Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği"

Transkript

1 Aaürk Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi 05 9 (): Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Munise ILIKKAN ÖZGÜR (*) Öze: Makroekonomik isikrarının sağlanmasında cari işlemler dengesinin sürdürülebilir olması emel koşullardan biridir. Sürdürülemez dış icare açıkları sonucu zaman içinde sürdürülemez cari işlemler açıkları oraya çıkar. Bir ülkede ihala ve ihraca arasında uzun dönemli ilişki olması; kısa dönemli dış icare açıklarının uzun dönemde sürdürülebilir olduğunu ve uzun dönem dış icare dengesinin sağlanmasına yönelik uygulanan makroekonomik poliikaların ekin olduğunu göserir. Çalışmamızda, ihraca ve ihala arasındaki uzun dönemli ilişkiden harekele; dönemindeki Türkiye de cari işlemler açığının sürdürülebilirliği incelenmekedir. İhraca ile ihala arasında uzun dönemli eşbüünleşme ilişkisi Pesaran, Shin, ve Smih (00) arafından gelişirilen ARDL sınır esi yaklaşımı ile yapılmışır. Çalışmanın bulguları ihraca ile ihala arasında uzun dönemli denge ilişkisi bulunduğuna ve sürdürülebilirliğin güçlü formda olduğuna işare emekle beraber; giikçe aran dış icare açıkları göz önüne alınırsa, geleceke cari işlemler açıklarının zayıf formda sürdürülebilirliğe dönüşeceği yönünde güçlü bir kanı oluşmasına yol açmışır. Anahar Kelimeler: Cari işlemler açığının sürdürebilirliği, eşbüünleşme, ihraca, ihala Curren Accoun Defici and is Susainabiliy: Turkish Case Absrac: Susainabiliy of he curren accoun balance of a counry is one of he main indicaors of macroeconomic sabiliy. Unsusainable foreign rade defici gives rise o unsusainable curren accoun defici in he long run. Exisence of a long-run relaionship beween expor and impor means ha he shor run foreign rade defici is susainable in he long-run and macroeconomic policies are effecive for he provision of he long-run foreign rade balance. In his paper we aim o invesigae he susainabiliy of curren accoun defici in Turkey by examining he long-run relaionship beween expor and impor for he period The long-run coinegraion relaionship beween expor and impor are esed by he ARDL bound esing approach developed by Pesaran, Shin and Smih (00). According o he resuls, alhough here is a long-run relaionship beween expor and impor and he curren accoun defici are susainable in a srong form, here is a srong belief ha he susainabiliy of curren accoun defici end o urn ino he weak form in near fuure. Keywords: Susainabiliy of curren accoun defici, coinegraion, expor, impor *) Yrd. Doç. Dr., Aksaray Üniversiesi İİBF, İkisa Bölümü (e-posa:

2 35 / Munise ILIKKAN ÖZGÜR Aaürk Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi 05 9 (): Giriş Makroekonomik isikrarın sağlanmış olması, sağlıklı işleyen bir ekonominin emel koşuludur. Bir ülkede yerleşik olanlar ile dünyanın geri kalanı arasındaki büün ekonomik işlemleri yansıan ödemeler bilançosu, poliika yapıcının uygulamış olduğu dış icare, para ve maliye poliikalarının her birinin sonuçları ve ülkenin uluslararası ikisadi pozisyonu konusunda ikisadi karar birimlerine bilgi sunan önemli makroekonomik gösergelerden biridir ( Ceylan ve Ceviş, 0). Ülkelerin geleceğe yönelik karar alma sürecinde ödemeler bilançosu isaisikleri arasında yer alan cari işlemler dengesinin önemi büyükür. Bu bakımdan bir ülkede makroekonomik isikrarının sağlanması açısından cari işlemler dengesinin sürdürülebilir olması gerekmekedir. Sürdürülemez dış icare açıkları zaman içinde sürdürülemez cari işlemler açıkları yaraır. Ekonomide kalıcı dış icare açıklarının olması ağır bir borç yükü yaraır ki, bundan dolayı ihraca ile ihala arasındaki uzun dönemli eşbüünleşme ilişkisinin varlığı isenen bir durumdur. Zira, bir ülkede bu iki değişken arasında uzun dönemli ilişki olması; kısa dönemli dış icare açıklarının uzun dönemde sürdürülebilir olduğunu ve uzun dönem dış icare dengesinin sağlanmasına yönelik uygulanan makroekonomik poliikaların ekin olduğunu göserir. Sürdürülebilirlik zayıf ve güçlü olarak sınıflandırıldığında, ihraca ve ihala arasında uzun dönemli denge ilişkisini göseren eğim kasayısının e sahip olması durumunda sürdürülebilirlik güçlüdür. Bu denge kasayısı 0 ile arasında bir değer aldığında zayıf sürdürülebilirlik söz konusudur. Hem gelişmiş hem de gelişmeke olan ülkelerde, ihraca ile ihala arasındaki uzun dönemli ilişkiyi araşıran birçok çalışma mevcuur. İhracala ihala arasındaki uzun dönemli ilişkiyi ilk inceleyenlerden birisi olan Hused (99), çeyrek yıllık veriler kullanarak ABD nin arasındaki dönemdeki ihracaı ile ihalaı arasındaki incelemişir. Elde eiği sonuçlar bu iki değişken arasında uzun dönemde yakınsama olduğunu gösermişir. Bahmani-Oskooee (994), dönemleri arasında Avusuralya nın ihracaı ve ihalaı arasındaki uzun dönemli ilişkiyi araşırmışlardır. Engle ve Granger (987) eşbüünleşme yöneminin uygulandığı çalışmada bu iki değişkenin eşbüünleşme kasayısı e yakın bulmuş ve dolayısıyla makroekonomik poliikalarının ekinliğinin güçlü olduğu sonucuna varmışır. Bahmani-Oskoee ve Ree (997), Johansen ve Juselius (990) eşbüünleşme ekniğini kullanarak yapıkları analizde Güney Kore deki ihraca ve ihala arasındaki uzun dönemli ilişkiyi incelemişlerdir. Çeyrek dönem verileri kullanılarak yapılan araşırmada ihraca ve ihalaın eş-büünleşik olduğu ve ihraca kasayısının poziif olduğu; dolayısıyla da Güney Kore de uluslar arası büçe kısıının ihlal edilmediği sonucuna varılmışır. Arize (00), 50 OECD ülkesindeki ihraca ve ihala arasındaki uzun dönemli ilişkiyi konu alan çalışmasında, dönemi için çeyrek dönemlik verilerden yarar-

3 Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği 353 lanarak Johansen ve Juselius (990) eşbüünleşme ekniğini kullanmışır. Bu ülkelerim 35 inde ihracala ihala arasında eşbüünleşme olduğu bulgusuna ulaşmışır. Irandous ve Ericsson (004), gelişmiş ülkelerden Fransa, Almanya, İsveç, ABD ve İngilere deki ihraca ve ihalaın uzun dönem yakınsamasını inceledikleri çalışmada Johansen ve Juselius eşbüünleşme ekniğini kullanmışlardır. Fransa ve İalya nın ihraca ve ihala serileri durağan olmadığı için örneklem dışı bırakılmış; ABD, Almanya ve İsveç e ihraca ve ihala arasında eşbüünleşme olduğu, ancak İngilere için böyle bir ilişki olmadığı sonucuna varılmışır. Tang ve Mohammad (005), Engle ve Granger eşbüünleşme yönemi ile 7 İslam Konferansı Örgüü (İKÖ) üyesi için ihracala ihala arasındaki uzun dönemli ilişkiyi araşırmışlardır. Benin, Burkina Faso, Kameron ve Guyana için bu ilişkinin varlığını espi emişlerdir. Daha sonra Tang (006), geleneksel eşbüünleşme ve birin kök eslerinin sağlıklı sonuç veremeyeceği şüphesiyle; 7 İKÖ ülkesi için ihracala ihala arasındaki uzun dönemli ilişkiyi yeniden incelemişir. Yazar, Lanne, Lukepolh ve Saikkonen, (00) nin gelişirdiği bilinmeyen düzey kaymaları birim kök esi ile Gregory ve Hansen (996) nın gelişirdiği yapısal kırılma eşbüünleşme esini kullanarak araşırma konusu ülkelerden Bangladeş, Kameron, Çad, Guyana, Endonezya, Mali, Fas, Nijerya ve Senegal de ihraca ve ihala arasında eşbüünleşme olduğu sonucuna varmışır. Narayan (004), dönemi için Fiji de ARDL sınır esi yaklaşımını kullanarak yapıkları çalışmada ihracala ihala arasında eşbüünleşme olduğu bulgusuna ulaşmışır. Yine Narayan ve Narayan (005), az gelişmiş ülke için ihracala ihala arasındaki eşbüünleşmeyi incelemişir. İncelemeye konu olan ülkelerin sadece alısında ihracala ihala arasında eşbüünleşme olduğu sapanmışır. Bu ülkelerdeki uzun dönemli esnekliklerin ahmininde dör farklı ekniken yararlanılan çalışmada (ARDL, DOLS, Phillips-Hansen ve Engle-Granger) genelde esneklikler poziif bulunmuş; ancak isaisik olarak sadece Çad, Gine Bissau, Madagaskar ve Uganda da anlamlı çıkmışır. Herzer ve Novak-Lehman (006), ihalaı bağımsız değişken olarak kullanarak Şili de ihraca ve ihala arasındaki uzun dönemli bir ilişkinin varlığını araşırmışlardır dönemindeki yıllık verileri kullanılarak yapılan çalışmada reel ihraca ve ihala değerleri ve ulusal para birimi kullanılmışır. Eşbüünleşme esi için Engle-Granger eşbüünleşme yönemi kullanılmış ve değişkenlerin eşbüünleşik olduğu görülmüşür. Haa düzelme modeli belirlenerek, haa erimi negaif ve isaisiki olarak anlamlı bulunmuşur. Elde edilen sonuca göre, Şili de uzun dönemde ihracaan ihalaa doğru bir Granger nedensellik ilişkisi söz konusudur. Hussein (04) çalışmasında, ihraca ve ihala arasındaki uzun dönemli ilişkiyi MENA ülkeleri (Ermenisan, Mısır, İran, İsrail, Fas, Sudan, Suriye ve Tunus) için incelemişir. Öncelikle her ülke için Philips-Perron (PP) birim kök eslerinden yararlanarak durağanlığı araşırmışır. İhraca ve ihala arasındaki ilişkiyi es emek için sınır es

4 354 / Munise ILIKKAN ÖZGÜR Aaürk Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi 05 9 (): yaklaşımını uygulamış; sonuçların sağlamlığını belirlemek amacıyla uzun dönem esneklikleri ahmin eden üç farklı yaklaşımdan yararlanmışır. Araşırma sonucunda İran, İsrail, Ürdün ve Tunus a ihracala ihala arasında eşbüünleşme olduğu sonucuna ulaşmışır. Türkiye de dış icare değişkenleri arasında eşbüünleşme ilişkisini konu alan birçok çalışma yapılmışır. Örneğin, Bahmani-Oskoee ve Domaç (995), Engle-Granger yönemi ile yapığı çalışmada döneminde ihracala ihala arasında güçlü bir eşbüünleşme olduğu bulgusuna ulaşmışlardır. Ukulu (998), ihraca ile ihala arasında eşbüünleşme olup olmadığını Türkiye için Engle-Granger yönemi ile araşırmışır döneminin yıllık verilerini kullandığı araşırma sonucunda bu iki değişken arasında uzun dönemli bir ilişki olmadığı; bir diğer ifade ile, uzun dönemde Türkiye deki dış açıkların sürdürülemez olduğunu sapamışır. Kalyoncu (005), 99:-005: dönemi için eşbüünleşme ve haa düzelme yönemlerinden yararlanarak yapığı çalışmada, ihraca ve ihala serileri arasında güçlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşmışır. Erbaykal ve Karaca (008), Engle-Granger eşbüünleşme yönemi ile dönemindeki ihraca-ihala ilişkisini incelediği çalışmada; söz konusu değişkenlerin büünleşik olduğu, dolayısıyla da aralarında uzun dönemli ilişki bulunduğu sonucuna varılmışır. Pola (00), 000:- 00:6 döneminde cari işlemler açığının uzun dönemli sürdürülebilirliğini ARDL yönemi ile araşırmışır. Çalışmada cari açığın zayıf formda sürdürülebilir olduğu sonucuna ulaşmışlardır. Çelik (0), Türkiye deki ihracala ihala arasındaki uzun dönemli ilişkiyi Engle-Granger yönemiyle araşırmışır dönemini kapsayan çalışma sonucunda bu iki değişken arasında uzun dönemli ilişki olduğu bulgusuna ulaşılmışır. Açıkgöz ve Akçağlayan (04), 99:-0:3 döneminde ihracala ihala arasındaki uzun dönemli ilişkiyi çeşili sınır esi yönemleriyle (Engle ve Granger (987) ve Pesaran, Shin, ve Smih (00)) incelemişlerdir. Çalışma sonucunda söz konusu değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki olduğu sapanmışır. Dolayısıyla cari işlemler açıklarının sürdürülebilir olduğu sonucuna ulaşılmış; ancak ihracaan ihalaa doğru zayıf bir nedensellik ilişkisi bulunmuşur. Çalışmamızda Türkiye de cari işlemler açığının sürdürülebilirliği ihraca ve ihala arasındaki uzun dönemli ilişkiden harekele incelenmekedir. İhraca ile ihala arasında uzun dönemli eşbüünleşme ilişkisi Pesaran, Shin, ve Smih (00) arafından gelişirilen ARDL sınır esi yaklaşımı ile es edilmişir. Çalışmanın ikinci kısımda veri ve ekonomerik meodoloji, üçüncü kısımda bulgular ve son kısımda sonuçlar yer almakadır.. Veri Sei ve Ekonomerik Meodoloji Analizde Türkiye ekonomisine ai reel ihraca ve ihala değerleri 00 ABD doları cinsinden, 980:Q-04:Q4 dönemini kapsayacak şekilde kullanılmakadır. Veri sei, çeyrek dönemlik verilerden oluşmaka ve siesinden elde edilmekedir. Çalışmada özellikle 980 sonrası dönemin seçilme nedeni, 4 Ocak 980 arihinde uygulamaya konan isikrar programı çerçevesinde Türkiye de ihracaa dayalı büyüme sraeji-

5 Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği 355 sinin benimsenmiş olmasıdır. Şekil, ele alınan örneklem döneminde dış icare dengesinin (ihraca-ihala) davranışını gösermekedir. Şekil : Döneminde Dış Ticare Dengesinin Gelişimi Şekil : İhraca ve İhala (00 ABD doları cinsinden) Şekilden de anlaşılacağı gibi ele alınan dönemde Türkiye de cari işlemler açıklarının emel belirleyicisi olan dış icare açığı zamanla arış gösermiş, son dönemlerde ve ise bu açık daha da büyümüşür. Dış açığın büyük olduğu dönemler özellikle ekonominin hızlı büyüdüğü dönemlere denk gelmekedir. Merkez Bankası nın yılları arasında yayınladığı Ödemeler dengesi Raporlarına göre ihala içindeki önemli kalemleri ara malları oluşurmakadır. Çalışmamızda Türkiye de cari işlemeler açıklarının sürdürebilirliği reel ihraca ile reel ihraca arasında uzun dönem eşbüünleşme ilişkisinin es edilmesiyle incelenmişir. Reel

6 356 / Munise ILIKKAN ÖZGÜR Aaürk Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi 05 9 (): ihraca ve reel ihala arasında ek bir eşbüünleşme ilişkisi olduğunda söz konusu esin uygulanması için Engle ve Granger (987) nin iki aşamalı yönemi ercih edilir. Eğer değişkenler arasında birden fazla eşbüünleşme ilişkisi var ise, Johansen (988) ve Johansen ve Juselius (990) ın eşbüünleşme es yönemi uygulanmakadır. Eşbüünleşme eslerinin uygulanması için üm değişkenlerin I() olması gerekmekedir. Eğer değişkenlerden bazıları I() bazıları ise I(0) ise, eşbüünleşme esi için uygun yönem Pesaran, Shin, ve Smih (00) arafından gelişirilen ARDL sınır-es yaklaşımı ile yapılabilir. ARDL sınır-es yaklaşımının klasik eşbüünleşme ekniklerine göre birçok avanajı bulunmakadır. ARDL sınır-es yaklaşımı küçük örneklem durumunda diğer eşbüünleşme yönemlerine göre daha ekin sonuçlar yaramakadır. Johansen eşbüünleşme ekniğinde güvenilir sonuçlar elde edebilmek için ise, büyük örnekleme gereksinim duymakadır. Ayrıca, ARDL sınır-es yaklaşımında değişkenler arasındaki eşbüünleşme ilişkisinin birinci dereceden olup olmamasının herhangi bir önemi bulunmamakadır. Bu yaklaşımda ele alınan değişkenlerin amamı I(0), amamı I() veya bunların karışımından oluşacak biçimde karşılıklı olarak eş-büünleşik olabilir. Oysa eşbüünleşme esinin kullanılabilmesi için ele alınan değişkenlerin hepsinin I() olmaları zorunludur. ARDL sınır-es yaklaşımının diğer bir yararı, genelden-özele yönemi (general-o-specific approach) ile modeldeki açıklayıcı değişken gecikme sayısı belirlenebilmekedir. Ayrıca, ARDL yaklaşımı ile elde edilen ahminler bağımlı ve bağımsız değişkenleri belirginleşirmesi nedeniyle sapmasız ve ekindirler. Sıralanan bu avanajlardan dolayı çalışmamızda nedensellik esi için ARDL sınır-esi yaklaşımı kullanılacakır. Değişkenler arasında nedensellik ilişkisi için ARDL yaklaşımı iki aşamada uygulanmakadır. İlk aşamada, uzun dönemli ilişkinin olup olmadığı sınır esi ile es edilir. Eğer uzun dönemli ilişki söz konusu ise, ikinci aşamada değişkenler arasında kısa ve uzun dönem ilişkiler aynı denklem ile ahmin edilir. Değişkenler arasında uzun dönemli ilişki aşağıdaki gibidir. x m () m x () Bu denklem siseminde; x ve m sırasıyla, ihracaın ve ihalaın logarimalarını gösermekedir. a ve a sabi erimleri, b ve b, ele alınan açıklayıcı değişkenlere ai ahmin edilen kasayıları ve ve haa erimlerini anımlamakadır. Aşağıda sunulan ARDL haa-düzelme modeline sınır esi yaklaşımı uygulanabilir. x m c c p p x m i x i i i 0 i 0 m p p m x i x i i i 0 i 0 i m u i u (3) (4)

7 Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği 357 Burada; ilgili değişkenlerin birinci farkını gösermekedir. c i (i =,) sabi erimleri, u i (i =,) haa erimlerini, π i (i ve j =,) gecikmeli düzey değişkenlerinin paramereleri, φ ji ve δ ji (i=,0,,p ve j=,) ise gecikmeli fark değişkenlerin kasayılarını anımlamakadır. Modeldeki gecikme uzunlukları Schwarz Bayesyen krierine (SBC) göre belirlenmekedir. Burada, değişkenler arasındaki uzun dönem ilişkinin varlığı için Wald esi (F-saisic) kullanılmakadır. Tes edilecek boşluk hipoezi, her bir denklem için H 0 : π ij = 0 biçiminde, alernaif hipoez ise H : π ij 0 biçimindedir. Sınır esi için kriik F değerleri farklı farklı örneklem çapları için Pesaran ve Pesaran (997), Pesaran vd. (00), ve Narayan (005) arafından verilmekedir. Pesaran ve Pesaran (997) 500 gözlem değeri için 0000 replikasyon kullanarak, Pesaran vd. (00) 000 gözlem değeri için replikasyon kullanarak, Narayan ve Narayan (005) 30 ile 80 gözlem değerleri için replikasyon kullanarak kriik F değerlerini oluşurmuşlardır. Çalışmamızda sınır esi için Pesaran vd., (00) in kriik F değerleri kullanılmışır. Asimpoik kriik değerler al ve üs sınır olmak üzere iki anedir. Al sınır kriik değerler ele alınan üm değişkenlerin I (0) ; üs sınır kriik değer ise, üm değişkenlerin I() oldukları varsayımına dayanmakadır. Eğer, hesaplanan F değeri üs sınırı aşarsa, değişkenler arasında eşbüünleşme ilişkisinin olmadığını ileri süren boşluk hipoezi red edilir. Eğer hesaplanan F değeri al sınırdan küçükse, bu durumda ise boşluk hipoezi kabul edilir ve değişkenler arasında eşbüünleşme ilişkisinin olmadığına karar verilir. Son olarak, hesaplanan F değeri, al ve üs sınırlar içinde kalıyorsa, bu durumda eşbüünleşme ilişkisinin varlığı ya da yokluğu konusunda karar verilemez. Bu durumda, uzun dönem kasayılarının ahmini ve kısa dönem paramerelerinin belirlenmesi için haa düzelme modelinin (Error Correcion model-ecm) kullanılması zorunlu hale gelir. ECM parameresi negaif işareli olmak zorundadır. Ayrıca bu paramere, model dinamiklerinin uzun dönem dengesine doğru yakınsamasını sağlaması bakımından çok önemlidir. Sürdürülebilirliğin sınanması ihraca ve ihala arasındaki uzun dönemli ilişkiyi göseren () denklemine dayanmakadır. Hakkio ve Rush (99) e göre, ekonominin zamanlar arası büçe kısıının sağlanmasının gerekli koşulu denklem () deki modelin haa eriminin durağan olmasıdır. Diğer bir deyişle, ihraca ve ihala arasında eşbüünleşme ilişkisi varsa, ekonominin zamanlar arası büçe kısıı sağlanmış olacak; dolayısıyla da cari işlemler açığı sürdürülebilir olacakır.. Bulgular İhala ve ihraca değişkenlerinin eş-büünleşik olup olmadığını es emek amacıyla, durağanlık sınaması yapılması gerekmekedir. Tablo de ADF es sonuçları düzeyde hiçbir serinin durağan olmadığını; ancak birinci farkları alındığında üm serilerin durağan hale geldiklerini gösermekedir.

8 358 / Munise ILIKKAN ÖZGÜR Aaürk Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi 05 9 (): Tablo : Birim Kök ADF Tes Sonuçları Düzey Birinci Farkı İhraca -,498 -,3 *** İhala -0,7980-0,538 *** No: ***, ** ve * ifadeleri sırasıyla %, %5 ve %0 anlamlılık düzeylerinde H o yokluk hipoezinin reddedildiğini gösermekedir. Ele alınan serilerin durağanlık sınamasından birinci farka geçmeleri, ARDL yöneminin kullanımını kolaylaşırmakadır. Buradan harekele, ARDL modeline ilişkin uzun dönem eşbüünleşme esi sonuçları Tablo de sunulmakadır. Tablo : Sınır Tesi ile Eşbüünleşme Tes Sonuçları Sabi Terim ile (F-iii) Deerminisik rend ile (F-v) Bağımlı Değişken Bağımsız Değişkenler F-İsaisiği Karar x m 6,3077 *** Eşbüünleşme var. m x,4048 *** Eşbüünleşme var. x m 7,0357 *** Eşbüünleşme var. m x,68770 *** Eşbüünleşme var. No: Pesaran vd., (00) arafından asimpoik olarak oluşurulan sınır esi yaklaşımına göre k= (ele alınan eşbüünleşik olmayan bağımsız değişken sayısı) ve modelde kısılanmamış sabi ve rendsiz değişkenlerinin yer alması halinde %, %5 ve %0 anlamlılık düzeyleri için F-kriik al sınır değerleri sırasıyla; 6,84; 4,94 ve 4,04 dir. F-kriik üs sınır değerleri ise; 7,84; 5,73 ve 4,78 dır. Modelde kısılanmamış sabi ve kısılanmamış rend değişkenlerinin yer alması halinde %, %5 ve %0 anlamlılık düzeyleri için F-kriik al sınır değerleri sırasıyla; 8,74; 6,56; ve 5,59 dur. F-kriik üs sınır değerleri ise; 9,63; 7,30 ve 6,6 dır. Tablo den görüldüğü gibi, hem sabi erim ile hem de deerminisik rend ile ihraca ve ihala denklemleri için hesaplanan F değerleri üs sınır kriik F değerlerinden yüksek çıkığı için, ihraca ve ihala arasında iki ane eş-büünleşik ilişki söz konusudur. Tablo 3 de, ihraca değişkeni için sabi erim ile ve deerminisik rend ile haa düzelme modelleri ahmin sonuçları verilmekedir. Eşbüünleşme ilişkilerini göseren bu haa düzelme modelleri için opimal gecikme uzunlukları SBC krierine göre belirlenmişir. Tablo 3 de, hem sabi erim ile hem de deerminisik rend ile haa düzelme ) Çalışmamızda; ihala ve ihraca arasındaki uzun dönemli ilişkide yapısal kırılmaları dikkae almak amacıyla, 994:Q, 00:Q ve 008:Q dönemleri için kukla (dummy) değişkenleri modele konrol değişken olarak eklenmişir. Ancak söz konusu üç konrol değişkenin isaiksel olarak anlamsız çıkması nedeniyle, kukla değişkenler modelden çıkarılmışır.

9 Ele alınan serilerin durağanlık sınamasından birinci farka geçmeleri, kullanımını kolaylaşırmakadır. Buradan harekele, ARDL modeline i eşbüünleşme esi sonuçları Tablo de sunulmakadır. Tablo : Sınır Tesi ile Eşbüünleşme Tes Sonuçları Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği 359 Bağımlı Bağımsız F-İsaisiği Değişken Değişkenler x modellerindeki m 6,3077 *** Eşb isaisiklerinden görüldüğü Sabi Terim gibi ile ookorelasyon (F-iii) ve değişen varyans problemleri söz konusu değildir. m x,4048 *** Eşb Deerminisik rend x m 7,0357 *** Eşb Tablo 3: Reel İhracaın Bağımlı Değişken ile (F-v) Olması Durumunda Sabi m Terim ve x,68770 *** Eşb Deerminisik Trend ile Haa Düzelme Modeli Tahmin Sonuçları No: Pesaran vd., (00) arafından asimpoik olarak oluşurulan sın Sabi erim göre ile k= (ele alınan Deerminisik eşbüünleşik rend ile olmayan bağımsız değişken s Bağımsız Bağımlı değişken: kısılanmamış x sabi Bağımlı ve rendsiz değişken: değişkenlerinin x yer alması halinde Değişkenler Kasayı Değeri anlamlılık -İsaisiği düzeyleri Kasayı için Değeri F-kriik -İsaisiği al sınır değerleri sırasıyla; 6,84; *** kriik 7,5703 üs sınır değerleri *** ise; 7,84; 7,430 5,73 ve 4,78 dır. 8 Modelde kısı kısılanmamış rend değişkenlerinin yer alması halinde %, %5 m - -0,44 ** -,3499-0,06 ** -,0667 m -0,44 ** düzeyleri -,3499 için F-kriik -0,06 ** al sınır -,0667 değerleri sırasıyla; 8,74; 6,56; ve 5,59 d m - -0,04 değerleri -0,40ise; 9,63; -0,009 7,30 ve 6,6 dır. -0,030 m -0,04-0,40-0,009-0,030 ECM - -0,470 *** -0,863 *** -6,0689 ECM -0,470 *** -5,737-0,863 *** -6,0689 Tablo den görüldüğü gibi, hem sabi erim ile hem de deerminisik Auo( () = 0,46485 Auo () =0,46485 Auo () () =0,00935 ihala denklemleri için hesaplanan = 0,00935 F değerleri üs sınır kriik F değerleri ARCH ()= 0,539 ARCH () =0,539 için, ihraca ve ihala ARCH arasında () =0,5063 = 0,5063 iki ane eş-büünleşik ilişki söz konusudur. Tablo Tablo 3 de olduğu 3 de olduğu gibi, Tablo gibi, 4 de Tablo 4 de 3 de, ihala ihala ihraca değişkeni değişkeni için sabi için için sabi erim sabi erim ile erim ve ile deer- ve ile deerminisik ve deerminisik ren minisik rend ile ile haa düzelme modelleri modelleri ahmin ahmin sonuçları sonuçları verilmekedir. verilmekedir Eşbüünleşme. Eşbüünleşme ilişkilerini ilişkilerini göseren bu haa düzelme modelleri için opimal gecikme uzunlukları SBC krierine göre ilişkilerini göseren bu haa düzelme düzelme modelleri modelleri için opimal için opimal gecikme uzunlukları gecikme uzunlukları SBC SBC krierine belirlenmişir. Tablo 4 de hem sabi erim ile hem de deerminisik rend ile haa düzelme krierine göre belirlenmişir. Tablo Tablo 4 de hem 3 de, sabi hem erim sabi ile erim hem de ile deerminisik hem de deerminisik rend rend ile haa düzel modellerindeki isaisiklerinden görüldüğü gibi ookorelasyon ve değişen varyans ile haa düzelme modellerindeki isaisiklerinden görüldüğü görüldüğü gibi ookorelasyon gibi ookorelasyon ve ve değişen varyan problemleri söz konusu değildir. değişen varyans problemleri söz konusu değildir. Tablo 4: Reel İhalaın Bağımlı Değişken Olması Durumunda Sabi Terim ve Tablo 4: Reel Deerminisik İhalaın Bağımlı Trend Değişken ile Haa Düzelme Olması Durumunda Modeli Tahmin Sabi Terim Sonuçları ve Deerminisik Trend Sabi ile erim Haa ile Düzelme Modeli Deerminisik Tahmin Sonuçları rend ile Bağımsız Bağımlı değişken: m Bağımlı değişken: m Değişkenler Sabi Kasayı erim ile -İsaisiği Kasayı Deerminisik -İsaisiği rend ile B a ğ ı m s ı z Bağımlı Değeri değişken: m Değeri Bağımlı değişken: m Değişkenler x *** 7, *** 7,3694 Kasayı Değeri Tablo m 0,5 ** -İsaisiği 3: Reel Kasayı İhracaın Değeri Bağımlı 3,368 0,363 *** -İsaisiği Değişken Olması Durumunda 3,595 Deerminisik Trend ile Haa Düzelme Modeli 8 x *** m 0,08 * 7, ,5898 0,4 *** * 7,3694 Tahmin Sonuçları 8,877 m ECM -0,355 *** -6,5677-0,335 *** - 0,5 ** 3,368 0,363 Sabi *** erim -6,783 ile 3,595 Deerminisik rend ile m ** Bağımsız ** -0,44 m ** -,3499-0,06 ** -,0667 m -0,44 ** -,3499-0,06 Bağımlı ** -0,44 ** -,3499-0,06 -,0667 -,0667 değişken: x Bağımlı değişken: x - Auo () 0,08 =0,58988 *,5898 0,4 Auo () * =0,74044,877 m -0,04 m -0,40-0,04-0,009 Değişkenler -0,030-0,04-0,40-0,40-0,009-0,009-0,030 Kasayı -0,030 -İsaisiği Kasayı -İsaisiği ECM - ARCH () -0,355 =,660 *** -6,5677-0,335 Değeri ARCH () *** =, ,783-0,470 ECM *** *** -5,737-0,470 *** ECM -0,470 *** *** -0,863-5,737-5,737 *** -6,0689-0,863-0,863 *** *** -6,0689-6,0689 Değeri m *** 7, *** Auo() =0, ,430 Auo () Tablo = 0,58988 Auo() () =0,46485 Auo() =0,00935 Auo 5 de Auo =0,46485 Auo() () =0,00935 ihraca denklemi için hem sabi erim Auo ile hem () =0,00935 = de 0,74044 deerminisik rend ile ARDL ARCH ARCH () modeli =0,539 =,660 için ARCH () uzun () =0,539 dönem paramereleri ARCH () ahmin =0,5063 ARCH ARCH =0,539 sonuçları ARCH () =0,5063 ARCH =0,5063 = verilmekedir., Söz konusu ihraca denklemi için uzun dönem esneklik kasayısının e eşi olduğunu göseren H : 0 Çalışmamızda; ihala ve ihraca arasındaki uzun dönemli ilişkide yapısal kırılmaları d Tablo 3 de olduğu Tablo Tablo gibi, i 3 de hipoezi Tablo olduğu olduğu 4 de es gibi, gibi, de edilmişir. ihala 994:Q, Tablo Tablo değişkeni 4 de 4 de Sabi 00:Q erim ihala ihala için ve ile sabi 008:Q değişkeni değişkeni ihraca erim dönemleri için denklemi için ile ve sabi sabi deerminisik için erim için erim kukla H ile ile 0 (dummy) ve hipoezini ve deerminisik deerminisik değişkenleri es modele k rend ile haa düzelme emek rend rend ile üzere ile modelleri haa haa düzelme hesaplanan düzelme ahmin eklenmişir. modelleri modelleri sonuçları ahmin isaisiği ahmin Ancak verilmekedir. sonuçları -,446 sonuçları söz konusu Eşbüünleşme olarak verilmekedir. verilmekedir. üç hesaplanmış konrol ilişkilerini değişkenin Eşbüünleşme Eşbüünleşme ve H isaiksel ilişkilerini ilişkilerini 0 hipoezi olarak anlamsız çık göseren bu haa göseren göseren düzelme bu bu modelleri haa haa düzelme düzelme için değişkenler modelleri modelleri opimal modelden için için gecikme opimal opimal çıkarılmışır. uzunlukları gecikme gecikme SBC uzunlukları uzunlukları krierine göre SBC SBC krierine krierine göre göre belirlenmişir. reddedilememişir. Tablo belirlenmişir. belirlenmişir. 4 de hem Tablo Tablo sabi Dolayısıyla erim 4 de 4 de hem hem ile hem sabi sabi de erim erim deerminisik ile ile hem ihraca hem de de rend deerminisik denklemine deerminisik ile haa göre düzelme rend rend cari ile ile işlemler haa haa düzelme düzelme açığı modellerindeki güçlü formda sürdürülebilirdir. Diğer yandan, deerminisik rend ile ihraca denkleminde modellerindeki modellerindeki isaisiklerinden isaisiklerinden isaisiklerinden görüldüğü gibi görüldüğü görüldüğü ookorelasyon gibi gibi ve ookorelasyon ookorelasyon değişen varyans uzun dönem esneklik kasayısının e eşi olduğunu göseren H : ve ve problemleri 0 değişen değişen varyans varyans i hipoezi için söz problemleri konusu problemleri değildir. söz söz konusu konusu değildir. değildir. hesaplanan değeri -,939 olarak hesaplanmış ve H 0 hipoezi reddedilmişir. Dolayısıyla, Tablo 4: Reel deerminisik Tablo Tablo İhalaın 4: 4: Reel Bağımlı rend Reel İhalaın Değişken ile İhalaın ihraca Bağımlı Bağımlı Olması denklemine Değişken Değişken Durumunda Olması Sabi göre, Olması cari işlemler Durumunda Durumunda Terim ve açığı Sabi Sabi Terim zayıf Terim ve formda ve Deerminisik Trend sürdürülebilirdir. Deerminisik Deerminisik ile Haa Trend Düzelme Trend ile ile Haa Haa Modeli Düzelme Düzelme Tahmin Modeli Modeli Sonuçları Tahmin Tahmin Sonuçları Sonuçları Sabi erim ile Sabi Sabi erim erim Deerminisik ile ile rend Deerminisik Deerminisik ile rend rend ile ile Bağımsız Bağımlı değişken: m Bağımlı değişken: m

10 360 / Munise ILIKKAN ÖZGÜR Aaürk Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi 05 9 (): Tablo 5 de ihraca denklemi için hem sabi erim ile hem de deerminisik rend ile ARDL modeli için uzun dönem paramereleri ahmin sonuçları verilmekedir. Söz konusu ihraca denklemi için uzun dönem esneklik kasayısının e eşi olduğunu göseren H 0 : b i = hipoezi es edilmişir. Sabi erim ile ihraca denklemi için H 0 hipoezini es emek üzere hesaplanan isaisiği -,446 olarak hesaplanmış ve H 0 hipoezi reddedilememişir. Dolayısıyla sabi erim ile ihraca denklemine göre cari işlemler açığı güçlü formda sürdürülebilirdir. Diğer yandan, deerminisik rend ile ihraca denkleminde uzun dönem esneklik kasayısının e eşi olduğunu göseren H 0 : b i = hipoezi için hesaplanan değeri -,939 olarak hesaplanmış ve H 0 hipoezi reddedilmişir. Dolayısıyla, deerminisik rend ile ihraca denklemine göre, cari işlemler açığı zayıf formda sürdürülebilirdir. Tablo 5: İhraca Denklemi İçin Uzun Dönem Paramereleri Tahmin Sonuçları Sabi erim ile Deerminisik rend ile Bağımlı değişken: x Bağımlı değişken: x Bağımsız Değişkenler Kasayı Değeri Sandar sapma Kasayı Değeri Sandar sapma Sabi *** 0, *** 0,0677 m 0,979 *** 0,04 0,737 *** 0,55 Erbaykal ve Karaca (008), Pola (0), Çelik (0), Açıkgöz ve Akçağlayan (04) çalışmalarından farklı olarak; çalışmamamızda elde edilen sonuçlarda iki yönlü bir ilişki bulunmuşur. Aynı zamanda, Tablo 5 de ihraca ve ihala arasında güçlü bir nedensellik ilişkisi bulunmuş; ancak gelecek dönemler için zayıf formda sürdürülebilirliğe dönüşeceği yönünde güçlü bir kanı bulunmuşur. Bu haliyle elde edilen bulgular, Kalyoncu (008), Erbaykal ve Karaca (008), Pola (0), Çelik (0) çalışmalarından farklı bulgulara ulaşırken; Açıkgöz ve Akçağlayan (04) çalışmasından elde edilen sonuçlarla örüşmekedir. Sonuç Türkiye ekonomisinde cari işlemler hesabının en önemli belirleyicisi olan dış icare dengesinin incelenen dönemde sürekli açık verdiği ve son yıllarda bu açığın giikçe daha da arış göserdiği gözlemlenmişir. Bu çalışmada, Türkiye ekonomisinde cari işlemler açığının sürdürülebilirliği 980:Q-04:Q4 dönemi için incelenmişir. Zamanlar arası büçe kısıı yaklaşımından harekele ihraca ile ihala arasında uzun dönemli denge ilişkisinin varlığı araşırılmış ve cari işlemler açığının sürdürülebilir olduğu sonucuna ulaşılmışır. Bununla birlike, uzun dönem eğim kasayının e eşi olduğu hipoezi için iki farklı sonuç elde edilmişir. Elde edilen sonuca göre, incelenen dönemde sürdürebilirlik güçlü olarak çıkmışsa da; giikçe aran dış icare açıkları göz önüne alınırsa, geleceke

11 Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği 36 cari işlemler açıklarının zayıf formda sürdürülebilirliğe dönüşeceği yönünde güçlü bir kanı oluşmuşur. Kaynakça Açıkgöz Ş. ve A. Akçağlayan. (04). Türkiye de Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliği. Ege Akademik Bakış, cil:4, sayı:, ss Arize, A.C. 00. Impors and Expors in 50 Counries: Tess of Coinegraion and Srucural Breaks. Inernaional Review of Economics and Finance, vol., pp Ceylan, R. ve İ. Çeviş. (0). Enflasyon Hedeflemesi Rejimi Öncesi ve Sonrasında Türkiye de Cari Açıkların Sürdürülebilirliği. e-journal of New World Sciences Academy, vol. 7, no. 4, Bahmani-Oskoee, M. and Domaç, I. (995) The Long-Run Relaions Beween Impors and Expors in an LDC: Evidence from Turkey. METU Sudies in Developmen, (): Bahmani-Oskooee, M. and H.R. Ree. (997). "Are Impors and Expors of Korea Coinegraed?". Inernaional Economi Journal, vol., Bahmani-Oskooee, M. (994). "Are Impors and Expors of Ausralia Coinegraed?". Journal of Economic Inegraion, 9(4), Çelik, T. (0). Long Run Relaionship Beween Expor and Impor: Evidence from Turkey for The Period of Inernaional Conference on Applied Economics ICOAE, 9-3. Engle, R. F., and Granger C. W. J. (987). Coinegraion and Error Correcion: Represenaion, Esimaion and Tesing. Economerica 55: Erbaykal E ve Karaca O. (008). Is Turkey's Foreign Defici Susainable? Coinegraion Relaionship Beween Expors and Impors. Inernaional Research Journal Finance and Economics, 4: Hussein, J. (04). Are Expors and Impors Coinegraed? Evidence from Nine MENA Counries. Applied Economerics and Inernaional Developmen,vol. 4-, pp Hused, S. (99) The Emerging US Curren Accoun Defici in he 980s: A Coinegraion Analysis. Review of Economics and Saisics, 74, Irandous, M. and Ericsson, J. (004). Are Impors and Expors Coinegraed? An Inernaional Comparison. Meroeconomica, 55(), Johansen, S. (988) Saisical Analysis of Coinegraing Vecors. Journal of Economic Dynamic and Conrol, (-3), 3-54.

12 36 / Munise ILIKKAN ÖZGÜR Aaürk Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi 05 9 (): Johansen, S. ve Juselius, K. (990) Maximum Likelihood Esimaion and Inference on Coinegraion wih Applicaion o he Demand for Money. Oxford Bullein of Economics and Saisics, 5(), Kalyoncu, H. (005). Susainabiliy of Curren Accoun for Turkey: Ineremporal Solvency Approach. MPRA Paper, January, 0, -0. Narayan P.K. and Narayan S. (005). Is here A Long Relaionship Beween Expors and Impors? Evidence FromTwo Pacific Island Counries. EconomicsPapers, vol., pp Narayan, P.K. (005). The Saving and Invesmen Nexus for China: Evidence from Coinegraion Tess. Applied Economics, February, vol. 37, pp Narayan, P.K. (004) Reformulaing Criical Values for he Bounds F-Saisic Approach o Coinegraion: An Applicaion o The Tourism Demand Model for Fiji Monash Universiy, Deparmen of Economics Discussion Paper, no:0/04. Pola, Ö. (0). Susainabiliy of The Curren AccounDefici in Turkey. African Journal of Business Managemen, January, vol. 5(), Pesaran, M.H. and Pesaran, B. (997). Working wih Microfi 4.0: Ineracive Economeric Analysis, Oxford UniversiyPress. Pesaran, M.H.,Shin, Y. ve Smih, R.J. (00). Bounds Tesing Approaches o he Analysis of Level Relaionships. Journal of Applied Economerics, 6(3), Phillips, P. C., and P. Perron. (988). Tesing for a Uni Roo in Time Series Regression. Biomerica, 75, pp Tang, T.C. and Mohammad A.H. (005). Are Impors and Expors of OIC Counries Coinegraed? An Ampirical Sudy. Labuan Bullein of Inernaional Business and Finance, vol. 3, pp Tang, T. C. (006). Are Impors and Expors in he OIC Member Counries Coinegraed? A Re- examinaion. IIUM Journal of Economics and Managemen, 4 (), -3. Ukulu, U. (998). Are The Turkish Exernal Deficis Susainable? Evidence from he Coinegraing Relaionship Beween Expors and Impors. Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, 3(),9-3.

Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Yöntemi ile Sınanması

Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Yöntemi ile Sınanması Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:19. Sayı:2. Aralık 2015 ss.135-149 Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbüünleşme Yönemi ile Tesing he Susainabiliy of Curren Accoun

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

Türkiye deki Cari Açık Sürdürülebilir mi? Ekonometrik Bir Analiz

Türkiye deki Cari Açık Sürdürülebilir mi? Ekonometrik Bir Analiz Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (17) 2009 / 1 : 164-174 Türkiye deki Cari Açık Sürdürülebilir mi? Ekonomerik Bir Analiz Osman Peker * Öze: Bu çalışmada, Türkiye de cari işlemler açığının

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*)

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*) NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüney AKAR (*) Öze: Bu çalışmada ne yabancı işlem hacmiyle hisse senedi geirileri arasında uzun dönemli bir ilişkinin

Detaylı

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 02, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 5, Sayı:, 3 MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİLE BİR UGULAMA Özlem AVAZ KIZILGÖL (*) Öze: Bu çalışmada, GSİH, ihraca,

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

MALİ POLİTİKALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI PERİYODİK BİRİM KÖK TESTİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

MALİ POLİTİKALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI PERİYODİK BİRİM KÖK TESTİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (1) 2011, 32-45 MALİ POLİTİKALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI PERİYODİK BİRİM KÖK TESTİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ THE ANALYSIS OF SUSTAINABILITY OF FISCAL POLICIES

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BÜTÇE AÇIĞININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN ANALİZİ

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BÜTÇE AÇIĞININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN ANALİZİ Ekonomeri ve İsaisik Sayı:8 2008 45-64 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BÜTÇE AÇIĞININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN ANALİZİ Yrd. Doç. Dr. Özlem GÖKTAŞ

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa Gazi Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol/Cil 3, No/Sayı 6, 216 Mevsimsel Koinegrasyon Analizi Güney Afrika Örneği Jeanine NDIHOKUBWAYO Yılmaz AKDİ Öze Bu çalışmada 1991-2134 dönemi Güney Afrika ekonomik

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

TÜRKĐYE NĐN ĐTHALAT VE ĐHRACATININ EŞBÜTÜNLEŞME YÖNTEMĐ ĐLE ANALĐZĐ ( )

TÜRKĐYE NĐN ĐTHALAT VE ĐHRACATININ EŞBÜTÜNLEŞME YÖNTEMĐ ĐLE ANALĐZĐ ( ) Gazi Üniversiesi Đkisadi ve Đdari Bilimler Fakülesi Dergisi 9 / 3 (2007). 213-224 TÜRKĐYE NĐN ĐTHALAT VE ĐHRACATININ EŞBÜTÜNLEŞME YÖNTEMĐ ĐLE ANALĐZĐ (1990-2007) E.Yasemin UYAR BOZDAĞLIOĞLU Öz: Türkiye

Detaylı

REEL DÖVİZ KURUNUN TİCARET DENGESİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Osman PEKER (*)

REEL DÖVİZ KURUNUN TİCARET DENGESİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Osman PEKER (*) REEL DÖVİZ KURUNUN TİCARET DENGESİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Osman PEKER (*) Öze: Bu çalışmada, reel efekif döviz kuru değişkenliğiyle icare dengesi arasındaki uzun ve kısa dönem ilişkileri Türkiye

Detaylı

Araştırma Makalesi. Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) ISSN:

Araştırma Makalesi.  Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) ISSN: Araşırma Makalesi www.ziraa.selcuk.edu.r/ojs Selçuk Üniversiesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) 63-69 ISSN:1309-0550 Türkiye nin Tarım Ürünleri İhraca Fonksiyonu ve Döviz Kuru Belirsizliğinin

Detaylı

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi Volume 5 Number 2 2014 pp. 47-60 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Türkiye de Perol Tükeimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Büünleşme Yönemi İle Analiz Edilmesi Reşa Ceylana

Detaylı

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI Onur GÖZBAŞI * ÖZ Bu çalışmanın amacı, İMKB ile gelişmeke olan yedi ülkenin (Arjanin, Brezilya,

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

İhracat ve İthalatın Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği

İhracat ve İthalatın Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 8-94 İhraca ve İhalaın Ekonomik Büyüme Üzerindeki Ekisi: Türkiye Örneği The Effecs of Expors and Impors on Economic Growh: Turkey Case

Detaylı

İTHALATA DAYALI BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

İTHALATA DAYALI BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ aürk Ü. İİF Dergisi,. Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Özel Sayısı 65 İTHLT DYLI ÜYÜME: 989 27 TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ezgi DY YILDIZ Mein ERER 2 Öze: Türkiye gibi gelişmeke olan ülkelerde ihala yoluyla oraya çıkan

Detaylı

FİSHER HİPOTEZİNİN TÜRKİYE İÇİN SINANMASI: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ

FİSHER HİPOTEZİNİN TÜRKİYE İÇİN SINANMASI: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 3, Sayı: 4, 009 05 FİSHER HİPOTEZİNİN TÜRKİYE İÇİN SINANMASI: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ Veli YILANCI (*) Öze: Bu çalışmada, nominal

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

Türkiye de Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkilerin Ekonometrik İncelemesi. Erkan Özata *

Türkiye de Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkilerin Ekonometrik İncelemesi. Erkan Özata * İlişkilerin Ekonomerik İncelemesi * Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. İş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01)

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01) June 7-9, 2009, Eskişehir, Turkey. Tükeici Güveni ve Hisse Senedi Fiyaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004:0-2009:0) Yusuf Volkan Topuz * İkisadi İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü,

Detaylı

TÜRKİYE DE İHRACAT VE GSMH ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KOİNTEGRASYON YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ

TÜRKİYE DE İHRACAT VE GSMH ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KOİNTEGRASYON YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ 1030 TÜRKİYE DE İHRACAT VE GSMH ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KOİNTEGRASYON YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ ÖZET Erdal KARAGÖL Alpaslan SEREL Bu çalışmada, Türkiye de ihraca ve GSMH arasındaki ilişki koinegrasyon yönemi

Detaylı

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ünal ARSLAN Musafa Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, İkisa Bölümü. E-posa: uarslan@yahoo.com Yıldız SAĞLAM Musafa Kemal Üniversiesi

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ TİCARET AÇIKLARI ÜZERİNDE ETKİLİ Mİ? ARE GOVERNMENT EXPENDITURES EFFECTIVE ON TRADE DEFICITS IN TURKEY?

TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ TİCARET AÇIKLARI ÜZERİNDE ETKİLİ Mİ? ARE GOVERNMENT EXPENDITURES EFFECTIVE ON TRADE DEFICITS IN TURKEY? Akademik Araşırmalar ve Çalışmalar Dergisi / Journal of Academic Researches and Sudies Alınış arihi: 0.0.04 Kabul Ediliş arihi: 0.04.04 ÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ İCARE AÇIKLARI ÜZERİNDE EKİLİ Mİ?

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey SESSION C: Çalışma Ekonomisi 67 Büyüme ve İsihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği Yusuf Muraoğlu (Hii Universiy, Turkey) The Relaionship beween Growh and Employmen: The Case of Turkey Absrac One of he

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Şenol Çelik

Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Şenol Çelik Adıyaman Üniversiesi Fen Bilimleri Dergisi 5 (1) (2015) 80-93 Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi Şenol Çelik Bingöl Üniversiesi Ziraa Fakülesi Zooekni Bölümü,

Detaylı

YAPISAL KIRILMALAR VE KARBON EMİSYONU: KITA AVRUPA ÜLKELERİ İÇİN AMPİRİK BİR UYGULAMA. Ali ACARAVCI

YAPISAL KIRILMALAR VE KARBON EMİSYONU: KITA AVRUPA ÜLKELERİ İÇİN AMPİRİK BİR UYGULAMA. Ali ACARAVCI Dergisi YAPISAL KIRILMALAR VE KARBON EMİSYONU: KITA AVRUPA ÜLKELERİ İÇİN AMPİRİK BİR UYGULAMA Ali ACARAVCI Musafa Kemal Üniversiesi, İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi acaravci@homail.com ÖZET Bu çalışma,

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY Journal of Yasar Universiy 22 26(7) 4392-444 TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY M. Ali Bilginoğlu

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 23, Sayı: 2, ENFLASYON VE BÜTÇE AÇIKLARI İLİŞKİSİ: TANZİ VE PATİNKİN ETKİSİ

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 23, Sayı: 2, ENFLASYON VE BÜTÇE AÇIKLARI İLİŞKİSİ: TANZİ VE PATİNKİN ETKİSİ Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 23, Sayı: 2, 29 95 ENFLASYON VE BÜTÇE AÇIKLARI İLİŞKİSİ: TANZİ VE PATİNKİN ETKİSİ Zehra ABDİOĞLU (*) Harun TERZİ (**) Öze: Tanzi ekisi; enflasyonun,

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (2) 2011, 256-264 İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE H. Aydın OKUYAN (1),

Detaylı

Asymmetric Relationship Between Consumer Loans and Money Velocity: An Application On Turkey

Asymmetric Relationship Between Consumer Loans and Money Velocity: An Application On Turkey İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ Cil: 5, Sayı: 7, 2016 Sayfa: 2342-2357 Tükeici Kredileri İle Paranın Dolanım Hızı Arasındaki Asimerik İlişki: Türkiye Üzerine Bir Uygulama Faih CEYLAN Ar.

Detaylı

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracaa Ekisi: Türkiye İçin Bir Uygulama Prof. Dr. Recep TARI Kocaeli Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS ANADOLU ÜNİVERS İTES İ S OS YAL BİLİMLER DERGİS İ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cil/Vol. : - S ayı/no: 2 : 33 42 (20) FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * Yrd.

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI Tayfur BAYAT ÖZ Bu çalışmada 2002M-20M5 dönemine ai aylık verilerle alernaif nominal vadeli mevdua faiz oranları ile ükeici

Detaylı

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1 RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 950-995 Rahmi YAMAK * Yakup KÜÇÜKKALE ** ÖZET Bu çalımada, Rasyonel Bekleniler Doal Oran Hipoezinin, Çıkı (ya da isizliin) alep (ya

Detaylı

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy SESSION Meal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipoezinin ürkiye Ekonomisi için Sınanması Inensiy of Meal (Seel) Use Hypohesis: A es for urkish Economy Assoc. Prof. Dr. Fikre Dülger (Çukurova Universiy, urkey)

Detaylı

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ Eem Hakan ERGEÇ Eskişehir Osmangazi Üniversiesi Mura TAŞDEMİR Eskişehir OsmangaziÜniversiesi Öze İnşaa sekörü çıkısının

Detaylı

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSALLIĞIN ANLAMI Çoklu doğrusal bağlanı; Bağımsız değişkenler arasında doğrusal (yada doğrusala yakın) ilişki olmasıdır... r xx i j paramereler belirlenemez hale gelir.

Detaylı

DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİNİN İHRACAT ÜZERİNE ETKİSİ: OSMANİYE İLİ ÖRNEĞİ

DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİNİN İHRACAT ÜZERİNE ETKİSİ: OSMANİYE İLİ ÖRNEĞİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss4835 Number: 52, p. 105-118, Winer I 2016 Yayın Süreci / Publicaion Process Yayın

Detaylı

Vadeli İşlem Piyasasında Optimal Hedge Rasyosunun Statik ve Dinamik Teknikler Yardımıyla Hesaplanması

Vadeli İşlem Piyasasında Optimal Hedge Rasyosunun Statik ve Dinamik Teknikler Yardımıyla Hesaplanması Uluslararası Alanya İşleme Fakülesi Dergisi Inernaional Journal of Alanya Faculy of Business Yıl:014, C:6, S:3, s. 1-13 Year:014, Vol:6, No:3, s. 1-13 Vadeli İşlem Piyasasında Opimal Hedge Rasyosunun Saik

Detaylı

CARİ AÇIĞIN KAYNAKLARI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ

CARİ AÇIĞIN KAYNAKLARI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ CARİ AÇIĞIN KAYNAKLARI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ: EKONOMETRİK BİR ANALİZ Mehme MERCAN Hakkari Üniversiesi e-posa: mmercan48@homail.com İsme GÖÇER Adnan Menderes Üniversiesi e-posa: igocer@adu.edu.r ÖZET Çalışmada,

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

Kırılgan Beşlide Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) Hipotezinin Test Edilmesi The Test of Purchasing Power Parity Hypothesis for Fragile Five

Kırılgan Beşlide Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) Hipotezinin Test Edilmesi The Test of Purchasing Power Parity Hypothesis for Fragile Five Journal of Yasar Universiy, 205 0(37) 638-6477 Kırılgan Beşlide Saın Alma Gücü Pariesi (SAGP) ipoezinin Tes Edilmesi The Tes of Purchasing Power Pariy ypohesis for Fragile Five İsmail ÇEVİŞ, Pamukkale

Detaylı

Araşırma Makaleleri REEL DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİ İ TİCARET PERFORMA SI A ETKİSİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Erşan SEVER ÖZET Bu çalışmada reel döviz kuru belirsizliğinin Türkiye nin icare performansına ekisi araşırılmışır.

Detaylı

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun Paramerik ve Paramerik Olmayan Eşbüünleşme Tesleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun

Detaylı

İhracata Dayalı Büyüme Hipotezi Türkiye İçin Geçerli Mi?

İhracata Dayalı Büyüme Hipotezi Türkiye İçin Geçerli Mi? YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:203 Cil:20 Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA İhracaa Dayalı Büyüme Hipoezi Türkiye İçin Geçerli Mi? Yrd. Doç Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F., İkisa Bölümü,

Detaylı

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 2, s

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 2, s Niğde Üniversiesi İİBF Dergisi, 2014, Cil: 7, Sayı: 2, s.61-74 61 TÜRKİYE DE CARİ AÇIĞIN ASİMETRİK DAVRANIŞININ ANALİZİ 1 ÖZET Uğur ADIGÜZEL 2 Bu çalışmanın amacı, Türkiye ekonomisinde cari açığın 01:2002,

Detaylı

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sekörü İçin Ekonomerik Bir Analiz Kuruluş BOZKURT Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversiesi Söke İşleme Fakülesi, Bankacılık ve Finans Bölümü kuriboz_48@homail.com

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA

YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA Elecronic Journal of Vocaional Colleges December/Aralık 2012 YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA Muhammed TIRAŞOĞLU 1 Burcu YILDIRIM 2

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN WAGNER VE KEYNES HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ

KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN WAGNER VE KEYNES HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ Uluslararası Yöneim İkisa ve İşleme Dergisi, ICAFR 16 Özel Sayısı In. Journal of Managemen Economics and Business, ICAFR 16 Special Issue KAMU HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN WAGNER VE KEYNES

Detaylı

Harrod-Nötr Teknolojik Gelişme Varsayımı Altında Türkiye de Büyümenin Kaynakları

Harrod-Nötr Teknolojik Gelişme Varsayımı Altında Türkiye de Büyümenin Kaynakları EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 5 Sayı: 4 Ekim 205 ss. 495-508 Harrod-Nör Teknolojik Gelişme Varsayımı Alında Türkiye de Büyümenin Kaynakları Sources of Growh in Turkey Under Harrod-Neural

Detaylı

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ Dr. Burcu GÜVENEK Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F. Đkisa Bölümü Dr. Volkan ALPTEKĐN Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F.

Detaylı

EKONOMİK BÜYÜME VE ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE İLE İLGİLİ AMPİRİK KANIT

EKONOMİK BÜYÜME VE ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE İLE İLGİLİ AMPİRİK KANIT EKONOMİK BÜYÜME VE ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE İLE İLGİLİ AMPİRİK KANIT Eyyup ECEVİT * Mura ÇETİN ** ÖZ Gelişen ekonomilerde hızlı ekonomik büyüme ve endüsrileşmenin sonuçlarından

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

Avrupa Borç Krizinin Türkiye nin İhracatı Üzerindeki Etkileri The Effects of European Debt Crisis on Turkey s Exports

Avrupa Borç Krizinin Türkiye nin İhracatı Üzerindeki Etkileri The Effects of European Debt Crisis on Turkey s Exports 486 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2013 Avrupa Borç Krizinin Türkiye nin İhracaı Üzerindeki Ekileri The Effecs of European Deb Crisis on Turkey s Expors Prof. Dr. Bedriye Tunçsiper (Balıkesir

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir.

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir. YAPISAL DEĞİŞİKLİK Zaman serileri bazı nedenler veya bazı fakörler arafından ekilenerek zaman içinde değişikliklere uğrayabilirler. Bu değişim ikisadi kriz, ikisa poliikalarında yapılan değişiklik, eknolojik

Detaylı

Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbütünleşme Analizi

Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbütünleşme Analizi YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:1 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbüünleşme Analizi Yrd. Doç. Dr. C. Erdem HEPAKTAN Celal Bayar Üniversiesi,

Detaylı

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Detaylı

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI Ekonomeri 8 Ocak, 0 Gazi Üniversiesi İkisa Bölümü SORU SETİ 0 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI PROBLEM Aşağıda verilen avuk ei alebi fonksiyonunu düşününüz (960-98): lny = β + β ln X + β ln X + β ln X +

Detaylı

TÜRKİYE DE CARİ İŞLEMLER DENGESİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ. Özet. Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Cari Denge.

TÜRKİYE DE CARİ İŞLEMLER DENGESİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ. Özet. Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Cari Denge. TÜRKİYE DE CARİ İŞLEMLER DENGESİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ Öze Yakup Koray Duman 1 Türkiye ekonomisinin 1980 den sonra en önemli ekonomik sorunu haline gelen cari işlemler açığı, yıllar geçikçe

Detaylı

OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI

OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2009, CİLT XXVI, SAYI 1 OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI Doç. Dr. Ebru ÇAĞLAYAN 1 Nazan ŞAK 2 Öze Bu çalışma OECD ülkeleri

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı