Medya ve demokrasi. Jan van Cuilenburg

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Medya ve demokrasi. Jan van Cuilenburg"
  • Su Kurt
  • 1 yıl önce
  • İzleme sayısı:

Transkript

1 Medya ve demokrasi Jan van Cuilenburg Demokratik toplumun sinir sistemi Her toplumun bir iletişim sistemi vardır ve bu sistem, toplumun iletişim trafiğine etki eden unsurları içerir. Toplumsal iletişim trafiğinin büyük bir bölümü, içlerinde medyanın, posta ve telekomünikasyon ağlarının bulunduğu kamusal iletişim kanalları aracılığıyla işler. Bunlar toplumsal iletişim sisteminin kalbini oluşturur. Fakat bir toplumdaki iletişim sistemi, teknik araçlardan daha fazlasını içerir. Yasal, ekonomik, yönetsel, siyasal ve etik olanaklar da iletişim sürecini şekillendirir ve böylelikle toplumsal iletişim sisteminin parçaları haline gelir. Toplumsal iletişim sisteminin toplum için ne kadar önemli olduğu uzun bir süredir kabul edilmektedir. Geçmişte kara parçaları, nehirler ya da denizler üzerinden gerçekleştirilen iletişim; kralların ve imparatorların ya da devletlerin ve küresel imparatorlukların iktidarının temel parçaları olarak kabul edilirdi. Ticaret yolları; devlet politikalarının, diplomasinin ve savaşın en önemli unsuruydu. En büyük ilgi, ticaret ve iletişimin fiziksel imkânlarına, yani yollara, köprülere ve suyollarına gösteriliyordu. Orta Çağ dan modern döneme geçiş sürecinde yöneticiler, toplumsal iletişime, iletilen mesajın kendisine özellikle kilisenin ya da devletin yerleşmiş otoritesine karşı bir tehdit söz konusu ise- güçlü bir ilgi geliştirdiler. Matbaanın onbeşinci yüzyılda icat edilmesi ve yeni bilimsel, siyasal ve dinsel fikirlerin yayılmasındaki rolü, iletişim politi- Medyanın sorumluluğu < 99

2 kalarının avant la lettre 1 ilk formlarının ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bu politikalar genellikle, yasaklayıcı önlemler ve basılı belgelerin içeriklerinin devletçe denetlenmesi biçiminde tezahür etmiştir. Yöneticilerin basılı materyalleri denetleme çabaları, yepyeni bir iletişim aracı olarak matbaanın devrimci potansiyelinin kavrandığı anlamına geliyordu. Nihayetinde, bu baskıcı ve sınırlayıcı politika, zamanla çökecektir. Matbaanın ivme kazandırdığı toplumsal değişimin kaçınılmazlığını kabul etmek uzun bir zaman almış olsa da, ondokuzuncu ve yirminci yüzyıllarda, en güçlü otoriteler iletişim özgürlüğünün pozitif yönünün farkına varmışlardır. Özellikle gazeteler, ondokuzuncu ve yirminci yüzyıllarda hem siyasal partiler ve hükümetler, hem de ticaret ve sanayi için toplumsal iletişimin önemli araçları haline geldiler. Hanno Hardt a göre (1979) Alman bilim adamları, matbaanın toplumda oynadığı anahtar rolün farkına varan ilk kişilerdi. Bunların en önemlilerinden biri olan sosyolog Albert Schäffle ( ) dönemin bilim anlayışına uygun olarak toplumu; sinir hücreleri, sinirler ve sinir merkezlerinden oluşan insan bedenine benzeterek açıklamıştır. Bu tür organik sosyoloji tanımında basın, toplumsal sinir sisteminin önemli bir parçası olarak gösterilirken, başka kuramcılar basına toplumun vicdanı olarak yaklaşmışlardır. Toplumsal iletişim sistemini, toplumsal bedenin sinir sistemi olarak düşünmek o zamandan beri geniş kabul görmüştür. Modern iletişim sistemi, yönetici merkezlerle çevre arasında enformasyonu iletir, karmaşık ve birbirine bağımlı toplumsal alt sistemlerin eşgüdümünü kolaylaştırır, toplumun arşivi ve kolektif belleği olarak işlev görürler. İletişimin toplumun sinirleri olarak tarif edilmesi fikri, 1960 lar ve 1970 ler boyunca devlet ve toplumla ilişkili sistem kuramının içinde ayrıntılandırıldı (krş. Karl Deutsch, 1966). Sistem kuramında medya ve diğer iletişim kanalları, hükümetin ve diğer kurumların uyguladıkları toplumsal denetim için vazgeçilmez araçlar olarak görüldüler. Sistem kuramı, çağdaş sosyal bilimler tarafından eskimiş bulunsa da, iletişimin ve enformasyonun toplumun refahı için neden önemli olduğuna ve 1 Henüz adı konulmadan. 100 > Televizyon haberciliğinde etik

3 yıllar boyunca neden hükümet politikasının ve düzenlemenin konusu olduğuna açıklık getirmektedir. İletişim ortamı: siyasal, toplumsal ve ekonomik kamu çıkarı Kamusal iletişim, sadece çok katmanlı olduğu için değil, farklı toplumsal işlevlere hizmet etmesi nedeniyle de karmaşık bir sistemdir. Her kamusal iletişim sisteminin, üsttekinin bir alttakine bağımlı olduğu üç katmanı vardır (bkz. Tablo 1). Bunların ilki, iletişimi teknolojik olarak olanaklı kılan kabloların, vericilerin, uyduların, elektronik otobanların bulunduğu iletişim altyapısı katmanı vardır. İkinci olarak, mesajların dağıtımıyla ilgili katman vardır. Bu katmanda; yayımcılar, kablo şirketleri, elektronik yayıncılar ve telekomünikasyon şirketleri mesajların dağıtılması ve değiş tokuşuyla ilişkili hizmetleri verirler. Üçüncü olarak kamusal iletişim sisteminde bütün yapının nüvesini oluşturan enformasyon ve iletişim hizmetleri katmanını (içerik ve iletişim hizmetleri) görürüz. Bu katmanda, vatandaşlara ve tüketicilere kamusal iletişim hizmetleri (haber, enformasyon, kültürel içerik, eğlence) sunulur; vatandaşlar, örgütler, şirketler ve kurumlar (telefon, internet, e-posta yoluyla) etkileşime geçerler. Bu üç katmanın her biri, kendine özgü düzenleyici, siyasi ve hatta etik yaklaşımları beraberinde getirir. Tablo 1: Kamusal iletişim sistemi: Katmanlı sistem Toplumsal bir perspektiften bakıldığında, genel olarak kamusal iletişim; siyasal, toplumsal ve ekonomik işlevleri yerine getirir (bkz. Tablo 2). Bunun anlamı, bir kamusal iletişim sisteminin yalnızca toplumdaki Medyanın sorumluluğu < 101

4 Tablo 2: Kamusal iletişim sisteminin üçlü işlevi demokratik işlevleriyle değerlendirilmemesi gerektiğidir. Sistem, toplumsal etkileşim, kültür, değerler ve ilkeler için olduğu kadar gayri safi milli hâsıla, milli gelir, iş olanakları ve sınai gelişme için ifade ettiği toplumsal anlamla da ölçülebilir. Siyasal işlev Toplumsal iletişimin siyasal işlevi demokrasiyle ilişkilidir. Siyasal alanda hükümetler vatandaşlarla iletişim kurmak ve diğer taraftan dilekleri, tercihleri ve görüşleri toplayıp değerlendirmek zorundadır. Demokratik siyasal kurumlar bilgi alışverişi ve farklı görüşlerin -daha ziyade aşağıdan yukarıya- ifade edilebilmesi için vardır. Bütün bir siyasi mekanizma, özellikle taraftar, destek ve oy için mücadele eden siyasi partiler, vatandaşların ne şekilde olursa olsun katılabilecekleri iletişim olmaksızın işlev göremezler. Özgürlük teknolojileri Tablo 2, toplumsal iletişimin siyasal işlevini, açık ve demokratik bir toplum için ilkesel bir koşul, en büyük değer olarak gördüğü iletişim özgürlüğü kavramına bağlamaktadır. Ithiel de Sola Pool un, Özgürlük Teknolojileri (1983) adlı klasik hale gelmiş kitabında da vurguladığı gibi medya, çok önemli bir toplumsal role sahiptir. İçeriği biraz eskimiş olsa da, kita- 102 > Televizyon haberciliğinde etik

5 bın başlığı güncelliğini korumaktadır. Özgürlük teknolojileri terimi, toplumun kullandığı iletişim araçlarına gönderme yapar. İletişim araçları eğlence, para kazanma, vb. gibi çeşitli amaçlar için kullanılabilir, fakat Pool, iletişim araçlarını toplumda özgürlüğü oluşturan bütün teknolojilerin üstüne koyar. Özgürlük teknolojileri terimi; medyanın, demokrasiye ve düşüncelerin demokratik gelişimine katkısını ima eder. Sosyo-kültürel ve ekonomik işlev Siyasal işlev ne kadar önemli olursa olsun, birçok toplumsal iletişim biçiminin siyasetle pek ilgisi yoktur. İnsanların birbirleriyle ilişkiye geçtikleri her durumda iletişim, yani enformasyon, dilek, fikir ve kavram alışverişi söz konusu olur. Toplumsal gruplar ve kuşaklar arasındaki etkileşim ve kültürel değiş tokuştan oluşan iletişimin sosyo-kültürel işlevi, toplumsal tutunumu (cohesion) sağlar ve geniş bir alana yayılır. Televizyon şirketleri ve basın çok geniş bir haber, eğlence, kültür, spor ve eğitim yelpazesi sunar. Bilimin, siyasetin ve pratiğin medyaya yüklediği toplumsal ve kültürel görevler çok çeşitlidir: Ulusal ve kültürel kimliğin ifade edilmesi, toplumsal çeşitliliğin yansıtılması ve toplumun bir bütün halinde uyumu. Bireylerin basın, televizyon, posta ve telefon yoluyla iletişimi, toplumun normal ve sağlıklı işleyişi için çok önemlidir. Bu aynı zamanda büyükten küçüğe, evden okula ve devlete kadar her türlü bir arada yaşama biçimi için geçerlidir. Sosyo-kültürel hayatın tüm kurumsal alanları -eğitim, sanat, serbest zaman, spor, din ve bilim- kendilerine has iletişim talepleriyle varolurlar. İletişimin ekonomik açıdan önemi aşikârdır. Kitle iletişim araçları ve diğer iletişim hizmetleri çoğunlukla girişimciler tarafından örgütlenir ve bu işletmeler enformasyon ve iletişim ürünlerini üretir ve mümkünse bunları kâr amacıyla satarlar. Eski moda radyolardan çağdaş bilgisayarlara kadar donanım (hardware) sürekli büyüyen bir endüstridir. Ulusal ve uluslararası veri transferinin büyük bir kısmı ekonomik ya da finansal verilerden oluşur. Modern iş dünyası, 24 saat borsa enformasyon sistemlerinin sağladığı gibi büyük ve kesintisiz veri transferi olmaksızın hayal edilemez. Toplumsal enformasyon sistemi giderek daha fazla oranda, mal ve hizmetlerin üretim ve satışını sağlayan bir üretim aracı, dolayısıyla refahın, iş olanaklarının ve toplumsal faydanın artmasında önemli bir faktör haline gelmiştir. Medyanın sorumluluğu < 103

6 İletişim özgürlüğü Medya ve demokrasi: Medyanın siyasal işlevleri Günümüzde hiçbir toplum kitle iletişim araçları olmadan yapamaz. Medya; hükümetlerle vatandaşlar, politikacılarla seçmenler, Alman sosyolog Ralf Dahrendorf un adlandırmasıyla aktive Öffentlichkeit 2 (siyasal seçkinler) ile passive Öffentlichkeit (siyasal zemin) (Dahrendorf, 1974) arasındaki başlıca bağlantıdır. Tablo 3: Siyasal seçkinler ile siyasal zemin arasındaki medya Siyasal partilerle vatandaşlar arasında bir aracı olan medya demokrasilerde üç farklı işlevi yerine getirir. Bunların ilki enformasyon işlevidir: medya, vatandaşları siyasalar, siyasa önerileri ve siyasaları yürürlüğe koyma ile bunlara eşlik eden diğer konular hakkında bilgilendirir. İkinci olarak medya, hükümetleri siyasal partileri halkın sorunları hakkında bilgilendirmek suretiyle ifade işlevini yerine getirir. Bu işlev temel olarak enformasyonun toplumdan hükümete aktarılmasıyla ilgilidir ve demokrasinin siyasal sınırlarını tanımlar. Medyanın üçüncü işlevi olan eleştirel işlev bir öncekiyle bağlantılıdır: Medya, özellikle siyasi analiz ve arka plan bilgisi verirken; hükümet politikalarını, hükümetin bunların oluşumu sırasında takındığı tavrı ve uygulama biçimlerini eleştirir. Medyanın demokratik görevlerini tam anlamıyla yerine getirebilmesi için toplumun herkese (vatandaşlar, politikacılar ve medya) temel haklarını garanti etmiş olması gerektiği genel kabul görmüştür. Ancak bu temel 2 Öffentlichkeit: Almancada kamusal alan anlamına gelmektedir. (ç.n.) 104 > Televizyon haberciliğinde etik

7 haklar garanti edildiğinde medya, toplumda düşüncenin demokratik bir şekilde oluşmasına önemli bir katkıda bulunabilir. Medyaya gönderme yaptığımızda öncelikle basın özgürlüğü ve ifade özgürlüğü ya da daha genel anlamda temel iletişim özgürlüğünü düşünürüz. İnsan hakları: Kısa bir tarih İletişim özgürlüğü demokratik bir devletteki temel bir haktır. Fakat tam olarak ne anlama gelmektedir? Niçin konuşma özgürlüğü ve basın özgürlüğüne temel haklar adını veriyoruz? Temel haklar insan onurundan kaynaklanan evrensel insan haklarıdır: Temel haklar vatandaşların, devletin hiçbir zaman ellerinden alamayacağı haklarıdır. Temel haklar için önemli bir başlangıç noktası, herkesin devletle çatışmaya girmeden doğru olduğunu düşündüğü şeyi yapmakta özgür olacağı alanların olmasıdır: Vatandaşlar için devletten bağımsız bir alan bulunmalıdır. Tarihin bize gösterdiğine göre insanlar temel hakları kazanabilmek için çoğu kez mücadele etmişlerdir. Birçok ülkedeki gündelik siyasal koşullar göstermektedir ki, temel haklar tartışmasız biçimde var olmaktan çok uzaktır. Vatandaşların temel hakları için verdikleri mücadelenin tarihi Orta Çağ a dayanmaktadır (13. yüzyıl). Uğruna mücadele verilen ilk temel hak İngiltere de baronlar tarafından Kral John a karşı olmuştur. Temel hakların tarihi 1215 yılında Magna Carta ile başlamaktadır. Yaklaşık 750 yıl sonra bu mücadelenin zirvesi, İkinci Dünya Savaşından kısa bir süre sonra, 10 Aralık 1948 de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi dir. Evrensel Bildirge açık bir şekilde Fransız Devrimi nin ( ) üç temel ilkesiyle ilişkilidir: liberté, égalité, franternité. Bildirgenin Birinci Maddesi nde şöyle yazmaktadır: Bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğar. Akıl ve vicdan sahibidir, birbirlerine karşı kardeşlik anlayışıyla davranmalıdırlar. Evrensel Bildirge tarihte ilk kez, nerede yaşarsa yaşasın her insanın bir dünya vatandaşı olarak kullanabileceği hakları olduğunu ilan etmiştir. Medyanın sorumluluğu < 105

8 Tarih, Ülke/ Kuruluş 1215, İngiltere 1689, İngiltere 1776, ABD 1787, ABD 1789, Fransa Belge Magna Carta Haklar Beyannamesi Bağımsızlık Bildirgesi Birleşik Devletler Anayasası İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi Açıklama Magna Carta (Latince, Büyük Sözleşme), İngiliz Kralı John un belli başlı baronlara imtiyaz tanıdığını beyan eden yazılı sözleşmedir. Bu imtiyaz sözleşmesi, kralın ve baronların karşılıklı hak ve yükümlülüklerini karara bağlamıştır. Özellikle kralın tebaasına keyfince hapis cezası veremeyeceğini şart koşmuştur. Haklar Beyannamesi, II. James in sürülmesinin hemen ardından tahta çıkan Kral III. William ve Kraliçe II. Mary nin ortak egemenliği döneminde kabul edilmiştir. Başlıca hükümleri şunlardır: Yasalar kral için de bağlayıcıdır, Kral, yasal dayanağı olmadan keyfi vergi toplayamaz, Parlamentodaki ifade özgürlüğü, parlamento dışı güçlerce engellenemez ve sorgulanamaz. Temmuz 1776 da 13 Koloni, anavatan İngiltere ye karşı bağımsızlıklarını ilan etti. Bağımsızlık Bildirgesi nde yer alan aşağıdaki parça temel haklar açısından önem arz etmektedir: Bütün insanların eşit yaratıldıklarına; yaratıcıları tarafından onlara hayat, özgürlük ve mutluluğu arama hakkı gibi geri alınamaz bazı haklar verildiğine inanıyoruz. Bu hakları korumak için insanlar arasında, meşru iktidarlarını yönetilenlerin rızasından alan hükümetler kurulmuştur. Herhangi bir hükümet biçimi ne koşulda olursa olsun, bu amaçları tahrip edici bir niteliğe bürünürse, onu değiştirerek veya ortadan kaldırarak, temelleri halkın güvenlik ve esenliğini sağlamaya hizmet edecek ilkelere dayanan yeni bir hükümet tesis etmek o Halkın Hakkı dır. Amerikan Anayasası, dünyadaki ilk yazılı anayasa olması nedeniyle diğer tüm anayasalara kaynaklık etmiştir. En temel unsurları şunlardır: (Rousseau yu takiben) halk egemenliği, (Montesquieu yü takiben) güçler ayrılığı ve (Locke u takiben) yasal idare. Bu bildirge, Amerikan Anayasasından esinlenmiştir. Temel unsurları şunlardır: Halk egemenliği, inanç özgürlüğü, mülkiyet dokunulmazlığı. 106 > Televizyon haberciliğinde etik

9 Tarih, Ülke/ Kuruluş 1791, ABD 1948, Birleşmiş Milletler 1950, Avrupa 1959, Birleşmiş Milletler 1966, Birleşmiş Milletler 1989, Birleşmiş Milletler Belge Haklar Beyannamesi İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi Roma Antlaşması, Avrupa İnsan Hakları ve Temel Haklar Sözleşmesi Çocuk Hakları Beyannamesi Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi Çocuk Haklarına Dair Sözleşme Açıklama Özgün Amerikan Anayasası, temel hakları kapsayan maddelere yer vermemişti. Ancak 1791 yılında eyaletlerin emriyle Anayasaya 10 Değişiklik Maddesi eklenmiştir. Bu değişiklikler, inanç ve basın özgürlüğü (First Amendment) başta olmak üzere bazı temel özgürlükleri içermektedir. Bu değişiklikler Haklar Beyannamesi ni oluşturmuştur. Değişikliklerin sayısı zamanla 27 ye çıkmıştır (Wilson, Jr., 1993). Tarihte ilk kez insan hakları, evrensel olarak uygulanabilir ve hiçbir dünya vatandaşını bu hak ve özgürlüklerin dışında bırakmayan bir belgeye dönüşmüştür. Evrensellik fikri, Başkan Roosevelt in Ocak 1941 de Amerikan Kongresi ne hitaben yaptığı Dört Temel Özgürlük konuşmasından esinlenmiştir. Bunlar; konuşma ve ifade özgürlüğü, din ve vicdan özgürlüğü, refah ve güvenliktir. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi nin devamı niteliğindeki bu antlaşma, Avrupa vatandaşlarına insan hakları ihlalleri nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne başvuru hakkı tanımıştır. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi nin devamı niteliğindeki bu sözleşmeyle özel dikkat/gözetim ve yardım gibi çocuklara ilişkin bir dizi spesifik hakla ilgili karara yer verilmiştir. Uluslararası İnsan Hakları Yasası nın * temel unsurlarındandır. Bireylerin medeni ve siyasal haklarına saygıyı (yaşam hakkı, inanç özgürlüğü, ifade özgürlüğü, toplanma hakkı, seçme ve seçilme hakkı, adil yargılanma hakkı) güvence altına alır. Birleşmiş Milletler üyesi ülkeler bu belgeyle, Çocuk Hakları Beyannamesi ni (1959) bir sözleşme olarak karara bağlamıştır. * Uluslararası İnsan Hakları Yasası (International Bill of Human Rights), BM tarafından oluşturulan iki uluslararası anlaşma ve bir Genel Kurul kararının toplamına verilen informel bir isimdir ve şunlardan oluşur: İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi (1948), Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi (1966) ve Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi (1966) tarihli iki sözleşme, 1976 da yürürlüğe girmiştir. Medyanın sorumluluğu < 107

10 Basın özgürlüğü: Kısa bir tarihçe Temel haklar bir gecede ortaya çıkmadı. Yukarıda da bahsedildiği gibi hakların krallardan, kiliseden ve iktidarda olan diğer kurum ve kişilerden alınması gerekti. Bu durum basın özgürlüğü için de geçerlidir. Avrupa da matbaacıların ve yazarların sansüre karşı mücadeleleri matbaanın Almanya da 1450 yılında Johann Gutenberg tarafından icat edilmesiyle başladı. Basın özgürlüğü iktidardakiler tarafından en tehditkâr özgürlük olarak kabul ediliyordu, çünkü matbaa insanların ilk defa geniş bir okur kitlesine ulaşmasını sağlamıştı. 15. yüzyılın ortasına kadar yaygın olan elle yazılmış enformasyon yalnızca küçük çapta bir dağıtıma, çoğunlukla manastırların ve üniversitelerin sınırları içinde olmak üzere, olanak tanıyordu. Bu sınırlı dağıtım yüzünden kitaplar esasen bilgiyi sonraki nesillere aktarmak amacıyla yapay bellek olarak kullanılıyor ve yeni fikirlerin dağıtılması amacına henüz hizmet edemiyordu (krş. McQuail, 2000: 19). 17. yüzyıl boyunca basın özgürlüğü mücadelesi ilkin ve asıl olarak İngiltere de verildi. Bu alanda, şair ve hiciv yazarı John Milton ( ) tarafından kaleme alınan Areopagitica çok ünlüdür. Milton bu ismi Antik Yunan da kralın danışma kurulu olan Areopagus dan türetmiştir. Areopagitica bir meclis söylevi olarak yazılmıştır ve ruhsatsız basım ve her türlü sansüre karşı tutkulu bir savunmadır. Milton un söylevi, Parlamento tarafından yürürlüğe konulan ve hükümetin verdiği ruhsat belgesi olmadan kitapların ve diğer basılı malzemenin yayınlanamayacağını karara bağlayan Ruhsat Yasası na karşı çıkıyordu: Milton ın Areopagitica sından (1644) Bana, bütün özgürlüklerden daha çok, vicdana uygun bir şekilde özgürce bilme, ifade etme ve tartışma özgürlüğünü verin... Kim bilmez ki Hakikatin neredeyse Kadir-i Mutlak kadar kudretli olduğunu? O nun kurallara, hilelere ya da ehliyete ihtiyacı yoktur ihtişamını koruması için; bunlar, yanlışlığın onun gücüne karşı kullandığı bahaneler ve savunmalardır. Ona yalnızca bir oda verin ve uyuduğunda ona engel olmayın, çünkü o zaman gerçeği söylemez, tıpkı yaşlı Proteus un yakalanıp bağlandığında yal- 108 > Televizyon haberciliğinde etik

11 nızca kehanetlerini söylemesi gibi, o zaman kendini türlü şekillere sokar ve kendi şeklini kaybeder ve belki de tıpkı Mikaiah ın Ahab karşısında yaptığı gibi sesini zamanın sesine göre ayarlar, kendisi gibi olması için yalvarılana kadar (Milton, 1644). Milton un 1644 yılında yazdığı Areopagitica, basın özgürlüğü mücadelesinin tarihinde bir kilometre taşıdır. Ancak devletlerin basın özgürlüğünü yasalarla tanımaları için 1791 yılını beklemek gerekecektir. İngiltere basım ve yayın için izin şartını 1695 yılında iptal etmiş olsa da, anayasasında bu özgürlüğü tanıyan ilk ülke olma şerefi Amerika Birleşik Devletleri ne ait olacaktır. Basın özgürlüğü din özgürlüğünün yanında- Amerikan anayasasının yazarları tarafından ünlü Birinci Değişiklik te (First Amendment) dile getirilmiştir: Kongre, bir dinin yerleşikleşmesini ya da bir dinin gereklerinin özgürce yerine getirilmesini yasaklayan, söz ve basın özgürlüğü ile vatandaşların şikâyetlerini hükümete bildirmek için dilekçe verme haklarını ve barışçıl biçimde toplanmalarını kısıtlayan hiçbir yasa çıkaramaz. İletişim özgürlüğü için bir tanım Basın özgürlüğü daha genel bir terimin bir formudur: iletişim özgürlüğü. Bu terimin tam olarak neleri kapsadığını inceleyelim. İletişim özgürlüğü üçüncü kişiler tarafından kontrol edilmeyen iletişim mesajlarını yaymak veya yaymamak, almak veya almamak yeterliliği olarak tanımlanabilir. İletişim özgürlüğü hem gönderici hem de alıcıya ait bir haktır; hem konuşmacı hem de dinleyici, hem yazar hem de okur demokratik bir devlette özgür iletişim hakkına sahiptir. Diğer taraftan, iletişim özgürlüğü belli bir iletişim aracına, belli bir ortama ya da bir iletişim teknolojisine bağlı değildir. Bu özgürlük iki ya da daha fazla kişinin arasındaki konuşma, mektuplar, kitaplar, gazeteler, televizyon ve internet için de geçerlidir. Mesaj alışverişinde hangi aracın kullanıldığı, iletişim özgürlüğü açısından önemli değildir. Aynı şekilde iletişimin kamusal olup olmadığının da bir önemi yoktur. Bir gazetede yazı yazmakla telefonda konuşmak aynı ölçüde temel iletişim özgürlüğünün konusunu oluşturur. Demokrasilerde her iki eylem de kimsenin denetiminden geçmeksizin serbestçe gerçekleştirilir. Medyanın sorumluluğu < 109

12 İçlerinde yukarıda da bahsedilen basın özgürlüğü ve konuşma özgürlüğünün de olduğu birçok terim iletişim özgürlüğü terimiyle doğrudan bağlantılıdır. Diğer bağlantılı terimler arasında ifade özgürlüğü ve daha çok uluslararası literatürde karşımıza çıkan enformasyon özgürlüğünü sayabiliriz. İlk kez savaş sonrasında kullanılmaya başlayan bu terimin kökenini, Amerikan başkanı Franklin D. Roosevelt in Ocak 1941 de Amerikan Kongresi nde verdiği ünlü Dört Temel Özgürlük söylevinde buluruz. Roosevelt burada, her vatandaş için geçerli olacak şu dört özgürlüğü garanti altına alan bir savaş sonrası toplumunu savunmaktadır: (1) konuşma ve ifade özgürlüğü (freedom of speech and expression), (2) din ve vicdan özgürlüğü (freedom of worship), (3) refah (freedom from want), (4) güvenlik (freedom from fear) (krş. Roosevelt Study Center, Middleburg). Bu arka planın ışığında enformasyon özgürlüğü 1946 BM kararlarında şöyle tanımlandı: Enformasyon özgürlüğü; hiçbir engelle karşılaşmaksızın, herhangi bir yerde ve her yerde haber toplama, yayma ve yayınlama özgürlüğünü ifade eder. Negatif ve pozitif özgürlük Demokratik toplumlarda iletişim özgürlüğünün temel biçimi elbette gazetecilik ve medya özgürlükleridir: medya olmadan demokrasi de olamaz. Medya için iletişim özgürlüğünü, basın özgürlüğünü, yayın özgürlüğünü ve internet özgürlüğünü garanti altına alan bir toplum, bu garantileri sağlayabilmek için basın, yayıncılar ve internet için olumlu koşullar yaratmaya çalışacaktır. Günümüzde birçok ülke medya ve gazeteciliğin korunması için yasal projeler geliştirmiştir. McQuail Medya Performansı (1992) adlı kitabında medya özgürlüğünün öncelikle iletişimin içeriği ile ilgili olmadığını belirtir: [...] ifade özgürlüğü prensibi hakikati olduğu kadar yanlışı da korur [...] (McQuail, 1992: 99). Medya özgürlüğü bağımsız gazeteciliğin ve medyanın gelişebileceği olumlu koşullarla ilgilidir. Medya özgürlüğü aynı zamanda, iletişim sürecinin içindeki herkesin bu süreçteki her düzeyde seçim özgürlüğüne sahip olduğunu varsayar. Özgürlüklere ilişkin haklar konusunda, negatif özgürlük le (bir şeyden özgürlük [freedom from], örneğin sansürden) ile pozitif özgürlük (bir 110 > Televizyon haberciliğinde etik

13 şeye yönelik özgürlük [freedom to], bir şey yapma ya da yapmama özgürlüğü) arasında bir ayrım yapılmaktadır. İletişim haklarının tarihsel gelişimi göstermektedir ki, önceleri kilise ve devlet gibi kurulu güçlere karşı bir savunma unsuru olarak olumsuz özgürlüğe vurgu yapılırken, geçtiğimiz onyıllar içinde özellikle Avrupa Birliği nde vatandaşların toplumsal iletişime katılabilmeleri için olumlu özgürlüğe vurgu yapılmıştır. Avrupa Birliği nde birçok şekilde, genellikle yasaklamalara odaklanan bir suistimal korkusundan kaynaklanan olumsuz yaklaşımdan, özgürlüğü yaygınlaştırmayı amaçlayan olumlu bir devlet ilgisine doğru bir kayma meydana gelmiştir. Avrupa Birliği üyesi pek çok ülkenin sahip olduğu kamu hizmeti yayıncılığı olumlu devlet siyasasının tek olmasa da en belirgin örneğidir. İletişim özgürlüğünün sınırları nelerdir? Doğru bir liberal duruş, bir kişinin özgürlüğünün diğerinin özgürlüğüne müdahale edildiği yerde bittiğini söyler. Hiçbir toplumda haklar, temel haklar bile, sınırsız değildir. Temel hakların vatandaşlar tarafından düzgün ve sorumlu bir şekilde uygulanması için riayet edilmesi gereken bir sınır her zaman her yerde vardır. Bu durum, iletişim özgürlüğü için de geçerlidir. Bu özgürlük, insanlara istedikleri her şeyi söyleyip yazma konusunda sınırsız izin verecek kadar ileri gitmez. Buradaki zorluk elbette bu sınırın nerede çizileceğidir. Sınır somut durumlarda nereye kadar ilerler? Amerikan Anayasasında yapılan Birinci Değişiklik, bunun yanıtlanması ne kadar güç bir soru olduğunu göstermektedir (bkz. Pool, 1983: 55). Kongre, söz ve basın özgürlüğünü kısıtlayan hiçbir yasa çıkaramaz [...]. Bu yasanın mutlak olup olmayacağı, çok uzun zamandır önemli bir tartışma konusudur. Birleşik Devletler de mutlakiyetçiler uzun bir süre boyunca Birinci Değişiklik in özgür konuşma ve özgür basın ihlaline izin verdiğini savunarak tartışmanın hâkimi olmuşlardır. Yasa yoksa, yasa yok demektir, onların yorumunu özetlemektedir. Mutlakiyetçilerin muhalifleri, Birinci Değişiklik in basın ve ifade özgürlüğünü kamu siyasası alanında -yani sivil vatandaşlar arasındaki, vatandaş olarak rolleri hakkındaki tartışmalarda- koruduğunu düşünen Muhafazakârlar dı. Muhafazakârlara göre Amerikan Anayasasındaki sınırsız koruma; de- Medyanın sorumluluğu < 111

14 dikodu, müstehcenlik ve reklâm içeren mesajlar için geçerli değildi. Yalnızca kamusal ve demokratik meseleler Birinci Değişiklik tarafından korunuyordu. Ancak, kamu siyasasının tam olarak neyi içerdiği elbette başka bir tartışma konusuydu. Birleşik Devletler de artık ne Mutlakiyetçi ne de Muhafazakâr görüşe bağlı kalınmamaktadır. Mevcut görüş, Birinci Değişiklik in tüm özgür konuşma öznelerini koruduğu yönündedir, başka bir şekilde ifade edilirse, bu yalnızca kamusal konular hakkındaki kamusal tartışmaları kapsamanın ötesindedir, fakat söz konusu konuşma özgürlüğü yasanın koyduğu kurallara uygun olarak gerçekleşmelidir. Nitekim müstehcen yayınlar hala ceza gerektiren bir suç olarak kabul edilmektedir. Temel hakların sınırlandırılması hakkındaki tartışma artık klasikleşmiştir. Yukarıda da klasik liberal bir sav olan, bir insanın özgürlüğünün diğerininkiyle sınırlı olduğu düşüncesinden bahsedilmişti. Özgürlüklerin sınırlandırılması özgürlük düşüncesiyle de bağlantılıdır, yaygın bir deyişin de söylediği gibi, ellerinizi hareket ettirebilmeniz komşunuzun burnuna olan mesafeyle sınırlıdır. Mutlakiyetçi bakış açısı ABD de ilk ve son kez olarak 1918 yılında Yargıç Oliver Wendell Holmes un ünlü Schenck, Birleşik Devletler e karşı davası nın açık ve mevcut tehlike doktrininde sonuçlandırılmıştır (Pool, 1983: 59). Mahkemenin verdiği karar, herhangi bir neden olmadan kalabalık bir tiyatro salonunda yangın var diye bağırmanın ve bunun sonuçlarından kaçınmak için konuşma özgürlüğü hakkının kullanıldığını iddia etmenin yasadışı olduğuydu. Yargıç bunu şöyle ifade etti: Konuşma özgürlüğünün en sıkı şekilde korunması bile, kalabalık bir tiyatro salonunda yangın var diye bağıran ve paniğe yol açan bir adamın korunmasını sağlamayacaktır. Bu ünlü kararla Yargıç Holmes, açık ve mevcut tehlikenin konuşma özgürlüğünü geri dönülemez bir şekilde sınırlayabileceğini onaylamış oldu. Bu karar bundan sonra birçok ülkede ortak bakış açısı haline geldi: Temel iletişim özgürlüğü hakkı, sonuçları hesaba katılmaksızın herhangi bir ifadeye sınırsız özgürlük tanıyacak kadar uzağa gidemezdi. İletişim özgürlüğünün sınırlandırılmasındaki en genel ve kabul gören gerekçe böylece hasarı engellemek olarak ortaya çıktı. Bu saik daha önce de, filozof John Stuart Mill tarafından kabul görmüştü. 112 > Televizyon haberciliğinde etik

15 Özgürlük, hoşgörü ve paradoksları Özgürlüklere sınır getirme üzerine yapılan tartışmalar çok eskiye dayanır. Yunan filozofları bu sorunla ikibin yıldan fazla bir süre önce mücadele ettiler. Örneğin Platon (MÖ ), demokratik bir yönetimde vatandaşların çoğunluğunun, tiranlığı demokrasiye yeğleyecek kadar aşırı bir karar alıp alamayacaklarını sorguluyordu. Bu durum özgürlüğün paradoksu olarak bilinmektedir: sınırlandırılmamış özgürlük, özgürlüğün tersine yol açabilir. Çoğunluğun gem vurulmamış özgürlüğü, çoğunluğun azınlık üzerinde diktatörlük kurmasına yol açabilir. Hoşgörü paradoksu özgürlük paradoksuyla yakından ilintilidir. Karl R. Popper ( ) (bilim felsefesi) İkinci Dünya Savaşı ndan sonra bu paradoksu şöyle tanımladı: Hoşgörü paradoksu Sınırsız hoşgörü, hoşgörünün yok olmasına yol açacaktır. Eğer sınırsız hoşgörüyü hoşgörüsüz olanlara da gösterirsek, eğer hoşgörülü bir toplumu hoşgörüsüzlerin saldırısından korumaya hazır değilsek, o zaman hoşgörülüler ve onunla birlikte hoşgörü yok olur (Popper, 1963 [1962], cilt 1: 265). Neyse ki çağdaş Avrupa yasası özgürlüğün düşmanlarına özgürlük tanınamaz ilkesini benimsemektedir. Örneğin Roma Anlaşması nın (1950) 17. Maddesi temel özgürlük haklarının bu temel haklardan vazgeçmek için kullanılamayacağını belirtir. Erişim sorunu Birleşmiş Milletler Milenyum Bildirgesi 6 ile 8 Eylül 2000 arasında, Birleşmiş Milletler in 189 üye devletinin başkanları ve liderleri Millenyum Zirvesi için New York ta toplandı. Yüzyılın başındaki bu zirvede liderler ortak olarak imza attıkları Birleşmiş Milletler Milenyum Bildirgesi ile, Birleşmiş Milletler in daha barışçıl, müreffeh ve adil bir dünya için elzem bir temel olduğuna dair güvenlerini vurguladılar. Bu bildirge özgürlük, eşitlik, dayanışma, hoşgörü, doğaya saygı ve ortak sorumluluğu 21. yüzyılda uluslararası ilişkilerin Medyanın sorumluluğu < 113

16 temel değerleri olarak kabul etmektedir. Devlet başkanları ve liderler demokrasiyi, insan haklarını ve temel özgürlükleri korumak için güçlerinin yettiği her şeyi yapmaya söz verdiler. Bunun için yapmaya söz verdikleri şeylerden bir tanesi şuydu: Temel rollerini yerine getirebilmesi ve halkın enformasyona erişim hakkını kullanabilmesi için medya özgürlüğünün sağlanması (Birleşmiş Milletler Milenyum Bildirgesi, 2000, 25. Madde). Milenyum Bildirgesi enformasyona erişimin toplumsal önemine işaret etmektedir. Bu konunun Milenyum gündeminde bu kadar önemli bir yer tutması şaşırtıcı değildir: Enformasyona erişimi olanlar katılıma sahiptir, diğerleri ise değildir. Erişim modern sosyolojideki dâhil olma ve dışında kalma kavramlarıyla yakından ilintilidir. Erişilebilir bir toplumsal iletişim sistemi, toplumdaki bütün grup ve hareketlerin topluma yüksek derecede dâhil olmalarını kolaylaştırırken, sınırlı erişim iletişimde toplumsal eşitsizliği ve gruplar ile bireylerin toplumdan dışlanmasını beraberinde getirir. Erişimi bu kadar önemli kılan budur. Sadece BM de değil, AB de de iletişime erişim, karar verme mekanizmalarında ve politikalarda önemli bir konudur lerin sonundan beri erişim, Avrupa nın medya ve telekomünikasyonla ilgili yasal düzenlemelerinde merkezi konumdadır. Evrensel hizmet Modern iletişim siyasasında kullanılan erişim teriminin Batı dünyasında telekomünikasyonun gelişiminde büyük bir tarihsel önemi olan daha yaşlı bir akrabası vardır: evrensel hizmet yükümlülüğü. Bu yükümlülük, Avrupa da ve Birleşik Devletler de telekomünikasyon siyasasının başlıca desteklerinden biridir. Bu bölümde bu yükümlülüğün gerisindeki kurama daha yakından bakacağız. Evrensel hizmet yükümlülüğü Amerikan ortak taşıyıcı (common carrier) modelinden ortaya çıkmıştır. Bu modelin başlangıcı 19. yüzyıla dayanır: Posta, telgraf ve daha sonra telefon, Amerikan devletince en başından beri ortak taşıyıcı ilkesini temel alarak düzenlenmiştir. Bu ilke, iletişim sektöründe halka eşit hizmet ulaştırma amacına yönelikti. Amerikan 114 > Televizyon haberciliğinde etik

17 devleti ortak taşıyıcı sistemini posta, telgraf ve telefon sağlayıcılarını genel hizmet vermeye yönlendirerek sağladı. Bu yükümlülüğe göre sağlayıcılar, hizmetlerini herkese, herkes için aynı fiyat ve şartları sağlayarak verecekti. Avrupa devletleri de kısa bir süre sonra Amerikan sistemini takip ettiler. Evrensel hizmet yükümlülüğü nün ardında yatan gerekçe, bu sistemin devletlere, başka türlü sağlanması mümkün olmayacak hizmetleri yaratması ve sürdürmesi olanağını vermesidir. Üstelik devletler, taşıyıcıları bu yükümlülüğe zorlayarak hizmetler için düşük fiyat ve yüksek kalite elde edebileceklerdi. Evrensel hizmet aynı zamanda hem toplumsal arza göre mevcut kapasiteyi yönetmek, hem de gelişmekte olan piyasalardaki çok çeşitli sağlayıcılar arasındaki rekabetle mücadele etmek için devletlere yardımcı olmuştur. Telekomünikasyon sektöründe son birkaç on yıldaki özelleştirmelere rağmen evrensel hizmet hâlâ önemli bir devlet politikası hedefidir. Avrupa Birliği nde olduğu gibi: Evrensel hizmet ve sektördeki diğer kamu hizmeti görevleri bu sektör tarafından Birlik in temel değeri olarak kabul edilmelidir [...] Bu alandaki kamu hizmetinin zaruri ilkeleri evrensellik (herkese erişim ve karşılanabilir bir fiyat), eşitlik (coğrafi konumdan bağımsız erişim) ve devamlılıktır (belli bir kalitede devamlı tedarik). Evrensel hizmet yükümlülüğü ilkesinin özü, belirlenmiş asgari hizmeti belli bir kalitede karşılanabilir bir fiyatla her kullanıcıya sunmaktır (CEC Commission of the European Communities, 1994: 28/29). Bu alıntı, Avrupa Birliği nde evrensel hizmetin, bütün kullanıcıların belirli bir kalite ve fiyatla sabitlenen asgari bir telekomünikasyon paketine evrensellik, eşitlik ve devamlılık ilkeleri temelinde ulaşmaları olarak kavrandığını açıkça ortaya koymaktadır. Avrupa ve Birleşik Devletler deki her evde bir telefon olması onyıllar boyunca evrensel hizmet paketlerinin bir parçasıydı. Ancak cep telefonu, ADSL ve UMTS gibi yeni teknolojilerle birlikte bu durum giderek geçerliliğini yitirmektedir. En azından günümüzde devlet tarafından garanti edilen bir telekomünikasyon paketinin nasıl olacağı, hangi hizmetleri kapsayacağı gibi sorular siyasal bir tartışma konusu teşkil etmektedir. Medyanın sorumluluğu < 115

18 Enformasyona erişim Evrensel olarak erişilebilir bir iletişim altyapısı ve karşılanabilir iletişim araçları, vatandaşların gereksinim duydukları enformasyona ulaşmalarını sağlamalıdır (vatandaş ve tüketici olarak). Burada ortaya çıkan soru enformasyona erişim konusunda- bütün vatandaşların toplumsal iletişim hizmetlerine (telefon, posta, internet) özgür ve eşit biçimde erişimlerinin bulunup bulunmadığıdır. Ulusal ve Avrupa iletişim siyasalarında ilgi özellikle kamunun (ciddi) enformasyona erişimine yöneltilmiştir. Bu ilginin geri planında, bütün toplumsal enformasyon hizmetlerine serbestçe ve eşit biçimde erişimin, demokratik devletin işlemesi ve devamı için büyük bir önem taşıdığı fikri yer almaktadır. Enformasyona erişimin ne kadar geniş olduğu üç faktöre bağlıdır. 1) Enformasyonun elverişliliği: Kamunun istediği enformasyon piyasada mevcut mudur? Kamu, geniş bir çeşitliliğin içinden seçim yapabilir mi yoksa sınırlı bir enformasyon paketi mi söz konusu? 2) Enformasyonun erişilebilirliği, sadece bir erişilebilirlik sorunu mudur? Enformasyona giden yollar ne kadar kısa olursa, bu yollar ne kadar çok ve ne kadar iyi olursa enformasyonun kamuya ulaşması o kadar kolay olur. Büyük miktarda enformasyon internette mevcuttur fakat her zaman rahatlıkla erişilebilir olmaktan uzaktır, zira tüketiciler enformasyon bolluğunun içinde istediklerini bulamazlar. Enformasyona erişim, mevcut enformasyonun dramatik bir şekilde büyümesinden etkilenebilir. Bu nedenle enformasyon zengini internetteki enformasyon sağlayıcıları, arama motorları ve portallar kullanarak sundukları enformasyona erişimi artırmaya çalışmaktadır. Fakat enformasyonun erişilebilirliği, enformasyonu ve iletişim teknolojilerini kullanmak konusunda halkın yetenek ve bilgi sahibi olmamasından etkilenebilir. Erişim kabiliyeti konusundaki bu kaygı; zenginler ve yoksullar, enformasyon zenginleri ve enformasyon fakirleri, eğitimliler ve o kadar iyi eğitim alamamış olanlar arasında giderek açıldığı söylenen dijital uçurum a dair tartışmalarda çeşitli biçimlerde ortaya çıkmaktadır. 3) Enformasyon elverişli ve erişilir olabilir, ama eğer çok pahalı ise ya da gelir çok düşükse her şey biter. Enformasyon erişilebilirliği o halde üçüncü olarak enformasyonun karşılanabilir olmasına bağlıdır. Enformasyon, yöneldiği grup tarafından maddi olarak karşılanabilir olmalıdır. Burada da, enformasyonun erişilebilirliğinde 116 > Televizyon haberciliğinde etik

19 olduğu gibi, enformasyon zenginleri ile paranın yetersizliği dolayısıyla yüksek kalitede enformasyona başvuramayan diğerlerinin arasında bir uçurum oluşabilir. Birçok politikacının ve karar verici mekanizmanın enformasyonu kamunun genelinin karşılayabileceği düzeyde tutma arzusu evrensel hizmet savlarıyla yakından alakalıdır. Enformasyonun elverişliliği Elverişli, erişilir ve karşılanabilir enformasyon çeşitliliği bir toplumda nasıl ortaya çıkabilir? Hükümet, belirli bir enformasyon paketinin vatandaşlar ve tüketiciler için elverişli olmasını sağlamak üzere enformasyon piyasasına müdahale edebilir. Eğer hükümet arzu edilen, çeşitlilik içeren enformasyonu yaratmayı piyasaya bırakırsa, kendini özellikle rekabet ve medya yoğunlaşması konularını düzenleyen kurallara uygunluğu denetlemekle sınırlandırabilir. Avrupa da piyasa odaklı gelişmelere tipik bir örnek, neredeyse tamamen piyasa kurallarıyla işleyen ve okurlarına günlük olarak zengin bir enformasyon paketi sunan (günlük) gazete piyasasıdır. Ancak bazen hükümetler, piyasa güçlerinin toplumda vatandaşlara arzu edilen enformasyonu sağlama konusunda etkili olmadıklarını teslim etmeye mecbur kalırlar. Sonuçta piyasa çökebilir. Eğer bu meydana gelirse hükümet piyasayı düzeltmek zorunda kalacaktır. Bunun tipik bir örneği, birçok AB ülkesinde var olan kamu yayıncılığıdır elbette. Kamu fonlarıyla ya da zorunlu yayın lisanslarıyla kamu yayıncılığını finanse eden hükümet, bu fonlarla, izlerkitle için ( iyi) programlar içeren bir paket oluşturacağını düşündüğü prodüksiyon şirketlerini finanse edebilir. Enformasyonun erişilebilirliği Burada da prensipte enformasyonun kamuya erişebilmesini temin edecek iki denetim mekanizması vardır: Piyasa ya da devlet. Birçok ülkede hükümetler vatandaşların mevcut enformasyona erişimi için yeterli iletişim kanalı sağlamanın görevleri arasında olduğunu kabul eder. Bu bağlamda daha önce evrensel hizmet yükümlülüğünden bahsetmiştik. Diğer bir temin aracı zorunlu taşıma yükümlülüğüdür (must carry). Zorunlu taşıma yükümlülüğünün geçerli olduğu düzenleme rejimlerinde kablo Medyanın sorumluluğu < 117

20 şirketleri, kamu hizmeti gören bazı programları kendi ağlarında yayınlamak zorundadır. Enformasyonun maddi olarak karşılanabilirliği Yukarıda da bahsedildiği gibi enformasyon, erişebilirliği riske atacak kadar pahalı olabilir. Ürün fiyatlandırması genellikle serbest piyasayı ilgilendiren bir konudur: Girişimciler kitaplarının, gazetelerinin ve dergilerinin fiyatlarını hükümet müdahalesi olmadan kendileri belirler. Hükümet sıkı bir fiyatlandırma siyasası uygulayarak ya da doğrudan veya dolaylı olarak tüketicileri destekleyerek fiyatları etkileyebilir. İlk yöntem fazla yaygın değildir. Devlet desteği ise, özellikle dolaylı destekler biçiminde düşük gelirli kişilere enformasyonu karşılanabilir hale getirmek için sıklıkla kullanılmaktadır. Bunun Avrupa daki en iyi örneği, vatandaşların ücretsiz ya da küçük bir katkıyla faydalanabilecekleri halk kütüphaneleridir. Dolaylı devlet desteğine gazeteler bağlamında verilebilecek diğer bir örnek birçok Avrupa ülkesinin gazeteler için uyguladığı sıfır KDV ya da düşük KDV oranlarıdır (de Bens ve Østbye, 1998: 13,14). Çeşitlilik sorunu Niçin çeşitlilik? Hakikat aşikâr değildir. Karl Popper in ( ) bu ünlü sözü, enformasyon ve düşünce çeşitliliğinin demokratik bir toplumda ne kadar önemli olduğunu birkaç sözcükle açıklamaktadır. Popper e göre gerçekte neyin doğru, neyin doğru olmadığını bütün, yadsınamaz, itiraz edilemez ve çekincesiz bir biçimde, epistemolojik olarak kanıtlamak mümkün değildir. Tam da bu nedenle enformasyon ve düşünce çeşitliliği önemli bir toplumsal değerdir. Popper in bahsettiği epistemolojik olanaksızlık, bilimden gündelik yaşama değin bütün bilgi biçimleri için geçerlidir. Politika ve toplum bilgisi daimi belirsizliğin önlenemez eksikliğinden mustariptir. Popper, tek hakikatin olmadığını söyler. Hakikat yalnızca medyanın Pravda (Hakikat) gibi isimler kullandığı eski komünist diktatörlüklerde vardı. Durum ne olursa olsun, Popper demokratik hakikat bulma yolu olarak çeşitliliği savunmaktadır. Kamuoyu ve 118 > Televizyon haberciliğinde etik

21 Liberal İlkeler başlıklı ünlü makalesinde demokrasilerin siyasal hakikati, hayalgücü, deneme ve yanılma ve eleştirel tartışma yoluyla bulmasını önermektedir. Popper in yazdığı gibi çeşitliliğin nedenleri ve demokratik tartışmanın niteliği [...] rekabet eden görüşlerin çeşitliliğine bağlıdır. Babil Kulesi yapılmamış olsaydı, onu icat etmemiz gerekirdi (Popper, 1968 [1963], 352). Çeşitliliğin çok önemli bir değer olduğu düşüncesi yeni değildir. İki bin yıldan uzun bir süre önce çeşitliliğin hakikate ulaşmak için bir yöntem olarak kullanılması Sokrates in uslamlamasının (argumentation) temelini oluşturuyordu tez-antitez-sentez diyalektiği. Sokrates ten (MÖ ) sonra tarih boyunca bu ideal uslamlama ve tartışma yöntemi filozoflar, yazarlar, gazeteciler ve politikacılar tarafından defalarca savunuldu. Bu tarihin en önemli bölümünü kuşkusuz, 1644 yılında John Milton ın basın özgürlüğü ve çeşitlilik üzerine geliştirdiği düşünceler oluşturur. Bu bölümde daha önce de adı geçen Milton, kendisini dinlemek isteyen herkesten şunu istedi: Bırakalım hakikat ve gerçekdışılık [...] serbest ve açık bir mücadelede göğüs göğüse savaşsınlar (Milton, 1644). 19. yüzyılda liberal filozof John Stuart Mill çeşitliliği siyasal felsefesinin temel taşı olarak kullandı. Mill Özgürlük Üzerine adlı klasik eserinde, hakikati aramanın öncelikle karşıtların barıştırılması ve bir araya getirilmesi sorunu olduğunu savunur. Görüş ve düşüncelerdeki çeşitlilik, bazıları kendi düşüncelerinin doğru düşünce olduğuna inansa bile her zaman önemlidir: Düşüncelerin çeşitliliğini faydalı kılan ve insanlık, şimdilik çok uzak görünen bir düşünsel ilerleme aşamasına gelinceye kadar da faydalı kılmayı sürdürecek olan başlıca nedenlerin birinden söz etmemiz gerekir. Şimdiye kadar yalnız iki olasılığı, doğru kabul edilen düşüncenin yanlış ve bunun sonucu olarak da başka bir düşüncenin doğru olabileceğini; ya da doğru kabul edilen düşüncenin doğruluğuna bakılarak, hakikatin açıkça kavranması ve derinlemesine duyumsanması için karşısındaki yanılgıyla çarpışmasının zorunlu olduğunu göz önünde tuttuk (Mill, 1972 [1859]: 107). 3 3 Alime Ertan ın 1985 yılında yaptığı Özgürlük Üstüne çevirisinin ilgili kısmından (s. 64, İstanbul: Belge) yararlanılmıştır. (ç.n.) Medyanın sorumluluğu < 119

22 Özgürlükçü basın kuramı Gördüğümüz gibi, çeşitlilik terimi ile onun muadilleri olan farklılık ve çeşitliliğin uzun bir tarihi vardır. Sokrates ile başlayıp Mill in siyasal kuramı ve Popper in bilim felsefesiyle günümüze kadar devam eden bir gelenektir. Özgürlüğün yanında çeşitliliğin de 19. Yüzyıldan beri bilinen şekliyle liberal demokrasinin, vatandaşların türlü görüş açıları ve çıkarlara dayanarak çoğunluğun iktidarı için mücadele etmekte özgür olduğu bir demokrasinin, başlıca ideolojik karakteristiklerinden biri olduğunu söylemek abartı olmayacaktır. Çeşitlilik insanlar, şeyler, fikirler ve görüşler arasındaki farklılığa ve ayrıma gönderme yapar. Çeşitlilik yalnızca demokrasiyle değil, giderek daha çeşitli ve ayrışık hale gelen ve vatandaşların farklılığının bir erdem olduğu modern topluma doğru evrilen modernite ile de bağlantılı geniş bir terimdir. 20. Yüzyılın toplumsal-siyasal düşüncesinde çeşitlilik kavramının çekiciliği; ekonomik iktidar, teknoloji ve bürokrasinin homojenleştirici gücüne karşı mücadeleden olduğu kadar, komünizm ve nasyonal sosyalizm gibi totaliter ve otoriter rejimlere duyulan nefretten de beslenmişti. Felsefe ve siyasetteki meşruluğunun yanı sıra çeşitlilik, medya için de önemli bir başlangıç noktası haline geldi. Öyle ki, Philip M. Napoli (1999: 7) çeşitliliği iletişim siyasasının temel ilkesi olarak tanımladı. Medya çeşitliliğinin önemi uzun bir süre önce, mesela 19. yüzyılın özgürlükçü basın kuramında tanınıp uygulanmaya başladı. Vatandaşlar, hükümet ve basın arasındaki ilişkiye dair söz konusu liberal kuram, vatandaşların akılcı bir yolla siyasal yargılara varabileceklerini ve akılcı tercihler yapabileceklerini varsayar. Akılcı birey, söz konusu bilgi kendi görüşlerine ters olsa bile, bilgiye açıktır. Doğal olarak herkesin bu siyasal anlamda akılcı birey idealine ulaşması mümkün değildir. Ancak liberal basın kuramına göre medyanın, vatandaşların siyasal olarak akılcı yargılara varmalarını sağlamak gibi bir görevi yoktur. Bu bağlamda liberal basın kuramı, medyada görüşlerin serbest mücadelesine gönderme yapmakta ve bunun, bir şeyin doğru olup olmadığından emin olmanın tek yolu olduğunu imlemektedir. Bunlar şu kavramla da ilintilidir: [...] karşılıklı hoşgörü ve çeşitli görüşlerin karşılaştırılması sayesinde 120 > Televizyon haberciliğinde etik

23 en akılcı görünen yüzeye çıkar ve genel kabul görür (Siebert vd., 1969 [1956]: 44). İyimser bir fikir. Ancak medyanın içinde ve dışında siyasal fikirlerin ve görüşlerin açıkça karşı karşıya gelmesinin önemini anlayabilmek için bu iyimserliği tam anlamıyla paylaşmamanız gerekiyor. Medya çeşitliliğinin iki yüzü Demokraside medyadan toplumsal çeşitliliği ifade etmesi, koruması ve beslemesi beklenir. Medyanın bu işi başarıp başaramadığından emin olmak için çeşitli yollar vardır. Yansıtma ve açıklık, medya performansının ölçümünde sıkça kullanılan iki yöntemdir. Yansıtmacı medya çeşitliliği medyanın yukarıda belirtilen ifade işlevi ile ilgilidir. Yansıtma sürecinde medya, toplumda var olan tercihleri mümkün olduğunca çok yansıtır. Yansıtmacı medya çeşitliliği için ölçüt, toplumsal çeşitliliktir. Tablo 4, nüfusa ve medyaya göre dağılımı göstermektedir. Azami yansıtma söz konusu olduğunda her iki dağılım arasında tam bir denge sağlanmaktadır. Yansıtma, medyanın halkın sesi olduğunu gösterir. Eğer toplumda tercihler açısından geniş bir ortalama de- Tablo 4: Yansıtmacı medya çeşitliliği Medyanın sorumluluğu < 121

24 ğer (median) varsa o zaman yansıtma, kitleleri hedefleyen gazetelerden ve ana akım yayın kuruluşlarından oluşacaktır. Diğer taraftan, ülkede yalnızca ufak bir azınlık varsa, yansıtma, görece dar bir pazara hizmet veren çok sayıda küçük medya kuruluşundan oluşacaktır. Medyanın yansıtmacı niteliği, toplumdaki azınlık tercihleri için çok az alan bırakır. Medyada çeşitliliğin ikinci değişkeni olan açıklık, toplumda yeni ve az bilinen unsurlara daha çok yer ayırır. Açıklık ve medyadaki çeşitlilik (bkz. Tablo 5) ancak, toplumsal ve kültürel tercihler, hareketler ve düşünce tarzları, destekçilerine ve toplumdaki nicel büyüklüklerine bakılmaksızın, toplumsal iletişim sistemine erişimde eşit ve değişmez fırsatlara sahip olduklarında varlık kazanabilir. Açıklık, toplumsal, siyasal ve kültürel yeniliği teşvik eder; kamusal, demokratik bir tartışma ortamında görüşlerin karşı karşıya gelmesini ve çarpışmasını destekler. Açıklık, kültürel yeniliğe olan desteğin genişlemesini, geniş toplumsal ortalamaya karşı kültürel yeniliğin rekabet gücünü artırarak sağlar. Tablo 5: Açık medya çeşitliliği 122 > Televizyon haberciliğinde etik

25 Heikki Hellman a (2001: 202) göre açıklık özellikle, medya siyasası açısından son derece normatif bir nitelik arzeden kamu siyasası modeli için uygunken, yansıtma, piyasa modelinin ekonomik yönelimli düşünme biçimine daha yakındır. Bunlardan hangisi geçerli olursa olsun, açıklık ile yansıtma arasında bir gerilim olduğu açıktır. Yansıtma, hakim toplumsal ilişkileri temsil eden bir çoğulluğa, açıklık ise toplumdaki farklı hareketler arasındaki azami idealist rekabete dayanır. Açıklık, küçük azınlıklar da dahil olmak üzere medyaya eşit erişimi savunurken, yansıtma büyüklük ve çoğunluğa rağbet eder. Avrupa iletişim siyasaları, birçok Avrupa hükümeti kendi ulusal medya sistemlerinde yansıtma ile açıklık arasında bir denge sağlamaya çalıştığı için her ikisinden de izler taşır. Denis McQuail (1992: ) medyada çeşitliliği ölçmek için kriterler önermektedir. McQuail, yansıtma ve açıklığa yakın olan erişimin yanı sıra seçim kavramını da ortaya atmaktadır. Bu terim tüketicilere özgür bir enformasyon, yorum, kültürel formlar ve yaşam tarzları sunan serbest piyasayla bağlantılıdır. Medya tüketicileri için seçimi vurgulamak, enformasyon toplumunun yarattığı aşırı medya nın halihazırdaki durumuna çok iyi uymaktadır. Yansıtma ve erişim modelleri, geçmişte özellikle televizyon yayıncılığında deneyimlendiği gibi, iletişim araçlarının sınırlı sayıda olduğu durumlar için daha uygun görünmektedir. Kaynaklar Bens, Els de and Helge Østbye (1998). The European Newspaper Market. Media Policy. Convergence, Concentration and Commerce. Denis McQuail ve Karen Siune (der.) içinde. Londra: Sage, CEC Commission of the European Communities (1994/1995) Green Paper on the Liberalisation of Telecommunications Infrastructure and Cable Television Networks. Brüksel: Belçika. Dahrendorf, Ralf (1974). Aktive und passive Öffentlichkeit, Über Teilnahme undlnitiative im politischen Prozess moderner Gesellschaften. Zur Theorie der politischen Kommunikation. Wolfgang R. Langenbucher (der.) içinde. München: Piper & Co Deutsch, Karl W. (1963/1966). The Nerves of Government: Models of Political Communication and Control. New York: The Free Press. Medyanın sorumluluğu < 123

26 Hardt, Hanno (1979). Social Theories of the Press: Early German and American Perspectives. Beverly Hills (CA): Sage. Hellman, Heikki (2001). Diversity An End in Itself? Developing a Multi-measure Methodology of Television Prigramme Variety Studies. European Journal of Communication 16(2): McQuail, Denis (1992). Media Performance: Mass Communication and the Public Interest. Londra: Sage. McQuail, Denis (2000). Mass Communication Theory. 4 th Edition. Londra: Sage. Milton, John (1644). Areopagitica: A speech for the Liberty of Unlicensed Printing to the Parliament of England. Napoli, Philip M. (1999). Deconstructing the Diversity Principle. Journal of Communication 49 (4): Popper, Karl R. (1963). The Open Society and Its Enemies. New York: Harper & Row Publishers. Popper, Karl R. (1963/1968). The Open Society and Its Enemies. New York: Harper & Row Publishers. Pool, Ithiel de Sola (1983). Technologies of Freedom. Cambridge: Belknap Press of Harvard University Press. Siebert, Fred S. vd. (1956/1963). Four Theories of the Press: The Authoritarian, Libertarian, Social Responsibility and Soviet Communist Concepts of What the Press Should Be and Do. Urbana ve Chicago: University of Illinois Press. Stuart Mill, John (1859/1972) On Liberty. Londra: Dent and Sons. 124 > Televizyon haberciliğinde etik

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

IFLA İnternet Bildirgesi

IFLA İnternet Bildirgesi IFLA İnternet Bildirgesi Bilgiye engelsiz erişim özgürlük, eşitlik, küresel anlayış ve barış için temeldir. Bu nedenle, Kütüphane Dernekleri Uluslararası Federasyonu (IFLA) belirtir ki: Düşünce özgürlüğü,

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

Gençlerin Katılımına ilişkin Bildirgenin tanıtımı Gençlerin Yerel ve Bölgesel Yaşama Katılımına İlişkin Gözden Geçirilmiş Avrupa Bildirgesi

Gençlerin Katılımına ilişkin Bildirgenin tanıtımı Gençlerin Yerel ve Bölgesel Yaşama Katılımına İlişkin Gözden Geçirilmiş Avrupa Bildirgesi Gençlerin Katılımına ilişkin Bildirgenin tanıtımı Gençlerin Yerel ve Bölgesel Yaşama Katılımına İlişkin Gözden Geçirilmiş Avrupa Bildirgesi Barış sosyal birlik beraberlik kültürler arası diyalog katılım

Detaylı

İnsanların, sadece insan olması nedeniyle sahip oldukları devredilemez ve vazgeçilemez haklardır.

İnsanların, sadece insan olması nedeniyle sahip oldukları devredilemez ve vazgeçilemez haklardır. İNSAN HAKLARI İNSAN HAKLARI İnsanların, sadece insan olması nedeniyle sahip oldukları devredilemez ve vazgeçilemez haklardır. Bu haklara herhangi bir şart veya statüye bağlı olmadan doğuştan sahip oluruz

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet ANAYASAL ÖZELLİKLER Ulus devlet, belirli bir toprak parçası üzerinde belirli bir nüfus ve egemenliğe sahip bir örgütlenmedir. Ulus-devlet üç unsura sahiptir: 1) Ülke (toprak), 2) Nüfus, 3) Egemenlik (Siyasal-Yönetsel

Detaylı

Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir.

Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir. Sevgili Meslektaşlarım, Kıymetli Katılımcılar, Bayanlar ve Baylar, Akdeniz bölgesi coğrafyası tarih boyunca insanlığın sosyal, ekonomik ve kültürel gelişimine en çok katkı sağlayan coğrafyalardan biri

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

İNSAN HAKLARı. Kısa Tarihi ve Felsefi Temelleri. Doç. Dr. Doğan Göçmen Adıyaman Üniversitesi-Felsefe Bölümü Adıyaman Üniversitesi 10 Aralık 2010

İNSAN HAKLARı. Kısa Tarihi ve Felsefi Temelleri. Doç. Dr. Doğan Göçmen Adıyaman Üniversitesi-Felsefe Bölümü Adıyaman Üniversitesi 10 Aralık 2010 İNSAN HAKLARı Kısa Tarihi ve Felsefi Temelleri Doç. Dr. Doğan Göçmen Adıyaman Üniversitesi-Felsefe Bölümü Adıyaman Üniversitesi 10 Aralık 2010 İnsan hakları düşüncesi tamamlanmamış bir düşüncedir İnsan

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi Ümit GÜVEYİ Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Teorik Boyutuyla Genel Kavramsal Çerçeve

Detaylı

Müdafaa-i Hukuk Hareketi bu hakları savunmak ve geliştirmek için kurulmuştur.

Müdafaa-i Hukuk Hareketi bu hakları savunmak ve geliştirmek için kurulmuştur. Parti varlık sebebi, isminden de anlaşılacağı üzere, hakların savunulmasıdır. Müdafaa-i Hukuk düşüncesine göre: 1. İnsanın 2. Toplumun 3. Milletin 4. Devletin 5. Vatanın hakları vardır. Şu anda bu haklar

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI

KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PORGRAMI ANAYASA HUKUKU DOÇ. DR. KASIM KARAGÖZ ANAYASA KAVRAMI, TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI, ANAYASACILIK HAREKETLERİ ANAYASA

Detaylı

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b.

Detaylı

gelişmesini sağlaması için gerekli birçok maddeye yer verilmiştir. Sözleşmede yer alan

gelişmesini sağlaması için gerekli birçok maddeye yer verilmiştir. Sözleşmede yer alan ÇOCUK HAKLARININ SINIFLANDIRILMASI Çocuk Hakları Sözleşmesi nde, çocukların sağlıklı yaşaması ve çok yönlü olarak gelişmesini sağlaması için gerekli birçok maddeye yer verilmiştir. Sözleşmede yer alan

Detaylı

ÇOCUK HAKLARINA DAİR SÖZLEŞME

ÇOCUK HAKLARINA DAİR SÖZLEŞME ÇOCUK HAKLARINA DAİR SÖZLEŞME Dr. Günay SAKA HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI 1 Dersin amacı Bu bir saatlik dersin sonunda Dönem III öğrencileri, Çocuk Hakları Sözleşmesi ile ilgili bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

Sosyoloji. Konular ve Sorunlar

Sosyoloji. Konular ve Sorunlar Sosyoloji Konular ve Sorunlar Ontoloji (Varlık) Felsefe Aksiyoloji (Değer) Epistemoloji (Bilgi) 2 Felsefe Aksiyoloji (Değer) Etik Estetik Hukuk Felsefesi 3 Bilim (Olgular) Deney Gözlem Felsefe Düşünme

Detaylı

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir.

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. - 1 - I. A.B.D. HAKKINDA GERÇEKLER Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. 1- Genel bakış A.B.D. nin değişen nüfus yapısı: http://usinfo.state.gov/journals/itsv/0699/ijse/ijse0699.htm

Detaylı

DERS PROFİLİ. Amerikan Siyaseti POLS 233 Güz 3 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep

DERS PROFİLİ. Amerikan Siyaseti POLS 233 Güz 3 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Amerikan Siyaseti POLS 233 Güz 3 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

SCA Davranış Kuralları

SCA Davranış Kuralları SCA Davranış Kuralları SCA Davranış Kuralları SCA paydaşları ile değer yaratmaya, çalışanları, müşterileri, tüketicileri, hissedarları ve diğer iş ortaklarıyla saygı, sorumluluk ve mükemmelliğe dayanan

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD, hükümetlerin sınır (gümrük dahil) prosedürlerini geliştirmeleri, ticaret maliyetlerini azaltmaları, ticareti artırmaları ve böylece uluslar

Detaylı

Indorama Ventures Public Company Limited

Indorama Ventures Public Company Limited Indorama Ventures Public Company Limited İnsan Hakları Politikası (22 Şubat 2013 tarih ve 2/2013 No'lu Yönetim Kurulu Toplantısında onaylandığı şekilde) Revizyon 1 (20 Şubat 2015 tarih ve 2/2015 No'lu

Detaylı

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe

Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik. İdari Özet Türkçe Çokkültürlü bir Avustralya için Erişim ve Eşitlik İdari Özet Türkçe Avustralya Hükümet hizmetlerinin Avustralya nın kültür ve dil bakımından çeşitlilikler gösteren nüfusuna duyarlılığı üzerine bir araştırma

Detaylı

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR A V R U P A B İİ R L İİ Ğ İİ H U K U K U 1)) AVRUPPA TOPPLLULLUK HUKUKUNU OLLUŞŞTURAN TEEMEELL ANTLLAŞŞMALLAR BİRİNCİ İL HUKUK 1951-Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Antlaşması 18/3/1951 de Paris'de imzalandı.

Detaylı

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 433 Güz Mehmet Turan Çağlar

DERS PROFİLİ. POLS 433 Güz Mehmet Turan Çağlar DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Savaş ve Barış Çalışmaları POLS Güz 7 +0+0 6 Ön Koşul None Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

DEVLETİN SINIRLANDIRILMASI VE ANAYASAL DEMOKRASİ

DEVLETİN SINIRLANDIRILMASI VE ANAYASAL DEMOKRASİ DEVLETİN SINIRLANDIRILMASI VE ANAYASAL DEMOKRASİ Prof.Dr.Coşkun Can Aktan Bütün insanlarda bir tehlike mevcuttur. Özgür bir ülke için tek kural şu olmalıdır: Güce sahip olan herkes halkın özgürlüğü için

Detaylı

AB de Yerel ve Bölgesel Yönetimler. Ders 2

AB de Yerel ve Bölgesel Yönetimler. Ders 2 AB de Yerel ve Bölgesel Yönetimler Ders 2 White Paper on European Governence Avrupa Yönetişimi Brüksel 25.07.2001 Yönetişim kavramının tanılanması. Gündem 21 Belgesi (1992 Rio Konferansı) Küresel Ortaklık

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

Kitap İnceleme / Book Review

Kitap İnceleme / Book Review Kitap İnceleme / Book Review 135 136 Kitap İnceleme / Book Review Kitabın Adı: İNSAN HAKLARI* Yazarı: Prof. Dr. Fatih Karaosmanoğlu Yayınevi: Seçkin Yayıncılık Basım Yılı: 2012 Figen KESKİN Öğr. Gör.,

Detaylı

Yasama süreci ve sivil toplum. İsveç

Yasama süreci ve sivil toplum. İsveç Yasama süreci ve sivil toplum İsveç Sosyal faaliyet alanları Devlet Piyasa Sivil toplum Sivil toplum nedir? Ortak çıkarlar, amaçlar ve değerler etrafında birleşmiş gönüllü ve kolektif faaliyetler Değişken

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI Sayın Katılımcılar, değerli basın mensupları Avrupa Konseyi

Detaylı

ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR

ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR ENGELLİLERE YÖNELİK SOSYAL POLİTİKALAR III. Sınıf Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Risk Gruplarına Yönelik Sosyal Politikalar Dersi Notları-VI Doç. Dr. Şenay GÖKBAYRAK İçerik Engellilere

Detaylı

Editörler Prof.Dr. Mimar Türkkahraman & Yrd.Doç.Dr.Esra Köten SİYASET SOSYOLOJİSİ

Editörler Prof.Dr. Mimar Türkkahraman & Yrd.Doç.Dr.Esra Köten SİYASET SOSYOLOJİSİ Editörler Prof.Dr. Mimar Türkkahraman & Yrd.Doç.Dr.Esra Köten SİYASET SOSYOLOJİSİ Yazarlar Prof.Dr.Önder Kutlu Doç.Dr. Betül Karagöz Doç.Dr. Fazıl Yozgat Doç.Dr. Mustafa Talas Yrd.Doç.Dr. Bülent Kara Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

Çeviri Yazılar / Translations

Çeviri Yazılar / Translations Türk Kütüphaneciliği 25, 4 (2011), 540-544 Çeviri Yazılar / Translations Filtreleme Yazılımlarının Kütüphane Kullanımına İlişkin Bildirim *1 Statement on Library Use of Filtering Software Amerikan Kütüphane

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

Dr. A. Tarık GÜMÜŞ Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Anabilim Dalı. Sosyal Devlet Anlayışının Gelişimi ve Dönüşümü

Dr. A. Tarık GÜMÜŞ Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Anabilim Dalı. Sosyal Devlet Anlayışının Gelişimi ve Dönüşümü Dr. A. Tarık GÜMÜŞ Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Anabilim Dalı Sosyal Devlet Anlayışının Gelişimi ve Dönüşümü İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...xi KISALTMALAR... xvii GİRİŞ...1 Birinci

Detaylı

KPSS 2007 GK (50) DENEME 3 / 52. SORU 50. Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri değildir? A) Yasal idare B) Devlet faaliyetlerinin belirliliği C) İdarenin mali sorumluluğu

Detaylı

Ombudsman (Kamu Denetçisi) ve Türkiye deki Tartışmalar

Ombudsman (Kamu Denetçisi) ve Türkiye deki Tartışmalar Ombudsman (Kamu Denetçisi) ve Türkiye deki Tartışmalar Kemal ÖZDEN OMBUDSMAN (KAMU DENETÇİSİ) ve TÜRKİYE DEKİ TARTIŞMALAR Ankara 2010 Ombudsman (Kamu Denetçisi) ve Türkiye deki Tartışmalar Kemal ÖZDEN

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ Prof.Dr.Coşkun Can Aktan Demokrasi konusunda hep Batı demokrasilerini örnek gösterir ve bu ülkelerde demokrasinin gerçekten işler olduğundan sözederiz.

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN*

ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN* 1.Giriþ ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN* Toplu olarak kullanýlmasýndan dolayý kolektif sosyal haklar arasýnda yer alan sendika hakký 1 ; bir devlete sosyal niteliðini veren

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyasal Düşünceler Tarihi PSIR 201 3 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyasal Düşünceler Tarihi PSIR 201 3 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Siyasal Düşünceler Tarihi PSIR 201 3 3 + 0 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

21. BM/INTOSAI SEMPOZYUMU: KAMUDA HESAP VEREBİLİRLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ İÇİN SAYIŞTAY VE VATANDAŞLAR ARASINDA ETKİN İŞBİRLİĞİ

21. BM/INTOSAI SEMPOZYUMU: KAMUDA HESAP VEREBİLİRLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ İÇİN SAYIŞTAY VE VATANDAŞLAR ARASINDA ETKİN İŞBİRLİĞİ 21. BM/INTOSAI SEMPOZYUMU: KAMUDA HESAP VEREBİLİRLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ İÇİN SAYIŞTAY VE VATANDAŞLAR ARASINDA ETKİN İŞBİRLİĞİ Seher ÖZER ÜTÜK Birleşmiş Milletler Örgütü (BM) ve Uluslararası Sayıştaylar Birliği

Detaylı

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Sorunlar ve Çözüm önerileri

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Sorunlar ve Çözüm önerileri Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) Sorunlar ve Çözüm önerileri Bu rapor 17 Şubat 2016 tarihinde çoğu Radyo ve Televizyon Üst Kurulu nda (RTÜK) görev yapmış olan veya medya ve iletişim alanında uzmanlığı

Detaylı

Çağdaş Siyaset Kuramları (KAM 401) Ders Detayları

Çağdaş Siyaset Kuramları (KAM 401) Ders Detayları Çağdaş Siyaset Kuramları (KAM 401) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Çağdaş Siyaset Kuramları KAM 401 Güz 3 0 0 3 6 Ön Koşul Ders(ler)i - Dersin

Detaylı

Türkiye de Gazetecilik Mesleği

Türkiye de Gazetecilik Mesleği ÖN SÖZ Gazetecilik, siyasal gelişmelere bağlı olarak özgürlük ve sorumluluklar bakımından mesleki bir sorunla karşı karşıyadır. Türkiye de gazetecilik alanında, hem bu işi yapanlar açısından hem de görev

Detaylı

KİŞİSEL VERİLERİN KAYDEDİLMESİ SUÇU

KİŞİSEL VERİLERİN KAYDEDİLMESİ SUÇU SEDAT ERDEM AYDIN AİHM İÇTİHATLARI BAĞLAMINDA KİŞİSEL VERİLERİN KAYDEDİLMESİ SUÇU İSTANBUL ARŞİVİ İÇİNDEKİLER DANIŞMANIN ÖNSÖZÜ...VII YAZARIN ÖNSÖZÜ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. nin (Banka) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk yönetim yapısına

Detaylı

SPONSORLUK DOSYASI 14 Ocak 2016 / Sabancı Center

SPONSORLUK DOSYASI 14 Ocak 2016 / Sabancı Center SPONSORLUK DOSYASI 14 Ocak 2016 / Sabancı Center Kurumsal yönetime inancınızı paylaşmak, sürdürülebilir kalkınma hedefiyle ilerlemek için IX. Uluslararası Kurumsal Yönetim Zirvesi nde yerinizi alın! Uluslararası

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ANAYASASI

İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ANAYASASI İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ANAYASASI Türkiye'deki Tek Üniversite İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ ANAYASASI Biz, İstanbul Kemerburgaz Üniversitesi nin paydaşları; gelecek kuşaklara daha yaşanabilir

Detaylı

SPONSORLUK DOSYASI 14 Ocak 2015 / Sabancı Center

SPONSORLUK DOSYASI 14 Ocak 2015 / Sabancı Center SPONSORLUK DOSYASI 14 Ocak 2015 / Sabancı Center Kurumsal yönetime inancınızı paylaşmak, sürdürülebilir kalkınma hedefiyle ilerlemek için VIII. Uluslararası Kurumsal Yönetim Zirvesi nde yerinizi alın!

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

SİVİL TOPLUM VE SU. Serap KANTARLI Türkiye Tabiatını Koruma Derneği. skantarli@ttkder.org.tr

SİVİL TOPLUM VE SU. Serap KANTARLI Türkiye Tabiatını Koruma Derneği. skantarli@ttkder.org.tr SİVİL TOPLUM VE SU Serap KANTARLI Türkiye Tabiatını Koruma Derneği skantarli@ttkder.org.tr SİVİL TOPLUM Prof.Dr.Fuat KEYMAN a göre 21.yüzyıla damgasını vuracak en önemli kavramlardan biri "Dostluk, arkadaşlık

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2014 2015 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 15.09.2014 TANIŞMA DERSİ TANIŞMA DERSİ 17.09.2014 22.09.2014

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR...XXI TABLOLAR

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

ÖRNEK SORU: 1. Buna göre Millî Mücadele nin başlamasında hangi durumlar etkili olmuştur? Yazınız. ...

ÖRNEK SORU: 1. Buna göre Millî Mücadele nin başlamasında hangi durumlar etkili olmuştur? Yazınız. ... ÖRNEK SORU: 1 1914 yılında başlayan Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı Devleti açısından, 30 Ekim 1918 de, yenilgiyi kabul ettiğinin tescili niteliğinde olan Mondros Ateşkes Anlaşması yla sona erdi. Ancak anlaşmanın,

Detaylı

Yard. Doç. Dr. Sezgin Seymen ÇEBİ. Uluslararası Antalya Üniversitesi Hukuk Fakültesi. SOSYAL ADALET Tarihsel ve Kuramsal Bir Bakış

Yard. Doç. Dr. Sezgin Seymen ÇEBİ. Uluslararası Antalya Üniversitesi Hukuk Fakültesi. SOSYAL ADALET Tarihsel ve Kuramsal Bir Bakış Yard. Doç. Dr. Sezgin Seymen ÇEBİ Uluslararası Antalya Üniversitesi Hukuk Fakültesi SOSYAL ADALET Tarihsel ve Kuramsal Bir Bakış İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX GİRİŞ...15 Birinci Bölüm Antik

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Genel Kamu Hukuku I Law 151 1 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Lisans Zorunlu

Detaylı

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, 24 Kasım 2011 Perşembe günü Üniversitemiz Merkez Kampüsü Hünkar Salonu nda, hem Üniversitemizin

Detaylı

SİYASİ DÜŞÜNCELER TARİHİ (TAR222U)

SİYASİ DÜŞÜNCELER TARİHİ (TAR222U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SİYASİ DÜŞÜNCELER TARİHİ (TAR222U) KISA

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

Mark Zuckerberg, Facebook ve Aldatıcı Reklamlar. Mark Zuckerberg, Facebook adlı sosyal medya sitesinin kurucularından biridir.

Mark Zuckerberg, Facebook ve Aldatıcı Reklamlar. Mark Zuckerberg, Facebook adlı sosyal medya sitesinin kurucularından biridir. Mark Zuckerberg, Facebook ve Aldatıcı Reklamlar Mark Zuckerberg, Facebook adlı sosyal medya sitesinin kurucularından biridir. Facebook şirketinin kendisi ve sahip olduğu Instagram, WhatsApp, Oculus ve

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM TURİZM PAZARLAMASI Turizm Pazarlamasında Tutundurma REKLAM Reklâm; belirli bir ücret karşılığında ve ücretin kimin tarafından ödendiği bilinecek biçimde; bir turizm işletmesinin ve turizm bölgesinin ürünlerinin

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan

Detaylı

Genel olarak ticaret ve işbölümü ne kadar fazla serbest olursa ve rekabet mevcut ise halk o ölçüde fazla fayda sağlar. Adam Smith

Genel olarak ticaret ve işbölümü ne kadar fazla serbest olursa ve rekabet mevcut ise halk o ölçüde fazla fayda sağlar. Adam Smith C.Can Aktan (Ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak- İş Konfederasyonu Yayını, 2002. NİÇİN BAZI MİLLETLER ZENGİN, BAZILARI YOKSUL? Genel olarak ticaret ve işbölümü ne kadar fazla serbest

Detaylı

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL

Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL Tablo 4. Ders Programı 13 Ekim 2015 tarihli Akademik Kurul da değiştirilmiş metin BİRİNCİ YIL I. Yarıyıl. Yarıyıl Kodu Dersin Adı T U AKTS Kodu Dersin Adı T U AKTS 103 HISTR 211 101 105 107 TURK 111 ENG

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

ELEKTRONİK İMZALARA İLİŞKİN UNCITRAL MODEL KANUN TASARISI

ELEKTRONİK İMZALARA İLİŞKİN UNCITRAL MODEL KANUN TASARISI ELEKTRONİK İMZALARA İLİŞKİN UNCITRAL MODEL KANUN TASARISI (2001) (UNCITRAL Elektronik Ticaret Çalışma Grubunun 18 19 Eylül 2000 tarihinde Viyana da yapılan 37. toplantısında onaylanan şekliyle) Uygulama

Detaylı

2 Kasım 2011. Sayın Bakan,

2 Kasım 2011. Sayın Bakan, SayınSadullahErgin AdaletBakanı Adres:06659Kızılay,Ankara,Türkiye Faks:+903124193370 E posta:sadullahergin@adalet.gov.tr,iydb@adalet.gov.tr 2Kasım2011 SayınBakan, Yedi uluslarası insan hakları örgütü 1

Detaylı

GİRİŞ. Novo Nordisk Way, kim olduğumuzu, nereye ulaşmak istediğimizi ve şirketimizi oluşturan değerleri açıklamaktadır.

GİRİŞ. Novo Nordisk Way, kim olduğumuzu, nereye ulaşmak istediğimizi ve şirketimizi oluşturan değerleri açıklamaktadır. GİRİŞ Novo Nordisk Way, kim olduğumuzu, nereye ulaşmak istediğimizi ve şirketimizi oluşturan değerleri açıklamaktadır. Novo Nordisk Way in kökleri şirketimizin kurulduğu 1920 lere dayanmaktadır. O zamanlarda

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI Soru 1 : "Anayasa" deyince ne anlaşılır, ne anlamak gerekir? 7 Soru 2 : Türk tarihindeki anayasa hareketlerinin başlıca aşamaları ve özellikleri nelerdir? 15 İkinci

Detaylı

İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA TÜRKİYE NİN DEMOKRATİKLEŞME SINAVINI DERİNLEMESİNE TARTIŞTI!

İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA TÜRKİYE NİN DEMOKRATİKLEŞME SINAVINI DERİNLEMESİNE TARTIŞTI! İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA TÜRKİYE NİN DEMOKRATİKLEŞME SINAVINI DERİNLEMESİNE TARTIŞTI! Türkiye nin önemli toplumsal ve politik konularının tartışıldığı İstanbul Aydın Üniversitesi

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 260 Bahar 4 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 260 Bahar 4 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Avrupa Birliği Politikaları POLS 260 Bahar 4 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

SWOT Analizi. Umut Al BBY 401, 31 Aralık 2013

SWOT Analizi. Umut Al BBY 401, 31 Aralık 2013 SWOT Analizi Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 SWOT Strengths Weaknesses Opportunities Threats İşletmenin güçlü ve zayıf yanları ile fırsat ve tehditlerin tespit edilmesi, stratejinin bu unsurlar arasında

Detaylı

DEMOKRASİ, LİBERALİZM VE SINIRLI DEVLET 1

DEMOKRASİ, LİBERALİZM VE SINIRLI DEVLET 1 DEMOKRASİ, LİBERALİZM VE SINIRLI DEVLET 1 Prof.Dr.Coşkun Can Aktan Liberalizm ve demokrasi birbirleriyle uyuşabilmelerine rağmen aynı şey değildirler. Liberalizm devlet gücünün kapsamı, demokrasi ise bu

Detaylı

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI HOŞGELDİNİZ DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI Prof. Dr. Mehmet Zeki AYDIN Marmara Üniversitesi EMAİL:mza@mehmetzekiaydin.com TEL:0506.3446620 Problem Türkiye de din eğitimi sorunu, yaygın olarak tartışılmakta

Detaylı

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel

Detaylı

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Dünya Bankası Grubu Hakkında Dünya Bankası nedir? 1944 te kurulan Banka, kalkınma desteği konusunda dünyanın en büyük kaynağıdır 184 üye ülke sahibidir

Detaylı

Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU

Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...IX KISALTMALAR... XVII TABLOLAR LİSTESİ... XIX ŞEKİLLER LİSTESİ...XXIII GİRİŞ...1 Birinci Bölüm

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı