YILLARI ARASINDA KAMU TASARRUFLARININ GELİŞİMİ VE MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "1975 2009 YILLARI ARASINDA KAMU TASARRUFLARININ GELİŞİMİ VE MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ"

Transkript

1 YILLARI ARASINDA KAMU TASARRUFLARININ GELİŞİMİ VE MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ YILLIK PROGRAMLAR VE KONJONKTÜR DEĞERLENDİRME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Daire Başkanı M. Kağan Saygılı Planlama Uzmanları: Fatih Kaya, Ahmet Yılmaz, Cengiz Yanaşoğlu Planlama Uzman Yardımcıları: Selihan Yılar, Turhan Poyraz, Yavuzhan Yalama BÜTÇE VE MAHALLİ İDARELER DAİRESİ

2 Yılları Arasında Merkezi Yönetim Bütçesinin Kamu Tasarrufları Üzerindeki Etkisi Ülkemizde kamu kesimi; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, mahalli idareler, sosyal güvenlik kuruluşları ile genel sağlık sigortası, fonlar, döner sermayeler, İşsizlik Sigortası Fonu ve KİT lerin toplamından oluşmaktadır. Kamu kesiminin en önemli politika aracı olan merkezi yönetim bütçesi ise kamu harcanabilir geliri ile cari giderler arasındaki fark olarak tanımlanan kamu tasarrufu üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki belirli gelir kalemlerinde yaşanan artış ve azalışlar kamu harcanabilir gelirini, belirli harcama kalemlerindeki değişikliklerde gerek kamu harcanabilir gelirini gerekse cari giderleri değiştirmek suretiyle kamu tasarruflarını etkilemektedir. Bu çalışmada kamu tasarruflarına etki eden merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki önemli gelir ve harcama kalemlerinin , ve dönemlerindeki seyri incelenmektedir Dönemi Ülkemizde yılları arası dış konjonktür kaynaklı kriz ve daralma ile iç konjonktür kaynaklı siyasal istikrarsızlıklarla geçmiştir. Özellikle 1970 li yılların sonunda yapılan bir dizi ekonomik düzenleme ve tedbir inisiyatiflerinden istenilen sonuçlar elde edilememiştir. Ülkemiz açısından 1980 li yıllar genel ekonomi politikasının tasarımında köklü bir değişikliği beraberinde getirmiştir. Ekonominin ciddi bir darboğaz içerisinde bulunduğu yıllarında alınan önlemlerin sonuçsuz kalması neticesinde 24 Ocak kararları olarak bilinen kapsamlı bir reform paketi uygulamaya konulmuştur. Söz konusu paket yalnızca bunalımdan çıkışla ilgili düzenlemeleri değil, yeni bir ekonomik gelişme anlayışını da içermektedir. Yeni ekonomi politikasının temel özelliği ekonomik karar mekanizmasında, tümüyle serbest piyasa koşullarında oluşacak fiyatların egemen kılınmasıdır. Ekonomi politikasındaki dönüşümün belirleyici özelliği olarak piyasa egemenliği esas alındığından yeni ekonomi politikasının kamu maliyesine dönük temel özelliği kamu kesiminin genel ekonomi içerisindeki ağırlığının sınırlandırılması olmuştur. Ancak ilgili dönemde uygulamada gerek özelleştirme politikaları gerekse kamunun harcama ve gelir ağırlığının azaltılması açısından söz konusu hedefin uygulanmasında başarı kazanılabildiği söylemek zordur. Üstelik bu dönemde hızla yaygınlaşan bütçe dışı harcama kanalları, kamu harcamalarının kontrolsüz bir şekilde gerçekleştirilmesine yol açmıştır.

3 Yukarıda ifade edilen gelişmelerin sonucunda yılları arasında kamu tasarrufları, kamu kesimi cari gelirleri ve giderleri arasındaki dengeye bağlı olarak dalgalı bir seyir göstermiştir. Kamu Tasarrufları 7,0 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1, Söz konusu dönemde, konsolide bütçe harcamalarında bir gerileme yaşanmamış ancak toplam bütçe harcamalarının kompozisyonunda önemli bir değişiklik görülmüştür. Birkaç istisnai yıl hariç tutulmak kaydıyla yatırım harcamaları azalan, faiz giderleri ise artan bir trend içerisinde olmuştur yılları arasında GSYH ya oran olarak ortalama yüzde 5,2 seviyesinde gerçekleşen personel giderleri, 1980 li yılların ilk yarısında önemli ölçüde azalarak 1985 yılında GSYH ya oran olarak yüzde 2,7 seviyesine kadar gerilemiştir. Söz konusu düşüşte, 1980 sonrasında sendikal faaliyetlerin yasaklanmasının ve işçi ve memur ücretlerinin baskılanmasının etkili olduğu düşünülmektedir li yılların ikinci yarısında ise personel giderlerinin artış trendi içerine girdiği görülmekte olup, 1990 yılına gelindiğinde personel giderleri toplamının GSYH içerisindeki payı yüzde 5,4 düzeyine kadar yükselmiştir. 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1, Personel Giderleri Sosyal Güvenlik Harcamaları

4 1975 yılında GSYH ya oran olarak yüzde 0,3 olan sosyal güvenlik harcamaları, 1989 yılında yüzde 1,4 e yükselmiştir. Söz konusu dönemde faiz giderleri de GSYH ya oran olarak yüzde 0,4 ten yüzde 2,7 ye kadar yükselmiştir. Faiz Giderleri 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0, yılları arasında konsolide bütçe gelirlerinde 1,9 puanlık bir düşüş görülmüştür. Söz konusu dönemde vergi gelirleri 2,1 puan, vergi dışı normal gelirler 0,3 puan azalmış, özel gelirler ve fonlar ise 0,6 puan artmıştır. Siyasi açıdan istikrarsız bir dönem olan yılları arasında reform mahiyetinde sayılabilecek vergi düzenlemeleri yapılamamıştır ve 1982 de istikrar amacı öne çıktığı için vergi politikasının önceliği ve toplam vergi etkisi vergi yükünü artırmak yönünde olmuştur. Ancak sonraki yıllarda, özellikle 1984 yılında vergi teşvikleri sisteme sokulmuştur yılında vergi mevzuatında önemli değişiklikler yapılmıştır. Banka ve sigorta muameleleri vergisinin oranı yüzde 15 ten yüzde 3 e düşürülmüştür. Gelir vergisinde telif kazançları istisnası, mesken kiralarındaki istisna ve küçük çiftçi muaflığının hududu üç kat artırılmıştır. Mevduat faizlerindeki vergi tevkifat oranı yüzde 20 den yüzde 10 a indirilmiştir. Bu dönemde vergi mevzuatı alanındaki önemli gelişmelerden biri de, tarihli resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunudur (KDV). KDV nin vergi sistemimize girmesiyle birlikte, 1985 yılında ve takip eden yıllarda vasıtalı vergilerin GSYH içindeki payında ciddi bir artış görülmüştür yılında tütün mamulleri ve alkollü içkilerden de ek vergi alınmaya başlanmasıyla vasıtalı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı daha hızlı artmıştır yılında, gelir vergisi tarife ve dilimleri yeniden düzenlenmiş, kurumlar vergisi oranı yüzde 40 tan yüzde 46 ya çıkarılmıştır. Emlak Vergisi Kanunu yeniden düzenlenerek bina ve mesken vergisi oranları artırılmış, emlak vergilerini toplama yetkisi belediyelere

5 devredilmiştir yılında 3418 sayılı Kanunla, eğitim, gençlik, spor ve sağlık hizmetleri vergisi ve ek taşıt alım vergisi adıyla yeni vergiler ihdas edilmiştir. Akaryakıt tüketim vergisi oranı yüzde 9 dan yüzde 21 e çıkarılmıştır. Otomobil ve arazi taşıtlarının alım vergisi yüzde 50 oranında artırılırken, minibüsler için ek taşıt alım vergisi oranı yüzde 12 den yüzde 6 ya indirilmiştir yılının ortasından itibaren menkul kıymetler yatırım fonlarına yapılan irat niteliğindeki ödemeler gelir vergisi tevkifatı kapsamına alınmıştır. Ayrıca, vadesinde ödenmeyen amme alacağına uygulanmakta olan yıllık gecikme zammı yüzde 90 dan yüzde 96 ya çıkarılmıştır. Kamu Tasarruflarının ve Vergi Gelirlerinin GSYH içindeki Payı (yüzde) 13,0 11,0 VERGİLER 9,0 7,0 5,0 3,0 1,0-1,0 Özetle yılları arası dönem, özellikle 1980 yılından itibaren ekonomik anlamda önemli yapısal dönüşümlerin ortaya çıktığı ve söz konusu dönüşümlerin kaçınılmaz olarak kamu maliyesi üzerinde önemli etkiler ortaya çıkardığı bir dönem olarak karakterize edilebilir. Bu dönem içerisinde kamu tasarrufları pozitif değere sahip olmakla birlikte, özellikle dönem sonuna doğru artan cari giderlerin ve faiz yükünün eş zamanlı gelir artışlarıyla dengelenememesi sonucunda azalış trendi içerisine girmiştir Dönemi 1990 lı yıllar boyunca çeşitli iradi tasarruf tedbirlerinin alınması dolayısıyla istisna kabul edilebilecek yıllar olmakla birlikte, konsolide bütçe, fonlar ve döner sermayeler, sosyal güvenlik kuruluşları ve KİT lerin açıkları toplamından oluşan kamu kesimi açığının artan bir trend içerisinde olduğu görülmektedir. Bu kapsamda, 1990 yılı itibarıyla GSYH ya oran olarak yüzde 5,5 olan kamu kesimi açığı, 1999 yılı sonuna gelindiğinde yüzde 11,7 düzeyine kadar yükselmiştir yılında GSYH ya oran olarak yüzde -0,4 olan kamu tasarrufları, 1999 yılında yüzde -6,6 ya kadar gerilemiştir VASITASIZ VERGİLER VASITALI VERGİLER KAMU TASARRUFU

6 Kamu Tasarrufları -1, ,0-3,0-4,0-5,0-6,0-7,0 İlgili dönemde kamu kesimi açığı büyük oranda konsolide bütçe açığından kaynaklanmaktadır yılında GSYH ya oran olarak yüzde 2,2 olan konsolide bütçe açığı, 1999 yılında yüzde 8,7 ye kadar yükselmiştir. Konsolide bütçenin kamu tasarruflarını etkileyen temel kalemlerinin seyri aşağıda incelenmiştir. Konsolide Bütçe Dengesi -1,0-2,0-3,0-4,0-5,0-6,0-7,0-8,0-9, Cari transferlerin yılları arasında genel olarak bir artış trendinde olduğu görülmektedir yılında GSYH ya oran olarak yüzde 1,2 olan cari transferler 1999 yılında yüzde 5,3 e kadar yükselmiştir. Cari transferlerdeki değişim genel olarak tarımsal destekleme ödemelerindeki ve sosyal güvenlik harcamalarındaki değişimle açıklanabilir.

7 Cari Transferler 6,0 5,0 %, GSYH 4,0 3,0 2,0 1, Sosyal güvenlik sistemine yönelik olarak gerçekleştirilen iradi müdahalelerin sonucunda, sosyal güvenlik sisteminin finansmanı amacıyla özel ve kamu kesiminden elde edilen prim tahsilatları ile sosyal güvenlik harcamaları arasındaki denge bozulmuştur. Sosyal güvenlik kuruluşlarının yükümlülüklerin artması ve prim tahsilatında güçlüklerle karşılaşılması sonucu; 1990 yılında GSYH ya oran olarak yüzde 1,1 olan sosyal güvenlik harcamaları 1999 yılında yüzde 3,7 ye kadar yükselmiştir. Sosyal Güvenlik Harcamaları 4,0 3,5 3,0 %, GYSH 2,5 2,0 1,5 1,0 0, Tarımsal desteklemeler on yıllık süreçte değişken bir seyir izlemiştir yılında GSYH ya oran olarak yüzde 0,1 olan tarımsal destekleme ödemeleri, 1996 yılında yüzde 0,3 e, 1997 yılında sübvansiyonların etkisiyle yüzde 0,6 ya yükselmiş; 1999 yılında yüzde 0,2 ye düşmüştür.

8 Tarımsal Destekleme Ödemeleri 0,7 0,6 0,5 %, GSYH 0,4 0,3 0,2 0, Faiz giderleri döneminde kamu tasarruflarının en önemli belirleyicilerinden biri olmuştur. İstisnai iki yıl dışında, on yıllık dönemde faiz giderleri artış trendi göstermiştir yılında; döviz kurunun öngörülenin üzerinde gerçekleşmesi ve kısa vadeli borçlanmanın sürdürülmesi nedeniyle faiz giderlerinde 1992 yılına kıyasla 1,6 puanlık bir artış görülmüştür. Söz konusu artışın bir diğer nedeni de ödenek yetersizliği nedeniyle 1993 yılı bütçesine gider yazılan faiz ödemeleridir. İzleyen yıllarda vade yapısı ve döviz kurlarındaki değişime paralel olarak değişen faiz giderleri; Asya ve Rusya krizleri ile 1999 yılında yaşanan Marmara depreminin olumsuz etkileri sonucu on yılın sonunda GSYH ya oran olarak yüzde 10,2 ye kadar yükselmiştir. Faiz Giderleri 12,0 1 8,0 6,0 4,0 2, yılı itibarıyla toplam bütçe harcamalarının yüzde 20,8 ini oluşturan faiz ödemeleri, 1999 yılı sonu itibarıyla yüzde 38,2 ye yükselmiştir yılında yüzde 53 olarak gerçekleşen Hazine iskontolu ihaleleri yıllık bileşik faiz oranı 1994 yılından itibaren her yıl yüzde 100 ün üzerinde gerçekleşmiştir. Ekonomideki istikrarsız yapı ve siyasi belirsizlikler

9 sonucunda oluşan yüksek borçlanma faizi ve bazı harcamaların ödeneklerle ilişkilendirilmeksizin borçlanarak yapılması 1995 yılından itibaren bütçe açıklarının artmasına ve kamu borç stokunda büyük bir artış meydana gelmesine sebep olmuştur yılında 799 trilyon olan iç borç stoku 1995 yılında nominal olarak yüzde 170, 1996 yılında ise yüzde 230 artarken ortalama borçlanma vadesi ise azalmıştır. Borçlanma faizlerinin yıllık bileşikte yüzde 135 lere ulaştığı bu dönemde konsolide bütçe faiz ödemeleri de hızlı bir artışla GSYH ya oran olarak yüzde 7,5 seviyesine yükselmiştir. Söz konusu gelişmelere paralel olarak kamu kesimi brüt borç stokunun GSYH ya oranı, 1990 yılındaki yüzde 20,5 düzeyinden 1999 yılı sonunda yüzde 44 düzeyine yükselmiştir yılları arasında cari giderlerin seyri incelendiğinde GSYH ya oran olarak 2,4 puanlık bir artış görülmektedir. Söz konusu artışta hem mal ve hizmet alım giderlerinde hem de personel giderlerinde görülen artış etkili olmuştur Cari giderler yılında GSYH ya oran olarak yüzde 5 olan personel giderleri 1999 yılında yüzde 6,6 ya kadar yükselmiştir yılları arasında yüksek maaş ve ücret artışları yapılması sonucunda personel giderleri 1,4 puan yükselmiş, 5 Nisan 1994 tarihinde yürürlüğe giren 3 yıllık İstikrar Programına binaen memur maaş artışlarının sınırlı tutulması ve işçi ücret farklarının ertelenmesiyle 1994 yılında bir önceki yıla kıyasla 1,1 puan düşük gerçekleşmiştir.

10 Personel Giderleri yıllık program istenilen sonucu vermiş olsa da, düzelme sürekli hale getirilememiş, 1997 yılında izlenen genişlemeci maliye politikalarına paralel olarak, kamu görevlilerine uygulanan aşamalı ücret politikası ve ücret iyileştirmeleri sonucunda personel giderleri de artış göstermiştir yılında özellikle işçi ücretlerindeki yüksek artış, personel giderlerinin söz konusu on yıllık dönemde en yüksek değeri olan yüzde 6,6 olarak gerçekleşmesine neden olmuştur yılında GSYH ya oran olarak yüzde 1,3 olan mal ve hizmet alım giderleri 1999 yılında yüzde 2,2 olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu artışın yüzde 78 lik kısmı savunmagüvenlik giderlerindeki artıştan kaynaklanırken, yüzde 22 si de diğer mal ve hizmet alım giderlerinden kaynaklanmıştır. 2.5 Mal ve Hizmet Alım Giderleri Mal ve Hizmet Alım Giderleri yılında GSYH ya oran olarak yüzde 10,7 olan bütçe gelirleri, 1999 yılında yüzde 18,1 e; 8,6 olan konsolide bütçe vergi gelirleri ise 5,6 puanlık artışla yüzde 14,2 ye yükselmiştir. On yıllık dönem içerisinde gelir alanında önemli değişiklikler yaşanmıştır.

11 tarihli Bakanlar Kurulu Kararıyla yapılan ithal rejiminde değişikliklere göre; 333 malda gümrük vergisi, 2357 malda fon kesintisi tamamen kaldırılmış, 7545 malın gümrük vergisi ise indirilmiş ve böylece gümrük vergisi ve benzeri nitelikteki dış ticaretten alınan vergi gelirlerinin GSYH ya oranı yüzde 0,6 dan yüzde 0,5 düzeyine gerilemiştir yılı sonunda Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanununda yapılan değişiklikle; alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait ilan ve reklam giderlerinin tamamı kanunen gider kabul edilmiştir. Ayrıca, kurum kazançlarına uygulanacak ihracat istisnası oranı 1992 yılı için yüzde 16 dan yüzde 12 ye, 1993 yılı için ise yüzde 14 den yüzde 8 e indirilmiştir. Bu düzenlemeler, özellikle döneminde, kurumlar vergisi gelirlerinin hem GSYH ya oran olarak hem de toplam vergi gelirleri içindeki pay olarak düşmesine sebebiyet vermiştir. Bu durum da kamu tasarruflarını olumsuz yönde etkilemiştir. Bu dönemde akaryakıt tüketim vergisi (ATV) oranlarının sürekli olarak artırılması, dönem başında GSYH ya oranı yaklaşık yüzde 0,2 seviyesinde olan ATV gelirlerinin yüzde 1-1,5 seviyesine yükselmesine yol açmıştır. Bu oranın yükselmesinde bir diğer önemli faktör ise, 1991 yılında Bakanlar Kurulu Kararıyla, ATV nin dağılımında yüzde 24,3 olan genel bütçe payının yüzde 40,2 olarak değiştirilmesi olmuştur. Böylece, kamu kesimine dahil idarelerce alınan payın bütçeye aktarılması sonucunda toplam kamu tasarruflarını değiştirmeksizin konsolide bütçenin tasarrufları değişmiştir. İlgili dönemde kamu kesimi açıklarının daraltılması politikası çerçevesinde; asgari kurumlar vergisi uygulaması, yüksek oranlı KDV ye tabi mal ve hizmetlerin sayısının artırılması, KDV oranlarının artırılması, akaryakıt tüketim vergisinden bütçeye aktarılan payın artırılması, taşıt alım ve motorlu taşıtlar vergilerinde oranların yükseltilmesi gibi düzenlemeler yapılmıştır yılında başlatılan fonların bütçe kapsamına alınması uygulaması sonraki yıllarda da devam etmiştir. Esnek harcama anlayışına sahip olmakla birlikte bütçe birliği ilkesine ve mali disipline aykırı bir uygulama olan bütçe dışı fonların uygulama alanının daraltılmasına yönelik düzenlemeler kamu mali yönetimine disiplin getirerek kamu kesimi açıklarının azaltılmasına ve kamu tasarruflarının artırılmasına olumlu yönde etki yapmıştır. 5 Nisan 1994 te yaşanan ekonomik krizden sonra kamu açıklarının kapatılması için bir defaya mahsus olmak üzere olağanüstü vergilere başvurulmuştur. Ekonomik Denge Vergisi, Net Aktif Vergisi, Ek Gayrimenkul Vergisi, Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi adlarıyla dört vergi ihdas edilmiş ve tahsilatı GSYH ya oran olarak yüzde 0,1 seviyesinde seyreden servet vergileri yalnız 1994 yılı için yüzde 0,7 olarak gerçekleşmiştir. Krizin kamu mali dengeleri

12 üzerindeki olumsuz etkilerinin ortadan kaldırılmasına yönelik olarak yapılan düzenlemeler dolaylı vergi tahsilatının artmasına yol açmıştır. Diğer taraftan, 1993 yılı sonunda gelir vergisinde yapılan tarife değişikliğinin söz konusu verginin tahsilat seviyesine önemli bir etkisi olmamıştır. Ancak, dolaylı vergi tahsilatının artmasıyla toplam vergi tahsilatı içerisinde gelirden alınan vergilerin göreceli ağırlığı ciddi oranda azalarak 1993 yılında yüzde 47,6 seviyesindeyken 1996 yılında yüzde 38,4 seviyesine gerilemiştir. Aynı dönemde, mal ve hizmetlerden alınan vergilerin toplam vergi gelirleri içerisindeki payı yüzde 33,8 seviyesinden 43,3 seviyesine çıkmıştır. Gelirden ve Mal ve Hizmetlerden Alınan Vergilerin Toplam Vergi Gelirleri İçindeki Payı Gelirden Alınan Vergiler Mal ve Hiz. Alınan Vergiler yılında gümrük birliği anlaşmasının imzalanması ve bu anlaşmanın 1996 yılı başından itibaren uygulamaya girmesi sonucu, aşağıdaki grafikte görüldüğü gibi gümrük vergisinin toplam vergi gelirleri içerisindeki payında önemli bir düşüş yaşanmıştır. Gümrük Vergisi ile Diğer Dış Ticaret Gelirleri Toplamının GSYH İçindeki Payı (yüzde) 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0, Gümrük Vergisi ve Diğer Dış Ticaret Gelirleri

13 1998 yılında 4369 sayılı Kanunla gelir vergisi kanunu, vergi usul kanunu ve kurumlar vergisi kanunu başta olmak üzere vergi kanunlarında geniş kapsamlı değişiklikler yapılmıştır. Gelir vergisi kanununda gelirin tanımı değiştirilmiş ve gelirin tespitinde kaynak teorisinden net artış teorisine geçilmiştir. Gelir tanımının değiştirilmesiyle, elde edilen gelirle ilişkilendirilemeyen servet de gelir tanımı içerisine alınmıştır. Kurumlar vergisi oranı yüzde 25 ten yüzde 30 a çıkarılmıştır. Bu düzenlemeler sonrası dolaysız vergilerin toplam vergi gelirleri içerisindeki payı artmış ancak bu artış istikrar kazanmamış ve 1999 yılından itibaren tekrar düşüşe geçmiştir. 17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 tarihlerinde yaşanan iki büyük deprem sonrası çıkarılan 4481 sayılı Kanunla ek vergiler konulmuştur. Buna göre, 1999 matrahları üzerinden yüzde 5 ek gelir ve kurumlar vergisi, ek emlak vergisi, ek motorlu taşıtlar vergisi alınması ve faiz vergisi ile özel iletişim ve özel işlem vergisi alınması hükme bağlanmıştır. Gelir üzerine konulan ek vergilerin de etkisiyle, 1990 lı yıllardan itibaren sürekli bir düşüş trendi içinde bulunan dolaysız vergiler 1998 yılında bir sıçrama göstermiş olsa da, takip eden yıllarda dolaylı vergilere göre nispeten düşük bir seyir izlemiştir. Gelirden ve Mal ve Hizmetlerden Alınan Vergilerin Toplam Vergi Gelirleri İçindeki Payı 55,0 5 45,0 4 35,0 3 25, Gelirden Alınan Vergiler Mal ve Hiz. Alınan Vergiler Özetle yılları arası dönem, bütçe harcamalarının artan faiz giderleri sebebiyle hızla arttığı ve bütçe gelirlerindeki artış trendinin bütçe harcamaları artış trendinin altında kalması nedeniyle bütçe açığının arttığı, kamu tasarruflarının azaldığı, mevcut yapıda giderek artan kamu finansman ihtiyaçları sebebiyle kamu tasarruf-yatırım dengesinin bozulduğu bir dönem olarak karakterize edilebilir. Bu dönem içerisinde kamu tasarrufları sürekli olarak negatif değere sahiptir.

14 Dönemi 2000 yılında GSYH ya oran olarak yüzde -5,6 olan kamu tasarrufu 2001 yılında -10,4 olarak gerçekleşmiş, 10 yıllık dönemin en düşük değerini almıştır. Kamu Tasarrufları 4,0 2,0 %, GSYH -2,0-4,0-6,0-8, , ve 2008 yıllarında yüzde -0,2 olarak gerçekleşen kamu tasarrufu 2009 yılında, küresel krizin de etkisiyle yüzde -2,9 olarak gerçekleşmiştir ile 2009 yılları arasındaki on yıllık süreçte kamu mali sisteminde güçlü bir mali uyum süreci yaşanmıştır. Bu dönemde faiz dışı fazla kuralı maliye politikasının temel çerçevesini oluşturmuş, kamu açığında ciddi bir azalma olmuştur. Söz konusu gelişmede faiz giderlerinin önemli ölçüde düşmesine paralel olarak toplam harcamaların azalması ve özellikle vasıtalı vergiler, vergi dışı ve bir defalık gelirlerin artmasıyla toplam gelirlerin artması etkili olmuştur yılında GSYH ya oran olarak yüzde 28 olan konsolide bütçe harcamaları, 2008 yılında yüzde 23,8 e kadar düşmüş, ancak 2009 yılında küresel krizin olumsuz etkileri nedeniyle yüzde 28,1 e yükselmiştir. Kamu tasarruflarına etki eden en önemli bütçe kalemlerinden cari transferlerin yılları arasında genel olarak artış gösterdiği görülmektedir yılında GSYH ya oran olarak yüzde 4,62 olan cari transferler 2009 yılında yüzde 9,62 olarak gerçekleşmiştir. Bu artışın nedenlerini incelemeden önce önemli bir değişikliğe değinilmesi gerekmektedir yılından itibaren bütçe gösterim sisteminde gerçekleştirilen değişiklik sonucu, gelirden mahalli idareler ile diğer kurum ve kuruluşlara ayrılan pay ve fonların gelirden ayrılan paylar başlığı altında harcama tarafında cari transferlerde, gelir tarafında ise söz konusu tutarların ilgili oldukları gelir kalemlerinde gösterilmeye başlanmıştır.

15 Cari Transferler 12, ,00 6,00 4,00 2, Bu değişiklik merkezi yönetim bütçesi cari transfer harcamalarını artırsa da, kamu hesaplarında hem gelirlerden hem de harcamalardan temizlenmesi nedeniyle kamu tasarrufları üzerinde bir etkiye sahip değildir. Dolayısıyla bu gösterimin etkisi temizlendiğinde cari transferlerdeki değişim daha net görülebilecektir yılında yüzde 9,6 olarak gerçekleşen cari transferlerden gelirden ayrılan paylar çıkarıldığında oran 7,4 e inmektedir. Bu açıdan bakıldığında da yine 2000 yılında yüzde 4,6 dan 2009 yılında yüzde 7,4 e, 2,8 puanlık bir artış söz konusudur. Cari Transferler-Gelirden Ayrılan Paylar 8,00 7,00 6,00 5,00 4,00 3,00 2,00 1, Bu artışta; 2000 yılında GSYH ya oran olarak yüzde 2,1 olan 2009 yılında yüzde 5,6 e kadar yükselen sosyal güvenlik harcamaları önemli rol oynamaktadır yılında yaşanan kriz istihdamı olumsuz etkilemiş, primler artırılamamış ve prim tahsilatı düşmüştür yılında GSYH ya oran olarak yüzde 2,1 olan sağlık, emeklilik ve sosyal yardım giderleri; 2001 yılında yüzde 2,3 e yükselmiştir yılında emekli aylıklarının ve sağlık giderlerinin öngörülenin üzerinde artması, 2003 yılında BAĞ-KUR prim tahsilat oranın düşmesi ve sosyal destek ödemelerinin getirdiği yük sosyal güvenlik dengesi üzerinde bozucu etki yaratmıştır yılında ortaya çıkan prim affı beklentisi prim tahsilatını düşürmüş, böylece sosyal güvenlik harcamalarının GSYH ya oranı yüzde 3,9 a kadar yükselmiştir yılında sosyal güvenlik harcamaları toplamına üst sınır getirilmiş ve sosyal güvenlik dengesinde 1,3 puanlık

16 bir iyileşme yaşanmıştır. Ancak yeniden yapılandırma nedeniyle prim gelirleri azalması, sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaşması nedeniyle sağlık harcamalarının artması ve emekli aylıklarına öngörülenin üzerinde artış yapılması nedeniyle sosyal güvenlik açığı 2007 yılında yeniden yükselmiştir yılında kısmi bir iyileşme görülmüş olsa da 2009 yılında yaşanan küresel krizin ülkemiz ekonomisini de olumsuz etkilemesi istihdamı azaltmış, krize karşı alınan tedbirler kapsamında yapılan işveren 5 puan indirimi ve sandıklara 5 puan prim teşviki prim tahsilatını azaltmış, nihayet sosyal güvenlik harcamalarının GSYH ya oranı yüzde 5,5 olmuştur. 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1, Sosyal Güvenlik Harcamaları Tarımsal Amaçlı Desteklemeler Cari transferlerde görülen artışın bir diğer nedeni tarımsal amaçlı transferlerdir yılında GSYH ya oran olarak yüzde 0,2 olan tarımsal amaçlı transferler 2009 yılında yüzde 0,5 e yükselmiştir. Bu artışta, doğrudan gelir desteği ve alan bazlı tarımsal destek ödemeleri belirleyici olmuştur. Bunun yanı sıra, 2007 yılında yaşanan kuraklık nedeniyle yapılan destekler tarımsal amaçlı transferlerin GSYH içerisindeki payını yüzde 0,7 ye kadar yükseltmiştir. Sosyal güvenlik harcamaları ve tarımsal amaçlı transferlerin yanı sıra, 2007 yılından itibaren ödenmeye başlanan Hazine teşvik ödemeleri, KOBİ desteği ve tabii afetten zarar gören çiftçilere yardım ile 2008 yılında itibaren ödenmeye başlayan terör tazminatı ve özürlü evde bakım yardımları cari transferlerin GSYH içindeki yükselen payına katkıda bulunmuştur. Kamu harcanabilir gelirini ve dolayısıyla da kamu tasarruflarını önemli ölçüde etkileyen bir diğer kalem faiz giderleridir.

17 Kamu Harcanabilir Geliri Faiz Giderleri yılları arasında kamu kesiminde GSYH ya oran olarak ortalama yüzde 3,8 düzeyinde bir program tanımlı faiz dışı fazla verilmiştir. Faiz dışı fazla politikasının doğal bir sonucu olarak 2001 krizinde zirve yapan kamu kesimi borç stoku azalış trendine girmiştir. Bu çerçevede, 2001 yılı sonu itibarıyla GSYH ya oran olarak yüzde 78,9 düzeyine kadar çıkan kamu kesimi brüt borç stoku, 2008 yılı sonu itibarıyla yüzde 42,9 seviyesine gerilemiştir. Sıkı maliye politikaları sonucunda risk algıları yeniden şekillenmiş ve kamunun borçlanma maliyetlerinde ciddi bir azalma yaşanmıştır. Bu kapsamda, 2001 yılında yaşanan krizin etkisiyle yüzde 99,6 düzeyine yükselen iç borçlanma bileşik faiz oranları, 2008 yılı sonu itibarıyla yüzde 19,2 düzeyine gerilemiştir. Borç stokunun azalmasına paralel olarak kamunun katlanmakta olduğu faiz yükünde ciddi bir azalma olmuştur yılında GSYH ya oran olarak yüzde 17,1 düzeyine kadar çıkan faiz giderleri bu yılda vergi gelirlerinin yüzde 95,5 ine tekabül ederken; 2008 yılı sonu itibarıyla faiz giderleri GSYH oranı yüzde 5,5 e, faiz ödemelerinin vergi gelirleri içerisindeki payı ise, yüzde 30,5 e gerilemiştir yılında ise faiz giderleri, küresel krizin etkisiyle 0,3 puanlık bir artışla yüzde 5,6 olarak gerçekleşmiştir. Cari giderlerdeki değişim temel olarak personel giderleri ile mal ve hizmet alım giderlerindeki değişim incelenerek açıklanabilir yılları arasında personel giderlerinin GSYH ya oranının yüzde 6 dan yüzde 6,6 ya yükseldiği görülmektedir. Personel alımlarının kısıtlanmasına ve enflasyon hedefleriyle uyumlu maaş artışı yapılmasına rağmen 2003 yılına kadar yükselmeye devam eden personel giderleri söz konusu uygulamaların devam ettirilmesi ve enflasyon oranının düşmesiyle beraber istenilen sonucu 2004 yılından itibaren göstermeye başlamış, 2008 yılında personel giderlerinin GSYH ya oranı yüzde 5,8 e kadar düşmüştür yılında ise bu oran yüzde 6,6 ya kadar yükselmiştir.

18 7,0 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1, Personel Giderleri Mal ve Hizmet Alım Giderleri Diğer mal ve hizmet alımlarının 2000 yılından 2009 yılına GSYH ya oran olarak yüzde 2,2 den yüzde 3,1 e yükseldiği görülmektedir. Bu artışta 1992 yılından itibaren uygulanmaya başlanan ve 2003 yılından bu yana bütçede ayrı bir kalem olarak gösterilen yeşil kart harcamaları ile 2005 yılında pilot uygulaması başlatılan aile hekimliği uygulaması ve yıllar itibariyle payı giderek artan özürlü eğitimi etkili olmuştur yılında GSYH ya oran olarak yüzde 0,1 olan yeşil kart harcamaları, kart sahiplerinin tedavi ve sağlık hizmetlerine erişiminin kolaylaştırılması ve kart kapsamının genişletilmesi sonucu 2007 yılında yüzde 0,5 e kadar yükselmiş, 2009 yılında ise yüzde 0,6 olarak gerçekleşmiştir yılı sonunda; 2006 yılında yüzde 3 olan özürlü eğitimi giderleri yüzde 9 a; 2007 yılında yüzde 3 olan aile hekimliği giderleri ise yüzde 8 e yükselmiştir yılında GSYH ya oran olarak yüzde 20,1 olan bütçe gelirleri, 2009 yılında yüzde 22,6 ya; 15,9 olan konsolide bütçe vergi gelirleri ise 2,2 puanlık artışla yüzde 18,1 e yükselmiştir. Söz konusu dönemde vergi idaresi ve denetiminin daha etkin hale getirilmesi amacına yönelik olarak, vergi daireleri ile mükelleflerin ekonomik faaliyetlerinin tek bir merkezden izlenmesi ve bu suretle kayıtdışı ekonomik faaliyetlerin azaltılmasını sağlayacak tek vergi numarası verilmesi uygulamasına hız verilmiştir yılında, vergi tabanının genişletilmesi, kayıtdışı ekonominin daraltılması, vergi adaletinin geliştirilmesi yönünde önemli düzenlemelerin yapıldığı 4369 sayılı kanunda 1999 yılı sonunda 4444 sayılı Kanunla önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede; kurumlar için geçici vergi oranı yüzde 25 ten yüzde 20 ye indirilmiş, kurumların gayrimenkul ve iştirak hisselerinin tarihine kadar elden çıkartılmasından doğan kazançları, sermayeye eklenmek koşuluyla vergiden müstesna tutulmuştur.

19 Vasıtasız ve Vasıtalı Vergilerin GSYH ya Oranı (yüzde) 14,0 12,0 1 8,0 6,0 4,0 2, A.VASITASIZ B.VASITALI 17 Ağustos 1999 tarihinde Marmara Bölgesinde meydana gelen depremden etkilenen mükelleflerin vergisel işlemleri ile ilgili gerekli düzenlemeler ve uygulamalar yapılmıştır. Bu çerçevede; afet olan yerlerde mükellefiyet kaydı bulunan mükelleflerin ödeme süresi afet tarihinden sonraya rastlayan her türlü vergi, resim, harç, fon ve paylar ile bunların cezalarının ödeme süreleri mücbir sebep halinin ortadan kalktığı tarihe kadar uzatılmıştır. Depremin etkilediği 7 ilin (Kocaeli, Sakarya, Yalova, İstanbul, Bolu, Bursa ve Eskişehir) Gayri Safi Milli Hasıla içindeki payı yaklaşık yüzde 35 seviyesindedir. Bu husus göz önüne alındığında, toplam vergi gelirlerinin önemli bir kısmının toplandığı bu bölgedeki vergi ertelemeleri ve kayıpları bütçe açığını daha da artırmıştır. Ancak, vergi gelirlerindeki kaybı telafi etmek üzere getirilen ek vergiler ile bedelli askerliğe ilişkin düzenleme bütçe açığı üzerindeki bu olumsuz etkileri azaltmıştır yılında, Türkiye tarafından Avrupa Birliğine (AB) üyelik hedefi doğrultusunda pek çok alanda önemli hukuki ve kurumsal düzenlemeler yapılmıştır. Vergilendirme alanında AB mevzuatına uyum çalışmaları çerçevesinde, tam mükellefiyete tabi kurumların bölünme ve hisse değişiminden doğan karlarının kurumlar vergisinden istisna tutulması, yine tam mükellef kurumların birleşme, bölünme, devir ve hisse değişim işlemlerinden doğan kazançlarının banka ve sigorta muameleleri vergisine (BSMV), bu nedenle yapılacak işlemlerin harca, düzenlenen kağıtların da damga vergisine tabi tutulmamasına ilişkin 4684 sayılı Kanun yayımlanmıştır. Ayrıca, 4697 sayılı Kanunla bireysel emekliliğe vergisel teşvikler getirilmiştir. Bu düzenlemenin özellikle banka ve sigorta muameleleri vergisi ile ilgili kısmının etkisiyle, söz konusu verginin hem yurtiçi hasıla içindeki hem de toplam vergi gelirleri içindeki payı önemli oranda düşmüştür. Bu yasal değişiklik aynı zamanda, özel kesim tasarruflarını artırırken kamu tasarruflarını düşürmüştür.

20 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinin GSYH ya Oranı (yüzde) 0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi 2000 Kasım ve 2001 Şubat krizleri sonrası milli hasılamızda ciddi bir düşüş yaşanmıştır. Buna paralel olarak, vergi gelirlerinde de önemli oranda düşüş gerçekleşmiş olmasına rağmen, hasıladaki düşüş dolayısıyla vergi gelirlerinin hasılaya oranında pek bir değişme görülmemiştir. Ancak, bu dönemde krizin olumsuz etkilerini ortadan kaldırmaya yönelik atılan adımlar, kamu harcamalarında artışa ve kamu gelirlerinde düşüşe sebebiyet vermek suretiyle kamu harcanabilir gelirini azaltmış ve sonuç olarak kamu tasarrufları olumsuz yönde etkilenmiştir yılından sonra uygulanan mali disiplinin de etkisiyle, faiz ve ücretlerdeki düşük oranlı artış vasıtasız vergilerdeki azalmada temel etken olmuştur. Ayrıca, vasıtalı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payının artmasında 2002 yılında çıkartılan 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun belirleyici rolü olmuştur. Vergilerin, Kamu Harcanabilir Gelirinin Ve Kamu Tasarruflarının GSYH ya Oranı 2 15,0 1 5,0-5, , VERGİLER VASITASIZ VERGİLER VASITALI VERGİLER KAMU TASARRUFU KAMU HARCANABİLİR GELİRİ

21 2003 yılında, hem vergi dışı normal gelirlerin hem de faktör gelirlerinin GSYH içindeki payında 2002 yılına göre bir gerileme ortaya çıkmıştır. Bu gelişmede, özellikle Merkez Bankası karından bütçeye aktarılan tutardaki gerilemenin yanı sıra KİT lerde atıl istihdamın azaltılmasından doğan giderlerin yansıtılmasından dolayı karlardaki düşüş ile döviz kurlarındaki düşüşün olumlu etkisine rağmen enerji KİT lerinde uygun fiyat ayarlamalarının yapılamaması etkili olmuştur. Ayrıca, 2003 yılında, uygulanan ekonomik program gereği hedeflenen faiz dışı fazlaya ulaşmak amacıyla koyulan ek motorlu taşıtlar vergisi, ek emlak vergisi gibi ek vergilerle vergi barışı projesi kapsamında yapılan tahsilatlar özel kesim tasarruflarını artırırken kamu kesimi tasarruflarını azaltmıştır. Vasıtasız vergilerin GSYH içindeki payında 2002 yılından beri devam eden azalma 2004 yılında da devam etmiştir yılında GSYH içindeki payı yüzde 5,4 olan vasıtasız vergiler 2004 yılında yüzde 4,8 düzeyine gerilemiştir. Bu düşüşün en önemli sebepleri, uygulanan sıkı maliye politikası sonucu faiz oranlarının düşmesi ve 30 Aralık 2003 tarihli ve 5024 sayılı Kanunla enflasyon muhasebesi uygulamasının hayata geçirilmesidir. Vasıtasız vergilerin aksine vasıtalı vergilerde yaşanan artışın en önemli nedenlerinden biri ise, ithalden alınan KDV deki artıştır. İthalden alınan KDV nin GSYH içindeki payı 2003 yılında yüzde 2,8 iken 2004 yılında bu oran yüzde 3,1 seviyesine çıkmıştır yılından itibaren, genel ve katma bütçeli kuruluşlarda bütçe kod sistemi değiştirilerek program bütçe sisteminden analitik bütçe sistemine geçilmiştir. Analitik bütçe kod sistemi ile daha şeffaf, fonksiyonel, etkin ve uluslararası standartlara uygun bir bütçe gösterimi amaçlanmıştır yılında vergi mevzuatı alanında önemli değişiklikler yapılmıştır. Gelir ve kurumlar vergisi tutarının yüzde 10 u oranında fon payı alınması uygulamasına 2004 yılı başından itibaren son verilmiştir. Bu uygulamadan doğacak kaybı telafi etmek için, kurumlar vergisi oranı 2004 yılı gelirlerine mahsus olmak üzere yüzde 33 e yükseltilmiştir. Gelir vergisinde ise bazı stopaj oranları artırılmıştır. 2 Ocak 2004 tarihli ve 5035 sayılı Kanunla yapılan düzenleme sonrasında özel iletişim vergisi sürekli hale getirilmiş ve kapsamı bazı telekomünikasyon hizmetlerini de içerecek şekilde genişletilmiştir. Bu sayede, özel iletişim vergisi tahsilatının GSYH içindeki payı 2004 yılında yüzde 0,3 iken, 2005 yılında bu oran yüzde 0,5 olmuştur. Söz konusu verginin toplam vergi gelirleri içindeki payı ise, 2004 yılındaki yüzde 1,9 seviyesinden 2005 yılında yüzde 2,5 seviyesine ulaşmıştır. Ayrıca 31 Temmuz 2004 tarihli ve 5228 sayılı Kanunla Türk Telekom A.Ş. tarafından verilen hizmetler

22 de özel iletişim vergisi kapsamına dahil edilmiş, buna karşılık Türk Telekom A.Ş. nin hasılatı üzerinden pay alınması uygulamasına son verilmiştir sayılı Kanunla özel işlem vergisi kaldırılmış; özel işlem vergisine tabi bazı işlemlerin vergilendirilmesinden vazgeçilmiş, bazıları da damga vergisi, harçlar ve ihdas edilen şans oyunları vergisi kapsamına alınarak kalıcı hale getirilmiştir. Motorlu taşıtlarda vergileme sistemi 2004 yılı başından itibaren yeniden düzenlenmiştir. Otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtı ve benzeri araçların vergilendirilmesinde ağırlık bir kriter olmaktan çıkarılmış; kamyon, kamyonet, çekici ve benzeri araçların vergilendirilmesinde istiap haddi esasından brüt ağırlık esasına geçilmiştir. Bu düzenlemenin motorlu taşıtlar vergisi tahsilatı üzerinde pozitif etkisi görülmüştür yılında, ilaç üzerinden alınan KDV nin yüzde 18 den yüzde 8 e indirilmesi ve petrol ürünleri üzerinden alınan ÖTV tutarlarının zaman zaman aşağıya çekilmesi dahilde alınan KDV tahsilatının GSYH ya oranını düşürmüştür. Tütün ve alkollü içeceklere ilişkin ÖTV sistemi yeniden düzenlenmiştir. Alkollü içeceklerde uygulanmakta olan nispi ÖTV lerin yanı sıra asgari maktu ÖTV tutarları belirlenmiş ve ödenecek verginin maktu tutardan az olmaması şartı getirilmiştir. Tütün ürünlerinde ise var olan nispi ÖTV ye ilave olarak maktu ÖTV tutarları belirlenmiş ve ödenecek verginin tespitinde bu iki unsurun birlikte uygulanması esası benimsenmiştir. Üretici firmaların vergi kaybına yol açacak şekilde fiyat tespit etmeleri nedeniyle, daha sonra, tütün ürünleri üzerindeki nispi ÖTV düşürülmüş, maktu ÖTV tutarları bu ürünlerin içerdikleri tütün tipine göre farklılaştırılarak artırılmıştır yılında, banka kredilerinde yaşanan yüksek oranlı artış BSMV tahsilatını, otomobil satışlarındaki artış motorlu taşıtlardan alınan ÖTV tahsilatını olumlu etkilemiştir. Makroekonomik göstergelerdeki iyileşmeye rağmen, doğalgaz, elektrik ve tütün ürünlerine yapılması programlanan fiyat artışlarının gerçekleştirilmemesi ve KDV indirimlerinin etkisinin beklenilenin üzerinde olması KDV tahsilatını olumsuz yönde etkilemiştir ve 2005 yıllarında genel olarak, vergi ve diğer alanlarda yapılan düzenlemelerin ve mali disiplinin etkisiyle, geçmiş yıllara göre, hem kamu gelirlerinde artış hem de kamu harcamalarında düşüş sağlanmıştır. Bu bağlamda, 1988 yılından bu yana ilk kez 2005 yılında kamu tasarruflarının GSYH ya oranı pozitif olmuştur yılında yüzde 0,1 olan bu oran 2006 yılında yüzde 1,6 düzeyine çıkmış ancak, 2007 yılından itibaren tekrar negatife dönmüştür (Grafik 7).

23 2006 yılı bütçesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca merkezi yönetim bütçesi kapsamında hazırlanmıştır. Merkezi yönetim bütçesi, genel bütçeli kuruluşlar (I sayılı liste), özel bütçeli kuruluşlar (II sayılı liste) ve düzenleyici ve denetleyici kuruluşlar (III sayılı liste) toplamından oluşmaktadır. Yıl içerisinde vergi ve özellikle vergi dışı gelir performansını etkileyen en önemli unsurlardan birisi, 2006 yılına özgü olarak bir defalık elde edilen gelirlerdir. TMSF tarafından yönetim ve denetimi devralınan kuruluşların kesinleşmiş vergi, harç, ceza, gecikme zammı ve faizi karşılığında bütçeye 4,5 milyar TL aktarılmışken, bu kuruluşların GSM Hazine payı borçlarına karşılık aktarılan tutar ise 1,7 milyar TL düzeyinde olmuştur yılında, reel ücretlerdeki artıştan ve faiz oranlarının yüksek seyretmesinden gelir vergisi tahsilatı olumlu etkilenmiştir. Kurumlar vergisi tahsilatında ise, vergi oranının yüzde 30 dan yüzde 20 ye indirilmesi nedeniyle ciddi bir düşüş görülmüştür. Kurumlar vergisinin GSYH içindeki payı 2005 yılında yüzde 1,9 iken 2006 yılında yüzde 1,5 düzeyine gerilemiştir. Artan ithalat ve ithalatın kompozisyonundaki değişim sebebiyle, ithalde alınan KDV tahsilatının, hem GSYH içindeki hem de toplam vergiler içindeki payı bir önceki yıla göre belirgin bir şekilde artmıştır yılında, enerji KİT lerinin yaşadığı mali sorunlar ile beklenilenin üzerinde gerçekleşen özelleştirme ve varlık satış gelirleri merkezi yönetim bütçe gelirlerini etkileyen önemli unsurlar olmuştur. Enerji KİT lerinin, vergi dahil mali yükümlülüklerini yerine getirememeleri nedeniyle vergi gelirleri olumsuz yönde etkilenmiş; öte yandan, Türk Telekom A.Ş. nin özelleştirme taksitlerinden kalan 5,8 milyar TL nin yıl içinde peşin olarak ödenmesi ve 1,1 milyar TL seviyesindeki gayrimenkul satış geliri merkezi yönetim bütçesi vergi dışı gelirleri üzerinde olumlu bir etki yaratmıştır. Bir önceki yılda oluşan baz etkisi, reel ücretler ile kayıtlı istihdamdaki artış ve faiz oranlarının yüksek seyretmesinin de etkisiyle, 2007 yılında gelir vergisi tahsilatı bir önceki yıla göre artış göstermiştir. Ayrıca, gelir vergisi alanında 5615 sayılı Kanunla ücretlilere yönelik, vergi iadesi olarak bilinen uygulama 2007 yılından itibaren kaldırılmış, asgari geçim indirimi müessesesinin 2008 yılı başından itibaren uygulanması kararlaştırılmıştır yılında, tütün mamulleri üzerinden alınan ÖTV gelirinde, yıl içinde programlanan vergi artışlarının tam olarak yapılamaması ve beklenen fiyat artışlarının gerçekleşmemesi; motorlu araçlar üzerinden alınan ÖTV gelirinin ise araç satışlarının

24 beklenenin altında seyretmesi nedeniyle, bütçenin en önemli gelir unsurlarından olan ÖTV gelirlerinin düşük gerçekleşmesine sebebiyet vermiştir. Dahilde alınan KDV tahsilatı, yüksek ihracat performansı nedeniyle artan vergi iadeleri ve bu alandaki bazı kanuni düzenlemelerin de etkisiyle bir miktar düşmüştür. Ayrıca, ithalde alınan KDV tahsilatı da ithalattaki döviz bazlı artışa rağmen kurların öngörülenden düşük seyretmesi ve enerji KİT lerinde oluşan finansman sorunlarının KDV tahsilatına yansıması nedeniyle GSYH ya oran olarak 2006 yılındaki yüzde 3,4 düzeyinden yüzde 3,1 düzeyine gerilemiştir. Vergilerin, Kamu Harcanabilir Gelirinin ve Kamu Tasarruflarının GSYH ya Oranlarının Yıllık Değişimi (yüzde) 5,0 4,0 3,0 KAMU HARCANABİLİR GELİRİNDEKİ DEĞİ İM 2,0 1,0 VERGİLERDEKİ DEĞİ İM -1,0 VASITASIZ VERGİLERDEKİ DEĞİ İM -2,0-3,0 VASITALI VERGİLERDEKİ DEĞİ İM -4,0-5,0-6, KAMU TASARRUFUNDAKİ DEĞİ İM Uygulanan sıkı maliye politikası neticesinde, genel devlet dengesinde 2005 yılında ilk defa fazla verilmiş ve 2006 yılında yüksek özelleştirme gelirleri ve bir defalık gelirlerin de etkisiyle fazla verilmeye devam edilmiştir yılında ise, bir defalık gelirlerin bir önceki yıla göre daha düşük düzeylerde gerçekleşmesi, GSYH ya oran olarak özelleştirmelerden elde edilen gelirlerin 0,2 puan azalması ve faiz dışı harcamaların 0,5 puan artması, genel devlet dengesinin yüzde 0,2 seviyesinde açık vermesi sonucunu doğurmuştur yılında son aylarda ortaya çıkan ve dünyanın birçok ülkesini olumsuz yönde etkileyen ekonomik krizin de etkisiyle, özellikle vasıtalı vergi ve özelleştirme performansındaki düşüş kamu gelirlerini olumsuz etkilemiştir. Bu kapsamda, 2008 yılında vasıtalı vergilerin GSYH içindeki payı bir önceki yıla göre 0,8 puan azalmıştır.

25 Ayrıca, enerji KİT lerinin vergisel yükümlülüklerini tam olarak yerine getirememeleri de vergi performansını olumsuz yönde etkilemiştir. Öte yandan, ÖTV ye tabi bazı mallarda görülen kullanım alışkanlığı değişiklikleri ile tüketimin öngörülenin altında seyretmesi nedeniyle, 2008 yılında toplam ÖTV tahsilatının GSYH ve toplam vergi gelirleri içindeki payı 2007 yılına göre düşmüştür yılında küresel krizin ekonomik faaliyetlerde daralmaya yol açması nedeniyle vergi gelirlerinde önemli bir düşüş yaşanmıştır. Yurt içi talebin canlandırılması amacıyla belirli ürünlerin KDV ve ÖTV oranlarında yapılan geçici indirimler, vergi tahsilatındaki düşüş eğilimini verginin konusu olan ürünlerin tüketimindeki artışa rağmen güçlendirmiştir. Bu kapsamda, vergi indirimi yapılan başlıkların bir kısmı şunlardır; Kablolu, kablosuz ve mobil internet servis sağlayıcılığı hizmetine ilişkin özel iletişim vergisi oranı yüzde 15'ten yüzde 5'e indirilmiştir. Motorlu taşıtlardan alınan ÖTV'de geçici indirime gidilmiştir. Beyaz eşya ve çeşitli elektronik ev eşyasından alınan ÖTV'de geçici indirime gidilmiştir. 150 m2 üzerindeki konut satışlarında KDV oranı geçici bir süreyle yüzde 18'den yüzde 8'e indirilmiştir. Yeni işyeri satışlarında KDV oranı geçici bir süreyle yüzde 18'den yüzde 8'e indirilmiştir. Mobilya satışlarında KDV oranı geçici bir süreyle yüzde 18'den yüzde 8 e indirilmiştir. Bilgi teknolojisi ürünlerinde KDV oranı geçici bir süreyle yüzde 18'den yüzde 8'e indirilmiştir. Makine, teçhizat, ekipman alımlarında geçici bir süreyle KDV oranı yüzde 18 den yüzde 8 e indirilmiştir. Tapu işlemlerinden alınan bazı harçların oranı geçici bir süreyle binde 15 ten binde 5 e indirilmiştir. Tapu işlemlerinden alınan bazı harçlarda kalıcı mahiyette indirim yapılmıştır.

26 tarihine kadar birleşen KOBİ lere, kanunda belirlenen şartları sağlamaları kaydıyla, kurumlar vergisi muafiyeti ve yüzde 75 e kadar indirimli kurumlar vergisi uygulamasından faydalanabilme imkanı getirilmiştir. Menkul kıymet yatırım fonları ile menkul kıymet yatırım ortaklıklarının sermaye piyasasında yaptıkları işlemler nedeniyle elde ettikleri gelirlere BSMV muafiyeti getirilmiştir. 49 ilde uygulanan ve süresi tarihinde sona eren 5084 sayılı Teşvik Kanunun uygulama süresi bir yıl uzatılmıştır. Öte yandan, 2009 yılı Haziran ayında yapılan yasal düzenlemeyle İşsizlik Sigortası Fonundan aktarılan ek 2,5 milyar TL ile sigara ve akaryakıt üzerindeki ÖTV başta olmak üzere yıl içerisinde alınan diğer gelir tedbirlerinden elde edilen artış sonucunda gelirlerde kısmi bir düzelme yaşanmıştır. Bu bağlamda, daha önce de belirttiğimiz gibi, kamu tasarruflarının GSYH ya oranı açısından ilk kez 2005 yılında pozitif bir değere ulaşılabilmiş ve 2006 yılında bu oran daha da yukarıya çıkmıştır. Ancak, 2007 ve sonraki yıllarda aynı performans çeşitli nedenlerle devam ettirilememiş ve tekrardan negatif değerlere dönülmüştür ve 2009 yıllarında, küresel ekonomik krizin de etkisiyle, kamu tasarruflarının GSYH içindeki payı önce -0,2 ye sonra da -2,9 a gerilemiştir. Özetle; 2000 li yıllar öncesinde alınan iradi-popülist kararlarla Türk kamu mali yönetim sisteminin sürdürülemez hale gelmesi, 2000 li yıllar sonrasında kamu maliyesinde reform ve zihniyet değişikliği arayışı ile mali uyum çabalarını beraberinde getirmiştir yılından itibaren ülkemiz kamu mali sisteminde güçlü bir sayısal mali uyum süreci yaşanmıştır. Bu dönemde faiz dışı fazla kuralı iradi politikaların temel çerçevesini çizerken, kamu açığında ciddi bir azalma olmuş, hatta 2006 yılında kamu kesiminde ilk defa fazla verilmiştir. Bu çerçevede, 2001 yılının kriz ortamında GSYH ya oran olarak yüzde 12,1 düzeyine yükselen kamu açığı, 2008 yılı sonu itibarıyla yüzde 1,6 ya gerilemiştir. Ortaya konulan sıkı maliye politikası perspektifi büyüyen ve büyüme sürecinde sürekli olarak cari açık veren ekonominin dış şoklara karşı kırılganlığını azaltmıştır sonrası dönemde kamu tasarrufları uzun bir aradan sonra ilk defa 2005 yılında pozitif bir değer almış; 2006 yılında ise artan tasarrufları neticesinde ilk defa kamu tasarruf-yatırım dengesi pozitif olarak gerçekleşmiştir.

Artış. Ocak-Haziran Oranı (Yüzde) Ocak-Haziran 2014

Artış. Ocak-Haziran Oranı (Yüzde) Ocak-Haziran 2014 6. Kamu Maliyesi 214 yılının ilk yarısı itibarıyla bütçe performansı, özellikle faiz dışı harcamalarda gözlenen yüksek artışın ve yılın ikinci çeyreğinde belirginleşen iç talebe dayalı vergilerdeki yavaşlamanın

Detaylı

ŞUBAT YILI ŞUBAT AYINDA 2,4 MİLYAR TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 2016 YILI ŞUBAT AYINDA 2,4 MİLYAR TL FAZLA VERMİŞTİR.

ŞUBAT YILI ŞUBAT AYINDA 2,4 MİLYAR TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 2016 YILI ŞUBAT AYINDA 2,4 MİLYAR TL FAZLA VERMİŞTİR. 216 ŞUBAT ŞUBAT 216 215 YILI ŞUBAT AYINDA 2,4 MİLYAR TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 216 YILI ŞUBAT AYINDA 2,4 MİLYAR TL FAZLA VERMİŞTİR. 215 YILI ŞUBAT AYINDA 4,5 MİLYAR TL FAİZ DIŞI FAZLA VERİLMİŞ İKEN 216 YILI

Detaylı

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme

Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikalarıaraştırmaenstitüsü Mali İzleme Raporu Eylül 2005 Ön Değerlendirme Yönetişim Etütleri Programı uğur mumcu caddesi 80/3 g.o.p ankara türkiye tel: +90 312

Detaylı

MART 2015 DÖNEMİ 2014 YILI MART AYINDA 5,1 MİLYAR TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 2015 YILI MART AYINDA 6,8 MİLYAR TL AÇIK VERMİŞTİR.

MART 2015 DÖNEMİ 2014 YILI MART AYINDA 5,1 MİLYAR TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 2015 YILI MART AYINDA 6,8 MİLYAR TL AÇIK VERMİŞTİR. MART 215 DÖNEMİ 214 YILI MART AYINDA 5,1 MİLYAR TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 215 YILI MART AYINDA 6,8 MİLYAR TL AÇIK VERMİŞTİR. 214 YILI MART AYINDA 538 MİLYON TL FAİZ DIŞI FAZLA VERİLMİŞ İKEN 215 YILI MART AYINDA

Detaylı

Haziran 2017 Dönemi Bütçe Gerçekleşmeleri. Ocak-Haziran 2017 Dönemi Bütçe Gerçekleşmeleri

Haziran 2017 Dönemi Bütçe Gerçekleşmeleri. Ocak-Haziran 2017 Dönemi Bütçe Gerçekleşmeleri 217 217 Dönemi Gerçekleşmeleri 216 yılı ayında 7,9 milyar TL açık veren bütçe, 217 yılı ayında 13,7 milyar TL açık vermiştir. 216 yılı ayında 5,7 milyar TL faiz dışı açık verilmiş iken 217 yılı ayında

Detaylı

ÖZET. Ekim 2016 Dönemi Bütçe Gerçekleşmeleri

ÖZET. Ekim 2016 Dönemi Bütçe Gerçekleşmeleri 216 EKİM ÖZET 216 Dönemi Gerçekleşmeleri 215 yılı ayında 7,2 milyar TL fazla veren bütçe, 216 yılı ayında 14 milyon TL açık vermiştir. 215 yılı ayında 9,9 milyar TL faiz dışı fazla verilmiş iken 216 yılı

Detaylı

ÖZET. Eylül 2016 Dönemi Bütçe Gerçekleşmeleri

ÖZET. Eylül 2016 Dönemi Bütçe Gerçekleşmeleri 216 EYLÜL ÖZET 216 Dönemi Gerçekleşmeleri 215 yılı ayında 14,1 milyar TL açık veren bütçe, 216 yılı ayında 16,9 milyar TL açık vermiştir. 215 yılı ayında 7,7 milyar TL faiz dışı açık verilmiş iken 216

Detaylı

ARALIK 2015 DÖNEMİ 2014 YILI ARALIK AYINDA 12 MİLYAR TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 2015 YILI ARALIK AYINDA 17,2 MİLYAR TL AÇIK VERMİŞTİR.

ARALIK 2015 DÖNEMİ 2014 YILI ARALIK AYINDA 12 MİLYAR TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 2015 YILI ARALIK AYINDA 17,2 MİLYAR TL AÇIK VERMİŞTİR. ARALIK 2015 DÖNEMİ 2014 YILI ARALIK AYINDA 12 MİLYAR TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 2015 YILI ARALIK AYINDA 17,2 MİLYAR TL AÇIK VERMİŞTİR. 2014 YILI ARALIK AYINDA 10,6 MİLYAR TL FAİZ DIŞI AÇIK VERİLMİŞ İKEN 2015

Detaylı

ÖZET. Kasım 2016 Dönemi Bütçe Gerçekleşmeleri

ÖZET. Kasım 2016 Dönemi Bütçe Gerçekleşmeleri 216 KASIM ÖZET 216 Dönemi Gerçekleşmeleri 215 yılı ayında 798 milyon TL fazla veren bütçe, 216 yılı ayında 1 milyar TL fazla vermiştir. 215 yılı ayında 4,7 milyar TL faiz dışı fazla verilmiş iken 216 yılı

Detaylı

MAYIS 2015 DÖNEMİ 2014 YILI MAYIS AYINDA 1,5 MİLYAR TL FAZLA VEREN BÜTÇE, 2015 YILI MAYIS AYINDA 1,6 MİLYAR TL FAZLA VERMİŞTİR.

MAYIS 2015 DÖNEMİ 2014 YILI MAYIS AYINDA 1,5 MİLYAR TL FAZLA VEREN BÜTÇE, 2015 YILI MAYIS AYINDA 1,6 MİLYAR TL FAZLA VERMİŞTİR. MAYIS 215 DÖNEMİ 214 YILI MAYIS AYINDA 1,5 MİLYAR TL FAZLA VEREN BÜTÇE, 215 YILI MAYIS AYINDA 1,6 MİLYAR TL FAZLA VERMİŞTİR. 214 YILI MAYIS AYINDA 8,6 MİLYAR TL FAİZ DIŞI FAZLA VERİLMİŞ İKEN 215 YILI MAYIS

Detaylı

HAZİRAN 2015 DÖNEMİ 2014 YILI HAZİRAN AYINDA 613 MİLYON TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 2015 YILI HAZİRAN AYINDA 3,2 MİLYAR TL FAZLA VERMİŞTİR.

HAZİRAN 2015 DÖNEMİ 2014 YILI HAZİRAN AYINDA 613 MİLYON TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 2015 YILI HAZİRAN AYINDA 3,2 MİLYAR TL FAZLA VERMİŞTİR. HAZİRAN 215 DÖNEMİ 214 YILI HAZİRAN AYINDA 613 MİLYON TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 215 YILI HAZİRAN AYINDA 3,2 MİLYAR TL FAZLA VERMİŞTİR. 214 YILI HAZİRAN AYINDA 959 MİLYON TL FAİZ DIŞI FAZLA VERİLMİŞ İKEN 215

Detaylı

ÖZET. Ağustos 2016 Dönemi Bütçe Gerçekleşmeleri

ÖZET. Ağustos 2016 Dönemi Bütçe Gerçekleşmeleri 2016 AĞUSTOS ÖZET 2016 Dönemi Gerçekleşmeleri 2015 yılı ayında 5,2 milyar TL fazla veren bütçe, 2016 yılı ayında 3,6 milyar TL fazla vermiştir. 2015 yılı ayında 8,9 milyar TL faiz dışı fazla verilmiş iken

Detaylı

ORTA VADELİ PROGRAM

ORTA VADELİ PROGRAM T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2016-2018 ORTA VADELİ PROGRAM TEMEL MAKROEKONOMİK VE MALİ HEDEFLER 11 Ocak 2016 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2016-2018 ORTA VADELİ PROGRAM TEMEL MAKROEKONOMİK VE MALİ HEDEFLER 11 Ocak

Detaylı

Mali İzleme Raporu. İstikrar Enstitüsü MAYIS 2012 AYLIK BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI RAPORU

Mali İzleme Raporu. İstikrar Enstitüsü MAYIS 2012 AYLIK BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI RAPORU Mali İzleme Raporu İstikrar Enstitüsü MAYIS 2012 AYLIK BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI RAPORU 2012 TEPAV ISE Bu rapordaki tüm bilgiler kaynak gösterilmesi kaydı ile kullanılabilir. MERKEZİ YÖNETİM 2012 YILI MAYIS

Detaylı

2017 MARDİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİ RAPORU

2017 MARDİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİ RAPORU 2017 MARDİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİ RAPORU SUNUŞ 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu nun 30. maddesinde Genel yönetim kapsamındaki idareler bütçelerinin ilk altı

Detaylı

BALIKESİR SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ

BALIKESİR SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ AĞUSTOS yılı ayında geçen yılın aynı ayına göre; Bütçe gelirleri % 19,1 artarak 37.985 milyon TL, Bütçe giderleri % 8,6 azalarak 32.38 milyon TL olmuştur. yılının ayında 3.145 milyon

Detaylı

BALIKESİR SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ

BALIKESİR SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ KASIM yılı ayında geçen yılın aynı ayına göre; Bütçe gelirleri % 6,2 artarak 39.219 milyon TL, Bütçe giderleri % 16,8 artarak 35.618 milyon TL olmuştur. yılının ayında 6.423 milyon

Detaylı

MERKEZİ YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİ BÜLTENİ

MERKEZİ YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİ BÜLTENİ T.C. MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MERKEZİ YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİ BÜLTENİ CENTRAL GOVERNMENT FINANCE STATISTICS BULLETIN REPUBLIC OF TURKEY MINISTRY OF FINANCE GENERAL DIRECTORATE OF

Detaylı

GSYH

GSYH İÇİNDEKİLER GENEL EKONOMİK HEDEFLER Sayfa: TABLO 1: Makroekonomik Büyüklüklerdeki Gelişmeler 3 TABLO 2: Kaynaklar-Harcamalar Dengesi (Cari Fiyatlarla) 4 TABLO 3: Kaynaklar-Harcamalar Dengesi (1998 Fiyatlarıyla)

Detaylı

Tablo 7.1: Merkezi Yönetim Bütçe Büyüklükleri

Tablo 7.1: Merkezi Yönetim Bütçe Büyüklükleri 7. Kamu Maliyesi 2016 yılında, maliye politikaları özellikle kamu harcamaları yoluyla büyümeye katkı sağlamıştır. Buna ek olarak, özel tüketimi desteklemek, reel sektöre finansal destek sağlamak ve yatırımı

Detaylı

MERKEZİ YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİ BÜLTENİ

MERKEZİ YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİ BÜLTENİ T.C. MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MERKEZİ YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİ BÜLTENİ CENTRAL GOVERNMENT FINANCE STATISTICS BULLETIN REPUBLIC OF TURKEY MINISTRY OF FINANCE GENERAL DIRECTORATE OF

Detaylı

BALIKESİR SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ

BALIKESİR SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ EYLÜL Maliye Bakanlığı 15/1/ tarihinde yılı ayına ilişkin Aylık Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu nu yayımladı. yılı ayında geçen yılın aynı ayına göre; Bütçe gelirleri %,7 artarak 3.339

Detaylı

MaliİzlemeRaporu. İstikrar Enstitüsü. Ekim Kasım 2010. Bütçe Sonuçları. Merkezi Yönetim 2010 Yılı Ekim/Kasım Ayları Bütçe Sonuçlarına Kısa Bakış

MaliİzlemeRaporu. İstikrar Enstitüsü. Ekim Kasım 2010. Bütçe Sonuçları. Merkezi Yönetim 2010 Yılı Ekim/Kasım Ayları Bütçe Sonuçlarına Kısa Bakış MaliİzlemeRaporu İstikrar Enstitüsü Ekim Kasım 2010 Bütçe Sonuçları Merkezi Yönetim 2010 Yılı Ekim/Kasım Ayları Bütçe Sonuçlarına Kısa Bakış 2011 TEPAV ISE Bu rapordaki tüm bilgiler kaynak gösterilmesi

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 15 EKİM 2014 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

SEÇİLMİŞ MEVZUAT. ( Ağustos 2001 )

SEÇİLMİŞ MEVZUAT. ( Ağustos 2001 ) SEÇİLMİŞ MEVZUAT ( Ağustos 2001 ) 1- T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Yönetmeliğinin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılması ve Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ BİLGİ NOTU KASIM 2014 Maliye Bakanlığı 15/12/2014 tarihinde 2014 yılı ayına ilişkin Aylık Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu nu yayımladı. 2014 yılı ayında geçen yılın aynı ayına göre;

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012 17 EKİM 2011 İÇİNDEKİLER GENEL EKONOMİK HEDEFLER Sayfa: TABLO 1: Makroekonomik Büyüklüklerdeki Gelişmeler... 3 TABLO 2: Kaynaklar-Harcamalar

Detaylı

6. Kamu Maliyesi. 6.1. Bütçe Gelişmeleri

6. Kamu Maliyesi. 6.1. Bütçe Gelişmeleri 6. Kamu Maliyesi Faiz dışı harcamalarda yaşanan artış eğilimine karşın bütçe gelirlerinin harcamalara kıyasla daha hızlı yükselmesi sonucu, 2 yılında bütçe performansı geçen yıla göre daha olumlu bir seyir

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ SON GELİŞMELER

TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ SON GELİŞMELER TÜRKİYE EKONOMİSİNDEKİ SON GELİŞMELER 27 EKİM 2017 BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2013 yılında 12.480 dolar, 2014 yılında 12.112 dolar, 2015 yılında 11.019 dolar, 2016 yılında

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Para Piyasası Likit Emeklilik Yatırım Fonu(KAMU) Emeklilik Yatırım Fonu nun

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 Gözden Geçirme Notları 2012 Yılı Eylül Ayı Bütçe Gerçekleşmeleri Maliye Bakanlığı tarafından 16/10/2012 tarihinde yayımlanan 2012 yılı Eylül ayına ilişkin Aylık Bütçe Gerçekleşme Raporu na göre;

Detaylı

2012 Nisan ayında işsizlik oranı kuvvetli bir düşüş ile 2012 Mart ayına göre 0,9 puan azalarak % 9 seviyesinde

2012 Nisan ayında işsizlik oranı kuvvetli bir düşüş ile 2012 Mart ayına göre 0,9 puan azalarak % 9 seviyesinde 1 16-31 Temmuz 2012 SAYI: 41 MÜSİAD Araştırmalar ve Yayın Komisyonu İşsizlikte Belirgin Düşüş 2012 Nisan ayında işsizlik oranı kuvvetli bir düşüş ile 2012 Mart ayına göre 0,9 puan azalarak % 9 seviyesinde

Detaylı

Strateji Geliştirme Müdürlüğü Çarşı Mahallesi Neyzen Tevfik Caddesi Bodrum / Muğla T: F: W:

Strateji Geliştirme Müdürlüğü Çarşı Mahallesi Neyzen Tevfik Caddesi Bodrum / Muğla T: F: W: 0 BODRUM BELEDİYESİ 2016 YILI İLK ALTI AYLIK (OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ) BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ 2016 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ Yıllık 2015 2016 Değişim 6 Aylık 6 Aylık Oranı (Ocak- (Ocak-

Detaylı

2012 yılı merkezi yönetim bütçesine bakış

2012 yılı merkezi yönetim bütçesine bakış Değişmeyen yapısal sorunlar ışığında 2012 yılı merkezi yönetim bütçesine bakış GİRİŞ Bütçe, öncelikle yürütme organının kamunun ihtiyaçlarını belirlemesi ve bunların karşılanması için halktan toplanacak

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ BİLGİ NOTU ARALIK 2014 Maliye Bakanlığı 15/01/2015 tarihinde 2014 yılı ayına ilişkin Aylık Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu nu yayımladı. 2014 yılı ayında geçen yılın aynı ayına göre;

Detaylı

KARTAL BELEDİYE BAŞKANLIĞI

KARTAL BELEDİYE BAŞKANLIĞI 214 KARTAL BELEDİYE BAŞKANLIĞI 214 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU TEMMUZ 214 / KARTAL 214 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU İÇİNDEKİLER GİRİŞ 3 I-OCAK HAZİRAN 214 DÖNEMİ BÜTÇE

Detaylı

KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU

KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU 0 MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ BÜTÇE VE AYNİYAT ŞEFLİĞİ KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU İçindekiler KAHRAMANMARAŞ

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-16. 3 Mart 2015. Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-16. 3 Mart 2015. Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015 Sayı: 2015-16 BASIN DUYURUSU 3 Mart 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Şubat 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Ocak ayında tüketici fiyatları yüzde 1,10 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ

KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ Sayı : DPÖ 0.00.28-07/ Konu: 2006-2007 Yıllarında KKTC nde Ekonomik Gelişmeler Lefkoşa, 6 Aralık 2007 BASIN BİLDİRİSİ 2006-2007 YILLARINDAKİ EKONOMİK

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ BİLGİ NOTU EKİM 2016 Maliye Bakanlığı 15/11/2016 tarihinde 2016 yılı ayına ilişkin Aylık Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu nu yayımladı. 2016 yılı ayında geçen yılın aynı ayına göre; Bütçe

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ BİLGİ NOTU MART 2017 Maliye Bakanlığı 17/04/2017 tarihinde 2017 yılı ayına ilişkin Aylık Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu nu yayımladı. 2017 yılı ayında geçen yılın aynı ayına göre; Bütçe

Detaylı

GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ 2011 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU

GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ 2011 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ 211 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ 211 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU 691 sayılı 211 yılı Merkezi yönetim bütçe kanunu

Detaylı

Önsöz...1. Sunuş... 3. Business School... 5. İçindekiler...7 1.BÖLÜM / GİRİŞ... 15 2.BÖLÜM / OTELLER... 19. 2.1. Yatırım Teşvikleri...

Önsöz...1. Sunuş... 3. Business School... 5. İçindekiler...7 1.BÖLÜM / GİRİŞ... 15 2.BÖLÜM / OTELLER... 19. 2.1. Yatırım Teşvikleri... İçindekiler Önsöz...1 Sunuş... 3 Business School... 5 İçindekiler...7 1.BÖLÜM / GİRİŞ... 15 2.BÖLÜM / OTELLER... 19 2.1. Yatırım Teşvikleri... 20 2.1.1. Yatırım Teşvik Mevzuatındaki Vergi Dışı Teşvikler...

Detaylı

AR&GE BÜLTEN. Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar

AR&GE BÜLTEN. Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar Hande UZUNOĞLU Vergi, yüzyıllar boyunca devletlerin en önemli ve sağlam gelir kaynakları olmuştur. Geçmiş zamanda kimi hükümdarlıklarda halkın üzerine koyduğu

Detaylı

MAKROEKONOMİK GELİŞMELER 2011

MAKROEKONOMİK GELİŞMELER 2011 KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK GELİŞMELER 2011 EKONOMİ VE ENERJİ BAKANLIĞI İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 1 KKTC EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER... 2 1. BÜYÜME HIZI VE GSYİH NIN BİLEŞİMİ... 2 2. EKONOMİNİN

Detaylı

Ocak-Mart 2010 Devresi Gelirlerin Özeti

Ocak-Mart 2010 Devresi Gelirlerin Özeti I II III IV GELİR TAHMİNLERİ 2,517,689,600.00 2,686,927,270.01 621,054,555.04 2,065,872,714.97 01 VERGİ GELİRLERİ 1,185,035,000.00 1,185,035,000.00 266,076,572.26 918,958,427.74 01 1 GELİR, KAR VE SERMAYE

Detaylı

2014 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE TASARISI

2014 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE TASARISI 2014 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE TASARISI 11 EKİM 2013 MEHMET ŞİMŞEK MALİYE BAKANI www.maliye.gov.tr 2013 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ EYLÜL AYI GERÇEKLEŞMELERİ EYLÜL AYI BÜTÇE AÇIĞI 6,0 5,8 5,5 (Milyar

Detaylı

6. Kamu Maliyesi. Tablo 6.1. Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi ve AB Tanımlı Borç Stoku (GSYİH'nin Yüzdesi Olarak) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

6. Kamu Maliyesi. Tablo 6.1. Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi ve AB Tanımlı Borç Stoku (GSYİH'nin Yüzdesi Olarak) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 6. Kamu Maliyesi 212 yılında bütçe performansının geçen yıla göre bir miktar bozulduğu gözlenmektedir. Bu gelişmede, faiz dışı harcamalar içinde önemli bir yer tutan personel giderleri ile sağlık, emeklilik

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU. Temmuz 2016 KAYSERİ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU. Temmuz 2016 KAYSERİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU Temmuz 2016 KAYSERİ SUNUŞ 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 30 uncu maddesinde, genel yönetim kapsamındaki idarelerin,

Detaylı

Türkiye Ekonomisi 2014 Bütçe Büyüklükleri ve Bütçe Performansı Raporu

Türkiye Ekonomisi 2014 Bütçe Büyüklükleri ve Bütçe Performansı Raporu Türkiye Ekonomisi 2014 Bütçe Büyüklükleri ve Bütçe Performansı Raporu HAZIRLAYAN 18.11.2013 RAPOR Doç. Dr. Nazan Susam Doç. Dr. Murat Şeker Araş. Gör. Erkan Kılıçer Türkiye Ekonomisi Bütçe Büyüklükleri

Detaylı

istikrar enstitüsü Mali İzleme Raporu - 2007 Yılı Ocak Ayı Bütçe Sonuçları

istikrar enstitüsü Mali İzleme Raporu - 2007 Yılı Ocak Ayı Bütçe Sonuçları istikrar enstitüsü Mali İzleme Raporu - 2007 Yılı Ocak Ayı Bütçe Sonuçları 2007 TEPAV ISE Bu rapordaki tüm bilgiler kaynak gösterilmesi kaydıyla kullanılabilir. 2/23 I. 2007 Yılı Ocak Ayı Sonu Sonuçları

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları

Detaylı

KURUL KARARI ORTA VADELİ MALİ PLAN (2010-2012)

KURUL KARARI ORTA VADELİ MALİ PLAN (2010-2012) 18 Eylül 2009 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27353 KURUL KARARI Yüksek Planlama Kurulundan: Tarih : 17/9/2009 Karar No : 2009/29 Konu : Orta Vadeli Mali Plan. Yüksek Planlama Kurulunca; Maliye Bakanlığının 14/9/2009

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ BİLGİ NOTU KASIM 2016 Maliye Bakanlığı 15/12/2016 tarihinde 2016 yılı ayına ilişkin Aylık Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu nu yayımladı. 2016 yılı ayında geçen yılın aynı ayına göre;

Detaylı

BÜTÇE GİDERLERİNİN GELİŞİMİ Bütçe Yıl: 213 Kurum Kod: 38.34..1 - ÜST YÖNETİM, AKADEMİK VE İDARİ BİRİMLER 212 GERÇEKLEŞME TOPLAMI 213 BAŞLANGIÇ ÖDENEĞİ OCAK-HAZİRAN OCAK GERÇEKLEŞME ŞUBAT GERÇEKLEŞME MART

Detaylı

BİR KOBİ'NİN NESİ VAR, İKİ KOBİ'NİN SESİ VAR. 2007 yılı yaz aylarında ABD konut kredilerine ilişkin geri ödeme güçlükleri nedeniyle finans

BİR KOBİ'NİN NESİ VAR, İKİ KOBİ'NİN SESİ VAR. 2007 yılı yaz aylarında ABD konut kredilerine ilişkin geri ödeme güçlükleri nedeniyle finans BİR KOBİ'NİN NESİ VAR, İKİ KOBİ'NİN SESİ VAR Zihni KARTAL 1 I. GİRİŞ 2007 yılı yaz aylarında ABD konut kredilerine ilişkin geri ödeme güçlükleri nedeniyle finans piyasalarında başlayan dalgalanmalar, 2008

Detaylı

KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU

KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU TEMMUZ - 2015 SUNUŞ... 4 I-OCAK HAZİRAN 2015 DÖNEMİ BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI... 5 A. Bütçe Giderleri... 5 01. Personel Giderleri... 7 02. Sosyal Güvenlik Kurumlarına

Detaylı

2013 MALİ YILI SİRKÜLER LİSTESİ

2013 MALİ YILI SİRKÜLER LİSTESİ Tarih No İçerik 30.12.2013 117 2013 MALİ YILI SİRKÜLER LİSTESİ Kayıtların Elektronik Ortamda Oluşturulması, Muhafazası ve İbrazına Dair Usul ve Esaslar Hakkında 431 Sıra Numaralı VUK Genel Tebliği Yayımlanmıştır

Detaylı

6. Kamu Maliyesi. Grafik 6.1. Merkezi Yönetim Bütçe Açığı ve AB Tanımlı Kamu Borç Stoku (GSYĐH nin Yüzdesi Olarak) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

6. Kamu Maliyesi. Grafik 6.1. Merkezi Yönetim Bütçe Açığı ve AB Tanımlı Kamu Borç Stoku (GSYĐH nin Yüzdesi Olarak) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 6. Kamu Maliyesi 211 yılında ekonomik büyümenin öngörülenden daha yüksek gerçekleşmesine bağlı olarak vergi gelirlerinde ortaya çıkan artış ve faiz giderlerinde gözlenen hızlı gerileme kamu maliyesi dengelerini

Detaylı

ARALIK 2012 DÖNEMİ 2011 YILI ARALIK AYINDA 18,2 MİLYAR TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 2012 YILI ARALIK AYINDA 15,5 MİLYAR TL AÇIK VERMİŞTİR.

ARALIK 2012 DÖNEMİ 2011 YILI ARALIK AYINDA 18,2 MİLYAR TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 2012 YILI ARALIK AYINDA 15,5 MİLYAR TL AÇIK VERMİŞTİR. ARALIK 212 DÖNEMİ 211 YILI ARALIK AYINDA 18,2 MİLYAR TL AÇIK VEREN BÜTÇE, 212 YILI ARALIK AYINDA 15,5 MİLYAR TL AÇIK VERMİŞTİR. 211 YILI ARALIK AYINDA 17 MİLYAR TL FAİZ DIŞI AÇIK VERİLMİŞ İKEN 212 YILI

Detaylı

Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri

Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri www.pwc.com.tr. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri İçerik 1. 2013 Nasıl Geçti? 2. 2014 e İlişkin Beklentiler 3. Makroekonomiyle Vergi

Detaylı

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

T.C. BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU

T.C. BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU T.C. BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ 2016 YILI KURUMSAL MALİ DURUM VE BEKLENTİLER RAPORU BİNGÖL Temmuz 2016 11 SUNUġ 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 30 uncu maddesinde, genel yönetim kapsamındaki

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm T.C. KALKINMA BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm Erhan USTA Müsteşar Yardımcısı 29 Şubat 2012 3. İzmir Ulusal Ekonomi Kongresi 1970 li Yıllar : Dünya 1971 yılında Bretton Woods sisteminin çöküşü Gelişmekte

Detaylı

Ocak-Eylül 2011 Devresi Gelirlerin Özeti

Ocak-Eylül 2011 Devresi Gelirlerin Özeti I II III IV GELİR TAHMİNLERİ 2,775,432,120.00 3,051,154,085.35 2,043,897,274.21 1,007,256,811.14 01 VERGİ GELİRLERİ 1,419,144,120.00 1,425,644,120.00 988,629,222.02 437,014,897.98 01 1 GELİR, KAR VE SERMAYE

Detaylı

Ocak-Aralık 2010 Devresi Gelirlerin Özeti

Ocak-Aralık 2010 Devresi Gelirlerin Özeti I II III IV GELİR TAHMİNLERİ 2,517,689,600.00 2,800,517,121.70 2,660,606,917.45 139,910,204.25 01 VERGİ GELİRLERİ 1,185,035,000.00 1,185,035,000.00 1,276,754,453.02-91,719,453.02 01 1 GELİR, KAR VE SERMAYE

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ 2008 MALİ YILI 1. 6 AYLIK BÜTÇE UYGULAMA RAPORU

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ 2008 MALİ YILI 1. 6 AYLIK BÜTÇE UYGULAMA RAPORU Sayı : 3361 TC. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ (Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı) Tarih : 18/07/2008 Bilindiği üzere, 5724 sayılı 2008 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu 28 Aralık 2007 tarih ve 26740

Detaylı

Grafik-4.1: Cari Açığın GSYH ye Oranı (%)

Grafik-4.1: Cari Açığın GSYH ye Oranı (%) 4. Cari Denge 211 yılında GSYH nin yüzde 9 una kadar ulaşan cari açık, devam eden dönemde uygulanan makroihtiyati tedbirler ve kredilerdeki yavaşlama neticesinde azalma eğilimine girmiştir (Grafik-4.1).

Detaylı

6761 SAYILI KAMU MALÎ YÖNETİMİ VE KONTROL KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN HAKKINDA

6761 SAYILI KAMU MALÎ YÖNETİMİ VE KONTROL KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN HAKKINDA 6761 SAYILI KAMU MALÎ YÖNETİMİ VE KONTROL KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN HAKKINDA BİLGİ NOTU YUSUF ASLAN İLERİ ARAŞTIRMALAR KOORDİNATÖRLÜĞÜ MEVZUAT ANALİZ BİRİMİ KASIM 2016

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI BAŞBAKANLIK KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMASONUÇLARI GERÇEKLEŞME DÖNEMİ: 2009-2012 TAHMİN DÖNEMİ: 2013-2016

Detaylı

BASIN DUYURUSU 30 Nisan 2015

BASIN DUYURUSU 30 Nisan 2015 Sayı: 2015-34 BASIN DUYURUSU 30 Nisan 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 22 Nisan 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Mart ayında tüketici fiyatları yüzde 1,19 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE HAFTALIK GELİŞMELER ve GENEL GÖRÜNÜM

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE HAFTALIK GELİŞMELER ve GENEL GÖRÜNÜM T.C. Kalkınma Bakanlığı TÜRKİYE EKONOMİSİNDE HAFTALIK GELİŞMELER ve GENEL GÖRÜNÜM Yıllık Programlar ve Konjonktür Değerlendirme Genel Müdürlüğü 18 Kasım 2016 İÇİNDEKİLER Sayfa No BÖLÜM-1: TEMEL EKONOMİK

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 18 Temmuz 2016, Sayı: 28. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 18 Temmuz 2016, Sayı: 28. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 28 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

Türkiye de Motorlu Taşıtlardan Alınan Vergi ve Harçların Yerel Yönetim Bütçeleri Açısından Değerlendirilmesi

Türkiye de Motorlu Taşıtlardan Alınan Vergi ve Harçların Yerel Yönetim Bütçeleri Açısından Değerlendirilmesi Türkiye de Motorlu Taşıtlardan Alınan Vergi ve Harçların Yerel Yönetim Bütçeleri Açısından Değerlendirilmesi Prof. Dr. Ahmet Burçin YERELİ Arş.Gör. Emre ATSAN Motorlu Taşıtların Vergilendirilmesi Motorlu

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KARMA BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KARMA BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KARMA BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Karma Borçlanma

Detaylı

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _.

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. -~-~- -----~ li T \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. TÜRKiYE'DE YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI Türkiye'de özellikle 1950 sonrasında çıkarılan

Detaylı

TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU

TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Hazırlayan: Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı Türkiye Düzenli Ekonomi Notu ve Raporun İçeriği Hakkında

Detaylı

Strateji Geliştirme Müdürlüğü Çarşı Mahallesi Neyzen Tevfik Caddesi Bodrum / Muğla T: F: W:

Strateji Geliştirme Müdürlüğü Çarşı Mahallesi Neyzen Tevfik Caddesi Bodrum / Muğla T: F: W: 0 BODRUM BELEDİYESİ ALTI AYLIK BÜTÇE SONUÇLARI 2014 yılı Ocak-Haziran döneminde 5.646.085,40-TL açık veren bütçe, 2015 yılı Ocak-Haziran döneminde 14.022.416,60-TL fazla vermiştir. 2014 yılı Ocak-Haziran

Detaylı

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi 2015 YILI

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Ocak 2007

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Ocak 2007 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ocak 27 ÖZET 2 yılı Aralık ayında tüketici fiyatları yüzde,2 oranında artarak yılı yüzde, oranında artış ile tamamlamıştır. Giyim ve ayakkabı grubu fiyatlarında mevsimsel

Detaylı

İSTANBUL GENELİNDE SAYMANLIKLARIN BÜTÇE GELİRLERİ

İSTANBUL GENELİNDE SAYMANLIKLARIN BÜTÇE GELİRLERİ İSTANBUL GENELİNDE SAYMANLIKLARIN BÜTÇE GELİRLERİ E K O D GELİR TÜRÜ NİSAN 14 NİSAN 1 NİSAN DEĞİŞİM % 1 Vergi Gelirleri 8.717.1.4,14 9.61.1.34, 1,3 1 1 Gelir ve Kazanç Üzerinden Alınan Vergiler 6.16.816,39

Detaylı

ö z d o ğ r u l a r serbest muhasebeci mali müşavirlik ltd.şti. Chartered Accountants & Auditors Ltd.

ö z d o ğ r u l a r serbest muhasebeci mali müşavirlik ltd.şti. Chartered Accountants & Auditors Ltd. 14. Pratik bilgiler 14.1 Gelir vergisi oranları 14.1.1 2009 yılı gelirlerine uygulanan tarife Gelir dilimi Vergi oranı 8.700 TL ye kadar 22.000 TL'nin 8.700 TL'si için 1.305 TL, fazlası % 20 50.000 TL'nin

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

İSTANBUL GENELİNDE SAYMANLIKLARIN BÜTÇE GELİRLERİ. HAZİRAN DEĞİŞİM % Vergi Gelirleri ,

İSTANBUL GENELİNDE SAYMANLIKLARIN BÜTÇE GELİRLERİ. HAZİRAN DEĞİŞİM % Vergi Gelirleri , İSTANBUL GENELİNDE SAYMANLIKLARIN BÜTÇE GELİRLERİ E K O D GELİR TÜRÜ HAZİRAN 4 HAZİRAN HAZİRAN DEĞİŞİM % Vergi.6.66.78, 4.89.6.6,7,6 Gelir ve Kazanç Üzerinden Alınan Vergiler 4..789,4 44.79.49,8 8,44 Gelir

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM TÜRKİYE EKONOMİSİNE PANORAMİK BAKIŞ...

BİRİNCİ BÖLÜM TÜRKİYE EKONOMİSİNE PANORAMİK BAKIŞ... İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM TÜRKİYE EKONOMİSİNE PANORAMİK BAKIŞ... 1-20 1.1. Temel Makro Ekonomik Göstergelere Göre Türkiye nin Mevcut Durumu ve Dünyadaki Yeri... 1 1.2. Ekonominin Artıları Eksileri; Temel

Detaylı

2009 YILI UBAT AYINDA BÜTÇE G DERLER 25 M LYAR 808 M LYON TL, BÜTÇE GEL RLER 18 M LYAR 415 M LYON TL VE BÜTÇE AÇI I 7 M LYAR 393

2009 YILI UBAT AYINDA BÜTÇE G DERLER 25 M LYAR 808 M LYON TL, BÜTÇE GEL RLER 18 M LYAR 415 M LYON TL VE BÜTÇE AÇI I 7 M LYAR 393 UBAT 2009 DÖNEM 2009 YILI UBAT AYINDA BÜTÇE G DERLER 25 M LYAR 808 M LYON TL, BÜTÇE GEL RLER 18 M LYAR 415 M LYON TL VE BÜTÇE AÇI I 7 M LYAR 393 LYON TL OLARAK GERÇEKLE R. 2009 YILI UBAT AYINDA 9 M LYAR

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Mart 2007

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Mart 2007 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Mart 27 ÖZET Şubat ayında yıllık enflasyon, tütün ürünleri fiyatlarındaki artışın ve geçtiğimiz yılın aynı ayındaki düşük bazın etkisiyle yükselmiştir: (i) 2 yılı Şubat

Detaylı

(TL) KODLAR 2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI AÇIKLAMA

(TL) KODLAR 2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI AÇIKLAMA KODLAR 2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI AÇIKLAMA I II III IV BÜTÇE GELİRİ BÜTÇE GELİRİ BÜTÇE GELİRİ 01 VERGİ GELİRLERİ 504.450.400.000 562.058.482.000 623.347.340.000 03 TEŞEBBÜS VE MÜLKİYET GELİRLERİ 18.965.949.000

Detaylı

(TL) KODLAR 2015 YILI 2016 YILI 2017 YILI AÇIKLAMA

(TL) KODLAR 2015 YILI 2016 YILI 2017 YILI AÇIKLAMA KODLAR 2015 YILI 2016 YILI 2017 YILI AÇIKLAMA I II III IV BÜTÇE GELİRİ BÜTÇE GELİRİ BÜTÇE GELİRİ 01 VERGİ GELİRLERİ 427.048.060.000 469.376.795.000 514.327.838.000 03 TEŞEBBÜS VE MÜLKİYET GELİRLERİ 9.545.927.000

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

Mali İzleme Raporu. İstikrar Enstitüsü OCAK-MART 2012 BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI RAPORU

Mali İzleme Raporu. İstikrar Enstitüsü OCAK-MART 2012 BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI RAPORU Mali İzleme Raporu İstikrar Enstitüsü OCAK-MART 2012 BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI RAPORU 2012 TEPAV ISE Bu rapordaki tüm bilgiler kaynak gösterilmesi kaydı ile kullanılabilir. İÇİNDEKİLER I. BÜTÇE DENGESİ...

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Bankacılık sektörü 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Şubat 2012 İçerik Bankacılık sektörünü etkileyen gelişmeler ve yansımalar 2012 yılına ilişkin beklentiler Gündemdeki başlıca konular 2

Detaylı