ELEKTRON TRANSPORT ZİNCİRİ VE OKSİDATİF FOSFORİLASYON. Doç.Dr.REMİSA GELİŞGEN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ELEKTRON TRANSPORT ZİNCİRİ VE OKSİDATİF FOSFORİLASYON. Doç.Dr.REMİSA GELİŞGEN"

Transkript

1 ELEKTRON TRANSPORT ZİNCİRİ VE OKSİDATİF FOSFORİLASYON Doç.Dr.REMİSA GELİŞGEN

2 OKSİDATİF FOSFORİLASYON Metabolik yakıt maddelerinin (glukoz, yağ asidleri, amino asidler gibi elektron vericileri) enzim katalizli oksidasyonu ile elde edilen elektronlar koenzim nükleotidleri olan NAD +, FMN, FAD gibi elektron taşıyıcılarına aktarılır. Oluşan indirgenmiş nükleotidler ( NADH + H +, FADH 2 ) elektronları mitokondride bulunan elektron transport zinciri (solunum zinciri) adı verilen bir grup özelleşmiş elektron taşıyıcılarına aktarırlar. Solunum zincirinde bir dizi kompleks üzerinden elektronlar moleküler oksijene taşınmakta ve moleküler oksijen suya indirgenmektedir.

3 Elektronlar, elektron transport zincirinde ilerledikçe serbest enerjilerinin büyük bölümlerini kaybederler. Elektron transportu, protonların (H + ) matriksten membranlar arası boşluğa taşınması ile birlikte gerçekleşir ve elektron transfer enerjisinin çoğu matriks dışına proton pompalamak için kullanılır. Bu membran boyunca bir proton gradientinin oluşmasına neden olur. Böylece elektron transfer enerjisi membran boyunca proton gradienti şeklinde korunur, depolanır. Elektronların NADH ve FADH 2 den moleküler oksijene aktarılması sırasında elde edilen ve proton gradienti şeklinde depolanan enerji yani proton motive kuvvet, ATP sentezi için gerekli olan enerjiyi sağlar. Bu olay oksidatif fosforilasyon olarak tanımlanır.

4 Mitokondri Membranlar arası boşluk ile ayrılmış iki membrandan oluşmaktadır. Mitokondri iç membranının çevrelediği bölge matriks adını alır. Dış membran: Küçük moleküller ve iyonlar serbestçe geçerler. Porin adı verilen proteinler tarafından oluşturulan transmembran kanallardan serbestçe girer ve çıkarlar.

5 İç membran : İç membran kıvrımları; krista adı verilen yapılar yüzey alanını artırır. Seçici geçirgenlik gösterir. ATP, ADP, piruvat gibi küçük moleküllerin çoğuna ve H +, Na +, K + gibi iyonlara karşı geçirgen değildir. İç membranı özel taşıyıcısı olanlar geçebilir. Elektron transport zinciri bileşenleri (kompleks I-IV) ADP-ATP translokazlar FoF 1 ATP sentaz ( kompleks V ) Piruvat ve yağ asitlerinin taşınmasında görevli proteinler Diğer taşıyıcı sistemler

6 Matriks : Piruvat dehidrogenaz kompleksi Sitrik asid siklusunun enzimleri Yağ asidi β- oksidasyon enzimleri Amino asid oksidasyon enzimleri DNA, ribozomlar Diğer birçok enzim ATP, ADP, Pi, Mg +2, Ca +2, K + NAD +, FAD Birçok çözünür metabolit

7 Elektronlar ortak elektron alıcılarına akar Oksidatif fosforilasyon elektronların elektron transport zincirine girişleriyle başlar. Bu elektronların çoğu dehidrogenaz aktivitesi ile açığa çıkmaktadır. Spesifik substratlarına etki eden dehidrogenazlar açığa çıkardıkları elektronları (indirgeyici eşdeğerleri) ortak elektron alıcılar olan; nikotinamid nükleotidleri (NAD +, NADP) veya flavin nükleotidlere (FMN veya FAD) aktarırlar.

8 NAD-bağımlı dehidrogenazlar: α ketoglutarat dehidrogenaz, M Malat dehidrogenaz, M ve S Piruvat dehidrogenaz, M Gliseraldehid 3-fosfat dehidrogenaz, S Laktat dehidrogenaz, S β- Hidroksiaçil-KoA dehidrogenaz, M

9 NADP-bağımlı dehidrogenaz: Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz, S NAD veya NADP- bağımlı dehidrogenazlar: Glutamat dehidrogenaz, M İzositrat dehidrogenaz, M ve S

10 NADH ve NADPH, dehidrogenazlardan serbestçe ve geri dönüşümlü olarak ayrılabilir. Suda çözünen elektron taşıyıcılarıdır. NAD + -bağımlı dehidrogenazlar substratlarından 2 H atomu çıkarır bunlardan biri hidrid iyonu olarak NAD aktarılır, diğeri ortama H + olarak salınır. NADH yıkım reaksiyonlarından aldığı elektronları kendisinin solunum zincirine giriş noktasına kadar taşır. NADH 2e- NADH dehidrogenaz kompleksi (Kompleks I) NADPH ise genellikle anabolik reaksiyonlara elektron sağlar. NADH ve NADPH mitokondri iç membranını geçemez, fakat elektronlar membranı mekik sistemleri ile geçerler.

11 Flavinli dehidrogenazlar (Flavoproteinler) Yapısında çok sıkı bazen kovalent bağlı flavin nükleotid: FMN veya FAD içerir. Okside flavin nükleotid bir elektron alır (semikinon formu oluşur) veya iki elektron alabilir (FMNH 2 veya FADH 2 oluşur). Flavin nükleotid, flavoproteinin aktif bölgesinin bir kısmıdır, elektron transfer reaksiyonunda yer alan bir ürün veya reaktan değildir. Flavoproteinler bir ya da iki elektron transferi yapabilir. Süksinat dehidrogenaz ( FAD, Fe-S ) Açil KoA dehidrogenaz ( FAD, Fe-S ) Gliserol-3-fosfat dehidrogenaz ( FAD )

12 NAD ve flavoproteinler dışında elektron transport zincirinde 3 tipelektron taşıyan molekül fonksiyon yapmaktadır: Ubikinon (hidrofobik kinon ) Sitokromlar (Hemoprotein, hem demiri içerir) Demir-sülfür proteinleri (Hem dışı demir içerir)

13 Demir-sülfür proteinleri: Demir hem yapısında bulunmaz. 1 elektronun transfer edildiği reaksiyonlarda görev alırlar. Genellikle iyi elektron vericidirler. Kompleks I, II ve III Fe-S proteinleri içerirler. Flavoproteinlere ve sitokrom b ye eşlenikdir.

14 Ubikinon (Koenzim Q veya Q) Uzun izoprenoid yan zincire sahip, yağda eriyen bir benzokinondur. Plastokinon ( bitki kloroplastlarında ), menakinon (bakterilerde) ubikinon benzeri yapılardır. Ubikinon mitokondrial lipidlerin bir yapıtaşıdır. Yapı olarak E ve K vitaminlerine benzer. Solunum zincirinin tek lipid yapılı komponenti Ubikinon ( Q ) bir elektron alarak semikinon radikali (QH ) veya iki elektronla Ubikinol e (QH2) dönüşebilir.

15 Ubikinon Flavoproteinler gibi, iki elektron vericisiyle bir elektron alıcısı arasında kavşak gibi görev yapan bir taşıyıcıdır. Küçük ve hidrofobik olduğundan mitokondri iç membranının lipid çift tabakasından serbestçe geçebilir. İç membranın hareketli elektron taşıyıcısıdır. Hem elektron hem de proton taşıyabilir, bu nedenle proton hareketi ile eşleşen elektron akışında önemli bir rol oynar. Solunum zincirinde, daha sabit flavoprotein komplekslerinden indirgeyici ekivalanları toplayıp sitokromlara taşır. ( hareketli yapısı nedeniyle )

16 Sitokromlar Prostetik grup: demir içeren Hem Porfirin Fe 2+ / Fe 3+ Demir içeren Hem gruplarından dolayı görünür ışıkta karekteristik absorbsiyon gösteren proteinlerdir. porfirin halkasının konjuge çift bağ sistemi Mitokondride ışık absorbsiyon spektrumundaki fark ile ayırt edilebilen 3 tip sitokrom bulunmaktadır. a, b ve c tipi sitokromlar. İndirgenmiş sitokromlar (Fe 2+ ) görünür bölgede 3 absorbsiyon bandı verir. Sitokrom tip a, b ve tip c nin bazıları iç mitokondri membranının integral proteinleridir. Sitokrom c ise iç membranın dış yüzeyinde yer alır, suda çözünen tek sitokromdur, hareketlidir.

17 Sitokromların prostetik grupları b tipi sitokromlar Demir protoporfirin IX (Hemoglobin, miyoglobin) a tipi sitokromlar Hem A Pirol halkalarından bir tanesine izoprenoid bir zincir bağlı c tipi sitokromlar Hem C Pirol halkalarının iki tanesi tiyoeter bağları ile proteine (sistein ) kovalan bağlı

18 Elektron transport zinciri bileşenleri : Piruvat, yağ asidleri ve amino asidlerin yıkılımı ile oluşan Asetil CoA, mitokondri matriksinde sitrik asid siklusuna katılmakta ve sitrik asid siklusunda oluşan NADH ve FADH 2 iç mitokondrial membranda bulunan elektron transport zincirine indirgeyici ekivalanları aktarmaktadır.

19 İç mitokondrial membranda bulunan elektron transport zincirinde 4 ayrı elektron taşıyıcı kompleks yer almaktadır. Her biri zincirin bir yerinde elektron transferini katalizler Kompleks I : ( NADH : ubikinon oksidoredüktaz veya NADH dehidrogenaz ) NADH ubikinon Kompleks II : ( süksinat dehidrogenaz veya süksinat : ubikinon oksidoredüktaz ) Süksinat ubikinon Kompleks III : ( sitokrom bc1 kompleksi veya ubikinon : sitokrom c redüktaz) Ubikinon sitokrom c Sitokrom b ve c1 ile hem yapısında olmayan Fe-S proteininden ( Rieske demir kükürt proteini ) oluşur. Kompleks IV : (sitokrom oksidaz veya sitokrom aa3 ) Sitokrom c O 2 F o F 1 ATP Sentaz : Kompleks V, ATP Sentezi

20 Zincirin organizasyonu Mitokondrial elektron transport zinciri, birbiri ardı sıra fonksiyon yapan elektron taşıyıcıları serisidir, çoğu prostetik grupları ile bir ya da iki elektron alabilen ve verebilen integral proteindir. Elektronlar daha düşük redüksiyon potansiyeline ( E o ) sahip olan taşıyıcıdan daha yüksek redüksiyon potansiyeli olan taşıyıcıya doğru akış gösterirler. Elektronegatif 2e- daha elektro pozitif Elektron transport zinciri komponentleri ( elektron taşıyıcıları ) standart redüksiyon potansiyelleri ( E o ) ne göre sıralanması: NADH Q sitokrom b sitokrom c 1 sitokrom c sitokrom a sitokrom a 3 O 2

21 Mitokondrial elektron transport zincirinin protein komponentleri enzim kompleksi kütle alt birim sayısı prostetik grup(lar) (kda) I. NADH dehidrogenaz FMN, Fe-S II. Süksinat dehidrogenaz FAD, Fe-S III. Ubikinon : sitokrom c Hemler, Fe-S oksidoredüktaz sitokrom c* 13 1 Hem IV. Sitokrom oksidaz Hemler ; CuA, CuB *sitokrom c bir enzim kompleksi parçası değildir. Kompleks III ve IV arasında serbestçe hareket eden, suda çözünür bir proteindir.

22 Elektron transport zincirinde elektronların akışı : Elektron transportu, oksidasyon-redüksiyon reaksiyonlarını kapsar. ΔGº = - n F ΔEº Kompleks I ( NADH : ubikinon oksidoredüktaz, NADH dehidrogenaz ) FMN içeren flavoprotein ve en az 6 demir-sülfür merkezi bulunur. Elektron transport zincirine Kompleks I üzerinden giren NADH dan elektronlar, ubikinona aktarılmaktadır. NADH-ubikinon oksidoredüktaz : 1. NADH tan bir hidrid iyonunun ubikinona ekzergonik transferi ve bir protonun matriksden transferi NADH + H + + Q NAD + + QH 2 2. Matriksden 4 protonun membranlar arası boşluğa endergonik transferi

23 Kompleks I, elektron transfer enerjisi tarafından yönetilen bir proton pompası gibi çalışır. Matriks (-), membranlar arası boşluk (+) yüklü hale gelir. NADH + H FMN Fe-S ubikinon ( koenzim Q veya Q ) Kompleks I Ubikinol ( QH 2, tam indirgenmiş form ) mitokondri iç membranında kompleks I den kompleks III e doğru diffüze olur, kendi Q ya oksitlenirken H + da dışarı çıkar. Amital ( barbitürat ) Rotenon ( bitkisel insektisid ) Piericidin A ( antibiyotik ) tarafından inhibe edilir. Elektronların Fe-S merkezlerden ubikinona akışını engellemektedirler.

24 Kompleks II ( süksinat dehidrogenaz veya süksinat: Ubikinon oksidoredüktaz ) Sitrik asid siklusundaki membrana bağlı tek enzimdir. Kompleks I den daha küçük ve basittir. 2 tip prostetik grup içerir; FAD ve 4 demir atomlu bir Fe- S merkezi En az 4 farklı protein bulunur. Sitrik asid siklusu ara metaboliti olan süksinattan elektronları FAD ye sonra Fe-S merkezler üzerinden ubikinon a aktarır. Oksaloasetat ve malonat suksinattan, kompleks II ye elektron akışını engeller. Karboksin ve thenoilfluoroaseton ( TTFA ) kompleks II den, Q ya elektron akışını engeller.

25 Mitokondrideki dehidrogenazların diğer substratları, elektronları solunum zincirine kompleks II üzerinden değil, ubikinon basamağından aktarırlar: Açil KoA dehidrogenaz: substratından elektronları FAD a elektron transfer eden flavoprotein solunum zinciri ubikinonu Gliserol-3-fosfat dehidrogenaz : substratları gliserol ve gliserol-3-fosfat Mitokondri iç membranının dış yüzünde bulunan bir flavoprotein Elektronları solunum zincirinde ubikinona aktarır. Bu elektron taşıyan enzimlerin her birinin etkisiyle redükte ubikinon (QH 2 ) havuzu dolar. QH 2, elektron transport zincirinde, sonrasında yer alan kompleks III ile tekrar oksitlenir.

26 Kompleks III ( sitokrom bc1 kompleksi veya ubikinon : sitokrom c oksidoredüktaz ) Kompleks III, hem proteinleri olan sitokrom b ( 2 Hem : b H ve bl) ve sitokrom c1 ile hem yapısında olmayan Fe-S proteininden ( Rieske demir kükürt proteini ; 2 Fe 2S) oluşur. Kompleks I, kompleks II ve diğer mitokondriyal dehidrogenazlar aracılığı ile gelen elektronları alan ubikinon ubikinole indirgenir. Kompleks III ubikinolden elektronları sitokrom c ye aktarırken, matriksten membranlar arası boşluğa protonların transferini de sağlar ( proton pompası ) ve bir proton gradienti oluşturur. Q siklusu Kompleks III, BAL ( dimerkaprol ) ve Antimisin A tarafından inhibe edilir.

27 Sitokrom c Mitokondri iç membranının dış kısmında membranlar arası boşlukta bulunan suda çözünür bir hem proteinidir. Enzim kompleksi parçası değildir. Kompleks III ve IV arasında serbestçe hareket eder. Tek hemi ile, kompleks III den bir elektron aldıktan sonra kompleks IV e gider ve enzimdeki bakır merkeze elektronu verir.

28 Kompleks IV ( sitokrom oksidaz veya sitokrom aa3 ) Solunum zincirinin son basamağında elektronları sitokrom c den moleküler oksijene taşırken, oksijeni de suya indirger. 13 alt birim Sitokrom oksidaz 2 Hem grubu ( hem a ve hem a3 ) ve üç Cu +2 içeren 13 alt birimli kompleks bir enzimdir. Cu +2 iyonları, Cu A / Cu A ve Cu B şeklinde iki merkez halinde bulunurlar. Hem a3 ve Cu B Bu kompleks üzerinden her dört elektronun geçişi için enzim matriksden dört H+ alarak, O2 yi 2 H2O ya çevirir.bu redoks reaksiyonunun enerjisini de geçirdiği her bir elektron için membranlar arası boşluğa bir proton pompalamak için kullanır. Kompleks I den III e redoks aracılıklı proton transportu ile üretilen elektrokimyasal potansiyele katkı sağlar.

29 O 2 ninbu 4 e - lu indirgenmesi ; bir elektronun taşındığı durumlarda görülen H 2 O 2 veya OH serbest radikali gibi ara ürünler salınmadan oluşmalıdır. Bu ara ürünler, hücresel bileşenlerde hasar yapar. Ara geçiş ürünleri, suya tam dönüşüm oluncaya kadar komplekse sıkıca bağlı tutulur. Sitokrom oksidazın moleküler oksijene affinitesi çok yüksektir. Zincirdeki tek geri dönüşümsüz reaksiyon Kompleks IV, CO, CN, H2S ve azid tarafından inhibe edilir.

30 Elektronların kompleks I, III ve IV üzerinden aktarılması sırasında protonlar matriksten membranlar arası boşluğa pompalanmakta ve iç membranda bir proton gradienti oluşmaktadır. Matriks negatif, membranlar arası boşluk pozitif olduğu için voltaj farkı oluşur. elektrik potansiyeli ve ph gradienti elektrokimyasal potansiyel farkı

31 Elektron transportu, membrandan protonların transferiyle birlikte olur.elektron transfer enerjisinin çoğu matriks dışına proton pompalamak için kullanılır. Kompleks I, III, IV : proton pompası Oksijene her elektron çifti aktarımında, Kompleks I, 4 H + Kompleks III, 4 H + Kompleks IV, 2 H + pompalanır. İç membran boyunca elektrokimyasal proton gradienti Böylece elektron transfer enerjisi membran boyunca proton gradienti şeklinde korunur.

32 Oksidatif Fosforilasyon Elektron transport zincirinde elektronların oksijene taşınması doğrudan ATP sentezi ile sonuçlanmaz. Kemiosmotik Hipotez, Peter Mitchell Elektronların elektron transport zincirinde taşınması ile oluşan serbest enerji, ADP + Pi tan ATP oluşumunda nasıl kullanılır? Proton akışı ile fosforilasyon eşleşme mekanizması? NADH ve diğer oksitlenebilen substratlardan gelen elektronların elektron transport zinciri boyunca akışı sırasında oluşan enerjinin çoğu protonların matriksten membranlar arası boşluğa pompalanmasına yol açar. Matrikse göre membranlar arası boşluğun proton ( H + )konsantrasyonundaki artış ile mitokondri iç membranı boyunca bir elektrokimyasal proton gradienti oluşur.

33 Elektrokimyasal Gradient : ph gradienti (proton konsantrasyonundaki fark,kimyasal gradient ) Elektrik gradienti ( membran potansiyelindeki fark ; matriks (-) membranlar arası boşluk (+) ) İç membran protonlara geçirgen değildir.protonlar protona spesifik kanallardan ( ATP sentaz kompleksinin Fo birimi ) matrikse gradientleri yönünde tekrar geri döner. Elektrokimyasal gradientte mevcut, depolanan enerji, yani protonmotive kuvvet protonları matrikse doğru bir proton kanalından geçirirken, serbestleşen enerji ile Fo ya bağlı F 1 ATP sentaz da ATP sentezini gerçekleştirir. Protonların matrikse hareketinin oluşturduğu güç ( proton motive kuvvet ) Fo-F1 ATP sentaz tarafından katalizlenen ATP sentezi için enerji sağlar. FoF1 ATP sentaz enzim kompleksinin aktivitesi proton gradientine bağlıdır.

34 FoF1 ATP sentaz ve ATP sentezi Mitokondri iç membranında yer alan ATP sentaz ( kompleks V ) enzim kompleksi, ADP + Pi dan ATP sentezini katalizlemektedir. F- tipi bir ATPaz Fo ve F 1 birimlerinden oluşur. Fo kompleksi : İç mitokondri membranı kaplayan integral bir proteindir. Proton kanalını oluşturur. a, b,c olarak adlandırılan üç farklı alt birim ( toplam alt birim ) protonların membranlar arası boşluktan matrikse dönüşü Fo ve F 1 birbirlerine bağlıdır.

35 F 1 kompleksi: ATP sentazın, ADP + Pi dan ATP sentezini katalizleyen birimi Fo ya bağlı periferal bir membran proteini olup, matrikse doğru uzanan küre şeklinde bir yapı F 1 aynı zamanda ATPaz aktivitesine de sahiptir. F 1 birimi, 3 β 3 γδε şeklinde beş farklı alt birim ( toplam dokuz alt birim ) içeren bir kompleks β alt birimleri katalitik aktivite gösterir. 3 β alt biriminin her biri ATP sentezi için bir katalitik bölgedir. Aktivitesi için proton gradienti gereklidir. protonların matrikse hareketinin oluşturduğu güç, Fo a bağlı F 1 kompleksi tarafından katalizlenen ATP sentezi için enerji sağlar.

36 1 mol ATP sentezi için 4 H + gerekir. 1 mol NADH ın oksidasyonu ile matriks dışına pompalanan 10 H +, 2,5 mol ATP sentezini gerçekleştirir. Solunum zincirine Q üzerinden giren 1 mol FADH 2 nin oksidasyonu ile matriks dışına pompalanan 6 H +, 1,5 mol ATP sentezini gerçekleştirebilir. ADP + Pi ATP ΔGº : 7,3 kcal / mol 3 mol ATP sentezi : 2,5 x 7,3 : 18,5 kcal / mol 1 mol NADH ın tamamen oksidasyonu ile 52 kcal / mol ATP sentezi için kullanılan enerjinin ( 18,5 kcal / mol ) geri kalanı metabolitlerin mitokondri membranından taşınması gibi hücresel olaylarda kullanılır.

37 Oksidatif Fosforilasyonu Etkileyen Bazı Maddeler Elektron transferininin inhibisyonu Siyanür (CN), azid ( N 3- ) Hidrojen sülfür (H 2 S) sitokrom oksidaz ( kompleks IV ) Karbonmonoksit (CO) Antimisin A sitokrom b den sitokrom c1 e elektron transferi (kompleks III ) Rotenon Amital Fe-S den ubikinona elektron transferi ( kompleks I ) Pierisidin A

38 ATP sentazın inhibisyonu Oligomisin Venturisidin Fo ve CFo ünitelerinin inhibisyonu Disiklohekzilkarbodiimid Fo ve CFo dan proton akışının (DCDD) engellenmesi

39 Elektron transferi ile fosforilasyon arasındaki kenetlenmenin bozulması Dinitrofenol *FCCP hidrofobik H + taşıyıcıları Valinomisin K + ionoforu Termogenin kahverengi yağ dokusunda mitokondri iç membranında H + geçiren por lar oluşturur. *FCCP : siyanid-p-triflorometoksifenilhidrazon

40 ATP -4 -ATP -3 değişiminin engellenmesi Atraktilozid Bongkrekik asid Adenin nükleotid translokaz

41 Mekik sistemler: Mitokondri iç membranı NADH a geçirgen değildir. İç membranda NADH için özel bir taşıyıcı yoktur. Sitozolde glikolizden gelen NADH ın, solunum zinciriyle tekrar NAD + a oksitlenmesi nasıl gerçekleşir? Sitozolik NADH ın mitokonrideki oksidasyonu için mekik sistemleri gereklidir. İndirgeyici ekivalanlar mitokondri iç membranından geçemez. Özel mekik sistemleri dolaylı olarak indirgeyici eşdeğerleri sitozolik NADH tan mitokondriye taşır.

42 Malat-aspartat mekiği ( karaciğer, böbrek, kalp mitokondrilerinde aktif ) sitozolik malat dehidrogenaz ( NAD + -bağımlı ) Mitokondrial malat dehidrogenaz ( FAD-bağımlı ) Bu mekik sistemi ile NADH dan, solunum zinciri ve en son oksijene aktarılan elektron çifti ile 2,5 ATP elde edilir. Gliserol 3- fosfat mekiği ( iskelet kası, beyin ) Sitozolik gliserol 3-fosfat dehidrogenaz ( NAD + -bağımlı ) Mitokondri iç membranının dış yüzeyine bağlı gliserol 3-fosfat dehidrogenaz ( FAD-bağımlı ) Bu mekik NADH tan indirgeyici eşdeğerleri ubikinon aracılığı ile kompleks III e aktarır.kompleks I i atlar. NADH tan 1 elektron çifti başına 1,5 ATP sentezlenir.

43 Mitokondri ile ilgili genetik bozukluklar Mitokondri, nükleer ve mitokondrial DNA( dairesel çift sarmal) tarafından kodlanan proteinleri içerir. Mitokondrial genom ( mt DNA ) anneden kalıtımla geçer. İnsan mitokondri kromozomu 37 gen içerir, bunların 13 tanesi solunum zinciri proteinlerinin alt birimlerini kodlar. Geriye kalanı, mitokondrinin protein sentezlemesi için gereken rrna ve trna moleküllerini kodlar. Nükleer DNA ya oranla 10 kat daha fazla mutasyon görülen mt DNA daki değişiklikler oksidatif fosforilasyondaki defektler ile ilişkili Sinir sistemi, karaciğer, böbrek ve kalp oksidatif fosforilasyona önemli derecede bağımlı ve mitokondrial gen mutasyonlarına en yatkın organlar

44 MELAS ( Mitokondrial miyopati, ensefalopati, laktik asidoz, inme ) Elektron transport zincirinde yer alan Kompleks I ( NADH : ubikinon oksidoredüktaz ) veya sitokrom oksidazın kalıtsal eksikliği mitokondrial ensefalomiyopati Leber in herediter optik nöropatisi ( LHON sendromu ) Santral sinir sistemini etkiler. LHON, NADH : ubikinon oksidoredüktazı kodlayan gendeki tek baz mutasyonudur. NADH tan ubikinona kısmen bozuk elektron transferi Yeterince ATP oluşamaz ve optik sinirde meydana gelen hasar erken yaşlarda görme kaybına neden olur. Nöroretinal dejenerasyon İki taraflı görme kaybı Sitokrom b yi kodlayan mitokondrial gendeki tek bir baz mutasyonu da LHON ye yol açar.

45 MERRF ( Miyoklonik epilepsi ve bozuk-kırmızı lif hastalığı) Lösin için spesifik trna yı ( lösil-trna) kodlayan mitokondri geninde bir mutasyon Kas titremesi ile karakterizedir. MERRF li bireylerde iskelet kası lifleri anormal yapılı mitokondrileri içerir. Leigh Sendromu Kompleks I,II,IV de oluşan bozukluklar Kearn-Sayre sendromu Mitokondrial DNA da delesyon

46 Mitokondri iç membranındaki transport sistemleri Adenozin nukleotid translokaz ATP sentaz Fosfat translokaz

47 Oksidatif fosforilasyonun kontrolü NADH, O 2, ADP, Pi yeterli olmalı Oksidatif fosforilasyonun hızını belirleyen en önemli faktör ADP düzeyleridir. Oksidatif fosforilasyon hızının ADP konsantrasyonu ile düzenlenmesi : solunumun kontrolü

BİYOLOJİK OKSİDASYON. Doç.Dr.Remisa GELİŞGEN

BİYOLOJİK OKSİDASYON. Doç.Dr.Remisa GELİŞGEN BİYOLOJİK OKSİDASYON Doç.Dr.Remisa GELİŞGEN OKSİDASYON-REDÜKSİYON REAKSİYONLARI Elektronların bir atom veya molekülden bir diğerine geçişleri redoks reaksiyonu olarak adlandırılmaktadır. Redoks : e-transferi

Detaylı

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e.

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e. www.lisebiyoloji.com ayxmaz/biyoloji Test Çoktan Seçmeli 1. Hangi terim moleküllerin parçalanması ile açığa çıkan enerjinin depolandığı metabolik yolları ifade eder? a. anabolik yollar b. Katabolik yollar

Detaylı

BİYOLOJİK ENERJİ. ısı

BİYOLOJİK ENERJİ. ısı HÜCRE ENERJİ METABOLİZMASI Enerjinin transformasyonu Her canlı hücre bir enerji transformatörüdür. Canlı hücre, dışarıdan aldığı kimyasal veya fiziksel enerjiyi, geliştirdiği bir sistemle, (~) şeklinde

Detaylı

ÜNİTE 7:HÜCRESEL SOLUNUM

ÜNİTE 7:HÜCRESEL SOLUNUM ÜNİTE 7:HÜCRESEL SOLUNUM Hücreler iş yapabilmek için enerjiye gereksinim duyarlar. Enerji ekosisteme güneş enerjisi yoluyla gelir ve ototrof canlılar sayesinde güneş enerjisi besinlerdeki kimyasal bağ

Detaylı

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e.

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e. www.lisebiyoloji.com ayxmaz/biyoloji Test Çoktan Seçmeli 1. Hangi terim moleküllerin parçalanması ile açığa çıkan enerjinin depolandığı metabolik yolları ifade eder? a. anabolik yollar b. Katabolik yollar

Detaylı

ÜNİTE 7 : HÜCRESEL SOLUNUM

ÜNİTE 7 : HÜCRESEL SOLUNUM ÜNİTE 7 : HÜCRESEL SOLUNUM Yaşam için gerekli enerjinin tümü güneşten gelir.güneşte hidrojen füzyonla helyuma dönüşür ve ışık üretilir.yeşil bitkiler güneş ışığının enerjisini fotosentezle glukozdaki kimyasal

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder?

Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder? Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder? MBG 111 BİYOLOJİ I Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Ekosistem ve Enerji Ekosistemde enerjinin akışı güneş ışığı ve ısı şeklinde gözlenir. Tam tersine canlı hücrelerde

Detaylı

Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu)

Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu) Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu) Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Yağ Asitleri Uzun karbon zincirine sahip

Detaylı

KİMYASAL ENERJİ ve HAYAT ÜN TE 1

KİMYASAL ENERJİ ve HAYAT ÜN TE 1 ÜN TE (Adenozin Trifosfat) Hücrenin enerji kaynağıdır. Yapısında bulunan elementler; C, H, O, N ve P dir. Yapı taşları: P P ¾ 3 tane fosforik (H3 4 ) P tane 5C lu şeker (Riboz) tane Azotlu organik baz

Detaylı

HÜCRE ZARINDA TAŞINIM

HÜCRE ZARINDA TAŞINIM HÜCRE ZARINDA TAŞINIM Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ YDÜ TIP FAKÜLTESİ BİYOFİZİK AD Küçük moleküllerin zardan geçişi Lipid çift tabaka Polar moleküller için geçirgen olmayan bir bariyerdir Hücre içindeki suda

Detaylı

Yağ Asitlerinin β Oksidayonu. Prof. Dr. Fidancı

Yağ Asitlerinin β Oksidayonu. Prof. Dr. Fidancı Yağ Asitlerinin β Oksidayonu Prof. Dr. Fidancı Yağ Asitlerinin Beta Oksidasyonu Yağ asitlerinin enerji üretimi amacı ile yıkımında (yükseltgenme) en önemli yol β oksidasyon yoldudur. β oksidasyon yolu

Detaylı

Mitokondri ve Mitokondri genomu

Mitokondri ve Mitokondri genomu Mitokondri ve Mitokondri genomu Hücrede kalıtsal materyalin aktarılması sadece nukleusa özgü bir olay mı? Hücre de kalıtımda rol oynayan başka organel var mı? 2 Mitokondri, oksijenin işlenmesi ve tüketilen

Detaylı

HÜCRE ZAR SİSTEMLERİ. Yüzey (plazma) zarı: Tüm hücrelerde var. İç zar: Ökaryotik hücrelerde var.

HÜCRE ZAR SİSTEMLERİ. Yüzey (plazma) zarı: Tüm hücrelerde var. İç zar: Ökaryotik hücrelerde var. HÜCRE ZAR SİSTEMLERİ Yüzey (plazma) zarı: Tüm hücrelerde var. İç zar: Ökaryotik hücrelerde var. HÜCRE ZARININ GÖREVLERİ Hücre içini çevresinden ayırır Hücrenin iç bölümlerini belirler Proteinlere bağlı

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

21.11.2008. I. Koenzim A nedir? II. Tarihsel Bakış III. Koenzim A nın yapısı IV. Asetil-CoA nedir? V. Koenzim A nın katıldığı reaksiyonlar VI.

21.11.2008. I. Koenzim A nedir? II. Tarihsel Bakış III. Koenzim A nın yapısı IV. Asetil-CoA nedir? V. Koenzim A nın katıldığı reaksiyonlar VI. Hazırlayan: Sibel ÖCAL 0501150027 I. Koenzim A nedir? II. Tarihsel Bakış III. Koenzim A nın yapısı IV. Asetil-CoA nedir? V. Koenzim A nın katıldığı reaksiyonlar VI. Eksikliği 1 2 Pantotenik asit (Vitamin

Detaylı

Hücresel Enerji Sistemleri. Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER

Hücresel Enerji Sistemleri. Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER Hücresel Enerji Sistemleri I-II Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER Metabolizma Vücudun temel işlevlerini devam ettirebilmek için kullanılan enerji miktarıdır. Enerji değişimi içeren tepkimeler; Katabolik: Enerji

Detaylı

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler MBG 111 BİYOLOJİ I 3.1.Karbon:Biyolojik Moleküllerin İskeleti *Karbon bütün biyolojik moleküllerin omurgasıdır, çünkü dört kovalent bağ yapabilir ve uzun zincirler

Detaylı

BÖLÜM - 10 METATABOLİZMAYA GİRİŞ

BÖLÜM - 10 METATABOLİZMAYA GİRİŞ BÖLÜM - 10 METATABOLİZMAYA GİRİŞ 7.1- GENEL BAKI. Canlı organizmalar, kendilerini yenilemek, gelişmek ve üremek için kimyasal maddelere gereksinim duyarlar. Çünkü organizmanın tamamı kimyasal maddelerden

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

Enzimler ENZİMLER ENZİMLER ENZİMLER İSİMLENDİRME ENZİMLER

Enzimler ENZİMLER ENZİMLER ENZİMLER İSİMLENDİRME ENZİMLER Enzimler Yrd.Doç.Dr. Ahmet GENÇ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu q Vücuttaki tüm reaksiyonlar, tüm işlem sonunda kendileri değişmeden reaksiyonların hızını artıran protein katalizörler olan enzimler

Detaylı

Hücrenin Enerji Santrali. Mitokondri

Hücrenin Enerji Santrali. Mitokondri Abdurrahman Coşkun Hücrenin Enerji Santrali Mitokondri Gezegenimizde yaşam var olduğundan bu yana, kullanılabilir enerji kaynaklarına sahip olmak tüm canlıların öncelikli sorunu olmuştur. En küçük hücreden

Detaylı

BĠYOKĠMYA DOÇ. DR. MEHMET KARACA

BĠYOKĠMYA DOÇ. DR. MEHMET KARACA BĠYOKĠMYA DOÇ. DR. MEHMET KARACA TANIMLAR GLĠKOLĠZ: (LĠZ LEZYON (LYSIS), YIKAMA, PARÇALAMA ANLAMINDADIR). Glikoliz hücrede sitozolde gerçekleģir. Glikoliz olayı hem aerobik hem de anaerobik organizmalarda

Detaylı

ayxmaz/lisebiyoloji.com

ayxmaz/lisebiyoloji.com Adı/Soyadı: Sınıf/No: / Fotosentez İnceleme Çalışma 1. Verilen terimleri kullanarak aşağıdaki ifadeleri tamamlayın. A.Terimler: Klorofil, Kloroplast, Mavi ve kırmızı ışık dalgalarının,yeşil ışık dalgalarının,

Detaylı

Redoks Kimyasını Gözden Geçirme

Redoks Kimyasını Gözden Geçirme Redoks Kimyasını Gözden Geçirme I. Yükseltgenme Durumu ya da Sayısı Bir bileşiğin yükseltgenme durumu ya da sayısı, ne derece yükseltgenmiş (elektronca fakir) ya da indirgenmiş (elektronca zengin) bir

Detaylı

Enzimlerin Yapısı. Enzimler biyokatalizörlerdir,

Enzimlerin Yapısı. Enzimler biyokatalizörlerdir, Enzimler biyokatalizörlerdir,, Prof. Dr. Muhsin KONUK H 2 O 2 H 2 O + ½ O 2 A.E = 18.16 kkal/mol Kollaidal platin A.E= 11.71 kkal/mol Katalaz A.E = 1.91 kkal/mol Enzimlerin Yapısı Basit enzimler: Pepsin,

Detaylı

Biyokimya. Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler)

Biyokimya. Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler) Biyokimya Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler) Bölüm 1: Biyokimya ve önemi: 1. Biyokimya tanımı, önemi ve boyutsal

Detaylı

Serbest radikal. yörüngelerinde) eşleşmemiş tek. gösteren, nötr ya da iyonize tüm atom veya moleküllere denir.

Serbest radikal. yörüngelerinde) eşleşmemiş tek. gösteren, nötr ya da iyonize tüm atom veya moleküllere denir. Superoxide Dismutase Hazırlayanlar: Funda İLHAN (050559017) Ebru KORKMAZ (050559021) Mehtap BİRKAN (050559008) Nihan BAŞARAN (050559007) Prof. Dr. Figen ERKOÇ Gazi Eğitim Fakültesi GAZİ İ ÜNİVERSİTESİİ

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI

HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI Prokaryotlardan en karmaşık çok hücreli ökaryotlara kadar canlı sistemlerin hepsinde canlı organizma ve cansız ortam arasında madde alışverişi vardır. Hücresel seviyede madde

Detaylı

11/18/2015. Mitokondrial DNA. Umut Fahrioglu, PhD MSc. Mitokondri

11/18/2015. Mitokondrial DNA. Umut Fahrioglu, PhD MSc. Mitokondri Mitokondrial DNA Umut Fahrioglu, PhD MSc Mitokondri 1 Mitokondri Şekerlerden, yağlardan ve diğer yakıtlardan oksijen yardımı ile ATP üretme işlemi olan hücresel solunumun merkezidir. İki zarla çevrilmiştir

Detaylı

FOTOSENTEZ C 6 H 12 O 6 + 6 O 2. Fotosentez yapan canlılar: - Bitkiler - Mavi yeşil algler - Bazı bakteriler - Bazı protistalar. Glikoz IŞIK KLOROFİL

FOTOSENTEZ C 6 H 12 O 6 + 6 O 2. Fotosentez yapan canlılar: - Bitkiler - Mavi yeşil algler - Bazı bakteriler - Bazı protistalar. Glikoz IŞIK KLOROFİL Fotosentez FOTOSENTEZ Işık enerjisinin kullanılarak organik bileşiklerin üretilmesidir. Yeşil yapraklı bitkilerin inorganik maddelerden (H 2 O, CO 2 ), ışık enerjisi ve klorofil yardımı ile organik besin

Detaylı

2- IŞIK ENERJİSİ: Yeryüzünün ışık kaynağı güneştir. Beyaz bir ışık prizmada kırıldığında mordan kırmızıya doğru renkler oluşur. GÜNEŞ IŞINIM ENERJİSİ

2- IŞIK ENERJİSİ: Yeryüzünün ışık kaynağı güneştir. Beyaz bir ışık prizmada kırıldığında mordan kırmızıya doğru renkler oluşur. GÜNEŞ IŞINIM ENERJİSİ CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ Enerji ve Enerji Çeşitleri: Enerji, iş yapabilme kapasitesi yani maddenin yerçekimi ve sürtünme gibi zıt güçlere karşı hareket oluşturma yeteneğidir. Temel enerji kaynağı güneştir.

Detaylı

KİMYASAL TERMODİNAMİK VE BİYOENERJETİKLER

KİMYASAL TERMODİNAMİK VE BİYOENERJETİKLER KİMYASAL TERMODİNAMİK VE BİYOENERJETİKLER Biyokimyasal olarak önemli reaksiyon türleri Canlı hücredeki reaksiyonların çoğu, beş genel kategoriden birine uyar: 1) Fonksiyonel grup transferi 2) Oksidasyon

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

1. B HÜCRELER N YAPISI... 1 2. ENZ MLER VE LEVLER ... 19

1. B HÜCRELER N YAPISI... 1 2. ENZ MLER VE LEVLER ... 19 İÇİNDEKİLER 1. BİTKİ HÜCRELERİNİN YAPISI... 1 1.1. BİTKİ HÜCRELERİ VE YAPISI... 1 1.1.1. Meristematik Bitki Hücresi... 2 1.1.2. Olgun Bitki Hücresi... 3 1.1.3. Odunsu Bitki Hücresi... 4 1.1.4. Otsu Bitki

Detaylı

EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP

EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP Tüm vücut hücrelerinde enerji oluşumu adenozin trifosfat (ATP) molekülü vasıtasıyla gerçekleşir. Hücre içinde ATP depo halde bulunur ve sınırlı miktardadır. Ancak, yapılan

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV (5 Hafta) (04 Ocak-26 Şubat) DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Biyokimya 36 10 46 Tıbbi Genetik 18 10

Detaylı

madde2 Transport protein Transport protein

madde2 Transport protein Transport protein Terimler Uniport taşınma Hücre zarına yerleşmiş bir transport proteinin tek bir maddeyi tek yönde taşıması. Taşınan maddeye göre pasif veya aktif olarak gerçekleşir madde Transport protein Simport taşınma

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

25.03.2015. 1. Glukoz - 6 Fosfataz enzim eksikliğinde hangi glikojen depo hastalığı oluşur?

25.03.2015. 1. Glukoz - 6 Fosfataz enzim eksikliğinde hangi glikojen depo hastalığı oluşur? 1. Glukoz - 6 Fosfataz enzim eksikliğinde hangi glikojen depo hastalığı oluşur? a. Tıp II - Pompe hastalığı b. Tip III - Forbes - Cori Hastalığı c. Tip I- Von Gierke Hastalığı d.tıp V- Mc Ardle Hastalığı.

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı Kolesterol Metabolizması Prof. Dr. Fidancı Kolesterol oldukça önemli bir biyolojik moleküldür. Membran yapısında önemli rol oynar. Steroid hormonların ve safra asitlerinin sentezinde öncül maddedir. Diyet

Detaylı

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri 1. Enzimler GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri Enzimler, hücreler ve organizmalardaki reaksiyonları katalizleyen ve kontrol eden protein yapısındaki bileşiklerdir. Reaksiyon hızını

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

LYS BÝYOLOJÝ. Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý

LYS BÝYOLOJÝ. Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý LYS BÝYOLOJÝ Soru Çözüm Dersi Kitapçığı 1 (MF) Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý Bu yayýnýn her hakký saklýdýr. Tüm haklarý bry Birey

Detaylı

Hücrenin Membrane Potansiyeli. Aslı AYKAÇ, PhD

Hücrenin Membrane Potansiyeli. Aslı AYKAÇ, PhD Hücrenin Membrane Potansiyeli Aslı AYKAÇ, PhD Çoğu hayvan hücresi membranının içi ve dışı arasında elektriksel potansiyel bir fark vardır... Dinlenim halinde oldukları zaman bile Dinlenim potansiyeli «resting

Detaylı

LYS 2 ÖZ-DE-BÝR YAYINLARI BÝYOLOJÝ DENEME SINAVI. 2. Otsu bitkilerde, ÜNÝVERSÝTE HAZIRLIK

LYS 2 ÖZ-DE-BÝR YAYINLARI BÝYOLOJÝ DENEME SINAVI. 2. Otsu bitkilerde, ÜNÝVERSÝTE HAZIRLIK LS 2 ÜNÝVERSÝTE HAIRLIK Ö-DE-BÝR AINLARI BÝOLOJÝ DENEME SINAVI A Soru sayýsý: 0 anýtlama süresi: 5 dakika Bu testle ilgili yanýtlarýnýzý optik formdaki Biyoloji bölümüne iþaretleyiniz. Doðru yanýtlarýnýzýn

Detaylı

2008-2009 Güz Yarı Dönemi

2008-2009 Güz Yarı Dönemi BİY315 ENZİMLER Yrd. Doç. Dr. Ebru SAATÇİ 2008-2009 Güz Yarı Dönemi ENZİMLER Canlılarda meydana gelen biyokimyasal reaksiyonları gerçekleştiren katalizörlere enzim denir.enzimler yapı olarak iki kısımda

Detaylı

Enzimler Enzimler metabolizma reaksiyonlarını hızlandıran moleküllerdir. Katalitik RNA moleküllerinin küçük bir grubu hariç, bütün enzimler

Enzimler Enzimler metabolizma reaksiyonlarını hızlandıran moleküllerdir. Katalitik RNA moleküllerinin küçük bir grubu hariç, bütün enzimler Enzimler Enzimler metabolizma reaksiyonlarını hızlandıran moleküllerdir. Katalitik RNA moleküllerinin küçük bir grubu hariç, bütün enzimler proteindir. Katalitik aktiviteleri doğal protein konformasyonunun

Detaylı

FOTOSENTEZ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I. Fotosentez

FOTOSENTEZ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I. Fotosentez FOTOSENTEZ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ Fotosentez Anoksijenik (Oksijen üretilmez) Oksijenik (Oksijen üretilir) Mor bakteriler Yeşil kükürt bakterileri Yeşil kükürt olmayan bakteriler

Detaylı

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Outline (İzlence) 1. Hafta Biyokimya Nedir? Organizmadaki Organik Bileşiklerin Yapısı. 2. Hafta Enerji Sistemleri 3. Hafta

Detaylı

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir.

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir. 5.111 Ders Özeti #25 Yükseltgenme/İndirgenme Ders 2 Konular: Elektrokimyasal Piller, Faraday Yasaları, Gibbs Serbest Enerjisi ile Pil-Potansiyelleri Arasındaki İlişkiler Bölüm 12 YÜKSELTGENME/İNDİRGENME

Detaylı

BESLENMENİN BİYOKİMYASAL TEMELLERİ

BESLENMENİN BİYOKİMYASAL TEMELLERİ BESLENMENİN BİYOKİMYASAL TEMELLERİ Beslenme ve besin maddeleri Beslenme, büyüme, gelişme ve yaşamın sürdürülmesi için ekzojen maddelerin sağlanmasıdır. Beslenme sırasında besinler alınır. Besinlerde, bazıları

Detaylı

Biyoloji sözlüğü. Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik. maddeler gibi biyolojik olmayan faktörlerin tümü.

Biyoloji sözlüğü. Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik. maddeler gibi biyolojik olmayan faktörlerin tümü. Biyoloji sözlüğü -A- Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik maddeler gibi biyolojik olmayan faktörlerin tümü. Belirli çevre koşullarında canlının yaşama ve üreme şansını arttıran kalıtsal

Detaylı

δ-aminolevulinik ASİT

δ-aminolevulinik ASİT δ-aminolevulinik ASİT Diğer adı ve kısaltmalar: Delta aminolevulinik asit, δ-ala, DALA, ALA. Kullanım amacı: Porfiria olasılığını değerlendirmek, çeşitli pofiria türleri arasında ayırıcı tanı yapmak ve

Detaylı

BİYOKİMYA II Hikmet Geçkil, Profesör

BİYOKİMYA II Hikmet Geçkil, Profesör BİYOKİMYA II Hikmet Geçkil, Profesör İnönü Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Ve İnönü Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Şubat- 2012 IS A Telif Hakkı

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

www.demiraylisesi.com

www.demiraylisesi.com YÖNETİCİ MOLEKÜLLER C, H, O, N, P atomlarından meydana gelir. Hücrenin en büyük yapılı molekülüdür. Yönetici moleküller hücreye ait genetik bilgiyi taşır, hayatsal faaliyetleri yönetir, genetik bilginin

Detaylı

ATP ve NADPH. Pentoz Fosfat Yolu

ATP ve NADPH. Pentoz Fosfat Yolu ATP ve NADPH Pentoz Fosfat Yolu Levent Çavaş Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Fakültesi, Kimya Bölümü, Biyokimya ABD, 2011-2012 http://people.deu.edu.tr/lcavas Hücrenin enerji açısından birimi ATP olup, hidrolizi

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

ÜNİTE 6:FOTOSENTEZ. Güneş ışığı ise fotosentez için en gerekli olan enerji kaynağıdır. Fotosentez aşağıda verilen denklemde özetlenmiştir.

ÜNİTE 6:FOTOSENTEZ. Güneş ışığı ise fotosentez için en gerekli olan enerji kaynağıdır. Fotosentez aşağıda verilen denklemde özetlenmiştir. ÜNİTE 6:FOTOSENTEZ Güneş ışığı yardımıyla bitkilerin kendi besinlerini yapmaları olayı fotosentez olarak adlandırılır. Bu olay sırasında topraktan alınan su ve havadan yapraklar üzerindeki gözenekler (Stoma)

Detaylı

Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı. İlhan Onaran

Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı. İlhan Onaran Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı İlhan Onaran Doku organisazyonu: Hücrelerin bağlanması 1- Hücre-matriks bağlantıları: ekstraselüler matriks tarafından hücrelerin bir arada tutulması 2- Hücre-hücre

Detaylı

Temel Makromoleküller ve Moleküler Biyolojinin Merkezi Doktrini

Temel Makromoleküller ve Moleküler Biyolojinin Merkezi Doktrini Temel Makromoleküller ve Moleküler Biyolojinin Merkezi Doktrini Yaşamın Yedi Temel Direği Makromoleküller Merkezi Doktrin ve Genetik Sınıflandırma Paul Selvin ve Arif Altıntaş ın ders notlarından derlenmiştir.

Detaylı

5.111 Ders Özeti #21 21.1

5.111 Ders Özeti #21 21.1 5.111 Ders Özeti #21 21.1 AsitBaz Dengesi Bölüm 10 Okunsun Konular: Asit ve Bazların Sınıflandırılması, Suyun Öziyonlaşması, ph Fonksiyonları, Asit ve Baz Kuvvetleri, Zayıf Asit İçeren Dengeler. Asit ve

Detaylı

Fotosentez Mekanizması

Fotosentez Mekanizması Fotosentez Mekanizması Tüm bitkilerin fotosentezde gerçekleşen ortak süreç C 3 yolu 5 karbonlu ribulose difosfat bir karbondioksit (CO2) ekleyerek altı karbonlu (6C) kararsız bileşik oluşur. Bu tepkime

Detaylı

Hücre Membranının Elektriksel Modeli. Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyofizik AD

Hücre Membranının Elektriksel Modeli. Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyofizik AD Hücre Membranının Elektriksel Modeli Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyofizik AD Goldman tarafından yapılan kabullerde, membranın içindeki elektrik alanın hemen hemen her

Detaylı

Pentoz Fosfat Yolu ve Üronik Asit Yolu. YRD. DOÇ. DR. HAYRULLAH YAZAR SAKARYA ÜNIVERSITESI TıP FAKÜLTESI TıBBI BIYOKIMYA ANABILIM DALı SAKARYA, 2015

Pentoz Fosfat Yolu ve Üronik Asit Yolu. YRD. DOÇ. DR. HAYRULLAH YAZAR SAKARYA ÜNIVERSITESI TıP FAKÜLTESI TıBBI BIYOKIMYA ANABILIM DALı SAKARYA, 2015 Pentoz Fosfat Yolu ve Üronik Asit Yolu YRD. DOÇ. DR. HAYRULLAH YAZAR SAKARYA ÜNIVERSITESI TıP FAKÜLTESI TıBBI BIYOKIMYA ANABILIM DALı SAKARYA, 2015 1 PENTOZ FOSFAT YOLUYLA GLUKOZ OKSİDASYONU Pentoz fosfat

Detaylı

METABOL ZMA. Metabolizmanın amacı nedir?

METABOL ZMA. Metabolizmanın amacı nedir? METABOL ZMA Canlıda olu an ve devam eden fiziksel ve kimyasal olayların tümüne birden metabolizma adı verilmektedir Ara metabolizma, katabolizma ve anabolizma olmak üzere iki faz içerir; bu iki faz arasındaki

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ 05-06 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 0: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ Ders Kurulu Başkanı: / Başkan Yardımcıları: / Histoloji Embriyoloji Yrd. Doç. Dr. Bahadır Murat Demirel / Üyeler: / Tıbbi / Dersin AKTS

Detaylı

Tepkimeler ve Mekanizmaları

Tepkimeler ve Mekanizmaları 3. BölümB ORGANĐK K TEPKĐMELERE GĐRĐŞG ĐŞ Tepkimeler ve Mekanizmaları Genel olarak tepkimeler dört sınıfa ayrılabilir: Yer değiştirmeler Katılmalar Ayrılmalar Çevrilmeler MEKANĐZMA: Reaktanların ürünlere

Detaylı

ZAR YAPISI VE İŞLEVİ

ZAR YAPISI VE İŞLEVİ ZAR YAPISI VE İŞLEVİ Zar yapısı Karbohidratlar, lipitler ve proteinler zarların temel bileşenleridir. Zarlarda en bol bulunan lipitler fosfolipitlerdir. Fosfolipitler, amfipatik moleküllerdir. Zardaki

Detaylı

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları Doç. Dr. Ahmet Özaydın Nükleus (çekirdek) ökaryotlar ile prokaryotları ayıran temel özelliktir. Çekirdek hem genetik bilginin deposu hem de kontrol merkezidir.

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER

Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER * Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER *Bitki nüklear, mitokondriyal ve kloroplast DNA'ları *Burada yer alan bugünkü bilgilerimizin çoğu, moleküler evrim mekanizması ve oranları kullanılarak

Detaylı

Enerji dönüşümü: Mitokondri ve kloroplastlarda enerji. II. Kloroplastlar

Enerji dönüşümü: Mitokondri ve kloroplastlarda enerji. II. Kloroplastlar Enerji dönüşümü: Mitokondri ve kloroplastlarda enerji metabolizması II. Kloroplastlar Fotosentez : tüm canlıların bağımlı olduğu bir reaksiyon Bezelye yaprağı stoması (SEMX3520) Kloroplastlar: yaprak hücreleri

Detaylı

ORTAÖĞRETİM BİYOLOJİ 10 YAZARLAR. Dr. Seda ERCAN AKKAYA Davut SAĞDIÇ Osman ALBAYRAK Emine ÖZTÜRK Şermin CAVAK Fadime İLHAN

ORTAÖĞRETİM BİYOLOJİ 10 YAZARLAR. Dr. Seda ERCAN AKKAYA Davut SAĞDIÇ Osman ALBAYRAK Emine ÖZTÜRK Şermin CAVAK Fadime İLHAN ORTAÖĞRETİM BİYOLOJİ 10 YAZARLAR Dr. Seda ERCAN AKKAYA Davut SAĞDIÇ Osman ALBAYRAK Emine ÖZTÜRK Şermin CAVAK Fadime İLHAN DEVLET KİTAPLARI ÜÇÜNCÜ BASKI..., 2011 MILLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI YAYINLARI...: 4658

Detaylı

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir. Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da

Detaylı

ĐÇERĐK. Vitamin B6 Formları. LOGO www.themegallery.com. Tarihsel Bakış. Yapısal Formüller. 4 Piridoksin Piridoksal Piridoksamin Piridoksal-fosfat

ĐÇERĐK. Vitamin B6 Formları. LOGO www.themegallery.com. Tarihsel Bakış. Yapısal Formüller. 4 Piridoksin Piridoksal Piridoksamin Piridoksal-fosfat LOGO ĐÇERĐK Tarihsel Bakış B6 Vitamininin Genel Özellikleri Kimyasal Ve Biyolojik Fonksiyonları Biyokimyasal Fonksiyonları YRD. DOÇ. DR. BEKİR ÇÖL SUNAN: DUYGU BAHÇE Emilim, Transport ve Metabolizma İmmün

Detaylı

Midede etkin enzim Pepsin Ürün; Albumoz ve pepton Barsakta etkili enzimler Tripsin Kimotripsin Elaztaz Karboksipeptidaz, Aminopeptidaz Dipeptidaz,

Midede etkin enzim Pepsin Ürün; Albumoz ve pepton Barsakta etkili enzimler Tripsin Kimotripsin Elaztaz Karboksipeptidaz, Aminopeptidaz Dipeptidaz, PROTEİN SİNDİRİMİ Polipeptit zincirini oluşturan amino asitler arasındaki peptit bağlarının hidrolizi; proteoliz Proteinlerin sindirimi midede başlar ve barsakta tamamlanır. Midede etkin enzim Pepsin Ürün;

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D.

Kolesterol Metabolizması. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Kolesterol Metabolizması Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Steroidler Steroidlerin yapı taşı birbirine yapışık 4 halkalı karbon iskelehdir, bu yapı

Detaylı

Hücre Üzerine Mikrocerrahi Uygulamaları Hücrenin altbirimlerine ayrılması Moleküllerin analizi. Prof. Dr. Müjgan Cengiz

Hücre Üzerine Mikrocerrahi Uygulamaları Hücrenin altbirimlerine ayrılması Moleküllerin analizi. Prof. Dr. Müjgan Cengiz Hücre Üzerine Mikrocerrahi Uygulamaları Hücrenin altbirimlerine ayrılması Moleküllerin analizi Prof. Dr. Müjgan Cengiz Canlı Hücrelerdeki Moleküllerin İzlenmesi Mikroskopla inceleme hücrede belli düzeyde

Detaylı

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda)

5.111 Ders Özeti #22 22.1. (suda) + OH. (suda) 5.111 Ders Özeti #22 22.1 Asit/Baz Dengeleri Devamı (Bölümler 10 ve 11) Konular: Zayıf baz içeren dengeler, tuz çözeltilerinin ph sı ve tamponlar Çarşamba nın ders notlarından 2. Suda Baz NH 3 H 2 OH Bazın

Detaylı

PROTEİNLERİN SAFLAŞTIRILMASI

PROTEİNLERİN SAFLAŞTIRILMASI PROTEİNLERİN SAFLAŞTIRILMASI Bir hücre ve dokudan istenilen bir proteinin saf halde izole edilmesi oldukça güç bir olaydır. Bu proteinin konsantrasyonu düşük ise binlerce farklı protein arasından ayırmak

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE HÜCRE Hücre ya da göze, bir canlının yapısal ve işlevsel özellikler gösterebilen en küçük birimidir. Atomların molekülleri,

Detaylı

ENZİMLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ - II. Doç Dr. Nurzen SEZGİN

ENZİMLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ - II. Doç Dr. Nurzen SEZGİN ENZİMLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ - II Doç Dr. Nurzen SEZGİN bstrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate Enzyme substrate

Detaylı

Çekirdek 4 bölümden oluşur Çekirdek zarı: karyolemma Kromatin: Chromatin Çekirdekcik: Nucleolus Çekirdek sıvısı: karyolymph

Çekirdek 4 bölümden oluşur Çekirdek zarı: karyolemma Kromatin: Chromatin Çekirdekcik: Nucleolus Çekirdek sıvısı: karyolymph NUKLEUS Bir hücrenin tüm yapılarının ve etkinliklerinin kodlandığı kromozomu Ayrıca, DNA sını dublike edecek ve 3 tip RNA yı ribozomal (rrna), haberci (mrna) ve transfer (trna)-sentezleyecek ve işleyecek

Detaylı

ASĐTLER ve BAZLAR. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK

ASĐTLER ve BAZLAR. Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK ASĐTLER ve BAZLAR Yrd.Doç.Dr. İbrahim İsmet ÖZTÜRK Asit-Baz Kimyası Asit-baz kavramı, farklı tanımlarla sürekli kapsamı genişletilen ender kavramlardan biridir. Đlk zamanlarda, tadı ekşi olan maddeler

Detaylı

Enjeksiyonluk Çözelti Veteriner Vitamin

Enjeksiyonluk Çözelti Veteriner Vitamin Prospektüs Betakin sarı renkli, berrak çözelti olup, her ml'si 5 mg Thiamin HC1 (Vit. B,), 2 mg Riboflavin (Vit. B 2 ), 2 mg Pridoksin HC1 (Vit. B 6 ), 4 mcg Siyanokobalamin (Vit B] 2 ), 20 mg Niasin,

Detaylı

Bitki büyümesi, yayılışı ve verim Yeryüzünde su Hücrenin önemli bileşeni (%70-80) Kuraklığa dayanıklı bitkilerde % 20, tohumlarda % 5 Su-oksijen

Bitki büyümesi, yayılışı ve verim Yeryüzünde su Hücrenin önemli bileşeni (%70-80) Kuraklığa dayanıklı bitkilerde % 20, tohumlarda % 5 Su-oksijen BÖLÜM 2 SU VE HÜCRE SU Bitki büyümesi, yayılışı ve verim Yeryüzünde su Hücrenin önemli bileşeni (%70-80) Kuraklığa dayanıklı bitkilerde % 20, tohumlarda % 5 Su-oksijen Metabolizma-kimyasal reaksiyonlar

Detaylı

ORGANİZMANIN ÖNEMLİ METABOLİK DURUMLARI

ORGANİZMANIN ÖNEMLİ METABOLİK DURUMLARI ORGANİZMANIN ÖNEMLİ METABOLİK DURUMLARI Metabolizma durumları Memelilerde ana hatları ile en az iki metabolizma durumu önemlidir. Bunların birincisi besin maddelerinin kana emildiği beslenme (rezorpsiyon),

Detaylı

MBG 112 GENEL BİYOLOJİ II BİTKİLERDE TAŞIMA SİSTEMİ. Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ BİTKİLERDE TAŞINIM MEKANİZMALARI

MBG 112 GENEL BİYOLOJİ II BİTKİLERDE TAŞIMA SİSTEMİ. Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ BİTKİLERDE TAŞINIM MEKANİZMALARI MBG 112 GENEL BİYOLOJİ II BİTKİLERDE TAŞIMA SİSTEMİ Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ BİTKİLERDE TAŞINIM MEKANİZMALARI Tek tek hücreler ile su ve mineral alınımı Kök hücrelerinin topraktan su ve mineral alması

Detaylı

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ

ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ ATOMLAR ARASI BAĞLAR Doç. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA Atomlar Arası Bağlar 1 İyonik Bağ 2 Kovalent

Detaylı

00220 Gıda Biyokimyası

00220 Gıda Biyokimyası 00220 Gıda Biyokimyası Hazırlayan: Doç.Gökhan DURMAZ 00220 Gıda Biyokimyası-Şubat 2013 1 Bu notların hazırlanmasında aşağıdaki eserlerden yararlanılmıştır; Biyokimya, Engin Gözükara, Nobel Tip Kitabevi,

Detaylı

ÜNİTE 5:HÜCRE ZARI VE MADDE GEÇİŞMESİ

ÜNİTE 5:HÜCRE ZARI VE MADDE GEÇİŞMESİ ÜNİTE 5:HÜCRE ZARI VE MADDE GEÇİŞMESİ Anahtar kavramlar 5.1.Hücre zarları sıvı haldedir ve yağ ile protein moleküllerinden meydana gelmişlerdir. 5.2.Hücre zarlarının birbirlerini tanımasında karbonhidrat

Detaylı

SPOR FİZYOLOJİSİ I. KADEME. Doç.Dr.Mitat KOZ Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu

SPOR FİZYOLOJİSİ I. KADEME. Doç.Dr.Mitat KOZ Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu SPOR FİZYOLOJİSİ I. KADEME Doç.Dr.Mitat KOZ Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Ders İçeriği Enerji Sistemleri (2 saat) İş, güç, enerji tanımları ve ilişkileri Aerobik enerji yolu Anaerobik

Detaylı

KARBONHİDRAT METABOLİZMASI

KARBONHİDRAT METABOLİZMASI KARBONHİDRAT METABOLİZMASI Karbonhidratların vücuda alınması ve kan şekeri düzeyi Gelişmiş ülkelerde yetişkin bir insan, günlük kalori gereksiniminin yaklaşık %40-50 gibi büyük bir kısmını karbonhidratlardan

Detaylı

ÜN TE III. CANLILARDA ENERJ DÖNÜfiÜMÜ

ÜN TE III. CANLILARDA ENERJ DÖNÜfiÜMÜ ÜN TE III CANLILARDA ENERJ DÖNÜfiÜMÜ I. ENERJ VE ENERJ ÇEfi TLER A. Ifl k Enerjisi B. Kimyasal Ba Enerjisi C. Is Enerjisi II. ENERJ N N TEMEL MOLEKÜLÜ ATP III. CANLILARDA ENERJ HT YACI IV. OKS JENS Z SOLUNUM

Detaylı

Normal büyüme ve gelişme için mutlaka gereklidirler Farklı biyokimyasal işlevler için gereklidirler (koenzim) Genellikle vücut tarafından sentez

Normal büyüme ve gelişme için mutlaka gereklidirler Farklı biyokimyasal işlevler için gereklidirler (koenzim) Genellikle vücut tarafından sentez VİTAMİNLER Normal büyüme ve gelişme için mutlaka gereklidirler Farklı biyokimyasal işlevler için gereklidirler (koenzim) Genellikle vücut tarafından sentez edilemediği için diyetle alınmaları zorunludur

Detaylı

Anahtar kelimeler: Mitokondriyal dinamik, mitofaji, mitokondriyal homeostaz

Anahtar kelimeler: Mitokondriyal dinamik, mitofaji, mitokondriyal homeostaz Denge İçin Savaş Deniz Eda Orhan, Ender Ergüder, Canberk Usta, Ozan Saraçoğlu, Halit Övgehan Aydoğan Danışman: Prof. Dr. F. Belgin Ataç Özet: Hücrenin enerji santrali olarak tanımlanan; dış zar, iç zar,

Detaylı