Beyin Göçü ve Türkiye

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Beyin Göçü ve Türkiye"

Transkript

1 Beyin Göçü ve Türkiye rfan ERDO AN* Özet Bu makalenin amac ; beyin göçünün kavramsal olarak aç klamas n yaparak özellikle Türkiye nin karfl laflt beyin göçü sorunlar n n anlafl lmas için bir çerçeve sunmakt r. Makalede öncelikle beyin göçü, kavramsal olarak aç kland ktan sonra beyin göçüne sebep olan etkenler ele al nm flt r. Ayr ca beyin göçü sorunuyla ilgili olarak Türkiye nin durumu de erlendirilmifl ve beyin göçü konusunda Türkiye nin yaflad klar yla ilgili bilgiler sunulmufltur. Makalenin yaz lmas nda beyin göçü ile ilgili kuramsal eserlerin ve araflt rmalar n taranmas na dayal bir yöntem izlenmifltir. Makalede beyin göçünün; siyasal ve dinsel etkenler, çal flma koflullar, ifl gücü ve e itim plânlamas, sömürge ba lar, yurtd fl nda ö renim, araflt rma koflullar ve bilinçli politikalar gibi etkenlere dayal olarak meydana geldi i ortaya konmaktad r. Anahtar Kelimeler Beyin Göçü, Yurtd fl nda E itim, Göç. * Doç. Dr., stanbul Üniversitesi Hasan Ali Yücel E itim Fakültesi E itim Bilimleri Bölümü Ö retim Üyesi Kuram ve Uygulamada E itim Bilimleri / Educational Sciences: Theory & Practice 3 (1) May s / May

2 Doç. Dr. rfan ERDO AN stanbul Üniversitesi Hasan Ali Yücel E itim Fakültesi E itim Bilimleri Bölümü Laleli 34470, stanbul Elektronik Posta: Yay n ve Di er Çal flmalar ndan Seçmeler Erdo an,. (2002). Okul yönetimi ve ö retim liderli i. stanbul: Sistem Yay nlar. Erdo an,. (2002). S n f yönetimi. stanbul: Sistem Yay nlar. Erdo an,. (2002). E itimde de iflim yönetimi. Ankara: PegemA Yay c l k. Erdo an,. (2001). Ulusal kalk nma ve e itim iliflkisi. Liberal Düflünce, 21, Erdo an,. (2000). Ça dafl e itim sistemleri. stanbul: Sistem Yay nlar. Erdo an,. & Demirel, Ö. (2000). Educational system in Turkey. In N. P. Terzis (Ed.), Educational systems of Balkan countries: Issues and trends (pp ). Theseloniki: Balkan Society for Peadagogy and Education. Erdo an,. (1998). Bilgi toplumu olman n gerektirdi i e itim paradigmas. Yeni Türkiye, 19, Erdo an,. (1997). E itimde stratejik yönetim. E itim ve Bilim, 104,

3 Beyin Göçü ve Türkiye rfan ERDO AN Beyin göçü, genel olarak üniversite mezunu ya da herhangi bir alanda üniversite derecesine denk bir tecrübe ve birikime sahip yüksek nitelikli bireylerin kendi ülkelerinden baflka ülkelere yapt klar göçü ifade eden bir kavramd r. Bu konu özellikle 1950 lerden sonra nitelikli bireylerin üçüncü dünya ülkelerinden geliflmifl ülkelere do ru göç etmesiyle birlikte, ekonomistlerin ve e itimcilerin ilgi alan na girmeye bafllad (Adams, 1971; Iredale, 2001). Bu y llardan sonra beyin göçü ekonomik, siyasî ve sosyal etkenlerle iliflkilendirilerek aç klanmaya baflland. Ülkeler aras ndaki her çeflit nitelikli birey ak fl beyin göçü olarak kabul edilmez (Thomas, 1973). Örne in nitelikli bireylerin kapasitelerinin alt nda kullan lmalar sonucu göç etmeleri, beyin göçü olarak de erlendirilemez. Bu türden bir göç zararl olmayan bir tür beyin taflmas olarak kabul edilebilir (Thomas, 1973). Beyin göçü genellikle az geliflmifl ülkelerden geliflmifl ülkelere do ru olsa da baflka tür beyin göçü biçimleri de vard r (Ghosh, 1982). Beyin göçünün di er bir çeflidi de gizli beyin göçüdür (Adams, 1971). Herhangi bir ülke içinde bulunan yabanc kurulufllarda çal flan nitelikli insan gücü, gizli beyin göçü olarak de erlendirilebilir. Bunun d fl nda d flar da e itim gören kiflilerin kendi ülkelerine döndükleri zaman verimsiz olmalar da beyin göçünün gizli bir biçimi olarak görülebilir. Beyin göçü konusunda de iflik görüfller bulunmaktad r. Bir görüfle göre bilim, uluslar aras bir niteli e sahiptir. Bilim insan da yetiflti i yere bak lmaks z n bilimin ve insanl n hizmetinde olan kiflidir. Bu ba lamda bilim insan n n en iyi çal flma flartlar içerisinde yeteneklerini de erlendirmesi ve dolay s yla insanl a hizmet etmesi en do al hakt r. Çünkü nitelikli bireyler nereye giderlerse gitsinler onlar n sa lad fayda sadece belirli bir çevrede kalmaz, bütün dünyaya yay l r (Blaug, 1970; Adams, 1971; Grabel, 1982).

4 88 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER Di er bir görüfle göre ise ülkeler aras nda gerçekleflen yetiflmifl eleman göçü geliflmifl ülkelerin lehinde olur. Bu da geliflmekte olan ülkelerin kalk nmalar n sekteye u ratmaktad r. Bu sebeple kalk nmada büyük rolü olan yetiflmifl insan gücü yetiflti i ülkede tutulmal d r (Adams, 1971). Beyin Göçünden Sa lanan Yarar ya da U ran lan Kay p ABD, beyin göçünden önemli ölçüde kâr sa layan ülkelerin bafl nda gelmektedir. ABD nin, sadece 1949 ile 1967 y llar aras nda, yüz bin hekim, bilim insan ve mühendisi kabul etti i kaydedilmektedir. Bu kiflilerin sosyal aç dan yapacaklar katk da hesaba kat l rsa ABD nin ne kadar kârl ç kt ortadad r. ABD nin beyin göçünden sa l k alan nda da faydaland n gösteren çarp c rakamlar bulunmaktad r. Dimitris (1970) yapt araflt rmada ABD nin d fl ülkelerden çekti i doktorlardan elde etti i getiriyi ancak on iki yeni t p fakültesi açarak sa layabilece ini ortaya koymaktad r de Amerikan Kongresi taraf ndan haz rlanan bir rapora göre 1971 de beyin göçüyle ABD ye gelen insanlar n e itimine karfl l k gelen kazanc n miktar milyon dolar 1 bulmaktad r (Ghosh, 1982). Di er taraftan göç eden nitelikli elemanlar n, kendi ülkelerine zarar vermeleri bir tarafa katk bile sa lad klar n öne süren görüfller bulunmaktad r. Adams a (1971) göre, göç eden nitelikli bir kifli, ABD de kald süre zarf nda ülkesine y lda en az 2500 dolar para göndermektedir. Bu miktar geliflmekte olan ülkelerde bir kiflinin e itimi için yap lan y ll k harcama tutar n geçmektedir. Örne in Türkiye de bile 2000 li y llar itibar yla y ll k ulusal gelirin 2500 dolar dolay nda seyretti i göz önünde bulundurulursa yukar da belirtilen miktar n geliflmekte olan bir ülke için ne ölçüde önemli oldu u görülebilir. Grabel de (1982) beyin göçünün köken ülkeye dolayl ve dolays z faydas oldu unu ileri sürer. Çünkü göç edenler, ailelerinin gelir seviyesini yükseltir, yeni geldikleri ülkede kendi ülkelerine karfl 1 Benzer flekilde Kanada da yetiflmifl insan ihtiyac n geliflmekte olan ülkelerden karfl lamaktad r. Bu ba lamda 2001 y l Nisan ay nda hükûmeti taraf ndan görevlendirilerek Kanada ya ziyarette bulunan Güney Afrika T p Araflt rmalar Konseyi baflkan Dr. W. Makgoba, Kanada yerel yönetimlerinin Güney Afrikal sa l k profesyonellerine karfl yürüttü ü organize insan av n protesto etmifltir. Dr. W. Makgoba n n protesto etti i bu organize insan av n n boyutu hakk nda fikir vermesi için; Alberta yerel yönetiminin aile hekimi ihtiyac n Güney Afrikal hekimlerle karfl layarak bir y lda 10.4 milyon dolar tasarruf etti i belirtilebilir (Crush, 2002).

5 ERDO AN / Beyin Göçü ve Türkiye 89 olan politikalar etkiler ve bilgileri yoluyla kendi ülkelerindeki yaflam kalitesinin geliflmesine katk da bulunurlar (Grabel, 1982). 2 Beyin Göçüne Sebep Olan Etkenler Beyin göçünün meydana gelmesine üç farkl aç dan yaklafl lmaktad r: cazibe kutuplar, arz-talep dengesi ve çekici-itici unsurlar. Cazibe kutuplar yaklafl m - na göre; dünyan n belirli yerleri, ileri kültür merkezlerine, geliflmifl teknoloji ve yüksek sosyo-ekonomik refah düzeyine sahip olmalar sebebiyle yetiflmifl insanlar için bir cazibe kutbu olufltururlar. Arz-talep yaklafl m na göre; nitelikli insan gücü, ihtiyaç fazlas ise ve baflka bir yerde ihtiyaç duyulursa talep edilen yere göç eder. 3 Di er taraftan çekici-itici unsurlar yaklafl m na göre; nitelikli insan gücü, çekici veya itici etkenlere dayal olarak baflka yerlere göç eder. Beyin göçüne sebep olan di er etkenleri de afla daki flekilde s ralamak mümkündür: Siyasal etkenler E itimli insanlar için özgür olabilmek her zaman için önemli bir gerekliliktir. Bilimsel çal flmalar da ayn flekilde özgür bir ortamda hayat bulabilir. Özgürlü ün sa lanmas ile do rudan iliflkili olan siyasal koflullar, nitelikli bireylerin kendilerini daha rahat hissedebilecekleri yerlere göç etmelerinde önemli bir sebep olmufltur larda ve 1940 larda savafl öncesi ve sonras y llarda Avrupa daki Nazi bask - lar na ba l olarak Albert Einstein, Sigmund Freud, Erich Fromm gibi çok say da bilim insan n n ABD ye göç etmesi siyasal sebeplere dayal olarak gerçekleflen beyin göçü örnekleridir. Türkiye ye de ayn dönemde benzer sebeplerden dolay çok say da bilim insan gelmifltir. Dünyan n bir çok ülkesinde yazarlar, flairler, bilim insanlar, sporcular ülkelerindeki siyasal sistemin temel insan hak ve özgürlüklerini k - s tlamas nedeniyle ülkelerini terk etmek zorunda kalm fllard r. 4 2 Daha çok toplumsal boyutlar yla de inilen bu konu göç eden bireylerde çeflitli boyutlarda görülen köksüzlük, geçicilik, ba lanamam fll k, kimliksizlik, korku, güvensizlik, yabanc l k, geçmifle ba l l k, terkedilmifllik, suçluluk gibi duygularla ya da marjinallik, de iflime aç kl k, yenili e karfl duyarl l k, risk almaya aç kl k gibi niteliklerle bireysel boyutlar yla da incelenmesi gereken önemli bir konudur. Bu konulara de inen çeflitli göç edenlerin dilinden birinci el tespit ve de- erlendirmeler için bkz. Baydar, 1996; Mann, 1996; Said, 1996; Uzun, Cazibe kutuplar, arz-talep dengesi ve çekici-itici unsurlar baflta olmak üzere ayr nt l ve ek bilgi için bkz. Iredale, 2001; Kurtulufl, Bu çerçevede de erlendirilebilecek kimi örnekler için de bkz. Cortazar, 1996; Gürsel, 1996; Louit, Bu konuda örnek olarak XIX. yüzy lda anavatanlar Rusya dan Fransa, sviçre, ngiltere ye göç etmek zorunda kalm fl Herzen, Bakunin, Ogarev gibi politik mültecilerin hayatlar n anlatan Romantik Sürgünler (Carr, 2001); Weimar Cumhuriyetinin çöküfl y llar, Hitler in iktidara gelifli, Atatürk Türkiyesinin ilk otuz y l ile ilgili görüfller ve gözlemlerini içeren hukukçu Hirsch in an lar na (Hirsch, 1997) bak labilir.

6 90 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER Dinî Az nl k Nitelikli ifl gücüne sahip kiflilerin, bulunduklar ülkede dinsel az nl k durumunda olmalar da kendilerini dinsel aç dan ait hissedebilecekleri bir ülkeye göç etmelerine neden olabilmektedir (Adams, 1971). Özellikle etnik ve dinsel kökenli çat flmalar n yafland dönemlerde bu türden göçlerin daha s k görüldü ü söylenebilir. Ancak, demokratik de erlerin ve uygulamalar n geliflti i, küreselleflmenin h z kazand günümüzde beyin göçünün dine dayal nedenlerle gerçekleflti ini söylemek oldukça zordur. E itim ve nsan Gücü Plânlamas Ulusal e itim plânlamas n n yetersiz olmas da beyin göçü için önemli bir etkendir. Yetersiz bir e itim plânlamas nedeniyle ihtiyaç fazlas bir insan gücünün ortaya ç kmas söz konusu olabilir. Bu gibi durumlarda ihtiyaç fazlas e itimli ifl gücü, kullan labilece i yere göç etmeye meyleder. Ancak bu türden bir beyin göçünün ekonomik olarak önemli bir probleme yol açmayaca bilâkis ekonomik hareketlilik anlam nda yarar bile sa layabilece i belirtilmektedir (Blaug, 1970). Hindistan bu tür beyin göçünün en çarp c flekilde görüldü ü ülkedir. Ülkede bulunan nitelikli ve yüksek e itimli insan gücü, istihdam fazlas olmas nedeniyle adeta stok hâline gelmektedir li y llarda bu ülke dünyadaki nitelikli insan gücü sto u s ralamas nda üçüncü s rada yer almaktayd (Kabra, 1976). Dolay s yla bu ülkedeki en yüksek iflsizlik oran na bilim ve sanat insanlar aras nda rastlanmaktayd. Bilim ve sanat insanlar aras ndaki iflsizlik oran 1960 larda % 13, 1970 lerde de % 24 olarak gerçekleflti (Adams, 1971). Ayr ca ticaret, tar m ve mühendislik alanlar nda da binlerce kifli, e itim düzeyinin alt nda istihdam edilmekteydi. Bu dönemde çal flanlar n 1/3 ü, e itim düzeylerinin alt nda istihdam edilmekteydi (Adams, 1971). Bu sebepledir ki bu y llarda her y l üniversite mezunu (doktor, mühendis, bilim insan ) Hindistan terk etmekteydi li y llara gelindi inde de Hindistan biliflim sektöründe ihtiyaç duyulan nitelikli insan kaynaklar için uluslar aras alanda önemli bir kaynak olarak görülmektedir. Çal flma Koflullar Tatminkâr bir ücret, iflyeri güvenli i, meslekî geliflme f rsatlar n n olmas, yönetici yönetilen iliflkileri gibi de iflkenleri içeren çal flma koflullar da beyin göçünün oluflmas nda önemli bir etkendir. Nitekim O uzkan n (1971), ö renimlerinden sonra yurt d fl nda kalan ö renciler üzerine yapt araflt rmada da çal flma koflullar n n önemli oldu- u ortaya ç km flt r. Bu araflt rmaya göre ABD de doktoras n yapt k-

7 ERDO AN / Beyin Göçü ve Türkiye 91 tan sonra orada kalanlar n % 94 ü kararlar nda kariyer flartlar n n önemli bir etken oldu unu belirtmifllerdir. Araflt rma Koflullar Yap lan araflt rmalar, nitelikli insanlar n ço unun, ülkelerindeki araflt rma koflullar n n iyi olmamas ve yeterince desteklenmemesi sebebiyle d flar ya göç etti ini ortaya koymufltur. Örne in ABD nin 1950 li y llardan sonra araflt rma ve gelifltirme çal flmalar na verdi i finansal deste in artmas ve buna dayal olarak da ortaya ç kan nitelikli insan gücü talebinin yaratt beyin göçü bu gerçe i aç k bir flekilde göstermektedir (Dimitris, 1970). Araflt rma ve gelifltirme koflullar n n iyilefltirilmesi ve bu alanda yarat lacak ifl gücü talebi hem daha rahat ve özgür bir flekilde çal flabilmek hem de bizzat ifl sahibi olabilmek için bireyler aç s ndan özendirici olabilir. Sömürge Ba lar ve Lisan Fagerlind ve Saha (1985) sömürge ba lant lar ve lisan benzerli ini beyin göçünde önemli bir etken olarak görür. Sömürge olmufl ülkeler hâlâ daha önceden ba l olduklar ülkelerin kültürel özelliklerini tafl yabilir. Örne in lisana aflina olabilir, yönetim ve siyasî yap y tan - yabilir. Bu benzerlikler sömürge olmufl ülkedeki bireylerin daha önceden ba l olduklar ülkelere göç etmelerine kolayl k sa layabilir. Örne in Pakistan ve Hindistan gibi ülkelerde yetiflen beyin gücünün ülke d fl na göç etmelerinde bu etken önemli ölçüde rol oynamaktad r (Fagerlind & Saha, 1985). Bilinçli Politikalar htiyaç duyulan nitelikli insan kayna n baflka ülkelerden sa layabilmek için bilinçli politikalar n gelifltirilmesi de beyin göçüne sebep olan önemli bir etkendir. Beyin göçünden yararlanan ülkelerin ço unun bu konuda politika gelifltirdikleri bir gerçektir. Örne in ABD, göçmen yasas n 1960 larda becerili ve e itimli insanlar n ülkeye göç edebilmesini kolaylaflt racak flekilde de ifltirmifltir. Nazi döneminde bask lar nedeniyle Alman bilim insanlar n n Türkiye ye göç etmesi o zamanki hükûmetin izledi i bilinçli politikalar n bir sonucu olarak görülebilir. Ayn flekilde Sovyetler Birli i nin 1990 l y llarda da lmas yla ülke d fl na göç eden nitelikli insan kaynaklar ndan Türkiye nin yeterince yararlanamamas da bu konuda bilinçli bir politikaya sahip olmamakla aç klanabilir. Yurtd fl nda Ö renim ve Beyin Göçü Geliflmifl ülkelere göç eden nitelikli bireylerin ço unun göç ettikleri ülkeye bir flekilde ö renim amac yla geldikleri gözlenmektedir. Örne-

8 92 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER in ABD ye göç eden yetiflmifl insan kayna n n önemli bir k sm n n bu ülkede ö renim gördükleri belirlenmifltir. Özellikle teknoloji, fen bilimleri ve t pla ilgili alanlarda ABD ye göç edenlerin yaklafl k yar - s n n geliflmekte olan ülkelerden ABD ye ö renci olarak gelmifl olduklar saptanm flt r. Amerikan Ulusal Bilimler Akademisi ne (A m e r i c a n N a- tional Science Foundation) (1970) göre Do u Asya l doktora ö rencilerin % 77.2 sinin, Latin Amerikal lar n % 64.3 ünün, Afrikal lar n % 42.1 inin ö renimlerinden sonra ABD de kald saptanm flt r. 14 fiubat 1994 tarihli Sabah gazetesinde yer alan bir habere göre Türkiye den yurtd fl na burslu ö renci olarak gidenlerin yaklafl k % 25 i geri dönmemektedir. Ayn haberde 1982 ile 1994 y llar aras nda yurtd fl na gönderilen, Milli E itim Bakanl burslusu 1600 ö rencinin 500 ünün devlete tazminat ödeyerek yurtd fl nda kald klar ifade edilmektedir. 27 fiubat 2002 tarihli Radikal gazetesinde ise 1987 y l ndan bugüne kadar 27 de iflik ülkeye toplam araflt rma görevlisi gönderildi i ve bunlar n 400 ünün Türkiye ye dönmedi- i kaydedilmektedir. Beyin Göçü ve Türkiye Türkiye ye e itimli ve nitelikli insan göçü, Cumhuriyet in ilk y llar nda Asya ve Balkanlardan ve daha sonralar Nazi döneminde de Almanya dan olmufltur. 18. yüzy ldan sonra Türkiye ye göç hareketlerinin potansiyel kaynaklar Orta Asya ve Balkan ülkeleri olmufltur den 1989 a kadar Anadolu ya göçlerle gelen insan say s n n yaklafl k on milyon dolay nda oldu u tahmin edilir. Bunun 7.8 milyonu Cumhuriyet in ilân na kadar, 2.2 milyonu da Cumhuriyet devrinde göç etmifltir (Üçcan, 1993). Di er taraftan Türkiye den d flar ya da zaman zaman göç olmufltur. Birinci Dünya Savafl ndan önceki y llarda Osmanl toplumuna mensup de iflik milletlerden, özellikle ABD ye binlerce insan göç etmifltir. Bu devirlerdeki göçler daha çok siyasî sebeplere veya savafla ba l yd. Bugünkü göçler ise büyük ölçüde ekonomik sebeplere, ulaflt rma ve haberleflme sistemlerindeki geliflmelere dayanmaktad r. Türkiye den giden nitelikli insan gücü 1980 li y llarda Orta Do u ülkelerine yönelmifltir. Türkiye deki nitelikli insan gücünün yaklafl k % 10 unun yurt d fl nda oldu u öne sürülmektedir (Erkal, 1992). Birleflmifl Milletler verilerine göre döneminde her y l ortalama 375 Türk bilim insan d flar göç etmifltir. Göç edenlerin % 51.1 i t p, % 40 mühendislik, % 5.5 i tabiî bilimler ve % 3 ü sosyal bilimler alanlar ndand r (Erkal, 1992).

9 ERDO AN / Beyin Göçü ve Türkiye 93 kinci Befl Y ll k Plân a göre 1970 y l na kadar mimarlar n % 7 si, makine mühendislerinin % 5.3 ü, uzman doktorlar n % 8.2 si ve pratisyen doktorlar n % 21.4 ü çal flmak için yurtd fl na gitmifllerdir. O uzkan n (1971) yapt araflt rmaya göre ise ABD de çal flan Türklerin % 81.3 ü yurt d fl nda bir okul mezunudur. Bunlardan % 46.7 si en son derecelerini ABD den alm fllard r. Bu veriler, birçok ülkede oldu u gibi Türkiye de de beyin göçü sorununun yurtd fl nda ö renim görenler yoluyla gerçekleflti ini ortaya koymaktad r. Beyin Göçü Nas l Önlenebilir? Beyin göçü problemini ortadan kald rmak sadece yetiflmifl insan gücünü kaybeden ülkelerin de il, kazanan ülkelerin de görevi olmal d r. Beyin göçünden zarar gören geliflmekte olan ülkelerin öncelikle istihdam edilen nitelikli ifl gücünün ücretlerini artt rmas gerekmektedir. Bu ülkelerdeki çal flma flartlar iyilefltirilmeli, e itime yap lan yat r mlar yeniden düzenlenmeli ve insan gücü politikas gelifltirilmelidir. Ayr ca bilim insanlar siyasî aç dan daha serbest b rak lmal ve -varsa- ay r mc uygulamalar ortadan kald r lmal d r. Beyin göçünden fayda sa layan geliflmifl ülkeler ise geliflmekte olan ülkelere istihdam yaratma ve ifl gücünü plânlama konusunda yard m etmelidir. Yard m, sadece parasal destek sa lama biçiminde olmamal, bilim ve teknolojiyi gelifltirmeye yönelik olarak da yap lmal d r. Ayr ca geliflmifl ülkeler kendi e itim sistemlerini de gereksinim duyduklar insan gücünü üretebilecek biçimde güçlendirmelidirler. Beyin göçünden fayda sa layan geliflmifl ülkeler göçmen yasalar nda geliflmekte olan ülkelerin nitelikli insan gücünü kaybetmelerini engelleyecek flekilde de ifliklikler ve s n rlamalar getirmelidirler. Sonuç Beyin göçü konusuna, bugünün flartlar aç s ndan daha farkl yaklaflmak gerekiyor. letiflimin oldukça geliflmifl olmas ve ekonomi, kültür ve siyaset gibi birçok alanda yo un bir etkileflimin yaflan yor olmas bireylerin dünya üzerindeki dolafl m n kaç n lmaz k lmaktad r. Ayr - ca dünyan n herhangi bir ülkesinde çal flan bir kiflinin kendi ülkesine hiç katk sa layamayaca n söylemek zordur. Günümüz flartlar nda d flar giden nitelikli bireylerin göçünün önlenmesinden çok teknolojinin yard m yla bu insanlardan sa lanacak bilgi transferinin gerçeklefltirilmesinin üzerinde durulmal d r. Türkiye nin çevresinde oluflan geliflmeler Türkiye ye nitelikli insan potansiyelinin gelmesini sa layabilir. SSCB nin da lmas ndan sonra

10 94 KURAM VE UYGULAMADA E T M B L MLER Türkiye ye yönelik yabanc ak m n bu çerçevede düflünmek gerekir. Bu ba lamda özellikle ABD ve Kanada gibi ülkelerin yetiflmifl ve e itimli insanlar çekmek için baflvurduklar özendirici ve kolaylaflt r c politikalar örnek al nmal ve yabanc insan potansiyeline duyulacak taleplerin yarataca ekonomik ve sosyal de iflmelere iliflkin de erlendirme ve düzenlemeler yap lmal d r. Ayr ca beyin göçünün önemli kanallar ndan biri olan yurtd fl nda gerçeklefltirilen e itim ve ö retim politikas üzerinde belli düzenlemelerin yap lmas gerekir. Bu çerçevede afla daki önerilerin dikkate al nmas yararl olabilir: Yurtd fl nda gerçeklefltirilen e itimi bir süreç olarak kabul edip bu sürecin etkili bir flekilde yönetilmesi gerekmektedir. Özellikle üniversiteler için ö retim üyesi yetifltirmek amac yla araflt rma görevlilerinin yurtd fl nda e itilmesi yeterli de ildir. Yurtd fl na e itim amac yla eleman göndermeyi bir insan kayna yönetimi sorunu olarak görüp afla da s ralanan önlemlerin al nmas gerekmektedir. Öncelikle yurtd fl nda e itim ihtiyac n n olup olmad, varsa hangi alanlarda oldu u belirlenmelidir. Belirlenen ihtiyaçlar do rultusunda saptanan alanlarda yurtd fl nda e itim yapacak kiflilerin seçilmesi konusunda etkili bir yöntem gelifltirilmelidir. Yurtd fl na e itim için gidecek kifliler öncelikle genel bir intibak e itimine tâbi tutulmal d r. ntibak e itimi temel olarak yabanc dil bilgisinin kazand r lmas n n d fl nda yurtd fl nda yap lacak e itimin etkin hâle gelmesine katk sa layacak bilinçlendirme ve bilgilendirmeleri de içermelidir. Ayr ca ö rencinin gidece i ülkelerin Türk toplumundan farkl olan kültürel yap s ve hayat tarz da intibak e itimi s ras nda anlat lmal d r. Bu yolla ö rencinin, karfl laflabilece i kültür flokuna karfl önceden haz rl kl olmas sa lanm fl olur. Yurtd fl na gidecek ö rencilerden, ülkenin her alan ndaki geliflime yard m edecek ve yön verecek bir altyap y kazanmalar beklenmelidir. Ö renciler sadece gittikleri ülkelerden bilgi transfer etmek için de il, elde edece i bilgileri toplumun flartlar na göre uyarlay p kullanmak için de motive edilmelidir. ntibak çal flmalar ndan sonra yurtd fl nda gerçeklefltirilen e itimin izlenmesi ve yönlendirilmesi gerekir. Oldukça farkl olan Bat e itim

11 ERDO AN / Beyin Göçü ve Türkiye 95 sistemine gönderilen kiflilerin uyum sa layabilmelerine, hedeflenen amaca en uygun program seçmelerine ve ö renim plân n en iyi flekilde yapmalar na yard mc olunmal d r. Bunun için yurtd fl nda bulunan e itim ataflelikleri, bürokratik ifllemleri yürütmenin d fl nda, akademik seviyede dan flmanl k yapabilecek bir yap ya kavuflturulmal d r. Ayr ca yurtd fl nda ö renim gören ve çal flmalar yapan ö retim elemanlar yla ilgili olarak da üniversitelerde destek ve izleme çal flmalar n yürütecek birimler kurulmal d r. Ö renimini tamamlayarak yurda dönen bireylerin kendi potansiyellerine uygun alanlarda istihdam edilmeleri sa lanmal d r. Bu kiflilerin ifl tatminleri yükseltilmeli ve çal flt klar alanlarda yükselmelerini güdüleyici etkenler üzerinde durulmal d r. Yurtd fl nda e itim görmüfl bireylerin potansiyellerinden etkili bir flekilde faydalanabilmek için bunlar n bir arada çal flabilmeleri sa lanmal d r. Bu sayede yurtd fl nda e itim görmüfl kifliler yabanc laflma sorunuyla karfl laflmazlar ve daha üretken olabilirler. Bu kiflilerin yurtd fl nda alm fl olduklar e itim ve görgü çerçevesinde kendilerini gerçeklefltirebilmeleri amac yla yeni araflt rma kurumlar aç lmal d r.

12 Brain Drain and Turkey rfan ERDO AN* Abstract In this article, brain drains as a concept is explained and the causes to brain drain are presented. Besides the situation in Turkey concerning brain drain is examined and various results and suggestions based on a research are presented. The method used for this study is to review the literature. In the article, it is stated that the reasons for brain drain are: socio-political effects, working conditions, the concept of labor force planning, colonial roots studying abroad, research opportunities and conscious policies. In the article it is also stated that the issue of the brain drain should not misinterpreted. As we live now in an information technology dominated age, movement of educated and qualified people might not produce serious consequences for their home country. In fact all countries can take advantage of the educated and qualified people where ever they live and work. Key Words Brain Drain, Studying Abroad, Migration. * Correspondence: stanbul University, Hasan Ali Yucel Faculty of Education Department of Educational Sciences Laleli 34470, stanbul, Turkey. Kuram ve Uygulamada E itim Bilimleri / Educational Sciences: Theory & Practice 3 (1) May s / May

13 ERDO AN / Brain Drain and Turkey 97 Brain drain is a concept that refers emigration of educated and talented individuals. Brain drain has become an interesting topic for economists and educational scientists, since 1950 s when the qualified people of developing countries started to migrate to the developed countries (Adams, 1971; Iredale, 2001). However all types of movement of qualified individuals between the countries cannot be considered as brain drain (Thomas, 1973). For instance, movement of the qualified individuals who perform under their own qualities can not be considered as brain drain (Thomas, 1973). There are different approaches about brain drain. According to one approach; science is universal and scientists, therefore, are the people who are under the service of humankind wherever they work. In this context it is natural for scientists regardless of where they work to use their talents for humankind. As a matter of fact not only a country that employs the scientists but also all world can take advantage of them (Blaug, 1970). From another point of view; only developed countries can make use of the movement of talented people while the developing countries can not. This affects the process of development of the developing countries in a negative way (O uzkan, 1971). The people who are well educated and trained that plays an important role in development should be kept in their own countries. On the other hand there is also a view that emigrated qualified people can even contribute to their home countries (Adam, 1971; Grabel, 1982). The reason for this is that people who migrated may increase economic level of their families and may play important roles to change the image of their countries in a good way (Grabel, 1982). The Causes of Brain Drain An important way of keeping educated and qualified individuals in their country is to have attractive working and living conditions. If these conditions are not met, educated and qualified individuals will usually migrate to the countries that have these suitable conditions. The theory of supply and demand is an important factor in brain drain. According to this theory, educated and qualified individuals who are oversupplied and therefore underemployed tend to migrate to the countries that have better conditions.

14 98 EDUCATIONAL SCIENCES: THEORY&PRACTICE In addition to those, brain drain may occur as a result of political situations, inadequate planning of manpower and labor force, working conditions, research opportunities, colonial roots and conscious policies. Studying Abroad and Brain Drain It is usual for qualified people who studied abroad to migrate into that country. U.S.A. is a typical country where many foreign students stay after they complete their education there. According to American National Science Academy (1970), 77.2 per cent of East Asian Students, 64.3 per cent of Latin American students and 42.1 per cent of African students stay in the U.S.A. after they finish their studies. This phenomenon is the same for Turkey. According to a daily newspaper named Sabah (February 14th 1994) about 25 per cent of the students sent by the government with full scholarships to foreign countries mostly to the U.S.A. stay after finishing their studies. Brain Drain and Turkey Turkey is a country where the qualified people come in and leave from. The first time qualified people migrated to Turkey was the early years of the republic era. They emigrated from Balkan and Asian countries. Later during the Nazi pressure, many scientists migrated to Turkey from Germany. On the other hand there has been a migration from Turkey to the other countries. Especially during 1980 s qualified labor force has tended to migrate to the Middle Eastern countries. It has been stated that around 10 per cent of qualified labor force are out of Turkey (Erkal, 1992). According to the United Nations between 1962 and 1967, average 375 scientists per year migrated from Turkey to outside countries per cent of them had a degree in medical sciences and 40 per cent of them have had a degree in engineering (Erkal, 1992). Preventing the Issue of the Brain Drain Solving the problem of the brain drain should be a task of both their home country and receiving country. Especially developing countries that deprived of the qualified people should increase the salary of qualified employees. The working conditions in these countries also should be improved. The budget share of education in these countries should be reorganized and special manpower policies should be developed. In addition to that there should be more freedom for scientists.

15 ERDO AN / Brain Drain and Turkey 99 The countries make use of the emigrated qualified people who come from developing countries should help these countries to build a capacity for creating improved employment opportunities for qualified people. Besides developed countries should help those developing countries on planning their manpower. The assistance provided by developed countries should not be confined to the fiscal matters but also contribute to develop science and technology. In addition to that developed countries should manage their own educational system to supply the labor force that they need. The emigration policies of the developed countries should be reconsidered. In this context, developed countries should regulate their immigration policies that cause brain drain from developing countries. Conclusion Brain drain has been a serious issue especially for developing countries. However in the light of today s realities we need to adopt a new approach to this issue. It is an unavoidable fact of this age that educated people migrate to countries that are well developed in terms of information technology and communications. On the other hand it is difficult to say that a qualified person who work abroad do not contribute to their home countries. It is better, therefore, to focus on improving knowledge circulation all over the world than trying to prevent brain drain. The changes that take place around Turkey may lead qualified individuals come to Turkey from neighboring countries especially Russia, Central Asian countries and Balkans. In this context Turkey should develop special emigration policies that attract the qualified individuals. Moreover there should be some regulations that limit the policies of sending students abroad since this is considered to be a channel for brain drain.

16 100 EDUCATIONAL SCIENCES: THEORY&PRACTICE Kaynakça/References Adams, D. (1971). The brain drain. New York: Mc Millan. American National Science Foundation. (1970). Brain drain of Ph. Ds. Washington: Author Baydar, O. (1996). Yazmaya sürgünde bafllamak. F. Andaç (Haz.), Sürgün edebiyat, edebiyat sürgünleri içinde (s ). stanbul: Ba lam Yay nlar. Blaug, M. (1970). Economics of education. Middlesex: Penguin. Carr, E. H. (2001). Romantik sürgünler. (2. bas m, çev. fi. Befltoy). stanbul: Çiviyaz lar. Cortazar, J. (1996). Sürgün ve sürgün edebiyat. F. Andaç (Haz.), Sürgün edebiyat, sürgünleri içinde (s ). stanbul: Ba lam Yay nlar. Crush, J. (2002). The global raiders: Nationalism, Globalization ant the South African brain drain. Journal of International Affairs, 56 (1), Dimitris, C. N. (1970). The knowledge revolution. NewYork: McGraw Hill. Erkal, M. (1992). Sosyoloji. stanbul: Der Yay nlar. Fagerlind, I., & Saha, L. J. (1985). Education and national development. Oxford: Pergamon. Ghosh, B. N. (1982). Economics of brain migration. New Delhi: Deep & Deep. edebiyat Grabel, H. G. (1982). The international flow of human capital, theoretical analysis of issues surrounding foreign students electing not to return to their native countries. American Economic Review, 56, 2. Gürsel, N. (1996). Sürgün ve yaz n. F. Andaç (Haz.), Sürgün edebiyat, edebiyat sürgünleri içinde (s ). stanbul: Ba lam Yay nlar. Hirsch, E. E. (1997). An lar m: Kayzer dönemi, Weimar Cumhuriyeti, Atatürk ülkesi (4. Bask, Çev. F. Suphi). Ankara: TÜB TAK Yay nlar. Iredale, R. (2001). The migration of professionals: Theories and Typologies. International Migration, 39 (5), Kabra, K. N. (1976). Political economy of brain drain. New Delhi: Dhawan Printing Works. Kurtulufl, B. (1999). Amerika Birleflik Devletleri ne Türk beyin göçü. stanbul: Alfa Yay nlar. Louit, R. (1996). Sürgünlük stratejisi. F. Andaç (Haz.), Sürgün edebiyat, edebiyat sürgünleri içinde (s ). stanbul: Ba lam Yay nlar. Mann, H. (1996). Sürgünün görevleri.. F. Andaç (Haz.), Sürgün edebiyat, edebiyat sürgünleri içinde (s ). stanbul: Ba lam Yay nlar. O uzkan, T. (1971). Yurt d fl nda çal flan doktoral Türkler. Türkiye'den baflka ülkelere yüksek seviyede eleman göçü üzerinde bir araflt rma, Ankara: Orta Do u Teknik Üniveristesi Fen ve Edebiyat Fakültesi Yay nlar Said, E. (1996). Entelektüel sürgün: Göçmenler ve marginaller. F. Andaç (Haz.), Sürgün edebiyat, edebiyat sürgünleri içinde (s ). stanbul: Ba lam Yay nlar. Thomas, B. (1973). Migration and economic growth: A study of Great Britain and Atlantic Cambridge University Press. economy. Cambridge: Uzun, M. (1996). Bir hüzündür ayr l k. F. Andaç (Haz.), Sürgün edebiyat, edebiyat sürgünleri içinde (s ). stanbul: Ba lam Yay nlar. Üçcan, F. (1993). Önce insan. Ankara: Biar yay nlar.

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yüksel Baykara ACAR Minhaç ÇEL K Bülent Ç ÇEKL Muharrem EKfi

YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yüksel Baykara ACAR Minhaç ÇEL K Bülent Ç ÇEKL Muharrem EKfi Yüksel Baykara ACAR YAZARLAR HAKKINDA Alfabetik S rayla Yrd. Doç. Dr. Yüksel Baykara Acar Hacettepe Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi, Sosyal Hizmet Bölümü nde Ö retim Üyesi olarak görev

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye

stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 215 ROMANYA LE BULGAR STAN IN AB YE EKONOM K ENTEGRASYONU Yrd. Doç. Dr. Mesut EREN stanbul Kültür Üniversitesi, Türkiye 1. Girifl Avrupa Birli i nin 5. ve son genifllemesi 2004 y l nda 10 Orta ve Do u

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2

Ekonomi Alan ndaki Uygulamalar ve Geliflmeler 2 Atütürk ün Dünyas Cengiz Önal Ekonomik kalk nma, Türkiye'nin özgür, ba ms z ve daima daha kuvvetli olmas n n ve müreffeh bir Türkiye idealinin bel kemi idir. Tam ba ms zl k ancak ekonomik ba ms zl kla

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ Doç. Dr. Ülkü TATAR BAYKAL İÜ Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı ve Yönetici Hemşireler Derneği Yönetim Kurulu

Detaylı

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de

T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de KURUMLARDAN ELDE ED LEN KAR PAYLARININ VERG LEND R LMES VE BEYANI Necati PERÇ N Gelirler Baflkontrolörü I.- G R fi T ürk Gelir Vergisi Sisteminde, menkul sermaye iratlar n n ve özellikle de flirketlerce

Detaylı

Ortaö retim Alan Ö retmenli i Tezsiz Yüksek Lisans Programlar nda Akademik Ba ar n n Çe itli De i kenlere Göre ncelenmesi: Mersin Üniversitesi Örne i

Ortaö retim Alan Ö retmenli i Tezsiz Yüksek Lisans Programlar nda Akademik Ba ar n n Çe itli De i kenlere Göre ncelenmesi: Mersin Üniversitesi Örne i Ortaö retim Alan Ö retmenli i Tezsiz Yüksek Lisans Programlar nda Akademik Ba ar n n Çe itli De i kenlere Göre ncelenmesi: Mersin Üniversitesi Örne i Devrim ÖZDEM R ALICI * Özet Bu ara t rmada 2002-2003

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Doktora Tez: İnegöl Bölgesi nde Yaşayan Bulgaristan Göçmeni ve Yerli Ailelerin Aile Yapısı

ÖZGEÇMİŞ. Doktora Tez: İnegöl Bölgesi nde Yaşayan Bulgaristan Göçmeni ve Yerli Ailelerin Aile Yapısı ÖZGEÇMİŞ 1.Adı Soyadı: Seher CESUR-KILIÇASLAN 2.Doğum Tarihi: 11 Nisan 1974 3.Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4.Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Aile ve Tüketici Bilimleri Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

10. Performans yönetimi ve bütçeleme bağlantıları

10. Performans yönetimi ve bütçeleme bağlantıları 10. Performans yönetimi ve bütçeleme bağlantıları girdi süreç çıktı etki, sonuç Üretkenlik,verimlilik, etkinlik Kaynaklar Nihai Hedefler 4.10.2006 1 Yönetim anlaşması en azından aşağıdakileri içermelidir

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi

Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi Üniversitelerde Yabancı Dil Öğretimi özcan DEMİREL 1750 Üniversiteler Yasası nın 2. maddesinde üniversiteler, fakülte, bölüm, kürsü ve benzeri kuruluşlarla hizmet birimlerinden oluşan özerkliğe ve kamu

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN

4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN 4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN 253 4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 5035 SAYILI KANUNDAK MADDES KANUN MADDES N N ESK fiekl KANUN MADDES N N YEN fiekl 49/7 Destek ve muafiyetler

Detaylı

KADİR HAS ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ ÖĞRENCİLERİNİN BURSLARDAN YARARLANDIRILMALARINA İLİŞKİN BAŞVURU VE KAYIT KABUL YÖNERGESİ

KADİR HAS ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ ÖĞRENCİLERİNİN BURSLARDAN YARARLANDIRILMALARINA İLİŞKİN BAŞVURU VE KAYIT KABUL YÖNERGESİ KADİR HAS ÜNİVERSİTESİ LİSANSÜSTÜ ÖĞRENCİLERİNİN BURSLARDAN YARARLANDIRILMALARINA İLİŞKİN BAŞVURU VE KAYIT KABUL YÖNERGESİ Amaç Madde 1- Bu Yönergenin amacı; Kadir Has Üniversitesi nde Lisansüstü Eğitim

Detaylı

MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ PROJE DANIŞMANLIK EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı,

Detaylı

NTERNET ÇA I D NAM KLER

NTERNET ÇA I D NAM KLER Mustafa Emre C VELEK NTERNET ÇA I D NAM KLER www.internetdinamikleri.com STANBUL-2009 Yay n No : 2148 letiflim Dizisi : 55 1. Bas m - stanbul - Haziran 2009 ISBN 978-605 - 377-066 - 4 Copyright Bu kitab

Detaylı

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç: Madde 1. (1) Bu yönergenin amacı, İstanbul Kemerburgaz Üniversitesinin önlisans, lisans ve lisansüstü

Detaylı

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 1995 yılından bu yana, hazırladığı ve titizlikle uygulamaya çalıştığı Stratejik

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 Ekim 2014 İÇİNDEKİLER Giriş... 2 Dünya da Uluslararası Doğrudan Yatırım Trendi... 3 Yıllar

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*)

AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) AR-GE YETENE DE ERLEND R LMES ESASLARI (*) Amaç Madde 1. Bu Esaslar, kurulufllar n teknolojik AR-GE yapma yetene inin TÜB TAK taraf ndan de erlendirilmesine iliflkin usul ve esaslar belirlemektedir. Kapsam

Detaylı

LÜLEBURGAZ BELEDİYESİ İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ NÜN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

LÜLEBURGAZ BELEDİYESİ İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ NÜN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK LÜLEBURGAZ BELEDİYESİ İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ NÜN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak Amaç ve kapsam Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; Lüleburgaz

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor?

Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Tasarım ve Planlama Eğitimi Neden Diğer Bilim Alanlarındaki Eğitime Benzemiyor? Doç.Dr. Nilgün GÖRER TAMER (Şehir Plancısı) Her fakülte içerdiği bölümlerin bilim alanına bağlı olarak farklılaşan öznel

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi KİHG/İŞL-005 19.08.2009 07.08.2012 2 1/8 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama 11.11.2009 1 Belge içeriğinde ve belge numarasında değişiklik yapılması 07.08.2012 2 Komite, başlık,

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

Mühendislik Eğitim Programına Fikri Hakların Entegrasyonu

Mühendislik Eğitim Programına Fikri Hakların Entegrasyonu Mühendislik Eğitim Programına Fikri Hakların Entegrasyonu Sertaç Köksaldı Arçelik A.Ş. Patent nedir? Patent ve ArGe Akış Patent ve fikri haklar konularının mühendislik eğitimine entegrasyonu Buluşlar ve

Detaylı

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler 1 TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araflt rma ve Uygulama Merkezi 2003

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönerge, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve değişiklikleri ile İzmir Üniversitesi Ana Yönetmeliği esas alınarak düzenlenmiştir.

MADDE 2 (1) Bu Yönerge, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve değişiklikleri ile İzmir Üniversitesi Ana Yönetmeliği esas alınarak düzenlenmiştir. İZMİR ÜNİVERSİTESİ BURS YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler Amaç ve Kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönerge; İzmir Üniversitesi nin Fakülteleri, Meslek Yüksekokulu ve bölümlerinde ÖSYM ve Üniversite tarafından

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

Asgari Ücret Denklemi

Asgari Ücret Denklemi Asgari Ücret Denklemi Av. Mesut Ulusoy MESS Hukuk Müflaviri ve Dr. Aykut Engin MESS E itim Müdürü flçilere normal bir çal flma günü karfl l olarak ödenen ve iflçinin g da, konut, giyim, sa l k, ulafl m

Detaylı

2464 BELED YE GEL RLER KANUNU BELEDİYE GELİRLERİ

2464 BELED YE GEL RLER KANUNU BELEDİYE GELİRLERİ 2464 BELED YE GEL RLER KANUNU 213 BELEDİYE GELİRLERİ KANUN N N ESK fiekl KANUN N N YEN fiekl 41 ÇEVRE TEM ZL K VERG S : (5035 Say l Kanun ile de iflen madde. Yürürlük Mükerrer Madde 44--3914 say l kanunun

Detaylı

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i Uluslararas Yüksekö retim Kongresi: Yeni Yönelifller ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 May s 2011, stanbul; 2. Cilt / Bölüm XI / Sayfa 1359-1364 Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi

Detaylı

Amacımız Fark Yaratacak Makine Mühendisleri Yetiştirmek - OAIB Moment Expo

Amacımız Fark Yaratacak Makine Mühendisleri Yetiştirmek - OAIB Moment Expo Sayfa 1 / 6 OCAK 2016 SAYI: 92 Gelişen teknolojiye ayak uydurabilen, teknik bilgi ve becerilere sahip fark yaratacak lider makine mühendisleri yetiştirmek üzere yola çıktıklarını belirten MEF Üniversitesi

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Otopsi Cengiz Özak nc JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Amerikan And : Herkes için adalet ve özgürlükle bölünmez tek ulusa dayanan Cumhuriyet e ve bayra ma ba l olaca ma and içerim. Yer

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite l Lisans Hukuk Dokuz Eylül Üniversitesi 1994

Derece Bölüm/Program Üniversite l Lisans Hukuk Dokuz Eylül Üniversitesi 1994 ÖZGEÇM VE ESERLER L STES ÖZGEÇM Ad Soyad : Reha YILMAZ Do um Tarihi: 03 Kas m 1969 Adres: smail Hakk Karaday Cd.No: 10 P.K. 18100 ÇANKIRI Tlf: +90(539 )8323049(Mobil) +90(376) 0(376) 2132626 / 2423 dal.

Detaylı

KDU (Kazanım Değerlendirme Uygulaması) nedir?

KDU (Kazanım Değerlendirme Uygulaması) nedir? KDU (Kazanım Değerlendirme Uygulaması) nedir? Kazanım Değerlendirme Uygulaması (KDU), Vitamin Ortaokul Kurumsal üyesi olan özel okullarda, öğrencilerin bilgi ve beceri düzeylerinin bilişsel süreçler çerçevesinde

Detaylı

3 9 12 13 14 29 2 5 Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-4:

Detaylı

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek Performans Ölçmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

1 9 1 4 1 0 1 6 1 9 1 1-2012

1 9 1 4 1 0 1 6 1 9 1 1-2012 1 3 1 4 1 9 1 1 1 2 1 9 1 4 1 1 1 2 1 9 1 7 1 4 1 9 1 4 1 7 1 1 1 8 1 9 1 0 1 4 1 9 1 7 1 1 1 7 1 9 1 8 1 7 1 8 1 2 1 9 1 9 1 8 1 2 1 9 1 0 1 2 1 4 1 1 1 6 1 1 1 9 1 9 1 8 1 8 1 8 1 1 1 9 1 8 1 7 1 9 1

Detaylı

17-19 EYLÜL 2010 TARİHLERİ ARASINDA MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİN DE YAPILAN ADIM ÜNİVERSİTELERİ İDARİ GRUP TOPLANTI KARARLARI

17-19 EYLÜL 2010 TARİHLERİ ARASINDA MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİN DE YAPILAN ADIM ÜNİVERSİTELERİ İDARİ GRUP TOPLANTI KARARLARI 17-19 EYLÜL 2010 TARİHLERİ ARASINDA MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİN DE YAPILAN ADIM ÜNİVERSİTELERİ İDARİ GRUP TOPLANTI KARARLARI GENEL SEKRETERLER TOPLANTI TUTANAĞI 1-Bilginin elektronik ortamda paylaşımı

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

PROJEKS YON YILLIK TÜFE. > ENFLASYON Enflasyondaki iki ayl k gerçekleflme, y l n tümüne iliflkin umutlar bir anda söndürdü.

PROJEKS YON YILLIK TÜFE. > ENFLASYON Enflasyondaki iki ayl k gerçekleflme, y l n tümüne iliflkin umutlar bir anda söndürdü. TÜRK YE N N GÖSTERGELER PROJEKS YON > Haz rlayan: Alaattin AKTAfi ala.aktas@gmail.com > ENFLASYON Enflasyondaki iki ayl k gerçekleflme, y l n tümüne iliflkin umutlar bir anda söndürdü. Ocakta yüzde 0,80

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI Haberler 4857 SAYILI fi KANUNU LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI 14 May s 2004 tarihinde Sendikam z Binas Mesut Erez Konferans Salonunda 4857 Say l fl Kanunu le lgili Yönetmeliklerin

Detaylı

YARGITAY 2. HUKUK DA RES

YARGITAY 2. HUKUK DA RES YARGITAY 2. HUKUK DA RES 2674 STANBUL BAROSU DERG S Cilt: 81 Say : 6 Y l 2007 YARGITAY 2. HUKUK DA RES E: 2005/20742 K: 2006/5715 T: 18.04.2006 M RASÇILIK SIFATI M RASIN NT KAL ZAMAN YÖNÜNDEN UYGULANACAK

Detaylı

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla

S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla mali ÇÖZÜM 171 E T M TES SLER VE REHAB L TASYON MERKEZLER NE L fik N KURUMLAR VERG S ST SNASI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi S on y llarda özel e itim kurumlar na sa lanan vergisel teflviklerin artmas yla birlikte

Detaylı

ÇÖZÜM Say : 90-2008. Mustafa BAfiTAfi* I-G R fi

ÇÖZÜM Say : 90-2008. Mustafa BAfiTAfi* I-G R fi ÇÖZÜM Say : 90-2008 KISM SÜREL VEYA ÇA RI ÜZER NE ÇALIfiANLAR LE BU KANUNA GÖRE EV H ZMETLER NDE AY ÇER S NDE 30 GÜNDEN AZ ÇALIfiANLAR 01.10.2010 TAR H NE KADAR YEfi L KART ALAB LECEKLER Mustafa BAfiTAfi*

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

202 Türk ve Afrikal Sivil Toplum Kurulufllar / Turkish and African Civil Society Organizations

202 Türk ve Afrikal Sivil Toplum Kurulufllar / Turkish and African Civil Society Organizations 201 B RLEfiM fi M LLETLER ÇOCUKLARA YARDIM FONU (UNICEF) Ertan KARABIYIK UNICEF Türkiye Türkiye Temsilcili i E itim Bölümünün Çal flmalar Türkiye nin E itimle lgili Temel Göstergeleri Okul Öncesi E itim

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ATILIM ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCESİ YÖNERGESİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönergenin amacı Atılım Üniversitesinin eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile idarî

Detaylı

PROJE. Proje faaliyetlerinin teknik olarak uygulanması, Sanayi Genel Müdürlüğü Sanayi Politikaları Daire Başkanlığınca yürütülmüştür.

PROJE. Proje faaliyetlerinin teknik olarak uygulanması, Sanayi Genel Müdürlüğü Sanayi Politikaları Daire Başkanlığınca yürütülmüştür. PROJE Avrupa Birliği IPA 1. Bileşeni kapsamında T.C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı nın Sanayi Stratejisine İlişkin İdari Kapasitesinin Güçlendirme Projesi (IPA Component I, TR 2009/0320.01) 22 Ocak

Detaylı

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur.

H. Atilla ÖZGENER* Afla daki ikinci tabloda ise Türkiye elektrik üretiminde yerli kaynakl ve ithal kaynakl üretim yüzdeleri sunulmufltur. Mevcut Kaynaklar Kullan lmas na Ra men 2020 li Y llarda Türkiye de Elektrik Enerjisi Aç Olabilir mi? H. Atilla ÖZGENER* I. Türkiye nin Elektrik Enerjisi Durumunun Saptanmas Türkiye nin elektrik enerjisi

Detaylı

Bulunduğu Kaynaştırma

Bulunduğu Kaynaştırma İşitme Engelli Öğrencilerin Bulunduğu Kaynaştırma Ortamlarında Fiziksel Düzenlemeler Araş. Gör. Duygu BÜYÜKKÖSE Araş. Gör. Hüseyin KOÇ Doç. Dr. Hasan GÜRGÜR ÖZEK 2015, Anadolu Üniversitesi Giriş İşitme

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

ÇEVRE KORUMA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK

ÇEVRE KORUMA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK ÇEVRE KORUMA VE KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK Çevre neden bu kadar önemli? Sera etkisi artıyor Doğal kaynaklar bitiyor Maliyetler yükseliyor Gelir eşitsizliği uçurumu büyüyor 2002 yılında Johannesburg da

Detaylı

MÜDEK 01 Mayıs 2014-30 Eyl 2016

MÜDEK 01 Mayıs 2014-30 Eyl 2016 MÜDEK Marmara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Lisans Eğitim Programı, 01 Mayıs 2014-30 Eylül 2016 tarihleri arası geçerli olmak üzere MÜDEK tarafından akredite edilmiştir.

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

BA IMSIZ DENET M ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA

BA IMSIZ DENET M ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA ULUSLARARASI DENET M STANDARTLARI KAPSAMINDA BA IMSIZ DENET M Doç.Dr. Lerzan KAVUT stanbul Üniversitesi flletme Fakültesi Doç.Dr. Oktay TAfi stanbul Teknik Üniversitesi flletme Fakültesi Dr. Tuba fiavli

Detaylı

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ

YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ I Doç. Dr. Yonca Deniz GÜROL YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ II YENİ DÜNYA DÜZENİNDE İNSANIN ÖRGÜTTE DEĞİŞEN ROLÜ Yay n No : 2377 flletme-ekonomi Dizisi : 447 1. Bask Ocak 2011 - STANBUL

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) Çevre İş Sağlığı Güvenliği ŞİRKETLER

Detaylı

TeSLA Projesi: öğrenme ortamları için uyarlanabilen ve güvenilir bir e-değerlendirme sistemi

TeSLA Projesi: öğrenme ortamları için uyarlanabilen ve güvenilir bir e-değerlendirme sistemi Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi AUAd auad.anadolu.edu.tr TeSLA Projesi: öğrenme ortamları için uyarlanabilen ve güvenilir bir e-değerlendirme sistemi Yrd.Doç.Dr. Serpil KOÇDAR a Prof.Dr.

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı X, Y, Z KUŞAĞI TÜKETİCİLERİNİN YENİDEN SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ALGILANAN MARKA DENKLİĞİ ÖĞELERİNİN ETKİ DÜZEYİ FARKLILIKLARININ

Detaylı

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl

OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl OHSAS 18001 fl Sa l ve Güvenli i Yönetim Sisteminde Yap lan De iflikliklere Ayr nt l Bak fl Altan ÇET NKAL MESS fl Sa l ve Güvenli i Uzman Geliflen yeni yönetim anlay fllar, hiyerarflik yap - lanmadan

Detaylı

Küresel Ekonomik İlişkiler Komisyonu - I

Küresel Ekonomik İlişkiler Komisyonu - I Küresel Ekonomik İlişkiler Komisyonu - I KOMİSYON BAŞKANI: OSMAN FEYZİ BOYNER Amaç: Küresel ekonomik trendler çerçevesinde gelişen dış ticaret ve yatırım olanaklarını takip ve analiz etmek, Doğrudan yabancı

Detaylı

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 24 Mart 2016 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29663 YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

BU DAY, UN. nteraktif e-dergi Say : 1 / 2012 NEWS. ve SEKTÖRÜMÜZ.

BU DAY, UN. nteraktif e-dergi Say : 1 / 2012 NEWS. ve SEKTÖRÜMÜZ. nteraktif e-dergi Say : 1 / 2012 BU DAY, UN ve SEKTÖRÜMÜZ. Ülkemizdeki bu day ve un sektörümüz y ldan y la geliflim göstermektedir. Ülkemizin bu day yetifltirilme elveriflligi, un fabrikalar m z n teknolojik

Detaylı

DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI

DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI Sayfa : 1/7 1. AMAÇ Bu politikanın amacı Doğan Grubu nun tedarikçileri ile ilişkilerinde gözettiği standartları ve temel ilkeleri açıklamaktır. Doğan Grubu,

Detaylı

ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014)

ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014) GİRİŞ ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014) 2012-2014 dönemi Orta Vadeli Mali Planı, Orta Vadeli Programla uyumlu olmak üzere gelecek üç yıla ilişkin merkezi yönetim bütçesi toplam gelir ve gider tahminleriyle

Detaylı

Yrd. Doç. Dr., Kocaeli Üniversitesi Uluslararas liflkiler Bölümü Ö retim Üyesi.

Yrd. Doç. Dr., Kocaeli Üniversitesi Uluslararas liflkiler Bölümü Ö retim Üyesi. Turizmin Afrika Ülkeleri için Önemi: Afrika Ülkelerinin Gelece i çin Analitik Bir Bak fl Kenan DA CI Yrd. Doç. Dr., Kocaeli Üniversitesi Uluslararas liflkiler Bölümü Ö retim Üyesi. Girifl Bilim ve teknolojide

Detaylı

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN

Prof. Dr. Neslihan OKAKIN I Prof. Dr. Neslihan OKAKIN Marmara Üniversitesi..B.F. Çal flma Ekonomisi ve Endüstri liflkileri Bölümü Yönetim ve Çal flma Psikolojisi Anabilim Dal Ç a l fl m a Y a fl a m n d a nsan Kaynaklar Yönetimi

Detaylı