OTOSKOPİK MUAYENE YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "OTOSKOPİK MUAYENE YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI"

Transkript

1 T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI Tez Yöneticisi Prof. Dr. Cem UZUN OTOSKOPİK MUAYENE YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI (Uzmanlık Tezi) Dr. Murat KOÇYİĞİT EDİRNE

2 TEŞEKKÜR Uzmanlık eğitimim süresince mesleki bilgi ve deneyimimi arttırmamda büyük destek, ilgi ve yardımını gördüğüm çok değerli hocam Prof. Dr. Ahmet R. KARASALİHOĞLU na; her aşamada destek, ilgi ve yardımlarını gördüğüm değerli hocalarım Prof. Dr. Muhsin KOTEN, Prof. Dr. Mustafa K. ADALI, Prof. Dr. Cem UZUN, Doç. Dr. Recep YAĞIZ, Doç. Dr. Abdullah TAŞ a; değerli araştırma görevlisi çalışma arkadaşlarıma; tezimin istatistiksel değerlendirmesindeki katkılarından dolayı, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik Anabilim Dalı nda görevli Yrd. Doç. Dr. F. Nesrin TURAN a teşekkür ederim. 2

3 İÇİNDEKİLER GİRİŞ VE AMAÇ... 1 GENEL BİLGİLER... 3 KULAK ANATOMİSİ... 3 OTOSKOPİK MUAYENE YÖNTEMLERİ... 9 GEREÇ VE YÖNTEMLER BULGULAR TARTIŞMA SONUÇLAR ÖZET SUMMARY KAYNAKLAR EKLER 3

4 GİRİŞ VE AMAÇ Otoskopik muayene, kulak burun boğaz hekimlerinin fizik muayene esnasında yaptığı temel muayenelerden birisidir. Dikkatli bir otoskopi ile çoğu kulak hastalığının tanısı konulabilir. Sık görülen kulak hastalıklarından olan akut otitis media, seröz otitis media ve kronik otitis medianın tanısında iyi bir otoskopik muayene şarttır. Otoskopik muayene için günümüzde başlıca dört ana metot kullanılmaktadır. Bunlar alın aynası ile otoskopik muayene, el otoskopu (auriscope) ile muayene, otomikroskop ile muayene ve video-endoskop ile otoskopik muayenedir. Alın aynası ve el otoskopu ile otoskopik muayene daha sık olarak yapılırken, otomikroskop ve video-endoskop ile otoskopik muayene daha az sıklıkta yapılmaktadır. Alın aynası ve el otoskopu ile otoskopik muayene, yaygın olarak kullanılan otoskopik muayene yöntemleri olmakla beraber, detayları göstermede yetersiz olabilir ve bazen yanlış tanıya neden olabilir. Dar anatomik yapı, mikroanatomi ve kavite içi muayene zorunluluğu nedeniyle dış kulak ve orta kulak aydınlatılarak ve büyütülerek muayene edilmek durumundadır. Video optik tekniklerdeki ilerlemeler ile video-endoskop ortaya çıkmış olup kulak zarının video-endoskop ile otoskopik muayenesi yapılmaya başlanmıştır ve bu muayenenin, teşhiste doğruluğu arttırdığına inanılmaktadır (1). Video-endoskop ile otoskopi, dış kulak yolu ve timpanik membrandaki anatomi ve patolojiyi dökümente etmede, öğrenmede ve muayene becerisini arttırmada yararlı bir metottur (2,3). Otomikroskop ile alınan görüntü kayıtları spekülümün boyutlarının kısıtlayıcı olmasından dolayı belirli alanları içermektedir. Kulak spekülümünün dış kulak yolunun en dar yerinden geçmesi gerekmesi ve mikroskop lensi ile kulak spekülümü arasındaki mesafenin 1

5 uzun olmasından dolayı kulak zarının bir bütün olarak görülebilmesi imkansızdır. Çocukların kulak yolunun daha dar olması ve erişkine göre kooperasyon kurmanın zorluğu nedeniyle çocuklarda bu problem daha büyüktür. Bunun yanı sıra alanların derinliğinin tespiti otomikroskop ile daha zordur. Video-endoskop ile otoskopinin primer avantajı, tüm anuler ligamanı da içine alacak şekilde timpanik membranın tamamını gösterebilmesidir (2). Ayrıca video-endoskop ile otoskopi timpanik membranın görüntüsünü sadece klinisyene değil aynı zamanda hastaya da monitörden görebilme imkanı tanır. Bu monitörize edebilme, cerrahi tedavi olan hastalara hastalığı ile ilgili durumu daha iyi açıklayabilmenin yanı sıra medikolegal amaçla dökümentasyonu da sağlar. Video-endoskop ile otoskopi, kulak burun boğaz hekimlerinin dış kulak yolu ve orta kulağın (perforasyon yoluyla) anatomisini anlama ve dökümente edilmesinin yanı sıra hem peroperatif hem de postoperatif mastoidektomi kavitesinin değerlendirilmesinde de kullanılabilir. Asistan ve odyologların eğitiminde timpanik membranın patolojik durumlarını göstermede video-endoskop ile otoskopi mükemmel bir metottur (2). Bilinen dört otoskopik muayene yöntemini karşılaştıran bir çalışma literatürde bulunmamaktadır. Yaptığımız çalışmada bu dört otoskopik muayene yöntemini, dış kulak yolu ve kulak zarının durumunu, buralardaki normal ve anormal yapıları tanımlayabilmesi açısından karşılaştırma amaçlanmıştır. 2

6 GENEL BİLGİLER KULAK ANATOMİSİ Kulak, her biri farklı yapısal ve fonksiyonel özelliklere sahip, üç kısımdan oluşur: a- Dış kulak, b- Orta kulak, c- İç kulak (4). Dış Kulak (Auris Externa) Kulak kepçesi (auricula) ve dış kulak yolu (meatus acusticus externus) olmak üzere iki kısımdan oluşur (5). Kulak kepçesi (auricula); başın yan tarafında yaprak şeklinde bir çıkıntıdan ibarettir. Deri ve perikondrium ile örtülü ince elastik bir kıkırdaktan meydana gelmiştir. Kulak kepçesi başa, deri, dış kulak yolu kıkırdağı, kas ve bağlarla yapışır (4-6). Kulak kepçesinin arterleri; a. temporalis superficialis ile a. occipitalis posterior dan gelir. Venler arterleri izler. Lenfatikler preaurikuler, retroaurikuler ve infraaurikuler lenf düğümlerine dökülür (4,5,7). Kulak kepçesinin ön yüzünün duyarlılığını V. kranial sinirin aurikulotemporal dalı sağlar. Ayrıca VII. kranial sinirden kavum konka, konka, heliksin bir bölümü ve kulak arkasının alt kısmına duysal dallar gelir. Servikal ikinci ve üçüncü sinirler ise kulak kepçesinin büyük bir bölgesinin duyusunu verirler (7). Dış kulak yolu (meatus acusticus externus); konkadan kulak zarına kadar olan uzunluğu içine alır (6,7). Hafif "S" şeklinde oblik yerleşim gösteren dış kulak yolunun arkaüst duvar uzunluğu 25 mm iken, ön-alt duvar 3l mm dir (4,7). Dış kulak yolunun 1/3 dış kısmını fibroelastik bir yapı oluşturur; 2/3 iç kısmı ise kemiksel yapıdadır. Kıkırdak parça dış yanda ve arkada, kemik kısım iç yanda ve önde bulunur (4,5-8). Dış kulak yolu kıkırdak kısmını örten deride ter, yağ ve serumen bezleri vardır. Kemik kısmı örten deri ise oldukça 3

7 ince olup hemen periostun üzerini örter; kıl, yağ ve serumen bezleri içermez (5,7-9). Çocuklarda temporal kemik gelişimi henüz tamamlanmadığı için kıkırdak kısmı daha uzundur (4,10). Dış kulak yolu kıkırdağı, arka-üst kısmı açık bir boru şeklindedir. Kıkırdak bölümün ön duvarında iki adet Santorini fissürleri bulunur. Kemik kısmın antero-inferior bölümünde Huschke deliği yer alır (4,5,7). Dış kulak yolu arterleri; a. carotis externa nın dalı olan a. auricularis posterior, a. temporalis superficialis ve a. auricularis profunda dır. Venöz drenaj, maksiller ve eksternal juguler venler ile plexus pterygoideus a olur. Lenfatikler, anterior, posterior ve inferior aurikuler lenf nodlarına drene olur. Duysal innervasyon inferior ve posterior bölümlerinde n. vagus un aurikuler dalı (Arnold), anterior ve superior bölümlerinde ise n. mandibularis in aurikulo-temporal dalı ile olur (4). Orta Kulak (Auris Media) Arkadan öne kulak zarı ile kemik labirent, yukarıdan aşağıya sinodural açı ile östaki borusu nazofarenks orifisi arasında bulunan ve mükoz membranla örtülü bir alandır. Orta kulak, kulak zarı ile orta kulak kavitesi, mastoid hava hücre sistemi ve östaki borusundan oluşmaktadır (4). 1- Orta kulak boşluğu (cavum tympani): Önde tuba auditiva (östaki borusu) ile nazofarenkse açılmakta, arkada aditus ad antrum yolu ile mastoid antrum ve hücreleriyle devam etmektedir (5). Vertikal ve anterosuperior çapları 15 mm, mediolateral derinliği üstte 6 mm iken umbo seviyesinde 2 mm ye iner (4). Orta kulak boşluğu topografik olarak kulak zarına göre üç kısma ayrılır. Mezotimpanum kulak zarı düzeyine rastlayan, epitimpanum kulak zarının üstünde kalan ve hipotimpanum ise kulak zarının altında kalan orta kulak boşluğu bölümüdür (7). Orta kulak boşluğunun 6 duvarı vardır. a. Üst duvar (tegmen timpani): Bu duvar epitimpanumun tavanını oluşturur. Timpanik kaviteyi orta kranial fossadan ayırır. b. Alt duvar: Hipotimpanumun döşemesini oluşturur. Bulbus vena juguli ve a. carotis interna ile komşudur. c. Ön duvar: Posteroinferior da canalis caroticus un dikine parçası, üstte tensor timpani kasını içinde bulunduran yarım kemik kanal ve hemen altında ise östaki borusunun timpanik orifisi bulunur. d. Arka duvar: Orta kulak ile mastoid arasındaki duvardır. Üst parçasını aditus ad 4

8 antrum yapar. Eminentia pyramidalis burada yer alır. Eminentia pyramidalis içinde m. stapedius bulunur. Bu fasyal sinirin ikinci parçası ile çok yakın komşuluk gösterir. Eminentia pyramidalis lateralinden chorda tympani orta kulak boşluğuna girer. Eminentia pyramidalis ile chorda tympani arasında recessus facialis vardır. Emimentia pyramidalis medialinde sinus tympani bulunur. Reccessus facialis in arka üstünü sınırlayan fossa incudis içerisinde inkusun kısa kolu yer alır (4,5,7,9,11). e. İç duvar: Orta kulağı iç kulaktan ayırır. Epitimpanum kısmında horizontal ve vertikal semisirküler kanal ile fasyal sinirin geçtiği Fallop kanalı vardır. Mezotimpanumdaki iç duvarda ise fasyal sinirin hemen altından başlayan ve kokleanın birinci turuna rastlayan promontorium ve labirent pencereleri bulunur. Promontoriumun arka-üst tarafında yuvarlak pencere (fossula fenestra cochlea) bulunur. Oval pencere, stapes kemiği tabanı ile yuvarlak pencere ise ikinci kulak zarı (membrana tympani secondaria) adını alan bir zarla örtülüdür. Promontoriumun orta kısmının yüzeyinde damar ve sinirden oluşmuş bir ağ (plexus tympanicus) bulunur (4,5,7,9,11). f. Dış duvar: Bu duvarı kulak zarı ile scutum yapar. Scutum, epitimpanumda incisura tympanicus u üstten kapatan skuamöz kemiğin uzantısıdır. Kulak zarı timpanik kemiğin sulkus timpanikusu içine Gerlach halkası adı verilen fibröz anulus ile tespit edilmiştir (4,7,9,12). Anulus üstte tam değildir. Anterior ve posterior malleolar ligamentlerle devam eder. Kulak zarının bu ligamentler üzerinde kalan gevşek kısmına pars flaccida (Schrapnell zar), alttaki gergin kısma da pars tensa adı verilir. Timpanik membranın pars flaccidasının ismi kompliansından gelir. Pars tensa üç tabakadan oluşur. Dış tabakada 5 ila 10 tabaka yassı epitel hücresi vardır. Orta tabaka düzensiz dizilmiş kolajen ve elastik lifler içerir. İç tabakayı nonkeratinize kubik epitel hücreleri oluşturur (13). Kulak zarı oval, yarı geçirgen ve sedef renklidir. Vertikal uzunluğu 9-10 mm, horizontal uzunluğu 8-9 mm, kalınlığı 0.1 mm dir (4,6,12,14,15). Kulak zarı dış kulak yolunu orta kulaktan ayırır. Dış kulak yolunun eksenine göre düzlemi anteroinferiora doğru eğilimlidir. Dış kulak yolunun süperior bölümü ile timpanik membran arasındaki açı 140 derecedir (13). Kulak zarının pars tensa parçasında ortada yukarıdan aşağı doğru uzanan malleusun kulak zarı içerisinde yer alan parçası olan manibrium mallei bulunur. Manibrium mallei nin bitimindeki nokta şeklindeki görüntüye umbo denir (5,9). Umbo dan başlayarak öne ve aşağıya doğru timpanik membranın kenarına kadar ilerleyen üçgen görünüşündeki aydınlık alana Politzer üçgeni adı verilir (11). Kulak zarının pars tensası ismini kompliansından alır ve üç tabakadan oluşur. Dış tabaka, dış kulak yolu derisiyle devamlılığı olan ince bir cilt tabakasıdır. Orta fibröz tabaka radyal ve sirküler liflerden oluşmaktadır. Radyal lifler, fibröz tabakanın lateral kısmını oluşturur, manibrium 5

9 mallei ye bağlıdır ve timpanik membranın anulusuna uzanır. Sirküler lifler, fibröz tabakanın medial bölümünde yer alır, kulak zarını temporal kemiğin sulkusuna bağlayan fibrokartilajinöz bir halka oluşturdukları periferde yoğunlaşmışlardır. Bu fibrokartilajinöz halka, pars flaccidanın temporal kemiğin skuamöz kısmına bağlandığı Rivinus çentiğinin olduğu yerde eksiktir. Pars tensanın iç tabakası ise, orta kulak mukozasıyla devamlılığı olan mukozayla kaplıdır (13). Kulak zarının pars flaccida bölümünde fibröz tabaka yoktur (5). Orta kulak boşluğunda kulak zarı ile iç kulak zarı arasında yer alan üç tane hareketli kemikçik vardır. Malleus, inkus ve stapes (4-6,9). Kemikçikler manibrium mallei aracılığıyla kulak zarına ve anular ligaman ile oval pencereye bağlanmışlardır. Kemikçikler arasında incudo-malleolar ve incudo-stapedial olmak üzere iki eklem vardır. Ayrıca kemikçikleri orta kulak duvarına bağlayan iki kas ve dört ligament bulunur. Dört ligamentin üçü malleus a, biri inkus a aittir. Kemikçiklere yapışan kaslar m. tensor tympani ve m. stapedius dur (7,9,14). Orta kulağın kanlanması hem internal hem de eksternal karotisten sağlanır. Kulak zarı, malleus, inkus ve kavitenin ön bölümüne internal maksiller arterin dalı olan anterior timpanik arter, arka bölgeye ve mastoid hava hücrelerine posterior auriculer arterden çıkan stylomastoid arter gelir. İnternal karotis arterin bir dalı olan karotikotimpanik dal ön duvarın, a. meningia media dan ayrılan superfisiyal petrozal arter de, fasyal sinirin kanlanmasını sağlar. Superfisiyal temporal arter stilomastoid arter ile bir pleksus oluşturarak inkudostapedial ekleme gider (4). Venöz drenaj superior petrozal sinus ve pterigoid pleksus iledir. Sempatik ve duyu sinirleri n. glossofaringeus un dalı n. tympanicus ve n. caroticotympanicus tur (4,5,14). 2. Mastoid hava hücreleri sistemi: Bu bölgenin pnömotizasyonu hayat boyu devam eder. Bu bölge üç alana ayrılır. Birinci alan mastoid antrum olup, aditus ad antrum aracılığıyla timpanik kavitenin epitimpanik boşluğuyla birleşir. Antrum, mastoid kemikte bulunan en büyük boşluk olup, yukarıdan aşağıya ve ön-arka çapı yaklaşık 1 cm, lateromedial çapı 6-8 mm dir. Mastoid kemiğin korteksi ile antrumun dış yan yüzü arasındaki mesafe mm kadardır. İkinci alan santral mastoid traktusdur ve mastoid antrumdan inferiora uzanır. Üçüncü alan da periferal mastoiddir, bu alan tegmental, sinodural, sinal, fasial hücrelerden oluşur. Tegmental hücreler tegmen mastoideum u sınırlandırır. Sinodural hücreler mastoid kemiğin posterosuperior açısından yerleşmişlerdir ve yukarıda dural plak, posteroinferiorda sinüs plağı tarafından sınırlandırılırlar. Sinal hücreler sigmoid sinüsün lateral, medial ve posteriorunda yerleşmişlerdir. Fasial hücreler fasial sinirin mastoid segmentini çevrelerler. Mastoid hücreleri Körner septumu olarak bilinen petroskuamöz sütürün dışında yer alırlar. 6

10 Sık olarak görülen bu septum, petroz parçanın antral çıkıntısıyla skuamöz kısmın timpanik çıkıntısının birleşimini gösterir. Temporal kemiğin havalanma özellikleri şahıstan şahısa değişir. Bu hem kalıtımsal hem de çevresel faktörlerce belirlenir. Bebeklik ve çocukluk çağında geçirilen otit, daha fazla havalanmaya engel olarak skleroza sebep olabilir. Diğer yandan temporal kemik havalanmasının yetersiz oluşu da orta kulağı enfeksiyonlara yatkın hale getirebilir (16). 3. Östaki borusu: 1562 de İtalyan anatomist Bartolomeus Eustachius, östaki borusunun yapısını, özelliklerini ve komşuluklarını ilk kez kendi tezinde açıklamıştır (17). Daha sonra yine anatomi profesörü Antonio Valsalva tarafından, daha önce tariflenen bu faringotimpanik boru Eustachian tube olarak isimlendirilmiştir (17). Östaki borusu orta kulak ile nazofarenks arasındaki bağlantıyı sağlayan kemik ve kıkırdaktan oluşmuş bir borudur. Erişkinde ön-iç 2/3 kısım kıkırdaktan, arka-dış 1/3 lük kısım ise kemikten oluşur. Fakat infantta, kemik kısım göreceli olarak daha uzundur (18). Bu iki kısım arasında isthmus denilen, borunun en dar parçası yer alır. Östaki borusunun uzunluğu yetişkinde 37.5 mm, 9 aylık bir bebekte ise ortalama 17.5 mm olarak ölçülmüştür. Borunun nazofarengeal ağzı yetişkinde mm, 2 yaş altı çocukta 2.5 mm olarak bulunmuştur. Erişkinde östaki borusu horizontal planla derecelik bir açı yapar, infantta ise bu açı ortalama 10 derece kadardır. Kemik östaki borusu tamamen temporal kemiğin petröz parçası içinde uzanır ve direkt olarak orta kulağın üst kısmının ön duvarı ile devamlıdır. Kemik borunun yönü düz olarak öne içe ve horizontal plandan çok az deviye olarak petröz apeksi takip eder. Östaki borusunun lümeni kabaca üçgenimsi, vertikal olarak 2-3 mm uzunluğunda ve yatay taban boyunca 3-4 cm uzunluğundadır. Sağlıklı kemik kısım her zaman açıktır. Kıkırdak kısım ise istirahatte kapanır ve yutkunma, esneme yahut Valsalva manevrası gibi zorlamalarda açılır. Östaki borusunun kemik ve kıkırdak kısımları düzensiz bir kemik yüzeyde birleşirler ve birbirleri ile 160 derecelik bir açı yaparlar. Kıkırdak kısım daha sonra öne ve aşağı doğru yönelir. Kemik östaki borusunun iç kısmında a. carotis interna bulunur. A. carotis interna yı orta kulak boşluğundan ince bir kemik ayırır ve bu kemik bazen bulunmayabilir (%2) ve karotis mukoza altında çıplak olarak yer alır (18,19). İç Kulak (Auris İnterna) İç kulak, işitme ve denge ile ilgili reseptörlerin bulunduğu kısımdır ve temporal kemiğin petröz bölümünde yerleşmiştir (4,5,7). Yuvarlak ve oval pencereler yolu ile orta kulakla, koklear ve vestibüler aquaduktus yolu ile kafa içine bağlantılıdır (5,7). İç kulak, 7

11 kemik (periotik) ve zar (otik) labirent olmak üzere iki kısımdan oluşur (5,11). Kemik labirent; vestibül, semisirküler kanallar ve kokleadan oluşur. Vestibül 4 mm çapında irregüler oval bir boşluktur. Timpanik kavitenin medialinde yer alır. Fossula fenestra cochlea ve fossula fenestra vestibüli aracılığı ile timpanik kaviteyle ilişki kurar (4,5,7,9,11). Vestibülün arka ve yukarısında üç semisirküler kanal (superior, posterior, lateral) yerleşmiştir. Her biri yaklaşık 2/3 lük bir daire oluşturur. Her bir kanalın bir ucunda ampulla olarak adlandırılan ve vestibüler duyu epiteli içeren genişlemeler mevcuttur (9). Kemik koklea, vestibülün antero-inferiorunda bulunur. Koklea, taban çapı 9 mm, yüksekliği 5 mm olan koniye benzer bir yapıdır. Koklea, modiolus olarak bilinen santral bir aks etrafında yaklaşık 2.5 dönüş yapar. Modiolus içerisinde koklear damarlar ve VIII. kraniyal sinirin koklear dalı yer alır. Koklear kanal modiolus etrafında dönen kemik spiral lamina ile bölünerek scala tympani ve scala vestibüli oluşur (4). Scala vestibüli oval pencere membranında başlar ve koklear apekse uzanır. Scala tympani bazalde uzanır ve yuvarlak pencere membranında sonlanır. Bu iki bölüm perilenf içerir ve kokleanın apeksinde helicotrema aracılığı ile birleşir (11,15,20). Membranöz labirent; pars superior (vestibüler labirent), endolenfatik sak ve duktus, pars inferior (koklea) dan oluşur (5,15). Zar labirent, şekil bakımından kendisini her taraftan saran kemik labirenti aynen taklit eder. Yalnız kemik labirente oranla daha küçüktür. Onun ancak 1/3 kısmını işgal eder, zar ve kemik labirent arasında kalan aralıklar perilenf ile dolmuştur (5,7). Pars superior (vestibüler labirent); sacculus, utriculus ve semisirküler kanalları kapsar (1,12). Utrikul ve sakkül kemik labirentin vestibül kısmı içinde bulunan ve her biri macula adıyla anılan nöro-epitelyal plağa sahip organlardır (4,5,9,15). Utrikul ve sakkül den çıkan kanallar (ductus utricularis ve ductus saccularis) Y harfi şeklinde birbirleriyle birleşip ductus endolenfaticus u oluştururlar. Bu kanal da saccus endolenfaticus ta sonlanır (5,9,15). Pars inferior (koklea); kemik kokleanın transvers kesitinde üç kompartman vardır. Bu bölmeler yukarıdan aşağıya doğru sırasıyla scala vestibuli, scala media ve scala tympani dir (5,15). Ductus cochlearis (scala media); membranöz labirentin bu parçası kemik kokleanın spiral kanalını tüm uzunluğunca takip eder. Vestibülün koklear resesinden koklea apeksine kadar uzanır (4). Ductus cochlearis üçgen biçimindedir. Duktusun tabanını kemik spiral lamina ve baziler membran, lateral duvarını spiral ligament üzerinde bulunan stria vascularis, üst duvarını Reissner s membranı oluşturur (9,11,20). Reissner s membranı içte spiral 8

12 limbusun modiolar tarafına, dışta ise stria vascularis in üst köşesindeki spiral ligamana bağlıdır. Scala media ve scala vestibüli yi birbirinden ayırır. Baziler membran, kemik spiral laminanın lateral kenarından spiral ligaman içine kadar uzanır. İnsanda spiral uzunluğu yaklaşık 31.5 mm dir. Genişliği bazal turdan başlayarak apikale doğru artar. Kalınlığı pars arcuata ve pars pectinata diye iki tabakadan oluşur. Baziler membranın uzunluğu boyunca, kalınlığı ve genişliğindeki değişiklikler membranın frekans spesifik maksimum vibrasyonlar ve travelling wave oluşumundan sorumludur (7,20). Baziler membranın dış tarafında Claudius ve Boettcher hücreleri bulunur. Bundan sonra Corti organı başlar (7). OTOSKOPİK MUAYENE YÖNTEMLERİ Otoskopik muayene yöntemi olarak kulak burun boğaz hekimlerinin kullandığı başlıca dört yöntem tanımlanmıştır. Bunlar alın aynası ile otoskopik muayene, el otoskopu ile muayene, otomikroskop ile muayene ve video-endoskop ile otoskopik muayenedir. Alın Aynası İle Otoskopik Muayene Kulağın direk ışık ile muayenesi, dış kulak yoluna uygun bir spekulumla alnın ortasında bulunan bir ayna vasıtasıyla ışığın düşürülmesi yoluyla yapılır. Işık kaynağı ayna ve baştaki halka şeklindeki yapıyla birleştirilmiş olarak da bulunabilir. Bu, muayeneyi yapana çok büyük bir hareket özgürlüğü ve ışıklandırmanın yoğunluğunu ayarlama imkanı sağlar. Bazen de sabit bir ışık kaynağı tercih edilir, muayeneyi yapan da başındaki aynayı ışığı odaklamak istediği yere ayarlayarak muayenesini yapar. Bu ayarlama işlemi başlangıçta zordur, fakat pratik yaptıkça herhangi bir efor sarfetmeden otomatik olarak yapılabilmektedir. İndirek ışık ile yapılan muayenenin avantajı, muayene sırasında gerekli olan manipülasyonları yapabilmek için her iki elin de serbest olmasıdır. Ayrıca bu muayenede binoküler görüş sayesinde stereoskopik bakı mümkün olup, zardaki retraksiyon cebi gibi bazı sabit anatomik lezyonların derinliğini anlama olanağı vardır. Hasta ile muayeneyi yapanın oturma yüksekliği, muayene edilen kulak ile muayeneyi yapanın göz seviyesinin aynı olması ile ayarlanır. Işık kaynağının muayene edenin solunda olması genel olarak daha kullanışlı olmaktadır. Işık ayarı yapıldıktan sonra eksternal meatusu rahatça açarak hastayı rahatsız etmeyecek en büyük spekülüm seçilir. Hastanın sağ kulağı muayene ediliyorsa sağ kulak aurikulası sol el baş ve işaret parmağı ile arkaya yukarı doğru çekilir ve spekülüm sağ el baş ve işaret parmağı arasında tutulup kulak yoluna yerleştirilir. Alın aynası ile otoskopik muayene Şekil 1 de gösterilmiştir. Bu otoskopik muayenenin tek el ile de yapılması mümkün olup bu durumda baş ve işaret parmağı arasında spekülüm tutulur, kalan üç ve dördüncü parmaklar arasında 9

13 aurikula tutularak arkaya yukarı çekilir. Bu tek el ile yapılan muayenede boşta kalan el ile kulaktaki buşon, debris ve yabancı madde çıkarımı gibi işlemler yapılabilir (21). El Otoskopu İle Muayene El otoskopu ile muayene basitçe hareketlilik imkanı sağlar (21). El otoskopu, kulağın muayenesinde faydalı bir enstrümandır. Spekülümün önünde bulunan lensi sayesinde 2.5 kez büyütme sağlar. Bu yöntemin en önemli dezavantajı, binoküler bakının yapılamaması ve enstrümanın efektif olarak kullanılamamasıdır (22). Yatak başı veya başka durumlarda kulağın rahatça muayene imkanını sağlamasına rağmen, orta kulak veya dış kulağın lokal olarak tedavi edilmesi gerekli olduğu durumlarda bu yöntem uygun olamamaktadır. Bu muayenede hastaya veya hasta bebek ise yakınlarına işlem hakkında bilgi verilir. Hastanın dış kulak yoluna en uygun en geniş spekülüm seçildikten sonra spekülüm otoskopa takılır ve saat yönünde çevrilir. Hastanın rahat ve dik oturması sağlanıp otoskopun ışığı açılır ve ışık ayarı yapılır, eğer ışık yetersiz ise otoskopa yeni pil takılır. Sağ kulak muayenesi için hastanın başını sol yana, sol kulak muayenesi için sağ yana çevrilmesi istenir. Otoskop aktif elde olmalıdır. Işık düşürerek retroauriküler bölge, aurikula ve dış kulak yolunun lateral bölümü incelenir. Pasif el ile aurikula erişkinde yukarı-arkaya doğru, bebeklerde aşağı-arkaya doğru çekilir. Göz, otoskopun merceğine neredeyse değecek kadar yaklaştırıldıktan sonra, spekülüm yavaşça dış kulak yoluna bakarak kemik-kıkırdak bileşke yerine kadar ve kemik bölümüne ulaşmayacak biçimde yerleştirilir. Yerleştirme sırasında dış kulak yolu incelenir, spekülümün doğrultusu değiştirilip kulak zarının sınırları, anulus, manibrium mallei ve umbo ya bakılır. Ardından ışık üçgeni, pars tensa ve pars flaccida incelenir (21). El otoskopu ile otoskopik muayene Şekil 2 de gösterilmiştir. 10

14 Şekil 1. Alın aynası ile otoskopik muayene Şekil 2. El otoskopu ile otoskopik muayene 11

15 Otomikroskop İle Muayene Otomikroskopi, tanının netleştirilmesi, serümen veya debrislerin temizlenmesi için gerekli bir yöntemdir. Bu yöntemde hasta muayene sedyesine sırtüstü yatırıldıktan sonra kulak yoluna uygun bir spekülüm, dış kulak yoluna yerleştirilir. Bu esnada hastadan başını diğer tarafa doğru hafifçe çevirmesi istenir. Sol el ile spekülüm dış kulak yolunda tutulurken sağ el ile de, mikroskopun spekülüm ve timpanik membrana olan uzaklığını ayarlamak için manevralar yapılır. Bu şekilde net görüntü sağlanmaya çalışılır. Eğer dış kulak yolunda buşon, sekresyon, epitel debrisi, yabancı cisim varsa timpanik membranı daha rahat görebilmek için bunlar tutucu bir alet veya aspiratör yardımıyla temizlenmelidir. Temizleme işlemi yapıldıktan sonra dış kulak yolu ve timpanik membran rahatça görülebilir. Eğer kulak zarı perforeyse veya aşırı incelmiş ise orta kulaktaki birçok yapıyı da görmek mümkün olacaktır. Mikroskopun özelliğine göre büyütme küçültme ayarı yapıldıktan sonra otoskopik muayene yapılır. Bu ayarlama işlemi yapılacak işleme göre değişir. Mikroskopun teknik özelliğine göre büyültme oranları değişmektedir. Otomikroskopi yapılırken aynı pozisyonda bakıldığında zarın ve dış kulak yolunun sadece bir kısmı görülebilir, bakılacak yere göre spekülümün dış kulak yolundaki yeri ve mikroskopun açısı değiştirilmelidir. Otomikroskopinin deavantajlarından birisi aynı anda bir bütün olarak zar ve dış kulak yolunun görülememesidir. Bundan dolayı özellikle pars flaccidanın patolojilerini atlamamak için uygun açı ve pozisyonda o bölgeye doğru mutlaka bakılmaldır. Otomikroskop ile cerrahi işlemler de yapılabilmekte olup, postoperatif dönemdeki hastaların takibinde yeri önemlidir (22). Otomikroskop ile otoskopik muayene Şekil 3 de gösterilmiştir. Video-endoskop İle Otoskopik Muayene Eğer otoskopik bulgular bir video kamera ile dökümente edilirse bu, video-otoskopi olarak adlandırılmaktadır. Timpanik membranın videografik kayıtları cerrahi bir mikroskop veya bir endoskop ile alınabilir. Otomikroskop ile alınan görüntü kayıtları spekülümün boyutlarının kısıtlayıcı olmasından dolayı belirli alanları içermektedir. Kulak spekülümünün dış kulak yolunun en dar yerinden geçmesi gerekmesi ve mikroskopun lensi ile kulak spekülümü arasındaki mesafenin uzun olmasından dolayı kulak zarının bir bütün olarak görülebilmesi çoğu zaman imkansızdır. Çocukların kulak yolunun daha dar olması ve erişkine göre kooperasyon kurmanın zorluğu nedeniyle çocuklarda bu problem daha büyüktür. Bunun yanı sıra alanların derinliğinin tespiti otomikroskopi ile daha zordur. Video-endoskop ile yapılan otoskopinin primer avantajı, tüm anuler ligamanı da içine alacak şekilde timpanik membranın tamamının görülebilmesidir. Video-endoskop ile otoskopik muayene, dış kulak 12

16 yolu ve timpanik membrandaki anatomi ve patolojiyi dökümente etmede ve öğrenmede en pratik ve etkili metoddur (2). Video destekli otoskopi, otoskopiye bağlı teşhiste beceriyi arttırmada yararlı bir metoddur (3). Video-endoskop ile otoskopik muayene Şekil 4 de gösterilmiştir. Kulak yolu ve timpanik membranın muayenesinde takip edilmesi gereken standart bir yaklaşım vardır. Öncelikle kulak yolunun duvarları incelenmelidir; debris veya yabancı cisimler, cilt hastalıkları, tümörler, defektler, özellikle attiğin posterior duvarı incelenmelidir. Daha sonra meatusun tabanı boyunca takip edilip timpanik membrana ulaşıncaya kadar bakılır. Posteriorda kulak yolu ile membran arasındaki açı dardır ve bazen kulak yolunun nerde bitip kulak zarının nerde başladığı konusunda karar vermekte zorlanılır. Yukarıda pars flaccidanın anatomisi oldukça zordur, genellikle irregüler, çentikli görünüme sahip olup önde kulak yolu ile zarın birleşim yeri olan anterior resesi görmek sıklıkla imkansızdır. Bu yapıları görmeye çalıştıktan sonra, zarın tüm kısımlarını inceleyip sınırları görmeye çalışılmalıdır (21). Zarın anulusu iyi değerlendirilmelidir (22). Daha sonra kulak zarının normal özellikleri ve standart rehber noktaları saptanmalıdır. Öncelikle zarın santral bölgesine odaklanıp malleusun başının tanınmasına konsantre olunur. Bu her normal kulakta görülmesi gereklidir. Sonra, pars flaccida ile pars tensa arasındaki sınır görülmeye çalışılır, burada anterior ve posterior malleolar ligamanlar görülür. Transparan kulak zarlarında inkusun uzun kolu ve stapes tendonu da görülebilir (21). Bazen de korda timpaninin gölgesi görülebilir (22). Normal bir kulak zarının şematize hali ve video-endoskopi ile alınmış görüntüsü, Şekil 5 ve 6 da gösterilmiştir. Kulak zarının bütünlüğüne dikkat edilip herhangi bir perforasyon veya bütünlük bozukluğu var olup olmadığına bakılmalıdır. Pars tensadaki perforasyonlar, perforasyonun kulak zarının çevresindeki anulusa uzanıp uzanmamasına göre marjinal veya santral perforasyon olarak adlandırılır. Marjinal perforasyonlar küçük, orta ve geniş olarak sınıflandırıldığı gibi bulunduğu yere göre anterior marjinal, inferior marjinal veya posterior marjinal olarak da sınıflandırılır. Santral perforasyonlar da küçük, orta ve geniş olarak sınıflandırıldığı gibi, malleusun koluna olan ilişkisine göre anterior, posterior veya inferior olarak da sınıflandırılır. Çok geniş santral perforasyonlar subtotal olarak ifade edilirken, çok geniş marjinal perforasyonlar total olarak ifade edilmektedir. Attikdeki defektler küçük veya geniş attik retraksiyonları olarak nitelendirilir. 13

17 Şekil 3. Otomikroskop ile otoskopik muayene Şekil 4. Video-endoskop ile otoskopik muayene 14

18 Şekil 5. Normal kulak zarının şematize görünümü (13) Pars flaccida Malleusun lateral prosesi Korda timpani sinirinin gölgesi Manibrium mallei İnkusun uzun prosesi Pars tensa Umbo Fibröz anuler ligaman Işık üçgeni Promontorium Şekil 6. Video-endoskopide normal kulak zarı görünümü 15

19 Zarın rengine de mutlaka dikkat edilmelidir. Normal zar inci rengine benzer olup ön alt kadranda üçgen şeklinde bir parlak refle alınır. Bu ışık reflesinin kaybı genellikle kulak zarının kalınlaşmasına bağlı olup, ya eksternal otitde olduğu gibi dış tabakasının, ya da otitis mediada olduğu gibi zarın iç tabakasının proliferasyonuna bağlı olmaktadır. Bazen zarın fibröz orta tabakası dejenere olup burası kalsiyum depozitleri ile dolabilir. Bu kalker plaklar hastalığa delil değildir (21). Kulak zarının arkasındaki beyaz kitleler sıklıkla kolesteatomaya işaret etmekle beraber, timpanoskleroz, adenom, nöroma veya nadir olarak da kemik osteomları olabilir. Palpasyon yardımcı olabilir. Yüksek juguler bulbus genel olarak çok koyu, mavi bir kitle olarak karşımıza çıkar. Kemodektomalar (glomus tümörleri) koyu kırmızı kitle olarak görülür. Kulak zarının pozisyonu değerlendirilmelidir (22). Östaki borusu ile orta kulakta bulunan hava, atmosferdeki hava ile dengelenir. Eğer bu boruda tıkanıklık olursa potansiyel bir vakum olarak çalışır. Bunun sonucunda zarda retraksiyonlar gelişir, malleusun kolu daha horizontale yakın bir hal alır, malleusun lateral prosesi belirginleşir. Eğer retraksiyon posteriorda ise, inkusun uzun kolu ve stapes başı belirginleşir. Bu yapıların görülmesi bazen direk bakıda zarın bu kısmının defektif olduğu düşüncesini akla getirebilir. Retraksiyon çok fazla ise, zar promontoriuma tamamen yapışıp perforasyon görüntüsü verebilir. Bu, teşhisde yanılmaya neden olup zarda perforasyon var denebilir. Östaki borusundaki tıkanıklığa bağlı olarak orta kulaktaki basıncın atmosfer basıncına göre relatif olarak azalması retraksiyonun olması için tek neden olmayıp, orta kulakta seröz eksudanın artmış olması da buna neden olmaktadır. Eğer bu olursa zar arkasında hava sıvı seviyesi veya hava kabarcıkları görünür hale gelir. Östaki obstrüksiyonlarının dışında otitis media gibi nedenlere bağlı da kulak zarında retraksiyonlar oluşur. Bazen bunlara zıt olarak kulak zarı dış kulak yoluna doğru bombeleşme yapabilir. Bu bombeleşme hava basıncına bağlı ise tüm membranı kaplamayıp parsiyel olabilir. Bu, zarın belli bölgesinin tekrarlayan basınca maruziyet sonrası zayıflaması (üflemeli enstrüman çalanlar veya perforasyonun kapandığı yalancı membran durumları) sonucu oluşur. Genel bir kural olarak, zarda bombeleşme olup zarın rengi ve ışık reflesi normal olduğu durumlarda hava basıncına bağlı olduğu, zarda bombeleşme olup beraberinde zarın rengi ve ışık reflesinde anormallik olduğu durumlarda orta kulakta sıvı veya solid birikimin göstergesi olduğu kabul edilir. Örnek olarak akut otitis mediada kulak zarının rengi açık vişne, görünümü mat ve rehber noktaları kayıptır. Bunun yanı sıra, zarın mobilitesi de değerlendirilmelidir. Zarın mobilitesi klinik olarak iki standart metodla yapılmaktadır. Bunlardan birincisi Valsalva veya Toynbee manevraları, ikincisi ise Siegle pnömotik otoskopu ile yapılan metoddur. Valsalva manevrası 16

20 orta kulağın standart havalandırma tekniğidir. Bunda kişi baş parmak ve işaret parmağıyla burun deliklerini kapatıp dudaklarını da kapattıktan sonra, yanaklarını bir trompet çalıyormuşcasına şişirmeye çalışır. Bu sırada muayene yapan tarafından eğer kulağın havalanmasında bir problem yoksa, kulak zarının özellikle posteriorunun dışa doğru bombeleştiği izlenir. Toynbee manevrasında ise kişi ağzını ve burnunu kapattıktan sonra yutkunur, eğer östaki borusunda patoloji yoksa zarda içeriye doğru geçici çökme olur (21). Kulak zarındaki bazı patolojik durumlar Şekil 7 ve 8 de gösterilmiştir. İnkusun uzun kolu Stapes tendonu Sinüs timpani İnkudostapedial eklem Yuvarlak pencere Promontorium Anulus Oval pencere Stapes arka bacağı Manibrium mallei Malleusun lateral prosesi Kalker plak Perforasyon kenarı Şekil 7. Video-endoskopide perforasyonu olan bir kulak zarının görünümü 17

21 Pars flaccida Malleusun lateral prosesi Attik kolesteatomu ve krutlar Umbo Manibrium mallei Pars tensa Anulus Şekil 8. Video-endoskopide attik kolesteatomu olan bir kulak zarının görünümü 18

22 GEREÇ VE YÖNTEMLER Bu çalışma, Ocak 2007 ile Ekim 2007 tarihleri arasında, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı Polikliniği ne, herhangi bir şikayetle başvuran hastalar ile yapıldı. Çalışmaya 39 u erkek, 60 ı bayan toplam 99 kişi katıldı. 99 kişinin 151 kulağı çalışmaya dahil edildi. 52 hastanın her iki kulağı, 47 hastanın bir kulağındaki yoğun buşon nedeniyle tek kulağı çalışmaya alındı. Kulakların bazıları normal otoskopik bulgulara sahipken bazılarında patolojik bulgular mevcuttu. Çalışma için Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurul onayı alındı (Ek 1). Her hastaya muayene yapılmadan önce, yapılacak çalışmayla ilgili ayrıntılı bilgi verilip, bilgilendirilmiş onam formu imzalatıldı (Ek 2). Çalışmaya alınan hastalar, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı nda, beş yıl olan kulak burun boğaz eğitimlerinin iki buçuk ile dört buçuk yıllık sürelerini tamamlamış sekiz araştırma görevlisi doktor tarafından muayene edildi. Muayeneyi yapan doktorlara muayeneyi yapmadan evvel neler yapılması gerektiği konusunda ayrıntılı bilgi verildi. Hastaların kulakları sırasıyla alın aynası, el otoskopu, otomikroskop ve video-endoskop yöntemleri ile muayene edildi. Kulakların muayenesine klinik pratikte daha sık kullanılan, daha az ekipman gerektiren yöntem olan alın aynası ve el otoskopu yöntemi ile başlanıp, bunu takiben otomikroskopi ve video-endoskopi yöntemleri ile devam edildi. Dört otoskopik muayeneyi aynı hastaya aynı hekim yaptı. Hastaların her bir otoskopik yöntemle muayenesinden sonra muayeneyi yapan hekim, tarafımızca hazırlanmış olan otoskopik muayene değerlendirme formu nu doldurdu. Toplamda her bir hasta için bu formdan dört tane doldurulmuş oldu. Bu formda otoskopi sırasında değerlendirilmesi gereken 16 ana parametre ve 77 alt parametre bulunmaktaydı. Otoskopik muayene değerlendirme formu Ek 3 te gösterilmiştir. 19

23 OTOSKOPİK MUAYENE DEĞERLENDİRME FORMU Bu form hazırlanırken formda günlük pratikte bir kulak burun boğaz hekiminin otoskopi sırasında görmesi ve tanıması gerekli, temel ve ayrıntılı bulguların olmasına dikkat edildi. Perforasyon Perforasyon var veya yok şeklinde işaretlenip, eğer perforasyon varsa marjinal mi, yoksa santral mi olduğu belirtildi. Ayrıca perforasyonun pars flaccidada mı, yoksa pars tensada mı olduğu belirtilip, pars tensadaysa hangi kadranlarda olduğu, dört kadrana göre (önüst, ön-alt, arka-üst, arka-alt) işaretlendi. Orta Kulağın Mukozasının Durumu Eğer kulak zarı perfore ise, orta kulağın mukozasının durumu normal-ince, kalın veya granülasyonlu şeklinde işaretlendi. Buşon Buşon var veya yok şeklinde işaretlendikten sonra var ise yeri belirtildi. Dış kulak yolunda var ise hangi duvarlarda olduğu (arka, ön, alt, üst duvar), pars tensada var ise hangi kadranlarda olduğu (ön-üst, ön-alt, arka-üst, arka-alt) ve pars flaccidada olup olmadığı işaretlendi. Granülasyon Granülasyon var veya yok şeklinde işaretlendikten sonra, eğer granülasyon varsa yeri belirtildi. Dış kulak yolunda mı, pars flaccidada mı, yoksa pars tensada mı olduğu belirtildi. Pars tensada var ise hangi kadranlarda (ön-üst, ön-alt, arka-üst, arka-alt) olduğu işaretlendi. Sekresyon Sekresyon var veya yok şeklinde işaretlendikten sonra, eğer sekresyon var ise tipi (seröz, müköz, pürülan, hemorajik) belirtildi. Kulak Zarı Rengi Otoskopik muayenede kulak zarının rengi normal, pembe, hiperemik veya mat şeklinde işaretlendi. 20

24 Hava-sıvı Seviyesi Otoskopik muayenede kulak zarının arkasında hava-sıvı seviyesi var veya yok şeklinde işaretlendi. Işık Üçgeni Otoskopik muayenede kulak zarında ışık üçgeni var, yok veya düzensiz şeklinde işaretlendi. Retraksiyon Cebi Kulak zarında retraksiyon cebi var veya yok şeklinde işaretlendikten sonra eğer retraksiyon cebi var ise, bu retraksiyon cebinin derecesi ile birlikte lokalizasyonu (attik veya pars tensa retraksiyon cebi) belirtildi. Attikdeki retraksiyon cepleri için Tos un yapmış olduğu sınıflandırma kullanıldı (23). Bu sınıflandırmada attik retraksiyon cepleri 1 den 4 e kadar derecelendirilmektedir. Evre 1 de malleusun boynuna doğru retraksiyon var, ancak zarın arkasında hava boşluğu var, evre 2 de mallesun boynunun üzerinde retraksiyon var ve zarın arkasında hava boşluğu yok, evre 3 de malleusun tamamen görünür hale gelmesine neden olacak derecede retraksiyon, evre 4 de attik duvarının erozyonu mevcuttur. Pars tensadaki retraksiyon ceplerinin sınıflandırılmasında Sade nin yapmış olduğu sınıflandırma kullanıldı (24). Bu sınıflandırmada pars tensa retraksiyon cepleri 1 den 4 e kadar derecelendirilmektedir. Evre 1 de hafif retraksiyon, evre 2 de inkudostapedial eklem üzerine retraksiyon, evre 3 de promontoryum üzerine retraksiyon, evre 4 de pars tensanın medial duvara adhezyonu mevcuttur. Kolesteatom Kolesteatom var veya yok şeklinde belirtilip, eğer kolesteatom var ise tipi (attik, tensa retraksiyon, sinüs timpani) de işaretlendi. Zarda Bombeleşme Otoskopik muayenede kulak zarında dışa doğru bombeleşme var veya yok şeklinde işaretlendi. 21

25 Miringoskleroz Miringoskleroz var veya yok şeklinde belirtildikten sonra eğer var ise, yaygın mı yoksa lokalize mi olduğu işaretlendi. Lokalize ise hangi kadranlarda (ön-üst, ön-alt, arka-üst, arkaalt) olduğu da belirtildi. Valsalva Manevrası Kişinin burun deliklerini parmaklarıyla sıkarak tıkaması ve ağzı kapalı zorlu ekspiryumla kulaklarında dolgunluk hissi oluşuncaya dek yanaklarını şişirmesi istenerek yapılan valsalva testi sonrası kulak zarında dışa doğru bombeleşme oluşursa pozitif, hareket olmazsa negatif olarak işaretlendi (25). Toynbee Manevrası Kişinin burun deliklerini parmaklarıyla sıkıp, kapaması ve yutkunması istendi. Eğer zarda içeri doğru hareket olursa pozitif, hareket olmazsa negatif olarak işaretlendi (25). Dış Kulak Yolunda Erozyon Dış kulak yolunda erozyon var veya yok şeklinde belirtildikten sonra, eğer erozyon varsa yeri (bütün attikde, anterior attikde, posterior attikde, arka-üst kemik anulusta, dış kulak yolunda) işaretlendi. Otoskopi Sırasında Görülebilen Anatomik Yapılar Otoskopi sırasında korda timpani, anulus, malleus, inkus, stapes, stapes tendonu, stapes arka bacağı, oval pencere, yuvarlak pencere, promontorium ve östaki borusunun timpanik orifisi gibi anatomik yapıların görülüp görülmediği işaretlendi. OTOSKOPİK MUAYENE YÖNTEMLERİ Alın Aynası İle Otoskopik Muayene Muayeneyi yapacak hekim hastaya önce alın aynası (Aesculap AC 421, Tuttlingen, Germany) ile otoskopik muayene yaptı. Bu muayeneyi yaparken hasta standart muayene koltuğuna oturtulduktan sonra eğer sağ kulağın muayenesi yapılacaksa hastadan başını profil kayboluncaya kadar sol tarafa çevirmesi istendi. Hastanın boynunun karşı kulağa doğru hafifçe eğilmesi istenip kulak yoluna uygun en büyük spekülüm seçildi. Işık kaynağı hastanın sağ tarafında, hekimin sol tarafında bulunmaktaydı. Hastanın kulağının yerden yüksekliği ile 22

26 hekimin gözünün yerden yüksekliği aynı seviyede olması sağlandı. Hekim, hastanın karşısında taburede oturup alın aynasını başın tam ortasına ayarladıktan sonra 30 cm uzaklıktan hastanın sağ kulak aurikulasını sol eli ile hafifçe yukarı ve arkaya çekip dış kulak yoluna kulak spekülümünü sağ eli ile yerleştirdi. Burada kulak spekülümünün dış kulak yolunun kıkırdak kısmının daha ilerisine sokulmamasına dikkat edildi. Alındaki aynanın yardımıyla ışık kaynağından gelen ışık, spekülümün ortasına düşürüldü (Şekil 1). Hekim, ışığı kulak spekülümüne düşürdükten sonra dış kulak yolu ve timpanik membranda gördüğü tüm bulguları birinci otoskopik muayene değerlendirme formu na doldurdu. Eğer hastanın sol kulağı muayene edilecekse ışık kaynağı ve hekimin yeri değişmeden, hastanın başının sağ tarafa profil kayboluncaya kadar çevrilmesi istendi. Hekim hastanın sol kulağının aurikulasını sağ eli ile hafifçe arkaya ve yukarıya çekerek kulak spekülümünü dış kulak yoluna sol eli ile yerleştirdi. Bunun ardından otoskopik muayenesini yaptı. Hastanın kulağı muayene edilirken buşon veya akıntı olması durumunda herhangi bir temizlik işlemi yapılmadı. El Otoskopu İle Otoskopik Muayene Hastanın kulağına alın aynası ile otoskopik muayene yapıldıktan sonra, aynı kulak aynı hekim tarafından el otoskopu (Riester, Tutlingen, Germany) ile muayene edildi. Hasta standart muayene koltuğunda oturur pozisyonda ve hekim de karşısında durmaktaydı. Hekim, kendi göz seviyesi ile hastanın kulak seviyesi aynı olacak şekilde, oturduğu taburesinin yüksekliğini ayarladıktan sonra sağ kulağı muayene edecekse başı sola, sol kulağı muayene edecekse başı sağa doğru profil kayboluncaya kadar çevirdi. Hekim el otoskopunu sağ elde tutup, diğer eliyle hastanın kulak kepçesini hafifçe geriye çektikten sonra dış kulak yoluna doğru el otoskopunun spekülümünü soktu. Hastanın dış kulak yolunun genişliğine göre el otoskopunun ucunda takılı olan spekülüm uygun şekilde değiştirilebildi ve dış kulak yoluna uyan en büyük spekülüm ile muayene yapıldı. El otoskopunun spekülümünün önündeki döndürülebilen büyüteç sayesinde otoskopi sırasında görülen yapıların biraz daha büyütülerek görülmesi sağlanmış oldu (Şekil 2). Hekim hastanın kulağını muayene ettikten sonra burada gördüğü bulguları ikinci otoskopik muayene değerlendirme formu na doldurdu. Otomikroskop İle Otoskopik Muayene El otoskopu ile muayene yapıldıktan sonra, hasta sırt üstü yatabileceği bir sedyeye yatırıldı. Daha sonra hastanın kulağına uygun en büyük kulak spekülümü dış kulak yoluna yerleştirdikten sonra otomikroskop (Carl Zeiss S 30 U/G V 50/60 Hz, Weimar, Germany) ile muayeneye başlandı (Şekil 3). Otomikroskopun büyütme özelliği beş kademe 23

27 idi ve genellikle üçüncü kademe kullanıldı, çünkü görüntü büyüdükçe görüntünün netliği azalmaktaydı. Hekim burada gördüğü bulguları üçüncü otoskopik muayene değerlendirme formu na doldurdu. Video-endoskop İle Otoskopik Muayene Son olarak, hastaya video-endoskop ile otoskopik muayene yapıldı. Hasta, videoendoskop ünitesinin bulunduğu ayrı bir odaya alındı ve standart muayene koltuğuna oturtuldu. Muayene koltuğunun hemen sol tarafında video kamera (Karl Storz telecam-c Pal 30 mm, Tuttlingen, Germany), görüntü ekranı, rigid endoskop (Karl Storz Hopkins 7200 A 4 mm, Tuttlingen, Germany), soğuk ışık kaynağı ve görüntülerin aktarılıp kaydedilmesini sağlayan bilgisayar sistemi bulunmaktaydı. Muayeneyi yapmadan önce rigid endoskopun ucu buğulanmayı engelleyecek bir solüsyon ile silindi. Bunu takiben ekranda beyaz ışık ayarı yapıldı. Hastanın dış kulak yoluna, etrafına dokunmayacak şekilde 0º rigid endoskop yerleştirildi. Bu işlem yapılırken hastaya başını sabit tutması söylendi. Endoskop dış kulak yolunda ilerletilip timpanik membran, dış kulak yolu ve orta kulaktaki yapılar gözlendi (Şekil 4). Hekim, yanında bulunan yardımcı personelle bilgisayardaki bu görüntülerin kaydının alınmasını sağladı. Alınan bu kayıtlara bakarak muayeneyi yapan hekim elde ettiği bulguları dördüncü otoskopik muayene değerlendirme formu na doldurdu. Sonuç olarak, her kulak için dört tane otoskopik muayene değerlendirme formu doldurulmuş oldu. ANALİZ Hastaların video-endoskopi ile otoskopik muayene sonrası alınan otoskopi görüntü kayıtlarının bir otoloji profesörü tarafından değerlendirilmesi sonucu oluşturulan parametreler altın standart parametreler olarak kabul edildi. Her kulak için dört farklı tekniğe göre doldurulan otoskopik muayene formlarındaki bulgular altın standart parametrelerle kıyaslanarak muayene tekniklerinin sensitivite, spesifite, negatif tahmin gücü, pozitif tahmin gücü ve toplam doğruluk değerleri hesaplandı. Sensitivite, görülmesi gereken bulgulardan görebilinen bulgu oranıdır. Spesifite, görülmemesi gereken bulguların saptanabilme oranıdır. Pozitif tahmin gücü, gerçekten doğru görüldüğü belirtilen bulgular arasından gerçekte görülebilir bulgu oranıdır. Negatif tahmin gücü, görülmediği ifade edilen bulgular arasından gerçekten görülemeyenlerin oranıdır. Toplam doğruluk, gerçekte yöntemin görülen ve görülmeyen olarak toplam doğru tanı oranıdır. Sensitivite, spesifite, negatif tahmin gücü, pozitif tahmin gücü ve toplam doğruluk değerleri için 1 e yaklaştıkça tanı yönteminin değeri 24

28 artmaktadır. Çalışmamızda sensitivite, spesifite, negatif tahmin gücü, pozitif tahmin gücü değerleri için 0.70, toplam doğruluk için 0.90 değeri alt sınır olarak kabul edildi (26). Otoskopik muayenede değerlendirilen ana ve alt parametreleri, temel ve ayrıntılı otoskopik bulgular parametreleri olarak gruplandırdığımızda 14 temel otoskopik bulgu parametresi; perforasyon, buşon, sekresyon, sekresyon tipi, kulak zarı rengi, ışık üçgeni, kolesteatom, hava-sıvı seviyesi, zarda bombeleşme, Valsalva manevrası, Toynbee manevrası, manibrium, anulus, promontorium ve 12 ayrıntılı otoskopik bulgu parametresi; orta kulağın mukozasının durumu, granulasyon, retraksiyon cebi, miringoskleroz, korda timpani, inkus, stapes, stapes tendonu, stapes arka bacağı, östaki borusu timpanik orifisi, oval pencere, yuvarlak pencere oluşmaktadır. Temel ve ayrıntılı bulguların ayrımını yaparken günlük klinik pratikte görülmesi gerekli ve saptanması daha az deneyim gerektiren bulguları temel, daha fazla deneyim isteyen bulguları ayrıntılı otoskopik bulgular şeklinde olmasına dikkat edildi. İstatistiksel analizler, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı Bilgi İşlem Merkezi ndeki Minitab paket istatistik programı (S0064 Minitab Release 13, lisans no: wep 1331,00197) kullanılarak yapıldı. Bu amaçla parametrelerin değerlendirilmesinde Ki-kare testi, McNemar testi ve Kappa analizi uygulandı. 2x2 şeklindeki tablolarda p<0.05 olması istatistiksel olarak anlamlı olurken, 3x3 veya 4x4 şeklindeki tablolarda p<0.05 iken Kappa değerinin de >0.70 olması durumunda istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi (26). 25

29 BULGULAR Çalışma grubumuzda 99 hasta ve bunların 151 kulağı bulunmaktaydı. 52 hastanın her iki kulağı çalışmaya dahil edilirken 47 hastanın bir kulağındaki yoğun buşon nedeniyle tek kulağı çalışmaya alındı. Bu 99 hastanın 39 u (%39) erkek, 60 ı (%61) bayandı. Hastaların yaş ortancası 33 (11-72) olarak saptandı. Altın standart parametrelere göre çalışmamızdaki 151 kulağın 57 sinde (%37.7) kulak zarında perforasyon varken, 94 ünde (%62.3) perforasyon yoktu (Şekil 9). Perforasyon olan 57 kulak zarının 8 inde (%14) marjinal perforasyon, 49 unda (%86) santral perforasyon saptandı (Şekil 10). Perforasyon, 9 kulakta (%15.7) pars flaccidada, 48 kulakta (%84.3) pars tensada bulunmaktaydı (Şekil 11). Perforasyonun pars tensada olduğu kulaklarda, kulakların birçoğunda perforasyon birden fazla kadranı tuttuğu için, 20 kulakta (%35) ön-üst kadranda, 47 kulakta (%82.4) ön-alt kadranda, 25 kulakta (%43.8) arka-üst kadranda, 27 kulakta (%47.3) arka-alt kadranda perforasyon mevcuttu (Şekil 12). Kulak zarında perforasyon olan kulakların orta kulağının mukoza durumu değerlendirildiğinde 46 kulağın (%80.7) normal-ince, 3 kulağın (%5.2) kalın mukozalı, 8 kulağın (%14.1) granülasyonlu olduğu görüldü (Şekil 13). Çalışmamızdaki 151 kulağın 31 inde (%20.5) buşon saptandı (Şekil 14). Buşon, kulakların bir kısmında birden fazla bölgede olduğu için, 21 kulakta (%67.7) dış kulak yolunda, 4 kulakta (%12.9) pars tensada, 12 kulakta (%38.7) pars flaccidada saptandı (Şekil 15). 26

30 Marjinal (%14) Perforasyon var (%37.7) Perforasyon yok (%62.3) 8 Santral (%86) Şekil kulağın timpanik membrandaki perforasyon durumu Şekil 10. Kulak zarında perforasyon olan kulakların marjinal-santral ayrımı 48 9 Pars flaccida (%15.7) Pars tensa (%84.3) Şekil 11. Kulak zarında perforasyon olan kulakların pars tensa-flaccida ayrımı Şekil 12. Perforasyonun kadranlara göre durumu Şekil 13. Perfore kulak zarı olan kulaklarda orta kulağın mukozasının durumu 27

31 Şekil 14. Otoskopide buşon varlığının durumu Şekil 15. Buşon saptanan kulaklarda buşonun yeri Çalışmamızdaki 151 kulağın 7 sinde (%4.6) granülasyon vardı. Granülasyon, kulakların 1 inde (%14.3) dış kulak yolunda, 3 ünde (%42.8) pars flaccidada, 3 ünde (%42.8) pars tensada saptandı. Pars tensada saptananların 2 si (%66.6) ön üst kadranda, 1 i (%33.3) ön alt kadranda idi. 151 kulağın 28 inde (%18.5) otoskopik muayenede sekresyon görüldü. Bu sekresyon saptanan kulakların 5 inde (%17.8) seröz, 1 inde (%3.6) müköz, 22 sinde (%78.6) pürülan sekresyon saptandı (Şekil 16). Çalışmamızdaki 151 kulağın 72 sinde (%47.7) kulak zarı normal renkte, 13 ünde (%8.6) pembe, 7 sinde (%4.6) hiperemik, 59 unda (39.1) mat olarak saptandı (Şekil 17). Şekil 16. Otoskopi sırasında saptanan sekresyon tipinin durumu Şekil 17. Kulak zarının renginin değerlendirilmesi 28

Dr. Ayşin Çetiner Kale

Dr. Ayşin Çetiner Kale Dr. Ayşin Çetiner Kale Auris İşitme Denge Auris externa (Dış kulak) Auris media (Orta kulak) Auris interna (İç kulak) Auris: 3 bölümü var Kulak zarı Auris externa & media: Sesin iç kulağa iletilmesi Auris:

Detaylı

TIBBİ TERMİNOLOJİ 3 KULAĞA İLİŞKİN TERİMLER YRD. DOÇ. DR. PERİHAN ŞENEL TEKİN P. ŞENEL TEKİN 1

TIBBİ TERMİNOLOJİ 3 KULAĞA İLİŞKİN TERİMLER YRD. DOÇ. DR. PERİHAN ŞENEL TEKİN P. ŞENEL TEKİN 1 TIBBİ TERMİNOLOJİ 3 KULAĞA İLİŞKİN TERİMLER YRD. DOÇ. DR. PERİHAN ŞENEL TEKİN P. ŞENEL TEKİN 1 A. Anatomik Terimler İşitme ve denge organını içinde bulunduran yapıya kulak (auris) adı verilir. Kulak dış

Detaylı

Kulağın Fonksiyonel & Klinik Anatomisi ve Fizyolojisi

Kulağın Fonksiyonel & Klinik Anatomisi ve Fizyolojisi Kulağın Fonksiyonel & Klinik Anatomisi ve Fizyolojisi Sağlık Bilimleri Fakültesi İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü Temel Anatomi ve Fizyoloji Dersi SBF 122 Öğr.Gör.Dr. Nurullah YÜCEL Duyu Organları DERİ KULAK

Detaylı

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Doç. Dr. İsmail MALKOÇ İÇİNDEKİLER HEDEFLER KULAK ANATOMİSİ (ORGANUM VESTIBULOCOCHLEARE)

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Doç. Dr. İsmail MALKOÇ İÇİNDEKİLER HEDEFLER KULAK ANATOMİSİ (ORGANUM VESTIBULOCOCHLEARE) HEDEFLER İÇİNDEKİLER KULAK ANATOMİSİ (ORGANUM VESTIBULOCOCHLEARE) Kulak Anatomisi Hakkında Genel Bilgiler İşitme Yolları Anatomisi Kulak ile İlgili Terimler TEMEL ANATOMİ Doç. Dr. İsmail MALKOÇ Bu üniteyi

Detaylı

ORGANUM VESTİBULOCOCHLEARE İŞİTME VE DENGE ORGANI AURİS-KULAK. Prof. Dr. S. Ayda DEMİRANT

ORGANUM VESTİBULOCOCHLEARE İŞİTME VE DENGE ORGANI AURİS-KULAK. Prof. Dr. S. Ayda DEMİRANT ORGANUM VESTİBULOCOCHLEARE İŞİTME VE DENGE ORGANI AURİS-KULAK Prof. Dr. S. Ayda DEMİRANT Kulak yaşadığımız ortamdan ses dalgalarını toplayıp, bu dalgaların meydana getirdiği uyartıları işitme merkezine

Detaylı

TIBBI TERMİNOLOJİ ÖZET ÜNİTE

TIBBI TERMİNOLOJİ ÖZET ÜNİTE TIBBI TERMİNOLOJİ ÖZET ÜNİTE 13 ÜNİTE 13 DUYU ORGANLARI (GÖZ ve KULAK) Göz Anatomisi Göz küresi (bulbus oculi) ve gözün yardımcı oluşumları cavitas orbitalis denilen boşluk içinde yer alır. Cavitas orbita

Detaylı

OTOLOJİ SALİH BAKIR KBB NOTLARI

OTOLOJİ SALİH BAKIR KBB NOTLARI OTOLOJİ 1 KULAK ANATOMİSİ VE FİZYOLOJİSİ 2 TEMPORAL KEMİK ANATOMİSİ Temporal kemik kafatası tabanında her iki yanda birer tane olmak üzere her insanda toplam iki tanedir ve dört bölümden oluşur: Skuamöz,

Detaylı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Meme kanserli hastalarda ana prognostik faktörler: Primer tümörün büyüklüğü

Detaylı

KRONİK OTİTİS MEDİANIN KEMİKÇİK ZİNCİR ÜZERİNE ETKİLERİ, PREOPERATİF TEMPORAL KEMİK TOMOGRAFİSİ VE OPERASYON BULGULARININ KARŞILAŞTIRILMASI

KRONİK OTİTİS MEDİANIN KEMİKÇİK ZİNCİR ÜZERİNE ETKİLERİ, PREOPERATİF TEMPORAL KEMİK TOMOGRAFİSİ VE OPERASYON BULGULARININ KARŞILAŞTIRILMASI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ II. KULAK BURUN BOĞAZ KLİNİĞİ KLİNİK ŞEFİ PROF. DR. EROL EGELİ KRONİK OTİTİS MEDİANIN KEMİKÇİK ZİNCİR ÜZERİNE ETKİLERİ, PREOPERATİF

Detaylı

KBB DA MUAYENE YÖNTEMLERİ

KBB DA MUAYENE YÖNTEMLERİ KBB DA MUAYENE YÖNTEMLERİ Kulak Burun ve Boğaz uzmanlık sahasının içindeki anatomik bölgeler muayene edilirken zorluk çıkaracak kadar derinde ve karanlıktadır. Bu nedenle muayenede öncelikle iyi bir aydınlatmaya

Detaylı

Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar

Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar Kalp kası beyinden sonra en fazla kana gereksinim duyan organdır. Kalp kendini besleyen kanı aortadan ayrılan arterlerden alır. Bu arterlere koroner

Detaylı

Mastoid ve östaki tüpü yapısal ve fonksiyonel bir ünite oluşturur, bu nedenle bu yapısal ünitenin bazı bölümleri (östaki tüpü ve mastoid) arasında da

Mastoid ve östaki tüpü yapısal ve fonksiyonel bir ünite oluşturur, bu nedenle bu yapısal ünitenin bazı bölümleri (östaki tüpü ve mastoid) arasında da GİRİŞ Kronik otitis media klinik olarak çoğu zaman akıntı ve işitme kaybı ile kendini gösteren, orta kulak ve mastoidin kronik enfeksiyon ve enflamasyonudur. Kronik otitis media genelde tekrarlayan akut

Detaylı

DUYUSAL ve MOTOR MEKANİZMALAR

DUYUSAL ve MOTOR MEKANİZMALAR DUYUSAL ve MOTOR MEKANİZMALAR Duyu Algılama, Tepki Verme ve Beyin Algılama beyinsel analiz tepki Sıcaklık, ışık, ses, koku duyu reseptörleri: elektriksel uyarılara dönüşür Uyarı beyin korteksindeki talamus

Detaylı

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır.

Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun, anatomik olarak, yüz üzerinde alınla üst dudak arasında bulunan, dışa çıkıntılı, iki delikli koklama ve solunum organı. Koku alma organıdır. Burun boşluğu iki delikle dışarı açılır. Diğer taraftan

Detaylı

Orta Kulak İltihabı (Otitis Media)

Orta Kulak İltihabı (Otitis Media) Orta Kulak İltihabı (Otitis Media) Orta Kulak Neresidir : Kulak; Dış, Orta ve İç kulak olmak üzere 3 kısma ayrılarak incelenir.dış kulak yolunun sonunda kulak zarı bulunur. Kulak zarı dış ve orta kulağı

Detaylı

H60 Otitis eksterna H60.0 Dış kulak apseleri H60.1 Dış kulak sellüliti H60.2 Malign otittis eksterna H60.3 Enfektif otitis eksterna, diğer

H60 Otitis eksterna H60.0 Dış kulak apseleri H60.1 Dış kulak sellüliti H60.2 Malign otittis eksterna H60.3 Enfektif otitis eksterna, diğer Dış kulak hastalıkları (H60-H62) Otitis eksterna H60 H60.0 Dış kulak apseleri Aurikula veya dış kulak yolunda vezikül Aurikula veya dış kulak yolunda karbonkül Aurikula veya dış kulak yolunda fronkül H60.1

Detaylı

Özofagus Mide Histolojisi

Özofagus Mide Histolojisi Özofagus Mide Histolojisi Sindirim kanalını oluşturan yapılar Gastroıntestınal kanal özafagustan başlayıp anüse değin devam eden değişik çaptaki bir borudur.. Ağız, Farinks (yutak), özafagus(yemek borusu),

Detaylı

HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM

HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM Nadirdir!!! Üst aerodijestif sistem malinitelerinin % 5-10 u, tüm malinitelerin ise %0.5 i hipofarinks kanserleridir. Kötü seyirlidir!!! İleri evrede başvurmaları ve

Detaylı

II.Hayvansal Dokular. b.bez Epiteli 1.Tek hücreli bez- Goblet hücresi 2.Çok hücreli kanallı bez 3.Çok hücreli kanalsız bez

II.Hayvansal Dokular. b.bez Epiteli 1.Tek hücreli bez- Goblet hücresi 2.Çok hücreli kanallı bez 3.Çok hücreli kanalsız bez II.Hayvansal Dokular Hayvanların embriyonik gelişimi sırasında Ektoderm, Mezoderm ve Endoderm denilen 3 farklı gelişme tabakası (=germ tabakası) bulunur. Bütün hayvansal dokular bu yapılardan ve bu yapıların

Detaylı

Doç.Dr.M.Cudi TUNCER D.Ü.Tıp Fakültesi Anatomi ABD

Doç.Dr.M.Cudi TUNCER D.Ü.Tıp Fakültesi Anatomi ABD Doç.Dr.M.Cudi TUNCER D.Ü.Tıp Fakültesi Anatomi ABD Bronchus principalis dexter Bu mesafe akciğer kanserinin klinikte sınıflandırılmasında ve evrelendirilmesinde önemlidir Daha dik seyirli (Bu nedenle

Detaylı

YAŞA BAĞLI İŞİTME KAYIPLARINDA İŞİTME CİHAZI KULLANIMININ İŞİTSEL ALGI VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNE ETKİLERİ

YAŞA BAĞLI İŞİTME KAYIPLARINDA İŞİTME CİHAZI KULLANIMININ İŞİTSEL ALGI VE YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNE ETKİLERİ T.C. BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI ODYOLOJİ, KONUŞMA VE SES BOZUKLUKLARI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI YAŞA BAĞLI İŞİTME KAYIPLARINDA İŞİTME CİHAZI KULLANIMININ

Detaylı

TORAKS DUVARI ANATOMİSİ (Kemik yapılar ve yumuşak dokular) Dr. Recep Savaş Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji AD, İzmir

TORAKS DUVARI ANATOMİSİ (Kemik yapılar ve yumuşak dokular) Dr. Recep Savaş Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji AD, İzmir TORAKS DUVARI ANATOMİSİ (Kemik yapılar ve yumuşak dokular) Dr. Recep Savaş Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji AD, İzmir Özet: Göğüs duvarı anatomisi Kesitsel anatomi Varyasyonel görünümler Toraks

Detaylı

KABLOSUZ YEREL ALAN AĞLARINDAN KAYNAKLANAN ELEKTROMANYETİK ALANIN, İŞİTME ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI DR. HASAN YILMAZ T.C.

KABLOSUZ YEREL ALAN AĞLARINDAN KAYNAKLANAN ELEKTROMANYETİK ALANIN, İŞİTME ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI DR. HASAN YILMAZ T.C. T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İSTANBUL OKMEYDANI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ KULAK-BURUN-BOĞAZ KLİNİĞİ ŞEF: DOÇ. DR. İLHAN TOPALOĞLU KABLOSUZ YEREL ALAN AĞLARINDAN KAYNAKLANAN ELEKTROMANYETİK ALANIN, İŞİTME

Detaylı

İŞİTME FİZYOLOJİSİ. Doç.Dr. Basra DENİZ OBAY

İŞİTME FİZYOLOJİSİ. Doç.Dr. Basra DENİZ OBAY İŞİTME FİZYOLOJİSİ Doç.Dr. Basra DENİZ OBAY kulak Kulak anatomisi Dış kulak Orta kulak İçkulak kohlea corti organı Oluşan aksiyon potansiyelini işitme korteksine ileten sinir yolları M. tensor timpani

Detaylı

ÇOKLU FREKANS TİMPANOMETRİ ÖLÇÜMLERİNİN UÇUCULARDA VE UÇUCU ADAYLARINDA KARŞILAŞTIRILMASI

ÇOKLU FREKANS TİMPANOMETRİ ÖLÇÜMLERİNİN UÇUCULARDA VE UÇUCU ADAYLARINDA KARŞILAŞTIRILMASI T.C. BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI ODYOLOJİ VE KONUŞMA SES BOZUKLUKLARI BÖLÜMÜ ÇOKLU FREKANS TİMPANOMETRİ ÖLÇÜMLERİNİN UÇUCULARDA VE UÇUCU ADAYLARINDA

Detaylı

DENEYSEL İNTRATİMPANİK STEROİD

DENEYSEL İNTRATİMPANİK STEROİD T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI Tez Yöneticisi Doç. Dr. Recep YAĞIZ DENEYSEL İNTRATİMPANİK STEROİD UYGULAMASININ KOKLEA FONKSİYONLARI ÜZERİNE ETKİSİNİN ELEKTROFİZYOLOJİK

Detaylı

KRONİK SÜPÜRATİF OTİTİS MEDİYADA PREOPERATİF TEMPORAL KEMİK TOMOGRAFİSİNİN TANI VE TEDAVİDEKİ YERİ

KRONİK SÜPÜRATİF OTİTİS MEDİYADA PREOPERATİF TEMPORAL KEMİK TOMOGRAFİSİNİN TANI VE TEDAVİDEKİ YERİ T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI KRONİK SÜPÜRATİF OTİTİS MEDİYADA PREOPERATİF TEMPORAL KEMİK TOMOGRAFİSİNİN TANI VE TEDAVİDEKİ YERİ Dr. RAMAZAN GÜN UZMANLIK TEZİ

Detaylı

KASLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kasların regenerasyon yeteneği yok denecek kadar azdır. Hasar gören kas dokusunun yerini bağ dokusu doldurur.

KASLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kasların regenerasyon yeteneği yok denecek kadar azdır. Hasar gören kas dokusunun yerini bağ dokusu doldurur. KASLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER Canlılığın belirtisi olarak kabul edilen hareket canlıların sabit yer veya cisimlere göre yer ve durumunu değiştirmesidir. İnsanlarda hareket bir sistemin işlevidir. Bu işlevi

Detaylı

10.01.2013. Görme Fizyolojisi. Dr. Sinan Canan sinancanan@gmail.com. Elektromanyetik Tayf

10.01.2013. Görme Fizyolojisi. Dr. Sinan Canan sinancanan@gmail.com. Elektromanyetik Tayf Görme Fizyolojisi Dr. Sinan Canan sinancanan@gmail.com Elektromanyetik Tayf 1 Görme Optiği Kırılma Görme Optiği Kırılma 2 Görme Optiği Odak Uzaklığı Görme Optiği Işığın gözde izlediği yol: Kornea (en yüksek

Detaylı

Galaksiler kütle çekimiyle birbirine bağlı yıldızlar ile yıldızlar arası gaz ve tozdan oluşan yapılardır.

Galaksiler kütle çekimiyle birbirine bağlı yıldızlar ile yıldızlar arası gaz ve tozdan oluşan yapılardır. Galaksiler Galaksiler kütle çekimiyle birbirine bağlı yıldızlar ile yıldızlar arası gaz ve tozdan oluşan yapılardır. Galaksilerin barındırdığı yıldızlar ortak bir çekim merkezi çevresindeki yörüngelerde

Detaylı

TRD KIŞ OKULU KURS 1, Gün 5. Sorular

TRD KIŞ OKULU KURS 1, Gün 5. Sorular TRD KIŞ OKULU KURS 1, Gün 5 Sorular Soru 1 T1 ve T2 ağırlıklı spin eko sekanslarda hiperintens görülen hematom kavitesinin evresini belirtiniz? a) Akut dönem b) Hiperakut dönem c) Subakut erken dönem d)

Detaylı

Prof. Dr. Gökhan AKSOY

Prof. Dr. Gökhan AKSOY Prof. Dr. Gökhan AKSOY * Çiğneme, Beslenme * Yutkunma, * Estetik, * Konuşma, * Psikolojik Kriterler * Sosyolojik Kriterler Mandibüler: alt çene kemiğine ait, alt çene kemiğiyle ilgili Örnek: * mandibüler

Detaylı

Devrano lu (Ed.) D fl ve Orta Kulak Cerrahisi 19 x 27 cm, XVI + 400 Sayfa 40 Yazar Kat l m yla 173 Resim, 153 fiekil, 46 Tablo ISBN 978-975-8882-38-0

Devrano lu (Ed.) D fl ve Orta Kulak Cerrahisi 19 x 27 cm, XVI + 400 Sayfa 40 Yazar Kat l m yla 173 Resim, 153 fiekil, 46 Tablo ISBN 978-975-8882-38-0 Deomed Yay nc l k Devrano lu (Ed.) D fl ve Orta Kulak Cerrahisi 19 x 27 cm, XVI + 400 Sayfa 40 Yazar Kat l m yla 173 Resim, 153 fiekil, 46 Tablo ISBN 978-975-8882-38-0 Birinci bask Deomed, 2011. rfan Devrano

Detaylı

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Genel Bilgiler Çoğu intrakranyal lezyon kolayca ayırt edilebilen BT bulguları ortaya koyar. Temel bir yaklaşım olarak BT yorumlama simetriye odaklı olarak sol ve sağ yarıların karşılaştırılmasına

Detaylı

GÖRSEL OLMAYAN DUYU SİSTEMLERİ

GÖRSEL OLMAYAN DUYU SİSTEMLERİ GÖRSEL OLMAYAN DUYU SİSTEMLERİ MEKANİK DUYULAR İnsanlarda dokunma, basınç, sıcaklık ve ağrı gibi bir çok duyu bulunmaktadır. Bu duyulara mekanik duyular denir. Mekanik duyuların alınmasını sağlayan farklı

Detaylı

AKCİĞER GRAFİLERİ. Dr. Özlem BİLİR RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ ACİL TIP A.D.

AKCİĞER GRAFİLERİ. Dr. Özlem BİLİR RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ ACİL TIP A.D. AKCİĞER GRAFİLERİ Dr. Özlem BİLİR RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ ACİL TIP A.D. HEDEFLERİMİZ!!! Radyolojik anatomi, Değerlendirme, Pozisyonlar, Teknik, Lezyonlar ve radyografik örnekleri Akciğer Grafisi;

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI DR.SADİ KONUK EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ KULAK BURUN BOĞAZ VE BAŞ BOYUN CERRAHİSİ KLİNİĞİ ŞEF: A.

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI DR.SADİ KONUK EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ KULAK BURUN BOĞAZ VE BAŞ BOYUN CERRAHİSİ KLİNİĞİ ŞEF: A. T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI DR.SADİ KONUK EĞİTİM ve ARAŞTIRMA HASTANESİ KULAK BURUN BOĞAZ VE BAŞ BOYUN CERRAHİSİ KLİNİĞİ ŞEF: A.Okan GÜRSEL BENİGN PAROKSİSMAL POZİSYONEL VERTİGO TEDAVİSİNDE EPLEY MANEVRASININ

Detaylı

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu

Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Genel Bilgiler Çoğu intrakranyal lezyon kolayca ayırt edilebilen BT bulguları ortaya koyar. Temel bir yaklaşım olarak BT yorumlama simetriye odaklı olarak sol ve sağ yarıların karşılaştırılmasına

Detaylı

Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir!

Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir! On5yirmi5.com Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir! Mevsim değişimlerinde geniz akıntısı, burnunuzda tıkanıklılık ve bağ ağrılarınızdan şikayetiniz varsa, üst solunum yolu enfeksiyonlarınız 10

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

UÇAK YOLCULUĞUNUN 4 ÖNEMLİ RİSKİ, Hareket et, bol su iç, sakız çiğne

UÇAK YOLCULUĞUNUN 4 ÖNEMLİ RİSKİ, Hareket et, bol su iç, sakız çiğne UÇAK YOLCULUĞUNUN 4 ÖNEMLİ RİSKİ, Hareket et, bol su iç, sakız çiğne İş, tatil ya da farklı nedenlerle yapılacak seyahatler için mesafeleri kısaltan en hızlı yol uçak yolculukları. Ülkemizde de özellikle

Detaylı

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ Ön çöktürme havuzlarında normal şartlarda BOİ 5 in % 30 40 ı, askıda katıların ise % 50 70 i giderilmektedir. Ön çöktürme havuzunun dizaynındaki amaç, stabil (havuzda

Detaylı

OPTİK. Işık Nedir? Işık Kaynakları

OPTİK. Işık Nedir? Işık Kaynakları OPTİK Işık Nedir? Işığı yaptığı davranışlarla tanırız. Işık saydam ortamlarda yayılır. Işık foton denilen taneciklerden oluşur. Fotonların belirli bir dalga boyu vardır. Bazı fiziksel olaylarda tanecik,

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım DUYU ORGANLARI 3 GÖRME DUYUSU VE GÖZ

ADIM ADIM YGS LYS Adım DUYU ORGANLARI 3 GÖRME DUYUSU VE GÖZ ADIM ADIM YGS LYS 159. Adım DUYU ORGANLARI 3 GÖRME DUYUSU VE GÖZ GÖRME DUYUSU VE GÖZ Vücudumuzdaki görme duyusu göz organında bulunur. Vücudumuzda göz içerisinde; Reseptör Mercek Sinirler görmeyi sağlayan

Detaylı

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması OPTİK Işık Nedir? Işığı yaptığı davranışlarla tanırız. Işık saydam ortamlarda yayılır. Işık foton denilen taneciklerden oluşur. Fotonların belirli bir dalga boyu vardır. Bazı fiziksel olaylarda tanecik,

Detaylı

KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI TIPTA UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMLARI. KBB-007 KBB Ab.D. Burun ve Paranazal Sinüs Hastalıkları Teorik Dersleri

KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI TIPTA UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMLARI. KBB-007 KBB Ab.D. Burun ve Paranazal Sinüs Hastalıkları Teorik Dersleri KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI TIPTA UZMANLIK EĞİTİM PROGRAMLARI KBB-001: KBB Ab.D. KBB nin temelleri Teorik Dersleri KBB-002: KBB Ab.D. Seminer, Makale ve Olgu tartışması saati KBB-003: KBB Ab.D. KBB

Detaylı

Solunum yolları Solunum yolları

Solunum yolları Solunum yolları Solunum yolları Üst solunum yolları; nasus (burun), pars nasalis pharyngis (burun yutağı) ve larynx (gırtlak) şeklinde, Alt solunum yolları; trachea (soluk borusu), bronşlar (büyük hava yolları), akciğerler

Detaylı

PULMONES (AKCİĞERLER) DOÇ.DR.M.CUDİ TUNCER D.Ü.TIP FAKÜLTESİ ABD

PULMONES (AKCİĞERLER) DOÇ.DR.M.CUDİ TUNCER D.Ü.TIP FAKÜLTESİ ABD PULMONES (AKCİĞERLER) DOÇ.DR.M.CUDİ TUNCER D.Ü.TIP FAKÜLTESİ ABD İntrapulmoner hava yolları (Segmenta bronchopulmonalia) Bronchus principalis (primer) Bronchus lobaris (sekundar) Bronchus segmentalis (tersiyer)

Detaylı

PULMONES (AKCİĞERLER) DOÇ.DR.M.CUDİ TUNCER D.Ü.Tıp Fakültesi Anatomi ABD

PULMONES (AKCİĞERLER) DOÇ.DR.M.CUDİ TUNCER D.Ü.Tıp Fakültesi Anatomi ABD PULMONES (AKCİĞERLER) DOÇ.DR.M.CUDİ TUNCER D.Ü.Tıp Fakültesi Anatomi ABD Pulmones *Apex pulmonis *Basis pulmonis *Margo anterior *Margo inferior *Facies mediastinalis *Facies costalis *Facies interlobaris

Detaylı

KBB VE BAŞ BOYUN ÖZET ANATOMİSİ

KBB VE BAŞ BOYUN ÖZET ANATOMİSİ KBB VE BAŞ BOYUN ÖZET ANATOMİSİ Temporal Kemik Temporal kemik içinde işitme ve denge organı yer alır. Temporal kemik; squamoz, mastoid, timpanik, zigomatik ve petröz parça olmak üzere 5 parçadan oluşur.

Detaylı

Truncus (arteria) pulmonalis

Truncus (arteria) pulmonalis Truncus (arteria) pulmonalis; sağ ventrikülden başlar, arter olarak ifade edilmesine karşın venöz kan taşır. Sağ ventriküldeki kanı akciğerlere taşır. Kalple ilgili damarların en önde olanıdır. Arcus aortae

Detaylı

MALĠGN EKSTERNAL OTĠTLĠ HASTALARDA PROGNOZU OLUMSUZ ETKĠLEYEN FAKTÖRLERĠN VE TEDAVĠ ETKĠNLĠĞĠNĠN ARAġTIRILMASI

MALĠGN EKSTERNAL OTĠTLĠ HASTALARDA PROGNOZU OLUMSUZ ETKĠLEYEN FAKTÖRLERĠN VE TEDAVĠ ETKĠNLĠĞĠNĠN ARAġTIRILMASI T.C. ÇUKUROVA ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KULAK BURUN BOĞAZ ANABĠLĠM DALI MALĠGN EKSTERNAL OTĠTLĠ HASTALARDA PROGNOZU OLUMSUZ ETKĠLEYEN FAKTÖRLERĠN VE TEDAVĠ ETKĠNLĠĞĠNĠN ARAġTIRILMASI Dr. Arzu MAMMADOV

Detaylı

İneklerde Sütçülük özellikleri. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

İneklerde Sütçülük özellikleri. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ İneklerde Sütçülük özellikleri Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Herhangi bir sığırın verimliliğini belirleyen ekonomik ömür süresini etkileyebilme yeteneğine sahip ve kalıtım yolu ile generasyonlara belirli ölçülerde

Detaylı

RADYOLOJİ RADYODİAGNOSTİK ANABİLİM DALI-DÜTF- DİYARBAKIR

RADYOLOJİ RADYODİAGNOSTİK ANABİLİM DALI-DÜTF- DİYARBAKIR NÖRORADYOLOJİ NÖRORADYOLOJİDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ ve GİRİŞİMSEL RADYOLOJİ RADYODİAGNOSTİK ANABİLİM DALI-DÜTF- DİYARBAKIR Dr. Faysal EKİCİ İNCELEME YÖNTEMLERİ DİREKT GRAFİLER BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ MANYETİK

Detaylı

- Bodylogic Sistemi hastalarınız için uygun çapta, projeksiyonda ve hacim ölçülerindeki doğru meme protezini seçmenize yardımcı olur.

- Bodylogic Sistemi hastalarınız için uygun çapta, projeksiyonda ve hacim ölçülerindeki doğru meme protezini seçmenize yardımcı olur. HASTA KONSÜLTASYONU - Bodylogic Sistemi hastalarınız için uygun çapta, projeksiyonda ve hacim ölçülerindeki doğru meme protezini seçmenize yardımcı olur. Ayrıca, hastanın göğüs duvarı ve meme özelliklerine

Detaylı

İşitme Sistemi Anatomi,Fizyolojisi ve kliniği. Dr. Serkan Orhan

İşitme Sistemi Anatomi,Fizyolojisi ve kliniği. Dr. Serkan Orhan İşitme Sistemi Anatomi,Fizyolojisi ve kliniği Dr. Serkan Orhan İŞİTME Aurikulanın topladığı ses enerjisinin kulağın çeşitli bölümlerinde değişikliğe uğradıktan sonra aksiyon potansiyelleri halinde beyine

Detaylı

VÜCUDUMUZDA SISTEMLER. Destek ve Hareket

VÜCUDUMUZDA SISTEMLER. Destek ve Hareket VÜCUDUMUZDA SISTEMLER Destek ve Hareket DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ Vücudun hareket etmesini sağlamak Vücutta bulunan organlara destek sağlamak Destek ve Hareket Sistemi İskelet Sistemi Kaslar Kemikler Eklemler

Detaylı

İnvaziv Girişimler. Sunum Planı. SANTRAL VENÖZ KATETER Endikasyonlar. SANTRAL VENÖZ KATETER İşlem öncesinde

İnvaziv Girişimler. Sunum Planı. SANTRAL VENÖZ KATETER Endikasyonlar. SANTRAL VENÖZ KATETER İşlem öncesinde Sunum Planı İnvaziv Girişimler Santral Venöz Kateter Uygulamaları Kardiyak Pacemaker Arteriyel Kanülasyon SANTRAL VENÖZ KATETER Endikasyonlar iv yol Uzun süreli iv yol ihtiyacı Hemodinamik monitorizasyon

Detaylı

Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı Maket İhtiyaç Listesi Maketin adı Miktarı Birim Fiyatı Tutarı

Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı Maket İhtiyaç Listesi Maketin adı Miktarı Birim Fiyatı Tutarı Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı Maket İhtiyaç Listesi Maketin adı Miktarı Birim Fiyatı Tutarı 1. Kaslı İnsan vücudu maketi 2 adet 2. Kaslı üst ekstremite maketi 2 adet 3.

Detaylı

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri

Detaylı

KULAK HİSTOLOJİSİ ve GELİŞİMİ

KULAK HİSTOLOJİSİ ve GELİŞİMİ KULAK HİSTOLOJİSİ ve GELİŞİMİ Kulak üç kısımdan oluşur: 1. Dış Kulak: Kulak kepçesi ve dış kulak yolu 2. Orta Kulak 3. İç Kulak Kulak Kepçesi Her tarafı deri ile örtülüdür Temelinde elastik kıkırdak

Detaylı

VÜCUT KİTLE İNDEKSİNİN ORTA KULAK REZONANS FREKANSINA ETKİSİ

VÜCUT KİTLE İNDEKSİNİN ORTA KULAK REZONANS FREKANSINA ETKİSİ T.C. BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI ODYOLOJİ, KONUŞMA ve SES BOZUKLUKLARI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI VÜCUT KİTLE İNDEKSİNİN ORTA KULAK REZONANS FREKANSINA ETKİSİ

Detaylı

Dr. Ayşin ÇETİNER KALE

Dr. Ayşin ÇETİNER KALE Dr. Ayşin ÇETİNER KALE Spatium intercostale Birbirine komşu kostalar arasında bulunan boşluk İnterkostal kaslar tarafından doldurulur. Spatium intercostale V. a. ve n. intercostalis ler kostanın alt kenarı

Detaylı

Timpanogram ve Akustik Immitance Akustik Refleksler

Timpanogram ve Akustik Immitance Akustik Refleksler Timpanogram ve Akustik Refleksler Akustik Immitance ESNEKLİK (COMPLIANCE) Aynı ağırlığın bağlandığı iki yaydan kalın olanın (A) esnemeye karşı direnci yani sertliği (stiffness) daha fazlayken; ince olan

Detaylı

OTİTTE ANTİBİYOTİK KULLANIMI

OTİTTE ANTİBİYOTİK KULLANIMI OTİTTE ANTİBİYOTİK KULLANIMI Akut Otitis Media (AOM)» Orta kulağı döşeyen solunum epitelinin inflamasyonu» Özellikle timpan boşluğunun yangısı» EN SIK ANTİBİYOTİK YAZMA NEDENİ 2 6 ay 9 ay 15 ay 24 ay 36

Detaylı

Mikroskop ayağı Genellikle ağır ve iyi denge sağlayacak nal şeklinde olup, mikroskobun bütün ağırlığını taşıyan kısmıdır.

Mikroskop ayağı Genellikle ağır ve iyi denge sağlayacak nal şeklinde olup, mikroskobun bütün ağırlığını taşıyan kısmıdır. MİKROSKOP KULLANIM FÖYÜ Bugünkü mikroskobun temellerini 17. asırda Hollandalı Anton Van Leeuwenhoek ve İngiliz Robert Hooke atmışlardır. Oküler Gövde Kolu Hareketli Revolver Kaba Ayar İnce Ayar Alt Kaide

Detaylı

MEMENĐN LENFATĐK ANATOMĐSĐ

MEMENĐN LENFATĐK ANATOMĐSĐ MEMENĐN LENFATĐK ANATOMĐSĐ Dr. N. Zafer Utkan Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Meme Kanseri Sempozyumu Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi 10 Mart 2010 Lenfatik Sistemin Genel

Detaylı

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri DOKU Dicle Aras Doku ve doku türleri Doku Bazı özel görevler üstlenmiş hücre topluluklarıdır. Bir doku aynı yönde özelleşmiş hücre ve hücreler arası maddelerin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. İntrauterin

Detaylı

TONE BURST UYARILI İŞİTSEL BEYİNSAPI YANITLARI VE KLİNİK UYGULAMALAR

TONE BURST UYARILI İŞİTSEL BEYİNSAPI YANITLARI VE KLİNİK UYGULAMALAR T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI TONE BURST UYARILI İŞİTSEL BEYİNSAPI YANITLARI VE KLİNİK UYGULAMALAR Kenan ÇETİN YÜKSEK LİSANS TEZİ DANIŞMANI Prof.

Detaylı

BAŞ VE BOYUN. Cranium ve Fossa Cranii

BAŞ VE BOYUN. Cranium ve Fossa Cranii BAŞ VE BOYUN 1 Cranium ve Fossa Cranii Cranium (Kafa iskeleti): Santral sinir sistemi yapılarını içeren Neurocranium ve yüz iskeletini oluşturan Viscerocranium dan oluşur. Calvaria (Kafatası): Frontal,

Detaylı

TEMEL İLK YARDIM VE ACİL MÜDAHALE

TEMEL İLK YARDIM VE ACİL MÜDAHALE 1 TEMEL İLK YARDIM VE ACİL MÜDAHALE GİRİŞ : Bir yaralı, hasta ya da kazazedeye ilk yardım yapabilmek ya da herhangi bir yardımda bulunabilmek için, öncelikle gerekenlerin doğru yapılabilmesi için, insan

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KBB HASTALIKLARI ANABİLİM DALI 2015-2016 DÖNEM V KBB HASTALIKLARI STAJI DERS PROGRAMI

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KBB HASTALIKLARI ANABİLİM DALI 2015-2016 DÖNEM V KBB HASTALIKLARI STAJI DERS PROGRAMI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KBB HASTALIKLARI ANABİLİM DALI 2015-2016 DÖNEM V KBB HASTALIKLARI STAJI DERS PROGRAMI Grup E 15.09.2015 Salı 09:00-09:50 KBB de muayene ve tanısal yöntemler

Detaylı

ORTA KULAK HASTALIKLARI

ORTA KULAK HASTALIKLARI ORTA KULAK HASTALIKLARI Uygun bir otolojik muayene ile otalji etyolojisi tespit edilmediğinde refere ağrı (vuran ağrı, yansıyan ağrı) düşünülmelidir. Dış ve orta kulağın hissi 5. 7. 9. 10. ve C1-2-3 ile

Detaylı

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK 1 COLUMNA VERTEBRALİS 2 COLUMNA VERTEBRALİS 1) Columna vertebralis pelvis üzerine merkezi olarak oturmuş bir sütuna benzer ve destek vazifesi görerek vücudun dik durmasını

Detaylı

MUSCULI FACIALES. Doç. Dr. Özlen Karabulut D.Ü. Tıp Fakültesi, Anatomi AD

MUSCULI FACIALES. Doç. Dr. Özlen Karabulut D.Ü. Tıp Fakültesi, Anatomi AD MUSCULI FACIALES Doç. Dr. Özlen Karabulut D.Ü. Tıp Fakültesi, Anatomi AD Musculi capitis Musculi capitis (Başın Kasları) iki grupta incelenir: A)Yüz kasları (Musculi faciales) B)Çiğneme kasları (Musculi

Detaylı

KOKLEAR İMPLANT UYGULANAN HASTALARDA REZİDÜEL İŞİTMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ

KOKLEAR İMPLANT UYGULANAN HASTALARDA REZİDÜEL İŞİTMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI KOKLEAR İMPLANT UYGULANAN HASTALARDA REZİDÜEL İŞİTMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ YÜKSEK LİSANS TEZİ DANIŞMANI Prof. Dr. Mete

Detaylı

Epidermal bazal hücrelerden veya kıl folikülünün dış kök kılıfından köken alan malin deri tm

Epidermal bazal hücrelerden veya kıl folikülünün dış kök kılıfından köken alan malin deri tm BAZAL HÜCRELİ KARSİNOM Epidermal bazal hücrelerden veya kıl folikülünün dış kök kılıfından köken alan malin deri tm Nadiren met. yapar fakat tedavisiz bırakıldığında invazif davranış göstermesi,lokal invazyon,

Detaylı

OTOAKUSTİK EMİSYONLAR. Mehmet AKŞİT, Ph.D DUYSEL Odyolojik Tanı Merkezi

OTOAKUSTİK EMİSYONLAR. Mehmet AKŞİT, Ph.D DUYSEL Odyolojik Tanı Merkezi OTOAKUSTİK EMİSYONLAR Mehmet AKŞİT, Ph.D Otoakustik Emisyonlar Thomas Gold (1948) Tüylü hücrelerin aktif elemanlar olabileceğini ve bunları aktivasyonundan emisyonların elde edilebileceğini öne sürdü.

Detaylı

Columna vertebralis (omurga); vücudun arka ve orta kısmında yer alır, kemikten ve kıkırdaktan oluşur ve içinde omuriliği barındırır.

Columna vertebralis (omurga); vücudun arka ve orta kısmında yer alır, kemikten ve kıkırdaktan oluşur ve içinde omuriliği barındırır. Columna vertebralis (omurga); vücudun arka ve orta kısmında yer alır, kemikten ve kıkırdaktan oluşur ve içinde omuriliği barındırır. İskeletin önemli bir bölümüdür ve temel eksenidir. Sırt boyunca uzanır

Detaylı

9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 7.Ünite Yaşam Bulguları NABIZ. 17.18.19. Hafta ( 6-24 / 01 / 2014 )

9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 7.Ünite Yaşam Bulguları NABIZ. 17.18.19. Hafta ( 6-24 / 01 / 2014 ) 9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 7.Ünite Yaşam Bulguları NABIZ 17.18.19. Hafta ( 6-24 / 01 / 2014 ) NABIZ 2 Kalbin sol ventrikülünün kasılmasıyla aorta gönderilen kanın neden olduğu basınç artışına karşı,

Detaylı

PELVİS KIRIKLARI. Prof. Dr. Mehmet Aşık

PELVİS KIRIKLARI. Prof. Dr. Mehmet Aşık PELVİS KIRIKLARI Prof. Dr. Mehmet Aşık PELVİS KIRIKLARI Pelvis, lokomotor sistemin en fazla yük taşıyan bölümüdür. İçindeki majör damar, sinir ve organ yapıları nedeniyle pelvis travmaları kalıcı sakatlık

Detaylı

SİNDİRİM SİSTEMİ 8. HAFTA. Yrd. Doç. Dr. Kadri KULUALP Yrd. Doç. Dr. Önder AYTEKİN

SİNDİRİM SİSTEMİ 8. HAFTA. Yrd. Doç. Dr. Kadri KULUALP Yrd. Doç. Dr. Önder AYTEKİN SİNDİRİM SİSTEMİ 8. HAFTA Yrd. Doç. Dr. Kadri KULUALP Yrd. Doç. Dr. Önder AYTEKİN SİNDİRİM SİSTEMİNİN İŞLEYİŞİ Canlı organizmaların hayatlarını devam ettirebilmeleri için enerji almaları gerekmektedir.

Detaylı

Page 1. b) Görünüşlerdeki boşluklar prizma üzerinde sırasıyla oluşturulur. Fazla çizgiler silinir, koyulaştırma yapılarak perspektif tamamlanır.

Page 1. b) Görünüşlerdeki boşluklar prizma üzerinde sırasıyla oluşturulur. Fazla çizgiler silinir, koyulaştırma yapılarak perspektif tamamlanır. TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Teknik Resim İzometrik Perspektifler Küpün iz düşüm düzlemi üzerindeki döndürülme açısı eşit ise kenar uzunluklarındaki kısalma miktarı da aynı olur. Bu iz düşüme, izometrik

Detaylı

Toraks; gövde nin boyun ile abdomen arasında yer alan parçasıdır. Toraks oniki çift kaburga, sternum, kıkırdak kaburgalar ve oniki torakal omur dan

Toraks; gövde nin boyun ile abdomen arasında yer alan parçasıdır. Toraks oniki çift kaburga, sternum, kıkırdak kaburgalar ve oniki torakal omur dan Toraks; gövde nin boyun ile abdomen arasında yer alan parçasıdır. Toraks oniki çift kaburga, sternum, kıkırdak kaburgalar ve oniki torakal omur dan oluşur. Bu kemik ve kıkırdak yapılar toraks kafesini

Detaylı

HİSTOLOJİ. DrYasemin Sezgin

HİSTOLOJİ. DrYasemin Sezgin HİSTOLOJİ DrYasemin Sezgin HİSTOLOJİ - Canlı vücudunu meydana getiren hücre, doku ve organların çıplak gözle görülemeyen (mikroskopik) yapılarını inceleyen bir bilim koludur. - Histolojinin sözlük anlamı

Detaylı

VÜCUT EKSENLERİ ve HAREKET SİSTEMİ

VÜCUT EKSENLERİ ve HAREKET SİSTEMİ VÜCUT EKSENLERİ ve HAREKET SİSTEMİ 1 Bu ana eksenler şunlardır: Sagittal eksen, Vertical eksen, Transvers eksen. 2 Sagittal Eksen Anatomik durumda bulunan bir vücut düşünüldüğünde, önden arkaya doğru uzanan

Detaylı

Omuz kemeri kemikleri Clavicula (köprücük kemiği)

Omuz kemeri kemikleri Clavicula (köprücük kemiği) Üst ekstremite kemikleri omuz hizasında kürek kemiği ve köprücük kemiğinden oluşan omuz kemeri kemikleri ile başlar. Diğer üst ekstremite kemikleri, humerus (pazu kemiği, kol kemiği), antebrachium (radius

Detaylı

Yüz Felci (Fasiyal Palsi)

Yüz Felci (Fasiyal Palsi) Yüz Felci (Fasiyal Palsi) Yüz Felci Ne Demektir: Yüz hareketlerini (dudak, yanak, kaş,göz çevresi) yapmamızı yüz siniri (fasial sinir) aracılığı ile sağlarız. Beyinden gelen hareket emirlerini yüz siniri,

Detaylı

DIŞ ORTA KULAK HASTALIKLARI. Doç. Dr. Oğuz BASUT

DIŞ ORTA KULAK HASTALIKLARI. Doç. Dr. Oğuz BASUT DIŞ ORTA KULAK ve HASTALIKLARI DERS NOTLARI 2007 Doç. Dr. Oğuz BASUT İÇİNDEKİLER ANATOMİ...1 A- DIŞ KULAK...1 I- Aurikula (Pinna Kulak Kepçesi)...1 II- Dış Kulak Yolu (DKY)...1 B- ORTA KULAK...2 1- Mastoid

Detaylı

H 1 KBB 7002 KULAK BURUN BOĞAZ ONKOLOJİ KONSEYİ

H 1 KBB 7002 KULAK BURUN BOĞAZ ONKOLOJİ KONSEYİ KBB 21 KULAK BURUN BOĞAZ VE BAŞ BOYUN CERRAHİSİ Dr. Mustafa KAZKAYASI / 1 Dr. Nuray Bayar MULUK / 2 Dr. Rahmi KILIÇ / 3 KOD DERS ADI ÖÜ T P KREDİ AKTS KBB 7001 MAKALE VE SEMİNER SAATİ K.B.B. A.D. de tıpta

Detaylı

BURUN (NASUS) Prof. Dr. Mürvet Tuncel. Burun solunum ve koku organıdır. Kemik ve kıkırdaktan yapılmış olup üzeri kas ve deri ile örtülüdür.

BURUN (NASUS) Prof. Dr. Mürvet Tuncel. Burun solunum ve koku organıdır. Kemik ve kıkırdaktan yapılmış olup üzeri kas ve deri ile örtülüdür. BURUN (NASUS) Prof. Dr. Mürvet Tuncel Burun solunum ve koku organıdır. Kemik ve kıkırdaktan yapılmış olup üzeri kas ve deri ile örtülüdür. Yapısı iki kısımda incelenir: - Nasus externus (dış burun) - Cavitas

Detaylı

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK 1 2 Lokomotor sistemi oluşturan yapılar içinde en fazla stres altında kalan kıkırdaktır. Eklem kıkırdağı; 1) Kan damarlarından, 2) Lenf kanallarından, 3) Sinirlerden yoksundur.

Detaylı

NAZOFARİNKS-OROFARİNKS-ORAL KAVİTE ANATOMİSİ. Dr. Nezahat Erdoğan İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi

NAZOFARİNKS-OROFARİNKS-ORAL KAVİTE ANATOMİSİ. Dr. Nezahat Erdoğan İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi NAZOFARİNKS-OROFARİNKS-ORAL KAVİTE ANATOMİSİ Dr. Nezahat Erdoğan İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hedefler ve sunum akışı Mukozal yüzey anatomisi Temel patolojileri Varyasyonlar / tuzaklar Radyolojik

Detaylı

Dr. Ayşin Çetiner KALE

Dr. Ayşin Çetiner KALE Dr. Ayşin Çetiner KALE THORAX thorax duvarı cavitas pleuralis ler pulmones mediastinum THORAX thorax duvarı cavitas pleuralis ler pulmones mediastinum THORAX Solunum Yaşamsal organların korunması Geçişler

Detaylı

Breeze. Kullanım ve Montaj Kılavuzu

Breeze. Kullanım ve Montaj Kılavuzu Breeze Kullanım ve Montaj Kılavuzu Yeni çalıșma trendlerinin akıllı koltuğu Breeze, çalıșma hayatında değișken kullanıcı ihtiyaçlarına yenilikçi formu ve teknolojisi ile akılcı çözümler sunar. Breeze,

Detaylı

KRONĠK SÜPÜRATĠF OTĠTĠS MEDĠALI HASTALARDA KOLESTEATOMUN GÖRÜNTÜLENMESĠNDE EKOPLANAR DĠFÜZYON AĞIRLIKLI MAGNETĠK REZONANSIN YERĠ

KRONĠK SÜPÜRATĠF OTĠTĠS MEDĠALI HASTALARDA KOLESTEATOMUN GÖRÜNTÜLENMESĠNDE EKOPLANAR DĠFÜZYON AĞIRLIKLI MAGNETĠK REZONANSIN YERĠ T.C. ÇUKUROVA ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KULAK BURUN BOĞAZ HASTALIKLARI ANABĠLĠM DALI KRONĠK SÜPÜRATĠF OTĠTĠS MEDĠALI HASTALARDA KOLESTEATOMUN GÖRÜNTÜLENMESĠNDE EKOPLANAR DĠFÜZYON AĞIRLIKLI MAGNETĠK REZONANSIN

Detaylı

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK 1 EKLEM 2 EKLEM Vücudumuza stresle en çok karşı karşıya kalan yapılardan biri eklemdir. Kas fonksiyonundan kaynaklanan gerilim ve gravitasyonel reaksiyonlardan kaynaklanan

Detaylı