ELEKTRON TRANSPORT ZİNCİRİ VE OKSİDATİF FOSFORİLASYON. Doç.Dr.REMİSA GELİŞGEN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ELEKTRON TRANSPORT ZİNCİRİ VE OKSİDATİF FOSFORİLASYON. Doç.Dr.REMİSA GELİŞGEN"

Transkript

1 ELEKTRON TRANSPORT ZİNCİRİ VE OKSİDATİF FOSFORİLASYON Doç.Dr.REMİSA GELİŞGEN

2 OKSİDATİF FOSFORİLASYON Metabolik yakıt maddelerinin (glukoz, yağ asidleri, amino asidler gibi elektron vericileri) enzim katalizli oksidasyonu ile elde edilen elektronlar koenzim nükleotidleri olan NAD +, FMN, FAD gibi elektron taşıyıcılarına aktarılır. Oluşan indirgenmiş nükleotidler ( NADH + H +, FADH 2 ) elektronları mitokondride bulunan elektron transport zinciri (solunum zinciri) adı verilen bir grup özelleşmiş elektron taşıyıcılarına aktarırlar. Solunum zincirinde bir dizi kompleks üzerinden elektronlar moleküler oksijene taşınmakta ve moleküler oksijen suya indirgenmektedir.

3 Elektronlar, elektron transport zincirinde ilerledikçe serbest enerjilerinin büyük bölümlerini kaybederler. Elektron transportu, protonların (H + ) matriksten membranlar arası boşluğa taşınması ile birlikte gerçekleşir ve elektron transfer enerjisinin çoğu matriks dışına proton pompalamak için kullanılır. Bu membran boyunca bir proton gradientinin oluşmasına neden olur. Böylece elektron transfer enerjisi membran boyunca proton gradienti şeklinde korunur, depolanır. Elektronların NADH ve FADH 2 den moleküler oksijene aktarılması sırasında elde edilen ve proton gradienti şeklinde depolanan enerji yani proton motive kuvvet, ATP sentezi için gerekli olan enerjiyi sağlar. Bu olay oksidatif fosforilasyon olarak tanımlanır.

4 Mitokondri Membranlar arası boşluk ile ayrılmış iki membrandan oluşmaktadır. Mitokondri iç membranının çevrelediği bölge matriks adını alır. Dış membran: Küçük moleküller ve iyonlar serbestçe geçerler. Porin adı verilen proteinler tarafından oluşturulan transmembran kanallardan serbestçe girer ve çıkarlar.

5 İç membran : İç membran kıvrımları; krista adı verilen yapılar yüzey alanını artırır. Seçici geçirgenlik gösterir. ATP, ADP, piruvat gibi küçük moleküllerin çoğuna ve H +, Na +, K + gibi iyonlara karşı geçirgen değildir. İç membranı özel taşıyıcısı olanlar geçebilir. Elektron transport zinciri bileşenleri (kompleks I-IV) ADP-ATP translokazlar FoF 1 ATP sentaz ( kompleks V ) Piruvat ve yağ asitlerinin taşınmasında görevli proteinler Diğer taşıyıcı sistemler

6 Matriks : Piruvat dehidrogenaz kompleksi Sitrik asid siklusunun enzimleri Yağ asidi β- oksidasyon enzimleri Amino asid oksidasyon enzimleri DNA, ribozomlar Diğer birçok enzim ATP, ADP, Pi, Mg +2, Ca +2, K + NAD +, FAD Birçok çözünür metabolit

7 Elektronlar ortak elektron alıcılarına akar Oksidatif fosforilasyon elektronların elektron transport zincirine girişleriyle başlar. Bu elektronların çoğu dehidrogenaz aktivitesi ile açığa çıkmaktadır. Spesifik substratlarına etki eden dehidrogenazlar açığa çıkardıkları elektronları (indirgeyici eşdeğerleri) ortak elektron alıcılar olan; nikotinamid nükleotidleri (NAD +, NADP) veya flavin nükleotidlere (FMN veya FAD) aktarırlar.

8 NAD-bağımlı dehidrogenazlar: α ketoglutarat dehidrogenaz, M Malat dehidrogenaz, M ve S Piruvat dehidrogenaz, M Gliseraldehid 3-fosfat dehidrogenaz, S Laktat dehidrogenaz, S β- Hidroksiaçil-KoA dehidrogenaz, M

9 NADP-bağımlı dehidrogenaz: Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz, S NAD veya NADP- bağımlı dehidrogenazlar: Glutamat dehidrogenaz, M İzositrat dehidrogenaz, M ve S

10 NADH ve NADPH, dehidrogenazlardan serbestçe ve geri dönüşümlü olarak ayrılabilir. Suda çözünen elektron taşıyıcılarıdır. NAD + -bağımlı dehidrogenazlar substratlarından 2 H atomu çıkarır bunlardan biri hidrid iyonu olarak NAD aktarılır, diğeri ortama H + olarak salınır. NADH yıkım reaksiyonlarından aldığı elektronları kendisinin solunum zincirine giriş noktasına kadar taşır. NADH 2e- NADH dehidrogenaz kompleksi (Kompleks I) NADPH ise genellikle anabolik reaksiyonlara elektron sağlar. NADH ve NADPH mitokondri iç membranını geçemez, fakat elektronlar membranı mekik sistemleri ile geçerler.

11 Flavinli dehidrogenazlar (Flavoproteinler) Yapısında çok sıkı bazen kovalent bağlı flavin nükleotid: FMN veya FAD içerir. Okside flavin nükleotid bir elektron alır (semikinon formu oluşur) veya iki elektron alabilir (FMNH 2 veya FADH 2 oluşur). Flavin nükleotid, flavoproteinin aktif bölgesinin bir kısmıdır, elektron transfer reaksiyonunda yer alan bir ürün veya reaktan değildir. Flavoproteinler bir ya da iki elektron transferi yapabilir. Süksinat dehidrogenaz ( FAD, Fe-S ) Açil KoA dehidrogenaz ( FAD, Fe-S ) Gliserol-3-fosfat dehidrogenaz ( FAD )

12 NAD ve flavoproteinler dışında elektron transport zincirinde 3 tipelektron taşıyan molekül fonksiyon yapmaktadır: Ubikinon (hidrofobik kinon ) Sitokromlar (Hemoprotein, hem demiri içerir) Demir-sülfür proteinleri (Hem dışı demir içerir)

13 Demir-sülfür proteinleri: Demir hem yapısında bulunmaz. 1 elektronun transfer edildiği reaksiyonlarda görev alırlar. Genellikle iyi elektron vericidirler. Kompleks I, II ve III Fe-S proteinleri içerirler. Flavoproteinlere ve sitokrom b ye eşlenikdir.

14 Ubikinon (Koenzim Q veya Q) Uzun izoprenoid yan zincire sahip, yağda eriyen bir benzokinondur. Plastokinon ( bitki kloroplastlarında ), menakinon (bakterilerde) ubikinon benzeri yapılardır. Ubikinon mitokondrial lipidlerin bir yapıtaşıdır. Yapı olarak E ve K vitaminlerine benzer. Solunum zincirinin tek lipid yapılı komponenti Ubikinon ( Q ) bir elektron alarak semikinon radikali (QH ) veya iki elektronla Ubikinol e (QH2) dönüşebilir.

15 Ubikinon Flavoproteinler gibi, iki elektron vericisiyle bir elektron alıcısı arasında kavşak gibi görev yapan bir taşıyıcıdır. Küçük ve hidrofobik olduğundan mitokondri iç membranının lipid çift tabakasından serbestçe geçebilir. İç membranın hareketli elektron taşıyıcısıdır. Hem elektron hem de proton taşıyabilir, bu nedenle proton hareketi ile eşleşen elektron akışında önemli bir rol oynar. Solunum zincirinde, daha sabit flavoprotein komplekslerinden indirgeyici ekivalanları toplayıp sitokromlara taşır. ( hareketli yapısı nedeniyle )

16 Sitokromlar Prostetik grup: demir içeren Hem Porfirin Fe 2+ / Fe 3+ Demir içeren Hem gruplarından dolayı görünür ışıkta karekteristik absorbsiyon gösteren proteinlerdir. porfirin halkasının konjuge çift bağ sistemi Mitokondride ışık absorbsiyon spektrumundaki fark ile ayırt edilebilen 3 tip sitokrom bulunmaktadır. a, b ve c tipi sitokromlar. İndirgenmiş sitokromlar (Fe 2+ ) görünür bölgede 3 absorbsiyon bandı verir. Sitokrom tip a, b ve tip c nin bazıları iç mitokondri membranının integral proteinleridir. Sitokrom c ise iç membranın dış yüzeyinde yer alır, suda çözünen tek sitokromdur, hareketlidir.

17 Sitokromların prostetik grupları b tipi sitokromlar Demir protoporfirin IX (Hemoglobin, miyoglobin) a tipi sitokromlar Hem A Pirol halkalarından bir tanesine izoprenoid bir zincir bağlı c tipi sitokromlar Hem C Pirol halkalarının iki tanesi tiyoeter bağları ile proteine (sistein ) kovalan bağlı

18 Elektron transport zinciri bileşenleri : Piruvat, yağ asidleri ve amino asidlerin yıkılımı ile oluşan Asetil CoA, mitokondri matriksinde sitrik asid siklusuna katılmakta ve sitrik asid siklusunda oluşan NADH ve FADH 2 iç mitokondrial membranda bulunan elektron transport zincirine indirgeyici ekivalanları aktarmaktadır.

19 İç mitokondrial membranda bulunan elektron transport zincirinde 4 ayrı elektron taşıyıcı kompleks yer almaktadır. Her biri zincirin bir yerinde elektron transferini katalizler Kompleks I : ( NADH : ubikinon oksidoredüktaz veya NADH dehidrogenaz ) NADH ubikinon Kompleks II : ( süksinat dehidrogenaz veya süksinat : ubikinon oksidoredüktaz ) Süksinat ubikinon Kompleks III : ( sitokrom bc1 kompleksi veya ubikinon : sitokrom c redüktaz) Ubikinon sitokrom c Sitokrom b ve c1 ile hem yapısında olmayan Fe-S proteininden ( Rieske demir kükürt proteini ) oluşur. Kompleks IV : (sitokrom oksidaz veya sitokrom aa3 ) Sitokrom c O 2 F o F 1 ATP Sentaz : Kompleks V, ATP Sentezi

20 Zincirin organizasyonu Mitokondrial elektron transport zinciri, birbiri ardı sıra fonksiyon yapan elektron taşıyıcıları serisidir, çoğu prostetik grupları ile bir ya da iki elektron alabilen ve verebilen integral proteindir. Elektronlar daha düşük redüksiyon potansiyeline ( E o ) sahip olan taşıyıcıdan daha yüksek redüksiyon potansiyeli olan taşıyıcıya doğru akış gösterirler. Elektronegatif 2e- daha elektro pozitif Elektron transport zinciri komponentleri ( elektron taşıyıcıları ) standart redüksiyon potansiyelleri ( E o ) ne göre sıralanması: NADH Q sitokrom b sitokrom c 1 sitokrom c sitokrom a sitokrom a 3 O 2

21 Mitokondrial elektron transport zincirinin protein komponentleri enzim kompleksi kütle alt birim sayısı prostetik grup(lar) (kda) I. NADH dehidrogenaz FMN, Fe-S II. Süksinat dehidrogenaz FAD, Fe-S III. Ubikinon : sitokrom c Hemler, Fe-S oksidoredüktaz sitokrom c* 13 1 Hem IV. Sitokrom oksidaz Hemler ; CuA, CuB *sitokrom c bir enzim kompleksi parçası değildir. Kompleks III ve IV arasında serbestçe hareket eden, suda çözünür bir proteindir.

22 Elektron transport zincirinde elektronların akışı : Elektron transportu, oksidasyon-redüksiyon reaksiyonlarını kapsar. ΔGº = - n F ΔEº Kompleks I ( NADH : ubikinon oksidoredüktaz, NADH dehidrogenaz ) FMN içeren flavoprotein ve en az 6 demir-sülfür merkezi bulunur. Elektron transport zincirine Kompleks I üzerinden giren NADH dan elektronlar, ubikinona aktarılmaktadır. NADH-ubikinon oksidoredüktaz : 1. NADH tan bir hidrid iyonunun ubikinona ekzergonik transferi ve bir protonun matriksden transferi NADH + H + + Q NAD + + QH 2 2. Matriksden 4 protonun membranlar arası boşluğa endergonik transferi

23 Kompleks I, elektron transfer enerjisi tarafından yönetilen bir proton pompası gibi çalışır. Matriks (-), membranlar arası boşluk (+) yüklü hale gelir. NADH + H FMN Fe-S ubikinon ( koenzim Q veya Q ) Kompleks I Ubikinol ( QH 2, tam indirgenmiş form ) mitokondri iç membranında kompleks I den kompleks III e doğru diffüze olur, kendi Q ya oksitlenirken H + da dışarı çıkar. Amital ( barbitürat ) Rotenon ( bitkisel insektisid ) Piericidin A ( antibiyotik ) tarafından inhibe edilir. Elektronların Fe-S merkezlerden ubikinona akışını engellemektedirler.

24 Kompleks II ( süksinat dehidrogenaz veya süksinat: Ubikinon oksidoredüktaz ) Sitrik asid siklusundaki membrana bağlı tek enzimdir. Kompleks I den daha küçük ve basittir. 2 tip prostetik grup içerir; FAD ve 4 demir atomlu bir Fe- S merkezi En az 4 farklı protein bulunur. Sitrik asid siklusu ara metaboliti olan süksinattan elektronları FAD ye sonra Fe-S merkezler üzerinden ubikinon a aktarır. Oksaloasetat ve malonat suksinattan, kompleks II ye elektron akışını engeller. Karboksin ve thenoilfluoroaseton ( TTFA ) kompleks II den, Q ya elektron akışını engeller.

25 Mitokondrideki dehidrogenazların diğer substratları, elektronları solunum zincirine kompleks II üzerinden değil, ubikinon basamağından aktarırlar: Açil KoA dehidrogenaz: substratından elektronları FAD a elektron transfer eden flavoprotein solunum zinciri ubikinonu Gliserol-3-fosfat dehidrogenaz : substratları gliserol ve gliserol-3-fosfat Mitokondri iç membranının dış yüzünde bulunan bir flavoprotein Elektronları solunum zincirinde ubikinona aktarır. Bu elektron taşıyan enzimlerin her birinin etkisiyle redükte ubikinon (QH 2 ) havuzu dolar. QH 2, elektron transport zincirinde, sonrasında yer alan kompleks III ile tekrar oksitlenir.

26 Kompleks III ( sitokrom bc1 kompleksi veya ubikinon : sitokrom c oksidoredüktaz ) Kompleks III, hem proteinleri olan sitokrom b ( 2 Hem : b H ve bl) ve sitokrom c1 ile hem yapısında olmayan Fe-S proteininden ( Rieske demir kükürt proteini ; 2 Fe 2S) oluşur. Kompleks I, kompleks II ve diğer mitokondriyal dehidrogenazlar aracılığı ile gelen elektronları alan ubikinon ubikinole indirgenir. Kompleks III ubikinolden elektronları sitokrom c ye aktarırken, matriksten membranlar arası boşluğa protonların transferini de sağlar ( proton pompası ) ve bir proton gradienti oluşturur. Q siklusu Kompleks III, BAL ( dimerkaprol ) ve Antimisin A tarafından inhibe edilir.

27 Sitokrom c Mitokondri iç membranının dış kısmında membranlar arası boşlukta bulunan suda çözünür bir hem proteinidir. Enzim kompleksi parçası değildir. Kompleks III ve IV arasında serbestçe hareket eder. Tek hemi ile, kompleks III den bir elektron aldıktan sonra kompleks IV e gider ve enzimdeki bakır merkeze elektronu verir.

28 Kompleks IV ( sitokrom oksidaz veya sitokrom aa3 ) Solunum zincirinin son basamağında elektronları sitokrom c den moleküler oksijene taşırken, oksijeni de suya indirger. 13 alt birim Sitokrom oksidaz 2 Hem grubu ( hem a ve hem a3 ) ve üç Cu +2 içeren 13 alt birimli kompleks bir enzimdir. Cu +2 iyonları, Cu A / Cu A ve Cu B şeklinde iki merkez halinde bulunurlar. Hem a3 ve Cu B Bu kompleks üzerinden her dört elektronun geçişi için enzim matriksden dört H+ alarak, O2 yi 2 H2O ya çevirir.bu redoks reaksiyonunun enerjisini de geçirdiği her bir elektron için membranlar arası boşluğa bir proton pompalamak için kullanır. Kompleks I den III e redoks aracılıklı proton transportu ile üretilen elektrokimyasal potansiyele katkı sağlar.

29 O 2 ninbu 4 e - lu indirgenmesi ; bir elektronun taşındığı durumlarda görülen H 2 O 2 veya OH serbest radikali gibi ara ürünler salınmadan oluşmalıdır. Bu ara ürünler, hücresel bileşenlerde hasar yapar. Ara geçiş ürünleri, suya tam dönüşüm oluncaya kadar komplekse sıkıca bağlı tutulur. Sitokrom oksidazın moleküler oksijene affinitesi çok yüksektir. Zincirdeki tek geri dönüşümsüz reaksiyon Kompleks IV, CO, CN, H2S ve azid tarafından inhibe edilir.

30 Elektronların kompleks I, III ve IV üzerinden aktarılması sırasında protonlar matriksten membranlar arası boşluğa pompalanmakta ve iç membranda bir proton gradienti oluşmaktadır. Matriks negatif, membranlar arası boşluk pozitif olduğu için voltaj farkı oluşur. elektrik potansiyeli ve ph gradienti elektrokimyasal potansiyel farkı

31 Elektron transportu, membrandan protonların transferiyle birlikte olur.elektron transfer enerjisinin çoğu matriks dışına proton pompalamak için kullanılır. Kompleks I, III, IV : proton pompası Oksijene her elektron çifti aktarımında, Kompleks I, 4 H + Kompleks III, 4 H + Kompleks IV, 2 H + pompalanır. İç membran boyunca elektrokimyasal proton gradienti Böylece elektron transfer enerjisi membran boyunca proton gradienti şeklinde korunur.

32 Oksidatif Fosforilasyon Elektron transport zincirinde elektronların oksijene taşınması doğrudan ATP sentezi ile sonuçlanmaz. Kemiosmotik Hipotez, Peter Mitchell Elektronların elektron transport zincirinde taşınması ile oluşan serbest enerji, ADP + Pi tan ATP oluşumunda nasıl kullanılır? Proton akışı ile fosforilasyon eşleşme mekanizması? NADH ve diğer oksitlenebilen substratlardan gelen elektronların elektron transport zinciri boyunca akışı sırasında oluşan enerjinin çoğu protonların matriksten membranlar arası boşluğa pompalanmasına yol açar. Matrikse göre membranlar arası boşluğun proton ( H + )konsantrasyonundaki artış ile mitokondri iç membranı boyunca bir elektrokimyasal proton gradienti oluşur.

33 Elektrokimyasal Gradient : ph gradienti (proton konsantrasyonundaki fark,kimyasal gradient ) Elektrik gradienti ( membran potansiyelindeki fark ; matriks (-) membranlar arası boşluk (+) ) İç membran protonlara geçirgen değildir.protonlar protona spesifik kanallardan ( ATP sentaz kompleksinin Fo birimi ) matrikse gradientleri yönünde tekrar geri döner. Elektrokimyasal gradientte mevcut, depolanan enerji, yani protonmotive kuvvet protonları matrikse doğru bir proton kanalından geçirirken, serbestleşen enerji ile Fo ya bağlı F 1 ATP sentaz da ATP sentezini gerçekleştirir. Protonların matrikse hareketinin oluşturduğu güç ( proton motive kuvvet ) Fo-F1 ATP sentaz tarafından katalizlenen ATP sentezi için enerji sağlar. FoF1 ATP sentaz enzim kompleksinin aktivitesi proton gradientine bağlıdır.

34 FoF1 ATP sentaz ve ATP sentezi Mitokondri iç membranında yer alan ATP sentaz ( kompleks V ) enzim kompleksi, ADP + Pi dan ATP sentezini katalizlemektedir. F- tipi bir ATPaz Fo ve F 1 birimlerinden oluşur. Fo kompleksi : İç mitokondri membranı kaplayan integral bir proteindir. Proton kanalını oluşturur. a, b,c olarak adlandırılan üç farklı alt birim ( toplam alt birim ) protonların membranlar arası boşluktan matrikse dönüşü Fo ve F 1 birbirlerine bağlıdır.

35 F 1 kompleksi: ATP sentazın, ADP + Pi dan ATP sentezini katalizleyen birimi Fo ya bağlı periferal bir membran proteini olup, matrikse doğru uzanan küre şeklinde bir yapı F 1 aynı zamanda ATPaz aktivitesine de sahiptir. F 1 birimi, 3 β 3 γδε şeklinde beş farklı alt birim ( toplam dokuz alt birim ) içeren bir kompleks β alt birimleri katalitik aktivite gösterir. 3 β alt biriminin her biri ATP sentezi için bir katalitik bölgedir. Aktivitesi için proton gradienti gereklidir. protonların matrikse hareketinin oluşturduğu güç, Fo a bağlı F 1 kompleksi tarafından katalizlenen ATP sentezi için enerji sağlar.

36 1 mol ATP sentezi için 4 H + gerekir. 1 mol NADH ın oksidasyonu ile matriks dışına pompalanan 10 H +, 2,5 mol ATP sentezini gerçekleştirir. Solunum zincirine Q üzerinden giren 1 mol FADH 2 nin oksidasyonu ile matriks dışına pompalanan 6 H +, 1,5 mol ATP sentezini gerçekleştirebilir. ADP + Pi ATP ΔGº : 7,3 kcal / mol 3 mol ATP sentezi : 2,5 x 7,3 : 18,5 kcal / mol 1 mol NADH ın tamamen oksidasyonu ile 52 kcal / mol ATP sentezi için kullanılan enerjinin ( 18,5 kcal / mol ) geri kalanı metabolitlerin mitokondri membranından taşınması gibi hücresel olaylarda kullanılır.

37 Oksidatif Fosforilasyonu Etkileyen Bazı Maddeler Elektron transferininin inhibisyonu Siyanür (CN), azid ( N 3- ) Hidrojen sülfür (H 2 S) sitokrom oksidaz ( kompleks IV ) Karbonmonoksit (CO) Antimisin A sitokrom b den sitokrom c1 e elektron transferi (kompleks III ) Rotenon Amital Fe-S den ubikinona elektron transferi ( kompleks I ) Pierisidin A

38 ATP sentazın inhibisyonu Oligomisin Venturisidin Fo ve CFo ünitelerinin inhibisyonu Disiklohekzilkarbodiimid Fo ve CFo dan proton akışının (DCDD) engellenmesi

39 Elektron transferi ile fosforilasyon arasındaki kenetlenmenin bozulması Dinitrofenol *FCCP hidrofobik H + taşıyıcıları Valinomisin K + ionoforu Termogenin kahverengi yağ dokusunda mitokondri iç membranında H + geçiren por lar oluşturur. *FCCP : siyanid-p-triflorometoksifenilhidrazon

40 ATP -4 -ATP -3 değişiminin engellenmesi Atraktilozid Bongkrekik asid Adenin nükleotid translokaz

41 Mekik sistemler: Mitokondri iç membranı NADH a geçirgen değildir. İç membranda NADH için özel bir taşıyıcı yoktur. Sitozolde glikolizden gelen NADH ın, solunum zinciriyle tekrar NAD + a oksitlenmesi nasıl gerçekleşir? Sitozolik NADH ın mitokonrideki oksidasyonu için mekik sistemleri gereklidir. İndirgeyici ekivalanlar mitokondri iç membranından geçemez. Özel mekik sistemleri dolaylı olarak indirgeyici eşdeğerleri sitozolik NADH tan mitokondriye taşır.

42 Malat-aspartat mekiği ( karaciğer, böbrek, kalp mitokondrilerinde aktif ) sitozolik malat dehidrogenaz ( NAD + -bağımlı ) Mitokondrial malat dehidrogenaz ( FAD-bağımlı ) Bu mekik sistemi ile NADH dan, solunum zinciri ve en son oksijene aktarılan elektron çifti ile 2,5 ATP elde edilir. Gliserol 3- fosfat mekiği ( iskelet kası, beyin ) Sitozolik gliserol 3-fosfat dehidrogenaz ( NAD + -bağımlı ) Mitokondri iç membranının dış yüzeyine bağlı gliserol 3-fosfat dehidrogenaz ( FAD-bağımlı ) Bu mekik NADH tan indirgeyici eşdeğerleri ubikinon aracılığı ile kompleks III e aktarır.kompleks I i atlar. NADH tan 1 elektron çifti başına 1,5 ATP sentezlenir.

43 Mitokondri ile ilgili genetik bozukluklar Mitokondri, nükleer ve mitokondrial DNA( dairesel çift sarmal) tarafından kodlanan proteinleri içerir. Mitokondrial genom ( mt DNA ) anneden kalıtımla geçer. İnsan mitokondri kromozomu 37 gen içerir, bunların 13 tanesi solunum zinciri proteinlerinin alt birimlerini kodlar. Geriye kalanı, mitokondrinin protein sentezlemesi için gereken rrna ve trna moleküllerini kodlar. Nükleer DNA ya oranla 10 kat daha fazla mutasyon görülen mt DNA daki değişiklikler oksidatif fosforilasyondaki defektler ile ilişkili Sinir sistemi, karaciğer, böbrek ve kalp oksidatif fosforilasyona önemli derecede bağımlı ve mitokondrial gen mutasyonlarına en yatkın organlar

44 MELAS ( Mitokondrial miyopati, ensefalopati, laktik asidoz, inme ) Elektron transport zincirinde yer alan Kompleks I ( NADH : ubikinon oksidoredüktaz ) veya sitokrom oksidazın kalıtsal eksikliği mitokondrial ensefalomiyopati Leber in herediter optik nöropatisi ( LHON sendromu ) Santral sinir sistemini etkiler. LHON, NADH : ubikinon oksidoredüktazı kodlayan gendeki tek baz mutasyonudur. NADH tan ubikinona kısmen bozuk elektron transferi Yeterince ATP oluşamaz ve optik sinirde meydana gelen hasar erken yaşlarda görme kaybına neden olur. Nöroretinal dejenerasyon İki taraflı görme kaybı Sitokrom b yi kodlayan mitokondrial gendeki tek bir baz mutasyonu da LHON ye yol açar.

45 MERRF ( Miyoklonik epilepsi ve bozuk-kırmızı lif hastalığı) Lösin için spesifik trna yı ( lösil-trna) kodlayan mitokondri geninde bir mutasyon Kas titremesi ile karakterizedir. MERRF li bireylerde iskelet kası lifleri anormal yapılı mitokondrileri içerir. Leigh Sendromu Kompleks I,II,IV de oluşan bozukluklar Kearn-Sayre sendromu Mitokondrial DNA da delesyon

46 Mitokondri iç membranındaki transport sistemleri Adenozin nukleotid translokaz ATP sentaz Fosfat translokaz

47 Oksidatif fosforilasyonun kontrolü NADH, O 2, ADP, Pi yeterli olmalı Oksidatif fosforilasyonun hızını belirleyen en önemli faktör ADP düzeyleridir. Oksidatif fosforilasyon hızının ADP konsantrasyonu ile düzenlenmesi : solunumun kontrolü

METABOLİZMA REAKSİYONLARI. Hazırlayanlar Prof. Dr. Ayşe CAN Prof.Dr. Nuriye AKEV

METABOLİZMA REAKSİYONLARI. Hazırlayanlar Prof. Dr. Ayşe CAN Prof.Dr. Nuriye AKEV METABOLİZMA REAKSİYONLARI Hazırlayanlar Prof. Dr. Ayşe CAN Prof.Dr. Nuriye AKEV METABOLİZMA Canlı sistemde maddelerin uğradığı kimyasal değişikliklerin hepsine birden metabolizma, bu değişiklikleri meydana

Detaylı

OKSİDATİF FOSFORİLASYON. Prof. Dr. İzzet Hamdi Öğüş Yakın Doğu Ünversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı, Le>oşa, KKTC

OKSİDATİF FOSFORİLASYON. Prof. Dr. İzzet Hamdi Öğüş Yakın Doğu Ünversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı, Le>oşa, KKTC OKSİDATİF FOSFORİLASYON Prof. Dr. İzzet Hamdi Öğüş Yakın Doğu Ünversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı, Le>oşa, KKTC ELEKTRON TRANSPORT ZİNCİRİ ve OKSİDATİF FOSFORİLASYON OksidaDf fosforilasyon,

Detaylı

OKSİJENLİ SOLUNUM

OKSİJENLİ SOLUNUM 1 ----------------------- OKSİJENLİ SOLUNUM ----------------------- **Oksijenli solunum (aerobik): Besinlerin, oksijen yardımıyla parçalanarak, ATP sentezlenmesine oksijenli solunum denir. Enzim C 6 H

Detaylı

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e.

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e. www.lisebiyoloji.com ayxmaz/biyoloji Test Çoktan Seçmeli 1. Hangi terim moleküllerin parçalanması ile açığa çıkan enerjinin depolandığı metabolik yolları ifade eder? a. anabolik yollar b. Katabolik yollar

Detaylı

BİYOLOJİK OKSİDASYON. Doç.Dr.Remisa GELİŞGEN

BİYOLOJİK OKSİDASYON. Doç.Dr.Remisa GELİŞGEN BİYOLOJİK OKSİDASYON Doç.Dr.Remisa GELİŞGEN OKSİDASYON-REDÜKSİYON REAKSİYONLARI Elektronların bir atom veya molekülden bir diğerine geçişleri redoks reaksiyonu olarak adlandırılmaktadır. Redoks : e-transferi

Detaylı

BİYOLOJİK ENERJİ. ısı

BİYOLOJİK ENERJİ. ısı HÜCRE ENERJİ METABOLİZMASI Enerjinin transformasyonu Her canlı hücre bir enerji transformatörüdür. Canlı hücre, dışarıdan aldığı kimyasal veya fiziksel enerjiyi, geliştirdiği bir sistemle, (~) şeklinde

Detaylı

ÜNİTE 7:HÜCRESEL SOLUNUM

ÜNİTE 7:HÜCRESEL SOLUNUM ÜNİTE 7:HÜCRESEL SOLUNUM Hücreler iş yapabilmek için enerjiye gereksinim duyarlar. Enerji ekosisteme güneş enerjisi yoluyla gelir ve ototrof canlılar sayesinde güneş enerjisi besinlerdeki kimyasal bağ

Detaylı

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e.

6. glikolizde enerji kazanım hesaplamalarında; Substrat düzeyinde -ATP üretimi yaklaşık yüzde kaç hesaplanır? a. % 0 b. % 2 c. % 10 d. % 38 e. www.lisebiyoloji.com ayxmaz/biyoloji Test Çoktan Seçmeli 1. Hangi terim moleküllerin parçalanması ile açığa çıkan enerjinin depolandığı metabolik yolları ifade eder? a. anabolik yollar b. Katabolik yollar

Detaylı

Canlılarda Enerjitik Olaylar, Fotosentez ve Kemosentez, Aerobik Solunum ve Fermantasyon

Canlılarda Enerjitik Olaylar, Fotosentez ve Kemosentez, Aerobik Solunum ve Fermantasyon Canlılarda Enerjitik Olaylar, Fotosentez ve Kemosentez, Aerobik Solunum ve Fermantasyon SOLUNUM İki çeşit solunum vardır HÜCRE DIŞI SOLUNUM: Canlıların dış ortamdan O 2 alıp, dış ortama

Detaylı

Doğadaki Enerji Akışı

Doğadaki Enerji Akışı Doğadaki Enerji Akışı Güneş enerjisi Kimyasal enerjisi ATP Fotosentez olayı ile enerjisi Hareket enerjisi Isı enerjisi ATP Enerjinin Temel Molekülü ATP + H 2 O ADP + H 2 O ADP + Pi + 7300 kalori AMP +

Detaylı

MİTOKONDRİ. Prof. Dr. Nuriye AKEV Msc. Gözde HASBAL

MİTOKONDRİ. Prof. Dr. Nuriye AKEV Msc. Gözde HASBAL MİTOKONDRİ Prof. Dr. Nuriye AKEV Msc. Gözde HASBAL 19.10.2015 Hücre organelleri Mitokondri: Hücrenin enerji üretim merkezidir. Kaba yüzlü endoplazmik retikulum ve Ribozomlar: Protein sentezinin yapıldığı

Detaylı

ÜNİTE 7 : HÜCRESEL SOLUNUM

ÜNİTE 7 : HÜCRESEL SOLUNUM ÜNİTE 7 : HÜCRESEL SOLUNUM Yaşam için gerekli enerjinin tümü güneşten gelir.güneşte hidrojen füzyonla helyuma dönüşür ve ışık üretilir.yeşil bitkiler güneş ışığının enerjisini fotosentezle glukozdaki kimyasal

Detaylı

Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder?

Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder? Hücreler Enerjiyi Nasıl Elde Eder? MBG 111 BİYOLOJİ I Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Ekosistem ve Enerji Ekosistemde enerjinin akışı güneş ışığı ve ısı şeklinde gözlenir. Tam tersine canlı hücrelerde

Detaylı

Biyoloji Canlılarda Solunum Enerjinin Açığa Çıkışı

Biyoloji Canlılarda Solunum Enerjinin Açığa Çıkışı Biyoloji Canlılarda Solunum Enerjinin Açığa Çıkışı Canlılarda Enerji Dönüşümleri Canlılarda Solunum: Enerjinin Açığa Çıkışı Canlı hücrede gerçekleşen tüm metabolik olaylar enerji gerektirir. Hayvanlar

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

HÜCRE SOLUNUMU ve FERMENTASYON

HÜCRE SOLUNUMU ve FERMENTASYON HÜCRE SOLUNUMU ve FERMENTASYON 1 Bakteriler yoğurt, peynir, pizza üretimi gibi mayalanma olaylarını gerçekleştirirler. Kaslarınız çok çalışırsa, oksijen yokluğundan dolayı kasılamazlar. Yediğiniz bütün

Detaylı

Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu)

Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu) Yağ Asitlerinin Metabolizması- I Yağ Asitlerinin Yıkılması (Oksidasyonu) Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya A.B.D. Yağ Asitleri Uzun karbon zincirine sahip

Detaylı

Solunum bütün canlı hücrelerde görülen katabolik(yıkım) bir olaydır.

Solunum bütün canlı hücrelerde görülen katabolik(yıkım) bir olaydır. Solunum bütün canlı hücrelerde görülen katabolik(yıkım) bir olaydır. Solunum olayının amacı enerji üretmektir. Tüm canlı hücreler, enerji gerektiren hayatsal olaylarında kullanacakları ATP enerjisini besinlerin

Detaylı

KİMYASAL ENERJİ ve HAYAT ÜN TE 1

KİMYASAL ENERJİ ve HAYAT ÜN TE 1 ÜN TE (Adenozin Trifosfat) Hücrenin enerji kaynağıdır. Yapısında bulunan elementler; C, H, O, N ve P dir. Yapı taşları: P P ¾ 3 tane fosforik (H3 4 ) P tane 5C lu şeker (Riboz) tane Azotlu organik baz

Detaylı

METABOLİZMA. Dr. Serkan SAYINER

METABOLİZMA. Dr. Serkan SAYINER METABOLİZMA Dr. Serkan SAYINER serkan.sayiner@neu.edu.tr Genel Bakış Canlı organizmalar, kendilerini yenilemek, gelişmek ve üremek için kimyasal maddelere gereksinim duyarlar. Çünkü organizmanın tamamı

Detaylı

Yağ Asitlerinin β Oksidayonu. Prof. Dr. Fidancı

Yağ Asitlerinin β Oksidayonu. Prof. Dr. Fidancı Yağ Asitlerinin β Oksidayonu Prof. Dr. Fidancı Yağ Asitlerinin Beta Oksidasyonu Yağ asitlerinin enerji üretimi amacı ile yıkımında (yükseltgenme) en önemli yol β oksidasyon yoldudur. β oksidasyon yolu

Detaylı

HÜCRE ZARINDA TAŞINIM

HÜCRE ZARINDA TAŞINIM HÜCRE ZARINDA TAŞINIM Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ YDÜ TIP FAKÜLTESİ BİYOFİZİK AD Küçük moleküllerin zardan geçişi Lipid çift tabaka Polar moleküller için geçirgen olmayan bir bariyerdir Hücre içindeki suda

Detaylı

Mitokondri ve Mitokondri genomu

Mitokondri ve Mitokondri genomu Mitokondri ve Mitokondri genomu Hücrede kalıtsal materyalin aktarılması sadece nukleusa özgü bir olay mı? Hücre de kalıtımda rol oynayan başka organel var mı? 2 Mitokondri, oksijenin işlenmesi ve tüketilen

Detaylı

Yağ Asitlerinin Biyosentezi. Prof. Dr. Fidancı

Yağ Asitlerinin Biyosentezi. Prof. Dr. Fidancı Yağ Asitlerinin Biyosentezi Prof. Dr. Fidancı Yağ asitlerinin sentezi özellikle karaciğer ve yağ dokusu hücrelerinde iki şekilde gerçekleşir. Bu sentez şekillerinden biri yağ asitlerinin, hücrenin sitoplazma

Detaylı

BİY 315 BİYOKİMYA GİRİŞ. Yrd. Doç. Dr. Ebru SAATÇİ Güz Yarı Dönemi

BİY 315 BİYOKİMYA GİRİŞ. Yrd. Doç. Dr. Ebru SAATÇİ Güz Yarı Dönemi BİY 315 BİYOKİMYA GİRİŞ Yrd. Doç. Dr. Ebru SAATÇİ 2008-2009 Güz Yarı Dönemi 1 Anlatım Planı 1. Makromoleküller ve Su 2. Amino asitler ve Peptidler 3. Proteinler 4. Enzimler 5. Karbohidratlar 6. Nükleik

Detaylı

HÜCRE ZAR SİSTEMLERİ. Yüzey (plazma) zarı: Tüm hücrelerde var. İç zar: Ökaryotik hücrelerde var.

HÜCRE ZAR SİSTEMLERİ. Yüzey (plazma) zarı: Tüm hücrelerde var. İç zar: Ökaryotik hücrelerde var. HÜCRE ZAR SİSTEMLERİ Yüzey (plazma) zarı: Tüm hücrelerde var. İç zar: Ökaryotik hücrelerde var. HÜCRE ZARININ GÖREVLERİ Hücre içini çevresinden ayırır Hücrenin iç bölümlerini belirler Proteinlere bağlı

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI. 11. Sınıf

YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI. 11. Sınıf YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI 11. Sınıf 1) Oksijenli solunumda, oksijen molekülleri, I. Oksidatif fosforilasyon II. Glikoliz II. Krebs Evrelerinden hangilerinde kullanılır? A) Yalnız I B) Yalnız II C)

Detaylı

FOTOSENTEZ. 1. Fotosentez, güneş enerjisini, besin içindeki saklı kimyasal bağ enerjisine çeviren olaydır.

FOTOSENTEZ. 1. Fotosentez, güneş enerjisini, besin içindeki saklı kimyasal bağ enerjisine çeviren olaydır. 1 FOTOSENTEZ *Fotosentez: Klorofilli canlıların, ışık enerjisini kullanarak; inorganik maddelerden organik besin sentezlemesine fotosentez denir. 1. Fotosentez, güneş enerjisini, besin içindeki saklı kimyasal

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

21.11.2008. I. Koenzim A nedir? II. Tarihsel Bakış III. Koenzim A nın yapısı IV. Asetil-CoA nedir? V. Koenzim A nın katıldığı reaksiyonlar VI.

21.11.2008. I. Koenzim A nedir? II. Tarihsel Bakış III. Koenzim A nın yapısı IV. Asetil-CoA nedir? V. Koenzim A nın katıldığı reaksiyonlar VI. Hazırlayan: Sibel ÖCAL 0501150027 I. Koenzim A nedir? II. Tarihsel Bakış III. Koenzim A nın yapısı IV. Asetil-CoA nedir? V. Koenzim A nın katıldığı reaksiyonlar VI. Eksikliği 1 2 Pantotenik asit (Vitamin

Detaylı

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler

III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler III-Hayatın Oluşturan Kimyasal Birimler MBG 111 BİYOLOJİ I 3.1.Karbon:Biyolojik Moleküllerin İskeleti *Karbon bütün biyolojik moleküllerin omurgasıdır, çünkü dört kovalent bağ yapabilir ve uzun zincirler

Detaylı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı Hücrenin fiziksel yapısı HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücreyi oluşturan yapılar Hücre membranı yapısı ve özellikleri Hücre içi ve dışı bileşenler Hücre membranından madde iletimi Vücut sıvılar Ozmoz-ozmmotik basınç

Detaylı

6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA

6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA 6. BÖLÜM MİKROBİYAL METABOLİZMA 1 METABOLİZMA Hücrede meydana gelen tüm reaksiyonlara denir Anabolizma: Basit moleküllerden kompleks moleküllerin sentezlendiği enerji gerektiren reaksiyonlardır X+Y+ENERJİ

Detaylı

Hücresel Enerji Sistemleri. Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER

Hücresel Enerji Sistemleri. Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER Hücresel Enerji Sistemleri I-II Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER Metabolizma Vücudun temel işlevlerini devam ettirebilmek için kullanılan enerji miktarıdır. Enerji değişimi içeren tepkimeler; Katabolik: Enerji

Detaylı

BÖLÜM - 10 METATABOLİZMAYA GİRİŞ

BÖLÜM - 10 METATABOLİZMAYA GİRİŞ BÖLÜM - 10 METATABOLİZMAYA GİRİŞ 7.1- GENEL BAKI. Canlı organizmalar, kendilerini yenilemek, gelişmek ve üremek için kimyasal maddelere gereksinim duyarlar. Çünkü organizmanın tamamı kimyasal maddelerden

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

Biyokimyasal reaksiyonlarda enerji değişikliklerini inceler. Bazı reaksiyonlar olurken bazıları neden olmaz?

Biyokimyasal reaksiyonlarda enerji değişikliklerini inceler. Bazı reaksiyonlar olurken bazıları neden olmaz? Biyokimyasal reaksiyonlarda enerji değişikliklerini inceler Bazı reaksiyonlar olurken bazıları neden olmaz? Sistemler arasındaki fark? Biyolojik olmayan sistemler ısı enj kullanılır Biyolojik sistemler

Detaylı

Doğru - Yanlış Soruları. Etkinlik - 1. ÜNİTE 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ BÖLÜM 1 Fotosentez

Doğru - Yanlış Soruları. Etkinlik - 1. ÜNİTE 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ BÖLÜM 1 Fotosentez Etkinlik - 1 Fotosentez Doğru - Yanlış Soruları Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına ''D'', yanlış olanların yanına ''Y'' harfi yazınız. 1. ATP'nin sentezi bir fosforilasyon olayıdır. 2. İnorganik

Detaylı

Enzimler ENZİMLER ENZİMLER ENZİMLER İSİMLENDİRME ENZİMLER

Enzimler ENZİMLER ENZİMLER ENZİMLER İSİMLENDİRME ENZİMLER Enzimler Yrd.Doç.Dr. Ahmet GENÇ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu q Vücuttaki tüm reaksiyonlar, tüm işlem sonunda kendileri değişmeden reaksiyonların hızını artıran protein katalizörler olan enzimler

Detaylı

Her hücrenin hayatsal fonksiyonlarının yapımı ve devamı enerji ile sağlanır. Hücre büyümesinden, harekete, membran taşınımına kadar hücrenin tüm

Her hücrenin hayatsal fonksiyonlarının yapımı ve devamı enerji ile sağlanır. Hücre büyümesinden, harekete, membran taşınımına kadar hücrenin tüm HÜCRESEL SOLUNUM Her hücrenin hayatsal fonksiyonlarının yapımı ve devamı enerji ile sağlanır. Hücre büyümesinden, harekete, membran taşınımına kadar hücrenin tüm aktiviteleri enerji gerektirir. Biyolojik

Detaylı

BĠYOKĠMYA DOÇ. DR. MEHMET KARACA

BĠYOKĠMYA DOÇ. DR. MEHMET KARACA BĠYOKĠMYA DOÇ. DR. MEHMET KARACA TANIMLAR GLĠKOLĠZ: (LĠZ LEZYON (LYSIS), YIKAMA, PARÇALAMA ANLAMINDADIR). Glikoliz hücrede sitozolde gerçekleģir. Glikoliz olayı hem aerobik hem de anaerobik organizmalarda

Detaylı

Hücrenin Enerji Santrali. Mitokondri

Hücrenin Enerji Santrali. Mitokondri Abdurrahman Coşkun Hücrenin Enerji Santrali Mitokondri Gezegenimizde yaşam var olduğundan bu yana, kullanılabilir enerji kaynaklarına sahip olmak tüm canlıların öncelikli sorunu olmuştur. En küçük hücreden

Detaylı

ayxmaz/lisebiyoloji.com

ayxmaz/lisebiyoloji.com Adı/Soyadı: Sınıf/No: / Fotosentez İnceleme Çalışma 1. Verilen terimleri kullanarak aşağıdaki ifadeleri tamamlayın. A.Terimler: Klorofil, Kloroplast, Mavi ve kırmızı ışık dalgalarının,yeşil ışık dalgalarının,

Detaylı

Redoks Kimyasını Gözden Geçirme

Redoks Kimyasını Gözden Geçirme Redoks Kimyasını Gözden Geçirme I. Yükseltgenme Durumu ya da Sayısı Bir bileşiğin yükseltgenme durumu ya da sayısı, ne derece yükseltgenmiş (elektronca fakir) ya da indirgenmiş (elektronca zengin) bir

Detaylı

Hücre zarının yapısındaki yağlardan eriyerek hücre zarından geçerler.fazlalıkları karaciğerde depo edilir.

Hücre zarının yapısındaki yağlardan eriyerek hücre zarından geçerler.fazlalıkları karaciğerde depo edilir. DERS: BİYOLOJİ KONU: C.T.B(Vitaminler e Nükleik Asitler) VİTAMİNLER Bitkiler ihtiyaç duydukları bütün vitaminleri üretip, insanlar ise bir kısmını hazır alır. Özellikleri: Yapıcı, onarıcı, düzenleyicidirler.

Detaylı

Biyokimya. Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler)

Biyokimya. Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler) Biyokimya Biyokimyanın tanımı ve önemi Organizmanın elementer yapısı Canlılık Su Kovalent olmayan bağlar (intermoleküler etkileşimler) Bölüm 1: Biyokimya ve önemi: 1. Biyokimya tanımı, önemi ve boyutsal

Detaylı

Enzimlerin Yapısı. Enzimler biyokatalizörlerdir,

Enzimlerin Yapısı. Enzimler biyokatalizörlerdir, Enzimler biyokatalizörlerdir,, Prof. Dr. Muhsin KONUK H 2 O 2 H 2 O + ½ O 2 A.E = 18.16 kkal/mol Kollaidal platin A.E= 11.71 kkal/mol Katalaz A.E = 1.91 kkal/mol Enzimlerin Yapısı Basit enzimler: Pepsin,

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

REAKSİYON KİNETİĞİ, REAKSİYONLARLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR VE METABOLİZMA. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004

REAKSİYON KİNETİĞİ, REAKSİYONLARLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR VE METABOLİZMA. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004 REAKSİYON KİNETİĞİ, REAKSİYONLARLA İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR VE METABOLİZMA Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2004 1 Reaksiyon (tepkime) türleri 1 Gerçekte tüm organik tepkimeler dört sınıftan

Detaylı

Serbest radikal. yörüngelerinde) eşleşmemiş tek. gösteren, nötr ya da iyonize tüm atom veya moleküllere denir.

Serbest radikal. yörüngelerinde) eşleşmemiş tek. gösteren, nötr ya da iyonize tüm atom veya moleküllere denir. Superoxide Dismutase Hazırlayanlar: Funda İLHAN (050559017) Ebru KORKMAZ (050559021) Mehtap BİRKAN (050559008) Nihan BAŞARAN (050559007) Prof. Dr. Figen ERKOÇ Gazi Eğitim Fakültesi GAZİ İ ÜNİVERSİTESİİ

Detaylı

ENERJİ iş yapabilme veya ortaya koyabilme kapasitesi 6 enerji şekli:

ENERJİ iş yapabilme veya ortaya koyabilme kapasitesi 6 enerji şekli: ENERJİ SİSTEMLERİ 1 ENERJİ iş yapabilme veya ortaya koyabilme kapasitesi 6 enerji şekli: 1. Kimyasal Enerji 2. Mekanik Enerji 3. Isı Enerjisi 4. Işık Enerjisi 5. Elektrik Enerjisi 6. Nükleer Enerji Bu

Detaylı

HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI

HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI HÜCRE ZARINDAN MADDE TAŞINMASI Prokaryotlardan en karmaşık çok hücreli ökaryotlara kadar canlı sistemlerin hepsinde canlı organizma ve cansız ortam arasında madde alışverişi vardır. Hücresel seviyede madde

Detaylı

BİY 315 Lipid Metabolizması-II. Yrd. Doç. Dr. Ebru SAATÇİ Güz Yarı Dönemi

BİY 315 Lipid Metabolizması-II. Yrd. Doç. Dr. Ebru SAATÇİ Güz Yarı Dönemi BİY 315 Lipid Metabolizması-II Yrd. Doç. Dr. Ebru SAATÇİ 2008-2009 Güz Yarı Dönemi Yağ Asidi Oksidasyonu Besinlerin sindirimi sonucu elde edilen yağlar, bağırsaktan geçerek lenf sistemine ulaşır ve bu

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER

BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS YÖNETİCİ MOLEKÜLLER NÜKLEİK ASİTLER Nükleik asitler, bütün canlı hücrelerde ve virüslerde bulunan, nükleotid birimlerden

Detaylı

Bitki Fizyolojisi. 6. Hafta

Bitki Fizyolojisi. 6. Hafta Bitki Fizyolojisi 6. Hafta 1 Fotosentezin karanlık tepkimelerinde karbondioksit özümlemesi; 1. C 3 bitkilerinde (Calvin-Benson mekanizması ile), 2. C 4 bitkilerinde (Hatch-Slack mekanizması ile), 3. KAM

Detaylı

11/18/2015. Mitokondrial DNA. Umut Fahrioglu, PhD MSc. Mitokondri

11/18/2015. Mitokondrial DNA. Umut Fahrioglu, PhD MSc. Mitokondri Mitokondrial DNA Umut Fahrioglu, PhD MSc Mitokondri 1 Mitokondri Şekerlerden, yağlardan ve diğer yakıtlardan oksijen yardımı ile ATP üretme işlemi olan hücresel solunumun merkezidir. İki zarla çevrilmiştir

Detaylı

FOTOSENTEZ C 6 H 12 O 6 + 6 O 2. Fotosentez yapan canlılar: - Bitkiler - Mavi yeşil algler - Bazı bakteriler - Bazı protistalar. Glikoz IŞIK KLOROFİL

FOTOSENTEZ C 6 H 12 O 6 + 6 O 2. Fotosentez yapan canlılar: - Bitkiler - Mavi yeşil algler - Bazı bakteriler - Bazı protistalar. Glikoz IŞIK KLOROFİL Fotosentez FOTOSENTEZ Işık enerjisinin kullanılarak organik bileşiklerin üretilmesidir. Yeşil yapraklı bitkilerin inorganik maddelerden (H 2 O, CO 2 ), ışık enerjisi ve klorofil yardımı ile organik besin

Detaylı

Öğr. Gör. Dr. İlker BÜYÜK (Botanik, 10. Hafta): Fotosentez FOTOSENTEZ

Öğr. Gör. Dr. İlker BÜYÜK (Botanik, 10. Hafta): Fotosentez FOTOSENTEZ FOTOSENTEZ Elektron Koparılması ve Floresans Enerjisi Elektronlar negatif (e - ) ve protonlar pozitif (p + ) yüklüdür. Bu nedenle protonlar elektronları çekerler. Elektronlar ise, belli bir enerjiye sahiptir

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18 1) Bakterilerin gerçekleştirdiği, I. Kimyasal enerji sayesinde besin sentezleme II. Işık enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürme III. Kimyasal bağ enerjisini ATP enerjisine

Detaylı

2- IŞIK ENERJİSİ: Yeryüzünün ışık kaynağı güneştir. Beyaz bir ışık prizmada kırıldığında mordan kırmızıya doğru renkler oluşur. GÜNEŞ IŞINIM ENERJİSİ

2- IŞIK ENERJİSİ: Yeryüzünün ışık kaynağı güneştir. Beyaz bir ışık prizmada kırıldığında mordan kırmızıya doğru renkler oluşur. GÜNEŞ IŞINIM ENERJİSİ CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ Enerji ve Enerji Çeşitleri: Enerji, iş yapabilme kapasitesi yani maddenin yerçekimi ve sürtünme gibi zıt güçlere karşı hareket oluşturma yeteneğidir. Temel enerji kaynağı güneştir.

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University

Biochemistry Chapter 4: Biomolecules. Hikmet Geçkil, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry Chapter 4: Biomolecules, Professor Department of Molecular Biology and Genetics Inonu University Biochemistry/Hikmet Geckil Chapter 4: Biomolecules 2 BİYOMOLEKÜLLER Bilim adamları hücreyi

Detaylı

1. B HÜCRELER N YAPISI... 1 2. ENZ MLER VE LEVLER ... 19

1. B HÜCRELER N YAPISI... 1 2. ENZ MLER VE LEVLER ... 19 İÇİNDEKİLER 1. BİTKİ HÜCRELERİNİN YAPISI... 1 1.1. BİTKİ HÜCRELERİ VE YAPISI... 1 1.1.1. Meristematik Bitki Hücresi... 2 1.1.2. Olgun Bitki Hücresi... 3 1.1.3. Odunsu Bitki Hücresi... 4 1.1.4. Otsu Bitki

Detaylı

KİMYASAL TERMODİNAMİK VE BİYOENERJETİKLER

KİMYASAL TERMODİNAMİK VE BİYOENERJETİKLER KİMYASAL TERMODİNAMİK VE BİYOENERJETİKLER Biyokimyasal olarak önemli reaksiyon türleri Canlı hücredeki reaksiyonların çoğu, beş genel kategoriden birine uyar: 1) Fonksiyonel grup transferi 2) Oksidasyon

Detaylı

Metabolizma. Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ Ankara Üniver. Veteriner Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı

Metabolizma. Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ Ankara Üniver. Veteriner Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı Metabolizma Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ Ankara Üniver. Veteriner Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı Metabolik Yol Haritası Enerji Metabolizması Her makromolekül küçük alt moleküllere ayrılır: Karbonhidratlar

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP

EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP Tüm vücut hücrelerinde enerji oluşumu adenozin trifosfat (ATP) molekülü vasıtasıyla gerçekleşir. Hücre içinde ATP depo halde bulunur ve sınırlı miktardadır. Ancak, yapılan

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

madde2 Transport protein Transport protein

madde2 Transport protein Transport protein Terimler Uniport taşınma Hücre zarına yerleşmiş bir transport proteinin tek bir maddeyi tek yönde taşıması. Taşınan maddeye göre pasif veya aktif olarak gerçekleşir madde Transport protein Simport taşınma

Detaylı

Hücre Niye Küçük? O2 ve diğerleri difüzyon ile hücreye girer ve CO2 dışarı difüzyon ile atılır. Hacim küçüldükçe difüzyon daha hızlı ve verimli işler

Hücre Niye Küçük? O2 ve diğerleri difüzyon ile hücreye girer ve CO2 dışarı difüzyon ile atılır. Hacim küçüldükçe difüzyon daha hızlı ve verimli işler Hücre Cell Hücre Niye Küçük? O2 ve diğerleri difüzyon ile hücreye girer ve CO2 dışarı difüzyon ile atılır. Hacim küçüldükçe difüzyon daha hızlı ve verimli işler Optik Mikroskop ile Hücre Görüntüleri Konfokal

Detaylı

BAKTERİLERİN GENETİK KARAKTERLERİ

BAKTERİLERİN GENETİK KARAKTERLERİ BAKTERİLERİN GENETİK KARAKTERLERİ GENETİK MATERYALLER VE YAPILARI HER HÜCREDE Genetik bilgilerin kodlandığı bir DNA genomu bulunur Bu genetik bilgiler mrna ve ribozomlar aracılığı ile proteinlere dönüştürülür

Detaylı

25.03.2015. 1. Glukoz - 6 Fosfataz enzim eksikliğinde hangi glikojen depo hastalığı oluşur?

25.03.2015. 1. Glukoz - 6 Fosfataz enzim eksikliğinde hangi glikojen depo hastalığı oluşur? 1. Glukoz - 6 Fosfataz enzim eksikliğinde hangi glikojen depo hastalığı oluşur? a. Tıp II - Pompe hastalığı b. Tip III - Forbes - Cori Hastalığı c. Tip I- Von Gierke Hastalığı d.tıp V- Mc Ardle Hastalığı.

Detaylı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı

Kolesterol Metabolizması. Prof. Dr. Fidancı Kolesterol Metabolizması Prof. Dr. Fidancı Kolesterol oldukça önemli bir biyolojik moleküldür. Membran yapısında önemli rol oynar. Steroid hormonların ve safra asitlerinin sentezinde öncül maddedir. Diyet

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV (5 Hafta) (04 Ocak-26 Şubat) DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Biyokimya 36 10 46 Tıbbi Genetik 18 10

Detaylı

HISTOLOJIDE BOYAMA YÖNTEMLERI. Dr. Yasemin Sezgin. yasemin sezgin

HISTOLOJIDE BOYAMA YÖNTEMLERI. Dr. Yasemin Sezgin. yasemin sezgin HISTOLOJIDE BOYAMA YÖNTEMLERI Dr. Yasemin Sezgin yasemin sezgin HÜRESEL BOYAMANIN TEMEL PRENSİPLERİ Hem fiziksel hem kimyasal faktörler hücresel boyamayı etkilemektedir BOYAMA MEKANIZMASı Temelde boyanın

Detaylı

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri 1. Enzimler GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri Enzimler, hücreler ve organizmalardaki reaksiyonları katalizleyen ve kontrol eden protein yapısındaki bileşiklerdir. Reaksiyon hızını

Detaylı

Hücrenin Membrane Potansiyeli. Aslı AYKAÇ, PhD

Hücrenin Membrane Potansiyeli. Aslı AYKAÇ, PhD Hücrenin Membrane Potansiyeli Aslı AYKAÇ, PhD Çoğu hayvan hücresi membranının içi ve dışı arasında elektriksel potansiyel bir fark vardır... Dinlenim halinde oldukları zaman bile Dinlenim potansiyeli «resting

Detaylı

12 HÜCRESEL SOLUNUM GLİKOLİZ VE ETİL ALKOL FERMANTASYONU

12 HÜCRESEL SOLUNUM GLİKOLİZ VE ETİL ALKOL FERMANTASYONU 12 HÜCRESEL SOLUNUM GLİKOLİZ VE ETİL ALKOL FERMANTASYONU HÜCRESEL SOLUNUM HÜCRESEL SOLUNUM Besinlerin hücre içerisinde parçalanması ile ATP üretimini sağlayan mekanizmaya HÜCRESEL SOLUNUM denir. Canlılar

Detaylı

LYS BÝYOLOJÝ. Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý

LYS BÝYOLOJÝ. Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý LYS BÝYOLOJÝ Soru Çözüm Dersi Kitapçığı 1 (MF) Biyolojiye Giriþ ve Bilimsel Yöntem Canlýlarýn Temel Bileþenleri Enzimler Canlýlarýn Sýnýflandýrýlmasý Bu yayýnýn her hakký saklýdýr. Tüm haklarý bry Birey

Detaylı

FOTOSENTEZ KALVİN DÖNGÜSÜ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I. Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ. Karbon fiksasyonu

FOTOSENTEZ KALVİN DÖNGÜSÜ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I. Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ. Karbon fiksasyonu FOTOSENTEZ KALVİN DÖNGÜSÜ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ Karbon fiksasyonu Karbonhidratlar birçok C H bağları içermektedir ve CO 2 ye göre oldukça indirgenmişlerdir. Karbonhidratların

Detaylı

BİTKİ BESLEME DERS NOTLARI

BİTKİ BESLEME DERS NOTLARI BİTKİ BESLEME DERS NOTLARI Dr. Metin AYDIN KONYA 2011 BİTKİ BESİN ELEMENTLERİNİN GÖREVLERİ, ALINIŞ FORMLARI ve KAYNAKLARI Besin Elementi Bitkideki Görevi Alınış Formu Kaynakları Karbon (C) Karbonhidratların

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

ÇİSEM İLGİN ( ) LÜTFİYE ALAÇAM ( ) Prof. Dr. Figen ERKOÇ GAZİ ÜNİVERSİTESİ

ÇİSEM İLGİN ( ) LÜTFİYE ALAÇAM ( ) Prof. Dr. Figen ERKOÇ GAZİ ÜNİVERSİTESİ HAZIRLAYLANLAR ÇİSEM İLGİN (040559015) LÜTFİYE ALAÇAM (040559003) ZEYNEP HALICI (040559014) Prof. Dr. Figen ERKOÇ Gazi Eğitim Fakültesi GAZİ ÜNİVERSİTESİ 1 TRANSAMİNAZLAR Transaminazlar veya Aminotransferazlar

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 2 KARBONHİDRAT LİPİT (YAĞ)

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 2 KARBONHİDRAT LİPİT (YAĞ) YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 9. Sınıf 2 KARBONHİDRAT LİPİT (YAĞ) DOĞRU YANLIŞ SORULARI Depo yağlar iç organları basınç ve darbelerden korur. Steroitler hücre zarının yapısına katılır ve geçirgenliğini artırır.

Detaylı

Enzimler Enzimler metabolizma reaksiyonlarını hızlandıran moleküllerdir. Katalitik RNA moleküllerinin küçük bir grubu hariç, bütün enzimler

Enzimler Enzimler metabolizma reaksiyonlarını hızlandıran moleküllerdir. Katalitik RNA moleküllerinin küçük bir grubu hariç, bütün enzimler Enzimler Enzimler metabolizma reaksiyonlarını hızlandıran moleküllerdir. Katalitik RNA moleküllerinin küçük bir grubu hariç, bütün enzimler proteindir. Katalitik aktiviteleri doğal protein konformasyonunun

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI- ENERJİ SİSTEMLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

ENERJİ KAYNAKLARI- ENERJİ SİSTEMLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ ENERJİ KAYNAKLARI- ENERJİ SİSTEMLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Enerji Energy(E) Yaşamın devamı için gerekli ön koşul Gözle görülebilen mekanik iş ve vücut ısısının kombinasyonu olarak ortaya çıkar. İnsan vücudu

Detaylı

LYS 2 ÖZ-DE-BÝR YAYINLARI BÝYOLOJÝ DENEME SINAVI. 2. Otsu bitkilerde, ÜNÝVERSÝTE HAZIRLIK

LYS 2 ÖZ-DE-BÝR YAYINLARI BÝYOLOJÝ DENEME SINAVI. 2. Otsu bitkilerde, ÜNÝVERSÝTE HAZIRLIK LS 2 ÜNÝVERSÝTE HAIRLIK Ö-DE-BÝR AINLARI BÝOLOJÝ DENEME SINAVI A Soru sayýsý: 0 anýtlama süresi: 5 dakika Bu testle ilgili yanýtlarýnýzý optik formdaki Biyoloji bölümüne iþaretleyiniz. Doðru yanýtlarýnýzýn

Detaylı

FOTOSENTEZ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I. Fotosentez

FOTOSENTEZ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I. Fotosentez FOTOSENTEZ MBG 101 GENEL BİYOLOJİ I Doç. Dr. Yelda ÖZDEN ÇİFTÇİ Fotosentez Anoksijenik (Oksijen üretilmez) Oksijenik (Oksijen üretilir) Mor bakteriler Yeşil kükürt bakterileri Yeşil kükürt olmayan bakteriler

Detaylı

ÜNİTE 7. Porfirinler. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 7. Porfirinler. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 7 Porfirinler Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Porfirin, porfin ve pirol halkası tanımlamalarını, Porfirinlerin özelliklerini, Hemoglobinin yapısını ve özelliklerini, Hemoglobinin yıkılışını

Detaylı

Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır:

Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır: Atomlar birleştiği zaman elektron dağılımındaki değişmelerin bir sonucu olarak kimyasal bağlar meydana gelir. Üç çeşit temel bağ vardır: İyonik bağlar, elektronlar bir atomdan diğerine aktarıldığı zaman

Detaylı

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir.

3) Oksijenin pek çok bileşiğindeki yükseltgenme sayısı -2 dir. Ancak, H 2. gibi peroksit bileşiklerinde oksijenin yükseltgenme sayısı -1 dir. 5.111 Ders Özeti #25 Yükseltgenme/İndirgenme Ders 2 Konular: Elektrokimyasal Piller, Faraday Yasaları, Gibbs Serbest Enerjisi ile Pil-Potansiyelleri Arasındaki İlişkiler Bölüm 12 YÜKSELTGENME/İNDİRGENME

Detaylı

METABOLİZMA REAKSİYONLARI. Prof. Dr. Ayşe CAN Prof.Dr. Nuriye AKEV

METABOLİZMA REAKSİYONLARI. Prof. Dr. Ayşe CAN Prof.Dr. Nuriye AKEV METABOLİZMA REAKSİYONLARI Prof. Dr. Ayşe CAN Prof.Dr. Nuriye AKEV 2015-2016 METABOLİZMA Canlı sistemde maddelerin uğradığı kimyasal değişikliklerin hepsine birden metabolizma, bu değişiklikleri meydana

Detaylı

Genetik Bilgi: DNA Yapısı, Fonksiyonu ve Replikasyonu. Dr. Mahmut Çerkez Ergören

Genetik Bilgi: DNA Yapısı, Fonksiyonu ve Replikasyonu. Dr. Mahmut Çerkez Ergören Genetik Bilgi: DNA Yapısı, Fonksiyonu ve Replikasyonu Dr. Mahmut Çerkez Ergören Genetik materyal; Kendini çoğaltır. Bilgi depolar. Bilgiyi ifade eder. Mutasyonla varyasyonlara izin verir. Genetik Tarihçe

Detaylı

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Outline (İzlence) 1. Hafta Biyokimya Nedir? Organizmadaki Organik Bileşiklerin Yapısı. 2. Hafta Enerji Sistemleri 3. Hafta

Detaylı

BESLENMENİN BİYOKİMYASAL TEMELLERİ

BESLENMENİN BİYOKİMYASAL TEMELLERİ BESLENMENİN BİYOKİMYASAL TEMELLERİ Beslenme ve besin maddeleri Beslenme, büyüme, gelişme ve yaşamın sürdürülmesi için ekzojen maddelerin sağlanmasıdır. Beslenme sırasında besinler alınır. Besinlerde, bazıları

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 11. Sınıf 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 11. Sınıf 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 11. Sınıf 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ Fotosentez ile ışık enerjisi kimyasal bağ enerjisine dönüştürülür. Kloroplastsız hücreler fotosentez yapamaz. DOĞRU YANLIŞ SORULARI

Detaylı

2008-2009 Güz Yarı Dönemi

2008-2009 Güz Yarı Dönemi BİY315 ENZİMLER Yrd. Doç. Dr. Ebru SAATÇİ 2008-2009 Güz Yarı Dönemi ENZİMLER Canlılarda meydana gelen biyokimyasal reaksiyonları gerçekleştiren katalizörlere enzim denir.enzimler yapı olarak iki kısımda

Detaylı

DERS TANITIM BİLGİLERİ. Çarşamba günleri, Saat:

DERS TANITIM BİLGİLERİ. Çarşamba günleri, Saat: DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Kodu ve Adı Bölüm / Program Dersin Dili Dersin Türü Dersi Verenler Dersle İlgili Görüşme Saatleri Dersin Amacı Öğrenme çıktıları ve alt beceriler ECF22714 Biyokimya-Klinik

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU hasanyolcu.wordpress.com En az iki atomun belli bir düzenlemeyle kimyasal bağ oluşturmak suretiyle bir araya gelmesidir. Aynı atomda olabilir farklı atomlarda olabilir. H 2,

Detaylı