİTİLİGODA OTOİMMÜNİTE Dr. Ahu ÖZBİLEN UZMANLIK TEZİ TEZ DANIŞMANI Prof. Dr. Yaşargül DENLİ ADANA-2007 TEŞEKKÜR Uzmanlık eğitimim süresince

Detaylı

Şanlıurfa yöresinde vitiligo hastalarının klinik, demografik özellikleri, tiroid fonksiyonları ve otoantikorları

Şanlıurfa yöresinde vitiligo hastalarının klinik, demografik özellikleri, tiroid fonksiyonları ve otoantikorları Araştırma makalesi Şanlıurfa yöresinde vitiligo hastalarının klinik, demografik özellikleri, tiroid fonksiyonları ve otoantikorları Clinical and demographical features, function of thyroid and autoantibodies

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

VitiDerm. Jel ve haplar Deri depigmentasyonunun ayarlayıcısı Deri pigmentasyonunun uyarıcısı

VitiDerm. Jel ve haplar Deri depigmentasyonunun ayarlayıcısı Deri pigmentasyonunun uyarıcısı VitiDerm Jel ve haplar Deri depigmentasyonunun ayarlayıcısı Deri pigmentasyonunun uyarıcısı Derinin pigment bozukluklarının araştırılmasında ilerlemeler Pigment bozuklukları ile ilgili çok sayıdaki yeni

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu antalya EAH Çalışmaya Katılan

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ;

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ; FARK n zolsun Bir DPAK Prestij Torbalar DPAK File Torbalar DPAK Bantl Torbalar Etiketler Etiketli Çuvallar Rulo Etiketler Üzüm Torbalar Sebze Torbalar Koliler Tüp File ve Extrude File çeflitleri Hakk m

Detaylı

Dermatoloji kliniğinde görülen alopesi areatalı hastaların klinik ve epidemiyolojik özellikleri

Dermatoloji kliniğinde görülen alopesi areatalı hastaların klinik ve epidemiyolojik özellikleri Göztepe Tıp Dergisi 25(2):86-9, 21 doi:1.5222/j.goztepetrh.21.86 ISSN 13-526X KLİNİK ARAŞTIRMA Dermatoloji Dermatoloji kliniğinde görülen alopesi areatalı hastaların klinik ve epidemiyolojik özellikleri

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Prognostik Öngörü. Tedavi Stratejisi Belirleme. Klinik Çalışma Dizaynı

Prognostik Öngörü. Tedavi Stratejisi Belirleme. Klinik Çalışma Dizaynı Prognostik Öngörü Tedavi Stratejisi Belirleme Klinik Çalışma Dizaynı Prognostik faktörlerin idantifikasyonu ve analizi Primer tumor; BRESLOW Tumor kalınlığı Mitoz oranı Ulserasyon CLARK seviyesi Anatomik

Detaylı

A growth factor is a naturally occurring substance capable of stimulating

A growth factor is a naturally occurring substance capable of stimulating BÜYÜME FAKTÖRLERİ Büyüme faktörleri Polipeptid yapıda, endojen solubl faktörler Farklı nöronlar, farklı büyüme faktörleri için reseptör ekspresse ederler Hücrenin yaşamasını,gelişmesini, farklılaşmasını

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

Nat. Rev. Immunology, 3:199-210, 2003). Belkaid Y ve ark. Nature 420:502-507, 2002).

Nat. Rev. Immunology, 3:199-210, 2003). Belkaid Y ve ark. Nature 420:502-507, 2002). DÜZENLEYİCİ T HÜCRELER Yrd. Doç. Dr. Gülderen Yanıkkaya Demirel Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı İmmunoloji Alt Birimi ve Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DSÖ Küresel Tüberküloz Kontrolü 2010 Raporu Dünya için 3 büyük tehlikeden

Detaylı

Dr. Özlem Erdem Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji AD 22. ULUSAL PATOLOJİ KONGRESİ

Dr. Özlem Erdem Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji AD 22. ULUSAL PATOLOJİ KONGRESİ Dr. Özlem Erdem Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji AD 22. ULUSAL PATOLOJİ KONGRESİ OLGU 45 yaşında erkek hasta Yaklaşık 1,5 yıldan beri devam eden alt ekstremite ve gövde alt kısımlarında daha

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR Teknik Alan FORMÜLASYON Buluş, madde bağımlılığının tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Progresif Multipl Skleroz. Ayşe Kocaman

Progresif Multipl Skleroz. Ayşe Kocaman Progresif Multipl Skleroz Ayşe Kocaman Lublin ve Reingold Neurology 1996 MS in klinik formları Relapsing- Remiting Sekonder- Progresif Primer- Progresif Progresif- Relapsing Lyon MS Doğal Seyir Grubu Relapsing-

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler

Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler 46.ULUSAL PSİKİYATRİ KONGRESİ, 2010 Nörolojik Hastalıklarda Depresyon ve Sitokinler Dr.Canan Yücesan Ankara Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Akış Sitokinler ve depresyon Duygudurum bozukluklarının

Detaylı

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) YAT 1/11/85. Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r.

ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) YAT 1/11/85. Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r. ENST TÜ SAVAfi VE GREV KLOZLARI (Yard mc tercüme metin) 1/11/85 YAT Bu sigorta ngiliz Yasa ve Uygulamas na ba l d r. 1. TEHL KELER Bu sigorta, her zaman burada gönderme yap lan istisnalara ba l olarak,

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE

Detaylı

nöroendokrin sistemin geri-besleme mekanizması ile düzenlenir. α-msh ve ACTH birlikte sentezlenmekle birlikte ACTH salınımı α-msh tarafından bloke

nöroendokrin sistemin geri-besleme mekanizması ile düzenlenir. α-msh ve ACTH birlikte sentezlenmekle birlikte ACTH salınımı α-msh tarafından bloke I. GİRİŞ VE AMAÇ Vitiligo, herhangi bir yaģta ortaya çıkabilen, değiģik büyüklükte ve sayıda, iyi sınırlı, süt beyazı renkte yamaların görüldüğü ve nedeni tam olarak bilinmeyen bir deri hastalığıdır. Melanositlerin

Detaylı

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 KONU İLGİ Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Besleme TERCÜME VE DERLEME Ürün Müdürü Esra ÇINAR

Detaylı

VİTİLİGOLU HASTALARDA EMME BÜLÜ OLUŞTURULARAK CMV VARLIĞININ ARAŞTIRILMASI UZMANLIK TEZİ DR. NECİBE YILDIZ TEZ DANIŞMANI DOÇ.DR. BERNA ŞANLI ERDOĞAN

VİTİLİGOLU HASTALARDA EMME BÜLÜ OLUŞTURULARAK CMV VARLIĞININ ARAŞTIRILMASI UZMANLIK TEZİ DR. NECİBE YILDIZ TEZ DANIŞMANI DOÇ.DR. BERNA ŞANLI ERDOĞAN T.C PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DERMATOLOJİ ANABİLİM DALI VİTİLİGOLU HASTALARDA EMME BÜLÜ OLUŞTURULARAK CMV VARLIĞININ ARAŞTIRILMASI UZMANLIK TEZİ DR. NECİBE YILDIZ TEZ DANIŞMANI DOÇ.DR. BERNA

Detaylı

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON 1 Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE Teknik Alan YÖNELİK BİR FORMÜLASYON Buluş, bcl2 baskılama işleviyle anti-karsinojenik etki göstermeye yönelik oluşturulmuş bir formülasyon

Detaylı

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 24 Mart 2016 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29663 YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ Dr Nur Kır İstanbul Tıp Fakültesi 1. RETİNA GÜNLERİ İSTANBUL 2013 AREDS I Çalışması (2001) Amaç: Farklı evrelerdeki YBMD hastalarında yüksek doz antioksidan ve minerallerin

Detaylı

TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu

TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU. Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu TİP I HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONU Prof. Dr. Bilun Gemicioğlu HİPERSENSİTİVİTE REAKSİYONLARI TİP I TİP II TİPII TİPIII TİPIV TİPIV TİPIV İmmün yanıt IgE IgG IgG IgG Th1 Th2 CTL Antijen Solübl antijen Hücre/

Detaylı

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER Dünyada üretilen krom cevherinin % 90 ının metalurji sanayinde ferrokrom üretiminde, üretilen ferrokromun da yaklaşık % 90 ının paslanmaz çelik sektöründe

Detaylı

DERMATOZLU KÖPEKLERDE MALASSEZİA ETKENLERİNİN PREVALANSI

DERMATOZLU KÖPEKLERDE MALASSEZİA ETKENLERİNİN PREVALANSI T.C. ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI VİH-YL 2010 0001 DERMATOZLU KÖPEKLERDE MALASSEZİA ETKENLERİNİN PREVALANSI Veteriner Hekim Fırat SEVEN DANIŞMAN

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 LERDE LABORATUVAR İPUÇLARI GENEL TARAMA TESTLERİ Tam kan sayımı Periferik yayma İmmünglobulin düzeyleri (IgG, A, M, E) İzohemaglutinin titresi (Anti A, Anti B titresi) Aşıya karşı antikor yanıtı (Hepatit

Detaylı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) Çevre İş Sağlığı Güvenliği ŞİRKETLER

Detaylı

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 14 NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber ntraüterin Büyüme Gerili i - Say 14 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ GEÇİRİLMİŞ GESTASYONEL DİYABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜ OLAN BİREYLERDE ANJİOPOETİN BENZERİ PROTEİN-2 ( ANGPTL-2

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

2016 Ocak ENFLASYON RAKAMLARI 3 Şubat 2016

2016 Ocak ENFLASYON RAKAMLARI 3 Şubat 2016 2016 Ocak ENFLASYON RAKAMLARI 3 Şubat 2016 Ocak 2016 Tüketici Fiyat Endeksi ne(tüfe) ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 3 Şubat 2016 tarihinde yayımlandı. TÜİK tarafından aylık

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9. Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.9 Pazar De eri Esasl ve Pazar De eri D fl De er Esasl De erlemeler için ndirgenmifl Nakit Ak fl Analizi 1.0 Girifl 1.1 ndirgenmifl nakit ak fl ( NA)

Detaylı

KANSER AŞILARI. Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi

KANSER AŞILARI. Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi KANSER AŞILARI Prof. Dr. Tezer Kutluk Hacettepe Üniversitesi Bir Halk Sağlığı Sorunu Şu an dünyada 24.600.000 kanserli vardır. Her yıl 10.9 milyon kişi kansere yakalanmaktadır. 2020 yılında bu rakam %50

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

Tablo 45 - Turizm İşletme Belgeli Tesislerde Konaklama ve Belediye Sayıları

Tablo 45 - Turizm İşletme Belgeli Tesislerde Konaklama ve Belediye Sayıları TURİZM Kütahya ya gelen yabancı turistler Merkez ve Tavşanlı ilçelerinde; yerli turistler ise Merkez, Emet, Simav ve Tavşanlı ilçelerinde yoğun olarak konaklamaktadırlar. 2012 yılı içerisinde ildeki işletme

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER

ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER 3.1. ORGAN K K MYANIN TAR HÇES VE KONUSU 3.2. ORGAN K MADDELERDE C, H, O ve N ARANMASI a. Organik Maddelerde C ve H Aranmas b. Organik Maddelerde N Aranmas

Detaylı

Diabetik Nöropatide Kök Hücre Tedavisi Doç.Dr.Mehmet Bozkurt Dr.Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi; Plastik,Rekonstrüktif ve Estetik

Diabetik Nöropatide Kök Hücre Tedavisi Doç.Dr.Mehmet Bozkurt Dr.Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi; Plastik,Rekonstrüktif ve Estetik Diabetik Nöropatide Kök Hücre Tedavisi Doç.Dr.Mehmet Bozkurt Dr.Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi; Plastik,Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Kliniği,Yara Bakım Merkezi İstanbul Tanım Diabetik

Detaylı

Geç Çocukluk Döneminde Vitiligo: Bir Olgu Sunumu

Geç Çocukluk Döneminde Vitiligo: Bir Olgu Sunumu Geç Çocukluk Döneminde Vitiligo: Bir Olgu Sunumu Meltem Sukan*, Fulya Maner**, Musa Tosun*** * Psikiyatri Uzman Dr. Mardin Devlet Hastanesi ** Doç. Dr., Bak rköy Ruh ve Sinir Hastal klar E itim ve Araflt

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI

ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI Tıp Fakülteleri Mezuniyet Öncesi İmmünoloji Eğitim Programı Önerisi in hücre ve dokuları ilgi hücrelerini isim ve işlevleri ile bilir. Kemik iliği, lenf nodu, ve dalağın anatomisi,

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

SÜT HUMMASI HİPOKALSEMİ-MİKS YETMEZLİK

SÜT HUMMASI HİPOKALSEMİ-MİKS YETMEZLİK SÜT HUMMASI Hastalık, dana humması, parezis puerperalis ya da hipokalsemi olarak da adlandırılır. Süt verimi yüksek olan ineklerde ortaya çıkan ve parezis ile karekterize bir hastalıktır. Üzerinde yıllardan

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİĞİN UYGULANMASINA İLİŞKİN GENELGE (2015/50) Bu Genelge, 25.05.2015

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı

Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı Dünyada çavdar ve yulafın üretimi, buğday, pirinç, mısır ve arpa gibi diğer tahıl ürünlerine kıyasla son derece sınırlıdır. Yılda ortalama 14-15 milyon ton dolayında olan dünya

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD)

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) 1 GÜNDEM Tanım Epidemiyoloji (Hastalığın Yayılımı) Mücadele Soru-Cevap 2 Afrika Hastalığı Nedir? Sivrisinek, kene ve sokucu sineklerle

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

Çölyak Hastalığı Serolojik Tanısı DR. BURÇİN ŞENER

Çölyak Hastalığı Serolojik Tanısı DR. BURÇİN ŞENER Çölyak Hastalığı Serolojik Tanısı DR. BURÇİN ŞENER HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ AD 1 Glutene duyarlı enteropati Çölyak hastalığı Gluten-intoleransı 2 Çölyak hastalığı nedir?

Detaylı

21.12.2015. Euro Bölgesi 0,05% Japonya < 0.10% Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Brent. Yüksek 1,0875 1,4951 123,551 2,9160 1071,19 37,70

21.12.2015. Euro Bölgesi 0,05% Japonya < 0.10% Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Brent. Yüksek 1,0875 1,4951 123,551 2,9160 1071,19 37,70 Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Brent Ülke Faiz Ülke Faiz Açılış 1,0827 1,4898 122,555 2,9105 1051,20 36,79 Türkiye 7,50% İngiltere 0,50% Yüksek 1,0875 1,4951 123,551 2,9160 1071,19 37,70 Düşük

Detaylı

EDİNSEL BAĞIŞIKLIK MEKANİZMASI

EDİNSEL BAĞIŞIKLIK MEKANİZMASI EDİNSEL BAĞIŞIKLIK MEKANİZMASI 2009-2010, Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin amacı; Edinsel bağışıklık ve komponentleri Hücresel bağışıklık Humoral bağışıklık NK hücreleri İmmün sistem bozuklukları http://outreach.mcb.harvard.edu/animations/cellmediated.swf

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi. Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi. Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI Yrd.Doç.Dr. Kemal ÜÇÜNCÜ Orman Endüstri Makinaları ve İşletme Anabilim Dalı 1. Proje Konusunun

Detaylı

CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ)

CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ) CROSSMATCH (ÇAPRAZ KARŞILAŞTIRMA TESTİ) Dr. İhsan Karadoğan V. Ulusal Kan Merkezleri ve Transfüzyon Tıbbı Kongresi 18-22 Kasım 2012 Antalya 1111 1111 1111 1111 UYGULAMA BASİT YORUM SON DERECE KARMAŞIK

Detaylı

B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet

B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet 57 Yrd. Doç. Dr. Yakup EMÜL, Bilgisayar Programlama Ders Notları (B02) Şimdiye kadar C programlama dilinin, verileri ekrana yazdırma, kullanıcıdan verileri alma, işlemler

Detaylı

OTOİMMUN HASTALIKLAR. Prof.Dr.Zeynep SÜMER

OTOİMMUN HASTALIKLAR. Prof.Dr.Zeynep SÜMER OTOİMMUN HASTALIKLAR Prof.Dr.Zeynep SÜMER İmmun tolerans Organizmanın kendinden olan antijeni tanıyarak bunlara karşı reaksiyon vermemesi durumuna İMMUN TOLERANS denir Otoimmunitenin oluşum mekanizmaları

Detaylı

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi!

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! www.kenthospital.com Kent Hastanesi, hepimizden önce çocuklarımızın hastanesi! Çünkü, çocuklarımız, hepimizin geleceği! Kuruluşumuzdan bu yana

Detaylı

NAMIK KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ AKADEMĠK YÜKSELTME VE ATAMALARDA DEĞERLENDĠRĠLECEK BĠLĠMSEL PERFORMANS DEĞERLENDĠRME KRĠTERLERĠ

NAMIK KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ AKADEMĠK YÜKSELTME VE ATAMALARDA DEĞERLENDĠRĠLECEK BĠLĠMSEL PERFORMANS DEĞERLENDĠRME KRĠTERLERĠ NAMIK KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ AKADEMĠK YÜKSELTME VE ATAMALARDA DEĞERLENDĠRĠLECEK BĠLĠMSEL PERFORMANS DEĞERLENDĠRME KRĠTERLERĠ A.ULUSLARARASI YAYINLAR PUAN 1. İnternet ile web adresine ulaşılabilen ve en az

Detaylı

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2015;7 (3): 241-245

Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2015;7 (3): 241-245 Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2015;7 (3): 241-245 Olgu Sunumu Gümüşay ve ark. HIV Negatif Olguda Skrotal Kaposi Sarkomu Kaposi Sarcoma in HIV Negative Patient Özge Gümüşay 1, Tuğba Arslan

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri BÖLÜM 1 YÖNTEM Bu çal flma 11, 13 ve 15 yafllar ndaki gençlerin sa l k durumlar ve sa l k davran fllar n saptamay hedefleyen, kesitsel tan mlay c ve çok uluslu Health Behavior in School Aged Children,

Detaylı