INSA394 İnşaat Mühendisliğinde Yapım ve Ekonomi. Doç. Dr. Gürkan Emre Gürcanlı İTÜ İnşaat Fakültesi İnşaat Müh. Bölümü

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "INSA394 İnşaat Mühendisliğinde Yapım ve Ekonomi. Doç. Dr. Gürkan Emre Gürcanlı İTÜ İnşaat Fakültesi İnşaat Müh. Bölümü"

Transkript

1 INSA394 İnşaat Mühendisliğinde Yapım ve Ekonomi Doç. Dr. Gürkan Emre Gürcanlı İTÜ İnşaat Fakültesi İnşaat Müh. Bölümü

2 Bugünkü Değer Analizi

3 Bugünkü Değer Analizi Proje Nakit Akışlarının Tanımlanması Projelerin Ön Elemesi Bugünkü Değer Analizi Bugünkü Değer Analizinin Varyasyonları Alternatif Projelerin Karşılaştırılması

4 Banka Kredisi Yatırım Projesi Banka Kredisi Nakit Akışı Kredi Banka Geri Ödeme Yatırım Projesi Nakit Akışı Yatırım Firma Kazanç Müşteri Proje

5 Proje Nakit Akışı Örnek 7.1: XL Kimya Sanayi, yeni bir bilgisayar proses kontrol sistemi kurmayı planlamaktadır. Üretim tesisi kapasitesinin %40 ını (veya yıllık 3500 işletme saati) sahibi olduğu özel bir ürün için, geriye kalan %60 ını ise diğer bazı kimyasalları üretmek için kullanmaktadır. Özel ürünün yıllık üretim miktarı 30 bin kg ve satış fiyatı $15/kg dır. Önerilen yeni sistemin maliyeti $ olup, özel ürünün kalitesini artıracağı için ürün birim satış fiyatını $2 kadar yükseltilebilecektir. Ayrıca, ham madde miktarında ve işletme zamanında bir artış olmaksızın işletmenin yıllık üretim hacmi 4000 kg kadar artacaktır.ayrıca, yeni sistem sayesinde çalışan sayısının vardiya başına 1 kişi azalması, bunun saat başı $25 maliyet düşüşü sağlaması beklenmektedir. Yeni kontrol sisteminin yıllık bakım maliyetinin ekstradan $53,000 olması ve sistemin faydalı ömrünün ise 8 yıl olması beklenmektedir. Yeni sistemin üretilen diğer kimyasallar üzerinde de benzer faydaları olması beklenmekle birlikte henüz tam etkisi sayısal olarak çıkartılmamıştır. Sistemin ömür süresi boyunca oluşacak tahmini nakit akışını hazırlayınız.

6 Proje Nakit Akışı Örnek 7.1: Satış fiyatının artışı: ( kg/yıl)($2/kg) = $ /yıl Üretim artışı: (4000 kg/yıl)($15 /kg+ $2/kg) = $ /yıl Üretim maliyetindeki düşüş: (3500 saat/yıl)($25/saat) = $ /yıl Ekstra bakım masrafı: -$ /yıl Yıllık net nakit giriş = ($ ) = $

7 Proje Nakit Akışı Yıl (n) Nakit Girişleri (Gelirler) Nakit Çıkışları (Giderler) Net Nakit Akışı 0 0 $650,000 -$650, ,500 53, , ,500 53, , ,500 53, ,500

8 Proje Nakit Akışı Bu nakit akışı, yeni sistemin sadece özel ürün üzerindeki etkisi göz önüne alınarak çıkartılmıştır. Peki, iyi bir yatırım mıdır? Eğer bu yatırım yapılmazsa, eldeki $ ile ne yapılabilir?????

9 Geri ödeme süresi (Payback period) Temel Soru: Başlangıç yatırımını hangi hızda geri kazanabilirim? Yöntem: Kümülatif nakit akışlarını kullan. Eleme Kriteri: Eğer bir projenin geri ödeme süresi istenen değere eşit veya daha küçük ise, proje daha detaylı analiz için dikkate alınır. Eksikliği: Paranın zaman değerini dikkate almaz.

10 Geri ödeme süresi Örnek 7.1 deki nakit akışı için geri ödeme süresini hesaplayınız. Başlangıç maliyeti = $650,000 Yıllık net kazanç = $162,500 Geri ödeme süresi = $650,000 / $ 162,500 ~ 4 yıl Eğer firmanın politikası sadece 5 veya daha kısa geri ödemeli projeleri değerlendirmek ise, bu proje ön elemeyi geçmektedir.

11 Geri ödeme süresi Örnek: Bir firma yeni bir bilgisayar sistemini $5,000 maliyet ile satın almak istemektedir. Sistemin ekonomik ömrü 5 yıl olup, yıllık bakım maliyeti $500 ve firmaya birinci yıldan başlayarak sırasıyla her yıl $1500, $3000, $3000, $3500 ve $3500 kazanç sağlaması beklenmektedir. Geri ödeme süresi için maksimum 3 yıl düşünülüyor ise, bilgisayar sistemi satın alınmalı mıdır?

12 Geri ödeme süresi Çözüm: N Nakit Akışı Küm. Akış yılın sonu = -1, Yılın sonu = +1,000 Doğrusal enterpolasyon: Geri ödeme süresi = 2.6 yıl 2.6<3 projeyi kabul et. -$5,000 $1,000 $2,500 $2,500 $3,000 $3,000 -$5,000 -$4,000 -$1,500 +$1,000 +$4,000 +$7,000 Geri ödeme süresi N = 2 ve N = 3 arasında.

13 İskontolu Geri Ödeme Süresi Paranın zaman değerini dikkate alır. Basit yönteme benzer; ancak, iskontolu nakit akışları için faiz oranı kullanılır. Bir önceki örneği %10 faiz oranı ile yeniden analiz edersek, sonuç değişir mi?

14 İskontolu Geri Ödeme Süresi Periyot Nakit Akışı Fon Maliyeti (%10)* Kümülatif Nakit Akışı 0 -$5, $5, ,000 -$5,000(0.1)= , ,500 -$4,500(0.1)= , ,500 -$2,450(0.1)= ,000 -$195(0.1)= , ,000 +$2,785.50(0.1)= , Geri ödeme süresi 3.07 > 3 yıl. Projeyi kabul etme! * Fon maliyeti = bakiye * faiz oranı

15 Cumulative cash flow ($) Annual cash flow Kümülatif Nakit Akışı $35,000 $45,000 $45,000 $35,000 $25,000 $15, Years $85, , ,000 50, years Payback period 0-50, , Years (n)

16 İskontolu Kümülatif Nakit Akışı

17 Geri Ödeme Süresi Geri ödeme süre hesapları yatırımın likiditesini hesaplamak için faydalı olsalar da yatırımın karlılığı için direk kullanılmazlar. Paranın zaman boyutunu tam hesaba katmazlar lerden sonra proje seçimi için geri ödeme analizlerinin yerine iskontolu nakit akışı teknikleri (discounted cash flow techniques DCF) kullanılmaya başlanmıştır.

18 Net Bugünkü Değer Yöntemi (Net Present Worth Criterion) Prensip: n = 0 noktasında i faiz oranını kullanarak net nakit akışını hesapla. Karar Kuralı: Net bugünkü değer (surplus) pozitif ise projeyi kabul et. 0 1 Giriş Çıkış 0 PW(i) giriş PW(i) çıkış Net fazla PW(i) > 0

19 Net Bugünkü Değer Yöntemi Net bugünkü değer (net present worth NPW) analizi, iskontolu nakit akışı tekniklerinden birisidir. Nakit akışlarını bugüne taşımak için şirketin kazanmak istediği faiz oranı belirlenir. Bu faiz oranı şirketin parasını her zaman değerlendirebileceği bir yatırım aracının getiri oranını gösterir. Bu orana gerekli getiri oranı required rate of return veya minimum çekici getiri oranı minimum attractive rate of return MARR denir. Projenin ömrü belirlenir Projenin bütün dışarı (outflow) ve içeri (inflow) nakit akışları belirlenir ve bu nakitler MARR kullanılarak bugüne taşınır. Net bugünkü değer pozitif ise proje kabul edilir.

20 Net Bugünkü Değer Yöntemi Tiger Takım Makineleri firması yeni bir makine almayı düşünmektedir. Başlangıç yatırımı $75,000 olup 3 yıl için nakit akışları aşağıda gösterilmiştir. Yıl Net nakit akışı 0 -$75, , , ,760

21 Net Bugünkü Değer Yöntemi girişler $24,400 $27,340 $55,760 çıkışlar 0 $75, PW( 15%) $24, 400( P / F, 15%,1) $27, 340( P / F, 15%,2) inflow PW( 15%) $75, 000 outflow $55, 760( P / F, 15%,3) $78, 553 PW( 15%) $78, 553 $75, 000 $3, 553 0, Accept

22 Net Bugünkü Değer Yöntemi Başa-baş faiz oranı i (%) PW(i) i(%) PW(i) 0 $32, $3, , , , , , , , , , , , , , , , , * , ,302 *Başabaş faiz oranı

23 Net Bugünkü Değer Yöntemi Başa-baş faiz oranı

24 Net Bugünkü Değer Yöntemi Bir önceki örnekte çıkan $3553 ne ifade ediyor? Proje Bakiyesi Kavramı (Project Balance Concept) Yatırım Havuzu Kavramı (Investment Pool Concept)

25 Proje Bakiyesi Kavramı (Project Balance Concept) Eğer yatırımı yapmak için firmanın parası yoksa, gerekli parayı bankadan kredi çekmesi gerekir. Projeden gelen gelir ise banka kredisini ödemek için kullanılır. Bu durumda projenin sonunda elde ne kadar para kalır ona bakılır. Eğer elde para kalacaksa, proje kardadır. Eğer kredi borcu ödenemezse, proje zarardadır.

26 Proje Bakiyesi Kavramı (Project Balance Concept) N Başlangıç Bakiyesi -$75,000 -$61,850 -$43,788 Faiz -$11,250 -$9,278 -$6,568 Ödeme -$75,000 +$24,400 +$27,340 +$55,760 Proje Bakiyesi -$75,000 -$61,850 -$43,788 +$5,404 Net gelecek değer, FW(%15) PW(15%) = $5,404 (P/F, 15%, 3) = $3,553

27 Proje Bakiyesi ($) Proje Bakiyesi Kavramı (Project Balance Concept) 60,000 40,000 20, ,000-40,000 Proje sonu bakiyesi (net gelecek değer, veya Proje fazlası) İskontolu Geri Ödeme Süresi -$43,788 $5,404-60,000-80, ,000 -$75,000 -$61, , Yıl (n) 2 3

28 Yatırım Havuzu Kavramı (Investment Pool Concept) Firmanın yatırım için gerekli parası var ve elinde 2 alternatif var: 1) Parayı projeye yatırmak, 2) Parayı yatırım havuzunda bırakmak ve faiz kazanmak. Eğer birinci alternatif seçilirse projeden gelecek gelir, yatırım havuzuna yönlendirilip faiz kazanmaya başlayacak. Acaba hangi alternatif daha karlı?

29 Yatırım Havuzu Kavramı (Investment Pool Concept) Proje yapılırsa gelir ne kadar olur? Proje Yatırım Havuzu $75,000 $55,760 $27,340 $24, $24,400(F/P,15%,2) = $32,269 $27,340(F/P,15%,1) = $31,441 $55,760(F/P,15%,0) = $55,760 $119,470 Proje yapılmaz da para Yatırım havuzunda tutulursa? $75,000(F/P,15%,3) = $114,066 Net kazanç? $119,470 - $114,066 = $5,404 PW(15%) = $5,404(P/F,15%,3) = $3,553

30 Cost of capital MARR Risk premium MARR ın seçimi Sermaye maliyeti (Cost of capital) Projeyi yatırıma değer kılacak getiri oranı. Firmanın benzer riskli başka bir yatırım aracına yatırım yaptığında ki kazanacağı getiri oranıdır. Risk Primi (Risk premium) Eğer daha yüksek riskli bir projeye yatırım yapılıyorsa bu risk için konulan prim miktarı

31 Gelecek Değer Analizi (Future Worth Criterion)

32 Gelecek Değer Analizi (Future Worth Criterion) Verilen: Nakit akışı ve MARR (i) İstenen: Nakit akışının bugünden sonra bir zamandaki (genellikle proje sonunda) net eşdeğer miktarı. Karar kriteri: Eğer eşdeğer miktar pozitif ise projeyi kabul et. 0 $75,000 $24,400 $27, $55,760 Proje ömrü

33 Gelecek Değer Analizi (Future Worth Criterion) Örnek 7.6: Proje sonundaki net gelecek değer

34 Gelecek Değer Analizi: Excel Çözümü A B C 1 Period Cash Flow 2 0 ($75,000) 3 1 $24, $27, $55,760 6 PW(15%) $ FW(15%) $5, =FV(15%,3,0,-B6)

35 Gelecek Değer Analizi Örnek (7.7): Bir robot imalat firması yeni bir tesise ihtiyaç duymaktadır. Yeni tesisin 2 yıl içinde tamamlanması ve üretime hazır hale getirilmesi planlanmaktadır. Başlangıç arsa gideri olarak $1.5 milyon gerekmektedir. Bina inşaatının toplam maliyeti $10 milyon olup, ilk yıl inşaat için gerekli para $4 milyon, ikinci yıl ise $6 milyondur. İmalat için gerekli makine ve teçhizat yatırımı $13 milyon olup 2. yılın sonunda ödenecektir. Tesisin ömrü sonunda eldeki arsanın vergi sonrası piyasa değerinin $2 milyon, binanın değerinin $3 milyon ve makine ve teçhizatın ise $3 milyon olması beklenmektedir. Projenin ilk nakit girişlerinin 3. yılın sonundan itibaren olması planlanmaktadır. Tesisin 3. yıldan itibaren nakit girişlerinin yıllar itibariyle sırasıyla $6, $8, $13, $18 $14 ve $8 milyon olması tahmin edilmektedir. Projenin başlangıcındaki net değerini hesaplayınız. Yıllık faiz oranını %15 kabul ediniz.

36 Gelecek Değer Analizi Örnek (7.7) Çözüm: Yıl Sonu Yatırım Arazi Bina Donanım Gelir Net nakit akışı

37 Gelecek Değer Analizi Örnek (7.7) Çözüm:

38 Gelecek Değer Analizi Örnek (7.7) Çözüm: Faaliyete geçme: Yıl 2 1.5(F/P, %15, 2) - $4(F/P, %15, 1)-19 = milyon FW(15%)= (P/F, 15%, 1) + 8 (P/F, 15%, 2) + 16 (F/P, 15%, 6) = $18.40 milyon FW > 0 proje kabul edilebilir.

39 Sermaye Eşdeğeri (Capitalized Equivalent)

40 Sermaye Eşdeğeri (Capitalized Equivalent) Prensip: Yıllık geliri A olan bir projenin sonsuz ömür süresi için bugünkü değeri Denklem: CE(i) = A(P/A, i, 0 ) = A / i A P = CE(i)

41 Sermaye Eşdeğeri (Capitalized Equivalent) Eğer bir kişi her yıl kendi adına $5,000 burs verilmesini istiyor ise, %7 faiz oranı verildiğinde başlangıçta ne kadar bağış yapmalıdır? CE(%7) = A / i = 5000 / 0.07 = $71,428.57

42 Sermaye Eşdeğeri Örnek: Bir yatırım projesi aşağıdaki gibi tekrarlı nakit girişine sahiptir. %10 faiz oranı dikkate alındığında, bu projenin sermaye eşdeğeri nedir? $100 $80 $100 $60 $40 $20 $100 $80 $60 $40 $ $80... yıl

43 Sermaye Eşdeğeri Çözüm Bir çevrim için eşdeğer yıllık nakit girişini hesaplayalım: A= ( A/G, %10, 5) = Çevrim sürekli tekrarlı olduğu için; CE (%10)= / 0.10 = $

44 Sermaye Eşdeğeri Örnek (7.9): $800,000 yatırım ile hidroelektrik santral kurma projesi Güç üretme kapasitesi = 6 milyon kwsaat Vergilerden sonra yıllık beklenen geliri = $120,000 Barajın ömrü = 50 yıl Bu yatırım rasyonel bir yatırım mıdır? Başlangıç yatırımını geri almak için kaç yıl beklemelidir? Kar yapma olasılığı var mıdır?

45 Sermaye Eşdeğeri V1 V2 $1,101 K $1, 468K $367K 0 V2 120 K( P / A,8%,50) $1, 468K V1 $50 K( F / P,8%,9) $50 K( F / P,8%,8) $100 K( F / P,8%,1) 60K $1,101 K

46 Sermaye Eşdeğeri Eş değer toplam yatırım V1 = $50K(F/P, 8%, 9) + $50K(F/P, 8%, 8) $100K(F/P, 8%, 1) + $60K = - $1,101K Eş değer toplam gelir V2 = $120(P/A, 8%, 50) = $1,468K Eş değer net tutar FW(8%) = V1 - V2 o = $367K > 0, İyi Yatırım

47 Sermaye Eşdeğeri Sonsuz Hayat Eş değer toplam yatırım V1 = $50K(F/P, 8%, 9) + $50K(F/P, 8%, 8) $100K(F/P, 8%, 1) + $60K = - $1,101K Eş değer toplam gelir N = sonsuz V2 = $120(P/A, 8%, ) = $120/0.08 = $1,500K Net Eş değer FW(8%) = V1 - V2 o = $399K > 0 o Fark = $32,000

48 Sermaye Eşdeğeri Örnek: Köprü İnşaatı İnşaat maliyeti = $2,000,000 Yıllık bakım maliyeti = $50,000 Yenileme yatırımları = $500,000 her 15 yılda Planlama ufku = sonsuz Faiz oranı = 5%

49 Sermaye Eşdeğeri Örnek: Köprü İnşaatı $50,000 $2,000,000 $500,000 $500,000 $500,000 $500,000

50 Sermaye Eşdeğeri Çözüm (Köprü inşaatı): İnşaat maliyeti P1 = $2,000,000 Bakım maliyetleri P2 = $50,000/0.05 = $1,000,000 Yenileme maliyetleri P3 = $500,000(P/F, 5%, 15) + $500,000(P/F, 5%, 30) + $500,000(P/F, 5%, 45) + $500,000(P/F, 5%, 60). = {$500,000(A/F, 5%, 15)}/0.05 = $463,423 Toplam Bugünkü Değer P = P1 + P2 + P3 = $3,463,423

51 Sermaye Eşdeğeri Alternatif Yaklaşım: Ödeme periyodu başına efektif faiz oranını bul $500,000 $500,000 $500,000 $500, yıllık bir çevrim için efektif faiz oranı i = ( ) 15-1 = % Sermaye eşdeğeri P 3 = $500,000/ = $463,423

52 Karşılıklı Ayrık Projeler (Mutually Exclusive Projects) Analiz Periyodu (analysis or study period or planning horizon) Yatırımın ekonomik etkilerinin inceleneceği zamanın uzunluğu İstenen Servis Periyodu (required service period) Bir yatırımın veya makinenin servisine ihtiyaç duyulan süre Prensip: Projeler aynı zaman periyodu için karşılaştırılmalıdır. Temel kural: Eğer istenen servis süresi verilmiş ise, analiz periyodu servis süresi olmalıdır.

53 Analiz Periyodunun Seçimi Durum 1 Analiz periyodu eşittir project ömürü Sonlu Analiz = İstenen periyodu servis periyodu Durum 2 Durum 3 Analiz periyodu küçüktür Proje ömürü Analiz periyodu daha uzun Proje ömrü İstenen servis periyodu Durum 4 Analiz periyodu = grupta en uzun ömürlü proje Sonsuz Projenin Tekrarı Mümkün Projenin Tekrarı yok Analiz periyodu = proje ömürlerinin en küçük ortak katı Analiz periyodu = proje ömürlerinden biri

54 Karşılıklı Ayrık Projelerin Değerlendirilmesi

55 Karşılıklı Ayrık Projeler Analiz Periyodu (analysis or study period or planning horizon) Yatırımın ekonomik etkilerinin inceleneceği zamanın uzunluğu İstenen Servis Periyodu (required service period) Bir yatırımın veya makinenin servisine ihtiyaç duyulan süre Prensip: Projeler aynı zaman periyodu için karşılaştırılmalıdır. Temel kural: Eğer istenen servis süresi verilmiş ise, analiz periyodu servis süresi olmalıdır.

56 Karşılıklı Ayrık Projeler Gelir Projeleri (Revenue Projects): Projenin gelirin seçilecek alternatife bağlı olduğu projeler. İki ayrı TV modeli Hizmet/Servis Projeleri (Service Projects): Projenin gelirinin alternatife bağlı olmadığı projeler, ancak proje maliyeti değişebilir. Enerji santrali projesi: hidroelektrik, nükleer

57 Analiz Periyodunun Seçimi Sonlu İstenen servis periyodu Analiz = İstenen periyodu servis periyodu Durum 1 Durum 2 Durum 3 Durum 4 Analiz periyodu eşittir project ömürü Analiz periyodu küçüktür Proje ömürü Analiz periyodu daha uzun Proje ömrü Analiz periyodu = grupta en uzun ömürlü proje Sonsuz Projenin Tekrarı Mümkün Projenin Tekrarı yok Analiz periyodu = proje ömürlerinin en küçük ortak katı Analiz periyodu = proje ömürlerinden biri

58 Durum 1: Analyiz Periyodu = Proje Ömürleri Her bir proje için bugünkü değeri hesapla $2,110 $2,075 $600 $450 $500 $1,400 0 A $1,000 $4,000 PW (10%) = $283 A PW (10%) = $579 B B yi seç B

59 Farklı yatırım seviyeleri gerektiren projelerin karşılaştırılması. $450 $600 $500 Kullanılmayan fonlar MARR ile değerlendirilsin. $2,110 $1,000 Proje A 3,993 $1,400 $2,075 $450 $600 $500 Yatırımın bu kısmı %10 faiz oranı ile değerlendirilsin. $1,000 $3,000 Değiştirilen Proje B Proje A PW(10%) B = $579 $4,000 PW(10%) $4,000 $450( P / F,10%,1) $600( P / F,10%,2) A $4,493( P/ F,10%,3) $283

60 Durum 2: Proje Ömürleri > Analiz Periyodu İstenen servis süresinin sonundaki hurda değerini (salvage value) tahmin et. Her bir projenin istenen servis süresi zarfındaki Net Bugünkü Değerini hesapla.

61 Durum 2: Proje Ömürleri > Analiz Periyodu Örnek (5.11): Bir iş için 2 değişik alternatif var. İşin süresi 2 yıl ancak birinci alternatifin ömrü 3, ikinci alternatifin ömrü 6 yıl. Analiz periyodumuz 2 yıl olduğu için her bir alternatif için analiz periyodu sonundaki hurda değerlerini (salvage value) tahmin ediyoruz ve net bugünkü değer analizimizi buna göre yapıyoruz.

62 Durum 2: Proje Ömürleri > Analiz Periyodu

63 Durum 3: Analiz Periyodu > Proje Ömürleri İstenen servis süresine eşit veya bu süreyi aşan yerine geçen projeler (replacement projects) hazırla. Eldeki projenin ömrü bittikten sonra gerekli servis süresinin bitimine kadar veya bu süreyi geçecek şekilde işi görecek projeler (replacement projects) hazırlanması gerekir. En basiti eldeki projenin tekrarı olabilir, veya yeni teknoloji veya alternatiflerin çıkacağı tahmin edilip ona göre projeler geliştirilebilir. İlk projenin ömrünün bitmesine yakın planlar güncellenmelidir. Her bir projenin Bugünkü Değerini istenen servis süresi için hesapla.

64 Durum 3: Analiz Periyodu > Proje Ömürleri Örnek (7.12): Şirketin hedeflediği analiz/servis süresi 5 yıl ancak elde olan proje alternatiflerinin ömrü 3 ve 4 yıl. Bu durumda firma proje ömürleri bittikten sonra hizmeti sürdürebilmek için yeni makineler almak yerine kiralamayı planlamakta ve her bir yıl için kira + operasyon masraflarını plana koymaktadır.

65 Durum 3: Analiz Periyodu > Proje Ömürleri Çözüm (7.12): PW(15%) $34,359 Model A PW(15%) $31,031 Model B

66 Durum 3: Analiz Periyodu > Proje Ömürleri Eğer hizmet projelerinde analiz periyodu alternatiflerden birisine eşit ve diğerlerinden uzun ise ve yatırım bir kere yapılacak ise, kısa olan proje alternatifi için analiz periyodunu dolduracak şekilde yeni proje geliştirilmez. PW(15%) $2,208,470 Drill PW(15%) $2,180,210 Lease

67 Durum 4: Analiz Periyodu Belirli Değil Eğer analiz periyodu belirli değil ve projeler farklı ömürlere sahip ise analiz periyodunu ortak hizmet periyodu (common service period) temel alınarak hesaplanır. Proje Tekrarlanması Mümkün / Sonsuz Hayat Proje ömürlerinin en küçük ortak katını kullan. Eğer en küçük ortak kat çok uzun süre ise o zaman projelerden en uzun ömürlüsünü temel alabiliriz.

68 Durum 4: Analiz Periyodu Belirli Değil Örnek (7.14): Örnek 7.2 deki 3 ve 4 senelik proje alternatiflerini analiz süresinin belli olmadığı durum için değerlendirelim. Her iki alternatifi de yakın gelecekte aynı değerlerle kullanabileceğimizi kabul edelim.

69 Durum 4: Analiz Periyodu Belirli Değil Çözüm (7.14): PW(15%) Model A $53,657 PW(15%) Model B $48,534

70 Özet Net Bugünkü Değer analizi bütün nakit akışlarını bugüne taşıyıp eşdeğerini bulduğumuz bir analiz metodudur. MARR firmanın her an borç alabileceği veya kazanabileceği getiri oranıdır. Net Bugünkü Değer analizi için MARR kullanılır. Gelir-giderin olduğu projelerde PW > 0 istenir Sadece gider olan projelerde min(pw) seçilir. Net Gelecek Değer (Net Future Worth) ve Sermaye Eşdeğeri (Capitalized Equivalent Worth) teknikleri Net Bugünkü Değer analizinin varyasyonlarıdır. Sermaye Eşdeğeri, ömrü uzun olan projeler için hesaplanır.

71 Özet - II Karşılıklı Ayrık, projelerin hepsinin aynı amaca hizmet etmesi ve birisi seçildiği taktirde diğerlerinin reddedilmesi demektir. Gelir Projeleri, gelirin seçilen projeye bağlı olması demektir. Hizmet Projeleri, gelirin proje seçimine bağlı olmaması ancak maliyetin değişmesi demektir. Analiz periyodu, projelerin ekonomik etkilerinin incelendiği zaman periyodudur. Gerekli Hizmet/Servis Periyodu, projenin hizmetine ihtiyaç duyulduğu zaman periyodudur. Analiz periyodu, gerekli hizmet periyodunu kapsaması gereklidir.

72 Yıllık (Eş)Değer Analizi

73 Hatırlatma! Ödeme Dönemi (Payment Period, PP) < Faiz Periyodu (Compounding Period, CP) ise dönem içi bileşik faiz nasıl hesaplanacak? 2 farklı politika Dönem içi ödemelere faiz uygulanmaz Dönem içindekilere bileşik faiz uygulanır Faiz uygulanmayan durumda, dönem içindeki tüm ödemeler dönemin sonunda (faiz kazanılmaz), tüm çekilen miktarlar ise dönemin başında (faiz ödenmez) gerçekleşmiş sayılır.

74 Hatırlatma! Aşağıdaki örnekte ödemeler dönem sonu, çekilen paralar ise dönem başına taşınmıştır.

75 Proje Alternatifleri Alternatifler, proje tekliflerinden veya hedeflenen amaçlar arasından belirlenir. Fikirler, bilgiler, deneyim, planlar ve tahminler kullanılarak proje teklifleri oluşturulur. Proje tekliflerinden geçerli olanlar seçilir. Geçersiz olanlar elenir. (Ekonomik, teknolojik olarak mümkün olmayanlar vb.) Her zaman hiçbiri seçeneği de bulunmaktadır. Projeler 2 kategoriye ayrılır: bağımsız (independent) ve karşılıklı ayrık veya birbirini dışlayan (mutually exclusive) Bağımsız kategorisindeki birkaç proje bir arada gerçekleştirilebilir ancak karşılıklı ayrık projelerden biri seçildiğinde diğerleri reddedilmiş olur. Karşılaştırılacak projeler aynı türden (gelir ve hizmet) olmalıdır. Bugünkü değeri (BD veya PW) verilen MARR için hesaplanır.

76 Bugünkü Değer Analizi Bağımsız kategorisindeki m adet proje varsa, 2 m farklı seçenek bulunmaktadır. Örnek: Proje-A, Proje-B, Hiçbiri. Olasılıklar (m=2): Hiçbiri Proje-A Proje-B Proje-A ve Proje-B Birbirini dışlayan kategorisinde m adet proje varsa, m+1 adet seçenek bulunmaktadır. Olasılıklar (m=2): Hiçbiri Proje-A Proje-B Tek proje seçeneği -> Eğer PW 0 ise proje seçilir. Birden fazla birbirini dışlayan proje seçeneği -> Tüm alternatifler için MARR değeri için PW ler hesaplanır. En büyük PW değerine sahip proje seçilir. Projeler bağımsız ise PW 0 olan tüm projeler seçilir.

77 Gelecek Değer Analizi Gelecek Değer Analizi (Future Worth Analysis, FWA): Verilen MARR için PW değerinin F/P faktörü ile çarpılması ile bulunur veya nakit akışı MARR kullanılarak gelecekte bir zamana taşınır. FWA genellikle yatırımın ilk kurulumundan belli bir süre sonra satılacağı / devredileceği modellerde kullanılır. Projenin tüm yasam döngüsü tamamlanmadan önceki bir dönemdeki FW değerinin hesaplanması hedeflenir. FW değeri belirlendikten sonra PWA dakine benzer şekilde seçenekler önceliklendirilebilir. FW 0 olması MARR değerinin yakalandığını veya aşıldığını ifade ediyor. En büyük FW değerini veren alternatif seçilir.

78 Sermaye Eşdeğeri / Sermaye Maliyeti Sermaye Eşdeğeri (Capitalized Equivalent, CE) Sermaye Maliyeti (Capitalized Cost, CC) CE = CC = A/i veya CC=AW/i (AW - annual worth) Buna aynı zamanda Aktifleştirilmiş Maliyet de denir.

79 Geri Ödeme Dönemi ve PW Analizi Örnek: Fabrikanın kalite kontrol birimi için 2 alternatif ölçüm cihazından biri temin edilecektir. M1 in ilk maliyeti YTL, yıllık getirisi YTL dir. Yasam süresi 7 yıl olarak öngörülmektedir. M2 nin ilk maliyeti ise YTL, yıllık getirisi ilk 5 yıl için daha sonraki yıllarda ise YTL dir. M2 nin yasam süresi 14 yıldır. Firma hesaplamalarda getiri oranını %15 olarak uygulamaktadır. Geri ödeme dönemlerini hesaplayınız ve hangi makinenin seçileceğini belirleyiniz. Yöntemdeki hatayı yorumlayınız.

80 Geri Ödeme Dönemi ve PW Analizi Çözüm: M1 için n p = 6,57 yıldır. 0 = (P/A;%15;n p ) M2 için ise n p = 9,52 yıldır. 0 = (P/A;%15;5) (P/A;%15;n p -5)(P/F;%15;5) Daha kısa geri ödeme süresine sahip M1 seçilmektedir. %15 değeri kullanılarak yapılan PW hesabı ise (LCM=14) PW1 = (P/F;%15;7) (P/A;%15;14) = 663YTL PW2 = (P/A;%15;5) (P/A;%15;9)(P/F;%15;5) = YTL PW analizine göre ise M2 nin seçilmesi doğru olacaktır. PW analizi M2 nin diğer yıllardaki getirilerini de dikkate almakta ve doğru sonuca ulaşmaktadır.

81 Geri Ödeme Dönemi ve PW Analizi Çözüm:

82 PW Analizi Örnek: Çimento fabrikası yeni kazı alanını hizmete almayı planlamaktadır. Alandan fabrikaya malzemelerin taşınması için 2 alternatif değerlendirilmektedir. Plan-A 2 adet taşıyıcı araç ve yükleme-boşaltma sistemini, Plan-B ise taşıyıcı bant kurulmasını içermektedir. (a) Getiri oranının %15 olduğu durumda PW yöntemi ile planları karşılaştırınız. (b) 6. yılın sonunda çevre şartlarındaki bozulma nedeniyle kazı alanının kapatılması gerekiyor. 6 yıllık çalışma dönemi için planları değerlendiriniz. 6. yılın sonunda taşıyıcı araçların piyasa değeri YTL, yükleme-boşaltma sisteminin 2.000YTL, taşıyıcı bandın ise YTL dir. Excel Cevap

83 Yıllık Değer Analizi (Annual Equivalent Worth Analysis, AEWA)

84 Yıllık Değer Analizi Annual Worth Analysis (AW) / Annnual Equivalent (AE) Birçok mühendislik ekonomisi problemi AW yönteminde PW, FW veya Getiri Oranı yöntemine göre daha iyi/anlaşılır sonuçlar verir. AW yöntemi projenin ve alternatiflerinin yıllık olarak eşit dağılımlı getirisini (veya maliyetini) ifade eder. Hesaplanması daha kolaydır Yıllık raporlama veya bütçeleme yapılması gerektiğinde kullanılır. Ömürleri eşit olmayan projelerin değerlendirilmesinde kullanılır. AE(i) = AW = PW(A/P;i;n) = FW(A/F;i;n)

85 Yıllık Değer Analizi Tek gelir proje değerlendirmesi: AE(i) > 0, yatırımı kabul et AE(i) = 0, yatırım kabul de edilebilir red de AE(i) < 0, yatırımı reddet AW yöntemi ile PW yöntemi alternatifler için aynı değerlendirme ve seçim sonuçlarını verir. Karşılıklı ayrık projeler: Hizmet projeleri: alternatiflerden en küçük yıllık değere sahip olanı seç Gelir projeleri: alternatiflerden en yüksek yıllık değere sahip olanı seç

86 Yıllık Değer Analizi Örnek: Enerji santralinde (150MW lık) geri dönen suyun ısıtılması için bir ısıtıcı yerleştirilecektir. İlk yatırım = $1,650,000 Projenin ömrü (Service life) = 25 yıl Hurda değeri (Salvage value) = 0 Bu ünitenin kurulmasıyla yakıt verimliliğindeki beklenen iyileşme (0,55 -> 0,56) = 1% Yakıt maliyeti = $0.05 kwh Yük faktörü = 85% i = %12 için yıllık değeri (AW) bulunuz. Eğer yakacak maliyeti yılda %4 artarsa AW ne olur?

87 Yıllık Değer Analizi Isıtıcıyı eklemeden önceki giriş enerjisi: Isıtıcıyı eklemeden sonraki giriş enerjisi: Enerji tüketimindeki azalma: 4,871kW Yıllık çalışma saati: Yakıt tasarrufu: :. 150, 000kW , 000kW , 727kW 267,857kW annual operating hours = (365)(24)(0.85) =7,446 hours/year Afuel savings (reduction in fuel requirement) (fuel cost) (operating hours per year) 150,000kW 150, 000kW = ($0.05/kWh) (8,760)(0.85)hours/year (4,871kW) ($0.05/ kwh) (7, 446 hours/year) =$1,813,473/year

88 Yıllık Değer Analizi Çözüm:

89 Yıllık Değer Analizi Çözüm: Yıllık Değerleri (AW) bul (a) Sabit yakacak maliyeti ile: PW (12%) $1,650,000 $1,813,473( P / A,12%,25) $12,573,321 AE(12%) $12,573,321( A/ P,12%,25) $1,603,098 (b) Artan yakacak maliyeti ile: A =$1,813,473 1 PW (12%) $1,650,000 $1,813, 473( P / A, 4%,12%, 25) $17, 463,697 AE(12%) $17, 463,697( A/ P,12%, 25) $2, 226,621 1

90 Yıllık Değer Analizi Eğer periyodik olarak kendini tekrar eden bir nakit akışı varsa, sadece birinci tekrar için PW ve sonra AW bulunabilir.

91 Yıllık Değer Analizi Tekrar eden nakit akışı için: Birinci tekrar için PW: PW(%12) = [ (A,G, %12,4] (P/A, %12, 4) = = Bütün seri için AW: AW(%12) = PW(%12) (A/P, %12, 4) =

92 Sermaye ve Çalıştırma Maliyeti İki türlü maliyet vardır: Sermaye/Özkaynak maliyetleri Operasyon/Çalıştırma Maliyetleri Sermaye/Özkaynak geri kazanımı (Capital Recovery, CR): Sermaye maliyetinin yıllara bölünmesidir. Yatırımlarda, ilk yatırım maliyeti (I) ve yatırımın ömür sonundaki hurda değeri (S) üzerinden: CR(i) = I(A/P,i,N) S(A/F,i,N) (A/F,i,N) = (A/P,i,N) - i olduğu için CR(i) = (I - S) (A/P,i,N) + is 0 I N N CR(i) S

93 Örnek: Mini Cooper için Sermaye Maliyeti Verilen: I = $19,800 N = 3 yıl 0 S = $12,078 i = 6% İstenen: CR(6%) $19,800 CR ( i) = ( I- S) ( A/ P, i, N) + is CR (6%) = ($19,800 - $12,078) ( A/ P, 6%, 3) + (0.06)$12,078 = $3,614 $12,078 3

94 Örnek: Yatırım Maliyetini Karşılayacak Gelir Verilen : I = $20,000, S = $4,000, N = 5 years, i = 10% İstenen: $5000 sermaye ve çalışma maliyetlerini karşılar mı? Sermaye Maliyeti $20,000 + $4, $500 Çalıştırma Maliyeti

95 Örnek: Yatırım Maliyetini Karşılayacak Gelir

Alternatif Karşılaştırma Metotları

Alternatif Karşılaştırma Metotları Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Alternatif Karşılaştırma Metotları-2 Alternatif Karşılaştırma Metotları Minimum çekici getiri oranı (Minimum attractive rate of return- MARR) Geri Ödeme Süresi

Detaylı

Alternatif Karşılaştırma Metotları

Alternatif Karşılaştırma Metotları Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Alternatif Karşılaştırma Metotları-1 Alternatif Karşılaştırma Metotları Minimum çekici getiri oranı (Minimum attractive rate of return- MARR) Eşdeğer Kıymet

Detaylı

PROBLEM 1: Bir pompanın üretim aşamasındaki sabit ve değişken maliyetleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Bu tabloya göre

PROBLEM 1: Bir pompanın üretim aşamasındaki sabit ve değişken maliyetleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Bu tabloya göre PROBLEM 1: Bir pompanın üretim aşamasındaki sabit ve değişken maliyetleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Bu tabloya göre a) 5000 birim yılda satış yapıyorsa satış fiyatı ne olmalıdır ki, firma başabaş

Detaylı

INSA394 İnşaat Mühendisliğinde Yapım ve Ekonomi. Doç. Dr. Gürkan Emre Gürcanlı İTÜ İnşaat Fakültesi İnşaat Müh. Bölümü

INSA394 İnşaat Mühendisliğinde Yapım ve Ekonomi. Doç. Dr. Gürkan Emre Gürcanlı İTÜ İnşaat Fakültesi İnşaat Müh. Bölümü INSA394 İnşaat Mühendisliğinde Yapım ve Ekonomi Doç. Dr. Gürkan Emre Gürcanlı İTÜ İnşaat Fakültesi İnşaat Müh. Bölümü Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri Nominal

Detaylı

ALTERNATİFLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

ALTERNATİFLERİN KARŞILAŞTIRILMASI ALTERNATİFLERİN KARŞILAŞTIRILMASI KONU-5 EMY 521 MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ 1 ALTERNATİFLERİN KARŞILAŞTIRILMASI Bu dersin temel amacı ekonomik analiz ve farklı alternatifler arasında karşılaştırma yapılması

Detaylı

PARA-ZAMAN İLİŞKİSİNİN UYGULAMALARI

PARA-ZAMAN İLİŞKİSİNİN UYGULAMALARI PARA-ZAMAN İLİŞKİSİNİN UYGULAMALARI KONU : 4 EMY 521 MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ 1 PARA ZAMAN İLİŞKİSİNİN UYGULAMALARI Para-Zaman ilişkisi düşünülecek olursa Mühendislik Ekonomisinin temel bazı metotlarının

Detaylı

Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri

Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri Faiz: Paranın maliyeti Ekonomik Eşdeğerlik Faiz Formülleri Özel Eşdeğerlik Hesaplamaları

Detaylı

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü ENM 307 Mühendislik Ekonomisi Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Oda No:850 Telefon: 231 74 00/2850 E-mail: zulal@mmf.gazi.edu.tr Gazi Üniversitesi Endüstri

Detaylı

Değerlemenin Temelleri. Ders 2 Finansal Yönetim, 15.414

Değerlemenin Temelleri. Ders 2 Finansal Yönetim, 15.414 Değerlemenin Temelleri Ders 2 Finansal Yönetim, 15.414 Bugün Değerlemenin Temelleri Bugünkü değer Paranın Fırsat maliyeti Okuma Brealey ve Myers, 2. ve 3. Bölümler Değerleme Uygulamalar Gerçek varlıklar

Detaylı

MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ

MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ Doç. Dr. Hasan Hüseyin ERDEM Y.T.Ü MAKİNA FAKÜLTESİ Makina Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı A Blok 505a numaralı oda http://www.yarbis.yildiz.edu.tr/herdem

Detaylı

12/27/2011. Yenileme kararları. Bu dersin amacı

12/27/2011. Yenileme kararları. Bu dersin amacı Yenileme kararları Bu dersin amacı Elimizdeki varlığı serviste tutmalı mıyız yoksa yeni bir makine ile değiştirmeli miyiz sorusuna cevap vermektir. Bu alternatifler birbirini dışlayan alternatiflerdir,

Detaylı

1) Bir kişi her ay 8000 lira taksit almak üzere 35 ay aylık % 7 bileşik faizle bir buzdolabı almıştır.

1) Bir kişi her ay 8000 lira taksit almak üzere 35 ay aylık % 7 bileşik faizle bir buzdolabı almıştır. Örnekler 1) Bir kişi her ay 8000 lira taksit almak üzere 35 ay aylık % 7 bileşik faizle bir buzdolabı almıştır. a) Buzdolabı 35 ay sonra alınacak olsa kaç liraya alınabilir? b) Buzdolabının bugünkü peşin

Detaylı

Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü

Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Mühendislik Ekonomisi Dr. Cenk Budayan Oda No: L-06 E-mail: budayan@selcuk.edu.tr İşlenecek Konular Giriş: Mühendislik ekonomisi nedir, Mühendislik ekonomisinin

Detaylı

MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI ÖDEV SORULARI

MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI ÖDEV SORULARI MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI ÖDEV SORULARI ÖDEV TESLİM TARİHİ: 29 Aralık 2015 salı (Son Hafta) Ders Saatlerinde (ij öğrenci no.nuzun son iki rakamıdır, mesela öğrencinin numartasında son

Detaylı

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009 http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 SORU - 1 31.12.2009 itibariyle, AIC Şirketi'nin çıkarılmış sermayesi 750.000.000 TL olup şirket sermayesini temsil eden

Detaylı

GENEL İŞLETME İŞLETMEN. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN

GENEL İŞLETME İŞLETMEN. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN GENEL İŞLETME İŞLETMEN LETMENİN N KURULUŞ ÇALIŞMALARI Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN İşletme denince köşe başındaki bakkaldan büyük bir demir çelik işletmesine kadar çeşitli tipte girişimler söz konusu olabildiğine

Detaylı

PARANIN ZAMAN DEĞERİ Time value of Money

PARANIN ZAMAN DEĞERİ Time value of Money T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MF İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Department of Civil Engineering ENM 211 MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ PARANIN ZAMAN DEĞERİ Time value of Money Bileşik ve Basit Faiz Eşdeğerlilik Tek-ödeme

Detaylı

1,00 MW KAPASİTELİ BİYOGAZ SANTRALİ YATIRIM FİZİBİLİTESİ

1,00 MW KAPASİTELİ BİYOGAZ SANTRALİ YATIRIM FİZİBİLİTESİ 1,00 MW KAPASİTELİ BİYOGAZ SANTRALİ YATIRIM FİZİBİLİTESİ Yatırım ve İşletmeye Alma Planı tarafından hazırlanmıştır yatırım süresi çalışma süresi Yıl Aktif Ay 12 12 12 12 12 12 12 12 12 12 12 12 12 12 12

Detaylı

FİNANSMAN MATEMATİĞİ

FİNANSMAN MATEMATİĞİ FİNANSMAN MATEMATİĞİ Serbest piyasa ekonomisinde, sermayeyi borç alan borç aldığı sermayenin kirasını (faizini) öder. Yatırımcı açısından faiz yatırdığı paranın geliridir. Başlangıçta yatırılan para ise

Detaylı

PARA-ZAMAN İLİŞKİSİNİN PRENSİPLERİ

PARA-ZAMAN İLİŞKİSİNİN PRENSİPLERİ PARA-ZAMAN İLİŞKİSİNİN PRENSİPLERİ KONU-3 EMY 521 MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ 1 PARA-ZAMAN İLİŞKİSİNİN PRENSİPLERİ KONULAR Sermaye Getirisi Faizin Menşei Basit Faiz Bileşik Faiz Muadillik kavramı Nakit akış

Detaylı

PROJE ANALİZİNDE KULLANILAN TEKNİKLER Kubilay Kavak Mart-2012 A) TEMEL BİLGİLER Temel Tanımlar Proje Analizi: Bir yatırımın yaratacağı faydaları ve yol açacağı maliyetleri karşılaştırarak yatırım teklifinin

Detaylı

Değer4. Doç.Dr. Oktay Taş. Net Şimdiki Değer. =PV(rate;nper;pmt;fv;type) =PV(faiz;dönem sayısı;ödeme;gelecek değer;dönem başı veya sonu)

Değer4. Doç.Dr. Oktay Taş. Net Şimdiki Değer. =PV(rate;nper;pmt;fv;type) =PV(faiz;dönem sayısı;ödeme;gelecek değer;dönem başı veya sonu) Şimdiki Değer =PV(rate;nper;pmt;fv;type) =PV(faiz;dönem sayısı;ödeme;gelecek değer;dönem başı veya sonu) Üç yıl sonra 450 TL'lik bir hesaba sahip olmak isteyen bir kişi, yıllık %20 faiz veren bir bankaya

Detaylı

YENİLEME / MUHAFAZA ETME (REPLACEMENT / RETENTION)

YENİLEME / MUHAFAZA ETME (REPLACEMENT / RETENTION) SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ -10 / MUHAFAZA ETME (REPLACEMENT / RETENTION) Haz.: Doç. Dr. Ahmet DEMİRER KAYNAKLAR: 1-Mustafa KUTANİŞ, SAÜ. İnşaat Müh. Ders notları, 2014.

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GİDER MÜHENDİSLİĞİ VE DEĞER MÜHENDİSLİĞİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GİDER MÜHENDİSLİĞİ VE DEĞER MÜHENDİSLİĞİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GİDER MÜHENDİSLİĞİ VE DEĞER MÜHENDİSLİĞİ I. Gider Mühendisliği... 5 Gider Mühendisliğinin Metodolojisi 7, Gider Mühendisliğinde Verimliliğin Ölçülmesi 8, Gider Mühendisliğinin

Detaylı

Faiz: Paranın Maliyeti Ekonomik Denklik Faiz Formüllerinin Gelişimi Geleneksel Olmayan Faiz Hesaplamaları. Bölüm 4 Zaman Paradır CHAN S.

Faiz: Paranın Maliyeti Ekonomik Denklik Faiz Formüllerinin Gelişimi Geleneksel Olmayan Faiz Hesaplamaları. Bölüm 4 Zaman Paradır CHAN S. Faiz: Paranın Maliyeti Ekonomik Denklik Faiz Formüllerinin Gelişimi Geleneksel Olmayan Faiz Hesaplamaları Bölüm 4 Zaman Paradır 1 Paranın Zaman PARK Değeri S. CHA kazançtır. Para zaman değeridir. Çünkü

Detaylı

SABİT SERMAYE YATIRIMI VE SERMAYE BÜTÇELEMESİ. Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL

SABİT SERMAYE YATIRIMI VE SERMAYE BÜTÇELEMESİ. Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL SABİT SERMAYE YATIRIMI VE SERMAYE BÜTÇELEMESİ Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL SERMAYE BÜTÇELEMESİNİN YERİ SABİT YATIRIMLARIN SINIFLANDIRILMASI İşletme bilimi açısından, belli bir üretim gücünün elde

Detaylı

Bölüm 4. Tahviller. Tahvil Fiyatlaması BD = + + + ... 3/21/2013. Tahvil Değerleme. İşletme Finansının Temelleri

Bölüm 4. Tahviller. Tahvil Fiyatlaması BD = + + + ... 3/21/2013. Tahvil Değerleme. İşletme Finansının Temelleri İşletme Finansının Temelleri Bölüm 4 Tahvil Değerleme İşlenecek Konular Tahvil Piyasası Faiz Oranları ve Tahvil Fiyatları Cari Getiri ve Vadeye Kadar Getiri Tahvil Getiri Oranları Getiri Eğrisi Şirket

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI SERMAYE MALİYETİ Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI İçerik Öz Sermaye Maliyeti İmtiyazlı Hisse Senedi Maliyetinin Yaygın (Adi) Hisse Senedinin Maliyetinin Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeline Göre Özsermaye

Detaylı

Finans Matematiği. Paranın zaman değeri Faiz kavramı Gelecek ve Şimdiki Değer Anüiteler İskonto

Finans Matematiği. Paranın zaman değeri Faiz kavramı Gelecek ve Şimdiki Değer Anüiteler İskonto Finans Matematiği Paranın zaman değeri Faiz kavramı Gelecek ve Şimdiki Değer Anüiteler İskonto Paranın Zaman Değeri Finansın temel prensibi Elimizde bugün bulunan 1000 YTL bundan bir yıl sonra elimize

Detaylı

INSA394 İnşaat Mühendisliğinde Yapım ve Ekonomi. Doç. Dr. Gürkan Emre Gürcanlı İTÜ İnşaat Fakültesi İnşaat Müh. Bölümü

INSA394 İnşaat Mühendisliğinde Yapım ve Ekonomi. Doç. Dr. Gürkan Emre Gürcanlı İTÜ İnşaat Fakültesi İnşaat Müh. Bölümü INSA394 İnşaat Mühendisliğinde Yapım ve Ekonomi Doç. Dr. Gürkan Emre Gürcanlı İTÜ İnşaat Fakültesi İnşaat Müh. Bölümü Bugünkü Değer Analizi Geri Kazanım/Dönüş Oranı Analizi (Rate of Return (ROR) Analysis)

Detaylı

Bölüm 4. Tahviller. Tahvil Fiyatlaması BD = + + + ... Tahvil Değerleme. İşletme Finansının Temelleri

Bölüm 4. Tahviller. Tahvil Fiyatlaması BD = + + + ... Tahvil Değerleme. İşletme Finansının Temelleri İşletme Finansının Temelleri Bölüm 4 Tahvil Değerleme İşlenecek Konular Tahvil Piyasası Faiz Oranları ve Tahvil Fiyatları Cari Getiri ve Vadeye Kadar Getiri Tahvil Getiri Oranları Getiri Eğrisi Şirket

Detaylı

Mühendislik Ekonomisi. Ders 1 Mersin Üniversitesi, 2014

Mühendislik Ekonomisi. Ders 1 Mersin Üniversitesi, 2014 Mühendislik Ekonomisi Ders 1 Mersin Üniversitesi, 2014 1 Mühendislik Ekonomisi Alternatiflerin içerisinden ekonomik olarak en uygununu seçebilmemiz için alternatiflerin ekonomik sonuçlarını tahmin etme,

Detaylı

Net Bugünkü Değer. Bölüm 6 Yatırım Kriterleri - I. Net Bugünkü Değer (NBD) Projenin nakit akımlarının bugünkü değeri eksi başlangıç yatırımı.

Net Bugünkü Değer. Bölüm 6 Yatırım Kriterleri - I. Net Bugünkü Değer (NBD) Projenin nakit akımlarının bugünkü değeri eksi başlangıç yatırımı. Bölüm 6 Yatırım Kriterleri - I İşlenecek Konular Yöntemi Geri Ödeme Süresi Yöntemi Getiri Oranı Yöntemi İç verim oranı Getiri oranı yönteminin tuzakları Sermaye Kısıtlaması Gevşek Kısıtlama Katı Kısıtlama

Detaylı

FİNANSAL HESAPLAMALAR

FİNANSAL HESAPLAMALAR FİNANSAL HESAPLAMALAR Finansal değerlendirmelerin tutarlı ve karşılaştırmalı olabilmesinin yanı sıra kullanılan kaynakların maliyet, yapılan yatırımların alternatif getiri analizlerini yapabilmek amacıyla;

Detaylı

GES YATIRIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE FİZİBİLİTESİ

GES YATIRIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE FİZİBİLİTESİ GEKA YENİLENEBİLİR ENERJİ KONFERANSI GES YATIRIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE FİZİBİLİTESİ Yrd.Doç.Dr. Erol YENER 1 Yatırım ve Yatırım Projesi Yatırım : Uzun dönemde gerçekleşmesi beklenen faydalar için

Detaylı

MADEN İŞLETME EKONOMİSİ MADEN İŞLETME EKONOMİSİ

MADEN İŞLETME EKONOMİSİ MADEN İŞLETME EKONOMİSİ MADEN İŞLETME EKONOMİSİ DOKUZ EYLÜL ÜN VERS TES MÜHEND SL K FAKÜLTES YAYINLARI NO: 223 MADEN İŞLETME EKONOMİSİ Prof. Dr. Halil KÖSE Doç. Dr. Bayram KAHRAMAN (4. BASKI ) 223 Prof. Dr. Halil KÖSE Doç. Dr.

Detaylı

LKS2. Kredi Kartı Uygulamaları

LKS2. Kredi Kartı Uygulamaları LKS2 Kredi Kartı Uygulamaları LOGO Kasım 2006 İçindekiler LKS2 Kredi Kartı Uygulamalarında kullanılan parametreler... 3 Banka Hesabı Kayıt Türleri... 3 Geri Ödeme Planları... 4 Geri Ödeme Plan Bilgileri...

Detaylı

Büyük Resim: 2. Kısım - Değerleme

Büyük Resim: 2. Kısım - Değerleme Değerleme 1 Büyük Resim: 2. Kısım - Değerleme A. Değerleme: Serbest Nakit Akışları ve Risk 1 Nisan Ders: Serbest Nakit Akışları Değerlemesi 3 Nisan Vaka: Ameritrade B. Değerleme: AOSM (WACC) ve DBD (APV)

Detaylı

1. Bir işletme kendi adına inşaat yapması. 7. TMS 16 Maddi duran varlıklar standardına

1. Bir işletme kendi adına inşaat yapması. 7. TMS 16 Maddi duran varlıklar standardına 1. Bir işletme kendi adına inşaat yapması durumunda söz konusu gayrimenkulün tamamlanması için yaptığı tüm harcamalar inşaat tamamlandığında hangi hesabın alacağına yazılır? A) Binalar B) Yer altı ve yer

Detaylı

KYM363 MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ. MALİYET ve VARLIKLARIN HESAPLANMASI-2. YATIRIM ve ÜRETİM MALİYETİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

KYM363 MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ. MALİYET ve VARLIKLARIN HESAPLANMASI-2. YATIRIM ve ÜRETİM MALİYETİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER KYM363 MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ MALİYET ve VARLIKLARIN HESAPLANMASI-2 YATIRIM ve ÜRETİM MALİYETİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER Prof.Dr.Hasip Yeniova E Blok 1.kat no.113 www.yeniova.info yeniova@ankara.edu.tr yeniova@gmail.com

Detaylı

Mühendislik Ekonomisi

Mühendislik Ekonomisi Mühendislik Ekonomisi Dersin Koordinatörü Prof. Dr. Orhan TORKUL Dersi Verenler Yrd. Doç. Dr. Alper GÖKSU Yrd. Doç. Dr. Abdülkadir HIZIROĞLU Yrd. Doç. Dr. Tijen ÖVER ÖZÇELİK Dr. Halil İbrahim CEBECİ Dersin

Detaylı

FAİZ FAKTÖRLERİ VE TARIMSAL MEKANİZASYON YATIRIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE KULLANIMI

FAİZ FAKTÖRLERİ VE TARIMSAL MEKANİZASYON YATIRIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE KULLANIMI 60 FAİZ FAKTÖRLERİ VE TARIMSAL MEKANİZASYON YATIRIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE KULLANIMI Interest Factors And Their Usage In Evaluation Of The Agricultural Mechanization Investments ÖZET A. IŞIK 1 Bir

Detaylı

Dövizli Kullanım LOGO KASIM 2011

Dövizli Kullanım LOGO KASIM 2011 Dövizli Kullanım LOGO KASIM 2011 İçindekiler Dövizli Kullanım... 3 Kavramlar... 3 Döviz Türleri... 4 Satır bilgilerinin silinmesi... 4 Tüm tablonun silinmesi... 4 Sistemde yer alan ilk tanımlara ulaşım...

Detaylı

PROJE YÖNETİMİ: PERT VE CPM ANALİZİ: Prof. Dr. Şevkinaz Gümüşoğlu (I.Üretim Araştırmaları Sempozyumu, Bildiriler Kitabı-İTÜ Yayını, Ekim1997, İstanbul

PROJE YÖNETİMİ: PERT VE CPM ANALİZİ: Prof. Dr. Şevkinaz Gümüşoğlu (I.Üretim Araştırmaları Sempozyumu, Bildiriler Kitabı-İTÜ Yayını, Ekim1997, İstanbul PROJE YÖNETİMİ: PERT VE CPM ANALİZİ: Prof. Dr. Şevkinaz Gümüşoğlu (I.Üretim Araştırmaları Sempozyumu, Bildiriler Kitabı-İTÜ Yayını, Ekim1997, İstanbul Proje:Belirli bir işin tamamlanabilmesi için yapılması

Detaylı

Mühendislik Ekonomisi

Mühendislik Ekonomisi Mühendislik Ekonomisi PARANıN ZAMAN DEĞERİ 2 3.PARANIN ZAMAN DEĞERİ Üretim araçlarının satın alınması, imâl edilmesi, kiralanması gibi ekonomik seçeneklerin bulunduğu durumlarda, seçenekler arasından ekonomik

Detaylı

Ödev TeslimTarihi 12.Ocak 2010 KAR PLANLAMASI

Ödev TeslimTarihi 12.Ocak 2010 KAR PLANLAMASI İTÜ Tekstil Teknolojileri ve Tasarımı Fakültesi / Tekstil Mühendisliği Bölümü 2009-2010Öğretim Yılı / Güz Yarıyılı TEK485-MALİYET MUHASEBESİ DERSİ ÖDEV5 (YÖNETİM MUHASEBESİ) 30.Aralık.2009 Ödev TeslimTarihi

Detaylı

Etki Analizinin Aşamaları

Etki Analizinin Aşamaları Analitik Araçlar ve Veri Toplama Çalıştayı 15-16 Nisan 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Roman Ladus Oturum 6 Etkilerin Ölçülmesi Etki Analizinin Aşamaları Etkilerin Değerlendiril-mesi ve Opsiyonların Karşılaştırılması

Detaylı

Zaman tercihinden dolayı paranın zaman değeri her zaman söz konusudur. Parayı şimdi yada gelecekte almanın tercihi hangisi daha avantajlı ise ona

Zaman tercihinden dolayı paranın zaman değeri her zaman söz konusudur. Parayı şimdi yada gelecekte almanın tercihi hangisi daha avantajlı ise ona Zaman tercihinden dolayı paranın zaman değeri her zaman söz konusudur. Parayı şimdi yada gelecekte almanın tercihi hangisi daha avantajlı ise ona göre yapılır. Bugün paranızı harcamayıp gelecekte harcamak

Detaylı

Firma Değerlemesi (1) Ders 6 Finansal Yönetim 15.414

Firma Değerlemesi (1) Ders 6 Finansal Yönetim 15.414 Firma Değerlemesi (1) Ders 6 Finansal Yönetim 15.414 Bugün Firma Değerlemesi Temettü iskonto modeli (DDM) Nakit akışı, karlılık ve büyüme Okuma Brealey ve Myers, Bölüm 4 Firma Değerleme WSJ haberine göre

Detaylı

Risk ve Getiri. Dr. Veli Akel 1-1

Risk ve Getiri. Dr. Veli Akel 1-1 Bölüm m 1 Risk ve Getiri Dr. Veli Akel 1-1 Risk ve Getiri urisk ve Getirinin Tanımı uriski Ölçmek Đçin Olasılık Dağılımlarını Kullanmak uportföyün Riski ve Getirisi uçeşitlendirme ufinansal Varlıkları

Detaylı

PROJENİN TAHMİNİ FİNANSAL TABLOLARININ HAZIRLANMASI Kubilay Kavak Mart-2012 A) BAŞLANGIÇ YATIRIM HARCAMALARI Proje fikrinin geliştirilebilmesi için gerekli tüm yatırım özellikleri belirlenir. Tüm yatırım

Detaylı

Düzensiz ödeme serisi

Düzensiz ödeme serisi Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri-2 Düzensiz ödeme serisi : Aşağıda belirtilen 4 yıllık harcamaları karşılamak için ne kadar para bankaya yatırılmalıdır

Detaylı

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Başlangıç Yatırımı Üretim ve hizmet süreçlerinin araştırılması yapılacak yatırım konusunda gerekli bilgileri sağlar. Bu bilgiler ile yatırım kalemlerinin özellikleri

Detaylı

4) Bir mekânın alt ve üstünü oluşturan yatay taşıyıcı yapı elemanına ne ad verilir? A) Döşeme B) Kolon C) Kiriş D) İnce Yapı E) Temel

4) Bir mekânın alt ve üstünü oluşturan yatay taşıyıcı yapı elemanına ne ad verilir? A) Döşeme B) Kolon C) Kiriş D) İnce Yapı E) Temel Gayrimenkul Değerleme Esasları 19/12/2015 Sınavı 1) Katılım payları sadece nitelikli yatırımcılara satılmak üzere kurulan fon Aşağıdakilerden hangisidir? A)değişken Fon B)fon sepeti C)serbest yatırım fonu

Detaylı

YAZILIM PROJE YÖNETİMİ. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

YAZILIM PROJE YÖNETİMİ. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN YAZILIM PROJE YÖNETİMİ Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN İçerik Proje Türleri Projenin Başlatılması Projenin Seçilmesi Fayda Ölçüm Metotları Paydaşların Belirlenmesi Proje Türleri Projeler ürün ve süreçte yaptıkları

Detaylı

Ders 1: Faiz Hesapları

Ders 1: Faiz Hesapları Ödeme Ödeme Ders 1: Faiz Hesapları Ankara Üniversitesi Giriş Ödeme Ödeme Günlük yaşamımızda bizi faiz kavramıyla karşılaştıran birçok durum vardır. Örneğin, bankaya yatırılan para faiz getirecektir, bankada

Detaylı

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Üretim Yatırımı Girişim kapsamında hedeflenen ürün veya hizmetlerin üretilmesi için gerekli işletme faaliyetleri planlanmalıdır. Girişimcinin uzmanlığına da bağlı

Detaylı

İZMİR FIRÇA SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU

İZMİR FIRÇA SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU İZMİR FIRÇA SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU 01 Temmuz 2015 İzmir Fırça Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin Değerlendirme

Detaylı

Proje Değerlendirme (3) Ders 5 Finansal Yönetim, 15.414

Proje Değerlendirme (3) Ders 5 Finansal Yönetim, 15.414 Proje Değerlendirme (3) Ders 5 Finansal Yönetim, 15.414 Bugün Projeleri Değerlendirme Gerçek opsiyonlar Alternatif yatırım kriterleri Okuma Brealey ve Myers, Bölümler 5,10,11 DCF analizi (İskontolu Nakit

Detaylı

BİRİNCİ SEVİYE AKTÜERLİK SINAVLARI FİNANSAL MATEMATİK SINAV SORULARI

BİRİNCİ SEVİYE AKTÜERLİK SINAVLARI FİNANSAL MATEMATİK SINAV SORULARI BİRİNCİ SEVİYE AKTÜERLİK SINAVLARI FİNANSAL MATEMATİK SINAV SORULARI SORU 1: Ata nın 10 000 TL lik varlığı yıllık % 5 efektif faiz oranı ile değerlendirilmektedir. Bu fon ile 7. yılın sonunda başlayan

Detaylı

FİNANS. işinizi kurmak için gereken parasal kaynakları bulmak, ve bunları işinizin gerektirdiği şekilde kullanmaktır.

FİNANS. işinizi kurmak için gereken parasal kaynakları bulmak, ve bunları işinizin gerektirdiği şekilde kullanmaktır. FİNANS 1 Finans nedir? En basit haliyle finans; işinizi kurmak için gereken parasal kaynakları bulmak, ve bunları işinizin gerektirdiği şekilde kullanmaktır. temel kural, kendi cebinizle işletmenin kasasını

Detaylı

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA Genel Olarak Oran Analizi p Oran analizi tekniğinin amacı, finansal tablo kalemlerinin aralarındaki anlamlı ve yararlı ilişkilerden yola çıkarak bir işletmenin cari finansal

Detaylı

FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN ANALİST RAPORU 7 Kasım 2014

FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN ANALİST RAPORU 7 Kasım 2014 AvivaSA Emeklilik ve Hayat A.Ş. Fiyat Tespit Raporu Hakkında Değerlendirme ve Analiz Raporu 1 Amaç A1 Capital Menkul Değerler A.Ş. tarafından hazırlanmış olan bu rapor, AvivaSA Emeklilik ve Hayat A.Ş.

Detaylı

Hisse Senetleri ve Hisse Senedi Piyasası

Hisse Senetleri ve Hisse Senedi Piyasası Bölüm 5 Hisse Senetleri Nasıl Değerlenir? İşlenecek Konular Hisse Senetleri ve Hisse Senedi Piyasaları Piyasa, Defter ve Tasfiye Değerleri Hisse Senetlerinin Değerlemesi (Kar payı İskonto Modeli) Kar payı

Detaylı

GES Başvurularının Değerlendirilmesi, Çağrı Mektubu, Bağlantı Anlaşması ve Tesisin Üretime Geçmesi. DİYARBAKIR 12-16 Ekim 2015

GES Başvurularının Değerlendirilmesi, Çağrı Mektubu, Bağlantı Anlaşması ve Tesisin Üretime Geçmesi. DİYARBAKIR 12-16 Ekim 2015 GES Başvurularının Değerlendirilmesi, Çağrı Mektubu, Bağlantı Anlaşması ve Tesisin Üretime Geçmesi DİYARBAKIR 12-16 Ekim 2015 SUNUM İÇERİĞİ Başvuruların Derlenmesi Başvuruların Değerlendirilmesi Bağlantı

Detaylı

2. Aşağıdakilerden hangisi bir gayrimenkulü belli bir süre için ve belli bir fiyattan alma, satma veya kiralama teklifinin açık tutulduğu anlaşma

2. Aşağıdakilerden hangisi bir gayrimenkulü belli bir süre için ve belli bir fiyattan alma, satma veya kiralama teklifinin açık tutulduğu anlaşma 1. Aşağıdakilerden hangisi değerleme uzmanının işini yaparken UDES Davranış Kuralları'nın ahlaki ve mesleki gereklerine uygun hareket ettiği gerçeğini tasdik eden taahhüt niteliğinde bir beyandır? A) Değerleme

Detaylı

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI Doç. Dr. Selim SOLMAZ Gediz Üniversitesi Makine Müh. Bölümü selim.solmaz@gediz.edu.tr SUNUM PLANI Motivasyon Proje Geçmişi

Detaylı

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar Konya Sanayi Odası Ocak 2013 Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar FORM TEMİZ ENERJİ FORM ŞİRKETLER GRUBU 6 farklı şirketten oluşmaktadır; İklimlendirme Cihazları Satışı

Detaylı

TABLO NO 1.2 - KURULUŞ DÖNEMİ MAKİNE - TEÇHİZAT VE OFİS DONANIM İHTİYACI

TABLO NO 1.2 - KURULUŞ DÖNEMİ MAKİNE - TEÇHİZAT VE OFİS DONANIM İHTİYACI TABLO NO 1.1 MAKİNE EKİPMAN İHTİYACI İş grubu Makine Üretici / Marka Adet Birim Fiyat Toplam maliyet Alım şekli (satın alım / leasing) Ödeme planı 1 nci Yıl 2 nci Yıl 3 ncü Yıl Makine 1 Üretici Firma 1

Detaylı

ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ

ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ ENERJĐ ELDESĐNDE ORTALAMA RÜZGAR HIZI ÖLÇÜM ARALIĞI ve HELLMANN KATSAYISININ ÖNEMĐ: SÖKE ÖRNEĞĐ Mete ÇUBUKÇU1 mecubuk@hotmail.com Doç. Dr. Aydoğan ÖZDAMAR2 aozdamar@bornova.ege.edu.tr ÖZET 1 Ege Üniversitesi

Detaylı

İçindekiler I. BÖLÜM GAYRİMENKUL DEĞERLEMESİ. 1. KAVRAM ve TERİMLER... 1

İçindekiler I. BÖLÜM GAYRİMENKUL DEĞERLEMESİ. 1. KAVRAM ve TERİMLER... 1 İçindekiler I. BÖLÜM GAYRİMENKUL DEĞERLEMESİ 1. KAVRAM ve TERİMLER... 1 2. GAYRİMENKULDE DEĞERLEME KAVRAMI... 11 2.1. DEĞERLEMEYE İLİŞKİN EKONOMİK KAVRAMLAR... 11 2.2. DEĞER KAVRAMI ve ÇEŞİTLERİ... 12

Detaylı

YATIRIMLARINIZI DİLEDİĞİNİZ VADE SEÇENEKLERİYLE DEĞERLENDİREN GETİRİ VAKIFBANK'TA TALEP TOPLAMA 14-15-16 OCAK 2013

YATIRIMLARINIZI DİLEDİĞİNİZ VADE SEÇENEKLERİYLE DEĞERLENDİREN GETİRİ VAKIFBANK'TA TALEP TOPLAMA 14-15-16 OCAK 2013 YATIRIMLARINIZI DİLEDİĞİNİZ VADE SEÇENEKLERİYLE DEĞERLENDİREN GETİRİ VAKIFBANK'TA TALEP TOPLAMA 14-15-16 OCAK 2013 Yasal Uyarı Bu doküman Yatırımcıya bilgi vermek amacıyla hazırlanmış olup, kaynak olarak

Detaylı

YZM403 YAZILIM PROJESİ YÖNETİMİ BÖLÜM 2 PROJE DEĞERLENDİRME & PROGRAM YÖNETİMİ

YZM403 YAZILIM PROJESİ YÖNETİMİ BÖLÜM 2 PROJE DEĞERLENDİRME & PROGRAM YÖNETİMİ YZM403 YAZILIM PROJESİ YÖNETİMİ BÖLÜM 2 PROJE DEĞERLENDİRME & PROGRAM YÖNETİMİ Yrd. Doç. Dr. Volkan TUNALI Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi / Maltepe Üniversitesi İçerik 2 İş Planı Hazırlama (Business

Detaylı

Usta Emeklilik Planı nda asgari katkı payı tutarı, başlangıç tutarının olup olmamasına bağlı değişiklik gösterir.

Usta Emeklilik Planı nda asgari katkı payı tutarı, başlangıç tutarının olup olmamasına bağlı değişiklik gösterir. USTA EMEKLİLİK PLANI PLAN ÖZELLİKLERİ Asgari katkı payı: Usta Emeklilik Planı nda asgari katkı payı tutarı, başlangıç tutarının olup olmamasına bağlı değişiklik gösterir. Seçenek Aylık asgari katkı payı

Detaylı

1997 den 2011 e Rüzgâr Santrallerinde 15 Yılın Deneyimleri

1997 den 2011 e Rüzgâr Santrallerinde 15 Yılın Deneyimleri MMO İZMİR RÜZGAR SEMPOZYUMU 2011 1997 den 2011 e Rüzgâr Santrallerinde 15 Yılın Deneyimleri Erol Demirer 1996 yılında durum Türkiye de Rüzgar enerjisi üretimi amaçlı yapılmış ölçüm yok Araştırmacılar mevcut

Detaylı

1. Envanter işlemlerinden sonra düzenlenen mizana ne ad verilir? 6. TMS 11 İnşaat Sözleşmeleri standardına

1. Envanter işlemlerinden sonra düzenlenen mizana ne ad verilir? 6. TMS 11 İnşaat Sözleşmeleri standardına İnşaat ve Gayrimenkul Muhasebesi 1. Envanter işlemlerinden sonra düzenlenen mizana ne ad verilir? A) Aylık mizan B) Genel geçici mizan C) Kesin mizan D) Üç aylık mizan E) Ara mizan 2. Bir işletme kendi

Detaylı

KENDİ ENERJİNĐ ÜRET! HİDRODİNAMİK BURGU & YENİLENEBİLİR ENERJİ

KENDİ ENERJİNĐ ÜRET! HİDRODİNAMİK BURGU & YENİLENEBİLİR ENERJİ KENDİ ENERJİNĐ ÜRET! HİDRODİNAMİK BURGU & YENİLENEBİLİR ENERJİ ARŞİMET & HİDRODİNAMİK BURGU ARŞİMET BURGU Antik çağlardan bu yana, "Arşimet Burgusu" suyu aşağı seviyelerden yukarıya taşımak sureti ile

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit)

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında

Detaylı

İŞL-514 Finansal Yönetim. Hisse Senetleri ve Hisse Senedi Piyasası. Hisse Senetleri ve Hisse Senedi Piyasası. Bahar 2012-2013 1

İŞL-514 Finansal Yönetim. Hisse Senetleri ve Hisse Senedi Piyasası. Hisse Senetleri ve Hisse Senedi Piyasası. Bahar 2012-2013 1 Bölüm 5 Hisse Senetleri Nasıl Değerlenir? İşlenecek Konular Hisse Senetleri ve Hisse Senedi Piyasaları Piyasa, Defter ve Tasfiye Değerleri Hisse Senetlerinin Değerlemesi (Kar payı İskonto Modeli) Kar payı

Detaylı

TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİ

TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİ TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİ Tebliğ; 14 Aralık 2011 tarih ve 28142 sayılı R.G. EK 1. TESİS İÇİ MEVCUT EN İYİ TEKNİK (MET) UYGULAMALARI EK 2. TEKSTİL ENDÜSTRİSİ ATIKSULARI

Detaylı

Türkiye Muhasebe Standardı (TMS) 23 - Borçlanma maliyetleri

Türkiye Muhasebe Standardı (TMS) 23 - Borçlanma maliyetleri Türkiye Muhasebe Standardı (TMS) 23 - Borçlanma maliyetleri Alp Güres, Denetim Müdürü Türkiye Muhasebe Standardı (TMS) 23 - Borçlanma maliyetleri TMS 23 ana olarak; i) Borçlanma maliyetlerinin muhasebeleştirilmesi

Detaylı

T.C NİĞDE ÜNİVERSİTESİ. 2014 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu

T.C NİĞDE ÜNİVERSİTESİ. 2014 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu T.C NİĞDE ÜNİVERSİTESİ 2014 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı TEMMUZ 2014 I. OCAK - HAZİRAN 2014 DÖNEMİ BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI A. Bütçe Giderleri Üniversitemize,

Detaylı

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

3. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ. Nakit Yönetimi Para-Zaman İlişkisi Basit-Bileşik Faiz Ekonomik Eşdeğerlilik. Yrd. Doç. Dr.

3. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ. Nakit Yönetimi Para-Zaman İlişkisi Basit-Bileşik Faiz Ekonomik Eşdeğerlilik. Yrd. Doç. Dr. 3. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ Yrd. Doç. Dr. Tahir AKGÜL Nakit Yönetimi Para-Zaman İlişkisi Basit-Bileşik Faiz Ekonomik Eşdeğerlilik NAKİT YÖNETİMİ Nakit Yönetimi ile işletmeler; bir yandan işletmenin

Detaylı

TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ

TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ Enerji İşleri Genel Müdürlüğü 18 Haziran 2009, Ankara YEK Potensiyeli Yenilenebilir Enerji Üretimi Yenilenebilir Kurulu Güç Kapasitesi YEK Hedefleri YEK Mevzuatı YEK Teşvik

Detaylı

Sera ve Tavuk Çiftliklerinde Isı Pompası ile ısıtma

Sera ve Tavuk Çiftliklerinde Isı Pompası ile ısıtma Sera ve Tavuk Çiftliklerinde Isı Pompası ile ısıtma Sera ve Tavuk çiftlikleri genellikle şehir merkezlerinden uzak olduğu için doğalgaz şebekesine bağlı değildir. Bu durumda; en kolay erişilebilen ısı

Detaylı

GİRİŞİMİM GELECEĞİM PROJESİ GİRİŞİMCİLİK EĞİTİMİ. Konu: Girişim Finansmanı Ders: Yatırım Döneminde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

GİRİŞİMİM GELECEĞİM PROJESİ GİRİŞİMCİLİK EĞİTİMİ. Konu: Girişim Finansmanı Ders: Yatırım Döneminde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar GİRİŞİMİM GELECEĞİM PROJESİ GİRİŞİMCİLİK EĞİTİMİ Konu: Girişim Finansmanı Ders: Yatırım Döneminde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar YATIRIM PROJELERİ YÜKSEK MALİYETLİDİR Yatırım bütçesi, şirketler için

Detaylı

Kuyruk Sistemlerinin Simülasyonu

Kuyruk Sistemlerinin Simülasyonu Kuyruk Sistemlerinin Simülasyonu Kuyruk sistemlerinin simülasyonu sonraki adımda ne olacağını belirlemek üzere bir olay listesinin tutulmasını ve bakımını gerektirir. Simülasyonda olaylar genellikle gerçek

Detaylı

AKFEN HOLDİNG A.Ş. HALKA ARZI DEĞERLEME RAPORU

AKFEN HOLDİNG A.Ş. HALKA ARZI DEĞERLEME RAPORU AKFEN HOLDİNG A.Ş. HALKA ARZI DEĞERLEME RAPORU Değerleme Yöntemleri Akfen Holding A.Ş ( Akfen Holding ve Holding ) ile ilgili değerleme çalışmasında aşağıdaki yöntemler kullanılmıştır: Parçaların Toplamı

Detaylı

FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ

FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2011/2.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 3 Temmuz 2011-Pazar 13:30-15:00 SORULAR SORU 1: Tek Düzen Muhasebe Sistemine göre düzenlenen (Çok Kademeli Rapor Tipi-Özet-Ayrıntılı)

Detaylı

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları Hidroelektrik Enerji Enerji Kaynakları Türkiye de kişi başına yıllık elektrik tüketimi 3.060 kwh düzeylerinde olup, bu miktar kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkeler ortalamasının çok altındadır. Ülkemizin

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ YATIRIMI PROJE FİZİBİLİTESİ

RÜZGAR ENERJİSİ YATIRIMI PROJE FİZİBİLİTESİ 2011 RÜZGAR ENERJİSİ YATIRIMI PROJE FİZİBİLİTESİ mdn Finansal Danışmanlık RÜZGAR ENERJİSİ YATIRIMI- PROJE FİZİBİLİTESİ Yenilenebilir enerji kaynaklarından, rüzgar enerjisi dışa bağımlılıktan uzak, temiz

Detaylı

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

T.VAKIFLAR BANKASI T.A.O Banka Bonosu Ġhracı Talep Toplama 21-22-23 Kasım 2012

T.VAKIFLAR BANKASI T.A.O Banka Bonosu Ġhracı Talep Toplama 21-22-23 Kasım 2012 T.VAKIFLAR BANKASI T.A.O Banka Bonosu Ġhracı Talep Toplama 21-22-23 Kasım 2012 Yasal Uyarı Bu doküman Yatırımcıya bilgi vermek amacıyla hazırlanmış olup, kaynak olarak Vakıfbank tarafından kamuya açıklanan

Detaylı

Bölüm 3. Gelecekteki Değer

Bölüm 3. Gelecekteki Değer Bölüm 3 Paranın Zaman Değeri İşlenecek Konular Gelecekteki Değer ve Bileşik Faiz Bugünkü Değer Çoklu Nakit Akımları Sonsuz ödemeler ve Anüiteler Fiili Yıllık Faiz Oranları Gelecekteki Değer Gelecekteki

Detaylı

Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri]

Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri] İş Planı ÖNEMLİ NOT Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri] Firma Bilgileri Firma İsmi İlgili Kişi / Pozisyonu İş Adresi Telefon / Faks Numaraları E-Posta / Web

Detaylı

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M DEÜ HASTANESİ KLİMA SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA SİSTEMLERİNİN N ISIL VE HİDROLİK DENGELENMESİ Burak Kurşun un / Doç.Dr.Serhan KüçüK üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M BölümüB GİRİŞ Değişen

Detaylı

FABRİKA ORGANİZASYONU. Yrd. Doç. Dr. Serpil SAVCI

FABRİKA ORGANİZASYONU. Yrd. Doç. Dr. Serpil SAVCI FABRİKA ORGANİZASYONU Yrd. Doç. Dr. Serpil SAVCI Rantabilite Raporu (Karlılık Raporu) Rantabilitenin tanımı: kar/yatırım şeklindedir. Masraflara karşılık elde edilen karın, belirli bir miktarı yoktur.

Detaylı

2. YATIRIMCI GRUBU Güvenceye önem veren yatırımcılar, gayrimenkul finanse etmek isteyenler

2. YATIRIMCI GRUBU Güvenceye önem veren yatırımcılar, gayrimenkul finanse etmek isteyenler YATIRIM ARACI Ürün Broşürü Wüstenrot Ideal Bausparen Yatırım Aracı Yapı tasarrufu Vade bitimi Kredi tahsisi sırasında Yatırım Bölgesi Almanya Koşullar Tarifeye bağlı Yatırım Sınıfı Yapı tasarrufu Sermayenin

Detaylı