İNSAN HAKLARI ve SAĞLIK

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İNSAN HAKLARI ve SAĞLIK"

Transkript

1 İNSAN HAKLARI ve SAĞLIK Sofia Gruskin Daniel Tarantola Dr. Aylin Sena Beliner DANIŞMAN: Prof. Dr. Aliye Mandıracıoğlu

2 GİRİŞ Bundan 50 yıl önce Birleşmiş Milletlerin kurulması ile sağlık ve insan hakları uluslararası sorumluluk olarak kabul edildi. 10 yıl öncesinde sağlık ve insan hakları arasında bağlantı farkına varılmamıştı. 2 ayrı dünyayı bir araya getiren olaylar: HIV / AIDS pandemisi Kadın sağlığı (şiddet dahil) Balkanlar ve Afrika Büyük Göl bölgesindeki insan hakları ihlalleri Son birkaç yıldır insan hakları sağlık ve gelişim belgelerinde analiz ve aktivasyon merkezi olma durumunda artış gözlemlenmekte

3 HIV / AIDS ve insan haklarından sağlık ve insan haklarına Sağlık ve insan haklarının bazı yapısal bağlantılarının başlangıç katalizörü olan HIV / AIDS pandemisinin önemi gereğinden fazla vurgulanamaz Toplum sağlığı stratejilerinde ilk insan hakları söylemleri 1980 lerde DSÖ nün ilk AIDS e küresel yanıtta ve HIV / AIDS lilere acıma ile dillendirildi. Bu yaklaşım ahlaki zulüm ile harekete geçti, daha da önemlisi HIV / AIDS ile yaşayan insanın haklarını korumak epidemilere karşı toplum sağlığını korumanın önemli bir parçasıydı

4 İnsan hakları terimindeki halk sağlığı stratejilerinin şekillenmesi, başta salgınlara karşı savunmasız insanların insan haklarının korunması yerine, öncelikle HIV / AIDS olan kişilerin insan haklarına odaklanmış olsa da, uluslararası yasalarda yer edinmesini ve devlet devletler arası kurumların HIV / AIDS li kişilere toplumsal sorumluluk içeren eylemleri gerçekleştirmesini sağladı. (Mann and Tarantola 1998)

5 Uluslararası konferanslar ve Birleşmiş Milletler sistemi Son 10 yılda 1990 Dünya Çocuk Zirvesi nden 2001 Dünya Irkçılık Konferansı na kadar pek çok konferans BM himayesinde gerçekleşti. İnsan hakları ve sağlığın en fazla vurgulandığı 1994 Uluslararası Toplum ve Gelişim Konferansı Dünya Kadın Konferansı Kanun yapıcı, aktivist, yerel, ulusal ve uluslararası STÖ ve hükümet temsilcileri Müzakere dokümanları geliştirildi

6 Tüm BM kurullarında son yıllarda sağlık ve insan hakları konusunda artan bir duyarlılık gözlenmekte 1997 Reform Programı, Kofi Annan 4 önemli alan: Barış ve güvenlik Ekonomik ve sosyal haklar Gelişim işbirliği İnsani haklar Ayrıntılar içeren politik dokümanlar UNICEF, 2000 raporu UNAIDS, 1996 dan 2000 e stratejik plan UNDP, 1999 insan hakları yüksek komiserliği BM, 2000 BM insani gelişim raporu İnsan hakları sorumluluğu yanında sağlığı ilgilendiren durumlara da daha fazla dikkat etmekte

7 Devlet ve devlet dışı aktörlerin devreye girmesi Nepal: Tüberküloz ve insan hakları Güney Afrika: AIDS raporlaması ve üçüncü kişilere açıklama Kolombiya: Kadınlara karşı her türlü ayrımcılığın önlenmesi anlaşmasına göre aile planlaması çalışması ABD: 1998 İnsan Hakları gününde Clinton ABD nin ilişkide bulunduğu tüm ülkelerin uluslararası insan haklarına saygı duymayı geliştireceklerini ve uluslararası insan hakları anlaşmalarına göre gerekenleri yapacaklarını ve saygı duyacaklarını belirtmiş (Clinton, 1998)

8 STÖ Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü Önceleri insan haklarını etkinlikleri ile bağlantılı görmeyen kurumlar, sonrasında insan haklarını retorik olarak kullanmakta ve girişimlerinde kullanmak için şekillendirmekte (International Council of AIDS Service Organization) Sivil ve politik haklardan ekonomik, kültürel, sosyal ve sağlık hakkına doğru genişleme Akademisyen ve araştırmacılar Çalışma alanları genişledi Yayınlar Dergiler Sağlık ve insan hakları kursları (ilk kurs: 1992 Harvard Halk Sağlığı Okulu) Uluslararası konferanslar

9 Başlıklar 1. Tanımlamalar, sağlık ile ilişkisi 2. İnsan haklarının gelişim ve korunmasında sağlığın ilişkisi 3. Sağlık ve insan hakları arasında karşılıklı ilişki (halk sağlığı politikaları ve programları üzerine) 4. Sağlık ve insan hakları arasındaki sinerjiyi arttırıcı, önerilen metodlar, 5. Sağlık politika programlarının planlanması, yürütülmesi ve değerlendirilmesi

10 İnsan hakları nedir? İkinci Dünya Savaşı Tüm insanlar özgür olarak doğar ve saygınlık ve haklarda eşittir (UN 1945) 1948 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi (UN 1948) Özellikleri Sadece insan oldukları için bireysel hakları vardır Dünyadaki tüm insanlar için geçerlidir Temel olarak birey ve devlet arasındaki ilişki ile bağlantılıdır. Kısaca hükümetlerin; Yapabilecekleri Yapamayacakları (işkence, keyfi hapsetme, özel alanlarına girme) Yapmak zorunda olduklarını tanımlar (barınma, yiyecek, tıbbi bakım, temel eğitim)

11 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi Modern insan hakları hareketinin köşe taşı Özgürlük, adalet ve barış temelinde Tüm insanlara en arzu edilenin sunulması Sosyal gelişim ve daha iyi yaşam standardı Vicdan özgürlüğü Yasal olarak bağlayıcı bir belge değil Çoğu ülke kendi anayasasında gönderme yapmakta, uluslararası müzakerelerde ve şiddet olgularında suçlamaya karşı kullanmakta

12 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi nden bu yana, BM himayesinde 20 den fazla çok milletli insan hakları tezleri ifade edilmiş Bunları imzalayan ülkeleri yasal olarak bağlamakta ve ülkelerin belirli sorumluluk ve prosedürleri olmakta Anahtar Tezler: Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi (UNICESCR 1966): 142 ülke (Ocak 2000) Uluslararası Sivil ve Politik Haklar Sözleşmesi (UNICCPR 1966): 144 ülke (Ocak 2000)

13 Çekirdek dokümanlardan sonra Birleşmiş Milletler çerçevesinde hazırlanan sözleşmeler: Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi (UN 1965) Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi (UN 1979) Çocuk Hakları Sözleşmesi (UNCRC 1989) İşkenceye ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı ya da Aşağılayıcı Ceza ve Muameleye Karşı Sözleşme (UN 1984a)

14 Bölgesel İnsan Hakları Tezleri Afrika (1982) Amerika (1969) Avrupa (1950) Asya (bölgesel tezi yok)

15 Önemli toplantılar 1994 Uluslararası Toplum ve Gelişim Konferansı (ICPD 1994) Dünya Kadın Konferansı (FWCW 1995) 1993 İnsan Hakları Dünya Konferansı (UN 1993c, 1998a) 1995 Sosyal Gelişme İçin Dünya Zirvesi (UN 1995b)

16 Sağlığa insan hakları açısından bakış 1. Sivil ve politik haklar Özgürlük Güvenlik Hareket özgürlüğü Oy kullanma Kaba, insani olmayan, onur kırıcı davranış, cezalandırılma, keyfi tutuklama ve alıkoyma ile karşılaşmama 2. Ekonomik, kültürel ve sosyal haklar Elde edilebilecek en iyi standartta Sağlık Sosyal güvenlik Yeterli yiyecek Giyinme Barınma Eğitim Bilimsel gelişim ve uygulamalarından yararlanma hakkı

17 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde her iki hak birlikte bulunmasına rağmen, Soğuk Savaş politikaları ile ABD sivil ve politik hakları, eski Sovyetler Birliği de ekonomik, sosyal ve kültürel hakları benimsemişlerdir (Steiner and Alston 1996) Soğuk savaşın sona ermesi ile tekrar iki bölüm bir araya gelmiştir (UN 1993c)

18 Çocuk Hakları Sözleşmesi Soğuk savaş sonrası ilk ilk imzaya açılan insan hakları tezi Sivil, politik, ekonomik ve sosyal hakları bir arada içeren tek sözleşme Ülkeler çocuğun gelişimi ve yaşaması için olasılıkları en geniş düzeyde sağlamaları gerekmektedir (UNCRC 1989)

19 Sağlık ile ilgili önemli haklar 1. Ayrımcılığın olmaması: Tüm insanlar eşit olanaklar sağlanmalı ve eşit düzeyde tedavi edilmelidir. Irk, renk, cinsiyet, dil, inanç, politik, ulusal veya sosyal köken, mal, doğum, diğer. Ülke sorumluluğu: yasalar altında eşit koruma, barınma, iş ve tıbbi bakım sağlama 2. Bilimsel gelişimin faydalarından yararlanma Anti retroviral tedaviler Aşılar 3. Sağlık hakkı Sağlık hastalık ve sakatlığın olmaması değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik halidir (WHO 1946). Her insanın ulaşabileceği en iyi standarttaki fiziksel ve ruhsal sağlık (UNICESCR).

20 Hükümetlerin yükümlülükleri (onayladıkları her insan hakları dokümanında yer alan) Haklara saygı: Doğrudan hakları ihlal edemez. Belirli grupların (örneğin; mahkum, asker) sağlık bakım hakkını sağlamakla yükümlüdür ve keyfi olarak engelleyemez. Hakları koruma: Hak ihlalini engeller. İnsan hakları ihlali olduğunda bilgi edinmek ve ulaşmak isteyenlere yardımcı olur. Hakları yerine getirmek: Yasama, yürütme, bütçe, adli konuları içeren ama bunlarla sınırlı olmayan uygun düzenlemeler yapar.

21 Kaynak kısıtlılığı olan, fakir ülkeler için Tüm ülkeler için kaynak ve diğer sınırlılıklar Sağlık hakkı taahhütü yasanın geçmesinden daha önemli Gittikçe artan farkındalık

22 İnsan hakları üzerinde meşru kısıtlamalar Toplum sağlığı (epidemik, endemik, mesleksel ve diğer hastalıkların kontrolü, tedavisi ve korunması) Halk sağlığı otoriteleri tarafından alınan önlemler bazen hem insan hakları ilkelerini hem de iyi halk sağlığı uygulamalarını kötüye kullanmıştır. Örn: HIV / AIDS (Cohen and Wiseberg 1990; UN 1992a, 1994; HRI 1998) Bazı haklar kısıtlanamaz: İşkence, kölelikden uzak olma Adil yargılanma Düşünce özgürlüğü Toplum iyiliği = Siracusa Prensipleri Sınırlama yasa ile desteklenmekte ve yürütülmekte Genel görüşe göre yasal dayanakları var Demokratik toplumda amaca ulaşmak için önemli düzeyde gerekli Amaca ulaşmak için daha az kısıtlayıcı olan bir yöntem yok Kısıtlama keyfi değil

23 Sağlık ile ilgili insan hakları izlem mekanizmaları Ülkelerin sorumlulukları Uluslararası düzeyde Raporlar (Rehberler eşliğinde) Toplantılar Kuruluşlar: UNICEF, UNAIDS, WHO, ILO, UNDP, UNPF Ulusal düzeyde Komisyonlar Halkın şikayetlerini takip eden memurlar (ombudsman) STÖ

24 İzlem sorunları Raporların düzenli ve zamanında yazılmaması, iletilmemesi Her ülkenin imzaladığı sözleşmelerin farklı olması STÖ lerinin yasal yollarla komisyonlara ulaşımında yaşanan zorluklar kendi aralarında koordinasyonsuzluk sayısal yetersizlik izlem standardizasyonunu sağlayamama

25 Sağlık ile ilgili genel öneri ve yorumlar Son 5 yılda, yapılandırılmış şekilde sağlıkla ilgili olarak iyi kurgulanmış yorumları arttırma çabası olmakta Genel öneri ve yorumlar, hükümetlere yol göstermesi, STÖ lerine izlemlerini belirli bir standartta yapması, BM komitelerinin kendileri arasında ve hükümetlerle izlem sürecini takip etmesi amaçlı yapılmakta Yakın zamana kadar sağlıkla ilgili öneriler bulunmamaktaydı: 1999 UNCEDAW 2000 UNICESCR Sakatlık (UN 1994) Barınma (UN 1997b) Yiyecek (UN 1995a) ile ilgili yorumlar HIV / AIDS (UNCEDAW 1990b) Genital mutilasyon (UNCEDAW 1990a) Kadına yönelik şiddet (UNCEDAW 1989) ile ilgili genel öneriler Sağlığın yüksek standardına ulaşabilme hakkındaki yorum (UNICESCR 2000)

26 İnsan haklarına sağlık açısından bakış 1978 Alma Ata Deklerasyonu (WHO / UNICEF 1979) 1998 Sağlık tanımı Kendilerine sosyal ve ekonomik olarak üretken bir yaşam sürdürmeye olanak sağlayan sağlık düzeyi, öncelik gereksinimi olanlara, yetersiz sağlık hizmeti alanlara, yoksulluktan etkilenenlere (WHO 1998d)

27 Tıp, toplum sağlığı ve insan hakları Tedavi edici hizmetler: ev, klinik, hastane, klinik laboratuvar Toplum sağlığı: enstitü, halk sağlığı laboratuvarı, ofis, alan projeleri (Detels et al. 1997) Tedavi edici hizmetler: analiz, tanı, tedavi, bireysel koruyucu hizmetler (bağışıklama, uygun beslenme, proflaktik ilaçlar) Toplum sağlığı: bireysel ve bütünsel bakış açısı, davranışsal, sosyal, ekonomik ve diğer bağlamsal faktörler

28 Aradaki sınırı bulanıklaştıran faktörler 1. Bireysel sağlık, toplum sağlığı ve çevre arasındaki sağlık durumunun geçişleri 2. Her iki alandaki araç ve teknoloji bir diğerinin kullanım alanına girmekte 3. Ülkelerin insan hakları ile ilgili yükümlülükleri her iki alanı da ilgilendirmekte

29 Küreselleşme ve sağlık gelişimi - 1 Bundan 50 yıl önce, antibiyotikler, aşılar ve biyomedikal teknoloji bireylerin dünyada standart fiziksel, ruhsal ve sosyal tam bir iyilik halinde olacağı umudu vardı (Tomasevki 1995b). Alma Ata Deklerasyonu: sağlığı sosyal hedef olarak tanımlayarak; sağlık sektörü ile birlikte bir çok sosyal ve ekonomik sektörlerin olması gerektiğini vurgulamaktadır. Ottawa Charter: barış, barınak, eğitim, yiyecek, gelir, dengeli bir ekosistem, devamlılığı olan kaynaklar, sosyal adalet ve eşitlik sağlığın temel durum ve kaynaklarıdır.

30 Küreselleşme ve sağlık gelişimi - 2 Küreselleşme, para, ticaret, bilgi, kültür ve insanların küresel dolanımı yeni insan hakları belgeleri oluşturdu (Bruntland 2000). Küreselleşme bazı grup ve ekonomik sektörler için yeni iş olanakları yarattı, fakat bazı durumlarda da diğerlerine zarar verdi. Hastalıkların yayılımı veya tütün alkol gibi zararlı maddelerin ulaşabilirliğini arttırdı.

31 Küreselleşme ve sağlık gelişimi - 3 Eğer iyi kavranmaz ve gözlenmezse küreselleşme, özerkliği arttırarak ve temel gereksinimlerini karşılamaya destek olacak ağlara ulaşımını engelleyecek olumsuz sonuçlar üreten sektörlerin varlığı ile eşitsizliklerin yaygınlaşmasına neden olabilir (Cooper Weil et al 1990; Un 1995c; WHO 1995; Al-Mazrou et al 1997; Hallack 1999; Heggenhougen 1999; Brutland 2000). Küreselleşme ve özelleşmenin uyarısı ile hükümet dışı aktörlere daha fazla dikkat edilmeli çünkü benzeri görülmemiş kapsam ve kıyaslanabilir düzeyde hükümetlere baskı yaparak sağlığı ve insanların iyiliğini etkilemektedirler (UNHCHR 2000)

32 Küreselleşme ve sağlık gelişimi - 4 Yarış ile daha etkili, daha uygun ve daha yüksek kaliteli hizmetler Devlet görevleri ve sorumlulukları ne yapacakları, ne yapmayacakları veya yapmaları zorunlu oldukları görevlere karşı düşük düzeyde tanımlanmış kuruluşlara ve izlenemeyeceklere devrediliyor: biyomedikal araştırma enstitülerine, sağlık sigorta şirketlerine, bakım hizmetlerine, sağlık yönetim hizmetlerine, ilaç endüstrisine Ulusötesi şirketler Davos forumu: BM şemsiyesi altında, hükümet dışı aktörler de dünya ekonomisi yönetiminde hükümetlerin ayrılmaz partneri

33 Daha iyi sağlık için stratejik yönelimler 1. Mortalite, morbidite ve sakatlığı azaltma 2. Sağlıklı yaşamı esenlendirme, çevresel, ekonomik, sosyal ve davranışsal nedenlerden oluşan risk faktörlerini azaltma 3. Eşit sağlık çıktıları sağlayan sağlık sistemleri geliştirme, insanların yasal isteklerine yanıt verme, gelir adaleti 4. Sosyal, ekonomik, çevresel ve gelişimsel politikalara etkili sağlık boyutu sağlayarak sağlık sektöründe kurumsal ve politik gelişme sağlama

34 1. Mortalite, morbidite ve sakatlığı azaltma DSÖ bildirgelerine göre, dünyada daha çok gelişmekte olan ülkelerde yaşayan çocuk ve genç yetişkin ölümlerinin % 90 ı ve prematür ölümlerin yaklaşık yarısını 6 önlenebilir veya tedavi edilebilir hastalık oluşturmaktadır (Murray and Lopez 1996, WHO 1999a) Öncelik yerel ve küresel olarak fakir ve marjinal topluluklara verilmeli

35 2. Sağlıklı yaşamı esenlendirme, risk faktörlerini azaltma Sağlığın esenlendirilmesi: insanların kendi sağlıklarını kontrol edebilme ve geliştirmeyi arttırıcı girişimler Risk azaltma kavramı: HIV / AIDS, CYBH, tütün, madde bağımlılığı, meslek kazaları Yetersiz kamu sağlığı hizmetlerine dikkat çekme: Üreme sağlığı, güvenli kan transfüzyonu, temiz içme suyu Etkilenmeyi veya yaralanmayı azaltma kimin, nasıl ve hangi düzeyde etkenle karşılaştığı, nasıl başa çıkabildiği ile ve etkin biçimde başa çıkabilmek için gerekli girişimleri planlama ile gerçekleşir. Gerekenler: Bilgilendirme - Sosyal destek programları Eğitim - Risk içeren davranışlara vurgu Sağlık sistemini geliştirme veya güçlendirme Ve tüm bunları birleştirmek için bireysel ve ortak taahhüt ve kapasite

36 3. Eşit sağlık çıktıları sağlayan sağlık sistemleri geliştirme, insanların yasal isteklerine yanıt verme, gelir adaleti Sağlık sistemleri yeteri düzeyde ulaşılabilir, etkin, alım gücüne uygun ve iyi kalitede olmalıdır (WHO 2000d) Sağlık çıktılarına göre sağlık sistemi sorumlulukları, hizmet sunum şekli, girişimler ve sundukları teknoloji ile bağlantılıdır. Finansal adalet: eşit düzeyde gereksinim duyulan ve ekonomik olarak karşılanabilecek sağlık hizmetlerine ulaşma ve yararlanma

37 2000 yılı DSÖ Sağlık Raporu Sağlık sistemini kullanım düzeyi, sağlık durumları ve gelirlerinden bağımsız olarak tüm ailelerde, sağlık harcama yükü veya onun ile bağlantılı sağlık hizmetlerine katkı tipleri benzer şekilde finanse edildiğinde sağlık bakımı tamamen adil olur (WHO 2000d).

38 4. Sosyal, ekonomik, çevresel ve gelişimsel politikalara etkili sağlık boyutu sağlayarak sağlık sektöründe kurumsal ve politik gelişme sağlama Sağlık sistemi ile ilgili politika ve uygulamalar sağlığı olumlu veya olumsuz etkileyebildiği gibi, insan gelişiminin geniş spektrumu ile ilgili politika ve uygulamalar da belirgin olarak sağlık durumu ve sağlıkla ilgili davranışları etkileyebilir (Cooper Weil et al. 1990) Büyük çaplı bir endüstriyel proje Seçici bir göç yaratır Uygunsuz çalışma koşulları, barınma veya sosyal veya kültürel kopma ile önemli sağlık tehlikeleri (Shenker 1992; ILO 1996)

39 Sağlık gelişimi ve insan hakları 1. Elde edilebilen en üst standart düzeyde sağlık: morbidite, mortalite, sakatlık, çocuk gelişimi, demografik değişkenler, üreme sağlığı, sağlıklı yaşam biçimi, alışkanlıklar. Odak: bireyleri ve toplumu etkileyen sağlık çıktıları 2. Birincil, ikincil ve üçüncül korumayı içeren sosyal destekli karşılanabilir ve iyi kalitede sağlık sistemine ulaşma. Odak: sağlık sistemi 3. Sağlık için gerekli eğitim, bilgilendirme ve ulaşılması istenen hakların varlığı ve sağlığın korunması için şiddet, çevresel ve mesleki tehlikeler, zararlı geleneksel uygulamalar veya diğer sağlığı doğrudan veya olumsuz etkileyebilecek etkenlerden uzaklaşma ile sağlığın esenlendirilmesi ve korunması. Odak: Sosyal ve çevresel ön koşullar

40 Sağlık ve insan haklarının karşılıklı etkisi İnsan haklarının esenlendirme, koruma, veya tam tersi sınırlama veya ihmal edilmesinin sağlık ve iyilik üzerine doğrudan veya dolaylı etkileri (+) İnsan hakları gözlüğünden sağlığa bakıldığında; sağlık girişimlerinin sadece teknik ve yürütülme açısından değil, onu saran sivil, politik, ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan da tanınması

41 1. Sağlık politikaları, programlar ve uygulamaların insan haklarına etkisi Nüfus bilim hedefli aile planlaması programları (ICDP 1994) Belirli toplumlarda kadınların sağlığı ve iyiliği için gönülsüz sterilizasyon (Lombardo 1996; Comite Latinoamericano para la Defensa de los Derechos de la Mujer 1999) HIV / AIDS in yayılmasını önleme gerekliliğini haklı çıkaran cinsel sapıklık kanunları ile eşcinsel seksüel davranışın cezalandırılması (UNHRC 1994) Hükümet kontrollü üreme sağlığı programlarında belirli grupların dışında tutulması (WHO 1994b) Genç erkeklere doğum kontrol yöntemlerini sağlarken, genç kızlara cinselliği teşvik edecek diye ulaşmalarını engelleme (Radhakrishna et al. 1997; Youth Research 1997) Sağlık bilgi (HIV enf, genetik bzk, kanser) ve alışkanlık (cinsel tercih, alkol madde bağımlılığı) verilerinin toplanması ve kötüye kullanımı

42 2. İnsan haklarının ihlal edilmesi veya yeterli düzeyde dikkate alınmamasının ortaya çıkaracağı önemli sağlık sonuçlarının etkisi Sağlığı etkileyen ağır insan hakları ihlalleri İşkence - İdam İnsanlık dışı durumda hapsetme - Kayıp Sağlığa etkisi aşikar veya gizli olabilmekte Sağlık personeli de insan hakları ihlali yapabilmekte (işkencede yer alarak, koruyucu hizmetlere ulaşımını engelleyerek) Bir çok ülkede zengin fakir diyabet, karsinom, kronik böbrek ytm, mental bzk, hemofili gibi ağır hastalıklar tedavileri sınırlı olma olasılığından dolayı daha düşük standartta bakım alabilmekte (UN 1992b, Crofts et al. 1997) Altta yatan diğer nedenler de göz önüne alınmalı: Uygun barınma, eğitim, yiyecek, güvenli içme suyu, sanitasyon, bilgiye ulaşma ve ayrımcılıktan korunma

43 Uygulamada sağlık ve insan haklarının en iyi şekilde kullanımı (Gruskin and Tarantola 2000) Politika veya programın özgül amacı nedir? Hangi yol ve uzantılar ile politika veya program sağlığı olumlu ve olumsuz etkileyecek? Konu ile ilgili uluslararası insan hakları belgelerini kullanarak, hangi ve kimin hakları bu politika veya program ile olumlu veya olumsuz etkilenecek? Politika veya program gereksinimi duyuyor mu? insan haklarında kısıtlama Eğer kısıtlıyorsa; kriter veya ön koşul haklarda sınırlama yaptı mı? Sağlık ve diğer yapılar ve hizmet sunumu politika veya programın etkin uygulanması için yeterli mi? Hangi izlem, değerlendirme, sorumluluklar, telafilerden oluşan bir sistem politika veya programın etkili işleyişi ve yan etkilerini takip etmeyi sağlayacak?

44

45 Sağlık çıktısı Hükümetler Saygı duyma: Kişilerin sağlık durumları ile ilgili bilgi toplama ve analiz ile haklarını ihlal etmemek Koruma: Özel sağlık sektörü ve sigortacıların da dahil olduğu hükümet dışı aktörlerin sağlık ve diğer hizmetlerin sunumunda bireylerin sağlık durumları ile ilgili haklarını ihlal etmesini önlemek Yerine getirme: İdari, yasal, adli ve diğer gerekenler ile kişilerin sağlık durumu ne olursa olsun sağlık politikalarına yol gösterici olarak kullanılmak üzere veri oluşturmak ve yasal yollardan bilgi edinmek isteyenlerin ulaşmasını sağlamak

46 Sağlık sistemleri Hükümetler Saygı duyma: Tüm toplum için yeteri düzeyde ulaşılabilir, etkin, alım gücüne uygun ve iyi kalitede olmasını sağlamak dahil olmak üzere ulusal sağlık sisteminin biçim, uygulama ve değerlendirmesinde hakları ihlal etmemek Koruma: Özel sağlık sektörü ve sigortacıların da dahil olduğu hükümet dışı aktörlerin yeteri düzeyde ulaşılabilir, etkin, alım gücüne uygun ve iyi kalitede olması gereken sağlık sistemi ve yapılarının biçim, uygulama ve değerlendirmesinde hakları ihlal etmesini önlemek Yerine getirme: İdari, yasal, adli ve diğer gerekenler ile yeterli kaynak ayırma güvenli ağlar oluşturma ve sağlık sisteminin yeteri düzeyde ulaşılabilir, etkin, alım gücüne uygun ve iyi kalitede olmasını sağlamak ve yasal yollardan bilgi edinmek isteyenlerin ulaşmasını sağlamak

47 Sosyal ve çevresel ön koşullar Hükümetler Saygı duyma: Sağlığa doğrudan etkileri nedeniyle insanların sivil, politik, ekonomik, sosyal ve kültürel haklarını ihlal ve ihmal etmemek Koruma: Sağlığa doğrudan etkileri nedeniyle hükümet dışı aktörlerin hakları ihlal veya ihmal etmesini önlemek Yerine getirme: İdari, yasal, adli ve diğer gerekenler ile insan haklarının korunma ve geliştirilmesi üzerinden insani gelişim mekanizmalarının esenlendirmek ve yasal yollardan bilgi edinmek isteyenlerin ulaşmasını sağlamak

48 Sağlık durumunu ve eğilimini bilmeyi ve anlamayı iyileştiren ve bu eğilimleri sağlık sistemi performansı ile ilişkilendiren evrensel göstergeler (WHO 2000c) 1. Beklenen sağlıklı yaşam süresi 2. Sağlıkta eşitsizlikler 3. Sağlık sistemlerinin yanıt verebilirliği 4. Eşitsizliklere yanıtı 5. Finansmanda adalet

49 Sonuç İnsan hakları ve sağlık sinerjisi için; Her ikisini de ilgilendiren uygun izlem araçlarının geliştirilmesi Sağlık hizmetleri uygulamalarına sağlık ve insan hakları çerçevesinin yerleştirilmesi Sağlık ve insan hakları ilişkisini anlamak için kayda değer bir araştırma gündemi yaratma

50 Öncelikle iyi bir sağlık hizmeti ve uluslararası insan hakları yasası, kanıta dayalı sağlık politikası ve programı geliştirilmesi sistematik insan hakları analizi ile yönlendirilebilinir. DSÖ ve İnsan Hakları Komiteleri eş güdümlü çalışmalı (uluslararası bilgi, uygulama ve deneyim ile ülkeye özgü sabit noktaların gelişimini tanımlama ve küresel belirleyicileri oluşturma) Politika ve programlar, toplumu bir bütün olarak sağlık açısından daha iyi hedeflere götürmeyi amaçlamalı, daha iyi sağlık ve sağlık hizmeti ile politik, sivil, ekonomik, sosyal veya kültürel nedenlerden dolayı daha fazla hastalanma ve yetersiz hizmet sunumu ve yapılanma nedeniyle oluşan eşitsizlikleri azaltmaya dikkat etmeli

51 İkinci düzeyde; insan hakları norm ve standartları ile yeterince şekillendirilmiş sağlık sistemi ve sunumu ile sağlık ve insan hakları yakınlaşmaya başlar. Son olarak; insan haklarının uygulandığı, uluslararası normlara uyduğu ve karşılıklı etkileşimlerin olduğu bir ortamda insan hakları ve sağlık ile ilgili ileri araştırmalar yapılmalı ve belgelenmelidir.

52 Madde 1 Onurda ve haklarda eşitlik Madde 2 Ayrımcılık yasağı Madde 3 Yaşama hakkı, kişi özgürlüğü ve güvenliği Madde 4 Kölelik yasağı Madde 5 İşkence ve aşağılayıcı muamele yasağı Madde 6 Kişi olarak tanınma hakkı Madde 7 - Kanun önünde eşitlik Madde 8 Etkili bir hukuk yoluna başvurma hakkı Madde 9 Keyfi tutma yasağı Madde 10 Adil yargılanma hakkı Madde 11 Masumiyet karinesi ve kanunsuz ceza olmaz ilkesi Madde 12- Özel hayatın gizliliği ilkesi Madde 13 Seyahat özgürlüğü Madde 14 - Sığınma hakkı Madde 15 Vatandaşlık hakkı Madde 16 Evlenme hakkı ve ailenin korunması Madde 17 Mülkiyet hakkı Madde 18 Düşünce, vicdan ve din özgürlüğü Madde 19 İfade özgürlüğü Madde 20 Toplanma ve örgütlenme hakkı Madde 21 Katılım hakları Madde 22 Sosyal güvenlik hakkı Madde 23 Çalışma, adil gelir ve sendika kurma hakkı Madde 24 Dinlenme hakkı Madde 25 Yaşam standardı hakkı Madde 26 Eğitim hakkı Madde 27 Kültürel yaşama katılma hakkı Madde 28 İnsan haklarının gerçekleşebileceği bir toplumsal düzende yaşama hakkı Madde 29 Hakların sınırlandırılması Madde 30 Hakları kötüye kullanma yasağı

53 Teşekkür ederim.

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri

Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizdeki Sağlık Kuruluşları VE Sağlık Hizmetleri Çevremizde bulunan sağlık kuruluşları, herhangi bir sağlık probleminde müdahalede bulunan ve tedavi amacı güden kuruluşlardır. Yaşadığınız çevrede bulunan

Detaylı

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S1 Üreme Sağlığı Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S6 Üreme Sağlığına Yönelme Bükreş konferansı (1974) II. Nüfus Konferansı (1984 Meksika) Kadın ve çocuklara

Detaylı

http://www.fisek.org ÇOCUK HAKLARI VE YOKSULLUK Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı Faks. 0312.395 22 71

http://www.fisek.org ÇOCUK HAKLARI VE YOKSULLUK Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı Faks. 0312.395 22 71 ÇOCUK HAKLARI VE YOKSULLUK Prof. Dr. A. Gürhan Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı http://www.fisek.org Faks. 0312.395 22 71 İnsana verilen değerin bileşik göstergesi Güvence Sağlık Hak arama

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ

TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ Amaç Bu dersin sonunda öğrenciler, sağlık hizmeti verecekleri toplumu tanımanın önemi konusunda bilgi sahibi olacaklardır. ÖĞRENİM HEDEFLERİ Bu

Detaylı

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ 203 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 10 Aralık 1948 tarih ve 217 A(III) sayılı Kararıyla ilan edilmiştir. 6 Nisan 1949 tarih ve

Detaylı

IFLA İnternet Bildirgesi

IFLA İnternet Bildirgesi IFLA İnternet Bildirgesi Bilgiye engelsiz erişim özgürlük, eşitlik, küresel anlayış ve barış için temeldir. Bu nedenle, Kütüphane Dernekleri Uluslararası Federasyonu (IFLA) belirtir ki: Düşünce özgürlüğü,

Detaylı

SAĞLIĞI GELİŞTİRME KAVRAMI

SAĞLIĞI GELİŞTİRME KAVRAMI İŞYERLERİNDE İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİNDE İŞYERİ HEMŞİRELİĞİNİN ÖNEMİ ROLÜ KURSU 4 MAYIS 2014 İSTANBUL VII. ULUSLARARASI İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ KONFERANSI SAĞLIĞI GELİŞTİRME KAVRAMI Uzm.

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI rt O ku ao l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - ARALIK 2015 ÇOCUK HAKLARI 10 Aralık 1948 de İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi nin kabulüyle birlikte 10

Detaylı

Haklarım var, Hakların var, Hakları var...

Haklarım var, Hakların var, Hakları var... Haklarım var, Hakların var, Hakları var... Çocuk haklarına giriş Herkesin hakları vardır. Ayrıca, 18 yaşından küçük bir erkek veya kız çocuğu olarak sizin özel bazı haklarınız vardır. Bu hakların bir listesi

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

ERICSSON Davranış Kuralları

ERICSSON Davranış Kuralları ERICSSON Davranış Kuralları Amaç Bu Davranış Kurallarının amacı insan haklarını korumak ve adil istihdam koşullarını, güvenli çalışma koşullarını, çevresel konuların sorumlu yönetimini ve yüksek etik standartları

Detaylı

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr 1 HEDEFLER.Sağlığı, koruma ve geliştirme kavramlarını bilme İşyerlerinde

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti?

HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? HIV/AIDS epidemisinde neler değişti? Dr. Gülşen Mermut Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ABD EKMUD İzmir Toplantıları - 29.12.2015 Sunum Planı Dünya epidemiyolojisi

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ

UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ Genel Konferansın 20. Oturumunda benimsenmiştir. (*) Giriş Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu nun amacının UNESCO Kuruluş Sözleşmesi tarafından belirlendiği

Detaylı

[Dünya Tabipler Birliği nin Eylül 1995, Bali, Endonezya da yapılan toplantısında kabul edilmiştir.]

[Dünya Tabipler Birliği nin Eylül 1995, Bali, Endonezya da yapılan toplantısında kabul edilmiştir.] [Dünya Tabipler Birliği nin Eylül 1995, Bali, Endonezya da yapılan toplantısında kabul edilmiştir.] Giriş Hekimler, hastaları ve geniş toplum kesimleri arasındaki ilişkilerde son yıllarda önemli değişikler

Detaylı

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar:

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar: Kadın Dostu Kentler Projesi İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün ulusal ortağı ve temel paydaşı olduğu Kadın Dostu Kentler Projesi, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu-UNFPA ve Birleşmiş Milletler

Detaylı

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Kanser Kontrolü ndeki Rolü DR. PINAR SAİP TÜRK TIBBİ ONKOLOJİ DERNEĞİ BAŞKANI Misyonumuz Ülkemizdeki tıbbi onkologların özlük haklarını savunmak, birlikte çalışma kültürünü

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ Doç. Dr. Abdurrahman EREN İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ İÇİNDEKİLER

Detaylı

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu. Basın Duyurusu. UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Büyük Buluşması

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu. Basın Duyurusu. UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Büyük Buluşması UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Basın Duyurusu UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Büyük Buluşması 16-17 Kasım 2012 Concorde De Luxe Resort Hotel Antalya UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Büyük Buluşması, Genel

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

www.ankaraisguvenligi.com

www.ankaraisguvenligi.com İş sağlığı ve güvenliği temel prensiplerini ve güvenlik kültürünün önemini kavramak. Güvenlik kültürünün işletmeye faydalarını öğrenmek, Güvenlik kültürünün oluşturulmasını ve sürdürülmesi sağlamak. ILO

Detaylı

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları)

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları) 27 Ağustos- 7 Eylül 1990 tarihleri arasında Havana da toplanan Suçların Önlenmesine ve Suçların Islahı üzerine Sekizinci Birleşmiş Milletler Konferansı tarafından kabul edilmiştir. Dünya halkları, Birleşmiş

Detaylı

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak BİZ KİMİZ? Dağ Ortaklığı bir Birleşmiş Milletler gönüllü ittifakı olup, üyelerini ortak hedef doğrultusunda bir araya getirir.

Detaylı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI Hanife TİRYAKİ ŞEN İstanbul Sağlık Müdürlüğü İnsan Kaynakları Şube Müdürlüğü Personel Eğitim Birimi 19/11/2012 Aday Memur Eğitimleri-2012 1 ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI

Detaylı

CİNSİYET EŞİTLİĞİ MEVZUAT ÇERÇEVESİ: AB/TÜRKİYE

CİNSİYET EŞİTLİĞİ MEVZUAT ÇERÇEVESİ: AB/TÜRKİYE MUAMELE EŞİTLİĞİ CİNSİYET EŞİTLİĞİ MEVZUAT ÇERÇEVESİ: AB/TÜRKİYE Ayşegül Yeşildağlar Ankara, 08.10.2010 HUKUKİ KAYNAKLAR Md. 2 EC : temel prensip -kadın erkek eşitliğini sağlamak, Topluluğun özel bir yükümlülüğüdür,

Detaylı

UNESCO Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektörü. Sema AKMEŞE/ İrem ALPASLAN UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektör Uzmanı

UNESCO Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektörü. Sema AKMEŞE/ İrem ALPASLAN UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektör Uzmanı UNESCO Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektörü Sema AKMEŞE/ İrem ALPASLAN Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektör Uzmanı 31 Ekim - 1 Kasım 2014, Antalya UNESCO Sosyal ve Beşeri Bilimler Sektörü Günümüz toplumlarında

Detaylı

AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası

AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası AB nin İstihdam ve Sosyal Politikası Büyümenin ve istihdamın artırılması için 2005 yılında kabul edilen Yenilenmiş Lizbon Stratejisi kapsamında, Avrupa Sosyal modelini yeniden şekillendiren Sosyal Gündem

Detaylı

KADIN DOSTU KENTLER - 2

KADIN DOSTU KENTLER - 2 KADIN DOSTU KENTLER - 2 KADIN DOSTU KENT NEDİR? KADINLARIN Sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere İstihdam olanaklarına Kaliteli, kapsamlı kentsel hizmetlere (ulaşım, konut vb) Şiddete maruz kaldıkları takdirde

Detaylı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Hak Kavramı Herhangi bir varlığın, kanuni veya ahlaki gerekçelerle, sahip olması veya yapabilmesi olağan şeyler.. Hak Kavramı Kazanımlara

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

Madde 3, Çocuğun öncelikli yararı: Çocukları etkileyen bütün eylemler ve kararlarda çocuk için en iyi olan temel alınmalıdır.

Madde 3, Çocuğun öncelikli yararı: Çocukları etkileyen bütün eylemler ve kararlarda çocuk için en iyi olan temel alınmalıdır. Çocuk Haklarına dair Sözleşme (Çocuk Dostu Versiyon) Madde 1, Çocuğun tanımı: Sözleşmeye göre on sekiz yaşına kadar çocuksun. Madde 2, Ayrımcılık: Irk, renk, cinsiyet, din, görüş, köken veya ekonomik durum,

Detaylı

UNESCO Raporu. İnsanın Savunmasızlığı ve Kişisel Bütünlüğüne Saygı İlkesi. Prof. Dr. Meral Özgüç

UNESCO Raporu. İnsanın Savunmasızlığı ve Kişisel Bütünlüğüne Saygı İlkesi. Prof. Dr. Meral Özgüç UNESCO Raporu İnsanın Savunmasızlığı ve Kişisel Bütünlüğüne Saygı İlkesi Prof. Dr. Meral Özgüç H.Ü.T. F. Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Mart 2015 Birleşmiş Milletler Eğitim

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK BİLİMLERİNDE KURAM VE MODELLER Sağlık

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ Ohsas 18001 Endüstrinin değişik dallarında faaliyet gösteren kuruluşların, faaliyet konularını yerine getirirken, İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda da, faaliyet

Detaylı

GENERALİ SİGORTA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİNE UYUM RAPORU 2011

GENERALİ SİGORTA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİNE UYUM RAPORU 2011 GENERALİ SİGORTA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİNE UYUM RAPORU 2011 Hazine Müsteşarlığı'nın yayınladığı 27.04.2011 tarih ve 2011/8 sayılı "Sigorta Şirketi ve Reasürans Şirketi ile Emeklilik Şirketlerinde

Detaylı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI. Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı

ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI. Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI Yasemin DİNÇ Fatih Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı ULUSLARARASI SAĞLIK KURULUŞLARI 1948 yılında yayımlanan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi,

Detaylı

RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler. Tolga YAKAR UNDP Turkey

RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler. Tolga YAKAR UNDP Turkey RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler Tolga YAKAR UNDP Turkey Billion people 10 World 8 6 4 2 Africa Asia Europe Latin America and Caribbean Northern America 2050 yılında dünya nüfusunun

Detaylı

Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı

Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı Misyon: Evrensel Etik İlkelerin Türkiye de toplumun her kesiminde benimsenmesi ve uygulanmasına önderlik etmek

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr Kültür, inanç Fiziksel çevre SAĞLIK Yaşam koşulları Ekonomik

Detaylı

A. Giriş. B. Olumlu Unsurlar

A. Giriş. B. Olumlu Unsurlar ÇOCUK HAKLARI KOMİTESİNİN TÜRKİYE NİN BM ÇOCUK HAKLARI SÖZLEŞMESİNE EK ÇOCUK SATIŞI, ÇOCUK FAHİŞELİĞİ VE ÇOCUK PORNOGRAFİSİ EK PROTOKOLÜNE İLİŞKİN İLK DÖNEMSEL RAPORUNA YÖNELİK NİHAİ GÖZLEMLERİ 1. Komite,

Detaylı

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG Mart - 2014 YASAL DÜZENLEMELER KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE VE İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLAR ARASI

Detaylı

Namus adına kadınlara ve kızlara karşı işlenen suçların ortadan kaldırılmasına yönelik çalışma

Namus adına kadınlara ve kızlara karşı işlenen suçların ortadan kaldırılmasına yönelik çalışma Elli-dokuzuncu Oturum Üçüncü Komite Gündem maddesi 98 Kadınların Konumunun Geliştirilmesi Almanya, Avustralya, Avusturya, Azerbaycan, Belçika, Brezilya, Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında. Çalışanların Hakları

Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında. Çalışanların Hakları Yrd. Doç. Dr. Evra ÇETİN İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi nin 8-11. maddeleri Bağlamında Çalışanların Hakları İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...VII GİRİŞ...1 I. Konunun Önemi...1 II. Çalışan Kavramının

Detaylı

Beslenme Programlarının Yürütülmesinde Toplum Katılımının Sağlanması. Prof. Dr. Türkan Kutluay Merdol 6 Mart 2008

Beslenme Programlarının Yürütülmesinde Toplum Katılımının Sağlanması. Prof. Dr. Türkan Kutluay Merdol 6 Mart 2008 Beslenme Programlarının Yürütülmesinde Toplum Katılımının Sağlanması Prof. Dr. Türkan Kutluay Merdol 6 Mart 2008 Toplumun Kalkınması Toplumu Oluşturan Bireylerin Sağlığı ile İlişkilidir Beslenme Sağlığın

Detaylı

Üniversite Hastanelerinde Meslek Hastalığı Tanısı Çalıştayı. Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu

Üniversite Hastanelerinde Meslek Hastalığı Tanısı Çalıştayı. Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu Kurum ve Kuruluşlar Arası İşbirliği Çalışma Grubu Raporu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı-ÇSGB İSGGM, Sosyal Güvenlik Kurumu-SGK, Üniversite Hastaneleri Temsilcileri, Meslek Hastalıkları Hastanesi-MHH,

Detaylı

Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde.

Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde. Dünya nüfusunun 1.2 milyarını adolesanlar oluşturmaktadır (dünya tarihindeki en yüksek rakam..) Bu nüfusun %85 i gelişmekte olan ülkelerde. Yaşadıkları toplumlardaki birbirinden çok farklı politik, ekonomik,

Detaylı

Sağlık Nedir? Sağlık Tanımı Sağlık Hizmetleri Türk Sağlık Sistemi. Sağlık tipleri. Sağlık Nedir? Tıbbi Model. Sağlık Modelleri 19/11/2015

Sağlık Nedir? Sağlık Tanımı Sağlık Hizmetleri Türk Sağlık Sistemi. Sağlık tipleri. Sağlık Nedir? Tıbbi Model. Sağlık Modelleri 19/11/2015 Sağlık Tanımı Türk Sağlık Sistemi Yük.Hem.Müge Bulakbaşı Sağlık Nedir? Sağlık negatif yönden hastalığın yokluğu şeklinde tanımlanmaktadır. Pozitif yönden sağlık; bireylerin hayata katılabilme yetenekleri,

Detaylı

Cinsel haklar / üreme hakları insan haklarıdır.

Cinsel haklar / üreme hakları insan haklarıdır. halk için Cinsel haklar / üreme hakları insan haklarıdır. Bu haklar varolusumuzdan, ileri gelir. Tüm cinsel haklar / üreme hakları yasalarla koruma altına alınmıstır., Hazırlayan : Eylem Karakaya. Illüstrasyonlar

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

G20 BİLGİLENDİRME NOTU

G20 BİLGİLENDİRME NOTU G20 BİLGİLENDİRME NOTU A. Finans Hattı Gündemi a. Büyüme Çerçevesi Güçlü, sürdürülebilir ve dengeli büyüme için küresel politikalarda işbirliğinin sağlamlaştırılması Etkili bir hesap verebilirlik mekanizması

Detaylı

ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 2-

ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 2- ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 2- Değerlendirme Raporu Birey Hak ve Özgürlükleri (I) Yaşam hakkı Kişi dokunulmazlığı Özel yaşamın gizliliği www.tkmm.net 1 2 1. YAŞAM HAKKI Yaşam Hakkı kutsal mı? Toplumun/devletin

Detaylı

İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ

İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ 1- ÇALIŞMA KÜLTÜRÜ Oylum Sınai Yatırımlar A.Ş. ( Oylum ), işlerini dürüstlük ve doğruluk çerçevesinde yürütür. Mal ve hizmet aldığı firmaları iş ortağı olarak

Detaylı

TIBBA MERHABA DĠLĠMĠ HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI

TIBBA MERHABA DĠLĠMĠ HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI TIBBA MERHABA DĠLĠMĠ HALK SAĞLIĞI ANABĠLĠM DALI ÖĞRETĠM ÜYESĠ : Prof. Dr. Nurhan ĠNCE DERS ADI : Sağlık hizmetleri ve sağlık politikalarının temel özellikleri AMAÇ : Öğrencilerin, sağlık hizmetleri ve

Detaylı

İş Sürekliliği Yönetimi ve İşe Etki Analizi için bir uygulama örneği

İş Sürekliliği Yönetimi ve İşe Etki Analizi için bir uygulama örneği İş Sürekliliği Yönetimi ve İşe Etki Analizi için bir uygulama örneği Zeki Yazar, Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. Sayfa 1 Bir uygulama örneği olarak Siemens İş Sürekliliği Yönetimi İşe Etki Analizi Sayfa

Detaylı

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi Ümit GÜVEYİ Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Teorik Boyutuyla Genel Kavramsal Çerçeve

Detaylı

4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak

4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak 4. Gün: Strateji Uygulama Konu: Kanun Tasarısı Hazırlamak Tapio Laamanen 13 Ocak 2011 1 İstihdam ve Ekonomi Bakanlığı nda Kanun Tasarısı Hazırlama Süreci İlk adım Avrupa Birliği/Ulusal - Hükümet programı

Detaylı

Nisan 2011. Tedarikçi Davranı Kuralları

Nisan 2011. Tedarikçi Davranı Kuralları Nisan 2011 Tedarikçi Davranı Kuralları Group_SupplierCodeofConduct_April2011_TUR.doc 1 GİRİŞ Sodexo için işlerin yürütülmesinde yüksek etik kuralları çok önemlidir. Bu sebepten dolayı ilişkide olduğumuz

Detaylı

Bursa SYK 2015. Ozlem Unsal, BSI Group Eurasia Ülke Müdürü 14 Ekim 2015, Bursa. Copyright 2012 BSI. All rights reserved.

Bursa SYK 2015. Ozlem Unsal, BSI Group Eurasia Ülke Müdürü 14 Ekim 2015, Bursa. Copyright 2012 BSI. All rights reserved. Bursa SYK 2015 Ozlem Unsal, BSI Group Eurasia Ülke Müdürü 14 Ekim 2015, Bursa Copyright 2012 BSI. All rights reserved. Sunum İçeriği Sürdürülebilirlik Raporlaması Nedir? Sürdürülebilirlik Raporlamasının,

Detaylı

Türkiye de çocuk, çocuk olmak ve. Türkiye de Çocuk Çalışmaları Konferansı 25.01.2013, ODTÜ Emrah Kırımsoy

Türkiye de çocuk, çocuk olmak ve. Türkiye de Çocuk Çalışmaları Konferansı 25.01.2013, ODTÜ Emrah Kırımsoy Türkiye de çocuk, çocuk olmak ve Türkiye de Çocuk Çalışmaları Konferansı 25.01.2013, ODTÜ Emrah Kırımsoy Türkiye de çocuk, çocuk olmak ve Mitler «Gelecek nesil!» «Bugünün küçüğü yarının büyüğü.» «Çocuklar

Detaylı

İNSAN GENOMU VE İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ

İNSAN GENOMU VE İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ İNSAN GENOMU VE İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ UNESCO Genel Konferansı, UNESCO Anayasası Başlangıç Bölümü nün insan onuru, eşitliği ve insanın kişiliğine saygıya ilişkin demokratik ideal e atıfta bulunduğunu

Detaylı

Macaristan Savcılığı İşbirliği ile Avrupa Konseyi Tarafından Düzenlenen AVRUPA SAVCILARI KONFERANSI 6.OTURUMU

Macaristan Savcılığı İşbirliği ile Avrupa Konseyi Tarafından Düzenlenen AVRUPA SAVCILARI KONFERANSI 6.OTURUMU Avrupa Konseyi Strazburg, 31 Mayıs 2005 Konferans Web Sayfası: http ://www. coe. int/prosecutors Macaristan Savcılığı İşbirliği ile Avrupa Konseyi Tarafından Düzenlenen AVRUPA SAVCILARI KONFERANSI 6.OTURUMU

Detaylı

ÜNİVERSİTE VE SOSYAL SORUMLULUK. Prof. Dr. Yunus Söylet İstanbul Üniversitesi Rektörü

ÜNİVERSİTE VE SOSYAL SORUMLULUK. Prof. Dr. Yunus Söylet İstanbul Üniversitesi Rektörü ÜNİVERSİTE VE SOSYAL SORUMLULUK Prof. Dr. Yunus Söylet İstanbul Üniversitesi Rektörü Küreselleşmenin etkisi Devlet bir çok sosyal alandan çekilmiştir Küresel ekonomi sürecinde özelleştirmeler ile eşitsizlik,

Detaylı

21. BM/INTOSAI SEMPOZYUMU: KAMUDA HESAP VEREBİLİRLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ İÇİN SAYIŞTAY VE VATANDAŞLAR ARASINDA ETKİN İŞBİRLİĞİ

21. BM/INTOSAI SEMPOZYUMU: KAMUDA HESAP VEREBİLİRLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ İÇİN SAYIŞTAY VE VATANDAŞLAR ARASINDA ETKİN İŞBİRLİĞİ 21. BM/INTOSAI SEMPOZYUMU: KAMUDA HESAP VEREBİLİRLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ İÇİN SAYIŞTAY VE VATANDAŞLAR ARASINDA ETKİN İŞBİRLİĞİ Seher ÖZER ÜTÜK Birleşmiş Milletler Örgütü (BM) ve Uluslararası Sayıştaylar Birliği

Detaylı

Birleşmiş Milletler Kadın Mahpuslar için. Bangkok Yasaları El Rehberi

Birleşmiş Milletler Kadın Mahpuslar için. Bangkok Yasaları El Rehberi Birleşmiş Milletler Kadın Mahpuslar için Bangkok Yasaları El Rehberi Dünya çapında hapishanelerde mahkûmiyeti takiben veya suçsuzluğunun ispatı için duruşma bekleyen bir buçuk milyondan fazla kadın bulunmaktadır.

Detaylı

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece SİLİVRİ 2014 DÜNYA VE AVRUPA KENTİ Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte rekabetçi bir sanayi ekonomisi haline gelmiştir. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin

Detaylı

Avrupa yı İnşaa Eden Gençler

Avrupa yı İnşaa Eden Gençler Avrupa yı İnşaa Eden Gençler Gençlik Politikasi Geliştirme Sosyal Uyum İnsan Hakları Kültürlerarasi Diyalog Katılım Araştırma AVRUPA KONSEYI VE GENÇLER 40 YILI AŞKIN BIR SÜREDIR AVRUPAYI BIRLIKTE INŞA

Detaylı

Sigortacılık Etik İlkeleri

Sigortacılık Etik İlkeleri Sigortacılık Etik İlkeleri ETİK İLKELERİN AMACI Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği Sigortacılık Etik İlkelerinin amacı; sigorta ve reasürans şirketlerinin, müşterileri, çalışanları, aracıları,

Detaylı

EFA 2008 Küresel İzleme Raporu. 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar

EFA 2008 Küresel İzleme Raporu. 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar EFA 2008 Küresel İzleme Raporu 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar EFA 2008 Raporu bir orta dönem değerlendirmesidir. 2000 yılından bu yana gerçekleşen önemli gelişmeler 1999-2005 yılları

Detaylı

WORLD FOOD DAY 2010 UNITED AGAINST HUNGER

WORLD FOOD DAY 2010 UNITED AGAINST HUNGER DUNYA GIDA GUNU ACLIGA KARSI BIRLESELIM Dr Aysegul AKIN FAO Turkiye Temsilci Yardimcisi 15 Ekim 2010 Istanbul Bu yılki kutlamanın teması, ulusal, bölgesel ve uluslararası düzeyde dünyadaki açlıkla mücadele

Detaylı

Genel Kurul Tarafından Kabul Edilen Karar 1

Genel Kurul Tarafından Kabul Edilen Karar 1 Genel Kurul Tarafından Kabul Edilen Karar 1 [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/63/425)] 63/155 Kadına yönelik her türlü şiddetle mücadelenin yoğunlaştırılması Genel Kurul, 19 Aralık 2006, 61/143 sayılı ve

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Ceza İnfaz Hukuku. 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun Düzenlemesi Işığında. Yard. Doç. Dr. Fatma KARAKAŞ DOĞAN

Ceza İnfaz Hukuku. 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun Düzenlemesi Işığında. Yard. Doç. Dr. Fatma KARAKAŞ DOĞAN Yard. Doç. Dr. Fatma KARAKAŞ DOĞAN Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Ceza ve Ceza Usul Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun Düzenlemesi Işığında

Detaylı

6331 sayılı Kanun Çerçevesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Kültürünün Geliştirilmesi Açısından Koordinasyon

6331 sayılı Kanun Çerçevesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Kültürünün Geliştirilmesi Açısından Koordinasyon 6331 sayılı Kanun Çerçevesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Kültürünün Geliştirilmesi Açısından Koordinasyon Yrd.Doç.Dr.Zeynep Şişli İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Çalışmanın Sorusu; Türk hukukunda

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ. 1. Herkes, kendi bedensel ve ruhsal dokunulmazlığına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ. 1. Herkes, kendi bedensel ve ruhsal dokunulmazlığına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir. AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ Madde 1. - İnsanlık onuru İnsanlık onuru, ihlal edilemez. Saygı gösterilmeli ve korunmalıdır. Madde 2. - Yaşama hakkı 1. Herkes, yaşama hakkına sahiptir. 2. Hiç kimse, ölüm

Detaylı

UZMAN ÇOCUK GÜVENLİĞİ TAVSİYE VE DESTEK

UZMAN ÇOCUK GÜVENLİĞİ TAVSİYE VE DESTEK UZMAN ÇOCUK GÜVENLİĞİ TAVSİYE VE DESTEK KCS Danışmanlık Uluslararası okulları ve organizasyonları çocuklarınız için daha güvenli hale getirir Uluslararası lider uzamanlardan ve kuruluşlardan direk bilgiye

Detaylı

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi

Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Çalışma Ortamında Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü 10 Ekim 2014 nbilir@hacettepe.edu.tr Sunum Planı Sağlık Hizmetlerinin Gelişmesi

Detaylı

KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESI SÖZLEŞMESI EK İHTIYARI PROTOKOL

KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESI SÖZLEŞMESI EK İHTIYARI PROTOKOL KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESI SÖZLEŞMESI EK İHTIYARI PROTOKOL İşbu Protokol'e Taraf Devletler, Birleşmiş Milletler Şartı Andlaşması'nın temel insan haklarına, insanlık onuru ve insan

Detaylı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı

YÖNETİM SİSTEMLERİ. Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı YÖNETİM SİSTEMLERİ Alev ACAR Çevre Mühendisi Yönetim Sistemleri Uzmanı Genel Bilgilendirme Çevre Yönetim Sistemi (ISO 14001) İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi (OHSAS 18001) Sosyal Sorumluluk Standardı

Detaylı

Bir Bakışta Proje Döngüsü

Bir Bakışta Proje Döngüsü 1 Bir Bakışta Proje Döngüsü Carla Pittalis, Operasyonlar Sorumlusu Dünya Bankası UYGULAMA DESTEK ÇALIġTAYI Ankara, 6-10 Şubat 2012 2 Amaçlar Proje hazırlık ve yönetim çalışmalarının önemini vurgulamak

Detaylı

İZLEME DEĞERLENDİRME BİRİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR. Başvuru sahibi kimdir? Proje nedir?

İZLEME DEĞERLENDİRME BİRİMİ SIKÇA SORULAN SORULAR. Başvuru sahibi kimdir? Proje nedir? Proje nedir? Mali destekten yararlanmak üzere Ajansa sunulan belli bir amaca odaklanmış, bütçesi ile bütünlük arz eden, belirli, süreli ve düzenli faaliyetler bütününe denir. Başvuru Rehberi nedir? Ajans

Detaylı

HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI. Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda;

HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI. Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda; HASTA HAKLARI VE SORUMLULUKLARI Bir Sağlık Kuruluşuna, Sağlık Hizmeti Almak İçin Başvurduğunuzda; HAKLARINIZ İnsan, sadece insan olmasından dolayı doğuştan bazı hakları kazanarak dünyaya adımını atmaktadır.

Detaylı

Yerel Yönetim Reformuna Destek Projesi

Yerel Yönetim Reformuna Destek Projesi Yerel Yönetim Reformuna Destek Projesi Proje Finansmanı: Avrupa Komisyonu Yararlanıcı Kurum: İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü Proje Yürütücüsü: Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı

Detaylı

FETHİYE. Tübakkom 10. Dönem Sözcüsü. Hatay Barosu.

FETHİYE. Tübakkom 10. Dönem Sözcüsü. Hatay Barosu. AVUKAT HATİCE CAN Av.haticecan@hotmail.com Atatürk cad. 18/1 Antakya 0.326.2157903-2134391 AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA FETHİYE DOSYA NO : 2011/ 28 KATILAN : B. S. KATILMA İSTEYEN Türkiye Barolar

Detaylı

ÖRGÜTLENME: Engeller ve Çözüm Önerileri Ebelik Yönü

ÖRGÜTLENME: Engeller ve Çözüm Önerileri Ebelik Yönü ÖRGÜTLENME: Engeller ve Çözüm Önerileri Ebelik Yönü Yrd. Doç. Dr. Nazan KARAHAN Ebeler Derneği Başkanı Karabük Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Ebelik Bölüm Başkanı DSÖ ve UNİCEF, UNFPA ve ICM Ana-çocuk

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İÇ KONTROL SİSTEMİ VE KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI DERLEYEN CUMALİ ÇANAKÇI Şube Müdürü SUNUM PLANI İç Kontrol

Detaylı

Sürücü ve Araç Güvenliği

Sürücü ve Araç Güvenliği STANDARD LME-12:001902 Utr Dzl. B İçindekiler 1 Giriş... 3 2 Gereksinimler... 3 3 Araç Kullanma Yönetimi... 4 3.1 Yüksek Riskli Sürücüleri Yönetme... 4 3.2 Araca bağlı telsiz kapsama araştırmaları... 4

Detaylı

Indorama Ventures Public Company Limited. Tedarikçi Davranış Kuralları

Indorama Ventures Public Company Limited. Tedarikçi Davranış Kuralları Indorama Ventures Public Company Limited Tedarikçi Davranış Kuralları Tedarikçi Davranış Kuralları Indorama Girişim Halka Açık Limited Şirketi ve bağlı şirketleri / ortakları (topluca Şirket olarak anılacaktır),

Detaylı

Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Mekanizması: Normlar, Standartlar, Göstergeler. Cinsiyet Eşitliği İzleme Derneği

Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Mekanizması: Normlar, Standartlar, Göstergeler. Cinsiyet Eşitliği İzleme Derneği Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Mekanizması: Normlar, Standartlar, Göstergeler İzleme değerlendirme neden önemlidir? Kazanımlarımızın kurumlar içinde anlamından boşalmış bürokratik yapılara dönüşmesine

Detaylı

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER. Genel Kurul GENEL KURUL KARARI. [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/53/625/Add.2)]

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER. Genel Kurul GENEL KURUL KARARI. [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/53/625/Add.2)] BİRLEŞMİŞ MİLLETLER A Genel Kurul Dağıtım GENEL A/RES/53/144 8 Mart 1999 Elli üçüncü oturum Gündem maddesi 110 (b) GENEL KURUL KARARI [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/53/625/Add.2)] 53/144. Evrensel Olarak

Detaylı