Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bornova Vet.Kont.Arst.Enst."

Transkript

1 İHBARI MECBURİ VİRAL BALIK HASTALIKLARI Dr. Gülnur KALAYCI Dr. Buket ÖZKAN Uzm.Veteriner Hekim Veteriner Hekim Bornova Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Viroloji Bölümü Ülkemizde 1 Nisan 2004 tarih ve 2004/14 sayılı tebliğ ile resmi gazete yayılanan ihbari mecburi balık hastalıkları; İnfectious hematopoietic Necrosis (IHN) İnfectious Pancreatic Necrosis (IPN) Viral Haemorrhagic Septicemia (VHS) Spring Viremia of Carp (SVC) Bacterial kidney Disease (BKD) tarih 2007/32 sayılı tebliğ ile İnfectious Pancreatic Necrosis (IPN) hastalığı ihbarı mecburi hastalıklar listesinden çıkarılarak resmi gazetede yayınlanmıştır. 1

2 Avrupa Birliği 91/67/EEC komisyon kararlarında Annex A da yer alan balık hastalıkları; List I; İnfectious Salmon Anaemia Virus (ISAV) List II; İnfectious hematopoietic Necrosis Virus (IHNV) ve Viral Haemorrhagic Septicemia Virus (VHSV) List III; İnfectious Pancreatic Necrosis Virus (IPNV) ve Spring Viremia of Carp Virus (SVCV) Avrupa Birliği 91/67/EEC komisyon kararlarında Annex A da yer alan balık hastalıkları;(list III devamı) Bakteriyel böbrek hastalığı (BKD) (Renibacterium salmonidarum) Furunculosis (Aeromonas salmonicida) Kızıl ağız hastalığı(enteric redmouth disease) (ERM) (Yersinia ruckeri) Gyrodactylus salaris 2

3 Enfeksiyöz Pankreatik Nekrozis (IPN, İnfectious Pancreatic Necrosis) Özellikle genç salmonid balıklarda yüksek mortalite ile seyreden, önemli ekonomik kayıplara neden olan bulaşıcı viral bir hastalıktır. Virusun orijini salmonid balıklar olmakla birlikte salmonid olmayan birçok balık türünden, yumuşakçalar ve kabuklulardan da izole edilmiştir. İlk olarak 1940 lı yıllarda Kanada da akut kataral enterit olarak tanımlanmıştır. IPNV u ilk kez 1957 yılında A.B.D de izole edilmiş Avrupa da bilinen ilk IPN salgını Güney Fransa da 1964 yılında görülmüştür 3 ana serotipi vardır (Sp, Ab, VR299) Etiyoloji: IPNV Birnaviridae familyasında Aquabirnavirus genusunda yer almaktadır nm çapında, ikozahedralsimetrili, zarsız, iki segmentli ve çift iplikçikli RNA ya sahiptir. IPNV na spesifik 4 polipeptid bulunmaktadır IPNV u % 10 gliserol içinde +4 C de birkaç yıl saklanabilir. Daha uzun saklanması için % 10 serum veya % 50 gliserol içinde -80 C saklanmalıdır U.V ışığına oldukça dirençlidir (IHNV için gerekli U.V den 100 kat fazlası gerekmektedir). IPNV u iodin ve klorin tarafından hızla inaktive olur. Asidik ph ya az derecede dirençli,alkali ph da (12,2) dayanıksızdır. 3

4 Klinik belirtiler; IPN hastalığının belirtileri; etkilenen konakçıya, virusun serotipine çevresel durumlara ( su sıcaklığı, O2 miktarı, stok yoğunluğu gibi) göre değişebilir Klinik belirtiler devamı; Tirbişon şeklinde yüzme Su çıkışına toplanma Abdominal distensiyon Baş bölgeside küçük şişlikler Renkte koyulaşma (vücudun arka 1/3 lük bölümünde daha fazla) 4

5 Klinik belirtiler devamı; Ekzoftalmus Uzamış halde dışkı (pseudofeçes) Mide ve barsaklar besinden yoksun, renksiz- sarı sütümsü jelatinimsi bir eksudat ile doludur Bazen internal organlarda kanamalar görülebilir. Histopatoloji: Özellikle ekzokrin salgı dokularının nekrozu ve yangısıyla karakterize pankreatit vardır. Enfeksiyonu atlatan balıklarda ekzokrin doku fibrotik doku ile yer değiştirir. Bağırsaklarda patolojik bozukluklar; sadece klinik olarak hasta balıklarda kataral enterit vardır. Pilorik seka bozulur ve barsaklarda mukus kitlesi şakillenir. Diğer organlar (böbrek ve karaciğer) oldukça az etkilenir. 5

6 İzolasyon ve identifikasyon: IPNV nun inkubasyon aralığı 4-26 C dir. Balık virusları yüksek sıcaklık derecelerinde inhibe olurken IPNV u en toleranslı virustur. İzolasyonda kullanılan sıcaklık C dir ve genellikle 48 saat içinde CPE görülür. IPNV una RTG-2, BF-2, EPC ve CHSE-214 hücre hatları duyarlıdır. IPNV nun CPE i çekirdek piknosisi ve gözle görülebilir küçük plaklardan (24 saat içinde) total hücre yıkımıyla sonuçlana hücre çekmeleriyle karakterizedir (2-3 gün içinde). İzolasyon ve identifikasyon devamı: Enfekte hücre kültürlerinde IPNV nun identifikasyonu; Floresan antikor boyama, immun peroksidaz boyama, nötralizasyon ELİSA yöntemleriyle yapılmaktadır. 6

7 Bulaşma: klinik olarak hasta balıklar feçesleri yolu ile virusu yüksek seviyede saçan asemptomatik balıklar balık ile beslenen kuş ve memeliler omurgasız akuatik canlılar virusu saçarlar. IPNV u enfekte anaç balıklardan vertikal olarak bulaşabilmektedir.!!! Kontrol: Şüpheli ve enfekte kaynaklardan balık ve yumurta almaktan kaçınılmalı Sertifikalı yumurtalar alınmalı Kontamine çiftlikle ilişkisi olmayan su kaynağından mümkünse kaynak sularında yetiştirme yapılmalı Enfekte kuluçkahaneler elimine edilmelidir. 7

8 IPN Bornova V.K.A.E., Viroloji Lab. Dr. Panos Varvarigos. Last up-date: November

9 Viral Hemorajik Septisemi (VHS, Viral Hemorragic Septicemia) Özellikle gökkuşağı alabalığı, kahverengi alabalık, turna balığı ve kalkanlarda önemli mortalitelere neden olan infeksiyöz bir viral hastalıktır. 45 balık türünde virus izole edilmiştir. Enfeksiyon levreklerde de bildirilmiştir Hastalık ilk kez 1949 yılında Danimarka da akut bir hastalık olarak tanımlanmış 1963 yılında etken ilk kez izole edilmiştir. VHS virusunun 4 genotipi vardır Genç balıklar enfeksiyona daha duyarlıdır, tüm boylarında enfeksiyon görülebilir. Etiyoloji: Hastalığın etkeni Rhabdoviridae familyasında Novirhabdovirus genusunda yer alan viral hemorajik septisemi virusudur (VHSV, synonym: Egtvet virus) Virus zarlı, mermi şeklinde, yaklaşık 180nm uzunluk ve 60 nm çapındadır. Virion 5 yapısal proteinden (L,G,N,M1 ve M2) oluşur -20 ºC de dondurma ile yıllarca, daha düşük sıcaklıklarda liyofilizasyon ile daha uzun süre korunabilir. Eter, kloroform, gliserol, formalin, sodyum hipoklorit, iodoforlar, ultraviole ışınlar veya 56-60ºC de ısıtma ile inaktive olur. 9

10 Klinik belirtiler: Klinik olarak akut, kronik ve nevroz (latent) olmak üzere 3 aşaması vardır; Akut evrede;ağır mortalite, letarji, renkte kararma, ekzoftalmus, anemi,gözlerde, deride, solungaçlarda ve yüzgeç kaidelerinde hemorajiler vardır. İnternal olarak periokuler dokuda, iskelet kaslarında ve viscerada nokta tarzında kanamalar vardır. Karaciğer hiperemik, böbrekler kırmızı ve incedir. Kronik evrede;kümulatif mortalite, letarji, renkte koyulaşma, ekzoftalmus ve şiddetli olarak anemi görülür fakat yaygın hemorajik değildir. Abdomen karaciğer, dalak ve böbreğin ödemine bağlı olarak şiştir. Karaciğer soluk ve peteşilidir. Viral Hemorajik Septisemi (VHS) Post, G. (1987) Textbook of Fish Health. Revised edition. T.F.H. Publications Limited, Berkshire, England 10

11 VHS Post, G. (1987) Textbook of Fish Health. Revised edition. T.F.H. Publications Limited, Berkshire, England Klinik belirtiler devamı: Latent evrede ölüm düşüktür ve balık normal görünümlüdür fakat hiperaktiftir. Virus taşıyıcılarında herhangi bir klinik belirti görülmez. VHS salgınlarında su sıcaklığı önemli bir çevresel faktördür. Genel olarak enfeksiyon 3-12 ºC arasında görülmektedir.15 ºC nin üzerinde ölümler nadirdir. 11

12 Histopatolojik değişiklikler: Karaciğer, böbrek, dalak ve iskelet kaslarında görülür. Akut olarak etkilenen balıklarda karaciğer sinuzoidleri kan ile doludur, hepatositler de fokal veya yaygın nekrobiotik değişiklikler-stoplasmik vakuoller, piknosis, karyolisis, lenfositik invazyon ve genellikle intrastoplasmik ve intranüklear inklüzyon cisimcikleri görülür. Benzer değişiklikler böbrek ve dalakta da görülebilir. Belirti göstermeyen virus taşıyıcılarında histopatolojik değişiklik yoktur. İzolasyon ve İdentifikasyon: Virus konsantrasyonu anterior böbrek ve dalakta, karaciğer, kalp veya kaslardan daha fazladır İzolasyonda BF-2, CHSE-214, EPC, FHM, RTG-2, BHK-21 hücre hatları kullanılabilir VHS virusunun CPE görünümünde enfekte hücrelerin yuvarlaklaşması tipiktir.daha sonra bu odak genişler ve lizis başlar. Virusun identifikasyonunda, nötralizasyon, indirek floresan antikor, immunperoksidaz boyama, immunoblot ve ELISA gibi serolojik teknikler kullanılmaktadır. 12

13 Bulaşma: VHS virusu tüm yaş gruplarına kolaylıkla bulaşır Hayatta kalan balıklar ömür boyu taşıyıcı hale gelirler ve seksüel sıvılar ve idrar ile virusu saçarlar yumurtalarda yüzeysel kontaminant olarak yumurtlamadan 3-4 gün sonra da izole edilmesine rağmen gerçek bir vertikal bulaşma gösterilememiştir. Deneysel olarak balık kohabitasyon, immersiyon, intraperitoneal, intra muskuler ve oral yol ile enfekte edilebilmiştir. Kontrol: Hastalığın tedavisi olmadığı için hastalıktan korunma en iyi kontrol yöntemidir Yumurtaların iodoforlar ile dezenfekte edilmeli Virus belirlenen kaynaktaki tüm yumurtalar imha edilmeli Şüpheli ve enfekte kaynaklardan balık ve yumurta almaktan kaçınılmalı, Kontamine çiftlikle ilişkisi olmayan su kaynağında, mümkünse kaynak sularında yetiştirme yapılmalı Enfekte kuluçkahaneler elimine edilmelidir. Sıkı kontrol politikaları ve hijyen tedbirleri uygulanmalıdır 13

14 Viral Hemorajik Septisemi (VHS) Post, G. (1987) Textbook of Fish Health. Revised edition. T.F.H. Publications Limited, Berkshire, England VHS Viral haemorrhagic septicaemia infection in turbot, note bleeding from the gills (www.frs(www.frsscotland.gov.uk/ FRS.Web/Uploads/Image...) 14

15 Enfeksiyöz Hematopoetik Nekrozis IHN, Infectious Haematopoietic Necrosis IHN bir rhabdovirusun neden olduğu, gökkuşağı alabalığı, salmonid türleri ve özellikle pasifik salmonlarda görülen akut, sistemik viral bir hastalıktır. İlk ciddi salgınlar 1940 yıllarında Kuzey Amerika da bildirilmiştir. Virus ile ilgili hücre kültürü ve elektron mikroskobi çalışmaları 1968 yıllarınnda yapılmıştır yıllarında ilk biyokimyasal ve moleküler çalışmalar bildirilmiştir. Etiyoloji: Hastalığın etkeni infectious hematopoietic necrosis virus (IHNV) olarak bilinen bir rhabdovirustur. IHN virusu 170nm uzunluğunda, 70nm çapındadır. Sıcaklık, asit ve etere karşı dayanıksızdır Replikasyon sıcaklık aralığı 4-20 C arasında değişmekle birlikte optimum 15 C dir. 4 yapısal protein tespit edilmiştir 15

16 Klinik Belirtiler: Eksternal belirtiler; Genç balıklar genellikle ekzoftalmik ve koyu renklidir. Anüs te dışkı uzaması vardır. Abdomen şişkindir. Solungaçlar genellikle solgun ve yüzgeç kaideleri hemorajiktir. Petişeler bazen vücudun lateralinde ve ağızdada görülebilir. Hastalığı atlatanlarda vertebral deformiteler gözlenebilir. Klinik Belirtiler devamı: İnternal belirtiler; İç organlar anemiktir. Sindirim kanalında yem yoktur onun yerine sarımsı mukus benzeri sıvı vardır. Vücut boşluğu serum renginde asidik sıvı içerir. Bazen visceral yağlar, mezenterler, peritoneum, hava kesesi ve perikardiumda peteşiler görülür. 16

17 Histopatolojik bulgular: Dejeneratif ve nekrotik değişiklikler böbrekler, hematopoetik dokular, pankreas, gastrointestinal sistem ve adrenal kortekste görülür. Bazı türlerde karaciğer etkilenir. Sindirim sistemindeki granular hücrelerin nekrozu IHN için patognomoniktir çünkü bu değişiklikler diğer viral hastalıklarda görülmez. Dalak ve böbrek hematopoetik dokuları ilk etkilenen yerlerdir. Fokal olarak hücrelerde piknosis, nüklear polimorfizm ve kromatinin marjinasyonu görülür. İzolasyon ve identifikasyon: IHN Virusu CHSE-214, EPC, FHM, RTG-2 ve STE-137 hücre hatlarında kolaylıkla izole edilir. Tavsiye edilen inkubasyon sıcaklığı C dir. Duyarlı hücrelerde IHNV nun oluşturduğu CPE üzüm salkımı benzeri şekillerde yuvarlak hücrelerden oluşmaktadır. IHNV un identifikasyonunda genellikle nötralizasyon, ELISA, indirek floresan antikor (IFAT) teknikleri kullanılmaktadır. 17

18 Bulaşma: Virus primer olarak horizantal yol ile bulaşır. Vertikal bulaşma da bildirilmiştir; Su ve solungaç yolu Asemptomatik taşıyıcı balıklar Balık yiyen kuşlar Kontamine ve dezenfekte edilmemiş çiftlik aletleri Enfekte transport suları Enfekte yumurtalar Kan emen parazitler iledir. Bulaşma devamı: IHNV un kaynağı kültür veya doğa balıklarından klinik olarak enfekte ve gizli taşıyıcılardır. Virus feçes, idrar, seksüel sıvılar ve eksternal mukus yolu ile yayılır. Salgınlardan sonra hayatta kalan balıklar hayatları boyunca taşıyıcı kalırlar ve seksüel olgunluğa gelip yumurtlamaya başladıklarında tekrar virusu saçarlar. 18

19 Kontrol: Hastalığın tedavisi olmadığı için hastalıktan korunma en iyi kontrol yöntemidir Yumurtalar iodoforlar ile dezenfekte edilmeli virus belirlenen kaynaktaki tüm yumurtalar imha edilmeli, şüpheli ve enfekte kaynaklardan balık ve yumurta almaktan kaçınılmalı, kontamine çiftlikle ilişkisi olmayan su kaynağından mümkünse kaynak sularında yetiştirme yapılmalı, enfekte kuluçkahaneler elimine edilmelidir. Sıkı kontrol politikaları ve hijyen tedbirleri uygulanmalıdır. IHN 19

20 Sazanların Bahar Viremisi (Spring viremia of carp,svc) SVC hastalığı tipik olarak sazangillerde ve özellikle Cyprinus carpio (common carp, sazan balığı) da genellikle bahar aylarında salgınlara neden olan akut hemorajik ve bulaşıcı bir viral hastalıktır. Gençlerde oluğu kadar erişkin balıklarda da enfeksiyonlara neden olmaktadır SVC hastalığı ilk olarak 1971 yılında sazanlardan Rhabdovirus carpio nun neden olduğu akut enfeksiyöz dropsy olarak bildirilmiştir Etiyoloji: SVC virusu Rhabdoviridae familyasında yer almaktadır nm genişliğinde,90-180nm uzunluğunda, mermi şeklindedir Virus; eter, sıcaklık (56ºC de 30 dk.), aside (ph 3, 60 dk.) dayanıksız, ph 7-10 arasında dayanıklıdır. Replikasyon 4-31 ºC de görülmekle birlikte optimum 20-22ºC de görülür. SVCV una ait 5 yapısal protein belirlenmiştir 20

21 Klinik Belirtiler: Eksternal belirtiler: Abdominal distensiyon Solungaç ve deride peteşiler Gözlerde hemorajiler Ödematöz, yangılı ve protrüze olmuş anüsten kalın ve uzun dışkı Ekzoftalmus Deri pigmentasyonunda değişiklik Solungaçlarda solgunluk Balık sudan çıkarıldığında anüsten kanlı asidik sıvının damladığı görülebilir. Klinik Belirtiler devamı: İnternal Belirtiler: Ödem, asites ve hemoraji vardır. Hava kesesinde multipli fokal hemorajiler Dalak genişlemiştir. İskelet kasları, peritoneum, bağırsaklar, böbrekler, karaciğer ve kalpte peteşiler vardır.kataral enteritiste olabilir. Havuz girişinde balıkların yoğunlaşması SVC salgınının ilk belirtilerinden birisidir. Letarji, denge kaybı ve amaçsızca yüzme diğer davranışsal belirtilerdir 21

22 Histopatolojik bulgular: Karaciğer kan damarlarında ödem ve perivaskülit, paranşimasında birçok nekroz odakları Pankreasta purulent yangı ve multifokal nekrobiosis Dalak hiperemik ve retikuloendoteliumunda hiperplazi Bağırsak damarlarında perivaskuler inflamasyon epitelyumda dökülmeler ve villuslarda atrofiler Böbreğin kan yapımı ve üriner sistemle ilgili fonksiyonlarında hasar vardır. Hava kesesi spesifik bir hedeftir. Tek katlı olan epitelyal lamina çok katlı ve düzensiz bir hale gelir İzolasyon ve İdentifikasyon: SVCV salgınlar sırasında tipik hasta balıklardan ve salgından hemen sonra birkaç hafta içinde hayatta kalan balıklardan kolayca izole edilebilir. İzolasyon için tercih edilen organlar böbrek, dalak ve karaciğerdir. Başlıca kullanılan hücre hatları FHM, EPC ve BF-2 dir inkubasyon sıcaklığı 20ºC olmalıdır. SVCV nun identifikasyonunda genellikle nötralizasyon, ELISA, floresan antikor teknikleri ve immun peroksidaz testleri kullanılmaktadır. 22

23 Bulaşma: Virusun bulaşması çoğunlukla horizantal yolladır. Vertikal bulaşma ile ilgili görüşlerde vardır. SVCV su yolu ile bulaşır. Virus dışkı ve idrar ile saçılır. Virusun bulaşmasında balık yiyen kuşlar,kan emen parazitler, kene (Piscicola geometria) ve sazan biti (Argulus foliaceus) mekanik vektörlerdir. Kontrol: Yumurtalar dezenfekte edilmeli Hastalık çıkan çiftlikteki yumurtalar imha edilmeli Hastalık çıkan çiftliklere karantina uygulanmalı enfekte bölgeden diğer bölgelere balık hareketleri yasaklanmalı, özellikle çiftlikteki tüm balıklar çıktıktan sonra her bir havuza dezenfeksiyon uygulanmalı 23

24 SVC SVC 24

25 SVC Post, G. (1987) Textbook of Fish Health. Revised edition. HASTALIK İZLEME ÖRNEKLEME NUMUNE GÖNDERME NEKROPSİ 25

26 Hastalık izleme programı; Hastalık çıkışı olan işletmelerin kontrol edilebilmesi için 2 yıllık izleme programı uygulanır. Hastalık kontrolü için bir işletmeden örnekleme yapılırken her havuzdan populasyon büyüklüğüne göre alınması gereken örnek sayısı değişmektedir. İşletme içerisinde aynı su kaynağını kullanan farklı balık türleri içeren havuzlar bulunuyor ise bu havuzlardan da örnekleme yapılması gerekmektedir. 1 yılda yapılacak klinik muayene sayısı (2 yıl ) 1 yılda yapılacak laboratuvar muayene sayısı (2 yıl) Virus varlığının saptanması için yapılacak laboratuvar muayeneleri Organ materyali alınacak ve muayene edilecek balık sayısı Ovaryum sıvısı alınacak damızlık balık sayısı Karasal çiftlikler Damızlık yetiştiriciliği ve yetiştirme birlikte yapılan çiftlikler 2 2 (İlk izleme) 120 örnekde kilnik muayene (2.izlemede)150 örnekde laboratuvar muayenesi (ilk izleme) 30 damızlığa ait ovaryum sıvısı *** (2. izleme ) 0 Sadece damızlık yetiştiriciliği yapılan çiftlikler veya 2. izlemede 150 damızlığa ait ovaryum sıvısı*** Sadece yetiştiricilik yapılan çiftlikler ve 2. izlemelerde 150 örnekde klinik muayene ve laboratuvar muayenesi 0 Damızlık yetiştiriciliği ve yetiştirme birlikte yapılan çiftlikler 2 2 (İlk izleme) 120 örnekde kilnik muayene (2.izlemede)150 örnekde laboratuvar muayenesi (ilk izleme) 30 damızlığa ait ovaryum sıvısı *** (2. izleme ) 0 Sadece salmonid yetiştiriciliği yapılan çiftlikler ve 2. izlemelerde 30 örnekde klinik muayene ve laboratuvar muayenesi 0 Sadece salmonid olmayan balıkların yetiştiriciliği yapılan çiftlikler ve 2. izlemelerde 150 örnekde klinik muayene ve laboratuvar muayenesi 0 Kıyısal çiftlikler 2001/183/EC direktifi, 81/153/EC direktifi, 91/67/EEC, 3285 sayılı H.S.Z.K. 26

27 Tablo. % 95 güven seviyesinde %2 lik enfeksiyon varlığında enfeksiyonun saptanabilmesi için populasyon büyüklüğüne bağlı olarak alınması gereken örnek sayıları Populasyondaki balı balı k sayı sayısı Örneklenmesi gereken balı balık sayı sayısı ve üzeri 150 Örneklerin gönderilmesi Anaç balıklardan ovaryum sıvısı veya çok sayıda balıktan organ materyali alınıp gönderileceği durumlarda laboratuvardan transport vasatı temin edilir (%10 calf serum, %2-8 antibiyotikantimikotik ve EMEM) Maksimum 10 balıktan alınan organ parçaları veya ovaryum sıvısı vasat içerisine toplanır Soğuk zincirin kırılmamasına özen gösterilerek en geç 48 saat içerisinde laboratuvara ulaşıcak şekilde gönderilir (transport vasatın 4 8 C de muhafaza edilmesi gerekmektedir) Hastalık şüpheli balık materyali gönderileceğinde absorban kapasitesi olan kağıt ile silindikten sonra plastik bir çantaya yerleştirilip kalın duvarlı strafor kutular içinde buz veya buz aküleri ile desteklenmek sureti ile soğuk zincirin bozulması engellenerek en geç 48 saat içerisinde laboratuvar ulaşacak şekilde transportu sağlanmalıdır. Örnekler hastalığın başlangıcında gönderilmelidir!!! 27

28 Balıkların büyüklüklerine göre alınacak organ materyalleri; 4 cm den küçük balıklarda bağırsak açıklığından arkada kalan kısım çıkarılır ve diğer kısımların tümü kullanılır. 4-6 cm boyundaki balıklarda böbreğide içeren tüm iç organlar alınır. 6 cm den büyük balıklarda dalak, anterior böbrek ve ek olarak kalp veya beyinden alınır. Doku materyali ve transport vasatı arasındaki son oran 1:10 olarak ayarlanmalıdır. Bornova V.K.A.E., Viroloji Lab. Referans laboratuvar Bölgesel laboratuvarlar Resmi Hizmetler 28

29 NEKROPSİ Nekropsiye başlamadan önce popülasyondaki canlı balıklar yüzme esnasındaki hareket anormallikleri ve eksternal klinik belirtiler yönünden muayene edilmelidir. Hareket anormallikleri; Spiral yüzme Tank veya havuzda su kaynağına doğru yüzme Dipte veya yüzeyde toplanma gibi. NEKROPSİ devamı Eksternal klinik belirtiler; Renk değişiklikleri (özellikle renkte koyulaşma) Mukusda artış Korneada bulanıklık Yüzgeçlerde deformasyonlar Gözlerde ekzoftalmus Yüzgeç kaidelerinde hemorajiler Abdominal distensiyon Operkulumda hemorajiler Solungaçlarda değişiklikler (nekroz, mukus artışı, hiperemi gibi) Deride değişiklikler (kalınlaşma, ülserasyon, tümöral oluşumlar gibi) 29

30 Bornova V.K.A.E., Viroloji Lab. Bornova V.K.A.E., Viroloji Lab. Post, G. (1987) Textbook of Fish Health. Revised edition. 30

31 Post, G. (1987) Textbook of Fish Health. Revised edition. NEKROPSİ devamı Eksternal muayeneler yapıldıktan sonra internal bakı ve virolojik muayene için iç organlarda örnek almak amacıyla nekropsi yapılır. İlk önce balığın dış yüzeyi % 70 ethanol ile dezenfekte edilir Nekropsi sırasında kullanılacak olan makas, pens, forseps ve bistürü gibi malzemeler % 100 ethanol ile muamele edildikten sonra flambe edilir. Bir veya iki kez bu işlem tekrar edilir. 31

32 NEKROPSİ devamı Anüsün hemen önünden ufak bir ensizyon atılır Buradan ventral olarak anteriora doğru operkuluma kadar devam edilir İkinci ensizyon anüsün hemen önünden dorsal olarak operkuluma kadar yapılır. Üçüncü ensizyonda ikincinin bitiminden başlayarak birincinin bitiminin birleştirilmesi şeklinde yapılır. Abdominal dokuya ait kesilen parça çıkarılır. Bu süre boyunca malzemelerin sık sık flambe edilmesi gerekmektedir. Hava kesesinin ve bağırsakların bozulmamış olması gerekmektedir. Nekropsi Bornova V.K.A.E., Viroloji Lab. 32

33 İnternal bakıda dikkat edilmesi gereken noktalar; Renk bozuklukları veya değişiklikleri Hipertrofi Hemoraji ve eritemler Apse ve kist varlığı Abdominal kavitede sıvı birikimi (asites) Tümör varlığı Parazitler, funguslar gibi Teşekkür ederim 33

TÜRKİYE DE İHBARI MECBURİ BALIK HASTALIKLARI

TÜRKİYE DE İHBARI MECBURİ BALIK HASTALIKLARI TÜRKİYE DE İHBARI MECBURİ BALIK HASTALIKLARI 3285 Sayılı Hayvan Sağlığı Zabıtası Kanunu (HSZK) kapsamında 1 Nisan 2004 tarih ve 2004/14 sayılı tebliğ ile birisi bakteriyel, dördü viral olmak üzere beş

Detaylı

Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen Su Ürünleri Hastalıkları ile Mücadele Faaliyetleri. Veteriner Hekim İlkay DEMİRHAN-2015

Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen Su Ürünleri Hastalıkları ile Mücadele Faaliyetleri. Veteriner Hekim İlkay DEMİRHAN-2015 Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen Su Ürünleri Hastalıkları ile Mücadele Faaliyetleri Veteriner Hekim İlkay DEMİRHAN-2015 Tüm canlılarda olduğu gibi balıklarında enfeksiyöz ve non enfeksiyöz

Detaylı

ALABALIKLARIN ERKEN YEMLENME HASTALIKLARI

ALABALIKLARIN ERKEN YEMLENME HASTALIKLARI ALABALIKLARIN ERKEN YEMLENME HASTALIKLARI Yüksel DURMAZ Uzman Veteriner Hekim Balıkların doğru ve yeterli bir şekilde yemlenmesi yaşamı, gelişimi ve sağlıklı büyümeleri için hayati önem taşır. Doğru beslenmede,

Detaylı

BLACK QUEEN CELL VİRUS. Emre ÖZAN Veteriner Hekim Viroloji Laboratuarı

BLACK QUEEN CELL VİRUS. Emre ÖZAN Veteriner Hekim Viroloji Laboratuarı BLACK QUEEN CELL VİRUS Emre ÖZAN Veteriner Hekim Viroloji Laboratuarı Giriş Bal arısı(apis Mellifera) yetiştiriciliği Bakteriyel ve paraziter arı hastalıkları İzole edilen 18 arı virusu Black Queen Cell

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Patoloji Bölümü Yassı İstiridye (Ostrea Edulis) ve Midye (Mytilus galloprovincialis) Akivades (Ruditapes decussatus) Küçük Ruminantlara Ait Nekrotik-Erosiv ve/veya

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : Erzene Mahallesi Ankara Caddesi No: 172/155 35010 İZMİR / TÜRKİYE Tel : 0232 388 00 10 Faks : 0232 388 50 52 E-Posta : kyb@bornovavet.gov.tr

Detaylı

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ LUMPY SKIN DISEASE (LSD) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken,

Detaylı

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Viroloji Ünitesi Viral Enfeksiyonlar... Klinik

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI Hacı SAVAŞ-SÜMAE, Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanı Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanlığı enstitümüz bünyesinde faaliyet gösteren bölümlerden birisidir. 2000 yılı başından

Detaylı

GURM (Strangles) (su sakağısı)

GURM (Strangles) (su sakağısı) GURM (Strangles) (su sakağısı) TEK TIRNAKLI ÜST solunum yollarında yangı RETROFARİNJİYAL ve SUBMANDİBULAR lenf yumrularında ABSE oluşumu AKUT, BULAŞICI ETİYOLOJİ Streptococcus equi subspecies equi Gram

Detaylı

GASTROENTERİT YAPAN VİRUSLAR VE ENFEKSİYON OLUŞTURMA MEKANİZMALARI

GASTROENTERİT YAPAN VİRUSLAR VE ENFEKSİYON OLUŞTURMA MEKANİZMALARI GASTROENTERİT YAPAN VİRUSLAR VE ENFEKSİYON OLUŞTURMA MEKANİZMALARI GASTROENTERİT YAPAN VİRÜSLER Viral gastroenteritler fekal oral yolla bulaşmaları nedeniyle, alt yapı yetersizliği bulunan gelişmekte olan

Detaylı

MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim

MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı. Hazırlayan. Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim MAVİ DİL BLUETONGUE (BT) Hastalık Kartı Hazırlayan Dr. M. Fatih BARUT Vet. Hekim Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Virolojik Teşhis Laboratuvarı Etken: Etken Reoviruslardan bir Orbivirus'tur.

Detaylı

ZİRAİ MÜCADELE TEKNİK TALİMATLARI CİLT IV. BAĞ MİLDİYÖSÜ Plasmopara viticola (Berk. Et Curt) Berl et de Toni

ZİRAİ MÜCADELE TEKNİK TALİMATLARI CİLT IV. BAĞ MİLDİYÖSÜ Plasmopara viticola (Berk. Et Curt) Berl et de Toni ZİRAİ MÜCADELE TEKNİK TALİMATLARI CİLT IV BAĞ MİLDİYÖSÜ Plasmopara viticola (Berk. Et Curt) Berl et de Toni 1. TANIMI VE YAŞAYIŞI Hastalığa neden olan etmen obligat bir parazittir. Hücrelerarası gelişir,

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Avian Influenza Kuş Gribi Tavuk Vebası Hastalığı Dr.Fethiye ÇÖVEN Uzm.Veteriner Hekim Bornova VKAE Kanatlı Hastalıkları Teşhis Laboratuvarı Avian Influenza Tavuk Vebası, Kuş Gribi olarak da bilinen Avian

Detaylı

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri Buzağılar Sürünün Geleceğidir. Buzağı yetiştiriciliğinde anahtar noktalar! Doğum Kolostrum (Ağız Sütü) Besleme Sistemi Sindirim Sağlık Doğum ile ilgili anahtar noktalar

Detaylı

Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN

Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN Kanatlı Kesimi Prof. Dr. Ali AYDIN Kesim Aşamaları Kesimhaneye Taşıma Askılara Asma Bayıltma Kanatma Tüylerin Islatılması Tüylerin Yolunması İç organların Çıkarılması Duşlama Soğutma, Paketleme, Muhafaza,

Detaylı

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ

BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ BRUSELLOZUN İNSANLARDA ÖNLENMESİ VE KONTROLÜ Prof. Dr. Fatma Ulutan Gazi Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıklar kları Anabilim Dalı BRUSELLOZ KONTROLÜ VE ERADİKASYONU

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir?

Su Çiçeği. Suçiçeği Nedir? Suçiçeği Nedir? Su çiçeği varisella zoster adı verilen bir virüs tarafından meydana getirilen ateşli bir enfeksiyon hastalığıdır. Varisella zoster virüsü havada 1-2 saat canlı kalan ve çok hızlı çoğalan

Detaylı

ARI VİRUSLARI. Emre ÖZAN Veteriner Hekim Viroloji Laboratuarı

ARI VİRUSLARI. Emre ÖZAN Veteriner Hekim Viroloji Laboratuarı ARI VİRUSLARI Emre ÖZAN Veteriner Hekim Viroloji Laboratuarı Neden Arı Virusları Önemli? Arı Önemli İnsan gıdası olan bal Ekonomik yönü Arıların ekolojik önemi Arılar olmadan bitkisel üretim %47 oranında

Detaylı

VİROLOJİYE GİRİŞ. Dr. Sibel AK

VİROLOJİYE GİRİŞ. Dr. Sibel AK VİROLOJİYE GİRİŞ Dr. Sibel AK Bugün; Virüs nedir? Virüslerin sınıflandırılması Virüsler nasıl çoğalır? Solunum yoluyla bulaşan viral enfeksiyonlar Gıda ve su kaynaklı viral enfeksiyonlar Cinsel temas yoluyla

Detaylı

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE

KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞINA KARŞI HAVADAN AŞILAMA VE KUDUZ HASTALIĞI İLE MÜCADELE KUDUZ HASTALIĞI; İnsan ve tüm sıcak kanlı hayvanlarda Merkezi sinir sistemini etkileyerek ölüme neden olan, önlenebilir bulaşıcı

Detaylı

Bir Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss) Üretim Tesisinde (Elazığ) Görülen Motil Aeromonas Septisemi

Bir Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss) Üretim Tesisinde (Elazığ) Görülen Motil Aeromonas Septisemi Bir Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss) Üretim Tesisinde (Elazığ) Görülen Motil Aeromonas Septisemi Şule AKSOY Elazığ İl Tarım Müdürlüğü, Proje ve İstatistik Şubesi, Elazığ aksoysu@hotmail.com ÖZET

Detaylı

SIĞIR AYAK VE EKSTREMİTE HASTALIKLARINDA BESLENME VE AHIR YAPISININ ETKİSİ. Prof.Dr. Serhat ÖZSOY

SIĞIR AYAK VE EKSTREMİTE HASTALIKLARINDA BESLENME VE AHIR YAPISININ ETKİSİ. Prof.Dr. Serhat ÖZSOY SIĞIR AYAK VE EKSTREMİTE HASTALIKLARINDA BESLENME VE AHIR YAPISININ ETKİSİ Prof.Dr. Serhat ÖZSOY Topallıkların nedenleri Besinler Beslenme idaresi Ahır yapısı ve idaresi Hayvan davranışları Stres ve sığır

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Komitesi 2015

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Komitesi 2015 KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Komitesi 2015 KKKA-Türkiye 2002 yılının ilkbahar ve yaz aylarında özellikle,

Detaylı

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ III. DERS KURULU (15 ARALIK 2014 17 OCAK 2015) DERS PROGRAMI DEKAN BAŞKOORDİNATÖR

Detaylı

Bacillus anthracis. Hayvanlarda şarbon etkenidir. Bacillus anthracis. Gram boyama. Bacillus anthracis. Bacillus anthracis

Bacillus anthracis. Hayvanlarda şarbon etkenidir. Bacillus anthracis. Gram boyama. Bacillus anthracis. Bacillus anthracis Bacillus anthracis Gram pozitif, obligat aerop sporlu, çomak şeklinde bakterilerdir. 1µm eninde, 2-4 µm uzunluğunda, konkav sonlanan, kirpiksiz bakterilerdir. Bacillus anthracis in doğal yaşam ortamı topraktır.

Detaylı

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ

T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ III. DERS KURULU (15 ARALIK 2014 17 OCAK 2015) DERS PROGRAMI DEKAN BAŞKOORDİNATÖR

Detaylı

Başlıca Bakteriyel Balık Hastalıklar. kları

Başlıca Bakteriyel Balık Hastalıklar. kları Başlıca Bakteriyel Balık Hastalıklar kları İzmir/Bornova Veteriner Kontrol Enstitüsü Su Ürünleri Yetiştiricili tiriciliğinin inin Önemi Su ürünleri yetiştiricili tiriciliği i (akuak( akuakültür) ) en hızlh

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Balık Hastalıkları Konya Semineri Necla TÜRK Uzm. Vet. Hekim Bornova Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü İZMİR- 2008 SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİNİN ÖNEMİ Su ürünleri yetiştiriciliği (akuakültür) en

Detaylı

Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN

Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN Doç.Dr. V. Soydal ATASEVEN Mustafa Kemal Üniversitesi Veteriner Fakültesi Viroloji Anabilim Dalı, Hatay Sığırların Nodüler Ekzantemi - Afrika Hastalığı (LSD) Sığırların Üç Gün Hastalığı (Bovine Ephemeral

Detaylı

AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi)

AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi) 1. Giriş AVİAN İNFLUENZA (Tavuk vebası, Kuş gribi) Avian influenza, halk arasında tavuk vebası veya kuş gribi olarak da bilinen, influenza A grubu virüslerin sebep olduğu, kanatlı hayvanlarda solunum ve

Detaylı

BALIK HASTAKLIKLARI MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI DERS NOTLARI

BALIK HASTAKLIKLARI MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI DERS NOTLARI BALIK HASTAKLIKLARI MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI DERS NOTLARI Balık hastalıkları neden oldukları ekonomik kayıplar, ihracatı olumsuz yönde etkilemeleri, bilinçsiz kullanılan ilaçların kalıntı sorunu, çevre

Detaylı

MİKOPLAZMA İNFEKSİYONLARI

MİKOPLAZMA İNFEKSİYONLARI MİKOPLAZMA İNFEKSİYONLARI Etiyoloji HÜCRE DUVARI YOK!!! Pleomorfizm Peptidoglikan (-) 3 tabakalı ünit membran ile çevrili lipid+ karbonhidrat + protein Giemsa hareketsiz, sporsuz, kapsülsüz Etiyoloji Özellikle

Detaylı

GUMBORO HASTALIĞI. İnfeksiyöz Bursal Hastalığı. Dr.Olcay TÜRE GÖKSU

GUMBORO HASTALIĞI. İnfeksiyöz Bursal Hastalığı. Dr.Olcay TÜRE GÖKSU GUMBORO HASTALIĞI İnfeksiyöz Bursal Hastalığı Dr.Olcay TÜRE GÖKSU Bornova Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Aşı, Serum ve Biyolojik Maddeler Kontrol Laboratuvarı 09-10 Ekim 2002 Hizmet İçi Eğitim

Detaylı

Leptospira serovarları tarafından oluşturulan akut ya da kronik seyirli infeksiyöz ve dünyada yaygın olarak görülen önemli bir zoonoz hastalıktır

Leptospira serovarları tarafından oluşturulan akut ya da kronik seyirli infeksiyöz ve dünyada yaygın olarak görülen önemli bir zoonoz hastalıktır LEPTOSPİROZ İnsan ve değişik hayvan türlerinde, çeşitli patojen Leptospira serovarları tarafından oluşturulan akut ya da kronik seyirli infeksiyöz ve dünyada yaygın olarak görülen önemli bir zoonoz hastalıktır

Detaylı

VÜCUDUMUZDAKİ SİSTEMLER. Boşaltım Sistemi

VÜCUDUMUZDAKİ SİSTEMLER. Boşaltım Sistemi VÜCUDUMUZDAKİ SİSTEMLER Boşaltım Sistemi İNSANLARDA BOŞALTIMIN AMACI NEDİR? VÜCUDUMUZDAN HANGİ ATIK MADDELER UZAKLAŞTIRILIR? İDRAR SU TUZ KARBONDİOKSİT BESİN ATIKLARI ÜRE ATIK MADDELERİ VÜCUDUMUZDAN HANGİ

Detaylı

ALABALIK, LEVREK ve ÇİPURA YETİŞTİRİCİLİĞİ (Trout, Sea bass and Sea bream Farming)

ALABALIK, LEVREK ve ÇİPURA YETİŞTİRİCİLİĞİ (Trout, Sea bass and Sea bream Farming) ALABALIK, LEVREK ve ÇİPURA YETİŞTİRİCİLİĞİ (Trout, Sea bass and Sea bream Farming) Avrupa Birliği Yenilik Transferi Projesi FISHFARM Qualification of Vocational Educationand Skill Training for Aquaculture

Detaylı

Hepatit C ile Yaşamak

Hepatit C ile Yaşamak Hepatit C ile Yaşamak NEDİR? Hepatit C kan yoluyla bulaşan Hepatit C virüsünün(hcv) neden olduğu bir karaciğer hastalığıdır. 1 NEDİR? Hepatit C virüsünün birçok türü (genotipi ) bulunmaktadır. Ülkemizde

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 55. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-15 VİRÜSLER

ADIM ADIM YGS-LYS 55. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-15 VİRÜSLER ADIM ADIM YGS-LYS 55. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-15 VİRÜSLER Virüsler Hücresel yapı da dahil olmak üzere canlıların ortak özelliklerini göstermeyen canlılardır. Prokaryotlardan daha küçüklerdir.

Detaylı

Kabakulak (Epidemik Parotitis) Prof. Dr. Haluk Çokuğraş

Kabakulak (Epidemik Parotitis) Prof. Dr. Haluk Çokuğraş Kabakulak (Epidemik Parotitis) Prof. Dr. Haluk Çokuğraş 1 Olgu 1: 4 aylık erkek çocuk 2 Üç gündür ateş, boynun sağ yanında şişlik. Bu bölgede yaygın şişlik-kızarıklık ve ısı artışı. Ağız içerisinde Stenon

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Yrd. Doç. Dr. Kaya Süer, Yrd. Doç. Dr. Murat Uncu Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

MİKOPLAZMA İNFEKSİYONLARI HÜCRE DUVARI YOK!!!

MİKOPLAZMA İNFEKSİYONLARI HÜCRE DUVARI YOK!!! MİKOPLAZMA İNFEKSİYONLARI HÜCRE DUVARI YOK!!! 1 Özellikle mukoz membranlara tutunma özellikleri var Kronik infeksiyonlar Genellikle solunum kanalı ve akciğerlere yerleşme eğilimi gösterir Fiziksel ve kimyasal

Detaylı

SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ZORUNLU DERSLERİ. Yüksek Lisans. Kodu Dersin Adı: Kredisi / AKTS Öğretim Üyesi

SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ZORUNLU DERSLERİ. Yüksek Lisans. Kodu Dersin Adı: Kredisi / AKTS Öğretim Üyesi SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ZORUNLU DERSLERİ Yüksek Lisans Kodu Dersin Adı: Kredisi / AKTS Öğretim Üyesi SZR 101 Bilimsel Araştırma Yöntemleri 2+2 6 Her Anabilim Dalının kendi Öğr. Üyeleri SZR 102 Temel

Detaylı

DIŞKININ TOPLANMASI ve SAKLANMASI

DIŞKININ TOPLANMASI ve SAKLANMASI DIŞKININ TOPLANMASI ve SAKLANMASI Bağırsak parazit enfeksiyonlarının çoğunda dışkıda ; Helmint yumurta veya larvalarının Protozoon trofozoit veya kistlerinin görülmesi ile tanı konulur. Dışkı bir enfeksiyon

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA

ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA ADRENAL BEZ MEDULLA BÖLGESİ HORMONLARI Böbrek üstü bezinin öz bölgesi, embriyonik dönemde sinir dokusundan gelişir bu nedenle sinir sisteminin uzantısı şeklindedir. Sempatik

Detaylı

GOÜ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II IV. KURUL 2009 2010

GOÜ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II IV. KURUL 2009 2010 IV. Kurul Gastrointestinal Sistem ve Metabolizma IV. Kurul Süresi: 5 hafta IV. Kurul Başlangıç Tarihi: 17 Şubat 2010 IV. Kurul Bitiş ve Sınav Tarihi: 22 23 Mart 2010 Ders Kurulu Sorumlusu: Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Ebola virüsü İstanbul'a geldi!

Ebola virüsü İstanbul'a geldi! On5yirmi5.com Ebola virüsü İstanbul'a geldi! Ebola Virüsü İstanbul'a Geldi! Ebola Nedir? Afrika'da birçok insanın ölmesine sebep olan Ebola virüsünün İstanbul'a gelmiş olduğundan şüpheleniliyor. Yayın

Detaylı

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1

EĞİTİM. Kuş Gribi ve Korunma. Kümesler? Avian Influenza Virus. Korunma Önlemleri? Dayanıklılık??? Kümesler 1 Kuş Gribi ve Korunma Dr.Gaye USLUER Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD Avian Influenza Virus Orthomyxoviridae Hemaglütinin, Nöraminidaz H5

Detaylı

KOLON VE İNCE BAĞIRSAĞIN NONTÜMÖRAL REZEKSİYON MATERYALLERİNDE TANIYA YAKLAŞIM. Dr. Armağan GÜNAL GATA Tıbbi Patoloji AD - Ankara

KOLON VE İNCE BAĞIRSAĞIN NONTÜMÖRAL REZEKSİYON MATERYALLERİNDE TANIYA YAKLAŞIM. Dr. Armağan GÜNAL GATA Tıbbi Patoloji AD - Ankara KOLON VE İNCE BAĞIRSAĞIN NONTÜMÖRAL REZEKSİYON MATERYALLERİNDE TANIYA YAKLAŞIM Dr. Armağan GÜNAL GATA Tıbbi Patoloji AD - Ankara Konuşmanın başlığı üzerine GİS patolojisinde Kolon ve ince bağırsağın Nontümöral

Detaylı

Gıda Zehirlenmeleri. 10,Sınıf Enfeksiyondan Korunma. Gıda Zehirlenmeleri. Gıda Zehirlenmeleri. Gıda Zehirlenmeleri. Gıda Zehirlenmeleri

Gıda Zehirlenmeleri. 10,Sınıf Enfeksiyondan Korunma. Gıda Zehirlenmeleri. Gıda Zehirlenmeleri. Gıda Zehirlenmeleri. Gıda Zehirlenmeleri 10,Sınıf Enfeksiyondan Korunma 17. Hafta ( 05 09 / 01 / 2015 ) BAKTERİLERİN NEDEN OLDUĞU HASTALIKLAR GIDA ZEHİRLENMELERİ Slayt No : 37 Etken ve Bulaşma Yolları Stafilokoklarla oluşan gıda zehirlenmelerinde

Detaylı

SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ III. DERS KURULU (23 ARALIK OCAK ŞUBAT 2014)

SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ III. DERS KURULU (23 ARALIK OCAK ŞUBAT 2014) T. C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II SİNDİRİM VE METABOLİZMA SİSTEMLERİ III. DERS KURULU (23 ARALIK 2013 24 OCAK ŞUBAT 2014) DERS PROGRAMI DEKAN BAŞKOORDİNATÖR

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI DERSLERİ

SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI DERSLERİ SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI DOKTORA PROGRAMI DERSLERİ DERS KODU SM6002 SM6003 SM6006 SM6007 SM6008 SM6010 SM6011 SM6012 SM6013 SM6014 SM6015 SM6016 SM6017 SM6018 SM6019 SM6021 SM6023 SM6024 SM6025 SM6026

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

Mikrobiyoloji II Bahar, Doç.Dr.Ahmet ÜNVER Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi. Bölüm 9:

Mikrobiyoloji II Bahar, Doç.Dr.Ahmet ÜNVER Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi. Bölüm 9: Mikrobiyoloji II Bahar, 2009-10 Doç.Dr.Ahmet ÜNVER Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Bölüm 9: Clostridium Gr (+) çomak/kok Anerobik (nadiren mikroaerofilik) Endosporlu sentral, terminal, subterminal

Detaylı

T.C. ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MB-YL-2009-005

T.C. ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MB-YL-2009-005 T.C. ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MB-YL-2009-005 DENİZLİ YÖRESİNDEKİ ALABALIK İŞLETMELERİNDE YERSINIA RUCKERI VARLIĞININ ARAŞTIRILMASI SU ÜR. MÜH. SELAMİ OKKA DANIŞMAN DOÇ. DR.

Detaylı

* Madde bilgisi elektromanyetik sinyaller aracılığı ile hücre çekirdeğindeki DNA sarmalına taşınır ve hafızalanır.

* Madde bilgisi elektromanyetik sinyaller aracılığı ile hücre çekirdeğindeki DNA sarmalına taşınır ve hafızalanır. Sayın meslektaşlarım, Kişisel çalışmalarım sonucu elde ettiğim bazı bilgileri, yararlı olacağını düşünerek sizlerle paylaşmak istiyorum. Çalışmalarımı iki ana başlık halinde sunacağım. MADDE BAĞIMLILIĞI

Detaylı

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL)

BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) BASİLLİ DİZANTERİ (SHİGELLOZİS) (KANLI İSHAL) TANIMI Shigella türü bakterilerde meydana gelen;karekteristik belirti ve bulguları olan,ilium ve kolonun akut enfeksiyonudur.basilli ve amipli dizanteri olmak

Detaylı

TİCK BORNE ENCEPHALİTİS. Emre ÖZAN Veteriner Hekim Viroloji Laboratuarı

TİCK BORNE ENCEPHALİTİS. Emre ÖZAN Veteriner Hekim Viroloji Laboratuarı TİCK BORNE ENCEPHALİTİS Emre ÖZAN Veteriner Hekim Viroloji Laboratuarı ARBOVİRUS Giriş CCHF WEST NİLE VİRUS (Manisa vs) TBE Asya ve Avrupa Sinir sistemi enfeksiyonu Kırsal alan Sosyo-ekonomik durum Mevsimsel

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GIDA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Dr. Nahit YAZICIOĞLU Daire Başkanı MEVZUAT 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu Kuluçkahane ve Damızlık

Detaylı

3. Bölüme devam VİRUSLERİN ÜRETİLMELERİ Viruslar eskiden deney hayvanları ve embriyolarda üretilirken, artık hücre kültürleri kullanılabilmektedir.

3. Bölüme devam VİRUSLERİN ÜRETİLMELERİ Viruslar eskiden deney hayvanları ve embriyolarda üretilirken, artık hücre kültürleri kullanılabilmektedir. 3. Bölüme devam VİRUSLERİN ÜRETİLMELERİ Viruslar eskiden deney hayvanları ve embriyolarda üretilirken, artık hücre kültürleri kullanılabilmektedir. Hayvan viruslarının üremesi için 3 yöntem: Deney hayvanları

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

KENE KAYNAKLI ENSEFALİTLERDE LABORATUVAR TANI

KENE KAYNAKLI ENSEFALİTLERDE LABORATUVAR TANI KENE KAYNAKLI ENSEFALİTLERDE LABORATUVAR TANI Uz. Dr. Yavuz Uyar Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Viroloji Referans ve Araştırma Laboratuarı yavuz.uyar@rshm.gov.tr KENE KAYNAKLI ENSEFALİTLER Viral Tick-borne

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Prof. Dr. Nedime Serakıncı, Yrd. Doç. Dr. Umut Fahrioğlu Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü

Detaylı

HEPATİT A MİKROBİYOLOJİ EPİDEMİYOLOJİ. Dr. Asım ÜLÇAY

HEPATİT A MİKROBİYOLOJİ EPİDEMİYOLOJİ. Dr. Asım ÜLÇAY HEPATİT A MİKROBİYOLOJİ EPİDEMİYOLOJİ Dr. Asım ÜLÇAY SUNUM PLANI Genel bilgi Mikrobiyoloji Genom yapısı Direnç-duyarlılık Risk faktörleri Epidemiyoloji HEPATİT A Primer hepatotrop virüsler Hepatit A virüs

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Tıbbi Laboratuar Adresi :Atatürk Bulvarı No:237 Kavaklıdere 06680 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 468 70 10 Faks : 0 312 426 99 56 E-Posta : kalite@duzen.com.tr Website

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

FİBRİNOJEN DEPO HASTALIĞI. Yrd.Doç.Dr. Güldal YILMAZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı Ankara

FİBRİNOJEN DEPO HASTALIĞI. Yrd.Doç.Dr. Güldal YILMAZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı Ankara FİBRİNOJEN DEPO HASTALIĞI Yrd.Doç.Dr. Güldal YILMAZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı Ankara H. K., 5 yaşında, Kız çocuğu Şikayet: Karında şişlik Özgeçmiş: 8 aylıkken karında

Detaylı

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN

KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN KANSER NEDIR? TARAMA YÖNTEMLERI NELERDIR? BURSA HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ KANSER ŞUBE DR.AYŞE AKAN 2005 DEN 2030 A DÜNYADA KANSER 7 milyon ölüm 17 milyon 11 milyon yeni vaka 27 milyon 25 milyon kanserli kişi

Detaylı

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ...

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... 1 Bilinmesi Gereken Kavramlar... 1 Giriş... 2 Hücrelerin Fonksiyonel Özellikleri... 2 Hücrenin Kimyasal Yapısı... 2 Hücrenin Fiziksel Yapısı... 4 Hücrenin Bileşenleri... 4

Detaylı

Mikroorganizmalar gözle görülmezler, bu yüzden mikroskopla incelenirler.

Mikroorganizmalar gözle görülmezler, bu yüzden mikroskopla incelenirler. 10. Sınıf Enfeksiyondan Korunma 2.Hafta ( 22-26 / 09 / 2014 ) ENFEKSİYON ETKENLERİNİN SINIFLANDIRILMASI 1.) BAKTERİLER 2.) VİRÜSLER Slayt No : 2 Mikroorganizmaların Sınıflandırılması ; a.) Sayısal Yöntem,

Detaylı

EN ÇOK KULLANDIĞIMIZ TIBBİ ALET

EN ÇOK KULLANDIĞIMIZ TIBBİ ALET EL HİJYENİ EN ÇOK KULLANDIĞIMIZ TIBBİ ALET GÜNÜMÜZDE NOZOKOMĐAL ENFEKSĐYONLARIN ÖNLENMESĐNDE EN ÖNEMLĐ TEK PROSEDÜR EL YIKAMADIR* EL YIKAMA El Florasi Kalici flora (koagülaz negatif stafilokok, difteroid,

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #7

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #7 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #7 1) 48 saat karanlıkta bekletilen bir saksı bitkisinden bu sürenin sonunda bir yaprak kopartılmış (1. yaprak) ve bitki aydınlık ortamda 12 saat bekletilmiştir. Bu sürenin sonunda

Detaylı

GENEL VETERİNER KLİNİĞİ PRENSİPLERİ VE EKİPMAN BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU

GENEL VETERİNER KLİNİĞİ PRENSİPLERİ VE EKİPMAN BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU GENEL VETERİNER KLİNİĞİ PRENSİPLERİ VE EKİPMAN BİLGİSİ VEYSEL TAHİROĞLU Hasta Hastalık Semptom, sendrom Sağaltım Prognoz Koruma Muayene yöntemleri Hastalık belirtileri Temel Kavramlar HASTA Vücudun tutuluşu,

Detaylı

OKSİYUR YUMURTASI ARAŞTIRILMASI

OKSİYUR YUMURTASI ARAŞTIRILMASI OKSİYUR YUMURTASI ARAŞTIRILMASI Diğer adları: Kıl kurdu yumurtası araştırması, Enterobius vermicularis yumurtası aranması, selefon bant incelemesi, Kullanım amacı: Belirtisi olan veya olmayan kişilerde

Detaylı

T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü GIDA GÜVENLİĞİ Gıdalarda oluşabilecek fiziksel, kimyasal ve biyolojik her türlü zararın ortadan kaldırılması için alınan tedbirlerin

Detaylı

KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463

KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463 KULUÇKAHANE ve DAMIZLIK İŞLETMELERİNİN SAĞLIK KONTROL YÖNETMELİĞİ Yetki Kanunu 3285, 441 Yayımlandığı R.Gazete 14 Eylül 1998, 23463 BİRİNCİ BÖLÜ Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin

Detaylı

HALK SAĞLIĞI AÇISINDAN Kuş Gribi (Avian Influenza)

HALK SAĞLIĞI AÇISINDAN Kuş Gribi (Avian Influenza) HALK SAĞLIĞI AÇISINDAN Kuş Gribi (Avian Influenza) Prof.Dr.Mustafa TAYAR U.Ü. Veteriner Fakültesi Besin Hijyeni ve Teknolojisi Anabilim Dalı Avian influenza, halk arasında tavuk vebası veya kuş gribi olarak

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

GAİTADA PARAZİT ARAŞTIRMASI

GAİTADA PARAZİT ARAŞTIRMASI GAİTADA PARAZİT ARAŞTIRMASI Kullanım amacı: Gaitada parazit yumurtası bulunup bulunmadığının araştırılması amacıyla kullanılır. Genel bilgiler: Parazit enfeksiyonu, enfeksiyon yapabilecek aşamadaki bir

Detaylı

Hastanelerde Su Kullanımı. M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org

Hastanelerde Su Kullanımı. M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org Hastanelerde Su Kullanımı M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org Bir Çin atasözü der ki; Suyu içmeden önce, kaynağını öğren Hastanelerde infeksiyon kaynaklarını

Detaylı

Global Leishmaniasis. Leishmaniasis. Türkiye de leishmaniasis. Leishmaniasis. Leishmaniasis

Global Leishmaniasis. Leishmaniasis. Türkiye de leishmaniasis. Leishmaniasis. Leishmaniasis Leishmaniasis Leishmaniasis Leishmaniasis Tropik ve subtropik iklimlerde, Akdeniz bölgesi ülkelerde (88 ülke) görülür Her yıl 1,5 milyon yeni olgu eklenmektedir 350 milyon insan risk altında 23 farklı

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Prof. Dr. Nedime Serakıncı, Yrd. Doç. Dr. Umut Fahrioğlu Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü

Detaylı

MEME LOBU YANGISI. süt endüstrisinde önemli ekonomik kayıp. süt veriminde azalma sütün imhası laboratuvar giderleri ilaç giderleri vet.hek.

MEME LOBU YANGISI. süt endüstrisinde önemli ekonomik kayıp. süt veriminde azalma sütün imhası laboratuvar giderleri ilaç giderleri vet.hek. MASTİT 1 MEME LOBU YANGISI süt veriminde azalma sütün imhası laboratuvar giderleri ilaç giderleri vet.hek. giderleri süt endüstrisinde önemli ekonomik kayıp fonksiyonel meme lobunun kaybı hayvanın ölümü

Detaylı

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI * VİRAL V HEPATİTLERDE TLERDE SEROLOJİK/MOLEK K/MOLEKÜLER LER TESTLER (NE ZAMANHANG HANGİ İNCELEME?) *VİRAL HEPATİTLERDE TLERDE İLAÇ DİRENCİNİN SAPTANMASI *DİAL ALİZ Z HASTALARININ HEPATİT T AÇISINDAN

Detaylı

Hasta kişi ile cinsel temas, Gebelerde anneden bebeğe geçiş ( konjenital Sifilis ), Kan teması ile bulaşır.

Hasta kişi ile cinsel temas, Gebelerde anneden bebeğe geçiş ( konjenital Sifilis ), Kan teması ile bulaşır. SİFİLİS Frengi; Lues; Sifilis cinsel yolla bulaşan bulaşıcı mikrobik enfeksiyon hastalığıdır. Tedavi edilmez ise beyin, sinir, göz ve iç organlarda ciddi hasarlar yaparak ölüme neden olur. Sifilis Treponema

Detaylı

KAVRAMSAL ÇERÇEVE/TANIMLAR HÜTF HALK SAĞLIĞI AD. HAZIRLIĞIDIR (EYLÜL 2016)

KAVRAMSAL ÇERÇEVE/TANIMLAR HÜTF HALK SAĞLIĞI AD. HAZIRLIĞIDIR (EYLÜL 2016) KAVRAMSAL ÇERÇEVE/TANIMLAR HÜTF HALK SAĞLIĞI AD. HAZIRLIĞIDIR (EYLÜL 2016) BEKLENTİLER! AMAÇ Bu dersin sonunda tüm katılımcılar sağlık ilgili kavramları açıklayabileceklerdir. ÖĞRENİM HEDEFLERİ Dersin

Detaylı

Referans: e-tus İpucu Serisi K.Stajlar Ders Notları Sayfa:353

Referans: e-tus İpucu Serisi K.Stajlar Ders Notları Sayfa:353 23. Aşağıdakilerden hangisi akne patogenezinde rol oynayan faktörlerden biri değildir? A) İnflamasyon B) Foliküler hiperproliferasyon C) Bakteriyal proliferasyon D) Aşırı sebum üretimi E) Retinoik asit

Detaylı

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit NEFRİT Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Genel Bilgiler Böbreğin temel fonksiyonlarından birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklaşık 2 milyon küçük ünite (nefron) vardır. Bir nefron

Detaylı

Kuşlarda Psittacosis. Veysel TAHİROĞLU

Kuşlarda Psittacosis. Veysel TAHİROĞLU Kuşlarda Psittacosis Veysel TAHİROĞLU Psittacosis 400 ün üzerinde kuş türünde görülen enfeksiyöz bir hastalıktır. Evlerimizde beslediğimiz Afrika Grisi, Cockatiel ve Muhabbet kuşlarında sıklıkla görülür.

Detaylı

YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI. Dönem II TIP 2030 SİNDİRİM ve METABOLİZMA DERS KURULU

YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI. Dönem II TIP 2030 SİNDİRİM ve METABOLİZMA DERS KURULU YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2016-2017 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI Dönem II TIP 2030 09.01.2017-03.03.2017 DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM 26 5x2 31 EMBRİYOLOJİ 12 4x2 16 FİZYOLOJİ 18 1X2 19 BİYOFİZİK

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 20 Mayıs 2015 20. Hafta (11-17 Mayıs 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 20. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

İNSAN VÜCUDU Hücre: İnsan vücudunun en küçük yapı taşına hücre denir. Hücrenin beslenmesinde hücre zarı yardımcı olur. İnsan Yapısı: Hücreler birleşerek dokuları,dokular birleşerek organları, organlar

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. MULTANZİM Draje Ağızdan alınır.

KULLANMA TALİMATI. MULTANZİM Draje Ağızdan alınır. MULTANZİM Draje Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 300 mg pankreatin (en az 8000 FIP ünitesi lipaz; en az 9000 FIP ünitesi amilaz; en az 500 FIP ünitesi proteaz) ve 50 mg safra disperti (%

Detaylı

S İ S T E M İ K M İ K O Z L A R

S İ S T E M İ K M İ K O Z L A R SİSTEMİK MİKOZLAR 1 sistemik mikoz etkenleri toprak solunum AC kan-lenfatikler iç organlar deri 2 BLASTOMİKOZ 3 Etiyoloji Blastomyces dermatitidis dimorfik 25 C küf; http://www.vetmed.wisc.edu 37 C maya

Detaylı

SCHMALLENBERG VİRUS (SBV)

SCHMALLENBERG VİRUS (SBV) SCHMALLENBERG VİRUS (SBV) Vet.Hekim Burçin SİNAN 2011 yılında Almanya, Hollanda ve Belçika daki yetişkin sütçü ineklerde görülen Schmallenberg virusunun neden olduğu hastalık, ülkemizin kimi bölgelerinde

Detaylı

HEREDİTER SFEROSİTOZ. Mayıs 14

HEREDİTER SFEROSİTOZ. Mayıs 14 HEREDİTER SFEROSİTOZ İNT.DR.DİDAR ŞENOCAK Giriş Herediter sferositoz (HS), hücre zarı proteinlerinin kalıtsal hasarı nedeniyle, eritrositlerin morfolojik olarak bikonkav ve santral solukluğu olan disk

Detaylı