The Crossroad of the September 12 th in Turkey-US Relations: What Do American Documents Tell About the Coup?

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "The Crossroad of the September 12 th in Turkey-US Relations: What Do American Documents Tell About the Coup?"

Transkript

1 Uluslararası Hukuk ve Politika Cilt. 10, Sayı. 40, s , 2014 Türkiye-ABD İlişkilerinin 12 Eylül Kavşağı: Amerikan Belgeleri Darbe Hakkında Ne Anlatıyor? Mehmet Akif OKUR* Özet Türk-Amerikan ilişkileri tarihinin, üzerindeki bilinmezlik perdesi kalkmamış çok merak edilen problematiklerinden biri, 12 Eylül askeri darbesiyle dönemin Amerikan yönetimi arasındaki bağlantıdır. Bu çalışmada, gizlilik derecesine sahip iken daha sonra tasnif dışı bırakılmış Amerikan belgelerine odaklanılarak, şu sorulara cevap aranmaktadır: ABD, darbeyi biliyor muydu? Beyaz Saray, Türkiye de askerlerin yönetime el koymalarını nasıl yorumladı? Makalede, mevcut belgelerdeki bilgilerin, Washington un darbeyi beklediğini, muhtemel aktörlerini tanıdığını, ancak çıkarları açısından darbenin gerçekleşmesini tehdit saymadığı için engelleme ihtiyacı duymadığını savunan tezleri desteklediği gösterilmektedir. Anahtar Kelimeler: Türk-Amerikan ilişkileri, 12 Eylül Darbesi, Paul Henze, Zbigniew Brzezinski, Jimmy Carter The Crossroad of the September 12 th in Turkey-US Relations: What Do American Documents Tell About the Coup? Abstract One of the most controversial issues, which still carry the veil of obscurity in Turkish-American relations, is the alleged ties between the September 12, 1980 coup d etat in Turkey and the Carter administration. In this work, answers to those questions are searched by focusing on declassified American documents: Had the US been aware of the coup d etat before it occurred? How did the White House interpret the military takeover in Turkey? In the article, it is showed that White House documents of the time support the thesis that Washington was expecting * Doç. Dr., Uluslararası İlişkiler Bölümü, Gazi Üniversitesi. 67

2 M. A. Okur the coup, and had trusted the actors of it. In addition, because the US had not seen any threat against its interests, it did not act to prevent the military takeover. Keywords: Turkish-American Relations, The Coup of September 12th, Paul Henze, Zbigniew Brzezinski, Jimmy Carter Giriş 2013 yazında Mısır da, 2014 te de Tayland da gerçekleşen darbelerin halen değişik düzeylerde hissedilen etkileri, demokratik süreçleri kesintiye uğratan askeri müdahalelerle ilgili akademik çalışmaların derinleştirilmesine duyulan ihtiyacı bir kez daha hatırlatmaktadır. Ayrıca, uzman sıfatıyla katkıda bulunduğum TBMM çatısı altındaki araştırma komisyonunun 1 ve Kenan Evren dahil dönemin başrol oyuncularının sanık sandalyesine oturtulduğu ilgili davanın da gösterdiği gibi, 12 Eylül darbesi Türkiye nin aktif siyasi hafızasındaki özel yerini korumaktadır. Aradan geçen uzun zamanda, çeşitli yönleriyle darbeyi ve muhtelif alanlardaki etkilerini ele alan azımsanamayacak miktarda çalışma yapılmış bulunmaktadır. Ancak, darbe hakkında ilk günden itibaren sorulmakla birlikte, belki de yaşananların doğası gereği, cevabı kesin biçimde verilemeyen sorular hala mevcuttur. ABD nin 12 Eylül le ilişkilerinin boyutları, söz konusu soru listesinin ilk sırasında yer almaktadır. Bu çalışmayla, daha önce gizli ve çok gizli kategorilerinde tasnif edilmiş iken Amerikan kanunları gereği aradan belirli bir zaman geçtikten sonra açıklanmış, orjinalleri Jimmy Carter Presidential Library ve US National Archives ta yer alan belgelerdeki verilere dayanılarak henüz nokta konulmamış tartışmaya katkıda bulunmak hedeflenmektedir dan başlayıp darbe sonrasına kadar uzanan dönemde Amerikan yönetimi içindeki yazışmalardan oluşan belgelerdeki veriler, son sözün söylenmesi için yeterli olmamakla birlikte savunulagelen bazı argümanları güçlendirirken diğerlerini ise zayıflatmaktadır. Belgelerin değerini tartabilmek için, Carter yönetiminin işleyiş biçiminden ve yazışmalardaki isimlerin karar alma mekanizmaları üzerindeki ağırlıklarından kısaca bahsetmek yararlı olacaktır. ABD Başkanı Jimmy Carter ın dış politikayı nasıl ve hangi mekanizmalarla yönettiği sorusuna cevap aranan 1 TBMM, Meclis Araştırması Komisyonu Raporu No. 376, Ülkemizde Demokrasiye Müdahale Eden Tüm Darbe ve Muhtıralar ile Demokrasiyi İşlevsiz Kılan Diğer Bütün Girişim ve Süreçlerin Tüm Boyutları ile Araştırılarak Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Raporu,

3 Türkiye-ABD İlişkilerinin 12 Eylül Kavşağı:... çalışmalarda, bir tarafta Dışişleri Bakanı Cyrus Vance, diğer yanda ise bu makalede kullanılan belgelerde sık sık karşılaşılan Ulusal Güvenlik Danışmanı Zbigniew Brzezinski nin yer aldığı iki güçlü merkez arasındaki rekabete dikkat çekilmektedir. SALT gibi çok önemli stratejik meseleler başta olmak üzere, 2 Brzezinski nin Carter ın kararlarını etkileme gücünde zaman ilerledikçe artış yaşandığı kabul edilmektedir. Özellikle 12 Eylül darbesine denk düşen son dönemde Brzezinski, ikili dengede bariz biçimde etkin bir konuma gelmiştir. 3 Jimmy Carter ın daha yakın bir zamanda, 2013 te yazdıkları, Brzezinski nin bu ağırlığını teyid eder mahiyettedir: (Brzezinski) kendisini ve beni desteklemek üzere mükemmel bir kadroyu bir araya getirmişti. Zbig, elbette çoğu bilginin ve tavsiyenin doğrudan kaynağı idi. Her sabah, takvimlendirilmiş ilk toplantım onunla Günlük Başkanlık Özeti ni getirdiğindeydi. O, genellikle gün boyu başka toplantıların da parçası olurdu. Belirli bir konu hakkında özel bilgiye ihtiyaç duyulduğunda, kendi personelinin uygun üyelerini ve yönetimin diğer üyelerini getirirdi. Çok etkin bir yöneticiydi ve hayli verimliydi. 4 Mercek altına yatırılacak yazışmaların merkezindeki diğer önemli isim Paul Henze, karar alma mekanizmasına Brzezinski nin Carter ın satırlarında işaret edilen personeli arasında dahil olmuştur. Brzezinski, karar alma sürecindeki etkisine nihayetinde kazanan, bürokratik yakın dövüşçü ifadesiyle işaret ettiği 5 Henze den Başkan Carter a sunduğu Türkiye hakkındaki notlarda da bilgilerinin kaynağı olarak bahsetmektedir. 6 Henze nin, ilk kez 1950 lerin başında tanıştıkları 7 Brzezinski ye, yıllarında CIA in istasyon şefliğini yaptığı Ankara Büyükelçiliği ndeki görevi- 2 Jean A. Garrison, Framing Foreign Policy Alternatives in the Inner Circle: President Carter, His Advisors, and the Struggle for the Arms Control Agenda, Political Psychology, Cilt. 22, Sayı. 4, David Skidmore, Reversing Course: Carter s Foreign Policy, Domestic Politics, and the Failure of Reform (Nashville: Vanderbilt University Press, 1996), s Jimmy Carter, Foreword, içinde Charles Gati, der., Zbig: The Strategy And Statecraft of Zbigniew Brzezinski (Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2013), s. vii. 5 Zbigniew Brzezinski, Paul Henze, 5 Ekim 2012, 6 Zbigniew Brzezinski, White House, Memo, 19 Ocak 1979, CK , Zbigniew Brzezinski provides President Jimmy Carter with National Security Council (NSC) Weekly Report no. 85. Issues include: a summary of Paul Henze s report on the political and economic situation in Turkey; Pakistani and Indian political situation; British defense spending; the Polish economic situation., SECRET, Issue Date: Jan 19, 1979, Date Declassified: Sep 30, Brzezinski,

4 M. A. Okur nin sonlarına doğru Türkiye hakkında analizler yolladığı bilinmektedir. 8 Nitekim Henze, daha sonra Ulusal Güvenlik Konseyi nde (UGK) Brzezinski ye bağlı olarak çalışmış ve Türkiye yi izlemeyi sürdürmüştür. Carter döneminde yapılan düzenleme ile Ulusal Güvenlik Konseyi, iki daimi komiteye dayalı bir çalışma düzeni benimsemiştir. Henze, bunlardan Özel Koordinasyon Komitesi nin çatısı atında faaliyet gösteren Türkiye ile ilgili Çalışma Grubu nda (SCC Working Group on Turkey) önemli görevler üstlenmiştir. Dışişleri Bakanlığı, Savunma Bakanlığı ve CIA den katılımlarla Henze başkanlığında toplanan Türkiye Çalışma Grubu nda askeri ve istihbari meselelerin de konuşulduğu, incelenen belgelerde kaydedilmektedir. 9 Henze nin Brzezisnki ye yazdığı notlarda UGK çatısı altındaki çalışma gruplarının örtülü operasyonlar planladığından da bahsedilmektedir Nisan 1980 tarihli bir UGK belgesi ndeki ifadeler, Henze nin Başkanlık onayıyla örtülü operasyonlar, etki ajanlığı faaliyetleri vb. de planlayan sistemin etkili bir parçası olduğunu açıkça göstermektedir. 11 Uzun yıllar boyunca Türk kamuoyundaki tartışmalarda ABD nin 12 Eylül le ilişkisi Henze ye atfedilen our boys did/bizim çocuklar yaptı ifadesiyle kurulagelmiştir. 12 Beyaz Saray yazışmalarının teyit ettiği önemli bürokratik konumu, parmakların niçin bir başkasını değil de Henze yi işaret ettiği sorusunu cevaplamaktadır. Nitekim, Henze de Türk gazetecilerin darbeyle ilgili değişik vesilelerle uzattıkları mikrofonları garipsememiş, kimi zaman çelişkili 8 Paul Henze, National Security Council, Memo, 3 Aralık 1979, CK , Memorandum from Paul B. Henze to Zbigniew Brzezinski regarding Turkish Prime Minister Bulent Ecevit s relations with the U.S., CONFIDENTIAL, Issue Date: Dec 3, 1979, Date Declassified: Feb 22, 1999, s Paul Henze, National Security Council, Memo, 7 Şubat 1979, CK , Paul Henze provides Zbigniew Brzezinski with his evening report. Issues include: U.S.-Turkish military cooperation efforts; U.S. economic assistance to Turkey; Soviet anti-u.s. propaganda program in Iran; Iranian withdrawal from the Central Treaty Organization (CENTO); Israeli- Somali relations; Ethiopian offensive actions in Eritrea., CONFIDENTIAL, Issue Date: Feb 7, 1979, Date Declassified: Jan 31, 2001, s Paul Henze, National Security Council, Memo, 6 Şubat 1979, CK , National Security Council (NSC) staff member Paul Henze provides National Security Adviser Zbigniew Brzezinski with his evening report. Issues include: U.S. policy toward Turkey; Turkish Prime Minister Bülent Ecevit s proposed two-month extension of martial law in select provinces., SECRET, Issue Date: Feb 6, 1979, Date Declassified: Jan 31, 2001, s Paul Henze, National Security Council, Memo, 29 Nisan 1980, CK , Paul B. Henze summarizes the objectives of the psychological warfare program to strengthen U.S. presence in the Horn of Africa to counter Cuban and Soviet influence in the area. Henze also outlines plans to reinforce U.S relations with Cyprus, Greece and Turkey., SECRET, Issue Date: Apr 29, 1980, Date Declassified: Feb 24, 1999, s Alan Weisman, Prince of Darkness, Richard Perle: The Kingdom, the Power and the End of Empire in America, (New York: Union Square Press, 2007), s. 65; Hasan Kösebalaban, Turkish Foreign Policy: Islam, Nationalism, and Globalization (US: Palgrave Macmillan, 2011), s

5 Türkiye-ABD İlişkilerinin 12 Eylül Kavşağı:... açıklamalar yapsa da darbeyi memnuniyetle karşılayan bir Beyaz Saray fotoğrafı koymuştur. 13 Henze ninkiler gibi kamuoyuyla paylaşılmış hatıraların varlığı ve belgelerin üzerlerindeki gizlilik kaldırılmadan önce zaten Amerikan ulusal çıkarları bakımından gözden geçiriliyor oluşu, ister istemez şu soru çiftini de beraberinde getirmektedir. Özel filtrelerden geçmiş belgelerde, hatıralarda yer alan bilgilerin ötesinde ne bulunabilir? Yazışmalar, Paul Henze nin görevi sırasında değişik bağlamlarda tam da bu soru çiftini Beyaz Saray ın gündemine taşıdığını göstermektedir. Henze, 4 Eylül 1979 da Brzezinski ye, CIA ve Dışişleri Bakanlığı nın İran daki Kürtlere Sovyetlerin yardım ettiğine dair delil yok gibi ifadelerin yer aldığı raporlarını eleştiren bir not yazmıştır. Henze ye göre, gizli ve akıllıca yapılan örtülü operasyonlar hakkında kesin delile ulaşılamaz. Biz bile böyle bir incelikle örtülü operasyonlar yapabiliyorduk ve delilleri ortadan kaldırmak hususunda başarılı olduğumuz için gün ışığına hala hiç çıkmamış bazıları, (örtülü operasyonlar) geçmişte yapıldı. Bu yüzden Henze ye göre, açık ve kesin bir delil mevcut değil diye, örtülü operasyonu yok saymak, bedeli ağır bir naifliktir. 14 Bu farkındalıkla, herhangi bir naifliğe düşmemek için gerekli kısıtlamalar yapılarak belgeler üzerindeki gizliliğin kaldırıldığının varsayılması gerekmektedir. Acaba buna rağmen, belgeler bir şey söyleyebilir mi? Makalede yazışmaları mercek altına yatırılacak Henze nin farklı bir bağlamda bu soruyu da cevapladığı görülmektedir. Henze, 1957 tarihli Türkiye ve Yunanistan ı ilgilendiren belgelerin gizliliklerinin kaldırılmasına itirazlarını şöyle iletmiştir: Genel olarak, bilgilerin çoğu kendi kendine mantık yürütme, hatıralar, basın vb. yollarla kademeli olarak açığa çıkıp bilinir hale gelse de, bu türden belgelerin ad hoc ve rastgele resmen açıklanması bana yanlış ve bir kriter olarak uygulamamız gereken ulusal çıkarlarımıza ters gözüküyor. 15 Geçmiş hakkında id- 13 Mehmet Ali Birand vd., 12 Eylül: Türkiye nin Miladı (İstanbul: Doğan Kitapçılık, 1999), s Paul Henze, National Security Council, Memo, 4 Haziran 1979, CK , Paul Henze provides Zbigniew Brzezinski with an update on information regarding no U.S. evidence of Soviet involvement in the Kurdish rebellion in Iran. The Kurds are part of a non-arab Middle Eastern minority population that inhabits the region known as Kurdistan, an extensive plateau and mountain area in Southwest Asia, including parts of East Turkey, Northeast Iraq, Northwest Iran, and smaller sections of Northeast Syria and Armenia., SECRET, Issue Date: Jun 4, 1979, Date Declassified: Jul 10, 2001, s Paul Henze, National Security Council, Memo, 23 Ekim 1980, CK , Memorandum to Brenda Reger from Paul Henze regarding policy procedures for the declassification of National Security Council (NSC) and 303 Committee meeting records..., TOP SECRET, Issue Date: Oct 23, 1980, Date Declassified: Jun 04, 2003, s

6 M. A. Okur dialarda bulunabilmek için, tüm sınırlılıklarına rağmen, gizlilikleri kaldırılmış belgelerin hatıralara ve diğer bilgi kaynaklarına nazaran daha özel dayanaklar oluşturduğu varsayımı, bu çalışmayı da motive eden unsurlar arasında yer almaktadır. 12 Eylül-ABD İlişkisine Dair Temel Senaryolar Türkiye de ABD nin 12 Eylül le ilişkisi, popüler siyasi analizlerden akademik yayınlara uzanan geniş bir yelpazede, şu üç ana ihtimal etrafında tartışılagelmiştir. Darbeyi ABD yaptırmıştır; ABD darbenin şartlarını hazırlamıştır; ABD darbenin olacağını görmüş ve bunu engellememiştir. İlk iki senaryo, Washington u 12 Eylül ün baş aktörü haline getirmekte, darbeyi fiilen gerçekleştirenleri Amerika nın hedefleri için kolaylıkla kullandığı araçlara dönüştürmektedir. İlk senaryonun zımnen varsaydığı ABD nin TSK üzerindeki mutlak egemenliği, ikincide ülkeyi kasıp kavuran terör hadiseleri vb. nin organizasyonunu yapabilme kudretini de kapsamaktadır. Amerikan gücünün sınırlarını daha mütevazi bir çerçevede çizen üçüncü yaklaşım, Washington u darbenin faili olduğu için değil, demokrasiye sahip çıkmadığı için eleştirmektedir. Muhtelif ara renklere sahip bu üç senaryonun ortak tarafı, o tarihlerde Türkiye de gerçekleşecek bir darbenin Amerikan çıkarlarına uygun olacağı varsayımıdır. Bunu desteklemek için öne sürülen argümanlar dizisinin ilk sıralarında ise ABD nin 12 Eylül e yakın tarihlerde Şili, 16 Arjantin, 17 Pakistan, 18 Güney Kore 19 ve Bolivya daki 20 darbelerle olduğu iddia edilen ilişkileri yer almaktadır. Şu sorunun makuliyeti savunulmaktadır: Aynı dönemde başka ülkelerde adı darbelere karışan ABD, niçin Türkiye de de 12 Eylül fotoğrafının parçası olmasın? Yukardaki sorunun olağan şüpheliye dönüştürdüğü ABD nin darbeden umabileceği düşünülen çıkarları ise temelde jeopolitik niteliktedir. Bu yakla- 16 Itai Nartzizenfield Sneh, The Future Almost Arrived: How Jimmy Carter Failed to Change U.S. Foreign Policy (New York: Peter Lang, 2008), s David Sheinin, Argentina and the United States: An Alliance Contained (Athens: University of Georgia Press, 2006), s Tahir Amin, 1977 Coup D etat in Pakistan, Pakistan Journal of History and Culture, Cilt. 28, Sayı. 2, C. I. E. Kim, The Impact of U.S Military Presence on the Republic of Korea, içinde Mary Ann Robinson, der., The American Military and Far East (Colorado Springs.: United States Air Force Academy Library, 1980). 20 Mark A. Kleiman ve James E. Hawdon, der., Encyclopedia of Drug Policy (Thousand Oaks: Sage Publications, 2011), s

7 Türkiye-ABD İlişkilerinin 12 Eylül Kavşağı:... şıma göre, İran da Şah ın devrilmesi ve Sovyetler Birliği nin Afganistan ı işgali Türkiye nin önemini artırmış, istikrarsızlaşmasını ya da çizgi değiştirmesini kabul edilemez hale getirmiştir. Sovyetlerin Afganistan ı işgal ederek Soğuk Savaş ı tırmandırdığı bir atmosferde Washington, İran ın boşalttığı yeri de dolduracak bir Türkiye görmek istemiştir. Ancak, o tarihlerde Türkiye den yapılmak istenen U-2 uçuşları, Çevik Kuvvet ve Yunanistan ın NATO nun askeri kanadına dönüşü, İran daki yeni rejimin hemen tanınması gibi bazı önemli sorunlar bulunmaktaydı. Darbenin ardından ise bu sorunların bir kısmı hemen çözülmüş, SEİA onaylanmış ve ABD nin desteği ile kolayca dış kaynak bularak tüketim malları tedarikindeki dar boğazı aşabilen askeri yönetim, halk desteğini arkasına alabilmiştir. 21 Darbeyi yapan orduyu başkaları tarafından planlanan bir süreçte kendisine biçilen misyonu farkında olarak veya olmayarak yerine getiren bir araç 22 konumuna indiren açıklama modelini eleştiren akademisyenler bile ABD nin 12 Eylül le dolaylı biçimde ilişkili olabileceğine dair ihtimalleri gerçekçi bulmaktadır. ABD nin Amerikan karşıtı partileri de iktidara taşıyabilecek demokratik süreçlerin sürpriz lerindense, dünyaya güvenlik penceresinden bakan, Batı bloğuna sadık, az sayıda generalin iktidarını tercihe şayan bulabileceğinden ve bu yüzden de, bazı generallere sinyaller gönderilebileceğinden bahsedildiği görülmektedir. 23 Sözkonusu döneme ait Beyaz Saray yazışmalarından erişilebilir olanlar, 12 Eylül e ilişkin yukarıda kısaca işaret ettiğimiz hatıra, değerlendirme ve tahminleri somut verilerle sınama doğrultusunda adım atmamıza imkan vermektedir. Bu makalede, belgelerden yola çıkılarak şu iki sorunun cevabı aranacaktır: ABD, darbeden haberdar mıydı? Beyaz Saray, 12 Eylül darbesini hangi perspektiften yorumladı? ABD, 12 Eylül den Haberdar Mıydı? Beyaz Saray Darbeyi Nasıl Yorumladı? Darbeye Washington cephesinden bakıldığında dikkati ilk çeken noktalardan biri, 1980 in 12 Eylül gününe ait açık kayıtların suskunluğudur. Carter la ilgili 21 İlhan Uzgel, ABD ve Nato yla İlişkiler, içinde Baskın Oran, der., Türk Dış Politikası: Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar Cilt 2: (İstanbul: İletişim Yayınları, 2010), s Tanel Demirel, 12 Eylül e Doğru Ordu ve Demokrasi, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Cilt. 56, Sayı. 4, 2001, s Demirel, 2001, s

8 M. A. Okur yapılan çalışmalardaki kronolojilere göre, 12 Eylül 1980 günü Beyaz Saray ın gündeminde Türkiye yer almamıştır. 24 Aynı durum, Carter ın darbeden otuz yıl sonra, 2010 da yayınladığı günlükler için de geçerlidir. 25 Soğuk Savaş devam ederken, NATO nun Sovyet sınırındaki çok önemli cephe ülkesinde askeri darbe ile yönetimin değişmesi, Amerikan Başkanı nın sıradan konuşma notlarının hazırlık çalışmalarından bile söz edilen günlüklerde tek satırlık yer bulamamıştır. Oysa, Beyaz Saray yazışmalarında Ortadoğu da darbelerle gerçekleşen yönetim değişikliklerinin yakından izlendiğini gösteren bulgulara rastlanmaktadır. Örneğin, 12 Mart 1980 de Situation Room daki NSA personelinden Brzezisnki ye iletilen Suudi Arabistan la ilgili notta...bir Suudi askeri darbesi ihtimali artacak...modernleşmenin maruz bıraktığı gerilimlerle birlikte, diğer Suudi sosyal unsurlarla irtibat halinde bir askeri darbe ihtimali hesap dışı bırakılamaz 26 denilmektedir. Henüz gerçek aktörleri ortaya çıkmamış olsa bile yapısal dönüşümlere dikkat ederek darbe ihtimallerini gündemine alan bir stratejik aklın sıcak askeri müdahaleye arkasına dönmesini doğal kabul etmek hiç kolay değildir. Ancak darbeden haberdar, darbecilerden de emin bir Beyaz Saray ın böylesine anlamlı bir rahatlığa sahip olabileceği düşüncesi, bu anormal durumun akla en yakın açıklaması olarak gözükmektedir. Nitekim aşağıda ele alınacağı üzere, Beyaz Saray yazışmaları da şaşırtıcı olmayan bir manzara koymaktadır. Henze, 30 Ocak 1978 tarihli notunda, Türkiye ye Amerikan yardımının azalmasının yarattığı hoşnutsuzluğu Brzezinski ye aktarırken 4-5 yıllık vadede Ankara yı Washington dan koparacak bir darbenin yaşanabileceğini söylemektedir. ABD, gerekli adımları atmazsa Şu andan dört ya da beş yıl sonra, bir binbaşılar ya da albaylar grubu Türkiye de yönetimi ele alacak ve SSCB ile ittifak edecekler. 27 Diğer belgelerle birlikte ele alındığında, Henze nin ABD den hoşlanmayan genç subaylara çektiği dikkatin, üst rütbeliler tarafından emirkomuta zinciri içerisinde gerçekleştirilecek bir darbeye Beyaz Saray ın istikrarı sağlayıcı müdahale olarak bakmasını kolaylaştırdığı anlaşılmaktadır. 24 Burton Ira Kaufman, Presidential Profiles: The Carter Years (New York: Facts On File, 2006), s Jimmy Carter, White House Diary (New York: Farrar, Straus and Giroux, 2010). 26 NSA, White House, Memo, 12 Mart 1980, CK , National Security Adviser Zbigniew Brzezinski is provided with information on the following world events: Pakistani political problems; French relations with Palestinian Arabs; leftist violence in Turkey; likely prospects for a Saudi military coup, SECRET, Issue Date: Mar 12, 1980, Date Declassified: Jun 15, 2009, s Paul Henze, Evening Report, CO00219, 30 Ocak 1978, openurl?url_ver=z &res_dat=xri:dnsa&rft_dat=xri:dnsa:article:cco00219, s

9 Türkiye-ABD İlişkilerinin 12 Eylül Kavşağı:... Bu tarihten yaklaşık bir yıl sonra, 1979 yılı Ocak ında, Türkiye de bir askeri darbe ihtimalinin bu sefer en üst düzeyde değerlendirme konusu yapıldığı görülmektedir. Brzezinski nin Başkan Carter a sunduğu raporda, Henze nin Türkiye ziyaretinin ardından kendisine aktardığı bilgilere referansla şu ifadeye yer verilmiştir: Türk ordusu tarafında siyasete doğrudan müdahale etme yönünde müşterek bir eğilim yok...ecevit, Kıbrıs ı ve Yunanistan la problemleri çözmek için öncelikli çaba sarfetmek üzere kendisini adamaya ikna edilebilir. 28 Orduda siyasete müdahale yönünde müşterek bir eğilimin bulunmayışı, bazı eğilimlerin varlığını da işaret etmektedir. Nitekim Carter a sunulan belgede alıntılanan, Henze nin Brzezinski ye verdiği raporda yukarıdaki ifadeyi şu noktaların vurgulanması tamamlamaktadır: ancak, üst düzey subaylar üç önemli kaygıya sahip: a) İçerde ve dışarda kullanılmak üzere silahlı kuvvetlerin etkinliğini güvenilir halde tutma yetenekleri. b) Eğer genel siyasi ve ekonomik durum ciddi biçimde bozulursa siyasi sürece müdahale yönünde ciddi çabalara kaynaklık etmesi muhtemel orta düzey subay sınıfının zihniyeti. c) General ve amiralleri, otoritelerinin aşınacağı ve askeri gereklilikleri yerine getiremeyebilecekleri korkusuna sevkeden, ülkenin sivil ve askeri liderlikleri arasındaki büyüyen uçurum. 29 Birkaç ay sonra, Türkiye de bir darbe ihtimali Beyaz Saray da yeniden dile getirilmiştir. Henze, 24 Nisan 1979 da, Brzezinski ye yazdığı notta Ocak ayındaki raporunu işaret ederek şunları söylemektedir: Türkiye ile ilgili olarak geçen kış korktuğumuz en kötü (şey) gerçekleşiyormuş gözüküyor: ciddi siyasi bozulma. Süreç, eğer daha ileri giderse, kendi kendisini beslemeye başlayacak. Bundan hâlâ bir miktar uzak olsak da yegane çözüm, askeri müdahale olabilir...ecevit e fazla açık destek, onu yalnızca daha fazla zayıflatacak ve Demirel i yakında ihtiyaç duyabileceğimiz bir zamanda yabancılaştırabilecek Brzezinski, 19 Ocak 1979, s Paul Henze, National Security Council, Memo, 15 Ocak 1979, CK , Paul B. Henze reports on his findings during his trip to Turkey. Topics include: Prime Minister Bulent Ecevit s popularity; relations between Turkey and the U.S.; Turkey s economic program; religious influence in the government of Turkey; political extremism and terrorism in Turkey., CONFIDENTIAL, Issue Date: Jan 15, 1979, Date Declassified: Feb 19, 1999, s Paul Henze, National Security Council, Memo, 24 Nisan 1979, CK , Memorandum for Zbigniew Brzezinski from Paul B. Henze regarding political deterioration of the Turkish government., CONFIDENTIAL, Issue Date: Apr 24, 1979, Date Declassified: Feb 19, 1999, s

10 M. A. Okur 1979 Mayıs ına ait yazışmalardan ise muhtemel bir darbenin aktörlerinin oluştuğu ve ABD ile temasa geçtikleri anlaşılmaktadır. Henze, yine Brzezinski ye yazdığı bir notta şu ifadeleri kullanmaktadır: Ordu yanlısı darbe tertipleyicisi olması muhtemel bir grup Spiers la (ABD nin Ankara Büyükelçisi) ilişkiye geçti, (O) mesafesini korudu. 31 Görüldüğü gibi, 1978 sonu ile 1979 yılı başına denk gelen dönemde Henze nin Türkiye gezisi ve Türk Silahlı Kuvvetleri nin tutumuna ilişkin değerlendirmelerle başlayan darbe ihtimaliyle ilgili yazışmaların seyri, belli bir doğrultuda evrilmiştir. Önce, hangi şartlarda darbe olacağı sorusu üzerinde muhtemel aktörler mercek altına yatırılarak düşünülmüştür. Ardından, darbeyi ortaya çıkaracak şartların gerçekleşmekte olduğu değerlendirmesi, darbeyi çözüm sayan bir mercekten yapılmıştır. Bundan hemen sonra ise, muhtemel bir darbenin fiili aktörleri olabilecek gruplar sahneye çıkmaya başlamıştır yılının Ağustos ayına gelindiğinde ise CIA tarafından hazırlanan Türkiye ile ilgili bir istihbarat raporunun Beyaz Saray daki ilgili birimlere dağıtıldığı görülmektedir. Turkey: The Social and Economic Dimensions of a Crisis başlıklı raporda, Türkiye nin bir iç krizle boğuştuğuna, bu krizin ülkenin uzun vadeli istikrarını dolayısıyla da NATO nun doğu kanadı bakımından Ankara nın güvenilirliğini tehdit ettiğine işaret edilmektedir. Raporda temel meseleler olarak; nüfus artışı, göç ve şehirlerin büyümesi, geleneksel İslam, dini reform çabalarına karşı direniş, mezhep çatışması, orta sınıfın yükselişi, kırsal bölgelerin siyasi gücü, Kürt ayrılıkçılığı, ekonomik sorunlar, işsizlik, gelir dağılımındaki sorunlar, tarımın ihmal edilmesi gibi bir dizi başlığa yer verilmektedir. 32 Aktüel bir resim çekmenin ötesinde, ülkeyi gelecek on yılda mevcuttan farklı biçimde yönetmesi gerekecek bir iktidarın arzu edilen yol haritasını tartışıyormuş havasına da sahip olan raporda, özetle şu sonuçlara ulaşılmaktadır: Sosyal gerilimler, Türkiye nin demokratik kurumlarını zorlamayı sürdürecek. Ekonomik şartlar kötüleşmeye devam ettikçe hoşnutsuzlukların büyümesi 31 Paul Henze, White House, Memo, 1 Haziran 1979, CK , Paul Henze provides Zbigniew Brzezinski with his evening report. Issues include: Ethiopian-Somalian relations; Nigerian plans to mediate in the Ogaden dispute; U.S.-Turkish trade issues; U.S.-Greek relations., SECRET, Issue Date: Jun 1, 1979, Date Declassified: Feb 01, 2001, s CIA, Central Intelligence Agency, Report, 1 Ağustos 1979, CK , Intelligence report entitled: Turkey - The Social and Economic Dimensions of a Crisis. This document assesses the key social and economic problems facing Turkey with regard to the following: population and urban growth; traditionalist Islam; economic deterioration. Turkey - The Social and Economic Dimensions of a Crisis, CONFIDENTIAL, Issue Date: Aug 1, 1979, Date Declassified: Jan 30,

11 Türkiye-ABD İlişkilerinin 12 Eylül Kavşağı:... muhtemel. Umutsuz işsizlik fotoğrafı halihazırda siyasi şiddeti besler vaziyette. Döviz ihtiyacı, ekonomik büyümenin başlıca sınırlayıcısı olacak ve Türkiye nin mali evini düzene sokmak için gerekli, hazzedilmeyen kemer sıkma politikaları büyük siyasi zorluklar çıkaracak. Yüksek nüfus artışı, Türkiye nin sorunlarını yoğunlaştıracak. Artış oranı, mevcut nüfusu 1990 a kadar yaklaşık üçte bir nisbetinde çoğaltacak. Bu artışın meydan okumasını karşılayabilmek, kaynakların daha etkin dağılımına erişebilmek ve gelişmekte olan iş gücüne istihdam sağlamak için Türkiye nin ekonomik kalkınma kalıplarında temel değişimlere ihtiyaç var. Ancak, sosyal ve siyasi parçalanma böyle değişimleri yapma çabalarını engelleyecek. 33 Beyaz Saray yazışmalarının üzerlerinden gizlilik kaldırılan bölümlerinde, Türkiye de bir askeri müdahale ihtimali yaklaşık bir yıllık suskunluktan sonra yeniden ortaya çıkmaktadır. 25 Temmuz 1980 de, Henze, Brzezinski ye şunları yazmıştır: Türk siyasi sürecine askeri müdahaleyle ilgili her rapordan şüphe etmeliyiz (ihtiyatla yaklaşmalıyız)...bu söylendi, Türk askeri liderliğinin siyasi süreci etkilemek için artan bir kasıtla kendisini ortaya koyduğundan şüphe olamaz. Biz, muhtemelen siyasi liderliğin gelecek birkaç hafta içinde bir Başkan seçmeye zorlandığını göreceğiz. Eğer yeni Başkan General Sancar olursa, daha ihtiyatlı bir askeri baskının (ortaya çıktığını) göreceğiz. Ancak bu doğrudan askeri müdahale ya da yönetime el koymak şeklini almayacak. Vazifesinin fazlasıyla başındaki, ülkenin güvenine sahip kıdemli Türk askeri liderliği, görece daha kıdemsiz subayların başına buyruk isyanlarını (buna dair hiçbir işaret yok) engelleyerek anayasal süreçlerin daha etkin biçimde işleyişini sağlamak için Demirel ve Ecevit üzerinde daha zarif bir baskı kompozisyonu uygulayacaktır. Askeri hedefler, ordu ve polisin terörizmle mücadelesine imkan veren dişli yasaların çıkarılması, belki askeri hukukun tüm ülkeye genişletilmesi ve belki parlamentoya bir çoğunluk hükümeti getirecek seçimlerin bu kış yapılmasının kabul ettirilmesi olacak. 34 Peki bu ihtimal gerçekleşmez, ordunun istediği olmazsa Türkiye yi nasıl bir gelecek beklemekteydi? Henze, bu soruyu cevaplarken bir darbenin yapılabileceğini, bunun da aslında iyi olacağını Brzezinski ye açıkça yazmıştır: Sonuçta...askeri liderlik doğrudan müdahaleden kaçınacak biçimde durumu yönlendirmeye çalışacak olsa da, Ecevit in kilitleme taktikleri ya da Demirel- 33 Ibid., s Paul Henze, National Security Council, Memo, 25 Temmuz 1980, CK , Paul Henze updates Zbigniew Brzezinski on a possible Turkish military intervention in the Turkish political process., OMITTED, Issue Date: Jul 25, 1980, Date Declassified: Aug 15, 2002, s

12 M. A. Okur Ecevit uzlaşmazlığından kaynaklanan topyekun bir siyasi felç, ordunun parlamentoyu feshetmek, geçici bir hükümet kurmak ve erken seçimlere nezaret etmek için hükümete geçici olarak el koyacağı bir çıkmaz üretebilir. Bu, kötü bir şey olmak zorunda değil. Eğer ordu, anayasayı da askıya alır ve sürekli çıkmazlara sebep olan zayıflığının giderilmesi hususunda ısrar ederse; bu, aşılamazlığı yıllardır ispatlanmış bir sorunun üstesinden gelinişinin iyi bir yolu olabilir. Türkiye de herhangi bir düzeyde gerçekleşecek bir askeri müdahale Carter Yönetimi için bir sorun olacaktır...doğru ya da yanlış, yönetim bazı muhalifleri tarafından bir diğer değerli müttefikin demokrasinin terk edilmek zorunda kalındığı noktaya kadar dejenere oluşuna izin vermekle suçlanacaktır. Ancak diğer taraftan, eğer askeri müdahaleye karşı eski moda bir öğretmen edası takınır ve yardımı askıya alır ya da Türkiye ile işbirliğimizi bir bakıma azaltırsak bu ciddi bir yanlış olur. Biz, eğer ordu müdahale ederse, bunun demokrasiyi yıkmak için değil onu restore etmek ve daha yaşayabilir hale getirmek için olacağından emin olabiliriz. Türkiye, Kore değil. 35 Beyaz Saray yazışmalarında, Türkiye yi Ulusal Güvenlik Konseyi adına takip ederken çok sayıda kişi ve çevre ile doğrudan ilişki kuran bir aktör şeklinde resmedilen Henze nin analizini de, bu temaslara dayandırıyor oluşu gayet doğaldır. Brzezinski ye sunulan nottaki iki ihtimalli güzergah, darbeyi Washington nezdinde aklileştirebilecek rafine bir ikna çabasını yansıtmaktadır. Ordunun ilk tercihinin darbe değil siyasi sürecin dolaylı biçimde etkilenmesi olduğu vurgulanarak, daha çok iktidara erişmek için hükümeti devirmek isteyen bir cuntadan söz edilemeyeceği gösterilmeye çalışılmaktadır. Genç subaylar göndermesi, ordunun emir-komuta içinde gerçekleştireceği bir darbeden daha kötüsünün de mümkün olabileceğini ima etmek suretiyle 12 Eylül ü yapacak kadroyu makul muhataba dönüştürmektedir. Henze nin bilgi notunda muhtemel bir darbenin erişmek isteyeceği hedefler, Amerikan siyasi kültürünün nirengi noktaları ve Türkiye ile ilgili çıkar algılamaları gözetilerek sıralanmaktadır. Hükümeti devirip yeni bir anayasa yaparak Türkiye nin ABD yi de rahatsız eden temel sorunlarını çözüm yoluna koyacak, ancak aynı zamanda da iktidarı seçimlerle gelecek demokratik hükümete hızla devredecek iyi niyetli bir girişim tasvir edilmektedir. Beyaz Saray a yapılan tavsiye, darbe yüzünden ilişkilerin bozulmaması, yardımların aksatılmamasıdır. Henze nin sonraki aylar boyunca yazdıklarında, darbeyi diğer yolların tüketilmesiyle ulaşılacak, alternatiflerine göre iyi bir seçenek sayan bu mantığın korunduğu görülmektedir. Henze, 12 Eylül gününe kadar diğer seçeneklerle 35 Ibid., s

13 Türkiye-ABD İlişkilerinin 12 Eylül Kavşağı:... ilgili gelişmelerin takip edildiğini gösterecek, ancak darbe gerçekleştiğinde de yukarıdaki tekliflerini tekrarlayacaktır. Örneğin 15 Ağustos ta Brzezinski yi, erken seçim tartışmalarından şöyle haberdar etmiştir: Dini parti, resmen Ekim de seçim çağrısı yaptı; Demirel zaten bunu istediğinden önümüzdeki hafta parlamentoda (seçimleri) takvimlendirmek için gerekli oy alınabilir; (bu) çok pozitif bir gelişme olur Ağustos a gelindiğinde ise tüketilmesiyle darbenin önünü açacak seçenek hakkında şunları söylemektedir: Hala bir ihtimal olan erken seçimlerle ilgili siyasi manevralar devam etmekle birlikte elçiliğimiz tarafından (sonuca) daha az şüpheyle yaklaşılmaktadır. 37 Darbe gününe gelinirken Amerikan sisteminin çok merkezliliğinden kaynaklanan bir kriz, siyasilerin ve askerlerin ortak reflekslerini Beyaz Saray ın gündemine taşımıştır. 5 Eylül de ABD nin Ankara Büyükelçisi nden gelen mesajda, Türkiye ye tahsis edilen kredideki 50 milyon dolarlık azalmanın temas kurulan değişik düzeylerdeki siyasi ve askeri yetkililer tarafından nasıl tepkiyle karşılandığı ifade edilmektedir Eylül de Henze, bunun yaratacağı mahsurları yine siyasi ve askeri yetkilileri birlikte özne kabul ederek anlatmıştır: basit bir sonuç aşikar: Türklerin düşmelerine izin veriyoruz ve onlar şimdi bununla ilgili ses çıkaracaklar. Daha da kötüsü, konumumuzu desteklemek için gücümüz dahilindeki herşeyi yaptığımızı iddia ettiğimiz bir zamanda dünyanın bu kısmındaki kendi stratejik çıkarlarımıza hizmet etmiyoruz Paul Henze, National Security Council, Memo, 15 Ağustos 1980, CK , National Security Council (NSC) staff member Paul Henze provides National Security Adviser Zbigniew Brzezinski with his evening report. Issues include: Board of International Broadcasting (BIB) matters; Ethiopian-Somali relations; Ethiopian denouncement of Somali aggression; Turkish political matters., SECRET, Issue Date: Aug 15, 1980, Date Declassified: Mar 22, 2001, s Paul Henze, National Security Council, Memo, 29 Ağustos 1980, CK , National Security Council (NSC) staff member Paul Henze provides National Security Adviser Zbigniew Brzezinski with his evening report. Issues include: end of the Ethiopian invasion of Somalia; establishment of diplomatic relations between Ethiopia and Syria; Turkish political elections., SECRET, Issue Date: Aug 29, 1980, Date Declassified: Mar 22, 2001, s James Spain, Department of State, Cable, 6 Eylül 1980, CK , In a cable to Secretary of State Edmund Muskie, U.S. Ambassador James Spain summarizes the disappointment of the Turkish government that U.S. Foreign Military Sales (FMS) credits for fiscal year 1980 have been reduced by $50 million., CONFIDENTIAL, Issue Date: Sep 6, 1980, Date Declassified: Feb 25, 1999, s. 2.; Spain, Department of State, Cable, 8 Eylül 1980, CK , Cable regarding a reduction of U.S. military assistance to Turkey., SECRET, Issue Date: Sep 8, 1980, Date Declassified: Feb 25, 1999, s Paul Henze, National Security Council, Memo, 8 Eylül 1980, CK , Memorandum for Zbigniew Brzezinski from Paul B. Henze regarding a drop in the amount of U.S. economic assistance to Turkey. Henze feels that Turkey needs more aid to help counter terrorism and 79

14 M. A. Okur Henze, 12 Eylül le ilgili tartışmalarda darbenin gerekçeleri arasında sayılan bazı konulara somut olarak işaret etmek suretiyle kredi kesintisine itiraz etmektedir: Mesele, dünyanın bu tarafındaki en acil önceliklerimizden birine olumsuz tesir edebilecektir: Yunanistan ı NATO ya geri almak---türk siyasiler ve askeri liderlerin Yunanistan ı içeriye geri getirmek için ülkelerinin çıkarlarından fedakarlıkta bulunmadıklarını göstermelerini mümkün kılarak (sağlanacak) Türk işbirliği olmaksızın başarılamaz. 40 Henze, Demirel in zor durumda olduğunu, ancak koltuğunu koruyabilirse en geç Haziran da yapılacak seçimlerde bazı siyasi/anayasal reformları gerçekleştirebilecek güçle iktidara dönebileceğini söylemiştir. ABD nin çıkarlarını ise bu anayasal reformların yapılmasını desteklemek ve Türkiye deki siyasi iklimin 1979 ve 1980 de organize ettiğimiz ekonomik kurtarma operasyonlarının halihazırda kendini ispatlayan güzel sonuçlarını tehlikeye atacak noktaya kadar bozulmasına izin vermemek olarak tarif etmiştir. Darbeden dört gün öncesine tarihli belgedeki şu sözler de önemlidir: Türkiye deki en önemli insanlar için hiçbir şey bir devletin en temel nitelikteki ihtiyaçlarını karşılama iradesinin güçlü biçimde gösterilmesinden daha önemli değil: (devletin) askeri gücünü garanti eden (ihtiyaçlar). Biz, çok önemli bir zamanda taahhütlerimizle ilgili şüpheler doğuruyoruz. 41 Henze nin önemli adamlar diye andığı kadro yönetime el koyduğunda, Beyaz Saray da hızlı bir değerlendirme trafiği yaşanmıştır. 12 Eylül günü, Henze nin Brzezinski ye yazdığı notta meşhur bizim çocuklar yaptı ifadesi kelime kelime okunamasa da, bu sözün pekala söylenmiş olabileceğini düşündürten güçlü bir darbe müdafaası ile karşılaşılmaktadır. Henze, izlerinin bir kısmı belgeler üzerinden sürebilen, Beyaz Saray ı Türkiye de muhtemel bir darbenin munis karakterine ikna için kullandığı argümanları tekrarlayarak herşeyin yolunda olduğu mesajını vermiştir: O (Evren), orduyu sivil idarenin yeniden tesisi taahhüdü altına sokuyor ve programının taslağını çiziyor: barış, NATO, insan hakları, geçici bir yönetimin kurulması, anayasa konvansiyonu, özgür seçimler ve siyasi faaliyet. Anahtar terimler:...bireyin huzur, güvenlik ve refahı ile özgür, demokratik, seküler ve sosyal adalet kanunlarına dayalı toplum. Bu çok vaatkar. Bu prensiplerin onayhelp stabilize its government., SECRET, Issue Date: Sep 8, 1980, Date Declassified: Feb 25, 1999, s Ibid., s Ibid., s

15 Türkiye-ABD İlişkilerinin 12 Eylül Kavşağı:... lanmasını ve gereken tüm hızla uygulanması umudunu ifade etmek için erken bir imkan bulmalıyız Eylül günü, Situation Room dan Brzezinski ye sunulan memoranduma da aynı bakış açısının hakim olduğu görülmektedir. Beyaz Saray daki analizciler, darbenin ilk günü yapılan açıklamalarda Henze nin aylar öncesinden çizdiği munis/makul darbeci profiline ve bu profile uygun mesajlara odaklanmışlardır: Evren dedi ki:...bozulan güvenlik ve parlamentodaki kilitlenme sebebiyle buna siyasi çare bulunamayışı, geçici bir askeri müdahaleden başka seçenek bırakmamıştır;...ülke mümkün olan en kısa zamanda demokratik bir sisteme dönecektir... Türkiye, NATO ya olan taahhütlerine uyacak ve tüm mevcut anlaşmaları koruyacaktır. 43 Avrupa nın darbe karşısında takındığı tutumu da yakından izleyen Washington, özellikle Almanya ve Türkiye arasında yine ABD nin telkiniyle kurulan kredi/mali yardım ilişkisinin bozulmaması konusunda hassastır: Almanlar, stratejik mülahazaların hala geçerli olduğuna dikkat çekerek Türkiye ye yardımla ilgili hususları hala bir yüksek öncelik olarak görüyorlar. Federal Almanya, anayasal temeli olduğunu belirttikleri Türkiye deki durumu yakından izleyecek. Ve (Federal Almanya), ABD ile Federal Almanya nın Türkiye deki gelişmelerle ilgili olarak yakın temasta kalması ihtiyacını vurguluyor. 44 Dışişleri Bakanlığı nın meseleye ilk günkü yaklaşımı da Brzezinski ve ekibinden farklı değildir. Dışişleri Bakanı Edmund S. Muskie, 12 Eylül günü öğleden sonra Başkan Carter a şu notu iletmiştir: Türkiye de Askerin Yönetime El Koyması: Öğlen birifinginde, Türk ordusunun demokratik olarak seçilmiş bir hükümetten iktidarı ele alması hususunda ABD nin endişesini ifade eden bir basın açıklaması yayınladık. Açıklama, aynı zamanda ordunun demokratik bir sistemi restore etme niyetini ifade ettiğini, 42 Paul Henze, National Security Council, Memo, 12 Eylül 1980, CK , National Security Council (NSC) staff member Paul Henze provides National Security Adviser Zbigniew Brzezinski with a Foreign Broadcast Information Service (FBIS) translation of an Ankora Domestic Service news story (attached) regarding a speech by Turkish General Kernan Evren in which Evren expresses a desire to develop Turkey s economic, social, and cultural relations with all countries, especially its neighbors., OMITTED, Issue Date: Sep 12, 1980, Date Declassified: Jan 31, 2005, s Situation Room, White House, Memo, 12 Eylül 1980, CK , National Security Adviser Zbigniew Brzezinski is provided with an update on the military takeover in Turkey headed by Staff Chief General Kenan Evren. Also included is information on the reaction of European Community (EC) countries to this coup., TOP SECRET, Issue Date: Sep 12, 1980, Date Declassified: Nov 17, 2005, s Ibid., s

16 M. A. Okur son yıllarda siyasi terörizmin ve ekonomik sıkıntıların Türkiye ye musallat olduğunu ve Amerikan mülkiyeti ve vatandaşlarının güvende olduğunu da belirtti. Basın haklı olarak Kore ve Bolivya daki durumlarla ilgili olarak yaptığımız açıklamalarla bu açıklama arasındaki açık ton farkını not edecektir. Bildiğiniz gibi, Türkiye de cunta mentalitesi yok Eylül darbesinin anlayışla karşılanması telkini, burada da cunta mantalitesinin yokluğu iddiasına dayandırılmaktadır. Ancak sonraki günlerde darbecilerin attığı somut adımlar, özellikle Dışişler Bakanlığı kaynaklı bazı tartışmalara kapı aralamaya başlamıştır. Durumdan haberdar olan Henze nin 17 Eylül de Brzezinski ye yazdığı not, darbeci generallerin Beyaz Saray da ne kadar yakın bir dostları olduğunu göstermektedir. Henze, Dışişleri Bakanlığı nda Türkiye yi çok az anlayan birilerinin askeri darbeden hoşnutsuzluk duyulduğunu gösterecek jestler için teklifler hazırladığını işitmiştir. Bu durum, her türlü sorumluluk ve mantık emaresini gösteren ve eski moda öğretmen edasıyla nasihatte bulunmamıza hiç ihtiyaç duymayan Türkiye deki askeri liderliği gereksiz yere rahatsız edecektir. Toplantıları ya da diğer takvimlendirilmiş, Türkiye nin rol oynadığı uluslararası taahhütleri boykot etmemeli, NATO müttefiklerini de bu tarzda bir şey yapmaları için cesaretlendirmemeliyiz...muskie, yeni Türk Dışişleri Bakanı olarak belirlenen adamla BM de buluşmalı...general Jones güvenlik ilişkimizin her zamanki gibi olduğunu göstermek için Türkiye yi ziyaret etmeli...generallerin yönetime el koymalarından bu tarafa yalnızca beş günleri oldu. Niçin onlardan her şey hakkında eksiksiz açıklamalar yapmalarını bekliyoruz...türk generalleri, Yunanlı albaylar ya da Afrikalı kıdemli çavuşlar değil. Haydi, onlara bunu anladığımızı gösterelim! 46 Henze, 12 Eylül darbesinin temel özgürlükleri kısıtlayan uygulamaları aşikar hale geldiğinde de tutumunu değiştirmemiştir. Örneğin, Brzezisnki ye yazdığı notta Cumhuriyet gazetesinin kapatılmasını şöyle açıklar: Ünlü eski, köken itibariyle Atatürkçü ancak yıl önce Komünistler/Sovyetler tara- 45 Edmund Muskie, Department of State, Memo, 12 Eylül 1980, CK , Secretary of State Edmund Muskie provides President Jimmy Carter with his daily report. Issues include: the military take over in Turkey; preparatory meeting for the Commission on Security and Cooperation in Europe; assassination of a Cuban diplomat in New York City; Chilean vote in favor of a new constitution; likely Israeli reaction to news reports of a rapid deployment force exercise in Egypt; legality of an Arab attempt to exclude Israel from the UN., SECRET, Issue Date: Sep 12, 1980, Date Declassified: Aug 03, 2002, s Paul Henze, National Security Council, Memo, 17 Eylül 1980, CK , Memorandum for Zbigniew Brzezinski from Paul B. Henze suggesting that Secretary of State Edmund Muskie meet with the new Turkish Foreign Minister at the UN to assure him of continued U.S. support in the wake of the military takeover in Turkey., CONFIDENTIAL, Issue Date: Sep 17, 1980, Date Declassified: Feb 25, 1999, s

17 Türkiye-ABD İlişkilerinin 12 Eylül Kavşağı:... fından gizlice ele geçirilen gazete Cumhuriyet, askeri liderlik tarafından kapatıldı. Bu muhtemelen, bu ülkede (ABD) ve Avrupa da iyi niyetli ancak naif insanların üzerinde yeterince düşünülmemiş protestolarına sebep olacaktır. 47 Fakat, darbe sonrasında gerçekleştirilen temaslarda başka noktalar dikkate alınmıştır. ABD nin oldukça önemsediği ekonomik reformlar ve Yunanistan la ilişkiler bunlar arasında en öne çıkanlardır. Darbe nin ardından kurulan hükümette Özal ın varlığı, ekonomik program bakımından önemsenmiştir: Turgut Özal ın ekonomik işlerden sorumlu Başbakan Yardımcısı olarak onaylanması çok pozitif bir düzenleme Dışişleri Bakan yardımcısı Warren Christopher la Özal arasında geçen 29 Eylül tarihli görüşmede, ABD nin cevabını aradığı soru, ekonomik programın geleceği olmuştur. Toplantıda, halkın ekonomik beklentilerine dikkat çekilmiştir. Darbeyi yapanlar, halk desteğini yitirmek istemeyeceklerdir. Washington da darbecilerin halk desteğini sağlamak için adımlarına dikkat edecekleri düşüncesindedir: Dışişleri Bakan yardımcısı, tecrübesine göre, generallerin bir hükümeti devirdiklerinde halk desteği hususunda seleflerinden daha kaygılı olmalarının sıklıkla gerçekleştiğini söyledi. 49 Darbeyle işbaşına gelen yönetimin uygulayacağı programla ilgili güven oluştuğu için ABD, Türkiye ye verdiği desteği sürdürecektir: Dışişleri Bakan Yardımcısı, bizim izlenimimize göre General Evren çok kabiliyetli ve özverili bir kişi...türk ihtiyaçları hususunda çok bilinçli olmayı sürdüreceğiz ve geçmişte olduğu kadar destekleyici olmak istiyoruz. Daima kaynak yetersizliği sorunu ile karşılaşırız, ancak Türkiye ABD nin en önemli öncelikle- 47 Paul Henze, National Security Council, Memo, 12 Kasım 1980, CK , National Security Council (NSC) staff member Paul Henze provides National Security Adviser Zbigniew Brzezinski with his evening report. Issues include: Henze s meeting with Moben Shorish, an Afghanistan professor at the University of Illinois, in which discussion centered on the Soviet invasion of Afghanistan; sightings of Kenyan troops massed in Northern Ethiopia to protect against Somali-instigated violence; Turkish military leadership closing down of the Communist-inspired newspaper Cumhuriyet., SECRET, Issue Date: Nov 12, 1980, Date Declassified: Mar 22, 2001, s Paul Henze, National Security Council, Memo, 22 Eylül 1980, CK , National Security Council (NSC) staff member Paul Henze provides National Security Adviser Zbigniew Brzezinski with his evening report. Issues include: U.S.-Ethiopian relations; formation of a new government in Turkey; possible decision by Greece to close down U.S. bases in that country; new outbreak of fighting between Ethiopia and Somalia near the Kenyan border., SECRET, Issue Date: Sep 22, 1980, Date Declassified: Mar 22, 2001, s Warren Christopher ve Turgut Özal, Department of State, Cable, 29 Eylül 1980, CK , Cable regarding Deputy Secretary Christopher s meeting with Turkish Economic Coordinator Ozal. Topics include: Turkish economic stabilization program; detained Turkish politicians; Greek reintegration into NATO; Turkish military leadership., CONFIDENTIAL, Issue Date: Oct 1, 1980, Date Declassified: Feb 25, 1999, s

18 M. A. Okur rinden biri konumunu aldı ve 1982 yardım programımız bu ışıkla dizayn edilecek. 50 Ancak, ABD nin bu yardım karşılığında beklentileri vardır: Dışişleri Bakan Yardımcısı, Yunanistan ın (NATO ya) yeniden entegrasyonunun Özal ın doğrudan sorumluluk alanında yer almadığının farkında olmakla birlikte Yunanistan ı tamamen NATO ya geri almanın ne kadar önemli olduğunu söylemek zorundayım diyerek devam etti. 51 Özal ın ABD ziyareti öncesinde Henze nin Brzezinski ye yazdığı notta, yapılacak yardımlar karşılığında nelerin, nasıl talep edilmesi gerektiğiyle ilgili tavsiyeler yer almaktadır: Özal ın işaret etmek istediği başka ekonomik noktalar olabilir ancak toplantının bu konu üzerine çok fazla oturmasına izin vermeyeceğini ima et...basitçe onları destekleyeceğimizi ve yardım için yapabileceğimiz herşeyi yapacağımızı söyle...ve onlara ekonomik ve askeri destek sağlama çabalarımızın, eğer onlar, hem onlar hem de bizim bakımımızdan yakında çözülmesi önemli olan bazı siyasi meseleleri ele almak için hareket edebilirlerse daha kolay olacağını ifade ederek siyasi düzleme geç: ör. Yunanistan la ilişkiler ve Kıbrıs meseleleri. Daha önce etkili biçimde kullandığın argümanları kullan: Siz, Kıbrıs ta kazandınız; siz dünyaya olgun bakan büyük bir ülkesiniz. Yunanlıların aklınızı karıştırmasına ya da taciz etmelerine izin vermeyin...bu kin dolu meseleleri çözmek için güçlü adımlar atarak onları savunmaya sokun...eğer (bunu) yaparsanız çok daha önde olacaksınız. 52 Kenan Evren in, Jimmy Carter a yazdığı 10 Ekim 1980 tarihli mektup, Washington un mesajlarının yerine ulaştığını göstermektedir. 3 Ekim 1980 de, Ankara daki Amerikan büyükelçisi eliyle ulaştırıldığından bahsettiği mesaja teşekkürle sözlerine başlayan Evren, ABD nin darbe karşısında izlediği tavırdan duyduğu memnuniyeti ifade etmekte, Yunanistan la ilgili talebe de cevap vermektedir: Öncelikle, Amerikan Hükümeti tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri nin Türkiye nin toplam sorumluluğunu üstlenme kararına gösterilen anlayış için 50 Ibid., s Ibid., s Paul Henze, National Security Council, Memo, 2 Ekim 1980, CK , Paul Henze provides Zbigniew Brzezinski with background information and talking points in preparation for his meeting with Turkish Deputy Prime Minister Turgut Ozal. Issues include: the extent of U.S. economic and military assistance to Turkey; the Iraqi-Iranian war; the situation in the Middle East., CONFIDENTIAL, Issue Date: Oct 2, 1980, Date Declassified: Jun 04, 2003, s

19 Türkiye-ABD İlişkilerinin 12 Eylül Kavşağı:... minnettarlığımı ifade etmeme izin verin. İdareyi ele alma sebeplerimiz bütün dostlarımız ve müttefiklerimiz tarafından iyi bilindiği için dikkatinizi Türk Silahlı Kuvvetleri nin yakın tarihteki doğuşundan itibaren demokratik yönetime daima bağlı olduğu gerçeğine çekmekle yetineceğim. Bu geleneğe bağlı kalarak, Türk Silahlı Kuvvetleri, değişik vesilelerle açıkça işaret ettiğimiz gibi, temel hak ve özgürlükleri garanti altına alırken milletin ve vatanın birliğini koruyabilecek sivil bir yönetimin yeniden kurulması vazifesini müdriktir...türkiye nin hiçbir zaman Yunanistan ın NATO nun entegre askeri yapısına dönüşünden desteğini esirgemediğinin altını çizmek isterim. SACEUR, General Rogers ve onun selefi tarafından iyi bilindiği gibi, Ben, kendi adıma, bu hedefe ulaşmak için bir formül bulmak üzere hiçbir çabayı esirgemedim. Ümit ederim ki, 6 Ekim de Ankara ya yaptığı son ziyaret sırasında General Rogers la gerçekleşen fikir teatisi yukarıda işaret ettiğim Türk pozisyonunun daha iyi anlaşılmasını sağlamıştır. 53 Nitekim, bu mektuptan yedi gün sonra General Rogers, Türkiye ye gelerek Evren le son kez görüşmüş ve 20 Ekim de Yunanistan NATO nun askeri kanadına dönmüştür. ABD deki yönetim değişikliği, Türkiye deki darbe yönetimine bakışı farklılaştırmamıştır. Reagan la birlikte Dışişleri Bakanlığı koltuğuna oturan Alexander Haig ın Federal Almanya Dışişleri Bakanı Hans-Dietrich Genscher e yazdıkları, Washington un Avrupa yı da kendi çizgisinde görme isteğini açıkça ortaya koymaktadır: Türkiye nin bütün dostlarının paylaştığı en üstün hedef, mevcut rejimin ülkeyi makul bir zaman diliminde istikrarlı bir demokrasiye geri götürmesidir. General Evren ve arkadaşları bu hedefe erişme kararlılığındalar. Onlar, 1960 ve 1971 deki öncüllerinin aksine kalıcı olacak bir demokrasinin temellerini döşemek için hareket ediyorlar. Amerika Birleşik Devletleri, Federal Alman Cumhuriyeti ve diğer müttefik ve dost devletler Türkiye nin hedefine ulaşabilmesi için yeterli desteği vermeye devam etmek zorundalar. Bu açıdan, sizinle buluşan eski politikacıların Evren rejiminin izole edilmemesine razı olmaları dikkate değer. Türk askeri liderleri içerde ve dışarda yükümlülüklerini yerine getirmek için pozitif adımlar atma ihtiyacının farkında olduklarını bana açıkladılar Kenan Evren, White House, Letter, 10 Ekim 1980, CK , Letter to President Jimmy Carter from General Kenan Evran regarding the decision of the Turkish armed forces to assume total responsibility for Turkey. Letter., OMITTED, Issue Date: Oct 10, 1980, Date Declassified: Feb 25, 1999, s Alexander Haig, Department of State, Cable, 5 Aralık 1981, CK , Text of Secretary of State Alexander Haig, Jr. s message to West German Foreign Minister Hans- Dietrich Genscher in gratitude for Genscher s summary of his 11/5-11/6/81 trip to Turkey. Genscher s useful discussions with Turkish leaders will assist in the p., SECRET, Issue Date: Dec 5, 1981, Date Declassified: Apr 26, 2001, s

20 M. A. Okur ABD, Soğuk Savaş şartları içinde Türkiye deki darbeyi yalnızca müttefikler nezdinde makul kılmak için temaslarda bulunma ihtiyacını hissetmemiş, aynı zamanda bu tavrını ideolojik rakiplerinin eleştirilerine karşı da savunmaya çalışmıştır. Bazı darbelerin eleştirilip, diğerlerinin eleştirilmemesinin yarattığı çifte standart görüntüsüne karşı geliştirilen argümanlara, Beyaz Saray evrakı içinde de rastlanmaktadır. Reagan ın 8 Haziran 1982 de Britanya Parlamentosu nda yaptığı konuşma için hazırlanan taslakta şu ifadeler yer almaktadır: Ve Avrupa da Türkiye, demokrasiye yüzyıllar süren otokratik idarenin ardından 1922 de bir dünya savaşındaki yenilgi ve kanlı iç karışıklık içinde başladı. Yakınlarda yıllar süren terörizme rağmen Türkiye nin mevcut liderliği ülkeyi yine demokrasi taahhüdü altına soktu ve seçimlerin gelecek yıl yapılacağını ilan etti. Ya diğer soru? Bir ülke bir kez komünist esaret altına düştükten sonra demokrasi mümkün müdür?...komünist ve komünist olmayan diktatörler arasındaki başlıca fark, komünistlerin toplumun her alanına hakim olma çabalarında daha ileriye gitme eğilimleridir: onlar modern devletin tüm polis gücünün kullanımında daha az çekingendirler. Kendi insanlarına -işçiler, çiftçiler ve entelektüeller- karşı hissettikleri güvensizlik o kadar derindir ki yalnızca küçük bir elitin neredeyse tüm kararları alabileceğine inanırlar. 55 Bugün artık pek çok yönüyle rahatlıkla konuşulan 12 Eylül dönemi uygulamalarına ve inşa edilen vesayet sistemine bakıldığında ise, taslak konuşmadaki sınıflandırmanın aksine, diktatörlüklerin ideolojiler üstü ortak davranış biçimlerine sahip olduklarını görüyoruz. Bu ortaklığın demokratik milletler toplumu içinde gerekli düzeyde önemsenmeyişinin mal olabileceklerine, Türk demokrasi tarihinin sancılı geçmişi şahitlik etmektedir. Sonuç Makalede mercek altına yatırılan, gizlilik damgası taşıyan ancak değişik tarihlerde tasnif dışı kalmış belgeler, 12 Eylül darbesiyle ABD arasındaki ilişkiye dair yaklaşımlardan üçüncüsünü desteklemektedir. ABD, darbenin olacağını görmüş ancak çıkarlarına tehdit saymadığı için darbeyi engellememiştir. Beyaz Saray da hakim olan, darbecilerin demokrasiyi daha sağlam temellere oturtacağı varsayımı, 12 Eylül e verilen desteğin aklileştirilmesinde başvurulan 55 Ronald Reagan, White House, Report, 24 Mayıs 1982, CK , Three versions of a draft speech to be given by President Ronald Reagan on 6/8/82 to the British Parliament, at Westminster, London, England. Issues include: close ties between the U.S. and Great Britain; Soviet threat to world peace; nuclear nonproliferation; international economic matters., OMITTED, Issue Date: May 24, 1982, Date Declassified: Jul 19, 2000, s

3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler...

3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler... 3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler... Seçime Doğru Giderken Kamuoyu: 3 Kasım 2002 seçimlerine bir haftadan az süre kalmışken, seçimin sonucu açısından bir çok spekülasyon bulunmaktadır.

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu: Gezi Parkından dünyaya yansıyan ses daha fazla özgürlük, daha fazla demokrasi sesidir. Tarih : 15.06.2013 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu Türkiye de görev yapan yabancı

Detaylı

Amerikan Stratejik Yazımından...

Amerikan Stratejik Yazımından... Amerikan Stratejik Yazımından... DR. IAN LESSER Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve Jeopolitik Aldatma veya bağımsız bir Kürt Devletinden yana olmadığını ve NATO müttefiklerinin bağımsızlığını

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

BASINDA TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİ KAYNAKÇALARI

BASINDA TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİ KAYNAKÇALARI BASINDA TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİ KAYNAKÇALARI Haz.: Bülent Ağaoğlu (52 künye) İstanbul, 16 Haziran 2010 1 İÇİNDEKİLER 1919-1924...3 1939 1960...3 1976...3 1990...4 1991...5 1992...5 1993...5 1994...5 1995...5

Detaylı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ Furkan Güldemir, Okan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Tarihsel Süreç Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3

ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 - CENTER FOR MIDDLE EASTERN STRATEGIC STUDIES KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS

Detaylı

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015 ARGETUS ARAŞTIRMA, DANIŞMANLIK, EĞİTİM, PROJE VE ORGANİZASYON AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI 25 AĞUSTOS 2015 Mehmet Akif Mah.Recep Ayan Cad. Günaydın Sok. No:6 Kat:3 Çekmeköy

Detaylı

Ayşegül DEDE / Etüd Araştırma Servisi / Uzman 2009 YILI TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ GENEL DEĞERLENDİRME

Ayşegül DEDE / Etüd Araştırma Servisi / Uzman 2009 YILI TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ GENEL DEĞERLENDİRME Ayşegül DEDE / Etüd Araştırma Servisi / Uzman 2009 YILI TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ GENEL DEĞERLENDİRME 2009 yılı, Türkiye-AB ilişkileri için son derece önemli bir dönüm noktasıdır. 2008 yılı AB açısından verimli

Detaylı

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN i 1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ Ömer Faruk GÖRÇÜN ii Yayın No : 2005 Politika Dizisi: 1 1. Bası Ağustos 2008 - İSTANBUL ISBN 978-975 - 295-901 - 9 Copyright Bu kitabın bu basısı

Detaylı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı SİYASİ GELİŞMELER HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER AB Liderleri 27 Haziran da Jean- Claude Juncker i AB Komisyon Başkan adayı olarak belirledi. Schulz yeniden AP Başkanı oldu. AB Liderleri Jean-Claude

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları,

Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları, Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları, Bugün, ulusal savunmamızın güvencesi ve bölge barışı için en önemli denge ve istikrâr unsuru olan Türk Silahlı Kuvvetleri nin etkinliğini ve

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Cumhuriyet Halk Partisi AB Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy Türkiye de temaslarına CHP Lideri Kılıçdaroğlu ile görüşerek başladı. Görüşmeye katılan Loğoğlu açıklamalarda bulundu ve soruları yanıtladı.

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 438 Bahar 8 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep

DERS PROFİLİ. POLS 438 Bahar 8 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Türk-Amerikan İlişkileri POLS 438 Bahar 8 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1

ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1 ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1 Pentagon yetkilileri Fransa'nın talep ettiği Reaper tipi insansız hava aracı (İHA) veya dronların satışına yönelik olarak Kongre'de

Detaylı

İsrail. 08 Haziran 2010 TÜRK KIZILAYI MÜDAHALE FAALİYETİ. Yaralıların Tahliye Operasyonu. Afet Yönetimi Müdürlüğü FAALİ YET RAPORU

İsrail. 08 Haziran 2010 TÜRK KIZILAYI MÜDAHALE FAALİYETİ. Yaralıların Tahliye Operasyonu. Afet Yönetimi Müdürlüğü FAALİ YET RAPORU İsrail Yaralıların Tahliye Operasyonu FAALİ YET RAPORU TÜRK KIZILAYI MÜDAHALE FAALİYETİ 08 Haziran 2010 Afet Yönetimi Müdürlüğü A. GENEL DURUM Ulusal ve uluslararası çeşitli sivil toplum örgütleri tarafından

Detaylı

2013 ABD Hükümeti Bütçe Krizi

2013 ABD Hükümeti Bütçe Krizi 2013 ABD Hükümeti Bütçe Krizi 1 Ekim 2013 tarihinde ABD Temsilciler Meclisi, Obamacare olarak bilinen sağlık reformunun bir yıl ertelenmesini içeren tasarıyı kabul etti. Tasarının meclisten geçmesinin

Detaylı

Proceedings/Bildiriler Kitabı. siber silah fabrikas nda ve bir ya da birden fazla devlet. 20-21 September /Eylül 2013 Ankara / TURKEY 6.

Proceedings/Bildiriler Kitabı. siber silah fabrikas nda ve bir ya da birden fazla devlet. 20-21 September /Eylül 2013 Ankara / TURKEY 6. Hakan devlet- Anahtar Kelimeler Abstract In the last decade, it has become evident that states or state-sponsored actors are involved in large scale cyber attacks and that many States have been developing

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 03 Temmuz 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 03 Temmuz 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 03 Temmuz 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER FED Başkanı Yellen: Faiz politikası istikrar endişeleriyle değişmemeli Fed Başkanı Yellen Washington da yaptığı konuşmada, düşük faiz oranlarının finansal

Detaylı

SGK 4. Olağan Genel Kurulu ÇSG Bakanı Süleyman Soylu nun Başkanlığında Gerçekleştirildi

SGK 4. Olağan Genel Kurulu ÇSG Bakanı Süleyman Soylu nun Başkanlığında Gerçekleştirildi SGK 4. Olağan Genel Kurulu ÇSG Bakanı Süleyman Soylu nun Başkanlığında Gerçekleştirildi Sosyal Güvenlik Kurumu(SGK) 4. Olağan Genel Kurulu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı(ÇSGB) Süleyman Soylu nun ev

Detaylı

HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI

HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ GAZETECİLİK ANABİLİM DALI HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI Doktora Tezi Selda Bulut Tez Danışmanı Prof.Dr.Korkmaz Alemdar Ankara-2007

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

KİTAP TANITIMI. Necmi UYANIK

KİTAP TANITIMI. Necmi UYANIK TARİHİN PEŞİNDE ULUSLARARASI TARİH ve SOSYAL ARAŞTIRMALAR DERGİSİ Yıl: 2015, Sayı: 13 Sayfa: 449 453 THE PURSUIT OF HISTORY INTERNATIONAL PERIODICAL FOR HISTORY AND SOCIAL RESEARCH Year: 2015, Issue: 13

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ (Güncelleme: 12 Eylül 2014)

ÖZGEÇMİŞ (Güncelleme: 12 Eylül 2014) 1. Adı Soyadı: Sait YILMAZ 2. Doğum Tarihi: 20.12.1961 3. Ünvanı: Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ (Güncelleme: 12 Eylül 2014) Derece Alan Üniversite Yıl LİSANS İşletme Kara Harp Okulu 1978-1982 YÜKSEK

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

ÇALIŞMA PAKETİ 3 YÖNETİCİ ÖZETİ

ÇALIŞMA PAKETİ 3 YÖNETİCİ ÖZETİ ÇALIŞMA PAKETİ 3 YÖNETİCİ ÖZETİ Kentsel güvenlik yönetimi ile ilgili son modele ilişkin keşif çalışması Amaçlar ve önemli bulgular URBIS projesi Avrupa Birliği tarafından, Leonardo da Vinci Yenilik Geliştirme

Detaylı

AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR

AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR AĞUSTOS 2015 GÜNDEM ARAŞTIRMASI NA DAİR Marpoll Kamuoyu Araştırma Şirketi, kamuoyunu yani halkın kanaatlerini karar alıcıların ve uygulayıcıların meşruiyetini sürdüren önemli bir faktör olarak görmektedir.

Detaylı

BASIN AÇIKLAMASI. SÜREYYA SERDENGEÇTİ Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. Ankara, 19 Mart 2001

BASIN AÇIKLAMASI. SÜREYYA SERDENGEÇTİ Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. Ankara, 19 Mart 2001 BASIN AÇIKLAMASI SÜREYYA SERDENGEÇTİ Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ankara, 19 Mart 2001 Sayın Bakanım, Değerli Basın Mensupları, Bilindiği gibi, Kasım ayı ikinci yarısında mali piyasalarda yaşanan

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) 6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU İslam Ülkelerinde Çok Boyutlu Güvenlik İnşası ( 06-08 Mart 2015, Serena Hotel - İslamabad ) Güvenlik kavramı durağan değildir.

Detaylı

interview INTERVIEW Ernst WELTEKE Haziran 99

interview INTERVIEW Ernst WELTEKE Haziran 99 söyleþi interview söyleþi - interview SÖYLEÞÝ(*) Ernst WELTEKE INTERVIEW Ernst Welteke is currently the Guvernor of the Central Bank of Essen State of Germany. He was recently elected as the Guvernor of

Detaylı

Araştırma Raporu. Güvenlik Konseyi. Somali deki iç savaşın sağlığa ve açlığa etkisi. Pozisyon: Başkan. Giriş. Anahtar Kelimelerin Tanımları

Araştırma Raporu. Güvenlik Konseyi. Somali deki iç savaşın sağlığa ve açlığa etkisi. Pozisyon: Başkan. Giriş. Anahtar Kelimelerin Tanımları Forum: Sorun: Yazar: Güvenlik Konseyi Somali deki iç savaşın sağlığa ve açlığa etkisi Sani Eskinazi Pozisyon: Başkan Araştırma Raporu Giriş Yıllardır düzenli olmayan bir ülke olan Somali, günümüzde iç

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Amerikan Dış Politikası POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

İran'ın Irak'ın Kuzeyi'ndeki Oluşum ve Gelişmelere Yaklaşımı Kuzey Irak taki sözde yönetimin(!) Parlamentosu Kürtçü gruplar İran tarafından değil, ABD ve çıkar ortakları tarafından yardım görmektedirler.

Detaylı

Türkiye Siyasi Gündem Araştırması

Türkiye Siyasi Gündem Araştırması I. AMAÇ Bu çalışmanın amacı, aylık periyotlar halinde düzenlediğimiz, Türkiye nin Siyasi Gündemine paralel konuların ele alınarak halkın görüşlerini tespit etmek ve bu görüşlerin NEDENİ ni saptamak adına

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER ABD de işsizlik başvuruları ve imalat sektörü PMI beklentilerin üzerinde gelirken, ikinci el konut satışlarında 4 aylık aradan sonra ilk kez artış yaşandı

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN İŞ DÜNYASI BAKIŞ AÇISIYLA TÜRKİYE DE YOLSUZLUK SEMİNERİ AÇILIŞ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN İŞ DÜNYASI BAKIŞ AÇISIYLA TÜRKİYE DE YOLSUZLUK SEMİNERİ AÇILIŞ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN İŞ DÜNYASI BAKIŞ AÇISIYLA TÜRKİYE DE YOLSUZLUK SEMİNERİ AÇILIŞ KONUŞMASI 26 Kasım 2014 İstanbul, Sabancı Center TÜSİAD İş Dünyası Bakış Açısıyla Türkiye de

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

10.404. Güncel BES Verileri. Toplam Fon Büyüklüğü (milyar TL) 42,35 Faizsiz Fon Büyüklüğü (milyar TL) 1,70 Katılım Emeklilik Fon Büyüklüğü (milyon TL)

10.404. Güncel BES Verileri. Toplam Fon Büyüklüğü (milyar TL) 42,35 Faizsiz Fon Büyüklüğü (milyar TL) 1,70 Katılım Emeklilik Fon Büyüklüğü (milyon TL) Temmuz 15 Güncel Ekonomik Yorum Haziran ayı bir önceki ayın benzeri şekilde geçmekle beraber seçimlerin ve siyasi durumun finansal piyasalar açısından ne denli önemli ve belirleyici olduğunu birkez daha

Detaylı

Kerkük, Telafer, Kerkük...

Kerkük, Telafer, Kerkük... Kerkük, Telafer, Kerkük... P R O F. D R. Ü M İ T Ö Z D A Ğ A L A E D D İ N PA R M A K S I Z BAĞIMSIZ TÜRKMENELİ CUMHURİYETİ Kerkük Krizi ve Türkiye'nin Irak Politikası gerekçelerden vazgeçerek konuyu

Detaylı

EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK

EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK EKİM 2014 KAHRAMANMARAŞ SELİM IŞIK TEMEL KAVRAMLAR Kamu Kamuoyu Bir ülkedeki halkın bütünü, halk, amme. Belirli bir konu ve olay hakkında toplumun büyük bir kesimi veya belli gruplar tarafından benimsenen

Detaylı

ECB Başkanı Draghi Güvercin Kalmaya Devam Ediyor

ECB Başkanı Draghi Güvercin Kalmaya Devam Ediyor Mario Draghi ile Değer Kaybeden EUR Global Risk İştahındaki Azalma ile Hayat Buldu 13 Kasım 2015 FOMC Yetkililerinin Para Politikası Hakkında Düşünceleri... New York Fed Başkanı William Dudley Aralık'ta

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

Türkiye ve Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler. 15 Ekim 2015, İzmir. Sayın Bakanlarım, Valim. Sayın MV'lerim,

Türkiye ve Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler. 15 Ekim 2015, İzmir. Sayın Bakanlarım, Valim. Sayın MV'lerim, Türkiye ve Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Sayın Bakanlarım, Valim 15 Ekim 2015, İzmir Sayın MV'lerim, Değerli MÜSİAD Üyeleri ve MÜSİAD Dostları, Değerli Basın Mensupları, MÜSİAD İzmir Şubemizin düzenlediği

Detaylı

ABSTRACT IMPACT OF POLISH MEMBERSHIPS IN NATO AND THE EU ON POLISH FOREIGN POLICY TOWARDS RUSSIA. Bodur, Kadriye

ABSTRACT IMPACT OF POLISH MEMBERSHIPS IN NATO AND THE EU ON POLISH FOREIGN POLICY TOWARDS RUSSIA. Bodur, Kadriye ABSTRACT IMPACT OF POLISH MEMBERSHIPS IN NATO AND THE EU ON POLISH FOREIGN POLICY TOWARDS RUSSIA Bodur, Kadriye Master of Science, Department of European Studies Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Oktay F. Tanrısever

Detaylı

ORTAK PNR UYGULAMASINA DOĞRU ADIM ADIM

ORTAK PNR UYGULAMASINA DOĞRU ADIM ADIM AVRUPA TERÖRLE MÜCADELEDE SAFLARI SIKILAŞTIRIYOR: ORTAK PNR UYGULAMASINA DOĞRU ADIM ADIM 62 EKONOMİK FORUM Melih ÖZSÖZ İKV Genel Sekreter Yardımcısı Son zamanlarda AB gündeminde yaşanan terör olaylarına

Detaylı

TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA. Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir

TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA. Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir TÜRKİYE DE ETNİK, DİNİ VE SİYASİ KUTUPLAŞMA Dr. Salih Akyürek Fatma Serap Koydemir 30 Haziran 2014 ÇALIŞMANIN AMACI Kutuplaşma konusu Türkiye de çok az çalışılmış olmakla birlikte, birçok Avrupa ülkesine

Detaylı

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011 Seri/Sıra No 2000 li Yıllar / 6 Kitabın Adı Türkiye de Dış Politika Editör İbrahim KALIN Yayın Hazırlık Arter Reklam ISBN 978-605-5952-27-3 BBaskı Tarihi Ağustos-2011 Ofset Baskı ve Mücellit Ömür Matbaacılık

Detaylı

SORU : CEVAP: SORU: CEVAP:

SORU : CEVAP: SORU: CEVAP: SORU : Yediemin deposu açmak için karar aldım. Lakin bu işin içinde olan birilerinden bu hususta fikir almak isterim. Bana bu konuda vereceğiniz değerli bilgiler için şimdiden teşekkür ederim. Öncelikle

Detaylı

Ad Soyad Umut KEDİKLİ İş Telefonu 0 370 4333198/2793 E-mail(ler) kedikliumut@hotmail.com umutkedikli@karabuk.edu.tr

Ad Soyad Umut KEDİKLİ İş Telefonu 0 370 4333198/2793 E-mail(ler) kedikliumut@hotmail.com umutkedikli@karabuk.edu.tr Ad Soyad Umut KEDİKLİ İş Telefonu 0 370 4333198/2793 E-mail(ler) kedikliumut@hotmail.com umutkedikli@karabuk.edu.tr İş Adresi Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Volkan TATAR 2. Doğum Tarihi : 08.04.1977 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001 Y.Lisans Uluslararası

Detaylı

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, 24 Kasım 2011 Perşembe günü Üniversitemiz Merkez Kampüsü Hünkar Salonu nda, hem Üniversitemizin

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Sunuş... 1. Konu... 2. Proje Koordinatörü ve Uygulayıcı Kurum... 2. Tarih ve Yer... 2. Amaç ve Hedefler... 3. Katılımcılar...

İÇİNDEKİLER. Sunuş... 1. Konu... 2. Proje Koordinatörü ve Uygulayıcı Kurum... 2. Tarih ve Yer... 2. Amaç ve Hedefler... 3. Katılımcılar... İÇİNDEKİLER Sunuş... 1 Konu... 2 Proje Koordinatörü ve Uygulayıcı Kurum... 2 Tarih ve Yer... 2 Amaç ve Hedefler... 3 Katılımcılar... 3 Yöntem... 3 Kapsam... 4 Projede Görevli Personel... 5 SUNUŞ 21. Yüzyıl

Detaylı

15 Ekim 2014 Genel Merkez

15 Ekim 2014 Genel Merkez ÇİN Yatırım Fırsatları Paneli 15 Ekim 2014 Genel Merkez İş Dünyamızın Saygıdeğer Mensupları, Değerli MÜSİAD üyeleri, Değerli Basın Mensupları, Toplantımıza katılımından dolayı teşekkür ediyor, Sizleri

Detaylı

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ DEĞERLENDİRMEK ÜZERE DÜZENLEDİĞİ BASIN TOPLANTISI KONUŞMA METNİ

Detaylı

DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK-MART 2008 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU

DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK-MART 2008 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK-MART 2008 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK MART 2008 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU KAPAK...1 YÖNETİM KURULU BAŞKANI NIN MEKTUBU...3

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

WORLD FOOD DAY 2010 UNITED AGAINST HUNGER

WORLD FOOD DAY 2010 UNITED AGAINST HUNGER DUNYA GIDA GUNU ACLIGA KARSI BIRLESELIM Dr Aysegul AKIN FAO Turkiye Temsilci Yardimcisi 15 Ekim 2010 Istanbul Bu yılki kutlamanın teması, ulusal, bölgesel ve uluslararası düzeyde dünyadaki açlıkla mücadele

Detaylı

Konut Satışları Temmuz 2014. Konut Satışları Temmuz

Konut Satışları Temmuz 2014. Konut Satışları Temmuz Konut Satışları Temmuz Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Ağustos 2014 1 Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Konut Satış İstatistikleri ne göre 2014 yılının Temmuz ayında konut satışları

Detaylı

TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ SEPA 5

TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ SEPA 5 TÜRKİYE SOSYAL, EKONOMİK VE POLİTİK ANALİZ SEPA 5 HAZİRAN 2012 Araştırmacılar Derneği üyesi olan GENAR, araştırmalarına olan güvenini her türlü denetime ve bilimsel sorgulamaya açık olduğunu gösteren Onur

Detaylı

Seçilmiş Haftalık Veriler* 11 Eylül 2015

Seçilmiş Haftalık Veriler* 11 Eylül 2015 Seçilmiş Haftalık Veriler* 11 Eylül 215 Sermaye Piyasaları ve Makro Ekonomik Araştırmalar *BDDK ve TCMB nin 4 Eylül 215 haftasına ait haftalık istatistiklerinden derlenmiştir. Jun-9 Nov-9 Apr-1 Sep-1 Feb-11

Detaylı

Bush, Suudi Kralıyla petrol fiyatı konuştu

Bush, Suudi Kralıyla petrol fiyatı konuştu Bush, Suudi Kralıyla petrol fiyatı konuştu Orta Doğu gezisinin son durağı Suudi Arabistan'da bulunan ABD Başkanı George W. Bush, Suudi Kralı Abdullah'la, yüksek petrol fiyatlarının ABD'yi nasıl etkilediği

Detaylı

JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK

JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK JENS STOLTENBERG İLE SÖYLEŞİ: NATO-RUSYA İLİŞKİLERİ VE BÖLGESEL İSTİKRARSIZLIK NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, TPQ yla gerçekleştirdiği özel söyleşide Rusya ile yaşanan gerginlikten Ukrayna nın

Detaylı

Dr. Mehmet BAYKAL İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi. Hukuksal ve Kurumsal Bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ve. Doğrudan Yabancı Yatırımlar

Dr. Mehmet BAYKAL İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi. Hukuksal ve Kurumsal Bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ve. Doğrudan Yabancı Yatırımlar Dr. Mehmet BAYKAL İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Hukuksal ve Kurumsal Bağlamda Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımlar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...

Detaylı

DAX Haftalık Temel/Teknik Görünüm

DAX Haftalık Temel/Teknik Görünüm 17 Kasım 2014 DAX Haftalık Temel/Teknik Görünüm Avrupa Merkez Bankası Başkanı Draghi geçtiğimiz haftalarda olduğu gibi bu hafta da deflasyon, işsizlik ve en önemlisi bilanço genişleme kararları hakkında

Detaylı

Göç ve Serbest Dolaşım Eğilimler ve Engeller. Ayşegül Yeşildağlar 16.09.2010 Ankara, Turkey

Göç ve Serbest Dolaşım Eğilimler ve Engeller. Ayşegül Yeşildağlar 16.09.2010 Ankara, Turkey Göç ve Serbest Dolaşım Eğilimler ve Engeller Ayşegül Yeşildağlar 16.09.2010 Ankara, Turkey Türkiye den AB ne Göç 1961 den itibaren göçün değişen doğası 60 lar : Batı Avrupa da niteliksiz işgücü ihtiyacı

Detaylı

T.C. ANAYASA MAHKEMESİ

T.C. ANAYASA MAHKEMESİ T.C. ANAYASA MAHKEMESİ BİREYSEL BAŞVURU FORMU Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 59. maddesine göre hazırlanmıştır. 1 BİREYSEL BAŞVURU FORMU I- KİŞİSEL BİLGİLER A- GERÇEK KİŞİLER İÇİN BAŞVURUCUNUN 1- T.C. KİMLİK

Detaylı

2008 AMERİKAN BAŞKANLIK SEÇİMLERİ NE GENEL BİR BAKIŞ 2008 AMERİKAN BAŞKANLIK SEÇİMLERİ NE GENEL BİR BAKIŞ

2008 AMERİKAN BAŞKANLIK SEÇİMLERİ NE GENEL BİR BAKIŞ 2008 AMERİKAN BAŞKANLIK SEÇİMLERİ NE GENEL BİR BAKIŞ Neslihan Kaptanoğlu TEPAV Dış Politika Etütleri Programı 2008 AMERİKAN BAŞKANLIK SEÇİMLERİ NE GENEL BİR BAKIŞ Amerika Birleşik Devletleri, 4 Kasım 2008 de 55. Başkan ve Başkan Yardımcılığı seçimlerini

Detaylı

Avrupa Bölgesel Sosyal Güvenlik Forumu -1ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK:

Avrupa Bölgesel Sosyal Güvenlik Forumu -1ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK: Avrupa Bölgesel Sosyal Güvenlik Forumu -1ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK: -BU FORUM KASIM AYINDA KATAR DA DÜZENLENECEK DÜNYA SOSYAL GÜVENLİK FORUMU NA IŞIK TUTACAKTIR -TÜRKİYE BUGÜN DÜNYANIN

Detaylı

Kuzey Irak'a harekat

Kuzey Irak'a harekat Kuzey Irak'a harekat Asker terörü engellemek için yeniden Irak'a girdi. Irak'ın kuzeyinde istihbarat uçuçu yapan insansız uçaklar bugün hareketli PKK gruplarını tespit etti. Türk Silahlı Kuvvetleri Zap

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

AB Çevre Müktesebatı Semineri Avrupa Birliği Kurumsal Yapısı, Temel Belgeler ve AB Müktesebatı

AB Çevre Müktesebatı Semineri Avrupa Birliği Kurumsal Yapısı, Temel Belgeler ve AB Müktesebatı AB Çevre Müktesebatı Semineri Avrupa Birliği Kurumsal Yapısı, Temel Belgeler ve AB Müktesebatı Hazırlayanlar: Kerem Okumuş- Gülün Egeli 25 Kasım 2010, Ankara AB Çevre Müktesebatı Yapısı Avrupa Antlaşmaları

Detaylı

İKV DEĞERLENDİRME NOTU

İKV DEĞERLENDİRME NOTU 110 Ocak 2015 İKV DEĞERLENDİRME NOTU AVRUPA TERÖRLE MÜCADELEDE SAFLARI SIKILAŞTIRIYOR: ORTAK PNR UYGULAMASINA DOĞRU ADIM ADIM Melih ÖZSÖZ İKV Genel Sekreter Yardımcısı Araştırma Müdürü 0 İKTİSADİ KALKINMA

Detaylı

YAZ AKADEMİSİ TÜRK VE AMERİKALI ÖĞRENCİLER RUTGERS YAZ AKADEMİSİ'NDE BULUŞUYOR

YAZ AKADEMİSİ TÜRK VE AMERİKALI ÖĞRENCİLER RUTGERS YAZ AKADEMİSİ'NDE BULUŞUYOR YAZ AKADEMİSİ 2015 TÜRK VE AMERİKALI ÖĞRENCİLER RUTGERS YAZ AKADEMİSİ'NDE BULUŞUYOR RUTGERS YAZ AKADEMİSİ NEDİR? Rutgers Yaz Akademisi, Rutgers Üniversitesi ve Tektas Consulting LLC işbirliği ile Türk

Detaylı

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir. İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan

Detaylı

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER

GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER GIDA GÜVENLİĞİ VE YENİ TARIM POLİTİKASINA İLİŞKİN ÖNERİLER 30 10 2013 topraksuenerji-ulusal güvenlik denince çoğu zaman zihnimizde sınırda nöbet tutan askerler, fırlatılmaya hazır füzeler, savaş uçakları

Detaylı

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Sayı: 212-3 / 13 Aralık 212 EKONOMİ NOTLARI Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Özet: Akım kredi verileri, kredilerin dönemsel dinamiklerini daha net ortaya koyabilmektedir. Bu doğrultuda,

Detaylı

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri

Yeni Göç Yasas Tecrübeleri Eflref Ar kan Bildiğiniz gibi Almanya aile birleşiminin gerçekleşmesi konusunda göç yasasında bazı değişiklikler yapmıştır. Bu değişiklikleri eleştirenler ve olumlu görenler bulunmaktadır. Ben göç yasasının

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ İLE KATILIM MÜZAKERELERİ

AVRUPA BİRLİĞİ İLE KATILIM MÜZAKERELERİ AVRUPA BİRLİĞİ İLE KATILIM MÜZAKERELERİ SÜRECİ ÇİSEL İLERİ 10-14 Ekim 2011 Katılım Müzakereleri Nedir? AB ile katılım müzakereleri klasik anlamda bir müzakere değildir. Aday ülke AB müktesebatının tümünü

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi

Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi Yrd. Doç. Dr. Kemal Çiftçi Giresun Üniversitesi/Uluslararası İlişkiler Bölümü Adres : İkt.ve İd. Bil. Fak. Uluslararası İlişkiler Bölümü Güre Yerleşkesi Merkez/GİRESUN E-Posta: kemalciftci@hotmail.com

Detaylı

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 1 Kasım 2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması

Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 1 Kasım 2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması Sosyal Araştırmalar Enstitüsü 1 Kasım 2015 Genel Seçim Sandık Sonrası Araştırması 4 Kasım 2015 Not: bu dosyada iletilen veriler görselleştirilirken slide da belirtilen logo, örneklem bilgisi (n=) ve Ipsos

Detaylı

İNGİLTERE PAZARINDA SON GELİŞMELER

İNGİLTERE PAZARINDA SON GELİŞMELER T.C. LONDRA BÜYÜKELÇİLİĞİ Kültür ve Tanıtma Müşavirliği İNGİLTERE PAZARINDA SON GELİŞMELER 16 Mayı s 2005 ÖZET REZERVASYON SAYISI DESTİNASYONLAR ORTALAMA FİYATLAR TUR OPERATÖRLERİ TATİL YÖRELERİ-TÜRKİYE

Detaylı

Lizbon Antlaşması Işığında Ortak Dişişleri ve Güvenlik Politikasının İşleyişi

Lizbon Antlaşması Işığında Ortak Dişişleri ve Güvenlik Politikasının İşleyişi Lizbon Antlaşması Işığında Ortak Dişişleri ve Güvenlik Politikasının İşleyişi Lizbon Antlaşması, Avrupa Birliği nde değişiklik yapan son antlaşmadır. Lizbon ya da Reform Antlaşması olarak adlandırılan

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

UZMAN ÇOCUK GÜVENLİĞİ TAVSİYE VE DESTEK

UZMAN ÇOCUK GÜVENLİĞİ TAVSİYE VE DESTEK UZMAN ÇOCUK GÜVENLİĞİ TAVSİYE VE DESTEK KCS Danışmanlık Uluslararası okulları ve organizasyonları çocuklarınız için daha güvenli hale getirir Uluslararası lider uzamanlardan ve kuruluşlardan direk bilgiye

Detaylı

10.404. Güncel BES Verileri. Toplam Fon Büyüklüğü (milyar TL) 43,75. Faizsiz Fon Büyüklüğü (milyar TL) 1,85 152,31

10.404. Güncel BES Verileri. Toplam Fon Büyüklüğü (milyar TL) 43,75. Faizsiz Fon Büyüklüğü (milyar TL) 1,85 152,31 EYLÜL 15 Güncel Ekonomik Yorum Ağustos ayı içinde Türkiye kendi özeli başta olmak üzere dış etkenlerin de piyasalara etkisi ile sert inişli günleri yaşayarak geçirmiştir. Koalisyon çabalarının sonuçsuz

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI Sayın Katılımcılar, değerli basın mensupları Avrupa Konseyi

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER

Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER ÖZGEÇMİŞ DOSYASI KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yılı : Doğum Yeri : Sabit Telefon : Faks : E-Posta Adresi : Web Adresi : Posta Adresi : 1976 DİYARBAKIR - MERKEZ T: 46237730003227 F: bulentsener@ktu.edu.tr

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. GAÜ İşletme ve Ekonomi Fakültesi, Ekonomi Bölüm Başkanı

ÖZGEÇMİŞ. GAÜ İşletme ve Ekonomi Fakültesi, Ekonomi Bölüm Başkanı ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Hüda Hüdaverdi 2. Doğum Tarihi: 19 Ağustos 1964 3. Ünvanı: Yrd. Doç. Dr., GAÜ İşletme ve Ekonomi Fakültesi, Ekonomi Bölüm Başkanı 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

Detaylı

15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. Profesör M. Diane Burton MIT Sloan School of Management

15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. Profesör M. Diane Burton MIT Sloan School of Management 15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi Profesör M. Diane Burton MIT Sloan School of Management Çalışanlara İş Hayatlarıyla İlgili Ne Kadar Söz Hakkı Verilmelidir? İşle ilgili konularda çalışanlara

Detaylı

Araştırma Notu 15/179

Araştırma Notu 15/179 Araştırma Notu 15/179 27.03.2015 2014 ihracatını AB kurtardı Barış Soybilgen* Yönetici Özeti 2014 yılında Türkiye'nin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,8 artarak 152 milyar dolardan 158 milyar dolara

Detaylı

PKK'nın silah bırakması siyasi bir mesele

PKK'nın silah bırakması siyasi bir mesele On5yirmi5.com PKK'nın silah bırakması siyasi bir mesele Prof. Abbas Vali, PKK yönetiminin, aktif olarak barış sürecinde yer almak isteyeceğini söyledi. Yayın Tarihi : 4 Şubat 2013 Pazartesi (oluşturma

Detaylı