16 17 Denetim Firmasının Büyüklüğü ve Kâr Yönetimi İlişkisi: İMKB Şirketleri Üzerinde Ampirik Bir Araştırma

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "16 17 Denetim Firmasının Büyüklüğü ve Kâr Yönetimi İlişkisi: İMKB Şirketleri Üzerinde Ampirik Bir Araştırma"

Transkript

1 6 7 Doç. Dr. Semra Karacaer Arş. Gör. Pelin Özek Deneim Firmasının Büyüklüğü ve Kâr Yöneimi İlişkisi: İMKB Şirkeleri Üzerinde Ampirik Bir Araşırma Doç. Dr. Semra KARACAER Haceepe Üniversies İİBF. Arş. Gör. Pelin ÖZEK Gaziosmanpaşa Üniversies İİBF. Öze Bu çalışmada, İMKB Ulusal Tüm Endeksine kayılı şirkeler üzerinde yıllarına ai 645 gözlem analiz edilerek, kar yöneimi ile deneim firmasının büyüklüğü arasındaki ilişki araşırılmışır. Kar yöneiminin iseğe bağlı ahakkuklar aracılığıyla ölçüldüğü analiz sonuçları, deneim firmasının büyüklüğü ile kar yöneimi arasında negaif ve isaisiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunduğunu gösermişir. Diğer bir ifadeyle, ilk dör büyük deneim firmasının kar yöneimi davranışını kısıladığı belirlenmişir. Analize dahil edilen diğer deneim değişkenleri olan deneçi görüşü ve deneim zorluğu ile kar yöneimi arasında üm örneklem için anlamlı ilişkiler bulunamamış; buna karşın ilk dör deneim firmasının denelediği şirkelerde deneim zorluğunun, ilk dör dışındaki deneim firmalarının denelediği şirkelerde ise deneim görüşünün açıklama ya da şar içermesinin iseğe bağlı ahakkuklar ile poziif ilişkili oldukları belirlenmişir. Çalışmada ayrıca, firma performansı, firma büyüklüğü, firmanın borçlanma düzeyi ve kar değişimi ile ilgili değişkenlerin iseğe bağlı ahakkuklar ile ilişkili olduğu oraya konulmuşur. Anahar Sözcükler: Kar yöneim iseğe bağlı ahakkuklar, ilk dör büyük deneim firması, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası. JEL Sınıflandırması: M4, M42, G9. Absrac (The Relaionship Beween The Audi Firm and Earnings Managemen?: An Empirical Sudy in Isanbul Sock Exchange) This sudy invesigaes he relaionship beween he earnings managemen and audior size using 645 observaions from he companies lised in he Isanbul Sock Exchange Naional All Index beween Discreionary accruals are used o measure he earnings managemen. According o he resuls, here is a negaive and saisically significan relaionship beween he discreionary accruals and audior size. This resul suggess ha he big four audiors consrain he earnings managemen in Turkey. The oher audi relaed variables, namely audi opinion and audi difficuly, are no found o be associaed wih he earnings managemen for he whole sample. However, here is a posiive relaionship beween he discreionary accruals and he audi difficuly for he subsample of big four audiors, and he audi qualificaion for he subsample of non-big four audiors. Addiionally, firm performance, firm size, leverage and income change are associaed wih he earnings managemen. Key Words: Earnings managemen, discreionary accruals, big four audi firms, Isanbul Sock Exchange JEL Classificaion: M4, M42, G9. 6

2 . Giriş Son yıllarda yaşanan büyük muhasebe skandalları, dikkalerin muhasebe manipülasyonlarına odaklanması ile sonuçlanmışır. Bu manipülasyonlardan biri olarak, özellikle kar yöneimi konusunda kapsamlı bir lieraür oluşmakadır. Öncelikle kar yöneiminin anımlanması ve ölçülmesine yönelik olarak başlayan araşırmaların kapsamı günümüzde, bu uygulamaları ekileyebilecek ve önleyebilecek fakörlerin belirlenmesine doğru bir gelişme gösermekedir. Bu çerçevede firma yapısı ile ilgili fakörler (büyüklük, performans, borçlanma yeeneğ halka açıklık vb.), deneçilerle ilgili fakörler (deneçi kaliesi veya büyüklüğü, deneim görüşü, deneim ücreleri vb.), kurumsal yöneim kapsamındaki fakörler (yöneim kurulu, deneim komies sahiplik yapısı, kurumsal yöneim derececelendirme nou vb.) gibi birçok fakörün kar yöneimi ile ilişkisi araşırılmakadır. Muhasebe karı, kullanıcılara firma değeri ile ilgili bilgi sağlaması ve aynı zamanda firma dışındaki paydaşlar arafından doğrudan gözlemlenmesi bakımından önem aşımakadır. Ancak firmalar arafından raporlanan karlar, genel kabul görmüş muhasebe ilkelerindeki esneklik ve subjekiflik ile kişisel çıkarlara bağlı olarak oluşabilecek poansiyel araflılık nedeniyle amamen doğru olmayabilmekedir (Francis, Maydew ve Sparks, 999, s. 9). Buna bağlı olarak firma karlarının doğruluğu konusunda, deneim firmasının kaliesi bir göserge olarak ele alınmakadır. Diğer bir ifade ile, anınmış deneim firmalarının, şöhrelerini korumak ve köü şöhre nedeniyle müşerilerini kaybememek için kar yöneimi davranışını engellediği ileri sürülmekedir. Bir sonraki bölümde inceleneceği üzere, yapılan ampirik araşırmaların birçoğunda bu iddiayı kanılayan bulgular elde edilmişir. Bu çalışma, finansal bilgi kullanıcılarını şirkein emel performansı konusunda yanlış yönlendirmek amacıyla dış finansal raporlama sürecine yapılan müdahaleler olarak anımlanan kar yöneimi ile firma yapılarına ve deneçilere ilişkin fakörler arasındaki ilişkileri araşırmakadır. Çalışmada emel olarak, Türkiye deki ilk dör büyük deneim firmasının kar yöneimini kısılayıp kısılamadıklarının belirlenmesi amaçlanmışır. Bu amaçla İsanbul Menkul Kıymeler Borsası Ulusal Tüm Endeksine kayılı şirkelerin yılları arasındaki kar yöneimi davranışları, iseğe bağlı ahakkuklar aracılığıyla ölçülmüş ve bu davranışlarla deneçi firmanın büyüklüğü arasındaki ilişki araşırılmışır. Bu çerçevede, çalışmanın izleyen bölümleri şöyledir. İkinci bölümde daha önceki çalışmalara dayalı olarak hipoezlerin gelişirildiği lieraür araması yer almakadır. Üçüncü bölümde araşırmanın yapıldığı örneklemin belirlenme süreci açıklanmışır. Dördüncü bölüm, araşırma modeli ve değişkenlerini anımakadır. Beşinci bölüm ise, araşırma modelinin üm örneklem ve ilk 4-ilk 4 dışındaki deneim firmalarından oluşan al örneklemler için ayrı ayrı analiz sonuçlarını vermekedir. Çalışmanın alıncı ve son bölümü ise sonuçların arışılması ve ileride yapılacak çalışmalar için önerileri içermekedir. 2. Lieraür Taraması Bir muhasebe manipülasyon ekniği olarak ele alınan kar yöneimi ile ilgili orak bir anım vermek oldukça güçür. Beneish (2, s. 4), kar yöneiminin anımıyla ilgili bir fikir birliği sağlanamamış 6

3 olmasının kar yöneimi araşırma sonuçları ile ilgili farklı yorumlamalardan kaynaklandığını ileri sürmekedir. Buna göre, anımlardaki farklılıkların nedenlerinden bir kar yöneiminin sadece finansal raporlama süreciyle mi ilgili olduğu yoksa yaırım veya finansman kararlarının zamanlanması gibi gerçekleşen eylemleri de mi içerdiği yönündeki arışmalardır. Beneish (2, s. 5) diğer bir farklılığın, kar yöneimi ile ilgili perspekiflerden kaynaklandığını belirmekedir. Bu perspekiflerden ilki olan Fırsaçı Perspekif, yöneicilerin yaırımcıları yanlış yönlendirmek niyeiyle karları yöneiğini savunur. İkinci bir perspekif olan Bilgi Perspekifine göre ise, yöneicilerin kendi inisiyaiflerini kullanmaları, firmanın gelecekeki naki akışları ile ilgili kişisel beklenilerini yaırımcılara gösermek üzere faydalandıkları bir araçır. Kar yöneimi konusunda arışılan diğer bir noka ise, kar yöneiminin kabul edilebilir bir uygulama olup olmadığı veya ne dereceye kadar kabul edilebilir bir uygulama olduğudur (Noronha, Zeng ve Vinen, 28, s. 37). Bu çalışmada kar yöneim yalnız finansal raporlama sürecini kapsayan, yöneicilerin yaırımcıları yanlış yönlendirmek niyeiyle yapığı ve genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun olan veya olmayan muhasebe seçimleri olarak ele alınmakadır. Bu çerçevede Noronha ve ark. nın (28, s. 37) benzer bir yaklaşımla yapmış olduğu aşağıdaki kar yöneimi anımı bu çalışmada da benimsenmekedir: Kar yöneim bazı paydaşları şirkein emel ekonomileri ve performansı konusunda yanlış yönlendirmek amacıyla dış finansal raporlama sürecine yapılan maksalı ve yasal akivielerden genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun olmayan hilelere kadar uzanan müdahalelerdir. Diğer arafan, kar yöneimini espi emeye yönelik olarak yapılmış çalışmaların birçoğu, aynı zamanda şirkelerin kar yöneimi uygulamalarını ekileyen çeşili değişkenlerin varlığını da belirlemişlerdir. Bu değişkenlerden biri de, deneçi ve deneim süreci ile ilgili fakörleri kapsamakadır. Bu çalışma esas olarak, kar yöneimi ile söz konusu değişkenler arasındaki ilişkiyi araşırmakadır. Daha önceki çalışmalarda, kar yöneimi ile ilişkisi sıklıkla araşırılan değişkenlerden biri deneim firmasının büyüklüğüdür. Lieraürde, İlk Beş olarak adlandırılan büyük deneim firmalarının diğer deneim firmalarına göre daha kalieli deneim hizmei verdikleri ileri sürülmekedir. Deneim firmasının büyüklüğü ile deneim kaliesi arasındaki söz konusu ilişkinin iki eorik açıklaması bulunmakadır (Lennox, 999, s. 779). Bu açıklamalardan bir büyük deneim firmalarının daha şöhreli olmaları nedeniyle, kesin ve doğru deneim raporları yayımlamaya daha eğilimli oldukları yönündedir. Çünkü, böyle bir deneim firmasının ihmalde bulunarak doğru olmayan bir deneim raporu yayımladığının duyulması nedeniyle doğabilecek müşeri kaybı veya deneim ücrelerinde azalma gibi olumsuz sonuçlar daha fazla olacakır. Alernaif hipoeze göre ise, deneçilerin varlık düzeyleri (zenginlikleri) ne kadar yüksekse, bu varlıklarını herhangi bir dava açılma ihimaline karşı korumak için, doğru deneim raporları yayımlama eğilimleri de o kadar fazladır. Diğer bir ifade ile, büyük deneçiler varlıklarının daha fazla olması (deep pocke) nedeniyle, doğru raporlar yayımlama konusuna daha duyarlıdırlar (Lennox, 999, s. 78). Bu konuda yapılan ampirik araşırmaların birçoğu ise, İlk 5 62

4 deneim firmasının kar yöneimini kısıladıklarını belirlemişlerdir. Francis ve ark. (999), dönemini içeren ve NASDAQ firmalarından oluşan büyük bir örneklem için, ilk alı büyük deneim firmasının agresif ve poansiyel olarak fırsaçı kar yöneimi davranışlarını kısıladıklarını belirlemişlerdir. Bauwhede, Willekens ve Gaeremynck (23), ilk alı deneim firması ve ilk alı dışındaki deneim firmaları arasındaki deneim kaliesi farklılığını karı-azalıcı kar yöneimi uygulamaları açısından kanılamalarına karşın, karı-arırmaya yönelik kar yöneimi açısından bu iki grup arasında bir farklılık belirleyememişlerdir. Buler, Leone ve Willenborg (24) da çalışmalarında, kar yöneimi ile ilk beş deneim firması arasında negaif ilişki olduğunu oraya koymuşlardır. Chen, Lin ve Zhou (25), kar yöneimi ile deneçi büyüklüğü arasındaki ilişkiyi halka ilk arz edilen firmalar üzerinde araşırdıkları çalışmalarında, ilk beş deneim firması arafından denelenen şirkelerin, diğer deneim firmaları arafından denelenen şirkelere göre kar yöneimi ile daha az ilgilendiklerini belirlemişlerdir. Chia, Lapsley ve Lee (27), hizme seköründeki şirkeleri kapsayan araşırmalarında, ilk alı büyük deneim firması arafından denelenen şirkelerin, ilk alı dışındaki firmalar arafından denelenenlere göre daha az kar yöneimine başvurduklarını oraya koymuşlardır. Lai (29), yüksek yaırım fırsalarına sahip şirkelerin yüksek deneim kaliesini daha çok alep eiklerini ve ilk beş deneim firmasının, bu ür şirkelerin iseğe bağlı ahakkukları manipüle emelerini daha çok kısılama eğiliminde olduklarını belirlemişir. Caramanis ve Lennox (28), iseğe bağlı ahakkuklar aracılığıyla ölçükleri kar yöneimi ile ilk beş deneim firmasının negaif ilişkili olduğunu oraya koymuşlardır. Diğer arafan Jeong ve Rho (24), kar yöneimi ile ilk alı deneim firması arasında anlamlı bir ilişki bulamadıkları çalışmalarında, fırsaçı kar yöneimi davranışıyla ilgili dava konusu olma riskinin az olması ve ekili bir disiplin mekanizmasının bulunmadığı durumlarda, deneçilerin yüksek kaliede hizme sunmayı ercih emeyebileceklerini arışmışlardır. Ancak bu çalışmada, Türkiye açısından disiplin ve düzeni sağlama konusundaki düzenleyici kurumların ve düzenlemelerin oldukça ekili olduğu ve deneçilerin yüksek kalieyi ercih eikleri varsayılmakadır. Bu kapsamda, çalışmada Türkiye deki menkul kıymeler borsasına kayılı firmalar açısından deneim firması büyüklüğünün, deneçi kaliesinin bir gösergesi olarak kar yöneimi uygulamalarını kısıladığı varsayılmakadır. Diğer bir ifadeyle, ilk 4 olarak nielendirilen deneim firmasının denelediği şirkelerle, ilk 4 dışındaki deneim firmalarının denelediği şirkelerin kar yöneimi bakımından farklılıklar aşıması ve ilk 4 deneçi ile kar yöneimi uygulamaları arasında negaif bir ilişki bulunması beklenmekedir. H. İMKB na kayılı şirkeler açısından, ilk 4 büyük deneim firmasının denelediği şirkeler, ilk 4 dışındaki deneim firmalarının denelediği şirkelere göre daha az kar yöneimi uygulamakadırlar. Daha önceki ampirik araşırmalarda deneim ile ilgili diğer birçok fakörün kar yöneimi ile ilişkisi araşırılmışır. Bu fakörlerden bazıları, deneim görüşü (Barov, Gul ve Tsu 2; Buler ve ark., 24; Johl, Jubb ve Houghon, 27; Herbohn ve Ragunahan, 28), deneçi ücreleri (Abbo, Parker ve Peers, 26), deneçi çalışma saaleri (Caramanis ve Lennox, 28), deneçi üzerindeki yasal 63

5 sınırlamalar (Banniser ve Wies, 2), deneçinin müşeri firma ile ilişkisi ve bağımsızlığıdır (Hun ve Lulseged, 27). Bu çalışmaların çoğu, genel olarak, söz konusu değişkenlerin deneim kaliesini ve şirkelerin kar yöneimini ekileyip ekilemediğini araşırmışlardır. Diğer bir ifade ile, deneimle ilişkili değişkenlerin doğrudan veya deneim kaliesi aracılığıyla kar yöneimi uygulamalarını kısılamada ekili olup olmadıklarını incelemişlerdir. Bu çalışmada, lieraüre dayalı olarak, kar yöneimi ile ilişkili olabileceği düşünülen deneim ile ilgili diğer iki değişken, deneim sürecinin zorluğu ve deneçi görüşünün ürüdür. Deneim sürecinin zorluğu, deneçi çabası ve deneim riskinin arması olarak değerlendirilmekedir. Bu konuda yapılan çalışmalar ise, deneim çabasının kar yöneimi üzerinde ekili olduğunu gösermekedir (Caramanis ve Lennox, 28, s. 7). Bu çerçevede, deneim zorluğunu, diğer bir ifade ile, deneim için gerekli çaba ve deneim riskini ölçmek için kullanılabilecek değişkenlerden biri soklar ve icari alacaklar oplamının oplam varlıklara oranıdır (Johl ve ark., 27). Bu oran, diğer varlıklardan daha fazla deneim süresi ve çabası gerekiren riskli veya deneimi zor olan varlıkları belirlemeyi sağlamakadır (Houghon ve Jubb, 999, s. 224). Deneim zorluğu ile iseğe bağlı ahakkukların oraya çıkarılması arasında poziif bir ilişkinin olması nedeniyle, çalışmada deneim zorluğu iseğe bağlı ahakkukları kısılayıcı bir değişken olarak ele alınmakadır. Diğer bir ifade ile çalışmanın diğer bir hipoezi deneim zorluğu ile iseğe bağlı ahakkuklar arasında negaif bir ilişkinin olduğu yönündedir. Diğer arafan, önceki ampirik araşırmaların birçoğu, iseğe bağlı ahakkuklar ile açıklama ya da şar içeren deneim görüşleri arasındaki ilişkiyi araşırmışlardır. Barov ve ark. (2), iseğe bağlı ahakkuklar ile açıklama ya da şar içeren deneim raporları arasında poziif bir ilişkinin varlığını kanılamışlardır. Benzer biçimde Johl ve ark. (27), deneim görüşünün açıklama veya şar içermesi ile kar yöneiminin poziif ilişkili olduğunu belirlemişlerdir. Bununla birlike Buler ve ark. (24) kar yöneimi ile deneim görüşü arasında anlamlı bir ilişkinin varlığını bulamamışlardır. Herbohn ve Ragunahan (28) ise araşırma sonuçlarına göre, firmaların kar yöneimi ile ilgili kaygıları deneim raporlarına yansımanın, deneim sürecinin kapsamının öesinde olduğunu arışmışlardır. Ancak bu çalışma, deneim görüşü ile kar yöneimi arasındaki ilişkiye Türkiye deki firmalar açısından bir giriş nieliği aşıdığı için, sadece söz konusu ilişkinin var olup olmadığı ile ilgilenilmekedir. Bu kapsamda deneim raporunda yer alan görüşün açıklama ya da şar içermesi ile iseğe bağlı ahakkuklar arasında poziif bir ilişkinin bulunması beklenmekedir. Bu iki değişkenle ilgili olarak oluşurulan hipoezler aşağıdaki gibidir: H2a. Deneim zorluğu ile kar yöneimi arasında negaif bir ilişki bulunmakadır. H2b. Deneim görüşünün açıklama ya da şar içermesi ile kar yöneimi arasında poziif bir ilişki bulunmakadır. 3. Örneklem Veriler, İMKB Ulusal Tüm endeksine kayılı şirkelerin yılları arasındaki finansal ablolarından manuel olarak oplanmışır. Türkiye de 25 yılından iibaren şirkelerin enflasyon düzelmesi yapması zorunlu hale gelmiş ve aynı yılda sözkonusu düzelme yapılmışır. 25 den 64

6 önceki yıllardaki mali ablo kalemlerinin uarsız olabileceği düşünülerek analize dahil edilmemişir. Bununla birlike 25 yılından sonraki mali ablo kalemlerinin yıllar iibariyle uarsızlık gösermeyeceği düşünülmüşür. Araşırmada kullanılan şirkelere ai mali ablo verileri İMKB web sies.6.29 arihinden iibaren uygulamaya başlaılan Kamuyu Aydınlama Plaformu web siesi ve şirkelerin kendi web sielerindeki yaırımcı ilişkileri sayfalarında bulunmakadır. Bu çerçevede araşırmanın başlangıç örneklem yılları arasında İMKB Ulusal Tüm endeksine kayılı yaklaşık 255 firma olarak seçilmişir. Diğer bir ifade ile, araşırmanın başlangıç örneklemi 2 firma yılından oluşmakadır. Bununla birlike 64 firma finansal kuruluş olması nedeniyle, 4 firma ise endüsriyel ahakkuk ahminlerinin yapılamaması nedeniyle örneklemden çıkarılmışır. Geriye kalan 87 firmaya ai oplam 748 firma yılı verilerinden 3 anes verilere ulaşılamama veya verilerin eksik olması gibi nedenlerle analize dahil edilememişir. Sonuç olarak nihai örneklem 87 firmaya ai oplam 645 firma yılı gözlemlerinden oluşmakadır. Örneklemin oluşurulması süreci Tablo de göserildiği gibidir. Tablo. Örneklem Oluşurma Süreci İMKB Ulusal Tüm Firma Sayısı 255 Toplam Firma Yılı (25-28) 2 Dahil Edilmeyen Firma Yılı Araşırma Firma Yılı Gözlemleri Ulusal Sınai Gıda, içecek Teksil, deri Orman, kağı, basım Kimya, perol,plasik Taş, oprak Meal ana Meal eşya, makina (Diğer) (4) (6) Ulusal Hizmeler (Ulusal Mali) (64) (256) Ulusal Teknoloji Araş. Örneklemi (3) Araşırma Modeli ve Değişkenler Çalışmada kar yöneimi iseğe bağlı ahakkuklar ile ölçülmüşür. Hipoezleri es emek için oluşurulan model ve içerdiği değişkenlerin anımları aşağıdaki gibidir: İBT DENET 4 i, DENZOR 2 3 ROA 4 i, 5 KALDIRAÇ 6 7 DENGÖR FIRBÜYÜK KARDEĞ 65

7 İBT: Aşağıda açıklanan Düzelilmiş Jones Modeli ile kesisel olarak ölçülen iseğe bağlı ahakkuklar. DENET4 : Deneçi firmanın ilk büyük 4 deneim firmasından biri olması durumunda ; aksi halde. DENZOR : Soklar ile icari alacaklar oplamının oplam varlıklara oranı. DENGÖR : Deneim görüşünün açıklama ya da şar içermesi veya görüş bildirmeken kaçınma olması durumunda ; aksi halde. ROA : Ne karın dönem başı akiflere oranı. FIRBÜYÜK : Toplam varlıkların logariması. KALDIRAÇ : Toplam yükümlülüklerin oplam varlıklara oranı. KARDEĞ : Ne kar önceki yıla göre armışsa ; aksi halde. 4.. İseğe Bağlı Tahakkuklar Yukarıda da belirildiği gib kar yöneimi iseğe bağlı ahakkuklar ile ölçülmüşür. Bunun için Jones (99) arafından oluşurulan ve daha sonra Dechow, Sloan ve Sweeney (995) arafından gelişirilen aşağıdaki Modifiye Edilmiş Jones Modeli uygulanmışır. TTH / TV / TV GEL ALAC MDV / TV 3 2 Modelde TTH, i firmasının yılındaki oplam ahakkuklarını, ΔGEL, i firmasının yılında saış gelirlerindeki değişim ΔALAC, i firmasının yılında icari alacaklarındaki değişim MDV, i firmasının yılındaki maddi duran varlıklarını ve TV -, i firmasının - yılındaki oplam varlıklarını ifade emekedir. Modelde oplam ahakkuklar bilançodaki dönen varlıklar (DV), kısa vadeli yükümlülükler (KVY), hazır değerler (HD), uzun vadeli yükümlülüklerin kısa vadeli kısımları (UV) ve amorisman (AMOR) kalemleri kullanılarak aşağıdaki gibi hesaplanmakadır: TTH DV KVY HD / TV UVi, AMORi, Bununla birlike, Hribar ve Collins (22) bilanço kalemleri ile yapılan ahakkuk ahminlerinin önemli ölçüm haalarına yol açığını kanılamış ve ahakkukların naki akışlarından doğrudan ölçülmesini önermişir. Buna göre oplam ahakkuklar olağandışı kalemler öncesi kar ile faaliyelerden kaynaklanan ne naki akışları arasındaki fark olarak hesaplanmakadır. Ancak benzer bir çalışmada Liu ve Lu (27), ahakkuk ahmininde kullandıkları mali abloların olağandışı kalemler öncesi kar kalemini içermemesi nedeniyle ne kar kalemini kullanmışlardır. Türkiye deki mali abloların da benzer durumda olması nedeniyle bu yazarlar izlenerek oplam ahakkuklar aşağıdaki gibi hesaplanmışır: TTH NK FNAi, TAi, / Toplam ahakkuklar ve yukarıda açıklanan diğer değişkenler ile oluşurulan model kesisel olarak ahmin edilmişir. Bunun için İMKB nin oluşurduğu endüsriyel endeksler kullanılmışır. Tablo de göserildiği gibi İMKB Ulusal Tüm endeksinde dör ana sekör bulunmakadır. Ulusal Sınai endeksinin alındaki endüsriyel sınıflamalar, analiz için gerekli koşulları sağlamış ve yedi al endüsri için ayrı ayrı ahminler yapılmışır. Mali sekör dışındaki diğer iki ana sekör olan Ulusal Hizmeler ve Ulusal Teknoloji şir- 66

8 keleri al endüsrilere bölünmesi durumunda analize dahil olamayacağı (firma sayısı un alına düşmekedir) ve firma sayılarının küçük olması (36, ) ve ahmin sonuçlarını ekilemeyeceği düşünülerek, al endüsrilere bölünmeden analize dahil edilmişir. Analiz sonucunda, herbir endüsri iibariyle yapılan regresyon ahminlerinin arık değerleri (residuals) her bir firmanın yılındaki iseğe bağlı ahakkuklarını vermekedir. Modifiye edilmiş Jones modelinin bu şekilde kesisel olarak ahmin edilmes endüsriyel ahminlerin zaman serilerinden daha anlamlı olacağı gerekçesiyle, geçmiş araşırmaların çoğu arafından uygulanan bir yaklaşımdır Deneimle İlgili Değişkenler Kar yöneimi ile muhasebe deneimi arasındaki ilişkiyi ölçmek üzere kullanılan değişkenlerden biri deneçi ürüdür. DE- NET4 değişkeni deneçinin ilk büyük dör deneim firması arasında olup olmadığını ölçmekedir. DENET4 deneçinin ilk dör deneim firmasından biri olması halinde, aksi halde değerini alan kukla değişkeni olarak anımlanmışır. Araşırma kapsamında ilk 4 olarak ele alınan dör büyük deneim firması Deloie & Touche, Erns & Young, KPMG ve Pricewaerhouse Coopers dır. Daha önceki çalışmalar, deneçinin ilk büyük beş (dör veya alı da olabilmekedir) deneim firmasının, iseğe bağlı ahakkukları sınırlandırdıklarını gösermekedirler (Buler ve ark., 24; Chen ve ark., 25; Chia ve ark., 27; Caramanis and Lennox, 28; La 29). Dolayısıyla, çalışmada ilk dör firma ile iseğe bağlı ahakkuklar ile ölçülen kar yöneimi arasında negaif ilişki beklenmekedir. Deneimle ilgili ikinci değişken deneim zorluğu ve riskini ölçmek için kullanılan yapısal risk (inheren risk) değişkenidir. Bu değişken (DENZOR) soklar ve icari alacaklar oplamının oplam varlıklara oranlanması şeklinde hesaplanmakadır. Caramanis ve Lennox (28) deneçi çalışma saaleri ile ölçükleri deneim zorluğu ile iseğe bağlı ahakkuklar arasında negaif ilişki belirlemişlerdir. Diğer bir ifade ile deneim saaleri azaldıkça iseğe bağlı ahakkukların karı azalmakan çok arırmaya yönelik olduğunu bulmuşlardır. Deneim zorluğunun yapısal risk (inheren risk) ile ölçülmeye çalışıldığı bu çalışmada da benzer biçimde negaif bir ilişki beklenmekedir. Deneimle ilgili son değişken ise deneçi görüşüdür. Deneim görüşü (DEN- GÖR), daha önceki çalışmalara dayalı olarak, görüşün herhangi bir açıklama ya da şar içermesi veya görüş bildirmeken kaçınılması durumunda, olumlu görüş bildirilmesi halinde şeklindeki kukla değişkeni olarak anımlanmışır. Johl ve ark. (27), iseğe bağlı ahakkuklar ile deneim görüşü arasında poziif ilişki belirlemişir. Bu çalışmada da deneim görüşünün herhangi bir açıklama veya şar içermesi ile iseğe bağlı ahakkuklar arasında poziif bir ilişki beklenmekedir Konrol Değişkenleri Firma performans ölçüsü olarak analize dahil edilen ROA, ne karın dönem başı oplam varlıklara oranı olarak anımlanmışır. Geçmiş çalışmalara dayalı olarak, düşük performans göseren firmaların daha fazla kar yöneimi eğiliminde olması beklenmekedir (Kohar Leone ve Wasley, 25). Önceki çalışmalar, firma büyüklüğü ile iseğe bağlı ahakkuklar arasında poziif ilişki belirlemiş ve büyük 67

9 şirkelerin karları arırma eğiliminde olduğunu arışmışlardır (Chen ve ark., 25; La 29; Caramanis ve Lennox, 28). Bu nedenle oplam varlıkların logariması olarak anımlanan büyüklük (FIRBÜYÜK) değişkeni ile kar yöneimi arasında poziif bir ilişki beklenmekedir. Was ve Zimmerman a (99, s. 39) göre yüksek borç/özsermaye oranına sahip firma yöneicileri karı arırıcı muhasebe meoları kullanma eğilimindedirler. Borç/özsermaye hipoezini desekleyen birçok çalışma bulunmakadır (Chia ve ark., 27; Caramanis ve Lennox, 28; La 29). Bu çalışmada da KALDIRAÇ ile kar yöneimi arasında poziif ilişki beklenmekedir. Analize dahil edilen son konrol değişkeni kardaki değişimdir. Kardaki değişim (KARDEĞ) olarak ifade edilen son değişken, firma ne karının önceki yıla göre arması durumunda, aksi halde değerini alan kukla değişkenidir. Burgsahler ve Dichev (997) firmaların karlarındaki azalma ya da zarardan kaçınmak için kar yöneimine başvurduklarını belirlemişlerdir. Chen ve ark. (25) analizlerine dahil eikleri bu değişkenle ilgili anlamlı bir sonuç elde edememişlerdir. Bu çalışmada ise Chen ve ark. na (25) benzer şekilde kardaki azalmalardan kaçınmak iseyen yöneicilerin daha çok kar yöneimine başvuracakları düşüncesiyle negaif bir ilişki beklenmekedir. Tablo 2 değişkenlerle ilgili anımlayıcı isaisikleri vermekedir. Toplam ahakkukların dönem başı akiflere oranı oralama olarak % -,8 dir. İseğe bağlı ahakkukların dönem başı akiflere oranı oralaması % -,, medyanı ise % -,7 dir. Her iki ahakkuk değişkeninin de sandar sapmasının yüksek olduğu (yaklaşık sırasıyla % 9 ve % 7) görülmekedir. Örneklemdeki firmaların yaklaşık % 52 sinin deneçisi dör büyük deneim firmasından biridir. Örneklemdeki deneim görüşlerinin ise yaklaşık % 35 i açıklama ya da şar içermekedir. Tablo 2. Değişkenlere Ai Tanımlayıcı İsaisikler Değişken Oralama Medyan S. Sapma Minimum Maksimum TTH İBT DENET4 DENZOR DENGÖR ROA FİRBÜYÜK KALDIRAÇ KARDEĞ -,88 -,,52,33,35,437 8,3723,436,5 -,224 -,72,384,49 8,323,49,866,72,5,966,478,29,6538,28,5 -,488 -,4734, -,523 6,7984,2 2,488 2,3233,943,899,48,9746 No: TTH, ne kar ile faaliyelerden kaynaklanan ne naki akışı arasındaki fark; İBT, Düzelilmiş Jones Modeli ile kesisel olarak ölçülen iseğe bağlı ahakkuklar; DENET4, deneçi firmanın ilk büyük 4 deneim firmasından biri olması durumunda ; aksi halde ; DENZOR, soklar ile icari alacaklar oplamının oplam varlıklara oranı; DENGÖR, deneim görüşünün açıklama ya da şar içermesi veya görüş bildirmeken kaçınma olması durumunda ; aksi halde ; ROA, ne karın dönem başı akiflere oranı; FIRBÜYÜK, oplam varlıkların logariması; KALDIRAÇ, oplam yükümlülüklerin oplam varlıklara oranı; KARDEĞ, ne kar önceki yıla göre armışsa ; aksi halde 68

10 5. Kar Yöneimi ve Deneim İlişkisi 5.. Tüm Örneklem İçin Regresyon Sonuçları Tablo 3, modele dahil edilen değişkenler arasındaki korelasyonları ve anlamlılık düzeylerini gösermekedir. Tablodan da görüldüğü gib iseğe bağlı ahakkuklar ile deneçi firmanın büyüklüğü arasında negaif ve isaisiksel olarak anlamlı korelasyon bulunmakadır. Bu sonuç, beklendiği gibi deneçi büyüklüğünün kar yöneimini kısıladığı hipoezini güçlendirmekedir. Deneim zorluğu ile kar yöneimi arasında beklenenin aksine poziif korelasyon bulunmakadır. Bu sonuç, deneim zorluğunun kar yöneimini espi eme yeeneğini azalığı, dolayısıyla deneim zorluğu arıkça kar yöneimi davranışının da arığı şeklinde yorumlanabilir. Diğer arafan deneim görüşünün açıklama ya da şar içermesi ile kar yöneimi arasında anlamlı bir korelasyon görülmemekedir. Tablo 3. Pearson Korelasyon Değerleri (n = 645) İBT DENET4 DENZOR DENGÖR ROA FİRBÜYÜK KALDIRAÇ KARDEĞ İBT DENET4 DENZOR DENGÖR ROA FİRBÜYÜK KALDIRAÇ KARDEĞ -,7,59 -,2,42 -,36 -,3,65,36,67,3,,83,4,48 -,2 -,85,24,39 -,57,9,,5,,,75,35 -,4 -,86 -,89,35 -,34,4,4,,,93 -,32 -,45,47,39,,26,,62,27 -,37,322,,,,34,6,98,6 -,2, No: İBT, Düzelilmiş Jones Modeli ile kesisel olarak ölçülen iseğe bağlı ahakkuklar; DENET4, deneçi firmanın ilk büyük 4 deneim firmasından biri olması durumunda ; aksi halde ; DENZOR, soklar ile icari alacaklar oplamının oplam varlıklara oranı; DENGÖR, deneim görüşünün açıklama ya da şar içermesi veya görüş bildirmeken kaçınma olması durumunda ; aksi halde ; ROA, ne karın dönem başı akiflere oranı; FIRBÜYÜK, oplam varlıkların logariması; KALDIRAÇ, oplam yükümlülüklerin oplam varlıklara oranı; KARDEĞ, ne kar önceki yıla göre armışsa ; aksi halde Tablo 4, araşırma modelinin regresyon analizi sonuçlarını gösermekedir. Hipoez değişkenlerinin modele ekisini es emek için üç regresyon modeli kurularak analiz edilmiş; dördüncü modelde ise üm değişkenler regresyon analizine dahil edilmişir. Tablodan da görüldüğü gib ilk dör büyük deneim firması ile iseğe bağlı ahakkuklar arasında negaif ve % düzeyinde isaisiksel anlamlılık aşıyan bir ilişki belirlenmişir. Buna göre, Türkiye de İMKB na kayılı şirkeler için, deneçi büyüklüğü ile iseğe bağlı ahakkuklar arasında negaif bir ilişki bulunmakadır. Diğer bir ifadeyle, Türkiye deki ilk 4 büyük deneim firmasının, deneledikleri şirkelerin kar yöneimi davranışlarını kısıladıkları söylenebilir. Bu sonuç, daha önceki çalışmalarla uarlılık gösermekedir (Buler ve ark., 24; Chen ve ark., 25; Chia ve ark., 27; Caramanis ve Lennox, 28; La 29). Böylece, çalışmanın ilk hipoezi olan H deseklenmişir. Diğer arafan, oluşurulan üm regresyon modellerinde iseğe bağlı ahakkuklar ile deneim zorluğu ve deneim görüşü arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemekedir. Deneim zorluğu ile iseğe bağlı ahakkuklar arasında olması beklenen negaif ilişki isaisiksel olarak deseklenmemişir. Diğer bir ifade ile, deneim zorluğu arıkça kar yöneiminin oraya çıkarılması ve daha çok kısılanması şeklinde beklenen ilişki örneklemdeki şirke- 69

11 ler açısından söz konusu değildir. Bu sonuç, eknolojik gelişmeler sonucunda deneim oomasyonunun arması nedeniyle, deneim zorluğu ve kar yöneiminin ilişkili olmayabileceği şeklinde yorumlanabilir. Diğer arafan, iseğe bağlı ahakkuklar ile deneim görüşü arasında olması beklenen poziif ilişki de isaisiksel olarak deseklenmemişir. Diğer bir ifade ile, kar yöneimi davranışlarının arması ile deneim görüşlerinde açıklama veya şar olmasının da aracağı yönünde beklenen ilişki örneklemdeki şirkeler için sözkonusu değildir. Bu sonuç, Barov ve ark. (2) ve Johl ve ark. (27) ile uarlı olmamakla birlike, Buler ve ark. nın (24) sonuçları ile uarlıdır. Buler ve ark. nın (24) da beliriği gibi bu sonucun bir açıklaması, deneçilerin kar kaliesi hakkındaki değerlendirmelerine dayalı olarak görüşlerini düzenleme zorunluluğu veya böyle bir rollerinin bulunmadığı şeklinde olabilir. Tablo 4. İseğe Bağlı Tahakkuklar ile Deneim ve Konrol Değişkenleri Arasındaki Regresyon Sonuçları Değişken Model Model 2 Model 3 Model 4 Sabi DENET4 DENZOR DENGÖR ROA FİRBÜYÜK KALDIRAÇ KARDEĞ Düz. R 2,234 -,33,36,72 -,33,78 -,4 32, 2,979* -2,89*,7 6,855* -3,52* 2,829* -3,39*,255 -,33,4,73 -,35,86 -,4 32, 3,386* -2,792*,53 7,6* -3,83* 3,27* -3,488*,264,48,9,72 -,4,74 -,4 3,5 3,4*,545,562 6,743* -4,37* 2,62* -3,438*,223 -,32,43,7,725 -,32,72 -,4 32,2 2,83* -2,78*,39,377 6,923* -3,436* 2,576* -3,498* No: *, % düzeyinde anlamlı; İBT, Düzelilmiş Jones Modeli ile kesisel olarak ölçülen iseğe bağlı ahakkuklar; DENET4, deneçi firmanın ilk büyük 4 deneim firmasından biri olması durumunda ; aksi halde ; DENZOR, soklar ile icari alacaklar oplamının oplam varlıklara oranı; DENGÖR, deneim görüşünün açıklama ya da şar içermesi veya görüş bildirmeken kaçınma olması durumunda ; aksi halde ; ROA, ne karın dönem başı akiflere oranı; FIRBÜYÜK, oplam varlıkların logariması; KALDIRAÇ, oplam yükümlülüklerin oplam varlıklara oranı; KARDEĞ, ne kar önceki yıla göre armışsa ; aksi halde Modele dahil edilen konrol değişkenleri incelendiğinde, üm regresyon modellerinde bu değişkenlerin kasayılarının % düzeyinde isaisiksel olarak anlamlı olduğu görülmekedir. Özellikle, firma performansının bir gösergesi olarak analize dahil edilen ROA nın modele önemli düzeyde kakı sağladığı belirlenmişir. Ancak bu değişkenin kasayısı, beklenenin aksine poziifir. Bu sonuç, firma performansı arıkça kar yöneimi davranışının da arığı fikrini vermekedir. Analize dahil edilen diğer bir konrol değişken firmaların oplam varlıklarının göserge olarak kullanıldığı büyüklük (FİRBÜYÜK) değişkenidir ve bu değişkenin kasayısı negaifir. Beklenenin aksi yönünde espi edilen bu ilişk firma büyüklüğünün arması ile kar yöneimi davranışının azaldığı, yani büyük firmaların kar yöneimi ile daha az 7

12 ilgilendiği şeklinde yorumlanabilir. Diğer bir konrol değişken oplam borçların oplam varlıklara oranlanması yoluyla hesaplanan KALDIRAÇ değişkeni olup; bu değişkenin beklendiği gibi iseğe bağlı ahakkuklar ile poziif ilişkili olduğu espi edilmişir. Bu sonuç, borçlanma düzeyleri fazla olan firmaların daha çok kar yöneimine başvurduğu şeklinde yorumlanabilir. Analize dahil edilen son konrol değişkeni ise kardaki değişimdir (KARDEĞ). Beklendiği gib bu değişkenin kasayısı negaifir. Bu sonuç, ne karları önceki yıla göre azalan firmaların daha çok kar yöneimi davranışı göserdiği fikrini vermekedir Al Örneklemler İçin Regresyon Sonuçları Çalışmanın bu bölümünde, örneklemdeki şirkelerden deneim firmalarının büyüklüğüne göre al örneklemler oluşurulmuşur. Böylece ilk dör deneçi ile diğer deneçilere ilişkin daha deaylı analizler yapılmaya çalışılmışır. Tablo 5, ilk dör deneçi ve ilk dör dışındaki deneçiler için değişkenler arasındaki farkların analizini gösermekedir. İki grup için değişkenler arasındaki farklılıklar hem -isaisiği hem de paramerik olmayan z-isaisiği ile ölçülmüşür. Tablodan da görülebileceği gibi iseğe bağlı ahakkuklar açısından iki grup arasında anlamlı farklılıklar bulunmakadır. Deneim zorluğu ve deneim görüşü değişkenleri de iki al örneklem için isaisiksel olarak anlamlı farklılıklar gösermekedir. Konrol değişkenleri açısından ise, yalnız ROA ve firma büyüklüğünün farkları anlamlı iken, kaldıraç ve kar değişimi isaisiksel olarak farklı değildir. Bu farklılıkları yorumlamak için, Tablo 6 de göserilen regresyon sonuçlarını incelemek faydalı olacakır. İlk 4 deneim firmasından oluşan örneklem şirkeleri incelendiğinde, deneim zorluğunun kasayısının poziif ve isaisiksel olarak anlamlı olduğu; buna karşın deneim görüşü değişkeninin anlamlı olmadığı görülmekedir. Sonuç anlamlı olmakla birlike, ilişkinin yönü beklenenin aksine poziifir. Bu sonuç, ilk dör deneim firmasının denelediği şirkelerde, deneim zorluğu arıkça kar yöneiminin de arığı biçiminde yorumlanabilir. İlginç bir biçimde, deneim zorluğu ilk 4 dışındaki deneim firmalarının denelediği şirkeler için anlamlı çıkmazken, deneim görüşü anlamlı sonuç vermişir. Deneim görüşü değişkeninin kasayısı beklendiği gibi poziifir. Diğer bir ifadeyle, deneim görüşlerinin açıklama ya da şar içermesi ile iseğe bağlı ahakkuklar arasında poziif ilişki bulunmakadır. Bu sonuç, ilk dör dışındaki deneim firmalarının deneim görüşlerinin açıklama ya da şar içermesinin kar yöneimi ile ilişkili olduğu şeklinde yorumlanabilir. Ancak, Johl ve ark. nın (27) kar yöneimi ile deneim görüşü ilişkisinin ilk 4 deneim firması için daha anlamlı olduğu şeklindeki sonuçlarının ersine, ilk dör dışındaki firmalarda bu ilişkinin anlamlı olduğu görülmekedir. Konrol değişkenlerine ilişkin sonuçlar ise, üm örneklem için yapılan regresyon sonuçları ile aynı yönde ve anlamlı ilişki olduğunu gösermekedir. 7

13 Tablo 5. Al Örneklemler İçin Tanımlayıcı İsaisikler ve Değişkenler Arası Farklılık Tesleri Değişken İlk 4 Deneçi (n = 337) İlk 4 Dışındaki Deneçiler (n = 38) Farklılıklar Oralama Medyan Oralama Medyan -değeri z-değeri İBT DENZOR DENGÖR ROA FİRBÜYÜK KALDIRAÇ KARDEĞ -,6,375,3,65 8,572,4372,52 -,64,2925,,597 8,4889,484,,27,3548,4,27 8,54,4636,5,8,359,,237 8,263,4339, -,798*** -3,74* -2,69** 3,76* 8,545* -,442,482-2,853* -2,977* -2,63** -4,63* -7,785* -,32 -,482 No: *, ** ve *** sırasıyla %, % 5 ve % düzeyinde anlamlı; İBT, Düzelilmiş Jones Modeli ile kesisel olarak ölçülen iseğe bağlı ahakkuklar; DENZOR, soklar ile icari alacaklar oplamının oplam varlıklara oranı; DENGÖR, deneim görüşünün açıklama ya da şar içermesi veya görüş bildirmeken kaçınma olması durumunda ; aksi halde ; ROA, ne karın dönem başı akiflere oranı; FIRBÜYÜK, oplam varlıkların logariması; KALDI- RAÇ, oplam yükümlülüklerin oplam varlıklara oranı; KARDEĞ, ne kar önceki yıla göre armışsa ; aksi halde Tablo 6. Al Örneklemler İçin İseğe Bağlı Tahakkuklar ile Deneim ve Konrol Değişkenleri Arasındaki Regresyon Sonuçları Değişken İlk 4 Deneim Firması İBT İlk 4 Dışındaki Deneim Firmaları İBT Sabi DENZOR DENGÖR ROA FİRBÜYÜK KALDIRAÇ KARDEĞ Düz. R 2,8,9 -,4,635 -,25,86 -,29 4,9 2,569* -,24 4,526* -2,262** 2,222** -2,47**,325 -,4,38,976 -,44,8 -, ,59* -,296,993**,785* -2,773*,966** -3,96* No: *, ** ve *** sırasıyla %, % 5 ve % düzeyinde anlamlı; İBT, Düzelilmiş Jones Modeli ile kesisel olarak ölçülen iseğe bağlı ahakkuklar; DENZOR, soklar ile icari alacaklar oplamının oplam varlıklara oranı; DENGÖR, deneim görüşünün açıklama ya da şar içermesi veya görüş bildirmeken kaçınma olması durumunda ; aksi halde ; ROA, ne karın dönem başı akiflere oranı; FIRBÜYÜK, oplam varlıkların logariması; KALDIRAÇ, oplam yükümlülüklerin oplam varlıklara oranı; KARDEĞ, ne kar önceki yıla göre armışsa ; aksi halde 6. Tarışma ve Sonuç Bu çalışmada, İMKB Ulusal Tüm Endeksine kayılı firmalardan oluşan bir örneklemle, yıllarına 645 gözlem aracılığıyla deneim firmalarının büyüklüğünün kar yöneimi davranışı üzerindeki ekisi analiz edilmişir. Çalışmada, deneim firmalarının kar yöneimini kısılayıcı bir güç olabileceği nokasından hareke edilerek bu ilişki araşırılmışır. Bu 72

14 çerçevede, ilk 4 olarak nielendirilen büyük deneim firmalarının deneim kaliesi ile ilgili köü şöhre sonucunda müşerilerini kaybemeken veya deneim ücrelerinin azalmasından çekinecekleri ya da açılabilecek deneimle ilgili davalarda uğrayacakları zararların diğer küçük firmalara oranla daha fazla olacağı şeklindeki varsayımlarla, bu firmaların kar yöneimini daha çok kısılayacağı düşünülmüşür. Çalışmada, ayrıca deneim sürecinde göserilen çabanın kar yöneiminin oraya çıkarılmasını sağlayacağı görüşünden harekele, deneim zorluğunun daha çok deneim çabası gerekireceği ve bu nedenle kar yöneimini belirlemede ekili olacağı hipoezi es edilmişir. Tes edilen diğer bir ilişki ise, deneim görüşünün açıklama ya da şar içermesinin şirkelerin kar yöneimi uyguladıklarının bir gösergesi olarak ele alındığı poziif yönlü bir ilişkidir. Çalışmada, kar yöneimi iseğe bağlı ahakkuklar ile ölçülmüş ve modifiye edilmiş Jones modelinin kesisel versiyonu kullanılmışır. Analiz sonucunda, deneçi büyüklüğü ile iseğe bağlı ahakkuklar arasında negaif bir ilişki belirlenmişir. Diğer bir ifadeyle, Türkiye deki ilk 4 büyük deneim firmasının, deneledikleri şirkelerin kar yöneimi davranışlarını kısıladıkları belirlenmişir. Bununla birlike, üm örneklem şirkelerini kapsayan regresyon modellerinde iseğe bağlı ahakkuklar ile deneim zorluğu ve deneim görüşü arasında anlamlı bir ilişki bulunamamışır. Ancak ilk 4 ve ilk dör dışındaki şirkelerin ayrı ayrı incelendiği al örneklemlerde farklı bulgular elde edilmişir. Yapılan farklılık analizleri sonucunda, deneim zorluğu ve deneim görüşü değişkenlerinin iki al örneklem için isaisiksel olarak anlamlı farklılıklar göserdiği belirlenmişir. Al örneklemler için yapılan analizlerde ise, ilk 4 deneim firmasının denelediği şirkelerde deneim zorluğu arıkça kar yöneiminin de arığı; faka deneim görüşünün kar yöneimine herhangi bir ekisinin olmadığı belirlenmişir. Buna karşın, ilk 4 dışındaki deneim firmalarının denelediği şirkeler için deneim zorluğu ile kar yöneimi arasında bir ilişki bulunmazken, deneim görüşlerinin açıklama ya da şar içermesinin iseğe bağlı ahakkuklar ile poziif ilişkili olduğu belirlenmişir. Sonuçlar ayrıca, kar yöneiminin şirkelerin performansı, büyüklüğü, borçlanma düzeyi ve kar değişimi ile ilişkili olduğunu gösermişir. Çalışmanın başlıca sınırlılığı, iseğe bağlı ahakkukların ölçülmesi için kullanılan modelin uygunluğu ile ilgilidir. Sonuçlarda, firma performansının iseğe bağlı ahakkukları açıklama gücünün nispeen yüksek olduğu belirlenmişir. Bu nedenle ileride yapılacak araşırmalarda, iseğe bağlı ahakkkuklar firma performansı ile ilişkili bir biçimde ölçülebilir. Bununla birlike deneim zorluğu ve deneim görüşü ile kar yöneimi ilişkisi ileride yapılacak çalışmalarda daha kapsamlı ve farklı gösergelerle analiz edilebilir. Son olarak, deneim firmalarının büyüklüğünün kar yöneimini kısılayıcı bir fakör olduğunun belirlendiği bu çalışma, daha farklı modellerle ve sermaye piyasasına yeni düzenlemelerin geirildiği farklı dönemlerle karşılaşırılabilir. Kaynaklar Abbo, L.J., S. Parker ve G.F. Peers (26), Earnings Managemen, Liigaion Risk, and Asymmeric Audi Fee Responses, Audiing: A Journal of Pracice & Theory, 25(): Banniser, J.W. ve D.N. Wies (2), Earnings Managemen and Audior Conservaism: Effecs of SEC Enforcemen Acions, Managerial Finance, 27(2):

15 Barov, E., F.A. Gul ve J.S.L. Tsui (2), Discreionary-Accruals Models and Audi Qualificaions, Journal of Accouning and Economics, 3(2): Bauwhede, H.V., M. Willekens ve A. Gaeremynck (23), Audi Firm Size, Public Ownership, and Firms Discreionary Accruals Managemen, The Inernaional Journal of Accouning, 38(23): 22. Beneish, M.D. (2), Earnings Managemen: A Perspecive, Managerial Finance, 27(2): 3-7. Burgsahler, D. ve I. Dichev (997), Earnings Managemen o Avoid Earnings Decreases and Losses, Journal of Accouning and Economics, 24(997): Buler, M., A.J. Leone ve M. Willenborg (24), An Empirical Analysis of Audior Reporing and Is Associaion wih Abnormal Accruals, Journal of Accouning and Economics, 37(24): Caramanis, C. ve C. Lennox (28), Audi Effor and Earnings Managemen, Journal of Accouning and Economics, 45(28): Chen, K.Y., K.-L. Lin ve J. Zhou (25), Audi Qualiy and Earnings Managemen for Taiwan IPO Firms, Managerial Audiing Journal, 2(): Chia, Y.M., I. Lapsley ve H.-W. Lee (27), Choice of Audiors and Earnings Managemen During he Asian Financial Crisis, Managerial Audiing Journal, 22(2): Dechow, P.M., R.G. Sloan ve A.P. Sweeney (995), Deecing Earnings Managemen, The Accouning Review, 7(2): Francis, J.R., E.L. Maydew ve H.C. Sparks (999), The Role of Big 6 Audiors in he Credible Reporing of Accruals, Audiing: A Journal of Pracice & Theory, 8(2): Jeong, S.W. ve J. Rho (24), Big Six Audiors and Audi Qualiy: he Korean Evidence, The Inernaional Journal of Accouning, 39(24): Johl, S., C.A. Jubb ve K.A. Houghon (27), Earnings Managemen and he Audi Opinion: Evidence From Malaysia, Managerial Audiing Journal, 22(7): Jones, J.J. (99), Earnings Managemen During Impor Relief Invesigaions, Journal of Accouning Research, 29( 2): Herbohn, K. ve V. Ragunahan (28), Audior Reporing and Earnings Managemen: Some Addiional Evidence, Accouning and Finance, 48(28): Houghon, K.A. ve C.A. Jubb (999), The Cos of Audi Qualificaions: The Role of Non- Audi Services, Journal of Inernaional Accouning, Audiing & Taxaion, 8(2): Hribar, P. ve D.W. Collins (22), Errors in Esimaing Accruals: Implicaions for Empirical Research, Journal of Accouning Research, 4(): Hun, A.K. ve A. Lulseged (27), Clien Imporance and Non-Big 5 Audiors Reporing Decisions, Journal of Accouning and Public Policy, 26(27): Kohar S.P., A.J. Leone ve C.E. Wasley (25), Performance Mached Discreionary Accrual Measures, Journal of Accouning and Economics, 39(25): Küçüksözen, C. (24), Finansal Bilgi Manipülasyonu: Nedenler Yönemler Amaçları, Teknikler Sonuçları ve İMKB Şirkeleri Üzerine Ampirik Bir Çalışma, yayınlanmamış dokora ez Ankara. La K.-W. (29), Does audi qualiy maer more for firms wih high invesmen opporuniies?, Journal of Accouning and Public Policy, 28(29): Lennox, C.S. (999), Audi Qualiy and Audior Size: An Evaluaion of Repuaion and Deep Pockes Hypoheses, Journal of Business Finance & Accouning, 26(7)&(8): Liu, Q. ve Z. Lu (27), Corporae Governance and Earnings Managemen in he Chinese Lised Companies: A Tunneling Perspecive, Journal of Corporae Finance, 3(27): Noronha, C., Y. Zeng ve G. Vinen (28), Earnings Managemen in China: An Exploraory Sudy, Managerial Audiing Journal, 23(4): Was, R.L. and J.L. Zimmerman (99), Posiive Accouning Theory: A Ten Year Perspecive, The Accouning Review, 65():

KAR KALİTESİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İMKB DE TEST EDİLMESİ *

KAR KALİTESİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İMKB DE TEST EDİLMESİ * Uluslararası Yöneim İkisa ve İşleme Dergisi, Cil 8, Sayı 16, 2012 In. Journal of Managemen Economics and Business, Vol. 8, No. 16, 2012 KAR KALİTESİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İMKB

Detaylı

İMKB Dergisi İÇİNDEKİLER. Yıl: 9 Sayı: 36. Finansal Bilgi Manipülasyonunun Tespitinde Yapay Sinir Ağı Modelinin Kullanımı

İMKB Dergisi İÇİNDEKİLER. Yıl: 9 Sayı: 36. Finansal Bilgi Manipülasyonunun Tespitinde Yapay Sinir Ağı Modelinin Kullanımı İMKB Dergisi Yıl: 9 Sayı: 36 ISSN 1301-1650 Yıl: 9 Sayı: 36 İÇİNDEKİLER Finansal Bilgi Manipülasyonunun Tespiinde Yapay Sinir Ağı Modelinin Kullanımı Güray Küçükkocaoğlu & Yasemin Keskin Benli & Cemal

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONUNUN TESPİTİNDE YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN KULLANIMI

FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONUNUN TESPİTİNDE YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN KULLANIMI FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONUNUN TESPİTİNDE YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN KULLANIMI ÖZET Yrd.Doç.Dr. Güray KÜÇÜKKOCAOĞLU 1 Yrd.Doç.Dr. Yasemin KESKİN BENLİ 2 Dr. Cemal KÜÇÜKSÖZEN 3 nun espiinde sıklıkla kullanılan

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONU:

FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONU: FİNANSAL BİLGİ MANİPÜLASYONU: İMKB ŞİRKETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR ÇALIŞMA Cemal Küçüksözen Güray Küçükkocaoğlu ÖZET Finansal piyasaların emel aşı olan finansal bilginin, ekonomik performansı çeşili yollarla

Detaylı

ALLIANZ YAŞAM VE EMEKLİLİK A.Ş. KOÇ İŞTİRAK ENDEKSİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İÇTÜZÜĞÜ

ALLIANZ YAŞAM VE EMEKLİLİK A.Ş. KOÇ İŞTİRAK ENDEKSİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İÇTÜZÜĞÜ FONUN KURULUŞ AMACI ALLIANZ YAŞAM VE EMEKLİLİK A.Ş. KOÇ İŞTİRAK ENDEKSİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İÇTÜZÜĞÜ MADDE 1 - Yapı Kredi Emeklilik A.Ş. arafından 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yaırım Sisemi

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği

Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği Volume 5 Number 4 2014 pp. 71-88 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Global Finansal Krizde Kredi Marjı: Japon Tahvil Piyasası Örneği Aydın Yüksel a Aslı Yüksel b Öze: Bu makale Ağusos 2007 arihinde oraya

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:009 Cil:6 Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA İMKB de Fiya-Hacim İlişkisi - Asimerik Ekileşim Yrd. Doç. Dr. Koray KAYALIDERE Celal Bayar Üniversiesi,U.B.Y.O., Bankacılık

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ BANKA KREDİ PORTFÖLERİNİN ÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAANAN ALTERNATİF BİR ÖNTEM ÖNERİSİ K. Bau TUNA * ÖZ Ödememe riski banka kredilerini ve bankaların kredi porföylerini ekiler.

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI

SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI SIVILAŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ DEPOLAMA ŞİRKETLERİ İÇİN TARİFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve İsenecek Veriler BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı Eğitim Fakültesi.Pamukkale Üniversitesi

Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK İlköğretim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı Eğitim Fakültesi.Pamukkale Üniversitesi PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ 2. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN BEDEN EĞİTİMİ ve OYUN DERSİNİ SAĞLIK ve SAĞLANAN OLANAKLAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRMELERİ Öğr. Gör. Selçuk ŞİMŞEK

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Ahu Soylu, Mein Türkay* Koç Üniversiesi Endüsri Mühendisliği Bölümü Sarıyer, İsanbul ahusoylu@ku.edu.r,

Detaylı

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:37, Sayı/No:2, 2008, 98-110 ISSN: 1303-1732 - www.ifdergisi.org 2008 İsanbul Menkul Kıymeler

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy SESSION Meal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipoezinin ürkiye Ekonomisi için Sınanması Inensiy of Meal (Seel) Use Hypohesis: A es for urkish Economy Assoc. Prof. Dr. Fikre Dülger (Çukurova Universiy, urkey)

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

Likidite Azlığı Priminin Menkul Kıymet Getirileri Üzerinde Etkileri ve Avrasya İçin Önemi

Likidite Azlığı Priminin Menkul Kıymet Getirileri Üzerinde Etkileri ve Avrasya İçin Önemi 30 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 0 Likidie Azlığı Priminin Menkul Kıyme Geirileri Üzerinde Ekileri ve Avrasya İçin Önemi Serdar Kuzu (Isanbul Universiy, Turkey) The Effecs of he Illiquidiy

Detaylı

AN EMPIRICAL STUDY ON BUDGET REVENUE- EXPENDITURE MANAGEMENT IN 1950 2006 PERIOD IN TURKEY: A COMPARISON OF SINGLE PARTY AND COALITION GOVERNMENTS

AN EMPIRICAL STUDY ON BUDGET REVENUE- EXPENDITURE MANAGEMENT IN 1950 2006 PERIOD IN TURKEY: A COMPARISON OF SINGLE PARTY AND COALITION GOVERNMENTS Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2009, C.14, S.3 s.265-288. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2009, Vol.14,

Detaylı

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive Effecs of Agriculural Suppor and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region Erkan Akas and Oğuz Yurdakul Universiy of Cukurova Dep. Agriculural Economics,

Detaylı

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler

DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI. BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġstenecek Veriler DOĞAL GAZ DEPOLAMA ġġrketlerġ ĠÇĠN TARĠFE HESAPLAMA USUL VE ESASLARI BĠRĠNCĠ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Ġsenecek Veriler BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam Madde

Detaylı

İnönü Bulvarı No:27, 06490, Bahçelievler / Ankara-Türkiye hasan.tiryaki@euas.gov.tr, mehmet.bulut@euas.gov.tr. ikocaarslan@kku.edu.

İnönü Bulvarı No:27, 06490, Bahçelievler / Ankara-Türkiye hasan.tiryaki@euas.gov.tr, mehmet.bulut@euas.gov.tr. ikocaarslan@kku.edu. Termik Sanralların Konrol Sisemlerinde Teknolojik Gelişmeler ve Verimlilik Technologic Developmens on Conrol Sysems of Thermal Power Plans and Efficiency Hasan TİRYAKİ 1, Mehme BULUT 2, İlhan KOCAARSLAN

Detaylı

Ege University Working Papers in Economics 2006 http://www.iibf.ege.edu.tr/economics/tartisma

Ege University Working Papers in Economics 2006 http://www.iibf.ege.edu.tr/economics/tartisma Ege Universiy Working Papers in Economics 2006 hp://www.iibf.ege.edu.r/economics/arisma İZMİR KÜÇÜK, ORTA VE BÜYÜK ÖLÇEKLİ İMALAT SANAYİNDE ÜRETİM ETKİNLİĞİ VE TOPLAM FAKTÖR VERİMLİLİĞİ ANALİZİ Eruğrul

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 SPOT VE VADELİ İŞLEM FİYATLARININ VARYANSLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK TESTİ Emrah İsmail ÇEVİK * Mehme

Detaylı

THE IMPACT OF EXCHANGE TRADED FUNDS ON THE LONG TERM RELATIONSHIP OF INDEX MARKETS: AN EMPRICAL ANALYSIS ON THE ISE-30 INDEX

THE IMPACT OF EXCHANGE TRADED FUNDS ON THE LONG TERM RELATIONSHIP OF INDEX MARKETS: AN EMPRICAL ANALYSIS ON THE ISE-30 INDEX Dumlupınar Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi / Dumlupınar Universiy Journal of Social Sciences BORSA YATIRIM FONLARININ ENDEKS PİYASALARDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İMKB-30 ENDEKSİ ÜZERİNE

Detaylı

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sekörü İçin Ekonomerik Bir Analiz Kuruluş BOZKURT Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversiesi Söke İşleme Fakülesi, Bankacılık ve Finans Bölümü kuriboz_48@homail.com

Detaylı

Stok-Akım Uyarlaması, Bütçe Açığı ve Kamu Borç Stoku Arasındaki İlişkiler: Küresel Kriz Bağlamında Avrupa Birliği Üyesi Ülkeler Üzerine Bir Analiz

Stok-Akım Uyarlaması, Bütçe Açığı ve Kamu Borç Stoku Arasındaki İlişkiler: Küresel Kriz Bağlamında Avrupa Birliği Üyesi Ülkeler Üzerine Bir Analiz Sok-Akım Uyarlaması, Büçe Açığı ve Kamu Borç Soku Arasındaki İlişkiler: Küresel Kriz Sok-Akım Uyarlaması, Büçe Açığı ve Kamu Borç Soku Arasındaki İlişkiler: Küresel Kriz Bağlamında Avrupa Birliği Üyesi

Detaylı

GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE ÇIKTI AÇIĞI

GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE ÇIKTI AÇIĞI Cenral Bank Review Vol. 11 (July 211), pp.15-28 ISSN 133-71 prin / 135-88 online 211 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ GÖRÜNMEZ AMA HĐSSEDĐLMEZ DEĞĐL: TÜRKĐYE'DE

Detaylı

TOPLAM TAHAKKUK MODELLERİ İLE TÜRKİYE DE KAR YÖNETİMİNİN ÖLÇÜLMESİ: İMKB DE YER ALAN İŞLETMELER ÜZERİNE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA

TOPLAM TAHAKKUK MODELLERİ İLE TÜRKİYE DE KAR YÖNETİMİNİN ÖLÇÜLMESİ: İMKB DE YER ALAN İŞLETMELER ÜZERİNE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA TOPLAM TAHAKKUK MODELLERİ İLE TÜRKİYE DE KAR YÖNETİMİNİN ÖLÇÜLMESİ: İMKB DE YER ALAN İŞLETMELER ÜZERİNE AMPİRİK BİR ARAŞTIRMA Öğr. Gör. Dr. Şerife ÖNDER Prof. Dr. Ahmet AĞCA Dumlupınar Üniversitesi, SBMYO

Detaylı

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ Yrd. Doç. Dr. Hülya Kanalıcı Akay Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Mehme Nargeleçekenler Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

13 Hareket. Test 1 in Çözümleri. 4. Konum-zaman grafiklerinde eğim hızı verir. v1 t

13 Hareket. Test 1 in Çözümleri. 4. Konum-zaman grafiklerinde eğim hızı verir. v1 t 3 Hareke Tes in Çözümleri X Y. cisminin siseme er- diği döndürme ekisi 3mgr olup yönü saa ibresinin ersinedir. cisminin siseme erdiği döndürme ekisi mgr olup yönü saa ibresi yönündedir. 3mgr daha büyük

Detaylı

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi SESSION 3B: Ora Asya Ekonomileri 07 Azerbaycan, Kazakisan, Kırgızisan ve Türkiyede İkisadi Özgürlük ve İsihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi Prof. Dr. Ekrem Erdem (Erciyes Universiy, Turkey) Ass. Prof.

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

Yabancı Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Türkiye Bağlamında Test Edilmesi

Yabancı Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Türkiye Bağlamında Test Edilmesi Yabancı Sermaye Yaırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Ekisinin Türkiye Bağlamında Tes Edilmesi Yrd. Doç. Dr. Yusuf DEMİR Süleyman Demirel Üniversiesi, İİBF. Öze Bu çalışma; uluslararası sermaye harekelerinin

Detaylı

Kamu Borçlanması, Sermaye Stoku ve Tüketim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli

Kamu Borçlanması, Sermaye Stoku ve Tüketim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli Kamu Borçlanması, Sermaye Soku ve Tükeim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli Kamu Borçlanması, Sermaye Soku ve Tükeim İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Ardışık Nesiller Modeli İler ÜNLÜKAPLAN

Detaylı

PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ ÖZET

PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F.Dergisi Cil:17 Sayı:2, Yıl:2002, ss:55-74 PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ Erdinç Telaar * Şadiye Türkmen ** Özgür Teoman *** ÖZET Bu çalışmada pamuk borsalarında oluşan fiyaların

Detaylı

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ

ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ ELEKTRİK DAĞITIM BÖLGELERİNDE UYGULANACAK FİYAT EŞİTLEME MEKANİZMASI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısalmalar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1Bu Tebliğ, 4628 sayılı

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

Verimlilik Dergisi T. C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI VERİMLİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2015/3

Verimlilik Dergisi T. C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI VERİMLİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2015/3 Verimlilik Dergisi Türk Mevdua Bankacılığı İçin Ekinlik Analizi: Küresel Finans Krizinin Ekileri Dr. Serdal ERGÜN Prof. Dr. Nezir KÖSE İzmir de İşlemelerin Sanayi Sicil Veri Tabanına Gönderdikleri Verilerin

Detaylı

Hemşirelerin Kendini Gerçekleştirme Düzeyleri ve Etkileyen Etmenler

Hemşirelerin Kendini Gerçekleştirme Düzeyleri ve Etkileyen Etmenler 2 ve Ekileyen Emenler * Serap ÜNSAR **Melaha AKGÜN KOSTAK ***Seda KURT **Özgül EROL Öze Giriş: Kendini gerçekleşirme, insan davranışlarını yöneen bir güdü olduğu kadar, erişilmeye çalışılan bir gelişme

Detaylı

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ Eem Hakan ERGEÇ Eskişehir Osmangazi Üniversiesi Mura TAŞDEMİR Eskişehir OsmangaziÜniversiesi Öze İnşaa sekörü çıkısının

Detaylı

SANAYĐ ÜRETĐMĐNDE TATĐL ETKĐLERĐ

SANAYĐ ÜRETĐMĐNDE TATĐL ETKĐLERĐ Ekonomeri ve Đsaisik Sayı:10 2009 20-28 ĐSTANBUL ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSAT FAKÜLTESĐ EKONOMETRĐ VE ĐSTATĐSTĐK DERGĐSĐ SANAYĐ ÜRETĐMĐNDE TATĐL ETKĐLERĐ Necmein Alpay KOÇAK Absrac Omiing he official and religious

Detaylı

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Nüfusbilim Dergisi\Turkish Journal of Populaion Sudies, 2012, 34, 31-50 31 TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Ölümlülük ahminleri, demografi ve aküerya bilimlerinde önemli bir rol oynamakadır.

Detaylı

Araşırma Makaleleri REEL DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİ İ TİCARET PERFORMA SI A ETKİSİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Erşan SEVER ÖZET Bu çalışmada reel döviz kuru belirsizliğinin Türkiye nin icare performansına ekisi araşırılmışır.

Detaylı

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU?

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? Yrd. Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Yrd. Doç. Dr. Feride Özürk

Detaylı

ARTIK KÂR, ÖZSERMAYEYE SERBEST NAKİT AKIMI VE DEFTER DEĞERLERİNİN ŞİRKETLERİN PİYASA DEĞERLERİ ÜZE- RİNDEKİ ETKİLERİ: İMKB DE AMPİRİK BİR UYGULAMA

ARTIK KÂR, ÖZSERMAYEYE SERBEST NAKİT AKIMI VE DEFTER DEĞERLERİNİN ŞİRKETLERİN PİYASA DEĞERLERİ ÜZE- RİNDEKİ ETKİLERİ: İMKB DE AMPİRİK BİR UYGULAMA Yıl: 24 Sayı:89 Ekim 2010 49 ARTIK KÂR, ÖZSERMAYEYE SERBEST NAKİT AKIMI VE DEFTER DEĞERLERİNİN ŞİRKETLERİN PİYASA DEĞERLERİ ÜZE- RİNDEKİ ETKİLERİ: İMKB DE AMPİRİK BİR UYGULAMA Hakkı ÖZTÜRK 1 ÖZET Bu çalışma

Detaylı

Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No:09/5

Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No:09/5 Araşırma ve Para Poliikası Genel Müdürlüğü Çalışma Tebliğ No:09/5 Para Poliikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler K. Azim ÖZDEMİR Temmuz 2009 Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası

Detaylı

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2009, C.14, S.1 s.99-114. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2009, Vol.14,

Detaylı

Para Politikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler. K. Azim Özdemir

Para Politikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası Gelişmeler. K. Azim Özdemir Cenral Bank Review ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2009 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ Para Poliikası, Parasal Büyüklükler ve Küresel Mali Kriz Sonrası

Detaylı

ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ

ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ ÜRETİCİ FİYATLARINA GEÇİŞ ETKİSİNDE ARA MALLARI İTHALATININ ROLÜ Şenkan ALDEMİR (*) Öze: Döviz kuru değişimlerinin TÜFE ve ÜFE bazlı yuriçi fiyalara geçiş süreci, son yıllarda üzerinde önemle durulan konulardan

Detaylı

ETKİN ÜCRET TEORİSİ VE TÜRKİYE İMALAT SANAYİİ ÜZERİNE UYGULAMA

ETKİN ÜCRET TEORİSİ VE TÜRKİYE İMALAT SANAYİİ ÜZERİNE UYGULAMA Ekonomik Yaklaşım, Cil : 21, Sayı : 76, ss. 93-118 ETKİN ÜCRET TEORİSİ VE TÜRKİYE İMALAT SANAYİİ ÜZERİNE UYGULAMA Uğur Bülen KAYTANCI * Öze Bu çalışmada, Türkiye için uygun ücre poliikalarının nasıl olması

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

TÜRKİYE DE BÖLGELER ARASI GELİR FARKLILIKLARI: YAKINSAMA VAR MI?

TÜRKİYE DE BÖLGELER ARASI GELİR FARKLILIKLARI: YAKINSAMA VAR MI? TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2004/7 hp://www.ek.org.r TÜRKİYE DE BÖLGELER ARASI GELİR FARKLILIKLARI: YAKINSAMA VAR MI? Orhan Karaca Nisan, 2004 TÜRKİYE DE BÖLGELER ARASI GELİR FARKLILIKLARI: YAKINSAMA

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi.

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi. Borsa İsanbul da Piyasa Ekinliğinin Analizi: Harvey Doğrusallık Tesi (Analysis of Marke Efficiency a Borsa İsanbul: Harvey Lineariy Tes) Gürkan MALCIOĞLU a Mücahi AYDIN b a Arş.Gör., Sakarya Üniversiesi,

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Dokuz Eylül Üniversiesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi Yayına Kabul Tarihi: 05.07.2014 Cil: 16, Sayı: 2, Yıl: 2014, Sayfa: 281-302 Online Yayın Tarihi: 30.09.2014 ISSN:

Detaylı

Prof. Dr. A. Ayşen Kaya - Berna Canlı

Prof. Dr. A. Ayşen Kaya - Berna Canlı Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye ye Yönelik Uluslararası Turizm Talebinin Belirleyenleri: Panel Veri Yaklaşımı The Deerminans of Inernaional

Detaylı

Neden Artan Vergi Oranları İşletmeleri Borçla Finansmana Özendirir?

Neden Artan Vergi Oranları İşletmeleri Borçla Finansmana Özendirir? Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Neden Aran Vergi Oranları İşlemeleri Borçla Finansmana Özendirir? Yrd. Doç. Dr. Güven Sayılgan * Araşırma Görevlisi Musafa Doğan * 1. Giriş İşlemeler, yaırımlarının ve

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

Halloween Etkisinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında Geçerliliğinin Testi. The Validity of the Halloween Effect in the Istanbul Stock Exchange

Halloween Etkisinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında Geçerliliğinin Testi. The Validity of the Halloween Effect in the Istanbul Stock Exchange Halloween Ekisinin İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında Geçerliliğinin Tesi Öze Halloween Ekisinin İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında Geçerliliğinin Tesi Dr. Veli YILANCI İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi

Detaylı

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof.

Detaylı

Enerji Piyasası Reformlarının Elektrik Enerjisi Piyasasına Etkisi: EÜAŞ ve Ayrıcalıklı Şirketler Üzerine Bir Analiz 1

Enerji Piyasası Reformlarının Elektrik Enerjisi Piyasasına Etkisi: EÜAŞ ve Ayrıcalıklı Şirketler Üzerine Bir Analiz 1 YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2010 Cil:17 Sayı:1 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Enerji Piyasası Reformlarının Elekrik Enerjisi Piyasasına Ekisi: EÜAŞ ve Ayrıcalıklı Şirkeler Üzerine Bir Analiz 1 Doç.

Detaylı

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET İMKB Piyasalarındaki Volailienin Modellenmesi ve Öngörülmesi: Asimerik GARCH Modelleri ile bir Uygulama Mura MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.r Bankacılık Düzenleme ve Deneleme Kurumu (BDDK) ÖZET Çalışmada, 5

Detaylı

Şirketlerde finansal risk yönetimi amaçlı bir modelin geliştirilmesi yöntem ve aşamaları

Şirketlerde finansal risk yönetimi amaçlı bir modelin geliştirilmesi yöntem ve aşamaları iüdergisi/d mühendislik Cil:2, Sayı:3, 55-64 Haziran 2003 Şirkelerde finansal risk yöneimi amaçlı bir modelin gelişirilmesi yönem ve aşamaları Berk ÇAĞDAŞ *, Cudi Tuncer GÜRSOY İTÜ İşleme Fakülesi, İşleme

Detaylı

: HOŞNUDĐYE MH.ŞAHĐN CD.NO:84 ESKĐŞEHĐR b ) Telefon ve Faks Numarası :222 2114000-222 3204920 c ) Elektronik Posta Adresi

: HOŞNUDĐYE MH.ŞAHĐN CD.NO:84 ESKĐŞEHĐR b ) Telefon ve Faks Numarası :222 2114000-222 3204920 c ) Elektronik Posta Adresi ESKĐŞEHĐR TEPEBAŞI BELEDĐYE BAŞKANLIĞI Tepebaşı Bölgesindeki Park ve Rekreasyon Alanları Bakım, Onarım ve Temizliği ile Zincirlikuyu Şaniyesindeki Sera, Fidanlık ve Aölyelerde Üreim Đçin Hizme Alımı işihizme

Detaylı

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ünal ARSLAN Musafa Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, İkisa Bölümü. E-posa: uarslan@yahoo.com Yıldız SAĞLAM Musafa Kemal Üniversiesi

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÇÖZELTİLER KİMYASINI ÖĞRENMELERİNE İŞBİRLİKLİ ÖĞRENME YÖNTEMİNİN ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÇÖZELTİLER KİMYASINI ÖĞRENMELERİNE İŞBİRLİKLİ ÖĞRENME YÖNTEMİNİN ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI GAZİ ÜNİVERSİTESİ KIRŞEHİR EĞİTİM FAKÜLTESİ, Cil 6, Sayı 2,(2005), 197-207 197 FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÇÖZELTİLER KİMYASINI ÖĞRENMELERİNE İŞBİRLİKLİ ÖĞRENME YÖNTEMİNİN ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Detaylı

CORPORATE BOND PRICING IN INTERNATIONAL MARKETS

CORPORATE BOND PRICING IN INTERNATIONAL MARKETS ULUSLARARASI PİYASALARDA ÖZEL SEKTÖR TAHVİL FİYATLAMASI Sezin SÜER* ÖZ Global bazda büyük mikarlarla ifade edilen özel sekör ahvillerinin Türkiye de derin bir piyasası bulunmamakadır. Bunda genel ekonomik

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı