YILLARI ARASINDA KAMU TASARRUFLARININ GELİŞİMİ VE MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "1975 2009 YILLARI ARASINDA KAMU TASARRUFLARININ GELİŞİMİ VE MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ"

Transkript

1 YILLARI ARASINDA KAMU TASARRUFLARININ GELİŞİMİ VE MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ YILLIK PROGRAMLAR VE KONJONKTÜR DEĞERLENDİRME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Daire Başkanı M. Kağan Saygılı Planlama Uzmanları: Fatih Kaya, Ahmet Yılmaz, Cengiz Yanaşoğlu Planlama Uzman Yardımcıları: Selihan Yılar, Turhan Poyraz, Yavuzhan Yalama BÜTÇE VE MAHALLİ İDARELER DAİRESİ

2 Yılları Arasında Merkezi Yönetim Bütçesinin Kamu Tasarrufları Üzerindeki Etkisi Ülkemizde kamu kesimi; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, mahalli idareler, sosyal güvenlik kuruluşları ile genel sağlık sigortası, fonlar, döner sermayeler, İşsizlik Sigortası Fonu ve KİT lerin toplamından oluşmaktadır. Kamu kesiminin en önemli politika aracı olan merkezi yönetim bütçesi ise kamu harcanabilir geliri ile cari giderler arasındaki fark olarak tanımlanan kamu tasarrufu üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki belirli gelir kalemlerinde yaşanan artış ve azalışlar kamu harcanabilir gelirini, belirli harcama kalemlerindeki değişikliklerde gerek kamu harcanabilir gelirini gerekse cari giderleri değiştirmek suretiyle kamu tasarruflarını etkilemektedir. Bu çalışmada kamu tasarruflarına etki eden merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki önemli gelir ve harcama kalemlerinin , ve dönemlerindeki seyri incelenmektedir Dönemi Ülkemizde yılları arası dış konjonktür kaynaklı kriz ve daralma ile iç konjonktür kaynaklı siyasal istikrarsızlıklarla geçmiştir. Özellikle 1970 li yılların sonunda yapılan bir dizi ekonomik düzenleme ve tedbir inisiyatiflerinden istenilen sonuçlar elde edilememiştir. Ülkemiz açısından 1980 li yıllar genel ekonomi politikasının tasarımında köklü bir değişikliği beraberinde getirmiştir. Ekonominin ciddi bir darboğaz içerisinde bulunduğu yıllarında alınan önlemlerin sonuçsuz kalması neticesinde 24 Ocak kararları olarak bilinen kapsamlı bir reform paketi uygulamaya konulmuştur. Söz konusu paket yalnızca bunalımdan çıkışla ilgili düzenlemeleri değil, yeni bir ekonomik gelişme anlayışını da içermektedir. Yeni ekonomi politikasının temel özelliği ekonomik karar mekanizmasında, tümüyle serbest piyasa koşullarında oluşacak fiyatların egemen kılınmasıdır. Ekonomi politikasındaki dönüşümün belirleyici özelliği olarak piyasa egemenliği esas alındığından yeni ekonomi politikasının kamu maliyesine dönük temel özelliği kamu kesiminin genel ekonomi içerisindeki ağırlığının sınırlandırılması olmuştur. Ancak ilgili dönemde uygulamada gerek özelleştirme politikaları gerekse kamunun harcama ve gelir ağırlığının azaltılması açısından söz konusu hedefin uygulanmasında başarı kazanılabildiği söylemek zordur. Üstelik bu dönemde hızla yaygınlaşan bütçe dışı harcama kanalları, kamu harcamalarının kontrolsüz bir şekilde gerçekleştirilmesine yol açmıştır.

3 Yukarıda ifade edilen gelişmelerin sonucunda yılları arasında kamu tasarrufları, kamu kesimi cari gelirleri ve giderleri arasındaki dengeye bağlı olarak dalgalı bir seyir göstermiştir. Kamu Tasarrufları 7,0 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1, Söz konusu dönemde, konsolide bütçe harcamalarında bir gerileme yaşanmamış ancak toplam bütçe harcamalarının kompozisyonunda önemli bir değişiklik görülmüştür. Birkaç istisnai yıl hariç tutulmak kaydıyla yatırım harcamaları azalan, faiz giderleri ise artan bir trend içerisinde olmuştur yılları arasında GSYH ya oran olarak ortalama yüzde 5,2 seviyesinde gerçekleşen personel giderleri, 1980 li yılların ilk yarısında önemli ölçüde azalarak 1985 yılında GSYH ya oran olarak yüzde 2,7 seviyesine kadar gerilemiştir. Söz konusu düşüşte, 1980 sonrasında sendikal faaliyetlerin yasaklanmasının ve işçi ve memur ücretlerinin baskılanmasının etkili olduğu düşünülmektedir li yılların ikinci yarısında ise personel giderlerinin artış trendi içerine girdiği görülmekte olup, 1990 yılına gelindiğinde personel giderleri toplamının GSYH içerisindeki payı yüzde 5,4 düzeyine kadar yükselmiştir. 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1, Personel Giderleri Sosyal Güvenlik Harcamaları

4 1975 yılında GSYH ya oran olarak yüzde 0,3 olan sosyal güvenlik harcamaları, 1989 yılında yüzde 1,4 e yükselmiştir. Söz konusu dönemde faiz giderleri de GSYH ya oran olarak yüzde 0,4 ten yüzde 2,7 ye kadar yükselmiştir. Faiz Giderleri 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0, yılları arasında konsolide bütçe gelirlerinde 1,9 puanlık bir düşüş görülmüştür. Söz konusu dönemde vergi gelirleri 2,1 puan, vergi dışı normal gelirler 0,3 puan azalmış, özel gelirler ve fonlar ise 0,6 puan artmıştır. Siyasi açıdan istikrarsız bir dönem olan yılları arasında reform mahiyetinde sayılabilecek vergi düzenlemeleri yapılamamıştır ve 1982 de istikrar amacı öne çıktığı için vergi politikasının önceliği ve toplam vergi etkisi vergi yükünü artırmak yönünde olmuştur. Ancak sonraki yıllarda, özellikle 1984 yılında vergi teşvikleri sisteme sokulmuştur yılında vergi mevzuatında önemli değişiklikler yapılmıştır. Banka ve sigorta muameleleri vergisinin oranı yüzde 15 ten yüzde 3 e düşürülmüştür. Gelir vergisinde telif kazançları istisnası, mesken kiralarındaki istisna ve küçük çiftçi muaflığının hududu üç kat artırılmıştır. Mevduat faizlerindeki vergi tevkifat oranı yüzde 20 den yüzde 10 a indirilmiştir. Bu dönemde vergi mevzuatı alanındaki önemli gelişmelerden biri de, tarihli resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunudur (KDV). KDV nin vergi sistemimize girmesiyle birlikte, 1985 yılında ve takip eden yıllarda vasıtalı vergilerin GSYH içindeki payında ciddi bir artış görülmüştür yılında tütün mamulleri ve alkollü içkilerden de ek vergi alınmaya başlanmasıyla vasıtalı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı daha hızlı artmıştır yılında, gelir vergisi tarife ve dilimleri yeniden düzenlenmiş, kurumlar vergisi oranı yüzde 40 tan yüzde 46 ya çıkarılmıştır. Emlak Vergisi Kanunu yeniden düzenlenerek bina ve mesken vergisi oranları artırılmış, emlak vergilerini toplama yetkisi belediyelere

5 devredilmiştir yılında 3418 sayılı Kanunla, eğitim, gençlik, spor ve sağlık hizmetleri vergisi ve ek taşıt alım vergisi adıyla yeni vergiler ihdas edilmiştir. Akaryakıt tüketim vergisi oranı yüzde 9 dan yüzde 21 e çıkarılmıştır. Otomobil ve arazi taşıtlarının alım vergisi yüzde 50 oranında artırılırken, minibüsler için ek taşıt alım vergisi oranı yüzde 12 den yüzde 6 ya indirilmiştir yılının ortasından itibaren menkul kıymetler yatırım fonlarına yapılan irat niteliğindeki ödemeler gelir vergisi tevkifatı kapsamına alınmıştır. Ayrıca, vadesinde ödenmeyen amme alacağına uygulanmakta olan yıllık gecikme zammı yüzde 90 dan yüzde 96 ya çıkarılmıştır. Kamu Tasarruflarının ve Vergi Gelirlerinin GSYH içindeki Payı (yüzde) 13,0 11,0 VERGİLER 9,0 7,0 5,0 3,0 1,0-1,0 Özetle yılları arası dönem, özellikle 1980 yılından itibaren ekonomik anlamda önemli yapısal dönüşümlerin ortaya çıktığı ve söz konusu dönüşümlerin kaçınılmaz olarak kamu maliyesi üzerinde önemli etkiler ortaya çıkardığı bir dönem olarak karakterize edilebilir. Bu dönem içerisinde kamu tasarrufları pozitif değere sahip olmakla birlikte, özellikle dönem sonuna doğru artan cari giderlerin ve faiz yükünün eş zamanlı gelir artışlarıyla dengelenememesi sonucunda azalış trendi içerisine girmiştir Dönemi 1990 lı yıllar boyunca çeşitli iradi tasarruf tedbirlerinin alınması dolayısıyla istisna kabul edilebilecek yıllar olmakla birlikte, konsolide bütçe, fonlar ve döner sermayeler, sosyal güvenlik kuruluşları ve KİT lerin açıkları toplamından oluşan kamu kesimi açığının artan bir trend içerisinde olduğu görülmektedir. Bu kapsamda, 1990 yılı itibarıyla GSYH ya oran olarak yüzde 5,5 olan kamu kesimi açığı, 1999 yılı sonuna gelindiğinde yüzde 11,7 düzeyine kadar yükselmiştir yılında GSYH ya oran olarak yüzde -0,4 olan kamu tasarrufları, 1999 yılında yüzde -6,6 ya kadar gerilemiştir VASITASIZ VERGİLER VASITALI VERGİLER KAMU TASARRUFU

6 Kamu Tasarrufları -1, ,0-3,0-4,0-5,0-6,0-7,0 İlgili dönemde kamu kesimi açığı büyük oranda konsolide bütçe açığından kaynaklanmaktadır yılında GSYH ya oran olarak yüzde 2,2 olan konsolide bütçe açığı, 1999 yılında yüzde 8,7 ye kadar yükselmiştir. Konsolide bütçenin kamu tasarruflarını etkileyen temel kalemlerinin seyri aşağıda incelenmiştir. Konsolide Bütçe Dengesi -1,0-2,0-3,0-4,0-5,0-6,0-7,0-8,0-9, Cari transferlerin yılları arasında genel olarak bir artış trendinde olduğu görülmektedir yılında GSYH ya oran olarak yüzde 1,2 olan cari transferler 1999 yılında yüzde 5,3 e kadar yükselmiştir. Cari transferlerdeki değişim genel olarak tarımsal destekleme ödemelerindeki ve sosyal güvenlik harcamalarındaki değişimle açıklanabilir.

7 Cari Transferler 6,0 5,0 %, GSYH 4,0 3,0 2,0 1, Sosyal güvenlik sistemine yönelik olarak gerçekleştirilen iradi müdahalelerin sonucunda, sosyal güvenlik sisteminin finansmanı amacıyla özel ve kamu kesiminden elde edilen prim tahsilatları ile sosyal güvenlik harcamaları arasındaki denge bozulmuştur. Sosyal güvenlik kuruluşlarının yükümlülüklerin artması ve prim tahsilatında güçlüklerle karşılaşılması sonucu; 1990 yılında GSYH ya oran olarak yüzde 1,1 olan sosyal güvenlik harcamaları 1999 yılında yüzde 3,7 ye kadar yükselmiştir. Sosyal Güvenlik Harcamaları 4,0 3,5 3,0 %, GYSH 2,5 2,0 1,5 1,0 0, Tarımsal desteklemeler on yıllık süreçte değişken bir seyir izlemiştir yılında GSYH ya oran olarak yüzde 0,1 olan tarımsal destekleme ödemeleri, 1996 yılında yüzde 0,3 e, 1997 yılında sübvansiyonların etkisiyle yüzde 0,6 ya yükselmiş; 1999 yılında yüzde 0,2 ye düşmüştür.

8 Tarımsal Destekleme Ödemeleri 0,7 0,6 0,5 %, GSYH 0,4 0,3 0,2 0, Faiz giderleri döneminde kamu tasarruflarının en önemli belirleyicilerinden biri olmuştur. İstisnai iki yıl dışında, on yıllık dönemde faiz giderleri artış trendi göstermiştir yılında; döviz kurunun öngörülenin üzerinde gerçekleşmesi ve kısa vadeli borçlanmanın sürdürülmesi nedeniyle faiz giderlerinde 1992 yılına kıyasla 1,6 puanlık bir artış görülmüştür. Söz konusu artışın bir diğer nedeni de ödenek yetersizliği nedeniyle 1993 yılı bütçesine gider yazılan faiz ödemeleridir. İzleyen yıllarda vade yapısı ve döviz kurlarındaki değişime paralel olarak değişen faiz giderleri; Asya ve Rusya krizleri ile 1999 yılında yaşanan Marmara depreminin olumsuz etkileri sonucu on yılın sonunda GSYH ya oran olarak yüzde 10,2 ye kadar yükselmiştir. Faiz Giderleri 12,0 1 8,0 6,0 4,0 2, yılı itibarıyla toplam bütçe harcamalarının yüzde 20,8 ini oluşturan faiz ödemeleri, 1999 yılı sonu itibarıyla yüzde 38,2 ye yükselmiştir yılında yüzde 53 olarak gerçekleşen Hazine iskontolu ihaleleri yıllık bileşik faiz oranı 1994 yılından itibaren her yıl yüzde 100 ün üzerinde gerçekleşmiştir. Ekonomideki istikrarsız yapı ve siyasi belirsizlikler

9 sonucunda oluşan yüksek borçlanma faizi ve bazı harcamaların ödeneklerle ilişkilendirilmeksizin borçlanarak yapılması 1995 yılından itibaren bütçe açıklarının artmasına ve kamu borç stokunda büyük bir artış meydana gelmesine sebep olmuştur yılında 799 trilyon olan iç borç stoku 1995 yılında nominal olarak yüzde 170, 1996 yılında ise yüzde 230 artarken ortalama borçlanma vadesi ise azalmıştır. Borçlanma faizlerinin yıllık bileşikte yüzde 135 lere ulaştığı bu dönemde konsolide bütçe faiz ödemeleri de hızlı bir artışla GSYH ya oran olarak yüzde 7,5 seviyesine yükselmiştir. Söz konusu gelişmelere paralel olarak kamu kesimi brüt borç stokunun GSYH ya oranı, 1990 yılındaki yüzde 20,5 düzeyinden 1999 yılı sonunda yüzde 44 düzeyine yükselmiştir yılları arasında cari giderlerin seyri incelendiğinde GSYH ya oran olarak 2,4 puanlık bir artış görülmektedir. Söz konusu artışta hem mal ve hizmet alım giderlerinde hem de personel giderlerinde görülen artış etkili olmuştur Cari giderler yılında GSYH ya oran olarak yüzde 5 olan personel giderleri 1999 yılında yüzde 6,6 ya kadar yükselmiştir yılları arasında yüksek maaş ve ücret artışları yapılması sonucunda personel giderleri 1,4 puan yükselmiş, 5 Nisan 1994 tarihinde yürürlüğe giren 3 yıllık İstikrar Programına binaen memur maaş artışlarının sınırlı tutulması ve işçi ücret farklarının ertelenmesiyle 1994 yılında bir önceki yıla kıyasla 1,1 puan düşük gerçekleşmiştir.

10 Personel Giderleri yıllık program istenilen sonucu vermiş olsa da, düzelme sürekli hale getirilememiş, 1997 yılında izlenen genişlemeci maliye politikalarına paralel olarak, kamu görevlilerine uygulanan aşamalı ücret politikası ve ücret iyileştirmeleri sonucunda personel giderleri de artış göstermiştir yılında özellikle işçi ücretlerindeki yüksek artış, personel giderlerinin söz konusu on yıllık dönemde en yüksek değeri olan yüzde 6,6 olarak gerçekleşmesine neden olmuştur yılında GSYH ya oran olarak yüzde 1,3 olan mal ve hizmet alım giderleri 1999 yılında yüzde 2,2 olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu artışın yüzde 78 lik kısmı savunmagüvenlik giderlerindeki artıştan kaynaklanırken, yüzde 22 si de diğer mal ve hizmet alım giderlerinden kaynaklanmıştır. 2.5 Mal ve Hizmet Alım Giderleri Mal ve Hizmet Alım Giderleri yılında GSYH ya oran olarak yüzde 10,7 olan bütçe gelirleri, 1999 yılında yüzde 18,1 e; 8,6 olan konsolide bütçe vergi gelirleri ise 5,6 puanlık artışla yüzde 14,2 ye yükselmiştir. On yıllık dönem içerisinde gelir alanında önemli değişiklikler yaşanmıştır.

11 tarihli Bakanlar Kurulu Kararıyla yapılan ithal rejiminde değişikliklere göre; 333 malda gümrük vergisi, 2357 malda fon kesintisi tamamen kaldırılmış, 7545 malın gümrük vergisi ise indirilmiş ve böylece gümrük vergisi ve benzeri nitelikteki dış ticaretten alınan vergi gelirlerinin GSYH ya oranı yüzde 0,6 dan yüzde 0,5 düzeyine gerilemiştir yılı sonunda Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanununda yapılan değişiklikle; alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait ilan ve reklam giderlerinin tamamı kanunen gider kabul edilmiştir. Ayrıca, kurum kazançlarına uygulanacak ihracat istisnası oranı 1992 yılı için yüzde 16 dan yüzde 12 ye, 1993 yılı için ise yüzde 14 den yüzde 8 e indirilmiştir. Bu düzenlemeler, özellikle döneminde, kurumlar vergisi gelirlerinin hem GSYH ya oran olarak hem de toplam vergi gelirleri içindeki pay olarak düşmesine sebebiyet vermiştir. Bu durum da kamu tasarruflarını olumsuz yönde etkilemiştir. Bu dönemde akaryakıt tüketim vergisi (ATV) oranlarının sürekli olarak artırılması, dönem başında GSYH ya oranı yaklaşık yüzde 0,2 seviyesinde olan ATV gelirlerinin yüzde 1-1,5 seviyesine yükselmesine yol açmıştır. Bu oranın yükselmesinde bir diğer önemli faktör ise, 1991 yılında Bakanlar Kurulu Kararıyla, ATV nin dağılımında yüzde 24,3 olan genel bütçe payının yüzde 40,2 olarak değiştirilmesi olmuştur. Böylece, kamu kesimine dahil idarelerce alınan payın bütçeye aktarılması sonucunda toplam kamu tasarruflarını değiştirmeksizin konsolide bütçenin tasarrufları değişmiştir. İlgili dönemde kamu kesimi açıklarının daraltılması politikası çerçevesinde; asgari kurumlar vergisi uygulaması, yüksek oranlı KDV ye tabi mal ve hizmetlerin sayısının artırılması, KDV oranlarının artırılması, akaryakıt tüketim vergisinden bütçeye aktarılan payın artırılması, taşıt alım ve motorlu taşıtlar vergilerinde oranların yükseltilmesi gibi düzenlemeler yapılmıştır yılında başlatılan fonların bütçe kapsamına alınması uygulaması sonraki yıllarda da devam etmiştir. Esnek harcama anlayışına sahip olmakla birlikte bütçe birliği ilkesine ve mali disipline aykırı bir uygulama olan bütçe dışı fonların uygulama alanının daraltılmasına yönelik düzenlemeler kamu mali yönetimine disiplin getirerek kamu kesimi açıklarının azaltılmasına ve kamu tasarruflarının artırılmasına olumlu yönde etki yapmıştır. 5 Nisan 1994 te yaşanan ekonomik krizden sonra kamu açıklarının kapatılması için bir defaya mahsus olmak üzere olağanüstü vergilere başvurulmuştur. Ekonomik Denge Vergisi, Net Aktif Vergisi, Ek Gayrimenkul Vergisi, Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi adlarıyla dört vergi ihdas edilmiş ve tahsilatı GSYH ya oran olarak yüzde 0,1 seviyesinde seyreden servet vergileri yalnız 1994 yılı için yüzde 0,7 olarak gerçekleşmiştir. Krizin kamu mali dengeleri

12 üzerindeki olumsuz etkilerinin ortadan kaldırılmasına yönelik olarak yapılan düzenlemeler dolaylı vergi tahsilatının artmasına yol açmıştır. Diğer taraftan, 1993 yılı sonunda gelir vergisinde yapılan tarife değişikliğinin söz konusu verginin tahsilat seviyesine önemli bir etkisi olmamıştır. Ancak, dolaylı vergi tahsilatının artmasıyla toplam vergi tahsilatı içerisinde gelirden alınan vergilerin göreceli ağırlığı ciddi oranda azalarak 1993 yılında yüzde 47,6 seviyesindeyken 1996 yılında yüzde 38,4 seviyesine gerilemiştir. Aynı dönemde, mal ve hizmetlerden alınan vergilerin toplam vergi gelirleri içerisindeki payı yüzde 33,8 seviyesinden 43,3 seviyesine çıkmıştır. Gelirden ve Mal ve Hizmetlerden Alınan Vergilerin Toplam Vergi Gelirleri İçindeki Payı Gelirden Alınan Vergiler Mal ve Hiz. Alınan Vergiler yılında gümrük birliği anlaşmasının imzalanması ve bu anlaşmanın 1996 yılı başından itibaren uygulamaya girmesi sonucu, aşağıdaki grafikte görüldüğü gibi gümrük vergisinin toplam vergi gelirleri içerisindeki payında önemli bir düşüş yaşanmıştır. Gümrük Vergisi ile Diğer Dış Ticaret Gelirleri Toplamının GSYH İçindeki Payı (yüzde) 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0, Gümrük Vergisi ve Diğer Dış Ticaret Gelirleri

13 1998 yılında 4369 sayılı Kanunla gelir vergisi kanunu, vergi usul kanunu ve kurumlar vergisi kanunu başta olmak üzere vergi kanunlarında geniş kapsamlı değişiklikler yapılmıştır. Gelir vergisi kanununda gelirin tanımı değiştirilmiş ve gelirin tespitinde kaynak teorisinden net artış teorisine geçilmiştir. Gelir tanımının değiştirilmesiyle, elde edilen gelirle ilişkilendirilemeyen servet de gelir tanımı içerisine alınmıştır. Kurumlar vergisi oranı yüzde 25 ten yüzde 30 a çıkarılmıştır. Bu düzenlemeler sonrası dolaysız vergilerin toplam vergi gelirleri içerisindeki payı artmış ancak bu artış istikrar kazanmamış ve 1999 yılından itibaren tekrar düşüşe geçmiştir. 17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 tarihlerinde yaşanan iki büyük deprem sonrası çıkarılan 4481 sayılı Kanunla ek vergiler konulmuştur. Buna göre, 1999 matrahları üzerinden yüzde 5 ek gelir ve kurumlar vergisi, ek emlak vergisi, ek motorlu taşıtlar vergisi alınması ve faiz vergisi ile özel iletişim ve özel işlem vergisi alınması hükme bağlanmıştır. Gelir üzerine konulan ek vergilerin de etkisiyle, 1990 lı yıllardan itibaren sürekli bir düşüş trendi içinde bulunan dolaysız vergiler 1998 yılında bir sıçrama göstermiş olsa da, takip eden yıllarda dolaylı vergilere göre nispeten düşük bir seyir izlemiştir. Gelirden ve Mal ve Hizmetlerden Alınan Vergilerin Toplam Vergi Gelirleri İçindeki Payı 55,0 5 45,0 4 35,0 3 25, Gelirden Alınan Vergiler Mal ve Hiz. Alınan Vergiler Özetle yılları arası dönem, bütçe harcamalarının artan faiz giderleri sebebiyle hızla arttığı ve bütçe gelirlerindeki artış trendinin bütçe harcamaları artış trendinin altında kalması nedeniyle bütçe açığının arttığı, kamu tasarruflarının azaldığı, mevcut yapıda giderek artan kamu finansman ihtiyaçları sebebiyle kamu tasarruf-yatırım dengesinin bozulduğu bir dönem olarak karakterize edilebilir. Bu dönem içerisinde kamu tasarrufları sürekli olarak negatif değere sahiptir.

14 Dönemi 2000 yılında GSYH ya oran olarak yüzde -5,6 olan kamu tasarrufu 2001 yılında -10,4 olarak gerçekleşmiş, 10 yıllık dönemin en düşük değerini almıştır. Kamu Tasarrufları 4,0 2,0 %, GSYH -2,0-4,0-6,0-8, , ve 2008 yıllarında yüzde -0,2 olarak gerçekleşen kamu tasarrufu 2009 yılında, küresel krizin de etkisiyle yüzde -2,9 olarak gerçekleşmiştir ile 2009 yılları arasındaki on yıllık süreçte kamu mali sisteminde güçlü bir mali uyum süreci yaşanmıştır. Bu dönemde faiz dışı fazla kuralı maliye politikasının temel çerçevesini oluşturmuş, kamu açığında ciddi bir azalma olmuştur. Söz konusu gelişmede faiz giderlerinin önemli ölçüde düşmesine paralel olarak toplam harcamaların azalması ve özellikle vasıtalı vergiler, vergi dışı ve bir defalık gelirlerin artmasıyla toplam gelirlerin artması etkili olmuştur yılında GSYH ya oran olarak yüzde 28 olan konsolide bütçe harcamaları, 2008 yılında yüzde 23,8 e kadar düşmüş, ancak 2009 yılında küresel krizin olumsuz etkileri nedeniyle yüzde 28,1 e yükselmiştir. Kamu tasarruflarına etki eden en önemli bütçe kalemlerinden cari transferlerin yılları arasında genel olarak artış gösterdiği görülmektedir yılında GSYH ya oran olarak yüzde 4,62 olan cari transferler 2009 yılında yüzde 9,62 olarak gerçekleşmiştir. Bu artışın nedenlerini incelemeden önce önemli bir değişikliğe değinilmesi gerekmektedir yılından itibaren bütçe gösterim sisteminde gerçekleştirilen değişiklik sonucu, gelirden mahalli idareler ile diğer kurum ve kuruluşlara ayrılan pay ve fonların gelirden ayrılan paylar başlığı altında harcama tarafında cari transferlerde, gelir tarafında ise söz konusu tutarların ilgili oldukları gelir kalemlerinde gösterilmeye başlanmıştır.

15 Cari Transferler 12, ,00 6,00 4,00 2, Bu değişiklik merkezi yönetim bütçesi cari transfer harcamalarını artırsa da, kamu hesaplarında hem gelirlerden hem de harcamalardan temizlenmesi nedeniyle kamu tasarrufları üzerinde bir etkiye sahip değildir. Dolayısıyla bu gösterimin etkisi temizlendiğinde cari transferlerdeki değişim daha net görülebilecektir yılında yüzde 9,6 olarak gerçekleşen cari transferlerden gelirden ayrılan paylar çıkarıldığında oran 7,4 e inmektedir. Bu açıdan bakıldığında da yine 2000 yılında yüzde 4,6 dan 2009 yılında yüzde 7,4 e, 2,8 puanlık bir artış söz konusudur. Cari Transferler-Gelirden Ayrılan Paylar 8,00 7,00 6,00 5,00 4,00 3,00 2,00 1, Bu artışta; 2000 yılında GSYH ya oran olarak yüzde 2,1 olan 2009 yılında yüzde 5,6 e kadar yükselen sosyal güvenlik harcamaları önemli rol oynamaktadır yılında yaşanan kriz istihdamı olumsuz etkilemiş, primler artırılamamış ve prim tahsilatı düşmüştür yılında GSYH ya oran olarak yüzde 2,1 olan sağlık, emeklilik ve sosyal yardım giderleri; 2001 yılında yüzde 2,3 e yükselmiştir yılında emekli aylıklarının ve sağlık giderlerinin öngörülenin üzerinde artması, 2003 yılında BAĞ-KUR prim tahsilat oranın düşmesi ve sosyal destek ödemelerinin getirdiği yük sosyal güvenlik dengesi üzerinde bozucu etki yaratmıştır yılında ortaya çıkan prim affı beklentisi prim tahsilatını düşürmüş, böylece sosyal güvenlik harcamalarının GSYH ya oranı yüzde 3,9 a kadar yükselmiştir yılında sosyal güvenlik harcamaları toplamına üst sınır getirilmiş ve sosyal güvenlik dengesinde 1,3 puanlık

16 bir iyileşme yaşanmıştır. Ancak yeniden yapılandırma nedeniyle prim gelirleri azalması, sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaşması nedeniyle sağlık harcamalarının artması ve emekli aylıklarına öngörülenin üzerinde artış yapılması nedeniyle sosyal güvenlik açığı 2007 yılında yeniden yükselmiştir yılında kısmi bir iyileşme görülmüş olsa da 2009 yılında yaşanan küresel krizin ülkemiz ekonomisini de olumsuz etkilemesi istihdamı azaltmış, krize karşı alınan tedbirler kapsamında yapılan işveren 5 puan indirimi ve sandıklara 5 puan prim teşviki prim tahsilatını azaltmış, nihayet sosyal güvenlik harcamalarının GSYH ya oranı yüzde 5,5 olmuştur. 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1, Sosyal Güvenlik Harcamaları Tarımsal Amaçlı Desteklemeler Cari transferlerde görülen artışın bir diğer nedeni tarımsal amaçlı transferlerdir yılında GSYH ya oran olarak yüzde 0,2 olan tarımsal amaçlı transferler 2009 yılında yüzde 0,5 e yükselmiştir. Bu artışta, doğrudan gelir desteği ve alan bazlı tarımsal destek ödemeleri belirleyici olmuştur. Bunun yanı sıra, 2007 yılında yaşanan kuraklık nedeniyle yapılan destekler tarımsal amaçlı transferlerin GSYH içerisindeki payını yüzde 0,7 ye kadar yükseltmiştir. Sosyal güvenlik harcamaları ve tarımsal amaçlı transferlerin yanı sıra, 2007 yılından itibaren ödenmeye başlanan Hazine teşvik ödemeleri, KOBİ desteği ve tabii afetten zarar gören çiftçilere yardım ile 2008 yılında itibaren ödenmeye başlayan terör tazminatı ve özürlü evde bakım yardımları cari transferlerin GSYH içindeki yükselen payına katkıda bulunmuştur. Kamu harcanabilir gelirini ve dolayısıyla da kamu tasarruflarını önemli ölçüde etkileyen bir diğer kalem faiz giderleridir.

17 Kamu Harcanabilir Geliri Faiz Giderleri yılları arasında kamu kesiminde GSYH ya oran olarak ortalama yüzde 3,8 düzeyinde bir program tanımlı faiz dışı fazla verilmiştir. Faiz dışı fazla politikasının doğal bir sonucu olarak 2001 krizinde zirve yapan kamu kesimi borç stoku azalış trendine girmiştir. Bu çerçevede, 2001 yılı sonu itibarıyla GSYH ya oran olarak yüzde 78,9 düzeyine kadar çıkan kamu kesimi brüt borç stoku, 2008 yılı sonu itibarıyla yüzde 42,9 seviyesine gerilemiştir. Sıkı maliye politikaları sonucunda risk algıları yeniden şekillenmiş ve kamunun borçlanma maliyetlerinde ciddi bir azalma yaşanmıştır. Bu kapsamda, 2001 yılında yaşanan krizin etkisiyle yüzde 99,6 düzeyine yükselen iç borçlanma bileşik faiz oranları, 2008 yılı sonu itibarıyla yüzde 19,2 düzeyine gerilemiştir. Borç stokunun azalmasına paralel olarak kamunun katlanmakta olduğu faiz yükünde ciddi bir azalma olmuştur yılında GSYH ya oran olarak yüzde 17,1 düzeyine kadar çıkan faiz giderleri bu yılda vergi gelirlerinin yüzde 95,5 ine tekabül ederken; 2008 yılı sonu itibarıyla faiz giderleri GSYH oranı yüzde 5,5 e, faiz ödemelerinin vergi gelirleri içerisindeki payı ise, yüzde 30,5 e gerilemiştir yılında ise faiz giderleri, küresel krizin etkisiyle 0,3 puanlık bir artışla yüzde 5,6 olarak gerçekleşmiştir. Cari giderlerdeki değişim temel olarak personel giderleri ile mal ve hizmet alım giderlerindeki değişim incelenerek açıklanabilir yılları arasında personel giderlerinin GSYH ya oranının yüzde 6 dan yüzde 6,6 ya yükseldiği görülmektedir. Personel alımlarının kısıtlanmasına ve enflasyon hedefleriyle uyumlu maaş artışı yapılmasına rağmen 2003 yılına kadar yükselmeye devam eden personel giderleri söz konusu uygulamaların devam ettirilmesi ve enflasyon oranının düşmesiyle beraber istenilen sonucu 2004 yılından itibaren göstermeye başlamış, 2008 yılında personel giderlerinin GSYH ya oranı yüzde 5,8 e kadar düşmüştür yılında ise bu oran yüzde 6,6 ya kadar yükselmiştir.

18 7,0 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1, Personel Giderleri Mal ve Hizmet Alım Giderleri Diğer mal ve hizmet alımlarının 2000 yılından 2009 yılına GSYH ya oran olarak yüzde 2,2 den yüzde 3,1 e yükseldiği görülmektedir. Bu artışta 1992 yılından itibaren uygulanmaya başlanan ve 2003 yılından bu yana bütçede ayrı bir kalem olarak gösterilen yeşil kart harcamaları ile 2005 yılında pilot uygulaması başlatılan aile hekimliği uygulaması ve yıllar itibariyle payı giderek artan özürlü eğitimi etkili olmuştur yılında GSYH ya oran olarak yüzde 0,1 olan yeşil kart harcamaları, kart sahiplerinin tedavi ve sağlık hizmetlerine erişiminin kolaylaştırılması ve kart kapsamının genişletilmesi sonucu 2007 yılında yüzde 0,5 e kadar yükselmiş, 2009 yılında ise yüzde 0,6 olarak gerçekleşmiştir yılı sonunda; 2006 yılında yüzde 3 olan özürlü eğitimi giderleri yüzde 9 a; 2007 yılında yüzde 3 olan aile hekimliği giderleri ise yüzde 8 e yükselmiştir yılında GSYH ya oran olarak yüzde 20,1 olan bütçe gelirleri, 2009 yılında yüzde 22,6 ya; 15,9 olan konsolide bütçe vergi gelirleri ise 2,2 puanlık artışla yüzde 18,1 e yükselmiştir. Söz konusu dönemde vergi idaresi ve denetiminin daha etkin hale getirilmesi amacına yönelik olarak, vergi daireleri ile mükelleflerin ekonomik faaliyetlerinin tek bir merkezden izlenmesi ve bu suretle kayıtdışı ekonomik faaliyetlerin azaltılmasını sağlayacak tek vergi numarası verilmesi uygulamasına hız verilmiştir yılında, vergi tabanının genişletilmesi, kayıtdışı ekonominin daraltılması, vergi adaletinin geliştirilmesi yönünde önemli düzenlemelerin yapıldığı 4369 sayılı kanunda 1999 yılı sonunda 4444 sayılı Kanunla önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede; kurumlar için geçici vergi oranı yüzde 25 ten yüzde 20 ye indirilmiş, kurumların gayrimenkul ve iştirak hisselerinin tarihine kadar elden çıkartılmasından doğan kazançları, sermayeye eklenmek koşuluyla vergiden müstesna tutulmuştur.

19 Vasıtasız ve Vasıtalı Vergilerin GSYH ya Oranı (yüzde) 14,0 12,0 1 8,0 6,0 4,0 2, A.VASITASIZ B.VASITALI 17 Ağustos 1999 tarihinde Marmara Bölgesinde meydana gelen depremden etkilenen mükelleflerin vergisel işlemleri ile ilgili gerekli düzenlemeler ve uygulamalar yapılmıştır. Bu çerçevede; afet olan yerlerde mükellefiyet kaydı bulunan mükelleflerin ödeme süresi afet tarihinden sonraya rastlayan her türlü vergi, resim, harç, fon ve paylar ile bunların cezalarının ödeme süreleri mücbir sebep halinin ortadan kalktığı tarihe kadar uzatılmıştır. Depremin etkilediği 7 ilin (Kocaeli, Sakarya, Yalova, İstanbul, Bolu, Bursa ve Eskişehir) Gayri Safi Milli Hasıla içindeki payı yaklaşık yüzde 35 seviyesindedir. Bu husus göz önüne alındığında, toplam vergi gelirlerinin önemli bir kısmının toplandığı bu bölgedeki vergi ertelemeleri ve kayıpları bütçe açığını daha da artırmıştır. Ancak, vergi gelirlerindeki kaybı telafi etmek üzere getirilen ek vergiler ile bedelli askerliğe ilişkin düzenleme bütçe açığı üzerindeki bu olumsuz etkileri azaltmıştır yılında, Türkiye tarafından Avrupa Birliğine (AB) üyelik hedefi doğrultusunda pek çok alanda önemli hukuki ve kurumsal düzenlemeler yapılmıştır. Vergilendirme alanında AB mevzuatına uyum çalışmaları çerçevesinde, tam mükellefiyete tabi kurumların bölünme ve hisse değişiminden doğan karlarının kurumlar vergisinden istisna tutulması, yine tam mükellef kurumların birleşme, bölünme, devir ve hisse değişim işlemlerinden doğan kazançlarının banka ve sigorta muameleleri vergisine (BSMV), bu nedenle yapılacak işlemlerin harca, düzenlenen kağıtların da damga vergisine tabi tutulmamasına ilişkin 4684 sayılı Kanun yayımlanmıştır. Ayrıca, 4697 sayılı Kanunla bireysel emekliliğe vergisel teşvikler getirilmiştir. Bu düzenlemenin özellikle banka ve sigorta muameleleri vergisi ile ilgili kısmının etkisiyle, söz konusu verginin hem yurtiçi hasıla içindeki hem de toplam vergi gelirleri içindeki payı önemli oranda düşmüştür. Bu yasal değişiklik aynı zamanda, özel kesim tasarruflarını artırırken kamu tasarruflarını düşürmüştür.

20 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinin GSYH ya Oranı (yüzde) 0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi 2000 Kasım ve 2001 Şubat krizleri sonrası milli hasılamızda ciddi bir düşüş yaşanmıştır. Buna paralel olarak, vergi gelirlerinde de önemli oranda düşüş gerçekleşmiş olmasına rağmen, hasıladaki düşüş dolayısıyla vergi gelirlerinin hasılaya oranında pek bir değişme görülmemiştir. Ancak, bu dönemde krizin olumsuz etkilerini ortadan kaldırmaya yönelik atılan adımlar, kamu harcamalarında artışa ve kamu gelirlerinde düşüşe sebebiyet vermek suretiyle kamu harcanabilir gelirini azaltmış ve sonuç olarak kamu tasarrufları olumsuz yönde etkilenmiştir yılından sonra uygulanan mali disiplinin de etkisiyle, faiz ve ücretlerdeki düşük oranlı artış vasıtasız vergilerdeki azalmada temel etken olmuştur. Ayrıca, vasıtalı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payının artmasında 2002 yılında çıkartılan 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun belirleyici rolü olmuştur. Vergilerin, Kamu Harcanabilir Gelirinin Ve Kamu Tasarruflarının GSYH ya Oranı 2 15,0 1 5,0-5, , VERGİLER VASITASIZ VERGİLER VASITALI VERGİLER KAMU TASARRUFU KAMU HARCANABİLİR GELİRİ

21 2003 yılında, hem vergi dışı normal gelirlerin hem de faktör gelirlerinin GSYH içindeki payında 2002 yılına göre bir gerileme ortaya çıkmıştır. Bu gelişmede, özellikle Merkez Bankası karından bütçeye aktarılan tutardaki gerilemenin yanı sıra KİT lerde atıl istihdamın azaltılmasından doğan giderlerin yansıtılmasından dolayı karlardaki düşüş ile döviz kurlarındaki düşüşün olumlu etkisine rağmen enerji KİT lerinde uygun fiyat ayarlamalarının yapılamaması etkili olmuştur. Ayrıca, 2003 yılında, uygulanan ekonomik program gereği hedeflenen faiz dışı fazlaya ulaşmak amacıyla koyulan ek motorlu taşıtlar vergisi, ek emlak vergisi gibi ek vergilerle vergi barışı projesi kapsamında yapılan tahsilatlar özel kesim tasarruflarını artırırken kamu kesimi tasarruflarını azaltmıştır. Vasıtasız vergilerin GSYH içindeki payında 2002 yılından beri devam eden azalma 2004 yılında da devam etmiştir yılında GSYH içindeki payı yüzde 5,4 olan vasıtasız vergiler 2004 yılında yüzde 4,8 düzeyine gerilemiştir. Bu düşüşün en önemli sebepleri, uygulanan sıkı maliye politikası sonucu faiz oranlarının düşmesi ve 30 Aralık 2003 tarihli ve 5024 sayılı Kanunla enflasyon muhasebesi uygulamasının hayata geçirilmesidir. Vasıtasız vergilerin aksine vasıtalı vergilerde yaşanan artışın en önemli nedenlerinden biri ise, ithalden alınan KDV deki artıştır. İthalden alınan KDV nin GSYH içindeki payı 2003 yılında yüzde 2,8 iken 2004 yılında bu oran yüzde 3,1 seviyesine çıkmıştır yılından itibaren, genel ve katma bütçeli kuruluşlarda bütçe kod sistemi değiştirilerek program bütçe sisteminden analitik bütçe sistemine geçilmiştir. Analitik bütçe kod sistemi ile daha şeffaf, fonksiyonel, etkin ve uluslararası standartlara uygun bir bütçe gösterimi amaçlanmıştır yılında vergi mevzuatı alanında önemli değişiklikler yapılmıştır. Gelir ve kurumlar vergisi tutarının yüzde 10 u oranında fon payı alınması uygulamasına 2004 yılı başından itibaren son verilmiştir. Bu uygulamadan doğacak kaybı telafi etmek için, kurumlar vergisi oranı 2004 yılı gelirlerine mahsus olmak üzere yüzde 33 e yükseltilmiştir. Gelir vergisinde ise bazı stopaj oranları artırılmıştır. 2 Ocak 2004 tarihli ve 5035 sayılı Kanunla yapılan düzenleme sonrasında özel iletişim vergisi sürekli hale getirilmiş ve kapsamı bazı telekomünikasyon hizmetlerini de içerecek şekilde genişletilmiştir. Bu sayede, özel iletişim vergisi tahsilatının GSYH içindeki payı 2004 yılında yüzde 0,3 iken, 2005 yılında bu oran yüzde 0,5 olmuştur. Söz konusu verginin toplam vergi gelirleri içindeki payı ise, 2004 yılındaki yüzde 1,9 seviyesinden 2005 yılında yüzde 2,5 seviyesine ulaşmıştır. Ayrıca 31 Temmuz 2004 tarihli ve 5228 sayılı Kanunla Türk Telekom A.Ş. tarafından verilen hizmetler

22 de özel iletişim vergisi kapsamına dahil edilmiş, buna karşılık Türk Telekom A.Ş. nin hasılatı üzerinden pay alınması uygulamasına son verilmiştir sayılı Kanunla özel işlem vergisi kaldırılmış; özel işlem vergisine tabi bazı işlemlerin vergilendirilmesinden vazgeçilmiş, bazıları da damga vergisi, harçlar ve ihdas edilen şans oyunları vergisi kapsamına alınarak kalıcı hale getirilmiştir. Motorlu taşıtlarda vergileme sistemi 2004 yılı başından itibaren yeniden düzenlenmiştir. Otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtı ve benzeri araçların vergilendirilmesinde ağırlık bir kriter olmaktan çıkarılmış; kamyon, kamyonet, çekici ve benzeri araçların vergilendirilmesinde istiap haddi esasından brüt ağırlık esasına geçilmiştir. Bu düzenlemenin motorlu taşıtlar vergisi tahsilatı üzerinde pozitif etkisi görülmüştür yılında, ilaç üzerinden alınan KDV nin yüzde 18 den yüzde 8 e indirilmesi ve petrol ürünleri üzerinden alınan ÖTV tutarlarının zaman zaman aşağıya çekilmesi dahilde alınan KDV tahsilatının GSYH ya oranını düşürmüştür. Tütün ve alkollü içeceklere ilişkin ÖTV sistemi yeniden düzenlenmiştir. Alkollü içeceklerde uygulanmakta olan nispi ÖTV lerin yanı sıra asgari maktu ÖTV tutarları belirlenmiş ve ödenecek verginin maktu tutardan az olmaması şartı getirilmiştir. Tütün ürünlerinde ise var olan nispi ÖTV ye ilave olarak maktu ÖTV tutarları belirlenmiş ve ödenecek verginin tespitinde bu iki unsurun birlikte uygulanması esası benimsenmiştir. Üretici firmaların vergi kaybına yol açacak şekilde fiyat tespit etmeleri nedeniyle, daha sonra, tütün ürünleri üzerindeki nispi ÖTV düşürülmüş, maktu ÖTV tutarları bu ürünlerin içerdikleri tütün tipine göre farklılaştırılarak artırılmıştır yılında, banka kredilerinde yaşanan yüksek oranlı artış BSMV tahsilatını, otomobil satışlarındaki artış motorlu taşıtlardan alınan ÖTV tahsilatını olumlu etkilemiştir. Makroekonomik göstergelerdeki iyileşmeye rağmen, doğalgaz, elektrik ve tütün ürünlerine yapılması programlanan fiyat artışlarının gerçekleştirilmemesi ve KDV indirimlerinin etkisinin beklenilenin üzerinde olması KDV tahsilatını olumsuz yönde etkilemiştir ve 2005 yıllarında genel olarak, vergi ve diğer alanlarda yapılan düzenlemelerin ve mali disiplinin etkisiyle, geçmiş yıllara göre, hem kamu gelirlerinde artış hem de kamu harcamalarında düşüş sağlanmıştır. Bu bağlamda, 1988 yılından bu yana ilk kez 2005 yılında kamu tasarruflarının GSYH ya oranı pozitif olmuştur yılında yüzde 0,1 olan bu oran 2006 yılında yüzde 1,6 düzeyine çıkmış ancak, 2007 yılından itibaren tekrar negatife dönmüştür (Grafik 7).

23 2006 yılı bütçesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca merkezi yönetim bütçesi kapsamında hazırlanmıştır. Merkezi yönetim bütçesi, genel bütçeli kuruluşlar (I sayılı liste), özel bütçeli kuruluşlar (II sayılı liste) ve düzenleyici ve denetleyici kuruluşlar (III sayılı liste) toplamından oluşmaktadır. Yıl içerisinde vergi ve özellikle vergi dışı gelir performansını etkileyen en önemli unsurlardan birisi, 2006 yılına özgü olarak bir defalık elde edilen gelirlerdir. TMSF tarafından yönetim ve denetimi devralınan kuruluşların kesinleşmiş vergi, harç, ceza, gecikme zammı ve faizi karşılığında bütçeye 4,5 milyar TL aktarılmışken, bu kuruluşların GSM Hazine payı borçlarına karşılık aktarılan tutar ise 1,7 milyar TL düzeyinde olmuştur yılında, reel ücretlerdeki artıştan ve faiz oranlarının yüksek seyretmesinden gelir vergisi tahsilatı olumlu etkilenmiştir. Kurumlar vergisi tahsilatında ise, vergi oranının yüzde 30 dan yüzde 20 ye indirilmesi nedeniyle ciddi bir düşüş görülmüştür. Kurumlar vergisinin GSYH içindeki payı 2005 yılında yüzde 1,9 iken 2006 yılında yüzde 1,5 düzeyine gerilemiştir. Artan ithalat ve ithalatın kompozisyonundaki değişim sebebiyle, ithalde alınan KDV tahsilatının, hem GSYH içindeki hem de toplam vergiler içindeki payı bir önceki yıla göre belirgin bir şekilde artmıştır yılında, enerji KİT lerinin yaşadığı mali sorunlar ile beklenilenin üzerinde gerçekleşen özelleştirme ve varlık satış gelirleri merkezi yönetim bütçe gelirlerini etkileyen önemli unsurlar olmuştur. Enerji KİT lerinin, vergi dahil mali yükümlülüklerini yerine getirememeleri nedeniyle vergi gelirleri olumsuz yönde etkilenmiş; öte yandan, Türk Telekom A.Ş. nin özelleştirme taksitlerinden kalan 5,8 milyar TL nin yıl içinde peşin olarak ödenmesi ve 1,1 milyar TL seviyesindeki gayrimenkul satış geliri merkezi yönetim bütçesi vergi dışı gelirleri üzerinde olumlu bir etki yaratmıştır. Bir önceki yılda oluşan baz etkisi, reel ücretler ile kayıtlı istihdamdaki artış ve faiz oranlarının yüksek seyretmesinin de etkisiyle, 2007 yılında gelir vergisi tahsilatı bir önceki yıla göre artış göstermiştir. Ayrıca, gelir vergisi alanında 5615 sayılı Kanunla ücretlilere yönelik, vergi iadesi olarak bilinen uygulama 2007 yılından itibaren kaldırılmış, asgari geçim indirimi müessesesinin 2008 yılı başından itibaren uygulanması kararlaştırılmıştır yılında, tütün mamulleri üzerinden alınan ÖTV gelirinde, yıl içinde programlanan vergi artışlarının tam olarak yapılamaması ve beklenen fiyat artışlarının gerçekleşmemesi; motorlu araçlar üzerinden alınan ÖTV gelirinin ise araç satışlarının

24 beklenenin altında seyretmesi nedeniyle, bütçenin en önemli gelir unsurlarından olan ÖTV gelirlerinin düşük gerçekleşmesine sebebiyet vermiştir. Dahilde alınan KDV tahsilatı, yüksek ihracat performansı nedeniyle artan vergi iadeleri ve bu alandaki bazı kanuni düzenlemelerin de etkisiyle bir miktar düşmüştür. Ayrıca, ithalde alınan KDV tahsilatı da ithalattaki döviz bazlı artışa rağmen kurların öngörülenden düşük seyretmesi ve enerji KİT lerinde oluşan finansman sorunlarının KDV tahsilatına yansıması nedeniyle GSYH ya oran olarak 2006 yılındaki yüzde 3,4 düzeyinden yüzde 3,1 düzeyine gerilemiştir. Vergilerin, Kamu Harcanabilir Gelirinin ve Kamu Tasarruflarının GSYH ya Oranlarının Yıllık Değişimi (yüzde) 5,0 4,0 3,0 KAMU HARCANABİLİR GELİRİNDEKİ DEĞİ İM 2,0 1,0 VERGİLERDEKİ DEĞİ İM -1,0 VASITASIZ VERGİLERDEKİ DEĞİ İM -2,0-3,0 VASITALI VERGİLERDEKİ DEĞİ İM -4,0-5,0-6, KAMU TASARRUFUNDAKİ DEĞİ İM Uygulanan sıkı maliye politikası neticesinde, genel devlet dengesinde 2005 yılında ilk defa fazla verilmiş ve 2006 yılında yüksek özelleştirme gelirleri ve bir defalık gelirlerin de etkisiyle fazla verilmeye devam edilmiştir yılında ise, bir defalık gelirlerin bir önceki yıla göre daha düşük düzeylerde gerçekleşmesi, GSYH ya oran olarak özelleştirmelerden elde edilen gelirlerin 0,2 puan azalması ve faiz dışı harcamaların 0,5 puan artması, genel devlet dengesinin yüzde 0,2 seviyesinde açık vermesi sonucunu doğurmuştur yılında son aylarda ortaya çıkan ve dünyanın birçok ülkesini olumsuz yönde etkileyen ekonomik krizin de etkisiyle, özellikle vasıtalı vergi ve özelleştirme performansındaki düşüş kamu gelirlerini olumsuz etkilemiştir. Bu kapsamda, 2008 yılında vasıtalı vergilerin GSYH içindeki payı bir önceki yıla göre 0,8 puan azalmıştır.

25 Ayrıca, enerji KİT lerinin vergisel yükümlülüklerini tam olarak yerine getirememeleri de vergi performansını olumsuz yönde etkilemiştir. Öte yandan, ÖTV ye tabi bazı mallarda görülen kullanım alışkanlığı değişiklikleri ile tüketimin öngörülenin altında seyretmesi nedeniyle, 2008 yılında toplam ÖTV tahsilatının GSYH ve toplam vergi gelirleri içindeki payı 2007 yılına göre düşmüştür yılında küresel krizin ekonomik faaliyetlerde daralmaya yol açması nedeniyle vergi gelirlerinde önemli bir düşüş yaşanmıştır. Yurt içi talebin canlandırılması amacıyla belirli ürünlerin KDV ve ÖTV oranlarında yapılan geçici indirimler, vergi tahsilatındaki düşüş eğilimini verginin konusu olan ürünlerin tüketimindeki artışa rağmen güçlendirmiştir. Bu kapsamda, vergi indirimi yapılan başlıkların bir kısmı şunlardır; Kablolu, kablosuz ve mobil internet servis sağlayıcılığı hizmetine ilişkin özel iletişim vergisi oranı yüzde 15'ten yüzde 5'e indirilmiştir. Motorlu taşıtlardan alınan ÖTV'de geçici indirime gidilmiştir. Beyaz eşya ve çeşitli elektronik ev eşyasından alınan ÖTV'de geçici indirime gidilmiştir. 150 m2 üzerindeki konut satışlarında KDV oranı geçici bir süreyle yüzde 18'den yüzde 8'e indirilmiştir. Yeni işyeri satışlarında KDV oranı geçici bir süreyle yüzde 18'den yüzde 8'e indirilmiştir. Mobilya satışlarında KDV oranı geçici bir süreyle yüzde 18'den yüzde 8 e indirilmiştir. Bilgi teknolojisi ürünlerinde KDV oranı geçici bir süreyle yüzde 18'den yüzde 8'e indirilmiştir. Makine, teçhizat, ekipman alımlarında geçici bir süreyle KDV oranı yüzde 18 den yüzde 8 e indirilmiştir. Tapu işlemlerinden alınan bazı harçların oranı geçici bir süreyle binde 15 ten binde 5 e indirilmiştir. Tapu işlemlerinden alınan bazı harçlarda kalıcı mahiyette indirim yapılmıştır.

26 tarihine kadar birleşen KOBİ lere, kanunda belirlenen şartları sağlamaları kaydıyla, kurumlar vergisi muafiyeti ve yüzde 75 e kadar indirimli kurumlar vergisi uygulamasından faydalanabilme imkanı getirilmiştir. Menkul kıymet yatırım fonları ile menkul kıymet yatırım ortaklıklarının sermaye piyasasında yaptıkları işlemler nedeniyle elde ettikleri gelirlere BSMV muafiyeti getirilmiştir. 49 ilde uygulanan ve süresi tarihinde sona eren 5084 sayılı Teşvik Kanunun uygulama süresi bir yıl uzatılmıştır. Öte yandan, 2009 yılı Haziran ayında yapılan yasal düzenlemeyle İşsizlik Sigortası Fonundan aktarılan ek 2,5 milyar TL ile sigara ve akaryakıt üzerindeki ÖTV başta olmak üzere yıl içerisinde alınan diğer gelir tedbirlerinden elde edilen artış sonucunda gelirlerde kısmi bir düzelme yaşanmıştır. Bu bağlamda, daha önce de belirttiğimiz gibi, kamu tasarruflarının GSYH ya oranı açısından ilk kez 2005 yılında pozitif bir değere ulaşılabilmiş ve 2006 yılında bu oran daha da yukarıya çıkmıştır. Ancak, 2007 ve sonraki yıllarda aynı performans çeşitli nedenlerle devam ettirilememiş ve tekrardan negatif değerlere dönülmüştür ve 2009 yıllarında, küresel ekonomik krizin de etkisiyle, kamu tasarruflarının GSYH içindeki payı önce -0,2 ye sonra da -2,9 a gerilemiştir. Özetle; 2000 li yıllar öncesinde alınan iradi-popülist kararlarla Türk kamu mali yönetim sisteminin sürdürülemez hale gelmesi, 2000 li yıllar sonrasında kamu maliyesinde reform ve zihniyet değişikliği arayışı ile mali uyum çabalarını beraberinde getirmiştir yılından itibaren ülkemiz kamu mali sisteminde güçlü bir sayısal mali uyum süreci yaşanmıştır. Bu dönemde faiz dışı fazla kuralı iradi politikaların temel çerçevesini çizerken, kamu açığında ciddi bir azalma olmuş, hatta 2006 yılında kamu kesiminde ilk defa fazla verilmiştir. Bu çerçevede, 2001 yılının kriz ortamında GSYH ya oran olarak yüzde 12,1 düzeyine yükselen kamu açığı, 2008 yılı sonu itibarıyla yüzde 1,6 ya gerilemiştir. Ortaya konulan sıkı maliye politikası perspektifi büyüyen ve büyüme sürecinde sürekli olarak cari açık veren ekonominin dış şoklara karşı kırılganlığını azaltmıştır sonrası dönemde kamu tasarrufları uzun bir aradan sonra ilk defa 2005 yılında pozitif bir değer almış; 2006 yılında ise artan tasarrufları neticesinde ilk defa kamu tasarruf-yatırım dengesi pozitif olarak gerçekleşmiştir.

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikalarıaraştırmaenstitüsü Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme Yönetişim Etütleri Programı uğur mumcu caddesi 80/3 g.o.p ankara türkiye tel: +90 312

Detaylı

MERKEZİ YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİ BÜLTENİ

MERKEZİ YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİ BÜLTENİ T.C. MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MERKEZİ YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİ BÜLTENİ CENTRAL GOVERNMENT FINANCE STATISTICS BULLETIN REPUBLIC OF TURKEY MINISTRY OF FINANCE GENERAL DIRECTORATE OF

Detaylı

MERKEZİ YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİ BÜLTENİ

MERKEZİ YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİ BÜLTENİ T.C. MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MERKEZİ YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİ BÜLTENİ CENTRAL GOVERNMENT FINANCE STATISTICS BULLETIN REPUBLIC OF TURKEY MINISTRY OF FINANCE GENERAL DIRECTORATE OF

Detaylı

MaliİzlemeRaporu. İstikrar Enstitüsü. Ekim Kasım 2010. Bütçe Sonuçları. Merkezi Yönetim 2010 Yılı Ekim/Kasım Ayları Bütçe Sonuçlarına Kısa Bakış

MaliİzlemeRaporu. İstikrar Enstitüsü. Ekim Kasım 2010. Bütçe Sonuçları. Merkezi Yönetim 2010 Yılı Ekim/Kasım Ayları Bütçe Sonuçlarına Kısa Bakış MaliİzlemeRaporu İstikrar Enstitüsü Ekim Kasım 2010 Bütçe Sonuçları Merkezi Yönetim 2010 Yılı Ekim/Kasım Ayları Bütçe Sonuçlarına Kısa Bakış 2011 TEPAV ISE Bu rapordaki tüm bilgiler kaynak gösterilmesi

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

SEÇİLMİŞ MEVZUAT. ( Ağustos 2001 )

SEÇİLMİŞ MEVZUAT. ( Ağustos 2001 ) SEÇİLMİŞ MEVZUAT ( Ağustos 2001 ) 1- T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Yönetmeliğinin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılması ve Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012 17 EKİM 2011 İÇİNDEKİLER GENEL EKONOMİK HEDEFLER Sayfa: TABLO 1: Makroekonomik Büyüklüklerdeki Gelişmeler... 3 TABLO 2: Kaynaklar-Harcamalar

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Para Piyasası Likit Emeklilik Yatırım Fonu(KAMU) Emeklilik Yatırım Fonu nun

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-16. 3 Mart 2015. Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-16. 3 Mart 2015. Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015 Sayı: 2015-16 BASIN DUYURUSU 3 Mart 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Ocak ayında tüketici fiyatları yüzde 1,10 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ BİLGİ NOTU ARALIK 2014 Maliye Bakanlığı 15/01/2015 tarihinde 2014 yılı ayına ilişkin Aylık Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu nu yayımladı. 2014 yılı ayında geçen yılın aynı ayına göre;

Detaylı

Önsöz...1. Sunuş... 3. Business School... 5. İçindekiler...7 1.BÖLÜM / GİRİŞ... 15 2.BÖLÜM / OTELLER... 19. 2.1. Yatırım Teşvikleri...

Önsöz...1. Sunuş... 3. Business School... 5. İçindekiler...7 1.BÖLÜM / GİRİŞ... 15 2.BÖLÜM / OTELLER... 19. 2.1. Yatırım Teşvikleri... İçindekiler Önsöz...1 Sunuş... 3 Business School... 5 İçindekiler...7 1.BÖLÜM / GİRİŞ... 15 2.BÖLÜM / OTELLER... 19 2.1. Yatırım Teşvikleri... 20 2.1.1. Yatırım Teşvik Mevzuatındaki Vergi Dışı Teşvikler...

Detaylı

AR&GE BÜLTEN. Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar

AR&GE BÜLTEN. Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar Hande UZUNOĞLU Vergi, yüzyıllar boyunca devletlerin en önemli ve sağlam gelir kaynakları olmuştur. Geçmiş zamanda kimi hükümdarlıklarda halkın üzerine koyduğu

Detaylı

2013 MALİ YILI SİRKÜLER LİSTESİ

2013 MALİ YILI SİRKÜLER LİSTESİ Tarih No İçerik 30.12.2013 117 2013 MALİ YILI SİRKÜLER LİSTESİ Kayıtların Elektronik Ortamda Oluşturulması, Muhafazası ve İbrazına Dair Usul ve Esaslar Hakkında 431 Sıra Numaralı VUK Genel Tebliği Yayımlanmıştır

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

6. Kamu Maliyesi. 6.1. Bütçe Gelişmeleri

6. Kamu Maliyesi. 6.1. Bütçe Gelişmeleri 6. Kamu Maliyesi Faiz dışı harcamalarda yaşanan artış eğilimine karşın bütçe gelirlerinin harcamalara kıyasla daha hızlı yükselmesi sonucu, 2 yılında bütçe performansı geçen yıla göre daha olumlu bir seyir

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları

Detaylı

KURUL KARARI ORTA VADELİ MALİ PLAN (2010-2012)

KURUL KARARI ORTA VADELİ MALİ PLAN (2010-2012) 18 Eylül 2009 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27353 KURUL KARARI Yüksek Planlama Kurulundan: Tarih : 17/9/2009 Karar No : 2009/29 Konu : Orta Vadeli Mali Plan. Yüksek Planlama Kurulunca; Maliye Bakanlığının 14/9/2009

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

BASIN DUYURUSU 30 Nisan 2015

BASIN DUYURUSU 30 Nisan 2015 Sayı: 2015-34 BASIN DUYURUSU 30 Nisan 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 22 Nisan 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Mart ayında tüketici fiyatları yüzde 1,19 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI BAŞBAKANLIK KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMASONUÇLARI GERÇEKLEŞME DÖNEMİ: 2009-2012 TAHMİN DÖNEMİ: 2013-2016

Detaylı

istikrar enstitüsü Mali İzleme Raporu - 2007 Yılı Ocak Ayı Bütçe Sonuçları

istikrar enstitüsü Mali İzleme Raporu - 2007 Yılı Ocak Ayı Bütçe Sonuçları istikrar enstitüsü Mali İzleme Raporu - 2007 Yılı Ocak Ayı Bütçe Sonuçları 2007 TEPAV ISE Bu rapordaki tüm bilgiler kaynak gösterilmesi kaydıyla kullanılabilir. 2/23 I. 2007 Yılı Ocak Ayı Sonu Sonuçları

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm T.C. KALKINMA BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm Erhan USTA Müsteşar Yardımcısı 29 Şubat 2012 3. İzmir Ulusal Ekonomi Kongresi 1970 li Yıllar : Dünya 1971 yılında Bretton Woods sisteminin çöküşü Gelişmekte

Detaylı

6. Kamu Maliyesi. Grafik 6.1. Merkezi Yönetim Bütçe Açığı ve AB Tanımlı Kamu Borç Stoku (GSYĐH nin Yüzdesi Olarak) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

6. Kamu Maliyesi. Grafik 6.1. Merkezi Yönetim Bütçe Açığı ve AB Tanımlı Kamu Borç Stoku (GSYĐH nin Yüzdesi Olarak) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 6. Kamu Maliyesi 211 yılında ekonomik büyümenin öngörülenden daha yüksek gerçekleşmesine bağlı olarak vergi gelirlerinde ortaya çıkan artış ve faiz giderlerinde gözlenen hızlı gerileme kamu maliyesi dengelerini

Detaylı

GENEL DEĞERLENDİRME TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

GENEL DEĞERLENDİRME TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI GENEL DEĞERLENDİRME Küresel kriz sonrası özellikle gelişmiş ülkelerde iktisadi faaliyeti iyileştirmeye yönelik alınan tedbirler sonucunda küresel iktisadi koşulların bir önceki Rapor dönemine kıyasla olumlu

Detaylı

BÜTÇE GİDERLERİNİN GELİŞİMİ Bütçe Yıl: 213 Kurum Kod: 38.34..1 - ÜST YÖNETİM, AKADEMİK VE İDARİ BİRİMLER 212 GERÇEKLEŞME TOPLAMI 213 BAŞLANGIÇ ÖDENEĞİ OCAK-HAZİRAN OCAK GERÇEKLEŞME ŞUBAT GERÇEKLEŞME MART

Detaylı

ARALIK 2012 DÖNEMİ 2011 YILI ARALIK AYINDA 18,2 MİLYAR TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 2012 YILI ARALIK AYINDA 15,5 MİLYAR TL AÇIK VERMİŞTİR.

ARALIK 2012 DÖNEMİ 2011 YILI ARALIK AYINDA 18,2 MİLYAR TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 2012 YILI ARALIK AYINDA 15,5 MİLYAR TL AÇIK VERMİŞTİR. ARALIK 212 DÖNEMİ 211 YILI ARALIK AYINDA 18,2 MİLYAR TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 212 YILI ARALIK AYINDA 15,5 MİLYAR TL AÇIK VERMİŞTİR. 211 YILI ARALIK AYINDA 17 MİLYAR TL FAİZ DIŞI AÇIK VERİLMİŞ İKEN 212 YILI

Detaylı

Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri

Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri www.pwc.com.tr. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri İçerik 1. 2013 Nasıl Geçti? 2. 2014 e İlişkin Beklentiler 3. Makroekonomiyle Vergi

Detaylı

Türkiye de Motorlu Taşıtlardan Alınan Vergi ve Harçların Yerel Yönetim Bütçeleri Açısından Değerlendirilmesi

Türkiye de Motorlu Taşıtlardan Alınan Vergi ve Harçların Yerel Yönetim Bütçeleri Açısından Değerlendirilmesi Türkiye de Motorlu Taşıtlardan Alınan Vergi ve Harçların Yerel Yönetim Bütçeleri Açısından Değerlendirilmesi Prof. Dr. Ahmet Burçin YERELİ Arş.Gör. Emre ATSAN Motorlu Taşıtların Vergilendirilmesi Motorlu

Detaylı

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

BİR KOBİ'NİN NESİ VAR, İKİ KOBİ'NİN SESİ VAR. 2007 yılı yaz aylarında ABD konut kredilerine ilişkin geri ödeme güçlükleri nedeniyle finans

BİR KOBİ'NİN NESİ VAR, İKİ KOBİ'NİN SESİ VAR. 2007 yılı yaz aylarında ABD konut kredilerine ilişkin geri ödeme güçlükleri nedeniyle finans BİR KOBİ'NİN NESİ VAR, İKİ KOBİ'NİN SESİ VAR Zihni KARTAL 1 I. GİRİŞ 2007 yılı yaz aylarında ABD konut kredilerine ilişkin geri ödeme güçlükleri nedeniyle finans piyasalarında başlayan dalgalanmalar, 2008

Detaylı

Mali İzleme Raporu. İstikrar Enstitüsü OCAK-MART 2012 BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI RAPORU

Mali İzleme Raporu. İstikrar Enstitüsü OCAK-MART 2012 BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI RAPORU Mali İzleme Raporu İstikrar Enstitüsü OCAK-MART 2012 BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI RAPORU 2012 TEPAV ISE Bu rapordaki tüm bilgiler kaynak gösterilmesi kaydı ile kullanılabilir. İÇİNDEKİLER I. BÜTÇE DENGESİ...

Detaylı

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi 2015 YILI

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2016-25. 31 Mayıs 2016. Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2016-25. 31 Mayıs 2016. Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016 Sayı: 2016-25 BASIN DUYURUSU 31 Mayıs 2016 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016 Enflasyon Gelişmeleri 1. Nisan ayında tüketici fiyatları yüzde 0,78 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

İSTANBUL GENELİNDE SAYMANLIKLARIN BÜTÇE GELİRLERİ

İSTANBUL GENELİNDE SAYMANLIKLARIN BÜTÇE GELİRLERİ İSTANBUL GENELİNDE SAYMANLIKLARIN BÜTÇE GELİRLERİ E K O D GELİR TÜRÜ NİSAN 14 NİSAN 1 NİSAN DEĞİŞİM % 1 Vergi Gelirleri 8.717.1.4,14 9.61.1.34, 1,3 1 1 Gelir ve Kazanç Üzerinden Alınan Vergiler 6.16.816,39

Detaylı

KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU

KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU TEMMUZ - 2015 SUNUŞ... 4 I-OCAK HAZİRAN 2015 DÖNEMİ BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI... 5 A. Bütçe Giderleri... 5 01. Personel Giderleri... 7 02. Sosyal Güvenlik Kurumlarına

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Ocak 2007

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Ocak 2007 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ocak 27 ÖZET 2 yılı Aralık ayında tüketici fiyatları yüzde,2 oranında artarak yılı yüzde, oranında artış ile tamamlamıştır. Giyim ve ayakkabı grubu fiyatlarında mevsimsel

Detaylı

Halk Hayat ve Emeklilik Anonim Şirketi 31 Mart 2015 Tarihi İtibarıyla Bilanço (Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.

Halk Hayat ve Emeklilik Anonim Şirketi 31 Mart 2015 Tarihi İtibarıyla Bilanço (Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir. Tarihi İtibarıyla Bilanço VARLIKLAR 1 Denetimden Cari Dönem Denetimden Geçmiş 31 Aralık 2014 I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 14 399.876.679 329.752.725 1- Kasa 14 3.009 2.079 2- Alınan

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

(TL) KODLAR 2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI AÇIKLAMA

(TL) KODLAR 2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI AÇIKLAMA KODLAR 2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI AÇIKLAMA I II III IV BÜTÇE GELİRİ BÜTÇE GELİRİ BÜTÇE GELİRİ 01 VERGİ GELİRLERİ 504.450.400.000 562.058.482.000 623.347.340.000 03 TEŞEBBÜS VE MÜLKİYET GELİRLERİ 18.965.949.000

Detaylı

(TL) KODLAR 2015 YILI 2016 YILI 2017 YILI AÇIKLAMA

(TL) KODLAR 2015 YILI 2016 YILI 2017 YILI AÇIKLAMA KODLAR 2015 YILI 2016 YILI 2017 YILI AÇIKLAMA I II III IV BÜTÇE GELİRİ BÜTÇE GELİRİ BÜTÇE GELİRİ 01 VERGİ GELİRLERİ 427.048.060.000 469.376.795.000 514.327.838.000 03 TEŞEBBÜS VE MÜLKİYET GELİRLERİ 9.545.927.000

Detaylı

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _.

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. -~-~- -----~ li T \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. TÜRKiYE'DE YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI Türkiye'de özellikle 1950 sonrasında çıkarılan

Detaylı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI BAŞBAKANLIK KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI GERÇEKLEŞME DÖNEMİ: 2010-2013 TAHMİN DÖNEMİ: 2014-2017

Detaylı

1- Ekonominin Genel durumu

1- Ekonominin Genel durumu GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2014 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu 2014 yılı TCMB nin Ocak ayında faizleri belirgin

Detaylı

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-76. 29 Aralık 2015. Toplantı Tarihi: 22 Aralık 2015

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-76. 29 Aralık 2015. Toplantı Tarihi: 22 Aralık 2015 Sayı: 2015-76 BASIN DUYURUSU 29 Aralık 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 22 Aralık 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Kasım ayında tüketici fiyatları yüzde 0,67 oranında artmış ve

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Bankacılık sektörü 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Şubat 2012 İçerik Bankacılık sektörünü etkileyen gelişmeler ve yansımalar 2012 yılına ilişkin beklentiler Gündemdeki başlıca konular 2

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2016 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2016 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2016 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 OCAK 2016 İÇİNDEKİLER GENEL EKONOMİK HEDEFLER Sayfa: TABLO 1: Makroekonomik Büyüklüklerdeki Gelişmeler... 3 3 TABLO 2:

Detaylı

6. Kamu Maliyesi. 6.1. Bütçe Gelişmeleri

6. Kamu Maliyesi. 6.1. Bütçe Gelişmeleri 6. Kamu Maliyesi Đktisadi faaliyetteki hızlı toparlanma ve faiz giderlerindeki düşüşler kamu maliyesi dengelerini olumlu yönde etkilemeye devam etmektedir. 211 yılının ilk yarısı itibarıyla iç talep canlılığına

Detaylı

Yapı Kredi Sigorta A.Ş. 31 Mart 2014 tarihi itibariyle konsolide olmayan finansal tablolar

Yapı Kredi Sigorta A.Ş. 31 Mart 2014 tarihi itibariyle konsolide olmayan finansal tablolar 31 Mart 2014 tarihi itibariyle konsolide olmayan finansal tablolar 31 Mart 2014 Tarihi İtibariyle Ayrıntılı Konsolide Olmayan Bilanço (Para Birimi Aksi Belirtilmedikçe Türk Lirası ( TL ) Olarak Gösterilmiştir)

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2004-31.12.2004

Detaylı

www.gib.gov.tr VERGİ TAKVİMİ

www.gib.gov.tr VERGİ TAKVİMİ www.gib.gov.tr Ücretsiz dir VERGİ TAKVİMİ GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığı Yayın No: 154 Aralık 2012 2013 VERGI TAKVIMI Vergi takviminde yer alan tarihler, 213 sayılı Vergi

Detaylı

Y VE Y GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. 31.12.2010 GELİR TABLOSU

Y VE Y GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. 31.12.2010 GELİR TABLOSU 31.12.2010 GELİR TABLOSU " Aşağıdaki tablo vergi beyannamesi ekinde vergi dairesine sunulmuş olup, sermaye piyasası mevzuatına göre düzenlenmemiştir." Şirket 31.12.2010 tarihinde Yeşil İnşaat Yapı Düzenleme

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmiş Dipnot 30 Eylül 2015 31 Aralık 2014

VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmiş Dipnot 30 Eylül 2015 31 Aralık 2014 VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız I Cari Varlıklar A Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 153.735.677 147.648.170 1 Kasa 2 Alınan Çekler 3 Bankalar 2.12, 14 141.629.618 137.321.333 4 Verilen Çekler ve Ödeme

Detaylı

VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmiş Dipnot 31 Mart 2015 31 Aralık 2014

VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmiş Dipnot 31 Mart 2015 31 Aralık 2014 VARLIKLAR Bağımsız Sınırlı Bağımsız I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 154.232.766 147.648.170 1- Kasa - - 2- Alınan Çekler - - 3- Bankalar 2.12, 14 142.884.508 137.321.333 4- Verilen

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Eylül 2006

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Eylül 2006 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Eylül 2 ÖZET Ağustos ayında yıllık enflasyon, yüzde 1,2 olarak gerçekleşmiş ve önceki raporlarımızdaki öngörülerimizle tutarlı bir seyir izlemiştir. Aylık tüketici fiyat

Detaylı

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015 Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü 21 Ocak 2015 Sunum Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Aydın ın değerlendirmesi Küresel ekonomi Türkiye ekonomisi Bankacılık sektörü 2 Değerlendirme

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı Avrupa Komisyonu nun AB ye aday ve potansiyel aday ülkelerdeki makroekonomik gelişmelere ilişkin değerlendirmeleri içeren ve 2015 yılının

Detaylı

Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi

Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013 Dönemi Mehmet ATASEVER Mayıs, 2015 Türkiye Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2002-2013

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-65. 28 Ekim 2015. Toplantı Tarihi: 21 Ekim 2015

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-65. 28 Ekim 2015. Toplantı Tarihi: 21 Ekim 2015 Sayı: 2015-65 BASIN DUYURUSU 28 Ekim 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 21 Ekim 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Eylül ayında tüketici fiyatları yüzde 0,89 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

2014 Yılı Kurumsal Durum ve Mali Beklentiler Raporu T.C. YÜREĞİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI 2014 YILI KURUMSAL DURUM VE MALİ BEKLENTİLER RAPORU

2014 Yılı Kurumsal Durum ve Mali Beklentiler Raporu T.C. YÜREĞİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI 2014 YILI KURUMSAL DURUM VE MALİ BEKLENTİLER RAPORU 214 Yılı Kurumsal Durum ve Mali Beklentiler Raporu T.C. YÜREĞİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI 214 YILI KURUMSAL DURUM VE MALİ BEKLENTİLER RAPORU 214 Yılı Kurumsal Durum ve Mali Beklentiler Raporu 1 214 Yılı Kurumsal

Detaylı

T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ. 2014 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu Temmuz 2014 Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı

T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ. 2014 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu Temmuz 2014 Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ 2014 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu Temmuz 2014 Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı 0 İÇİNDEKİLER ÜST YÖNETİCİ SUNUŞU... 1 1. OCAK-HAZİRAN 2014 DÖNEMİ BÜTÇE UYGULAMA

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 33 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

1- Ekonominin Genel durumu

1- Ekonominin Genel durumu GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2014 YILI 12 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu 2014 yılı TCMB nin Ocak ayında faizleri belirgin şekilde arttırmasıyla

Detaylı

AvivaSA Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi. 31 Mart 2013 tarihi itibariyle ayrıntılı bilanço (Para birimi - Türk Lirası (TL)) Varlıklar

AvivaSA Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi. 31 Mart 2013 tarihi itibariyle ayrıntılı bilanço (Para birimi - Türk Lirası (TL)) Varlıklar ayrıntılı bilanço Varlıklar geçmiş Dipnot 31 Mart 2013 31 Aralık 2012 I- Cari varlıklar A- Nakit ve nakit benzeri varlıklar 2.12, 14 340,950,876 299,185,453 1- Kasa 2.12, 14 1,486 1,844 2- Alınan Çekler

Detaylı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı Avrupa Komisyonu Ekonomik ve Mali Konular Genel Müdürlüğü nün AB ye üye ülkeler ile aday ve potansiyel aday ülkelerdeki makroekonomik

Detaylı

KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ

KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ KAMU FİNANSMANI VE BORÇ GÖSTERGELERİ HAZIRLAYAN 21.05.2014 RAPOR Doç. Dr. Binhan Elif YILMAZ Araş.Gör. Sinan ATAER 1. KAMU FİNANSMANI Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi, 2013 yılı sonunda 18.849 milyon TL açık

Detaylı

2016 VERGİ TAKVİMİ. Bu takvim 31.12.2015 tarihi itibariyle günceldir.

2016 VERGİ TAKVİMİ. Bu takvim 31.12.2015 tarihi itibariyle günceldir. ocak 01 2016 VERGİ TAKVİMİ Vergi takviminde yer alan tarihler, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 18. Maddesi uyarınca, sürelerin son gününün resmi tatile rastladığı durumlarda, tatili takip eden ilk iş günü

Detaylı

MAHALLİ İDARE KONTROL RAPORU

MAHALLİ İDARE KONTROL RAPORU Hesap Kodu Ekod1 Ekod2 Ekod3 Ekod4 Hesap Adı Borç Alacak 102 0 0 0 0 BANKA HESABI 2.015.558,40 1.961.260,39 103 0 0 0 0 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ HESABI ( - ) 1.961.260,39 1.961.260,39 109 0

Detaylı

DEVLET BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN YAPISAL REFORMALARIN MAKROEKONOMİK ETKİLERİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI (26 EKİM 2007 ANKARA)

DEVLET BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN YAPISAL REFORMALARIN MAKROEKONOMİK ETKİLERİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI (26 EKİM 2007 ANKARA) DEVLET BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN YAPISAL REFORMALARIN MAKROEKONOMİK ETKİLERİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI (26 EKİM 2007 ANKARA) Değerli Katılımcılar, Değerli Konuklar, Türkiye, yapısal reformlar ile

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE HAFTALIK GELİŞMELER

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE HAFTALIK GELİŞMELER T.C. Kalkınma Bakanlığı TÜRKİYE EKONOMİSİNDE HAFTALIK GELİŞMELER Yıllık Programlar ve Konjonktür Değerlendirme Genel Müdürlüğü 6 Mart 2015 2 İçindekiler 1. GÜNDEMDEKİ SON GELİŞMELER (Slayt 3) 2. ORTA VADELİ

Detaylı

BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI

BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TASARISI KAPSAMA GİREN İDARELER Maliye Bakanlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu, İl Özel İdareleri ve Belediyeler, Büyükşehir Belediyeleri

Detaylı

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Gazi Erçel Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 1 Nisan 1998 Ankara I. Giriş Ocak ayı başında

Detaylı

Bağımsız Denetimden Geçmemiş Dipnot Cari Dönem Cari Dönem I- Cari Varlıklar

Bağımsız Denetimden Geçmemiş Dipnot Cari Dönem Cari Dönem I- Cari Varlıklar ( ) VARLIKLAR I- Cari Varlıklar A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 4,14 54.400.683 28.327.786 1- Kasa 2.12,14 5.588 3.924 2- Alınan Çekler - - 3- Bankalar 2.12,14 32.366.735 8.595.579 4- Verilen Çekler

Detaylı

FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. AYRINTILI BİLANÇO YTL VARLIKLAR Cari

FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. AYRINTILI BİLANÇO YTL VARLIKLAR Cari BİLANÇO VARLIKLAR I Varlıklar A Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 4,925,810 1 Kasa 14 2 2 Alınan Çekler 3 Bankalar 14 4,889,175 4 Verilen Çekler Ve Ödeme Emirleri () 5 Diğer Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar

Detaylı

ESHOT Genel Müdürlüğü 2014 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu

ESHOT Genel Müdürlüğü 2014 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu ESHOT Genel Müdürlüğü 2014 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu I. OCAK - 2014 DÖNEMİ UYGULAMA SONUÇLARI A. Bütçe Giderleri GİDER Sİ NET 2013 2014 ARTIŞ ORANI OCAK - OCAK - (%) NET GERÇEKLEŞEN

Detaylı

ANADOLU ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ AYRINTILI BİLANÇO VARLIKLAR. Bağımsız Denetimden Geçmiş Önceki Dönem. Bağımsız Denetimden Geçmemiş Cari Dönem

ANADOLU ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ AYRINTILI BİLANÇO VARLIKLAR. Bağımsız Denetimden Geçmiş Önceki Dönem. Bağımsız Denetimden Geçmemiş Cari Dönem VARLIKLAR I- Cari Varlıklar A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 14 1.738.269.701 1.606.048.714 1- Kasa 14 53.092 37.347 2- Alınan Çekler 14 24.966-3- Bankalar 14 1.482.421.204 1.356.733.446 4- Verilen

Detaylı

VARLIKLAR. Dip Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmiş Yeniden düzenlenmiş (*) I- Cari Varlıklar

VARLIKLAR. Dip Denetimden Geçmiş Denetimden Geçmiş Yeniden düzenlenmiş (*) I- Cari Varlıklar EGE SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ 31 ARALIK 2014 TARİHİ İTİBARİYLE SOLO BİLANÇO (Tutarlar Türk Lirası ''TL'' olarak ifade edimiştir.) VARLIKLAR I- Cari Varlıklar Not 31.12.2014 31.12.2013 A- Nakit Ve Nakit Benzeri

Detaylı

CİV Hayat Sigorta Anonim Şirketi 31 Aralık 2014 Tarihi İtibarıyla Bilanço (Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)

CİV Hayat Sigorta Anonim Şirketi 31 Aralık 2014 Tarihi İtibarıyla Bilanço (Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.) 31 Aralık 2014 Tarihi İtibarıyla Bilanço VARLIKLAR 1 Geçmiş Önceki 31 Aralık 2014 I- Cari Varlıklar A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar 14,169,311 15,618,483 1- Kasa 2.12, 14 698 123 2- Alınan Çekler 3-

Detaylı

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 14 Temmuz Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı Mayıs verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

vergi ceza harç kodları

vergi ceza harç kodları Güncelleme Tarihi: 31.03.2009 Vergi Kodu Vergi Adı 0001 Yıllık Gelir Vergisi 0002 Zırai Kazanç Gelir Vergisi 0003 Gelir Vergisi S. (Muhtasar) 0004 Gelir Götürü Ticari Kazanç 0005 Gelir Götürü Serbest Meslek

Detaylı

(TL) KODLAR 2013 YILI 2014 YILI 2015 YILI AÇIKLAMA

(TL) KODLAR 2013 YILI 2014 YILI 2015 YILI AÇIKLAMA 01 VERGİ GELİRLERİ 347.890.019.000 380.142.375.000 416.294.416.000 03 TEŞEBBÜS VE MÜLKİYET GELİRLERİ 9.233.225.000 9.994.661.000 10.367.047.000 04 ALINAN BAĞIŞ VE YARDIMLAR İLE ÖZEL GELİRLER 2.046.203.000

Detaylı

MAHALLİ İDARE KONTROL RAPORU

MAHALLİ İDARE KONTROL RAPORU Hesap Kodu Ekonomik Kod Hesap Adı Borç Alacak Borç Kalan Alacak Kalan 102 0.0.0.0 BANKA HESABI 3.661.647,96 3.661.647,46,50,00 103 0.0.0.0 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ HESABI ( - ) 3.661.647,46

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

MERKEZİ YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİ BÜLTENİ

MERKEZİ YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİ BÜLTENİ T.C. MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MERKEZİ YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİ BÜLTENİ CENTRAL GOVERNMENT FINANCE STATISTICS BULLETIN REPUBLIC OF TURKEY MINISTRY OF FINANCE GENERAL DIRECTORATE OF

Detaylı

Kamu Kesimi. Ünite 04: Kamu Maliyesindeki Gelişmeler

Kamu Kesimi. Ünite 04: Kamu Maliyesindeki Gelişmeler Kamu Kesimi: Yasama Merkezî Yönetim Genel Bütçeye Dahil Yürütme Yargı Kamu Kesimi Mahallî Yönetim Kamu İktisadî Teşebbüsleri Katma Bütçeli Vakıflar Gen. Müd. Karayolları Gen. Müd. DSİ Üniversiteler İKT442

Detaylı

Ekteki dipnotlar bu finansal tabloların tamamlayıcısıdır. 1

Ekteki dipnotlar bu finansal tabloların tamamlayıcısıdır. 1 1 VARLIKLAR I- CARİ VARLIKLAR Denetimden Geçmemiş Denetimden Geçmiş A- Nakit Ve Nakit Benzeri Varlıklar 26,323,433 32,870,248 1- Kasa - - 2- Alınan Çekler - - 3- Bankalar 14 24,802,294 32,542,783 4- Verilen

Detaylı

(TL) KODLAR 2012 YILI 2013 YILI 2014 YILI AÇIKLAMA

(TL) KODLAR 2012 YILI 2013 YILI 2014 YILI AÇIKLAMA 01 VERGİ GELİRLERİ 300.995.224.000 330.772.633.000 360.321.529.000 03 TEŞEBBÜS VE MÜLKİYET GELİRLERİ 9.301.354.000 8.943.556.000 9.678.272.000 04 ALINAN BAĞIŞ VE YARDIMLAR İLE ÖZEL GELİRLER 1.183.383.000

Detaylı

Şubat 2013 Fiyat Gelişmeleri

Şubat 2013 Fiyat Gelişmeleri Şubat 2013 Fiyat Gelişmeleri Her ayın 3 ünde açıklanması beklenen enflasyon verileri ilgili tarihin yine Pazar gününe denk gelmesi sebebiyle 4 Şubat 2013 Pazartesi günü saat 10:00 da yayınlandı. TÜİK tarafından

Detaylı

Bu yayına elektronik ortamda http://www.gib.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

Bu yayına elektronik ortamda http://www.gib.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz. Ücretsizdir Bu yayına elektronik ortamda http://www.gib.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığı Yayın No:101 Aralık 2009 Bu takvim 31.12.2009 tarihi

Detaylı

Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi. Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545

Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi. Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545 Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545 Finansal Krizler İkinci Dünya Savaşı ndan sonra başlayıp 1990 sonrasında ivme kazanan ulusal ve uluslararası finansal

Detaylı