GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİ SEMPOZYUMU VE SERGİSİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİ SEMPOZYUMU VE SERGİSİ"

Transkript

1 tmmob makina mühendisleri odası GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİ SEMPOZYUMU VE SERGİSİ BİLDİRİLER KİTABI MMO Yayın No: E/2003/ HAZİRAN 2003 MERSİN

2 tmmob makina mühendisleri odası Adres : Sümer Sokak NO: 36/1 A Demirtepe / ANKARA Tel : 0(312) Fax : 0(312) Eposta : Web : MMO Yayın No ISBN : E/2003/321 : X Bu yapıtın yayın hakkı Makina Mühendisleri Odası'na aittir. Kitabın hiçbir bölümü değiştirilemez. MMO'nun izni olmadan kitabın hiçbir bölümü elektronik, mekanik vb. yollarla kopya edilip kullanılamaz. Kaynak gösterilmek kaydı ile alıntı yapılabilir. DİZGİ BASKI : TMMOB MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI MERSİN ŞUBESİ : Dost Ajans Matbaacılık Yayıncılık ve Tanıtım Hizmetleri / MERSİN

3 TMMOB Makine Mühendisleri Odası Güneş Enerjisi Sistemleri Sempozyumu ve Sergisi 2021 Haziran 2003 LİTYUM BROMİD/SU İLE ÇALIŞAN GÜNEŞ ENERJİLİ İKLİMLENDİRME SİSTEMİ VE BİR UYGULAMA Arş.Gör. Arzu ŞENCAN ı, Prof.Dr. A.Kemal YAKUT 2, Arş.Gör. Önder KIZILKAN 3 lı2 ' 3 Sü. De. Ün. Tek. Eğ. Fak. Mak. Eğ. Bölümü Tel.: ; Fax: İSPARTA adresi: 2 3 ÖZET Günümüzde, fosil yakıt rezervlerindeki azalma ve bu yakıtların oluşturduğu çevre kirliliği problemleri yüzünden güneş enerjisi gibi alternatif enerji kaynaklarının kullanılması daha da önem kazanmıştır. Güneş enerjisinin pek çok uygulama alanı mevcuttur. Bu uygulama alanlarından biri de, güneş enerjisinin soğutma ve iklimlendirme sistemlerinde kullanılmasıdır. Güneş enerjisi ile soğutma ve iklimlendirme uygulamaları için kullanılan metotlardan biri de absorbsiyonlu sistemlerdir. Absorbsiyonlu sistemlerde, değişik enerji kaynaklarından sağlanan ısıl enerji, soğutma etkisi üretmek için direkt olarak kullanılmaktadır. Absorbsiyonlu sistemlerde amonyak/su, amonyak/kalsiyum klorid, lityum bromid/su, lityum bromid/etilen glikol gibi birçok akışkan çifti kullanılmaktadır. Fakat güneş enerjili iklimlendirme sistemlerinde en yaygın olarak lityum bromid/su akışkan çifti kullanılmaktadır. Bu çalışmada; lityum bromid/su ile çalışan güneş enerjili bir absorbsiyonlu soğutma sistemi incelenmiş ve İsparta'da seçilen bir uygulama alanına göre soğutma yükü hesaplanmıştır. Bu soğutma yükünü karşılayacak absorbsiyonlu sistem tasarlanmıştır. Absorbsiyonlu sistemde gerekli ısı, güneş enerjisi vasıtasıyla temin edilmiştir. Bu amaçla, İsparta iklim şartları için güneş radyasyonu ve düzlemsel kollektör alanı hesaplan yapılmıştır. Aynı soğutma kapasitesi için, tasarlanan güneş enerjili absorbsiyonlu iklimlendirme sistemi ile konvansiyonel bir iklimlendirme sisteminin maliyet analizleri yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Güneş enerjisi, absorbsiyonlu soğutma, güneş enerjili soğutma. GİRİŞ Yirminci yüzyılın ilk yıllarında absorbsiyonlu sistemler oldukça rağbet görmüş ve çeşitli uygulama alanları bulmuştur. Ancak klasik buhar sıkıştırmalı sistemler daha ekonomik olduğu için 1930'lu yıllardan sonra uzun süre bu konuda fazla çalışma yapılmamıştır. Bunun nedeni ise bu yıllarda elektriğin ucuz olması ile değişik boyut ve kapasitelerdeki kompresörlerin kullanıma girmiş olmasıdır. Çeşitli endüstriyel tesislerdeki atık ısı enerjisinin değerlendirilmesi ve tükenmez bir enerji kaynağı olan güneş enerjisinin kullanılmasına olanak sağlayan absorbsiyonlu sistemler, enerjinin pahalı ve kıymetli olduğu günümüzde oldukça önem kazanmıştır [Dinçer, 1994]. Bu çalışmada; güneş enerjisinden yararlanarak 290kW'lık soğutma yükünü karşılayacak lityum bromid/su ile çalışan absorbsiyonlu bir iklimlendirme sistemi tasarlanmıştır. Sistemin performans katsayısını ve termodinamik özelliklerini belirlemek için matematiksel bir model oluşturulmuştur. Sistemde gerekli ısı, güneş enerjisi ile temin edilmiştir. İsparta ili için eğik yüzeye gelen güneş 172

4 radyasyonu hesaplan ve kullanılan kollektörün toplam verimi bir bilgisayar programı yardımıyla hesaplanmıştır. Son olarak gerekli düzlemsel kollektör alanı bulunmuştur. SİSTEMİN ÇALIŞMASI VE MATEMATİKSEL MODELİ Absorbsiyonlu sistem Şekil l'de gösterildiği gibi buhar sıkıştırmalı soğutma sistemine benzemesine karşılık burada kompresörün yerini absorber, sıvı pompası ve generatör almıştır. Çalışma akışkanının generatörde buharlaşarak eriyikten ayrılması için QG generatör ısısı verilir. Buharlaşan akışkan kondenserde QK ısısını vererek sıvı hale geçer. Yüksek basınçta sıvı haldeki çalışma akışkanının basıncı düşürülerek evaporatöre gelir ve burada ortamdan QE ısısını alarak buharlaşır. Akışkan buhan daha sonra absorbere giderek generatörden gelen zayıf eriyikle birleşerek zengin eriyiği oluşturur. Bu sırada absorberden QA ısısı çekilmelidir. Absorberde oluşan zengin eriyik bir sıvı pompası yardımıyla ısı değiştiriciden geçirilerek bir miktar ısı alır ve generatöre gönderilir (Chua, 2000 ve Tozer, 1997). Çevrim böylece devam eder. Şekil l'de görüldüğü gibi absorbsiyonlu sistemde yüksek ve alçak basınç değeri ile kondenser ve absorber sıcaklıklan aynı olmak üzere üç sıcaklık değeri vardır. P PK T E T A T K T G T Şekil 1. Basit bir absorbsiyonlu soğutma çevrimi. Absorbsiyonlu sistemin matematiksel modeli aşağıdaki kabullerle yapılmıştır. a.) Sistem tümüyle termodinamik dengededir, b.) Sistem analizi sürekli ve üniform durum şartlan için yapılmıştır. c.) Generatör ve absorberden aynlan eriyik ile kondenser ve evaporatörden aynlan çalışma akışkanı doymuş haldedir. d.) Isı kayıplan ve basınç düşüşleri ihmal edilmiştir, e.) Pompa işi ihmal edilmiştir, f.) Sistemin elemanlannın sıcaklıklan ve evaporatör ısı yükü QE bilinmektedir 173

5 Şekil l'de verilen absorbsiyonlu sistemin matematiksel modeli yukarıdaki kabullerle oluşturulmuştur. Sonuç olarak Tablo l'de verilen enerji ve kütle balansları eşitlikleri elde edilmiştir. [Herold, 1996 ve Alefeld, 1994]. Absorbsiyonlu soğutma sistemi için performans katsayısı, evaporatör ısı yükünün generatör ısı yüküne oranı olarak tanımlanır: COP = QG Sistem Elemanları Tablo 1. Kütle ve enerji balans eşitlikleri. Kütle Balansları Enerji Balansları Pompa Eriyik ısı eşanjörü Eriyik genleşme valfi Absorber Generatör Kondenser Soğutkan genleşme valfi Evaporatör riij = rh 2 Xı=X 2 m 2 = m 3 x 2 =X3 rh 4 =m 5 X4=xs X 5 =X 6 m ı= m 6 +m ıo m ı x ı =m 6 x 6 +rh ıo x ıo rh 3 =rh 4 +rh 7 m 3 x 3 =rh 4 x 4 +rh 7 x 7 A 7 =m 8 X 7 =X 8 m 8 =m 9 X 8 =X 9 m 9= m i0 X 9 =Xıo m ı h ı +W = m 2 h 2 m 2 h 2 +m 4 h 4 =m 3 h 3 +m 5 h 5 h5=h 6 m i h l+qa =m 6 h 6 +m i0 h 10 m 3 h 3 +Q G =m 4 h 4 +m 7 h 7 rh 7 h 7 =m 8 h 8 +Q K h8=ll9 m 9 h 9 +Q E =m 10 h ı0 Şekil l'de gösterilen QE=290kW'lık soğutma yükünü karşılayacak tek etkili LiBrsu absorbsiyonlu sistemin çalışma şartlan, Tablo 2'de verilmiştir. Sistemin çalışma şartları; LiBrsu eriyiğinin termodinamik özelliklerinin hesaplanması ve tüm sistem elemanlarına enerji ve kütle balans denklemlerinin uygulanmasıyla elde edilmiştir [ASHRAE.1997 ve Chua, 2000]. GÜNEŞ RADYASYONU VE KOLLEKTÖR HESABI Tasarlanan sistemde gereken ısı enerjisini sağlamak için düzlemsel seçici yüzeyli güneş kollektörleri kullanılmıştır. Sistemde generatör sıcaklığı 80 C olarak alındığı için düzlemsel güneş kollektörlerinin kullanılmasında bir sakınca olmayacaktır. Eğik yüzeye gelen güneş radyasyonu değeri; bölgenin enlem derecesi (İsparta ili için E=37,75 ), kollektör eğim açısı, aylık atmosfer ötesi ortalama radyasyon değerleri, aylık yeryüzü ortalama radyasyon değerleri, ışık(direkt), yayılmış(difüz) ve yansıtılmış radyasyon açı faktörleri hesaplanarak 174

6 bulunmuştur. Sonuç olarak İsparta'da Eylül ayında 33 eğimli kollektör yüzeyine gelen toplam radyasyon miktarı aşağıdaki eşitlikten hesaplanabilir [Uyarel,1987]: TRA=DİR x DİRAF + DİF x DİFAF + YYRA x YAO x YAF Burada: TRA=Kollektör üzerine gelen toplam radyasyon miktarı (kcal/m 2 gün) DİR=Direkt radyasyon miktarı (kcal/m 2 gün) DİRAF=Direkt radyasyon miktarı açı faktörü. DİF=Difüz radyasyon miktan (kcal/m 2 gün) DİFAF=Difüz radyasyon açı faktörü. YYRA=Yeryüzü radyasyonu (kcal/m 2 gün) YAO=Yansıtma oranı YAF=Yansıtılmış açı faktörü Durum Basınç P(bar) 0, , , , , , , , , ,01227 Tablo 2. Absorbsiyonlu sistemin çalışma şartlan. Sıcaklık Konsantrasyon Entalpi t( C) x (% LiBr) h(kj/kg) , , , , , ,9 COP= 0,672 Q G = 432,34 kw W pomp a= 0,1 kw Q A = 417,127kW Q E = 290 kw P yüksek = 7,375 kpa QK= 304,59 kw Q EIE = 175 kwp duşu k= 1,122 kpa Kollektör yüzeyine gelen toplam güneş radyasyonu: TRA=Q= 21064,61 kj/m 2 gün olarak bulunmuştur. Kütlesel debi m(kg/s) 3,623 3,623 3,623 3,5 3,5 3,5 0,123 0,123 0,123 0,123 Güneş ışınım şiddeti I t, birim kollektör yüzeyinden elde edilen faydalı ısı qu ve buradan da 8.00 ile saatleri arasındaki anlık verim değerleri Pascal bilgisayar programı yardımıyla hesaplanmıştır. Sonuç olarak; tüm bu hesap yapılan saatlerdeki toplam verim değeri yine bilgisayar programı yardımıyla hesaplanmış ve 0,60 olarak bulunmuştur. Buna göre generatörde gerekli QG= 432,34 kw'lık enerjiyi temin etmek için gerekli kollektör hesabı aşağıda yapılmıştır: Gerekli toplam kollektör yüzeyi [Annç, 1988 ve Duffıe, 1991]: _ Vgerekli^ Q faydalı Kollektördeki faydalı enerji [Annç, 1988]: 175

7 Qfaydalı Qtegilc A TJtop A llm A T)e Qteğik = Eğik yüzeye gelen enerji=5851,27 W/m 2 r to p = Toplayıcı verimi (Toplam toplayıcı verimi bilgisayar programı yardımıyla 0,60 olarak bulunmuştu.) n m = Boru donanımı ve depolama verimi (0,500,80 arasında alınabilir.) r\ e = Eşanjör verimi (0,50 alınabilir) Buna göre kollektördeki faydalı enerji: Qfaydah = 1053,2286 W/m 2 olarak bulunur. Toplam kollektör yüzeyi: Qgerekii = QG = 432,34 kw olduğuna göre gerekli toplam kollektör yüzeyi: F k = 410,49 m 2» 411 m 2 olarak bulunur. Toplam kollektör adedi: Kullanılan kollektörün bir adedinin alanı 2,106 m 2 olduğuna göre; Toplam kollektör adedi = Toplam kollektör yüzeyi / Bir adet kollektör alanı 195 olarak bulunur. Sıcak su deposu hacmi (Arınç, 1988): V= P. F k m 3 p= 0,06 m 3 /m 2 topl. V= 24,66 m 3 olarak bulunur. Tasarlanan absorbsiyonlu sistemin maliyet hesaplamalan için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın birim fiyat tablosundan faydalanılmıştır. Buna göre absorbsiyonlu sistemin maliyeti yaklaşık olarak 50000$ olarak hesaplanmıştır. Aynı soğutma yükünü karşılamak için piyasada bulunan split tip kanallı klima cihazlan kullanılacak olursa sistemin maliyeti yaklaşık 40000$ olmaktadır. Ayrıca; kompresörlü sistemlerle absorbsiyonlu soğutma sistemleri harcadıklan enerji bakımından karşılaştınlırsa, kompresörlü sistemde 75 kw'lık bir enerjiye ihtiyaç varken absorbsiyonlu sistemde eriyik pompasını çalıştırmak için sadece 100 W'lık bir enerjiye ihtiyaç vardır. Buradan anlaşılacağı gibi absorbsiyonlu soğutma sisteminde eriyik pompasını çalıştırmak için harcanan enerji, kompresörlü sistemlerde harcanan enerji yanında ihmal edilebilecek kadar küçüktür. SONUÇ çifti ile çalışan absorbsiyonlu iklimlendirme sistemi elemanların termodinamik analiz ve performansına ilişkin hesaplamalar yapılmıştır. Sistemde ısı kaynağı olarak güneş enerjisi kullanılmıştır. Bunun için güneş radyasyonu ve düzlemsel güneş kollektör hesaplamalan yapılmıştır. Güneş enerjili absorbsiyonlu sistemlerin maliyet hesabında güneş kollektörü maliyetinin oldukça yüksek olduğu görülmüştür. Tasarlanan sistemde gereken ısı enerjisini sağlamak için 195 adet düzlemsel güneş kollektörüne ihtiyaç duyulmuştur. Generatör sıcaklığı ise 80 C olarak alınmıştır. Çünkü düzlemsel güneş kollektörü kullanılması durumunda generatör sıcaklığı en fazla 8590 C ye kadar çıkabilmektedir. Bunun sonucunda da, sistem verimi daha düşük olmaktadır. Bu yüzden, büyük soğutma kapasiteli sistemler için parabolik(yoğunlaştıncı) kollektörlerin kullanılması ile ilk yatınm masraflan artmasına rağmen gerekli kollektör yüzeyi azalacağından avantaj söz konusudur. 176

8 Güneş enerjisi ile soğutma, kullanım ve ticari açıdan diğer güneş enerjili uygulamalar kadar yaygın değildir. Absorbsiyonlu iklimlendirme sistemlerinde ilk yatırım maliyeti yüksek olmasına rağmen, bu sistemlerde güneş enerjisi dışında jeotemal, LPG ve atık ısı gibi enerji kaynaklarının kullanılabilmesi ve sistemde kullanılan akışkanların ozon tabakasına zarar vermemeleri gibi avantajları nedeniyle, bu sistemler günümüzde güçlü bir alternatif konumundadır. KAYNAKLAR Alefeld, G., Radermacher, R., "Heat Conversion Systems", CRC Press, 1994 Arınç, Ü. D., "Güneşli Su Isıtıcılarının Projelendirilmesi ", Yıldız Üniversitesi Isı Tekniği Bilim Dalı, İstanbul,1988 ASHRAE Fundamentals Handbook, 1997 Chua, H.T., Toh, H.K., Malek, A., Ng, K.C., Sirinivasan, K., "A general termodynamic framework for understanding the behaviour of absorption chillers", Int. J. Refrig., 23, , Chua, H.T., Toh, H.K., Malek, A., Ng, K.C., Sirinivasan, K., "Improved thermodynamic property fields of LiBrH 2 O solution.", Int. J. Refrig., 23, , Dinçer, İ., Türe, İ. E., Edin, M., "R22 ve DMETEG Akışkan Çiftinin Kullanıldığı Güneş Enerjili Bir Absorbsiyonlu Soğutma Sisteminin Tasarımı", Güneş Enerjisi Uygulamaları Gelişmeleri Sempozyumu Bildiriler Kitabı, pp , Muğla, 1994 Duffie, J. A., Beckman, W. A., "Solar Engineering of Thermal Processes", NewYork:John Wiley & Sons, 1991 Herold, K.E., Radermacher, R., Klein, S.A., "Absorption Chilles and Heat Pumps", CRC Press, 1996 Tozer, R.M., James, R.W.," Fundamental thermodynamics of ideal absorption cycles", Int. J. Refrig., 20(2), , Uyarel, A. Y., Öz, E. S., "Güneş Enerjisi ve Uygulamaları", Birsen Yayınevi, Ankara,

9 TMMOB Makine Mühendisleri Odası Güneş Enerjisi Sistemleri Sempozyumu ve Sergisi 2021 Haziran 2003 GÜNEŞ ENERJİSİNDEN YARARLANMADA PASİF SİSTEM TASARIMI ÖZET Doç. Dr. Gül KOÇLAR ORAL İstanbul Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi Taşkışla Taksim İstanbul Ülkemizin yenilenebilir enerji kaynağı olarak güneş enerjisi açısından zengin bir potansiyele sahip olduğu bilinmektedir. Güneş enerjisinin ısıtıcı etkisinden minimum maliyetle yararlanmak için aktif ısıtma sistemlerin minimum düzeyde kullanılması ve binaların pasif ısıtma sistemleri olarak doğru tasarlanması zorunlu olmaktadır. Aktif ısıtma sistemi olmaksızın kullanılabilen bir bina, bir bütün olarak pasif ısıtma sistemidir. Pasif sistem olarak doğru tasarlanmış binalar doğal enerji kaynaklarından maksimum yarar sağlayarak iç çevrede istenen iklimsel koşullan sağlarlar. Binaların güneş enerjisinden yarar sağlayan pasif sistemler olarak tasarlanması binaların yönlendiriliş durumu, bina kabuğu optik ve termofıziksel özellikleri, bina biçimi, bina aralıkları, yer gibi tasarım parametreleri için uygun değerlerin belirlenmesi ile mümkün olabilir. Bu nedenle, bu bildiride binaların pasif sistemler olarak tasarlanmasında etkili olan tasarım parametreleri için uygun değerlerin belirlenmesinde ele alınan yaklaşımların tanıtılması amaçlanmaktadır. GİRİŞ Ülkemizdeki enerji açığı, enerjinin ithal edilmesi yolu ile karşılanmaya çalışılmakta, bu durum sorunun büyümesine ve enerji krizi yaşanmasına yol açmaktadır. Enerjinin etkin kullanımı için gelişmiş ülkelerde benimsenen sürdürülebilir enerji kavramının ülkemiz açısından da ele alınması sağlanmalıdır. Sürdürülebilir enerji kavramı, ihtiyaç duyulan enerjinin minimum maliyetle sürekli olarak sağlanabilmesi için kullanılacak teknoloji ve yöntemlerin tümü olarak tanımlanabilir [1]. Sürdürülebilir enerjinin sağlanmasında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı teknolojinin geliştirilmesi temel hedef olmaktadır. Yenilenebilir enerji kaynağı olarak ülkemizde zengin bir potansiyeli olması ve elde edilme maliyeti olmaması sebebi ile ilk akla gelen güneş enerjisidir. Ülkemizde, ısıtmanın istendiği dönemde ihtiyaç duyulan yapma ısıtma enerjisi kaynaklarının kıt ve tükenebilir oluşu, çevre kirletmeyen ve elde edilme maliyeti olmayan olan güneş enerjisinin kullanımına yönelmeyi gerektirmektedir. Bu nedenle, günümüzde güneş enerjisinden yararlanan bina tasarımı anlayışı yeniden güncel hale gelmiştir. Gerçekte güneş enerjisinden yararlanma, insanların ilk barınaklarını yaptıklarından bu yana benimsedikleri bir yoldur. İnsanoğlu, enerjiyi üretmeyi, depolamayı ve nakletmeyi öğrenmeye başlayarak dış iklimsel koşulları kontrol edilebildiği binaları yapmıştır. Teknolojinin gelişimi, insanların binalarını ısıtmak için yeni yöntemlerin bulunmasına yol açmıştır. Bu yöntemler zaman içinde gelişerek ve önceleri üretilen enerji büyük bir savurganlıkla harcanabilirken, daha sonra tükenebileceği anlaşılmıştır. Böylece yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmenin önemi anlaşılarak, güneş enerjisine dayalı tasarım yeniden güncel hale gelmiştir. Güneş enerjisinden iki şekilde yararlanmak mümkündür. Birincisi, güneş enerjisini toplamak, depolamak ve dağıtmak için çeşitli elemanlardan oluşan aktif ısıtma sistemlerini kullanmaktır. İkincisi ise enerji kullanan aktif sistemleri işin dışında tutarak, yönlendiriliş durumu, bina formu, bina kabuğu termofiziksel özellikleri gibi tasarım parametrelerinin güneş enerjisinden optimum yarar sağlayacak 178

10 şekilde belirlenmiş değerleri ile bina sistemini oluşturmaktır. Bu şekilde tasarlanmış binalar pasif sistem olarak işlev görmektedirler. Aktif ısıtma sisteminin rejime sokulmadığı bir bina pasif ısıtma sistemi olarak tanımlanmaktadır. Aktif ısıtma sistemlerinin binalardaki görevlerinin minimize edilerek yakıt ekonomisinin sağlanması, binaların ısıtıcı ajanlar olan güneş ışınımı ve dış hava sıcaklığı gibi iklim elemanlarının etkilerini optimize edecek pasif sistemler olarak tasarlanması ile olanaklı olabilmektedir. Bu görevi amaçlayan tasarımcı ve yapımcıların enerji maliyetlerini minimize etmede önemli bir rol oynayacağı açıktır. GÜNEŞ ENERJİSİNDEN YARAR SAĞLAYAN PASİF SİSTEM TASARIMINDA ETKİLİ OLAN PARAMETRELER Binaların güneş enerjisinden yararlanarak pasif sistem olarak tasarımında etkili olan tasarım parametreleri aşağıda sıralanmıştır: yer bina aralıkları (yerleşme yoğunluğu) binanın yönlendiriliş durumu, bina formu bina kabuğu optik ve termofiziksel özellikleri. Yer parametresi, yerey parçasının eğimi, yönü, yamaca göre konumu, güneş ışınımı yutma ve yansıtma özellikleri gibi değişkenler ile tanımlanabilir. Binaların güneş ışınımından yarar sağlayan pasif sistemler olarak tasarlanmasında, binanın bulunduğu yer, güneş ışınımı kazançlarını arttırmak açısından büyük önem taşımaktadır. Yörenin iklimsel karakteri göz önünde bulundurularak güneş ışınımı kazançları açısından uygun bir yer seçimi, ısıtmanın istendiği dönemde güneş ışınımından maksimum ısı kazancı sağlayarak yakıt ihtiyacının azaltılmasını ve enerji kökenli hava kirliliğinin minimize edilmesini olanaklı kılmaktadır. Bina aralıkları veya yerleşme birimi yoğunluğu, iklim kontrolünde etkili olan bir tasarım değişkeni olması nedeniyle yerleşme birimi ölçeğindeki yapma çevreye pasif ısıtma sistemi olma niteliğini kazandırır. Bina boyutları, bina aralıkları (binalar arasındaki uzaklıklar) ve binaların birbirine göre konumlan yerleşme birimi dokusunu oluşturan bileşenlerdir. Isıtma enerjisi tasarrufu açısından değişik bina boyutlanna ve bina aralıklanna sahip yerleşme birimi dokulanndan, ısıtmanın istendiği dönemde güneş ışınımı kazancını maksimize eden yerleşme birimi dokusunun seçilmesi gerekli olmaktadır. Binanın yönlendiriliş durumu, güneş ışınımının direkt bileşeni yöne göre değiştiğinden güneş ışınımının ısıtıcı etkisinden yararlanmada önemli bir değişkendir. Ayrıca, binalann yönlendiriliş durumlanna bağlı olarak, binayı çevreleyen kabuk elemanının dış yüzeyindeki güneş ışınımı şiddeti ve dolayısıyla kabuğun birim alanından geçen ısı miktarı değişkenlik gösterir. Bina formu; biçim faktörü (plandaki bina uzunluğunun bina derinliğine oranı), bina yüksekliği, çatı türü (düz, beşik ve kırma çatı), çatı eğimi, cephe eğimi gibi binaya ilişkin geometrik değişkenler aracılığıyla tanımlanabilir. Taban alanlan aynı, farklı formlara sahip binalann dış cephe alanlan farklı olacağından, bu farklı formlara sahip binalann toplam ısı kayıpları ve ısıtma enerjisi ihtiyaçlan da farklı olacaktır. Bu nedenle ısı kayıplannın azaltılmasında ve ısıtma enerjisi korunumu sağlanmasında bina formu, etkili bir tasanm parametresidir. Bina formunun ısıtmanın istendiği dönemde en az ısı kaybına yol açacak şekilde ele alınması gereklidir. Bina kabuğu optik ve termofiziksel özellikleri; güneş ışınımına ilişkin yutuculuk (a), geçirgenlik (T), yansıtıcılık ( r) gibi optik ve toplam ısı geçirme katsayısı (U), saydamlık oranı (x) gibi termofiziksel 179

11 özelliklerdir. Pasif ısıtma işlevi açısından bina kabuğunun tanımı, kabuğun bu optik ve termofîziksel özellikleri ile yapılmaktadır. Bina kabuğu optik ve termofiziksel özellikleri, bina kabuğunun birim alanından, dış hava sıcaklığı ve güneş ışınımı etkileriyle, kazanılan ve yitirilen ısı miktarının belirleyicileridirler[2]. GÜNEŞ ENERJİSİNDEN YARAR SAĞLAYAN PASİF SİSTEM TASARIMINDA ETKİLİ OLAN PARAMETRELER İÇİN UYGUN DEĞERLERİN BELİRLENMESİ Binaların güneş enerjisinden yarar sağlayan pasif sistemler olarak tasarlanması yukarıda açıklanan tasarım parametreleri için uygun değerlerin belirlenmesi ile mümkün olabilir. Yer ve bina aralıklan(yerleşme yoğunluğu) yerleşme birimi ölçeğinde ele alınan parametrelerdir. Binanın yönlendiriliş durumu, bina kabuğu optik ve termofiziksel özellikleri, bina formu bina ölçeğinde ele alınan parametrelerdir. Bu nedenle, binaların pasif sistemler olarak tasarlanmasında etkili olan tasarım parametreleri için uygun değerlerin belirlenmesinde kullanılan yaklaşımlar, yerleşme birimi ölçeğinde ve bina ölçeğinde olmak üzere iki grupta ele alınmıştır. Bu çalışmada açıklanan yaklaşımlar İTÜ Mimarlık Fakültesi'nde yapılan araştırmalara dayandınlmaktadır[2,3]. Yerleşme Birimi Ölçeğindeki Tasarım Parametreleri İçin Uygun Değerlerin Belirlenmesinde Kullanılan Yaklaşım Güneş ışınımı kazancı açısından uygun yerey parçasının bina aralıklarına bağlı olarak belirlenmesinde ele alınan yaklaşımın adımları aşağıdaki gibidir[2]: a. Yerey Parçalarının Güneş Işınımı Kazancı Açılarından Yerleşmeye Uygunluk Derecelerinin Saptanması Öncelikle farklı eğim ve yönlendiriliş durumlarına sahip yüzeylerin güneş ışınımı kazançlarının hesaplanması gereklidir. Bu hesaplamalar ısıtmanın istendiği dönemi karakterize eden 21 Ocak için yapılmaktadır. Şekil 1, İstanbul yöresi için 21 Ocak'da farklı eğim ve yönlendiriliş durumuna sahip yüzeylerin birim alanlarından ısıtmanın istendiği dönemde kazanılan günlük ortalama güneş ışınımı değerlerini vermektedir[2]. r 1700 I i» EĞİM ( s BSSESSW ENEWNW 1 NENW ASESVV H»ESEWSW» EW * NNENNW N Şekil Ocak'da İstanbul yöresi için farklı eğim ve yöne sahip yüzeylerin güneş ışınımı kazancı değişimi Şekil l'de verilen grafiklerin farklı iklim bölgeleri için hazırlanarak yapılan karşılaştırma sonucunda, tüm yöreler için güneş ışınımı kazancı açısından arazi üzerinde yerleşmeye 1., 2., 3., ve 4. derecede uygun yön sektörleri tablo l'de verilmektedir [2]. 180

12 Tablo 1. Yerey parçalarının güneş ışınımı kazancı açısından yerleşmeye uygunluk dereceleri Bölgenin yerleşmeye Sektörü Bölgenin yerleşmeye uygun sektör sınırlan uygunluk derecesi tanımlayan yön W < 56 15' S > E N 56 15' > W < 56 15' S 56 15' >E < 56 15' N W «56 15' < 33 45' N 33 45' > 56 15' > E W < 33 45" N 33 45' > E S W, E NW, NE N b. Yerey Parçasına İlişkin Eğim ve Güneşlenme (Yön) Analizlerinin Yapılması Yerleşilebilir arazi parçası eğim açısı olarak 0 24 arası ele alınmaktadır. Eğim açısı 24 'yi geçtiği zaman bu eğimdeki arazi üzerinde yer alacak yapının inşa edilmesi güçleşmekte ve maliyeti artmaktadır. Eğim açısı 0 6 arasında olan arazi parçaları ise düz olarak kabul edilmektedir. Şekil l'den görüldüğü gibi farklı eğime sahip yüzeylerin güneş ışınımı kazançlan da farklı olacağından eğim analizlerinin yapılması büyük önem taşımaktadır. Güneşlenme analizleri yerey parçasının yönüne bağlı olarak güneş ışınımı kazancı açısından yerey parçalarının yerleşmeye uygunluk derecelerinin belirlenmesi için yapılmaktadır. Şekil 2, örnek olarak ele alınan bir yerey parçası için, güneş ışınımı kazancı açısından yerleşmeye uygun yön sektörlerini vermektedir. Şekil 2. Örnek yerey parçası üzerinde, güneş ışınımı kazancı açısından yerleşmeye uygun yön sektörleri c. Bina Aralıklannın(Yerleşme Yoğunluğunun) Belirlenmesi Binalar, aralarındaki uzaklıklara yüksekliklerine ve birbirlerine göre olan konumlarına bağlı olarak, birbirleri için güneş ışınımı kazancı açısından engel olabilmektedir. Güneş ışınımın ısıtıcı etkisinin maksimize edilmesi, tüm güneşli saatler boyunca cephelerin direkt güneş ışınımı etkisinde kalmalan sağlanarak gerçekleştirilebilir. Bu durumu gerçekleştirmek, bina aralıklarının, binaların birbirleri için güneş engelleri teşkil etmemelerini sağlayan sınır değerlerin bilinmesi ile olanaklıdır. Isıtmanın istendiği dönemde güneş ışınımın ısıtıcı etkisinin maksimizasyonu açısından bina aralıklannı belirlemek için gölgeli alan derinliklerini belirlemek gerekir. Gölgeli alan derinliklerinin belirlenmesinde profil açılarından yararlanılmaktadir. Bina arahklannm belirlenmesinde, ısıtma ekonomisinin yanı sıra, arazinin daha rasyonel kullanılabilmesi de düşünülecek olursa; profil açılarının çok düşük olduğu güneş doğuşu ve güneş batışı saatleri ile gölgeli alan derinliğinin, arazinin eğimine bağlı olarak sonsuz veya çok fazla olduğu saatler dışında kalan saatlerde oluşan profil açılan; kabul edilebilir sınır gölgeli alan derinlikleri ve bina aralıklan için uygun sınır değerlerin belirlenmesinde kullanılacak profil açıları olarak ele alınmıştır. Tablo 2, bu amaçla seçilen 181

13 profil açılarını İstanbul yöresi, (40 enlemi) için vermektedir Tablo 2'de koyu renkli olarak yazılan profil açılan seçilen değerlerdir. Tablo 2, aracılığı ile uygun bina aralıkları; binanın etrafındaki zeminde oluşturduğu gölgeli alan derinliği, binanın bulunduğu yörenin enlemi, binanın yüksekliği ve ısıtma ekonomisi açısından cephelerin minimum 4 saat güneş alması düşünülerek belirlenmiştir [4]. Tablo 3, ise güneş ışınımı kazancı açısından uygun bina aralıklarını bina yüksekliğine bağlı olarak vermektedir [5]. Tablo 2. Güneş ışınımı kazancı açısından uygun bina aralıklarının belirlenmesinde kullanılabilecek profil açıları enlem=40 ) 21 OCAK Profil Açıları ( ) Yönler Saatler 8,00 9,00 10,00 11,00 12,00 13,00 14,00 15,00 16,00 N NNE NE 38 ENE E ESE SE SSE S SSW sw WSW W WNW NW 38 NNW Eğim N NNE H:Bina Yüksekliği Tablo 3. Güneş? ışınımı kazancı açısından uygun bina aralıkları ENE E ESE SE SSE S ssw SW wsw W 1,2H 2,2H 1.8H 1,2H 1,6H 2,0H 1.6H 1.2H 1,8H 2,2H l,0h 1,7H 1.4H 1.1H 1.3H 1.5H 1.3H 1.1H 1.4H 1,7H 0,9H 1.4H 1,2H 0,9H 1,1H 1.3H 1.1H 0,9H 1,2H 1.4H 0,8H 1.2H 1.0H 0,8H 0,9H 1.0H 0,9H 0,8H 1.0H 1,1H NE 1,3H 1.1H 0,9H 0,8H WNW 1.2H 1.0H 0,9H 0,8H NW 1,3H 1.1H 0,9H 0,8H NNW d. Güneş Işınımı Kazancı Açısından Uygun Eğim, Yön ve Bina Aralığı (Yerleşme Yoğunluğu) Kombinasyonuna Sahip Yerey parçalarının Belirlenmesi Önceki adımlarda varılan sonuçlara bağlı olarak farklı yerey parçalan arasından güneş ışınımı kazançlanna bağlı olarak ısıtma ekonomisini gerçekleştiren ve arazinin rasyonel kullanımına olanak verecek şekilde maksimum yerleşme yoğunluğunu sağlayan eğim ve yöne sahip yerey parçalan seçilmelidir. Bina Ölçeğindeki Tasarım Parametreleri İçin Uygun Değerlerin Belirlenmesinde Kullanılan Yaklaşım Aynı hacimli, farklı dış kontura, diğer bir deyişle, farklı dış cephe alanına sahip birden fazla bina formu belirlemek mümkündür. Buna bağlı olarak farklı formlardaki binalann kabuğundan kaybedilen ısı miktarlan da farklı olacaktır. Bu noktada, binanın ısı kayıplarına karşı korunmuş hacmi (V) ile toplam ısı kayıp alanı (A) arasındaki oranın ele alınması ve A/V ile Q ( tüm bina kabuğundan kaybedilen ısı kaybı) arasındaki ilişkinin incelenmesi zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Aynı A/V oranını gerçekleştiren, fakat çatı tipi, çatı eğimi, boyut ve biçim, yön olarak farklı değişken değerlerine sahip birden fazla bina belirlemek mümkündür. Yön, boyut, biçim, çatı tipi, çatı eğimi gibi geometrik değişkenleri birbirinden farklı binalar için de istenen toplam ısı geçirme katsayıları (U o ) birbirinden farklı olacaktır. Binalann ısı kayıplarına neden olan tüm tasarım parametreleri ele alınarak, en az ısı 182

14 kaybını, dolayısıyla en az yakıt tüketimini gerçekleştiren binayı tanımlamada U o ve A/V oranı arasındaki bağıntı kurulmalıdır. Böylece, binanın istenen toplam ısı geçirme katsayısı A/V oranına göre belirlenmiş olacaktır. Bu düşünceden hareketle bu çalışmada binanın yönlendiriliş durumu, form ve kabuğun termofiziksel özellikleri gibi bina ölçeğindeki tüm parametreler birbiri ile ilişkili olarak ele alınmaktadır. Bu yaklaşımda bina cephelerinin baktığı yöne bağlı olarak saydamlık oranları ve toplam ısı geçirme katsayısı kombinasyonları değerleri daha önce yapılmış bir araştırma projesinin sonuçlarından alınmaktadır [2]. Yaklaşımın adımları aşağıdaki gibidir[3]: a. Taban Alanı ve A/ V Değişim Aralıklarının Belirlenmesi ve Bina Alternatiflerinin Oluşturulması Bina alternatifleri; bina formunu tanımlayan biçim faktörü, bina yüksekliği, çatı türü ve eğimi gibi değişkenlerin değişim alan ve aralıkları, diğer bir deyişle taban alanı ve A/V değişim aralıklarının belirlenmesiyle oluşturulmalıdır. b. Tüm Bina Dış Kabuğundan Kaybedilen Günlük Ortalama Saatlik Isı Miktarlarının Hesaplanması Güneş ışınımının ısıtıcı etkisinden maksimum düzeyde yararlanan binalar, ısıtmanın istendiği dönemde toplam ısı kaybını ve yapma ısıtma gereksinmesini minimuma indirgeyen, pasif ısıtma sistemi olarak optimal performans gösteren binalardır. Isıtmanın istendiği dönemde kaybedilen ısı miktarları ve gerekli yapma ısıtma yükünün en düşük konfor sıcaklığına göre hesaplanması ( durgun iç hava koşullarında), ısısal konfor açısından yeterli hava sıcaklığı koşulunun minimum yapma ısıtma enerjisi harcaması ile gerçekleştirilmesini olanaklı kılar. [3].Ele alınan binaya bağlı olarak yönlendiriliş durumu ve bina formuna (biçim faktörü, bina yüksekliği, çatı türü ve eğimine) ait değişim alan ve aralıklarının belirlenmesi gerekir. Bu değişim alan ve aralıklarını belirlediğimiz bina alternatiflerine ait değişkenlerin oluşturduğu çok sayıdaki kombinasyonun tanımladığı binalar için tüm bina kabuğundan, ısıtmanın istendiği dönemin karakteristik günü olan 21 Ocak'da kaybedilen günlük ortalama saatlik ısı miktarları (Q) hesaplanmalıdır. c. Referans Bina Formlarının (A/V Oranlarının) Belirlenmesi Bir önceki adımda hesaplanan, tüm bina dış kabuğundan kaybedilen günlük ortalama saatlik ısı miktarları değişim eğrileri aracılığıyla, seçilen her bir taban alanı için en az ısı kaybını sağlayan bina formları referans bina formları olarak kabul edilmektedir. Referans bina formlarını tanımlayan A/V oranları da referans A/V oranlan olarak ele alınmaktadır. Şekil 3.a İstanbul yöresi için 21 Ocak'da, 3 katlı 300m 2 taban alam olan ve dört ana yöne yönlendirilmiş bir bina için tüm bina dış kabuğundan kaybedilen saatlik ısı miktarlarının bina formu ve bina kabuğu özelliklerine bağlı olarak değişimini vermektedir. Bu örnekte çatı türü olarak kırma çatı ve pencere türü olarak ahşap çift camlı pencere kullanılmış olup, cephenin güneş ışınımı yutuculuk katsayısı 0.40'dır. Şekil 3.a'den görüldüğü gibi bu örnek için en az ısı kaybını sağlıyor olması sebebi ile referans A/V oranı 1/ 4.5 'dir. d. Bina Dış Kabuğunun Toplam Isı Geçirme Katsayısının Referans Bina Formuna Bağlı Olarak Düzeltilmesi Farklı taban alanlarına, farklı formlara, diğer bir deyişle farklı A/V oranlarına sahip binaların tüm dış kabuklarından kaybedilen ısı kaybı değerleri, o taban alanı için belirlenmiş referans bina formunun ısı kaybı değerine eşitlenerek, en az ısı kaybını sağlayan toplam ısı geçirme katsayısı değerleri belirlenmektedir. Dolayısıyla başlangıçta ısıtma enerjisi korunumu açısından uygun olarak belirlenen bina kabuğu toplam ısı geçirme katsayısı değerlerine bağlı olarak, minimum ısı kaybını sağlamayı olanaklı kılacak bir düzeltmiş toplam ısı geçirme katsayısı değerleri belirlenmektedir. Şekil 3.b, şekil 3.a.'da ele alınan örnek bina için düzeltmiş toplam ısı geçirme katsayısı değerlerini (U O d) vermektedir [3]. 183

15 ,45 0, ,75 0, , W/m J C 0,45 0,55 0,65 0,75 0,85 0,95 1,05 1,15 1,25 1,35 u oa w/m"c A/V=1/ 4,5 A/V=1/ 4 * A/V=1/ 3,5 M A/V=V 3 (a) MM/4 BMfc1/3,5 */W=1/3 (b) Şekil 3. Referans bina formunun belirlenmesi (a) ve düzeltilmiş U o (U O d) değerleri (b) Yukarıda açıklanan yaklaşımların şematik anlatımı şekil 4 ve şekil 5'de gösterilmektedir. Şekil 4. Yerleşme birimi ölçeğindeki tasanm parametreleri için uygun değerlerin belirlenmesinde kullanılan yaklaşımın şematik anlatımını vermektedir. Şekil 5 ise bina ölçeğindeki tasanm parametreleri için uygun değerlerin belirlenmesinde kullanılan yaklaşımın şematik anlatımını vermektedir [6]. ISITMANIN İSTENDİĞİ DÖNEMİN KARAKTERİSTİK GÜNÜNÜN BELİRLENMESİ FARKLI YÖNLENDİRİLlŞ DURUMUNA SAHİP YÜZEYLERİN DİREKT GÜNEŞ IŞINIMI KAZANÇLARININ BELİRLENMESİ YEREY PARÇALARININ GÜNEŞ IŞINIMI KAZANCI AÇISINDAN YERLEŞMEYE UYGUNLUK DERECELERİNİN SAPTANMASI PROFİL AÇILARININ BELİRLENMESİ BİNANIN YATAY VE EĞİMLİ DÜZLEMDE OLUŞTURDUĞU GÖLGELİ ALAN DERİNLİKLERİNİN BELİRLENMESİ ARAZİYE İLİŞKİN EĞİM VE GÜNEŞLENME (YÖN) ANALİZLERİNİN YAPILMASI PROFİL AÇİLARİ VE GÖLGELİ ALAN DERİNLİKLERİNİN SINIR DEÛERLERİNE BAĞLI OLARAK UYGUN YERLEŞME YOĞUNLUĞUNUN (BlNA ARALIKLARININ) BELİRLENMESİ GÜNEŞLENME AÇISINDAN UYGUN EĞİM YÖN VE YERLEŞME YOĞUNLUĞU KOMBİNASYONLARININ BELİRLENMESİ ü YEREY PARÇASI MAX GÜNEŞ İŞINIMI KAZANCINI VE M AX YERLEŞME YOĞUNLUĞUNU SAĞLIYOR MU? GÜNEŞ İŞINIMI KAZANCI AÇISINDAN UYGUN YER SEÇİMİ Şekil 4. Yerleşme birimi ölçeğindeki tasanm parametreleri için uygun değerlerin belirlenmesinde kullanılan yaklaşımın şematik anlatımı 184

16 j BlNA KABUûU TERMOFlZlKSEL ÖZELLİKLERİ IÇlN UYGUN DEÛERLER KOMBİNASYONLARININ BlNA FORMUNDAN BAĞIMSIZ OLARAK BELİRLENMESİ FARKLI A/V ORANLARININ VE BlNA FOMLAR1NIN BELİRLENMESİ ve BELİRLENEN ALTERNATİFLER İÇİN TOPLAM ISI KAYBİ DEĞERLERİNİN HESAPLANMASI REFERANS BlNA FORMLARININ BELİRLENMESİ BlNA KABUĞU U DEĞERİNİN REFERANS BlNA FORMUNA BAĞLI OLARAK DÜZELTİLMESİ HAYIR BELİRLENEN KABUK ALTERNATİFİ PRATİKTE UYGULANABİLİR Mİ? UYGULAMA PROJESİNE BAŞLANABİLİR Şekil 5. Bina ölçeğindeki tasanm parametreleri için uygun değerlerin belirlenmesinde kullanılan yaklaşımın şematik anlatımını SONUÇ Bu bildiride, güneş enerjisinden yararlanan pasif sistem tasanmında etkili olan tasanm parametreleri, yerleşme birimi ve bina ölçeğinde ele alınarak, tasanm parametreleri için istenen değerlerin belirlenmesinde kullanılan yaklaşımlar tanıtılmıştır. Bu yaklaşımlann uygulanması ile elde edilen değerler güneş enerjisinin ısıtıcı etkisinden yarar sağlayan pasif ısıtma sistemini tanımlamaktadır. Dolayısıyla bu yaklaşımlann sonuçlan pasif sistem olarak tasarlanacak binalann projelerine girdi teşkil etmektedir. Diğer bir deyişle yaklaşımlann uygulanması ile belirlenen tasanm parametrelerine ait uygun değerlere dayandınlan projelendirme aşamasının çıktılan, optimum pasif ısıtma sistemi olarak işlev gören bina ya da yerleşme modelleri olacaktır. Bu modellere dayalı olarak gerçekleştirilecek binalar, işletme aşamasında temiz enerji kaynağı olarak güneş enerjisinden yararlanarak aktif enerji kaynaklannı minimum kullanabilecektir. Bu tür binalann yapım sektöründe yer alması, ihtiyaç duyulan enerjinin minimum maliyetle sürekli olarak sağlanabilmesi olarak ifade edilen ve günümüz toplumlannın en önemli hedeflerinden biri olan sürdürülebilir enerji ve sürdürülebilir çevre anlayışının gerçekleştirilmesine temel teşkil edecektir. REFERANSLAR [11 [2] Berköz, E.,ve diğerleri, 'Enerji Etkin Konut ve Yerleşme Tasannu', TÜBİTAK, İNTAG 201, İstanbul. [3] Yılmaz, Z., Koçlar Oral G., Manioğlu, G., " Isıtma Enerjisi Tasarrufu Açısından Bina Kabuğu Isı Yalıtımı Değerinin Bina Formuna Bağlı Olarak Belirlenmesi ", İTÜ Araştırma Fonu Proje no. 985, s.3454, 2000, İstanbul. 185

17 [4] Koçlar Oral, O, Akşit, Ş.F., 'Güneş Enerjisinden Yararlanma Açısından Uygun Yer Seçimi', III. Ulusal Temiz Enerji Sempozyumu, İstanbul, 2000, s. 18. [5] Koçlar Oral, G., Akşit, Ş.F., 'Energy Effıcient Settlement Unit Design to Reduce Urban Air Pollution' Livenarch 2001, Congress Proceedings,47 July, Trabzon, p [6] Koçlar Oral G., Yılmaz, Z., 'The Limit U values for Building Envelope Related to Building Form in Temperate and Cold Climatic Zones', Building and Environment, Pergamon Press, 2002, vol. 37, p.l

18 TMMOB Makine Mühendisleri Odası Güneş Enerjisi Sistemleri Sempozyumu ve Sergisi 2021 Haziran 2003 Zn lx Cd x S FİLMLERİNİN FOTOVOLTAİKGÜNEŞ PİLLERİNDE KULLANILABİLİRLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI Arş.Gör. İdris Akyüz, Yrd.Doç.Dr. Salih Köse, Yrd.Doq.Dr. Ferhunde Atay, Arş.Gör. Vildan Bilgin Os. Ün. Fen Ed. Fak. Fiz. Böl Eskişehir ÖZET Fotovoltaik güneş pilleri, güneş enerjisini doğrudan elektrik enerjisine çeviren basit ve çevre dostu sistemlerdir. Bu sistemlerde, çalışma ilkesi fotovoltaik olayına dayanan güneş pilleri kullanılır yılında ortaya çıkan petrol bunalımını izleyen yıllarda güneş pillerine olan ilgi artmaya başlamıştır. Si tek kristal güneş pillerine alternatif olarak, çok daha az yarıiletken malzeme kullanılarak daha ucuza üretilebilecek ince film güneş pilleri üzerindeki çalışmalar da hız kazanmıştır. Bu çalışmada, fotovoltaik heteroeklem ince film güneş pillerinde pencere materyali olarak kullanılabilecek Znı. x Cd x S (0 < x < 0,4) filmleri, basit ve ekonomik bir teknik olan Ultrasonik Kimyasal Püskürtme (UKP) tekniği ile elde edilmiştir. ZnS filmleri içerisine farklı oranlarda Cd elementi katılarak Znı_ x Cd x S alaşımları oluşturulmuştur. Elde edilen filmlerin optiksel, elektriksel ve yüzeysel özellikleri incelenerek ince film güneş pillerindeki kullanılabilirlikleri araştırılmıştır. ZnS direkt ve geniş bant aralıklı bir malzemedir. Bu özelliği ile farklı elementlerle katkılanmış ZnS filmleri güneş pillerinde pencere materyali olarak kullanılabilir. Çalışmamızda Znı_ x Cd x S içerisindeki Cd konsantrasyonu (x) 0,2 olduğunda, filmlerin yüzeylerindeki dağılımın daha homojen olduğu ve özdirenç değerlerinde azalma olduğu görülmüştür. Bu durum filmlerin güneş pillerinde kullanımları için olumlu bir özelliktir. ncds / PG12S güneş pillerinde bu iki materyal arasındaki latis uyuşmazlığını azaltmak için CdS tabakası yerine Znı. x Cd x S tabakası kullanılmaktadır. Çünkü latis uyuşmazlığı da pil verimini etkileyen bir faktördür. Böylece hem latis uyuşmazlığı hem de pencere absorpsiyon kayıpları azaltılmış olur ve kısa devre akımı da artırılmış olur. Sonuç olarak; UKP tekniği ile elde edilen Znı_ x Cd x S filmlerinin güneş pilleri için uygun bir pencere materyali olduğu ve deney parametreleri değiştirilerek bu materyalin güneş pillerinde daha yüksek verim sağlayacak şekilde kullanılabileceği düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Ultrasonik Kimyasal Püskürtme, ZnS:Cd filmleri, pencere materyali, fotovoltaik güneş pilleri. GİRİŞ Son yıllarda çeşitli tekniklerle elde edilen yarıiletken filmler; katıların yapılan, elektriksel ve optik özellikleri, yüzey durumları ve kimyasal bileşimleri hakkında bilgi edinmede kullanılmaktadırlar. Teknolojinin gelişimi ile de yaniletken filmler için bir çok yeni kullanım alanı doğmaktadır. Özellikle günümüzde, yaşadığımız dünyanın en önemli sorunlarından birisi olan fosil enerji kaynaklannın giderek azalması, maliyetinin her geçen gün artması ve çevre kirliliği oluşturması araştırmacılann çalışmalannı yaniletken ince film güneş pilleri üzerinde yoğunlaştırmasına neden olmuştur. 187

19 Son zamanlarda IIVI tipi yarıiletken filmlerden olan CdS ve ZnS ince filmleri mikroelektronikte, yarıiletken güneş pillerinde ve çeşitli optoelektronik aygıtlarda geniş bir uygulama alanı bulmuşlardır [1]. Günümüzde elektronik cihazların yaygın olarak kullanılması, bu cihazların temeli olan yarıiletken malzemelerin ucuz ve kolay bir metotla elde edilmesine bağlıdır. Son kırk beş yıldır bilim adamları ve bu sahada çalışan kuruluşlar bu cihazlarda kullanılan tek elementli kristaller yerine ikili, üçlü, dörtlü ve son zamanlarda da beşli yarıiletken filmler üzerindeki çalışmalarını yoğunlaştırmışlardır. Bütün bu çalışmaların asıl amacı, basit ve ekonomik bir metot kullanarak geniş yüzeyli (birkaç cm 2 ) polikristal yarıiletken ince filmlerin elde edilmesi ve bu malzemelerin elektronik cihazlarla güneş pillerinde kullanılması olmuştur. Başlangıçta laboratuar çalışmalarından ibaret olan bu çalışmalara 1974 yılındaki petrol krizinden sonra hız verilmiştir. Günümüzde yarıiletken ince filmlerin elde edilmesinde kullanılan bir çok teknik vardır. Bunlar arasında en basit ve ekonomik olan tekniklerden birisi de Kimyasal püskürtme tekniğidir. Kimyasal püskürtme tekniği ile elde edilen filmler genellikle polikristal yapıdadırlar. Son zamanlarda polikristaller tek kristallerin yerine tercih edilmektedirler. Bunun nedeni; tek kristallerin elde edilmesinin zor ve pahalı olmasıdır. Polikristallerin elde edilmesinde kullanılan metotlar ise daha basit ve ekonomiktir. Ancak polikristal yarıiletken güneş pillerinin verimlilikleri tek kristallerinkine göre daha düşüktür. Polikristal filmler; güneş pilleri, lazerler, diyotlar, infrared ve fotodedektörlerde geniş kullanım alanlarına sahiptirler [2]. Znı_ x Cd x S; yüksek özdirençli bir malzemedir. Elde edilen filmlerin renkleri, x'in artan değerlerine göre beyazdan altın şansına doğru bir kayma gösterir. Znı_ x Cd x S'ün yasak enerji aralığı teorik olarak ZnS ile CdS'in enerji aralıkları arasında bir değer alır [3]. Hem kübik hem de hegzagonal yapıda bulunabilir, direkt bant geçişli ve ntipi bir malzemedir. Znı_ x Cd x S polikristal ince filmleri O12S ile birlikte düşük fiyatları ve yüksek verimlilikleri nedeni ile güneş pili uygulamalannda önemli bir yere sahiptirler. Aynca bu filmler ışık yayan ve fotoiletken aygıtlarda kullanımlanndaki uygunluklan nedeni ile de özel bir ilgi alanı olmuşlardır [4]. Znı x Cd x S içerisindeki kadmiyum miktan azaltılırsa malzemenin yasak bant aralığı genişler ve bu durum da malzemeyi güneş pili uygulamalan için daha çekici bir hale getirir. Gerçekten de en iyi CdS güneş pilleri Znı. x Cd x S tabanlar üzerine hazırlanır [5]. Znı_ x Cd x S ince filmleri çoğunlukla üç teknikle elde edilir. Bu teknikler; Vakumda Buharlaştırma, R.F.Sputtering, Kimyasal püskürtme gibi metotlardır [6]. Bu tekniklerle elde edilen filmlerde; Zn atomlarının homojen olmayan dağılımı ve zayıf kristallik gibi bazı dezavantajlar gözlenir [4]. ZnıxCd x S ince filmleri heteroeklem güneş pillerinde geniş bant aralıklı pencere malzemesi olarak kullanılırlar. DENEYSEL İŞLEMLER IIIIVI grubu, üçlü yaniletken bileşiklerinden olan Znı x Cd x S filmleri, UKP metodu kullanılarak, farklı kadmiyum (Cd) konsantrasyonlarında elde edilmiştir. Bu üçlü malzemeyi oluşturan elementleri içeren kimyasal maddelerin çözeltileri belirli molaritelerde hazırlanmıştır. Çözeltilerin hazırlanması esnasında çözücü olarak deiyonize su kullanılmıştır. Hazırlanan çözeltilerde thiourea (CS(NH2)2) çözeltisinin hacmi sabit kalacak şekilde ayarlanmıştır. Toplamı 100 mi olan çözeltiler, 250 C taban sıcaklığında payreks cam tabanlar üzerine püskürtülmüştür. Püskürtme zamanı yaklaşık olarak 20 dakika sürmüştür. Püskürtme hızı flowmetre ile yaklaşık 5 ml/dk olarak ölçülmüştür. 188

20 Znı_ x Cd x S filmleri aynı taban sıcaklığında ve farklı kadmiyum konsantrasyonlarında yukarıdaki işlemler yapılarak elde edilmiştir. x = 0, 0.2 ve 0.4 olmak üzere toplam üç adet film çöktürülmüştür. Burada x indisi, başlangıç püskürtme çözeltisi içerisindeki Cd konsantrasyonunu göstermektedir. Tablo 1. Znı x Cd x S filmlerinin elde edilmesinde kullanılan çözelti miktarları ve PH değerleri. Malzeme ZnS CdCl 2.H 2 O (mi) ZnCl 2 (mi) 50 PH 6.78 Zno.8Cdo.2S Zno.6Cdo.4S CS(NH 2 ) 2 (mi) Elde edilen filmlerin bazı elektriksel özellikleri incelenmiş, optik metot kullanılarak yasak enerji aralıkları bulunmuş, taramalı elektron mikroskobu (SEM) kullanılarak yüzey yapılan hakkında bilgi edinilmiş ve enerji dağılımlı xışınlan spektroskopisi (EDS) ile mikroanalizleri yapılarak, başlangıç püskürtme çözeltisi içerisindeki elementlerin miktarı ile karşılaştınlmıştır. SONUÇLAR ve BULGULAR Elektriksel Özellikler Znı. x Cd x S filmlerinin akımvoltaj karakteristikleri incelenmiş ve iki uç metodu kullanılarak her bir numune için özdirenç ve iletkenlik değerleri hesaplanmıştır. Filmlerin akımvoltaj ölçümleri Hevvlett Packard 4140B pa Meter / DC Voltage Source ve Hewlett Packard 16055A Test Fixture cihazlan kullanılarak alınmıştır. Tüm metal kontaklar vakumda buharlaştırma tekniği kullanılarak altın ile yapılmıştır. Filmlerin kalınlıklan Elcometer 345 Thickness Gauge Cihazı ile ölçülmüştür Şekil 13' de filmlerin akımvoltaj grafikleri görülmektedir. Elde edilen materyallere 0,01 V dan başlayarak artan voltajlar uygulanmıştır. Grafiklerde ölçüm sonuçlan incelenmiş ve ohmik iletimin etkin olduğu bölgeler belirlenmiştir. Bu bölgelerde yapılan incelemeler sonucunda, filmlerin özdirençleri 2,08xl0 7 Q.cm, 9,6xlO 5 Q.cm ve l,64xlo 8 Q.cm olarak bulunmuştur. Bu değerler Tablo 2'de verilmektedir. Bu tablo incelendiğinde Zno.8Cdo.2S filmlerinin en iyi iletkenliğe sahip olduklan belirlenmiştir. Tablo 2. Znı_ x Cd x S filmlerine yapılan altın kontaklann uzunluklan (1), kontaklar arası mesafeler (L), film kalınlıklan (w), özdirenç (p) ve iletkenlik değerleri (a). Materyal ZnS Zno.8Cdo.2S Zno.6Cdo.4S 1 (mm) L (mm) 2 1,5 1,5 p ( 2.cm) 2,08 xlo 7 9,60 xlo 5 1,64 xl0 8 a (ilcm)" 1 4,80 xl0* 1,04 xl0" 6 6,1 x!0" y W (um) 9,10 11,05 10,45 189

21 T 1.00E09 i 8. '. 1,OOE1O 100 Şekil 1. ZnS filminin akımvoltaj grafiği. 1.00E11 o,oı o,ı ı ıo ıoo V(volt) Şekil 2. Zno,8Cdo,2S filminin akımvoltaj grafiği. 190

22 l.ooe E09 8. l.ooe10 1,OOE11 j 1.00E12 J 0,01 0, V ( volt) I 100 Şekil 3. Zno,6Cdo,4S filminin akımvoltaj grafiği. Optiksel Özellikler Elde edilen Znı. x Cd x S filmlerinin temel absorpsiyon spektrumlan nm aralıklı Perkin Elmer UV / VIS Spectrometer Lambda 2S cihazı kullanılarak alınmıştır. Bu spektrumlardan faydalanılarak, her bir filmin yasak enerji aralığı optik metot ile hesaplanmıştır. Şekil 46'da filmlerin (cchv) 2 ~hv değişim grafikleri verilmektedir. Bu grafiklerde lineer kısmın enerji eksenini kestiği noktalardan filmlerin yasak enerji aralıkları 3,51, 3,07 ve 2,98 ev olarak bulunmuştur. Elde edilen absorpsiyon spektrumlannın değerlendirilmesi sonucunda, yapıya giren Cd elementinin miktarı arttıkça yasak enerji aralıklarında bir azalma olduğu görülmüştür. Bu değişim Tablo 3'de görülmektedir. Tablo 3. Elde edilen Znı. x Cd x S filmlerinin yasak enerji aralıkları. MATERYAL E B (ev) ZnS 3.51 Zno.8Cdo.2S 3.07 Zno.6Cdo.4S

23 10 m İ 8 O) ö 6 F 1 i 4 ~ 2 0 2,9 "»... 3,4 3,9 4,4 hv (ev) Şekil 4. ZnS filminin (ahv) 2 ~hv değişimi. 4,5 T 4 3,5 <V 3 q 2,5 % 2 X? 1,5 S, 0,5. /" E g = 3,07 ev 0 2,7 2,9 3,1 3,3 3,5 3,7 3,9 hv (ev) Şekil 5. Zno,8Cdo,2S filminin (ochv) 2 ~hv değişimi. 192

24 7 T. 1 6 f 1 o 2,7 2,8 2,9 3 3,1 hv (ev) E g = 2,98 ev 3,2 3,3 Şekil 6. Zno,6Cdo,4S filminin (ahv) ~hv değişimi. Elde edilen Znı. x Cd x S filmlerinin absorbans spektrumlarından yararlanılarak filmlerin geçirgenlik katsayıları, yansıtma katsayıları ve kırılma indisleri hesaplanmıştır. Burada hesaplanan geçirgenlik katsayısı (T), absorbans (A), lineer absorpsiyon katsayısı (k), yansıtma katsayısı (R) ve kırılma indisleri (n) ortalama değer olarak hesaplanmıştır. Bu değerler Tablo 4'de verilmektedir. Materyal ZnS Zno.8Cdo.2S Zno.0Cdo.4S Yüzey Özellikleri Tablo 4. Znı x Cd x S filmlerinin bazı optik özellikleri. T(%) A k (xlo 4 ) R 0,135 1, ,354 0,142 1, ,363 0,127 1, ,328 n 3,937 4,031 3,610 Elde edilen Znı. x Cd x S filmlerinin SEM mikrografları JEOL SEM 5600 LV cihazında ve EDS mikroanalizleri Noran VOYAGER EDS 3050 cihazında alınmıştır. SEM'de mikro yapısal olarak incelenen filmlerin uygun büyütme oranları ile çekilen fotoğraflanndan ve EDS spektrumlanndan faydalanılarak Cd konsantrasyonuna göre yüzeylerde meydana gelen değişimler incelenmiştir. Şekil 7'de ZnS filminin 1500 kez büyütülmüş SEM görüntüsü verilmektedir. Bu şekilde film yüzeyi üzerine gelişigüzel dağılmış farklı büyüklüklerde beyaz lekeler görülmektedir. Film yüzeyi tam olarak homojen olmayıp, farklı çaplarda yığılmalar bulunmaktadır. Tablo 5'de ise ZnS filminin EDS mikroanaliz sonuçlan verilmektedir. Bu tabloda filmin içerisinde bulunan Zn ve S elementlerinin atomik ve elemental ağırlıklan verilmiştir. Bu mikroanaliz sonuçlanna göre numunede Zn elementinin daha baskın olduğu görülmektedir. Şekil 8'de Zn0.gCd0.2S filminin 1000 kez büyütülmüş SEM görüntüsü verilmektedir. Bu fotoğraftan film yüzeyine homojen olarak dağılmış büyüklükleri 14 pim arasında değişen beyaz lekeler görülmektedir. Ayrıca görüntünün sol tarafında filmin oluşumu esnasında oluşabileceğini düşündüğümüz bir çizgisel kusur görülmektedir. Bu görüntü Şekil 7'de verilen ZnS filminin SEM görüntüsü ile kıyaslandığında, lekelerin film yüzeyine dağılımının daha 193

25 homojen olduğu söylenebilir. Tablo 6'da Zno. 8 Cdo. 2 S filminin EDS mikroanaliz sonuçlan verilmektedir. Bu sonuçlara göre Cd elementinin yapıya girdiğini görmekteyiz. Lekelerin dağılımının daha homojen olduğu söylenebilir Cd elementinin yapıya girmesinden kaynaklandığı düşünülmektedir.zn o.6cdo. 4 S filminin 1500 kez büyütülmüş SEM görüntüsü Şekil 9'da görülmektedir. Bu şekilde büyüklükleri birbirinden farklı olan lekeler görülmektedir. Bir yığılma şeklinde görülen bu beyaz lekelerin, filmin üretimi esnasında püskürtme şartlarına bağlı olarak oluştuğu düşünülmektedir. Tablo 7'de Zno.6Cdo.4S filmlerinin EDS mikroanaliz sonuçlan görülmektedir. Başlangıç püskürtme çözeltisinde Zn elementinin hacimsel oranı daha fazla olmasına rağmen, EDS mikroanalizinden Zn ve Cd elementlerinin atom yüzdelerinin hemen hemen aynı olduğu görülmektedir. Bu durum, Zn elementinin düşük sıcaklıklarda tabana zor tutunmasından kaynaklanmış olabilir. Şekil 7. ZnS filminin SEM görüntüsü. Element SK ZnK Toplam Tablo 5. ZnS filminin EDS mikro analiz sonuçları. ZAF Atom% Element Ağ.% Ağ.% hata +/ /

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 005 (3) 59-63 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Düzlemsel Güneş Kolektörlerinde Üst Yüzeyden Olan Isıl Kayıpların

Detaylı

TS 825 ISI YALITIM YÖNETMELİĞİ'NİN KONUTLARDA ISI KORUNUMU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

TS 825 ISI YALITIM YÖNETMELİĞİ'NİN KONUTLARDA ISI KORUNUMU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ TMMOB Makina Mühendisleri Odası Yalıtım Kongresi 23-24-25 Mart 2001 Eskişehir-Türkiye TS 825 ISI YALITIM YÖNETMELİĞİ'NİN KONUTLARDA ISI KORUNUMU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Gül Koçlar ORAL', Ş. Filiz AKŞW

Detaylı

SU/LİTYUM BROMİD VE ÜÇLÜ HİDROKSİT KARIŞIMLARIYLA ÇALIŞAN ABSORBSİYONLU SİSTEMLERİN PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

SU/LİTYUM BROMİD VE ÜÇLÜ HİDROKSİT KARIŞIMLARIYLA ÇALIŞAN ABSORBSİYONLU SİSTEMLERİN PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI TNOLOJİ, Yıl, (00), Sayı -, - TNOLOJİ SU/LİTYUM BROMİD V ÜÇLÜ HİDROSİT RIŞIMLRIYL ÇLIŞN BSORBSİYONLU SİSTMLRİN PRFORMNSLRININ RŞILŞTIRILMSI ÖZT rzu ŞNCN, Reşat SLBŞ,.emal YUT SDÜ Teknik ğitim Fakültesi

Detaylı

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ ONDOKUZ MAYIS ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ ISI POMPASI DENEY FÖYÜ Hazırlayan: YRD. DOÇ. DR HAKAN ÖZCAN ŞUBAT 2011 DENEY NO: 2 DENEY ADI: ISI POMPASI DENEYĐ AMAÇ: Isı pompası

Detaylı

LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ

LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ Mak. Yük. Müh. Emre DERELİ Makina Mühendisleri Odası Edirne Şube Teknik Görevlisi 1. GİRİŞ Ülkelerin

Detaylı

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ

ISI POMPASI DENEY FÖYÜ T.C BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DOĞA BİLİMLERİ, MİMARLIK ve MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ISI POMPASI DENEY FÖYÜ 2015-2016 Güz Yarıyılı Prof.Dr. Yusuf Ali KARA Arş.Gör.Semih AKIN Makine

Detaylı

ÇOK KATLI KONUTLARIN ENERJİ KORUNUMU AÇISINDAN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ

ÇOK KATLI KONUTLARIN ENERJİ KORUNUMU AÇISINDAN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ _ 1447 ÇOK KATLI KONUTLARIN ENERJİ KORUNUMU AÇISINDAN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ Zeynep MERİÇ Gülten MANİOĞLU Ş. Filiz AKŞİT ÖZET Bu çalışmada çok katlı bir konut sitesi örneği yardımı ile bina ve

Detaylı

Güneş Enerjili Su Isıtma Sisteminin Deneysel İncelenmesi

Güneş Enerjili Su Isıtma Sisteminin Deneysel İncelenmesi Kadir BAKIRCI Bedri YÜKSEL Güneş Enerjili Su Isıtma Sisteminin Deneysel İncelenmesi Abs tract: Running out of energy sources used at the present and their high cost are extremely affected to the economy

Detaylı

1).S.Ü. MÜH.-MİM. FAKÜLTESİ, MİMARLIK BÖLÜMÜ/KONYA mutosun@selcuk.edu.tr, mustosun@hotmail.com tel: 0542 644 83 19

1).S.Ü. MÜH.-MİM. FAKÜLTESİ, MİMARLIK BÖLÜMÜ/KONYA mutosun@selcuk.edu.tr, mustosun@hotmail.com tel: 0542 644 83 19 YAPILARDA ENERJİ TASARRUFUNA YÖNELİK ÇABALAR İÇİN BİR BİLGİSAYAR ANALİZ PROGRAM MODELİ Dr. Mustafa TOSUN 1 1).S.Ü. MÜH.-MİM. FAKÜLTESİ, MİMARLIK BÖLÜMÜ/KONYA mutosun@selcuk.edu.tr, mustosun@hotmail.com

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ İLE SU ISITILMASI

GÜNEŞ ENERJİSİ İLE SU ISITILMASI PROJE 032 GÜNEŞ ENERJİSİ İLE SU ISITILMASI 1 GÜNEŞLİ SU ISITICILARININ TASARIMI Edirne de 84 kişilik 21 dairenin su ihtiyacını tüm yıl karşılayacak sistemin hesabı. Sıcak su sıcaklığı, güneşli su ısıtıcılarda

Detaylı

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Düzlemsel Güneş Toplayıcıları Vakumlu Güneş Toplayıcıları Yoğunlaştırıcı Sistemler Düz Toplayıcının Isıl Analizi 2 Yapı olarak havası boşaltılmış

Detaylı

R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ

R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SAN. VE TİC. Yeni sanayi sitesi 36.Sok. No:22 BALIKESİR Telefaks:0266 2461075 http://www.deneysan.com R-712 SOĞUTMA LABORATUAR ÜNİTESİ DENEY FÖYLERİ HAZIRLAYAN Yrd.Doç.Dr. Hüseyin

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ AÇILARI GİRİŞ Güneş ışınları ile dünya üzerindeki yüzeyler arasında belirli açılar vardır. Bu açılar hakkında bilgi edinilerek güneş enerjisinden en

Detaylı

GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM. Prof. Dr. Olcay KINCAY

GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM. Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY DÜZ TOPLAYICI Düz toplayıcı, güneş ışınımını, yararlı enerjiye dönüştüren ısı eşanjörüdür. Akışkanlar arasında ısı geçişi sağlayan ısı eşanjörlerinden farkı,

Detaylı

Isı Yalıtım Projesini Yapanın ONAY

Isı Yalıtım Projesini Yapanın ONAY BİNANIN Sahibi Kullanma Amacı Kat Adedi İSORAST YAPI TEKNOLOJİLERİ Konutlar 3 ARSANIN İli İSTANBUL İlçesi MERKEZ Mahallesi Sokağı Pafta Ada Parsel Isı Yalıtım Projesini Yapanın ONAY Adı Soyadı Cemal Maviş

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402

Detaylı

f = 1 0.013809 = 0.986191

f = 1 0.013809 = 0.986191 MAKİNA MÜHNDİSLİĞİ BÖLÜMÜ-00-008 BAHAR DÖNMİ MK ISI TRANSFRİ II (+) DRSİ YIL İÇİ SINAVI SORULARI ÇÖZÜMLRİ Soruların çözümlerinde Yunus A. Çengel, Heat and Mass Transfer: A Practical Approach, SI, /, 00,

Detaylı

Binanın Özgül Isı Kaybı Hesaplama Çizelgesi

Binanın Özgül Isı Kaybı Hesaplama Çizelgesi Binanın Özgül Isı Kaybı Hesaplama Çizelgesi Yapı Elemanı Kalınlığı Isıl Iletkenlik Hesap Değeri Isıl İletkenlik Direnci Isı Geçirgenlik Katsayısı Isı Kaybedilen Yuzey Isı Kaybı Binadaki Yapı Elemanları

Detaylı

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ

HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ HAVA SOĞUTMALI BİR SOĞUTMA GURUBUNDA SOĞUTMA KAPASİTESİ VE ETKİNLİĞİNİN DIŞ SICAKLIKLARLA DEĞİŞİMİ Serhan Küçüka*, Serkan Sunu, Anıl Akarsu, Emirhan Bayır Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

FOTOVOLTAİK GÜÇ DESTEKLİ MİKRO SULAMA SİSTEMİ PROJESİ-2: SİMÜLASYON ÇALIŞMASI

FOTOVOLTAİK GÜÇ DESTEKLİ MİKRO SULAMA SİSTEMİ PROJESİ-2: SİMÜLASYON ÇALIŞMASI FOTOVOLTAİK GÜÇ DESTEKLİ MİKRO SULAMA SİSTEMİ PROJESİ-2: SİMÜLASYON ÇALIŞMASI Ümran ATAY 1, Yusuf IŞIKER 2 ve Bülent YEŞİLATA 2 1GAP Toprak Su Kaynakları ve Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Şanlıurfa

Detaylı

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M DEÜ HASTANESİ KLİMA SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA SİSTEMLERİNİN N ISIL VE HİDROLİK DENGELENMESİ Burak Kurşun un / Doç.Dr.Serhan KüçüK üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M BölümüB GİRİŞ Değişen

Detaylı

VIESMANN VITOCAL 200-S Hava/su ısı pompası, split tipi 1,3-16,0 kw

VIESMANN VITOCAL 200-S Hava/su ısı pompası, split tipi 1,3-16,0 kw VIESMANN VITOCAL 200-S Hava/su ısı pompası, split tipi 1,3-16,0 kw Teknik Bilgi Föyü Sipariş No. ve Fiyatlar: Fiyat listesine bakınız. VITOCAL 200-S Tip AWB 201.B/AWB 201.C Dış ve iç mekan üniteli split

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri

Detaylı

NİTELİKLİ CAMLAR ve ENERJİ TASARRUFLU CAMLARIN ISI YALITIMINA ETKİSİ

NİTELİKLİ CAMLAR ve ENERJİ TASARRUFLU CAMLARIN ISI YALITIMINA ETKİSİ NİTELİKLİ CAMLAR ve ENERJİ TASARRUFLU CAMLARIN ISI YALITIMINA ETKİSİ Dr. Ş.Özgür ATAYILMAZ 28. Ders İÇERİK 1. Cam ve Pencerenin Gelişimi 2. Enerji Tasarrufu 3. Camlarda Isı yalıtımı 4. Tek Camdan Isı Kaybı

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

YILDIZ ENERJİ EVİ. Yıldız Enerji Evi

YILDIZ ENERJİ EVİ. Yıldız Enerji Evi YILDIZ ENERJİ EVİ Yıldız Teknik Üniversitesi, Ülkemizde Temiz Enerji konusunda yapılan çalışmalara bir katkıda bulunarak Yıldız Enerji Evi ni Davutpaşa Yerleşkesi nde kurdu. Her gün enerjiye daha yüksek

Detaylı

SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü

SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Seralarda Isıtma Sistemlerinin Planlanması Bitki büyümesi ve gelişmesi

Detaylı

ISI Mühendisliği İçindekiler

ISI Mühendisliği İçindekiler ISI Mühendisliği İçindekiler Aktarım hesabı...2 Genel...2 Nominal tüketim...2 Nominal tüketimin hesaplanması...4 Tesis kapasitesi...6 Tesis kapasitesinin hesaplanması...8 1 Aktarım Hesabı Genel Aktarım

Detaylı

PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI

PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI Ahşap malzeme, sahip olduğu özellikler nedeni ile yapı malzemesi olarak önemli bir yere sahiptir. Günümüz teknolojik olanakları çerçevesinde yapay ahşap

Detaylı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı KOMPLE ÇÖZÜM Isıtma Soğutma Sıhhi Sıcak Su ÇEVRE DOSTU Dünyanın en yüksek COP=4,5 değerine sahip ekonomik sistemlerdir. Yenilenebilir enerji olan Hava ve Güneşten faydalanma Gaz veya yakıt ile ısıtmaya

Detaylı

KONUTLARDA VE SANAYİDE ISI YALITIMI İLE ENERJİ TASARRUFU - SU YALITIMI EĞİTİMİ VE GAP ÇALIŞTAYI

KONUTLARDA VE SANAYİDE ISI YALITIMI İLE ENERJİ TASARRUFU - SU YALITIMI EĞİTİMİ VE GAP ÇALIŞTAYI MARDİN ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ (PROJE ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ) KONUTLARDA VE SANAYİDE ISI YALITIMI İLE ENERJİ TASARRUFU - SU YALITIMI EĞİTİMİ VE GAP ÇALIŞTAYI TS 825 in Bina Yaklaşımı Her hacim ayrı ayrı

Detaylı

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV)

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV) BÖLÜM 2. FOTOOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (P) Fotovoltaik Etki: Fotovoltaik etki birbirinden farklı iki malzemenin ortak temas bölgesinin (common junction) foton radyasyonu ile aydınlatılması durumunda

Detaylı

2. Teori Hesaplamalarla ilgili prensipler ve kanunlar Isı Transfer ve Termodinamik derslerinde verilmiştir. İlgili konular gözden geçirilmelidir.

2. Teori Hesaplamalarla ilgili prensipler ve kanunlar Isı Transfer ve Termodinamik derslerinde verilmiştir. İlgili konular gözden geçirilmelidir. PANEL RADYATÖR DENEYİ 1. Deneyin Amacı Binalarda ısıtma amaçlı kullanılan bir panel radyatörün ısıtma gücünü oda sıcaklığından başlayıp kararlı rejime ulaşana kadar zamana bağlı olarak incelemektir. 2.

Detaylı

TS 825 BİNALARDA ISI YALITIM KURALLARI HESAP METODUNUN BİLGİSAYAR PROGRAMI VASITASIYLA UYGULANMASI

TS 825 BİNALARDA ISI YALITIM KURALLARI HESAP METODUNUN BİLGİSAYAR PROGRAMI VASITASIYLA UYGULANMASI 93 TS 825 BİNALARDA ISI YALITIM KURALLARI HESAP METODUNUN BİLGİSAYAR PROGRAMI VASITASIYLA UYGULANMASI Kaan ERTAŞ ÖZET 14 Haziran 1999 tarihinde resmi gazetede yayınlanan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım kuralları

Detaylı

BİNA HAKKINDA GENEL BİLGİLER

BİNA HAKKINDA GENEL BİLGİLER Sayfa : 1 Bina Bilgileri BİNA HAKKINDA GENEL BİLGİLER Projenin Adı : ISORAST DEFNE Binanın Adı : DEFNE Ada/Parsel : Sokak-No : Semt : İlçe : İl : ISTANBUL Dizayn Bilgileri: Brüt Hacim : 593 Net Kullanım

Detaylı

.ULUSAL TESİSAT MÜHENDİSLİĞİ İĞİ KONGRESİ VE SERGİSİ

.ULUSAL TESİSAT MÜHENDİSLİĞİ İĞİ KONGRESİ VE SERGİSİ tmmob makina mühendisleri odası.ulusal TESİSAT MÜHENDİSLİĞİ İĞİ KONGRESİ VE SERGİSİ BİLDİRİLER İİ KİTABI II. CİLT İZMİR mmo vavın no : 203/2 KASIM 1997 tmmob makina mühendisleri odası Sümer Sk. No: 36/1-A

Detaylı

VIESMANN VITOSOL 100-F. Teknik Bilgi Föyü Sipariş No. ve fiyatlar: Fiyat listesine bakınız VITOSOL 100-F. Düzlemsel kollektör

VIESMANN VITOSOL 100-F. Teknik Bilgi Föyü Sipariş No. ve fiyatlar: Fiyat listesine bakınız VITOSOL 100-F. Düzlemsel kollektör VIESMANN VITOSOL 100-F Düzlemsel kollektör Teknik Bilgi Föyü Sipariş No. ve fiyatlar: Fiyat listesine bakınız Arşiv referansı: Teknik Bilgiler Klasörü, Bölüm 13 VITOSOL 100-F Tip SV1 ve SH1 Dikey veya

Detaylı

DİKEY TİP TOPRAK KAYNAKLI ISI POMPASI KULLANIMINDA GÜNEŞ ENERJİ DESTEĞİNİN ARAŞTIRILMASI

DİKEY TİP TOPRAK KAYNAKLI ISI POMPASI KULLANIMINDA GÜNEŞ ENERJİ DESTEĞİNİN ARAŞTIRILMASI DİKEY TİP TOPRAK KAYNAKLI ISI POMPASI KULLANIMINDA GÜNEŞ ENERJİ DESTEĞİNİN ARAŞTIRILMASI Kimya Y. Müh. Haluk AĞUSTOS Arş. Gör. Özgen AÇIKGÖZ Arş. Gör. Uğur AKBULUT Prof. Dr. Olcay KINCAY Yıldız Teknik

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Katı Eriyikler 1 Giriş Endüstriyel metaller çoğunlukla birden fazla tür eleman içerirler, çok azı arı halde kullanılır. Arı metallerin yüksek iletkenlik, korozyona

Detaylı

BÖLÜM 3 BUHARLAŞMA. Bu kayıpların belirlenmesi özellikle kurak mevsimlerde hidrolojik bakımdan büyük önem taşır.

BÖLÜM 3 BUHARLAŞMA. Bu kayıpların belirlenmesi özellikle kurak mevsimlerde hidrolojik bakımdan büyük önem taşır. BÖLÜM 3 BUHARLAŞMA 3.1. Giriş Atmosferden yeryüzüne düşen yağışın önemli bir kısmı tutma, buharlaşma ve terleme yoluyla, akış haline geçmeden atmosfere geri döner. Bu kayıpların belirlenmesi özellikle

Detaylı

ÇATI MANTOLAMA SİSTEMLERİ

ÇATI MANTOLAMA SİSTEMLERİ ÇATI MANTOLAMA SİSTEMLERİ Maksimum enerji verimliliği, daha fazla enerji tasarrufu ve ideal yaşam konforu Isı kayıplarını gösteren özel kamera çekimi. Part of the Monier Group Yüksek Performanslı Isı Yalıtım

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2006 (3) 33-37 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Makale Kemal ATİK, Hakkı ÇAKIR Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Karabük Teknik

Detaylı

Bina Cephelerinde Enerji Etkinliği ve Isı Yalıtımı

Bina Cephelerinde Enerji Etkinliği ve Isı Yalıtımı Bina Cephelerinde Enerji Etkinliği ve Isı Yalıtımı Prof. Dr. Gül oçlar Oral 1 Y. Doç. Dr. Gülten Manioğlu 2 onu Başlık No: 4. Sürdürülebilir Çatı ve Cephe Sistemleri ÖZET Sürdürülebilir ve sağlıklı bir

Detaylı

tmmob makina mühendisleri odası kocaeli şubesi Enerji Çalışma Grubu

tmmob makina mühendisleri odası kocaeli şubesi Enerji Çalışma Grubu tmmob makina mühendisleri odası kocaeli şubesi Enerji Çalışma Grubu Mart - 2011 Yahya Kaptan Toplu Konut Alanının Isı Yalıtımı Açısından Değerlendirilmesi Hazırlayan : Ünal ÖZMURAL, Alpaslan GÜVEN, Yavuz

Detaylı

TABİİ DOLAŞIMLI, ENDİREKT ISITMALI PRİZMATİK TİP KOLLEKTÖRLÜ GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN DENEYSEL İNCELENMESİ

TABİİ DOLAŞIMLI, ENDİREKT ISITMALI PRİZMATİK TİP KOLLEKTÖRLÜ GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN DENEYSEL İNCELENMESİ TEKNOLOJİ, Cilt 7, (2004), Sayı 3, 395-400 TEKNOLOJİ TABİİ DOLAŞIMLI, ENDİREKT ISITMALI PRİZMATİK TİP KOLLEKTÖRLÜ GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN DENEYSEL İNCELENMESİ İlhan CEYLAN Hikmet DOĞAN Kenan YALÇIN

Detaylı

EVHRAC 3 YIL. Avantajları. Fonksiyonu. Modeller

EVHRAC 3 YIL. Avantajları. Fonksiyonu. Modeller EVHRAC Fonksiyonu Bilindiği gibi binalarda hava kalitesinin arttırılması için iç ortam havasının egzost edilmesi ve yerine taze hava verilmesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Her ne kadar ısı geri kazanım cihazları

Detaylı

Abs tract: Key Words: Meral ÖZEL Nesrin İLGİN

Abs tract: Key Words: Meral ÖZEL Nesrin İLGİN Nesrin ilgin:sablon 02.01.2013 14:49 Page 27 Periyodik Sınır Şartlarına Maruz Kalan Çok Katmanlı Duvarlarda Sıcaklık Dağılımının ANSYS'de Analizi Meral ÖZEL Nesrin İLGİN Abs tract: ÖZET Bu çalışmada, çok

Detaylı

YAPI KABUĞU. YÜKSEK LİSANS Prof. Dr. Gülay ZORER GEDİK

YAPI KABUĞU. YÜKSEK LİSANS Prof. Dr. Gülay ZORER GEDİK YAPI KABUĞU YÜKSEK LİSANS Prof. Dr. Gülay ZORER GEDİK Yapı kabuğunun ısı geçişini etkileyen en önemli optik ve termofiziksel özellikleri ; Opak ve saydam bileşenlerin toplam ısı geçirme katsayısı, (U)

Detaylı

PLAKALI ISI EŞANJÖRÜ SEÇĐMĐ: [1)YÜZME HAVUZLARININ ISITILMASINDA ÇAĞDAŞ ÇÖZÜM. Semih Ferit Emekli

PLAKALI ISI EŞANJÖRÜ SEÇĐMĐ: [1)YÜZME HAVUZLARININ ISITILMASINDA ÇAĞDAŞ ÇÖZÜM. Semih Ferit Emekli [1)YÜZME HAVUZLARININ ISITILMASINDA ÇAĞDAŞ ÇÖZÜM Semih Ferit Emekli 1960 Đstanbul'da doğdu. Pertevniyal Lisesi'nden sonra ĐDMMA Yıldız Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü'nden 1980 81 döneminde mezun

Detaylı

KMPT-Montaj-Bakım Kılavuzu

KMPT-Montaj-Bakım Kılavuzu KMPT-Montaj-Bakım Kılavuzu İÇİNDEKİLER 1. Genel Bilgi 2. Çalışma Prensibi 3. Sistem Bileşenleri 4. Montaj 5. Resimlerle Kolektör Montajı 6. Teknik Detaylar 7. Teknik Bilgi 8. Bakım 9. Tesisat Şeması Genel

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Rev: 17.09.2014 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Makine Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Termodinamik ve Isı Tekniği Anabilim Dalı Termodinamik Genel Laboratuvar Föyü Güz Dönemi Öğrencinin Adı Soyadı : No

Detaylı

Fotovoltaik Panel Gücüne Etki Eden Çalışma Parametrelerinin Araştırılması

Fotovoltaik Panel Gücüne Etki Eden Çalışma Parametrelerinin Araştırılması Fotovoltaik Panel Gücüne Etki Eden Çalışma Parametrelerinin Araştırılması Yusuf Işıker, Bülent Yeşilata ve Hüsamettin Bulut Harran Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü, Şanlıurfa yusuf47@harran.edu.tr

Detaylı

CEPHE SİSTEMLERİNDE KULLANILAN YALITIM CAMI KOMBİNASYONLARI

CEPHE SİSTEMLERİNDE KULLANILAN YALITIM CAMI KOMBİNASYONLARI CEPHE SİSTEMLERİNDE KULLANILAN YALITIM CAMI KOMBİNASYONLARI Yusuf İLHAN (Mimar, İTÜ) Doç.Dr. Murat AYGÜN (Mimar, İTÜ) ÖZET Enerji etkin tasarım ve uygulamaların yaygınlaştığı günümüzde yapıda dolayısıyla

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II ZAMANA BAĞLI ISI İLETİMİ 1.Deneyin Adı: Zamana bağlı ısı iletimi. 2. Deneyin

Detaylı

Master Panel 1000 WT Cephe

Master Panel 1000 WT Cephe GROUP ENERJİ SANDVİÇ PANEL 0216 340 2538-39 FAKS: 0216 340 2534 Email:info@groupenerji.com Master Panel 1000 WT Cephe Ürün Tanımı Cephe paneli bağlantı elemanını gizleyen sistemi sayesinde cephelerde kullanıma

Detaylı

İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ

İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ İKLİMLENDİRME DENEYİ FÖYÜ Deneyin Amacı İklimlendirme tesisatının çalıştınlması ve çeşitli kısımlarının görevlerinin öğrenilmesi, Deney sırasında ölçülen büyüklükler yardımıyla Psikrometrik Diyagramı kullanarak,

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

CARRIER ve ENERJİ VERİML

CARRIER ve ENERJİ VERİML Carrier HAP e20 programı ile yapılan enerji simülasyonlarında yılın 8.760 saatlik hava verileri kullanılarak gerçek bir saatlik enerji analizi gerçekleştirilir. Program, bina ısı akışını hesaplamak için

Detaylı

SANDVİÇ VE GAZBETON DUVAR UYGULAMALARININ ORTALAMA ISI GEÇİRGENLİK KATSAYISI VE ISI KAYBI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ. U.

SANDVİÇ VE GAZBETON DUVAR UYGULAMALARININ ORTALAMA ISI GEÇİRGENLİK KATSAYISI VE ISI KAYBI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ. U. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 24 (1-2) 277-290 (2008) http://fbe.erciyes.edu.tr/ ISSN 1012-2354 SANDVİÇ VE GAZBETON DUVAR UYGULAMALARININ ORTALAMA ISI GEÇİRGENLİK KATSAYISI VE ISI

Detaylı

EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013

EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013 EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013 Genel kurallar: 1. Dönem projeleri aşağıda verilen konulardan seçilecektir. Bu konular dışında proje önermek

Detaylı

SĐLĐNDĐRĐK YANSITICILI ĐKĐ YÜZEYLĐ KOLLEKTÖRLER ĐLE DÜZ YÜZEYLĐ KOLLEKTÖRLERĐN I. VE II. YASA VERĐMLĐLĐKLERĐNĐN ĐRDELENMESĐ

SĐLĐNDĐRĐK YANSITICILI ĐKĐ YÜZEYLĐ KOLLEKTÖRLER ĐLE DÜZ YÜZEYLĐ KOLLEKTÖRLERĐN I. VE II. YASA VERĐMLĐLĐKLERĐNĐN ĐRDELENMESĐ makale Đbrahim ÜÇGÜL Yrd.Doç.Dr., S.D.Ü. Müh.Mim.Fak. Tekstil Müh. Böl. Tansel KOYUN Yrd.Doç.Dr., S.D.Ü. Müh.Mim.Fak. Tekstil Müh. Böl. SĐLĐNDĐRĐK YANSITICILI ĐKĐ YÜZEYLĐ KOLLEKTÖRLER ĐLE DÜZ YÜZEYLĐ KOLLEKTÖRLERĐN

Detaylı

Abs tract: Key Words: Meral ÖZEL Serhat ŞENGÜR

Abs tract: Key Words: Meral ÖZEL Serhat ŞENGÜR Meral Ozel:Sablon 02.01.2013 14:44 Page 5 Farklı Yakıt Türü ve Yalıtım Malzemelerine Göre Optimum Yalıtım Kalınlığının Belirlenmesi Meral ÖZEL Serhat ŞENGÜR Abs tract: ÖZET Bu çalışmada, Antalya ve Kars

Detaylı

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü. Gazbeton, Bimsblok ve Tuğla Binalarda Isıl Davranış

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü. Gazbeton, Bimsblok ve Tuğla Binalarda Isıl Davranış Gazbeton, Bimsblok ve Tuğla Binalarda Isıl Davranış İçerik Giriş Duvar Yapısının Önemi Duvar Yapısı Projenin Tanımı ve Amacı Deney Evleri Kış Dönemi Sonuçlar ları Yaz Dönemi D Sonuçlar ları Giriş Bina

Detaylı

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Güneş Enerjisiyle Soğutma (Nebi Yelegen, Canan Ceylan) Güneş Enerjisi ile Su Damıtma Sistemleri (Fitim Zeqiri, Abdullah Mat) Güneş Enerjisi ile Kurutma

Detaylı

YUNUS ACI 2011282001

YUNUS ACI 2011282001 YUNUS ACI 2011282001 Güneş enerjisi,güneşten yayılan ısı ve ışık enerjsine verilen gelen isimdir.güneş ışınları rüzgar ve dalga enerjisi,biyokütle ve hidroelektrik ile birlikte yenilenebilir enerji kaynaklarının

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ SANAYİDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ Aralık 2014 - Ocak 2015 18.11.2014 Türkiye nin ilk enerji verimliliği danışmanlık şirketlerinden ESCON, endüstriyel işletmelere yönelik enerji

Detaylı

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI h 1 h f h 2 1 5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI (Ref. e_makaleleri) Sıvılar Bernoulli teoremine göre, bir akışkanın bir borudan akabilmesi için, aşağıdaki şekilde şematik olarak gösterildiği gibi, 1 noktasındaki

Detaylı

Ýklimlendirme Yapýlacak Tesislerde Enerji Tasarrufu Tedbirleri

Ýklimlendirme Yapýlacak Tesislerde Enerji Tasarrufu Tedbirleri Tesisat Mühendisliði Dergisi Sayý: 89, s. 71-77, 2005 Ýklimlendirme Yapýlacak Tesislerde Enerji Tasarrufu Tedbirleri Bülent CERÝT* Nafer DO¼RUL Özet Bu çalýþmada; iklimlendirilmesi yapýlacak tesisin cihaz

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ SANAYİDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ Mayıs-Haziran 2015 14.04.2015 Türkiye nin ilk enerji verimliliği danışmanlık şirketlerinden ESCON, endüstriyel işletmelere yönelik enerji

Detaylı

ATMOSFERİK FAKTÖRLERİN MERMER VE GRANİT CEPHE KAPLAMA MALZEMELERİ ÜZERİNDEKİ PARLAKLIK KAYBINA OLAN ETKİLERİ

ATMOSFERİK FAKTÖRLERİN MERMER VE GRANİT CEPHE KAPLAMA MALZEMELERİ ÜZERİNDEKİ PARLAKLIK KAYBINA OLAN ETKİLERİ ATMOSFERİK FAKTÖRLERİN MERMER VE GRANİT CEPHE KAPLAMA MALZEMELERİ ÜZERİNDEKİ PARLAKLIK KAYBINA OLAN ETKİLERİ Yrd. Doç. Dr. Emrah GÖKALTUN Anadolu Üniversitesi Müh-Mim. Fakültesi Mimarlık Bölümü İkieylül

Detaylı

Vakum Tüplü Kollektörlerin Güneş Havuzu Performansı Üzerine Etkisi. ismail_bozkurt44@yahoo.com

Vakum Tüplü Kollektörlerin Güneş Havuzu Performansı Üzerine Etkisi. ismail_bozkurt44@yahoo.com Adıyaman Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 4 (1) (2014) 1-10 Vakum Tüplü Kollektörlerin Güneş Havuzu Performansı Üzerine Etkisi Ayhan Atız 1, İsmail Bozkurt 2*, Mehmet Karakılçık 1 1 Çukurova Üniversitesi,

Detaylı

Kalorifer Tesisatı Proje Hazırlama Esasları. Niğde Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü

Kalorifer Tesisatı Proje Hazırlama Esasları. Niğde Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Kalorifer Tesisatı Proje Hazırlama Esasları Niğde Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü ISITMA TEKNİĞİ 1.Tarihsel gelişim 2.Günümüz ısıtma teknikleri Bir ısıtma tesisatının uygun olabilmesi için gerekli

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015 Enervis Sanayide Enerji Verimliliği Hizmetleri Soğutmanın Temelleri Doğalgazlı Soğutma Otomotiv Fabrikası İçin Örnek Çalışma Örnek Çalışma Sonuçları Enervis Sanayide

Detaylı

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI Mustafa Orçun ÖZTÜRK mustafaozturk@kosbi.org.tr ÖZET Günümüzde fosil yakıtlarının sonunun gelecek olması maliyetlerinin fazla olması ve

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ SANAYİDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ Ocak - Haziran 2015 07.01.2015 Türkiye nin ilk enerji verimliliği danışmanlık şirketlerinden ESCON, endüstriyel işletmelere yönelik enerji

Detaylı

OTG-130 BİLGİSAYAR KONTROLLÜ ISI DEĞİTİRİCİ EĞİTİM SETİ. www.ogendidactic.com

OTG-130 BİLGİSAYAR KONTROLLÜ ISI DEĞİTİRİCİ EĞİTİM SETİ. www.ogendidactic.com 2012 OTG-130 BİLGİSAYAR KONTROLLÜ ISI DEĞİTİRİCİ EĞİTİM SETİ www.ogendidactic.com GİRİŞ 2 Eşanjör ya da ısı değiştirici, değişik sıcaklıklardaki iki ya da daha çok akışkanın, ısılarını, birbirine karışmadan

Detaylı

TOPRAK KAYNAKLI ISI POMPALARI. Prof. Dr. İlhami Horuz Gazi Üniversitesi TEMİZ ENERJİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (TEMENAR)

TOPRAK KAYNAKLI ISI POMPALARI. Prof. Dr. İlhami Horuz Gazi Üniversitesi TEMİZ ENERJİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (TEMENAR) TOPRAK KAYNAKLI ISI POMPALARI Prof. Dr. İlhami Horuz Gazi Üniversitesi TEMİZ ENERJİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (TEMENAR) 1. Hava 2. Su (deniz, göl, nehir, dere, yeraltı suyu-jeotermal enerji) 3. Toprak

Detaylı

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar Konya Sanayi Odası Ocak 2013 Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar FORM TEMİZ ENERJİ FORM ŞİRKETLER GRUBU 6 farklı şirketten oluşmaktadır; İklimlendirme Cihazları Satışı

Detaylı

AirMidi Serisi Isı Pompaları

AirMidi Serisi Isı Pompaları AirMidi Serisi Isı Pompaları Otel, tatil köyü, okul, yurt, hastane ve iş merkezleri gibi hizmet binaları, Rezidans, ofis, AVM karışımlı plazalar, Apartman, siteler gibi toplu konut projeleri ve Daire,

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI LAMİNER VİSKOZ AKIM ISI DEĞİŞTİRİCİSİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ YRD. DOÇ. DR. GÜLŞAH

Detaylı

SOĞUTMA SİSTEMLERİ VE ÇALIŞMA İLKELERİ (Devamı)

SOĞUTMA SİSTEMLERİ VE ÇALIŞMA İLKELERİ (Devamı) SOĞUTMA SİSTEMLERİ VE ÇALIŞMA İLKELERİ (Devamı) Soğutma devresine ilişkin bazı parametrelerin hesaplanması "Doymuş sıvı - doymuş buhar" aralığında çalışma Basınç-entalpi grafiğinde genel bir soğutma devresi

Detaylı

Özel Laboratuvar Deney Föyü

Özel Laboratuvar Deney Föyü Özel Laboratvar Deney Föyü Deney Adı: Mikrokanatlı borlarda türbülanslı akış Deney Amacı: Düşey konmdaki iç yüzeyi mikrokanatlı bordaki akış karakteristiklerinin belirlenmesi 1 Mikrokanatlı Bor ile İlgili

Detaylı

Faz ( denge) diyagramları

Faz ( denge) diyagramları Faz ( denge) diyagramları İki elementin birbirleriyle karıştırılması sonucunda, toplam iç enerji mimimum olacak şekilde yeni atom düzenleri meydana gelir. Fazlar, İç enerjinin minimum olmasını sağlayacak

Detaylı

TS 825 BĐNALARDA ISI YALITIM KURALLARI HESAP METODUNUN BĐLGĐSAYAR PROGRAMI VASITASIYLA UYGULANMASI

TS 825 BĐNALARDA ISI YALITIM KURALLARI HESAP METODUNUN BĐLGĐSAYAR PROGRAMI VASITASIYLA UYGULANMASI TS 825 BĐNALARDA ISI YALITIM KURALLARI HESAP METODUNUN BĐLGĐSAYAR PROGRAMI VASITASIYLA UYGULANMASI Mak. Müh. Kaan ERTAŞ * ÖZET 14 Haziran 1999 tarihinde resmi gazetede yayınlanan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım

Detaylı

Geleceğinize Açılan Kapı

Geleceğinize Açılan Kapı Geleceğinize Açılan Kapı OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK BİRİMLER Fakülteler 1. Mühendislik Fakültesi 2. İktisadi ve İdari Bilimler Fak. 3. Fen Edebiyat Fak. 4. Mimarlık, Tasarım ve Güzel Sanatlar

Detaylı

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ 1.GİRİŞ Deney tesisatı; içerisine bir ısıtıcı,bir basınç prizi ve manometre borusu yerleştirilmiş cam bir silindirden oluşmuştur. Ayrıca bu hazneden

Detaylı

GÜNEŞ ENERJĐSĐYLE HĐDROJEN ÜRETĐMĐ Kim. Müh. Serdar ŞAHĐN / Serkan KESKĐN

GÜNEŞ ENERJĐSĐYLE HĐDROJEN ÜRETĐMĐ Kim. Müh. Serdar ŞAHĐN / Serkan KESKĐN GÜNEŞ ENERJĐSĐYLE HĐDROJEN ÜRETĐMĐ Kim. Müh. Serdar ŞAHĐN / Serkan KESKĐN 1. GĐRĐŞ Güneş enerjisinden elektrik enerjisi üretilmesi işlemi, çeşitli alanlarda uygulanmıştır. Fakat güneş enerjisinin depolanması

Detaylı

VANTİLATÖR DENEYİ. Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi

VANTİLATÖR DENEYİ. Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi VANTİLATÖR DENEYİ Deneyin amacı Pitot tüpü ile hız ve debi ölçümü; Vantilatör karakteristiklerinin devir sayısına göre değişimlerinin belirlenmesi Deneyde vantilatör çalışma prensibi, vantilatör karakteristiklerinin

Detaylı

AKDENİZ BÖLGESİ İÇİN ISITMA VE SOĞUTMA DERECE- SAAT DEĞERLERİNİN ANALİZİ

AKDENİZ BÖLGESİ İÇİN ISITMA VE SOĞUTMA DERECE- SAAT DEĞERLERİNİN ANALİZİ AKDENİZ BÖLGESİ İÇİN ISITMA VE SOĞUTMA DERECE- SAAT DEĞERLERİNİN ANALİZİ Hüsamettin BULUT Orhan BÜYÜKALACA Tuncay YILMAZ ÖZET Binalarda ısıtma ve soğutma için enerji ihtiyacını tahmin etmek amacıyla kullanılan

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET 11 1.1. Dairesel Hareket 12 1.2. Açısal Yol 12 1.3. Açısal Hız 14 1.4. Açısal Hız ile Çizgisel Hız Arasındaki Bağıntı 15 1.5. Açısal İvme 16 1.6. Düzgün Dairesel

Detaylı

GÜNE ENERJ PV Sistemleri: PV uygulamaları

GÜNE ENERJ  PV Sistemleri: PV uygulamaları GÜNEŞ ENERJİSİ Güneşin enerjisini üç yolla kullanabiliriz, güneş enerjisi derken bu üçü arasındaki farkı belirtmek önemlidir: 1. Pasif ısı. Güneşten bize doğal olarak ulaşan ısıdır. Bina tasarımında dikkate

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2005 (1) 49-54 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Akışkanlar Mekaniği Ve İklimlendirme Sistemlerinde Sonlu Elemanlar

Detaylı

SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME. Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012

SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME. Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012 SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012 Sera nedir? Bitki büyüme ve gelişmesi için gerekli iklim etmenlerinin

Detaylı

KOROZYON. Teorik Bilgi

KOROZYON. Teorik Bilgi KOROZYON Korozyon, metalik malzemelerin içinde bulundukları ortamla reaksiyona girmeleri sonucu, dışardan enerji vermeye gerek olmadan, doğal olarak meydan gelen olaydır. Metallerin büyük bir kısmı su

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ EĞİTİM MERKEZİ SANAYİDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ Ekim - Aralık 2015 11/09/2015 Türkiye'nin ilk enerji verimliliği danışmanlık şirketlerinden ESCON, endüstriyel işletmelere yönelik enerji

Detaylı