DEMOKRASİ ve İNSAN HAKLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DEMOKRASİ ve İNSAN HAKLARI"

Transkript

1 ORTAÖĞRETİM DEMOKRASİ ve İNSAN HAKLARI Yrd. Doç. Dr. Şevki IŞIKLI Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulunun tarih ve 39 sayılı kurul kararı ile öğretim yılından itibaren 5 (beş) yıl süre ile Ders Kitabı olarak kabul edilmiştir.

2 Her hakki saklıdır ve EKOYAY Eğitim Yayıncılık Matbaacılık San. ve Tic. Ltd.Şti. ne aittir. Kitabın metin, soru ve şekilleri kısmen de olsa hiçbir surette alınıp yayımlanamaz. Editör : Yusuf TOPRAK Dil Uzmanı : Tuncay DEMİREL Görsel Tasarımcı : Hüseyin Turhan SOLAK Program Geliştirme Uzmanı : Dr. Yeliz ÇELEN Ölçme Değerlendirme Uzmanı : Hasan PEKTAŞ Rehberlik ve Gelişim Uzmanı : Yıldız TANRIVER Baskı : EKOYAY Eğitim Yayıncılık, Matbaacılık Ankara 2015 Sertifika No:

3 3

4 GENÇLİĞE HİTABE Ey Türk gençliği! Birinci vazifen, Türk istiklâlini, Türk Cumhuriyetini, ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir. Mevcudiyetinin ve istikbalinin yegâne temeli budur. Bu temel, senin en kıymetli hazinendir. İstikbalde dahi, seni bu hazineden mahrum etmek isteyecek dâhilî ve hâricî bedhahların olacaktır. Bir gün, istiklâl ve cumhuriyeti müdafaa mecburiyetine düşersen, vazifeye atılmak için, içinde bulunacağın vaziyetin imkân ve şeraitini düşünmeyeceksin! Bu imkân ve şerait, çok namüsait bir mahiyette tezahür edebilir. İstiklâl ve cumhuriyetine kastedecek düşmanlar, bütün dünyada emsali görülmemiş bir galibiyetin mümessili olabilirler. Cebren ve hile ile aziz vatanın bütün kaleleri zapt edilmiş, bütün tersanelerine girilmiş, bütün orduları dağıtılmış ve memleketin her köşesi bilfiil işgal edilmiş olabilir. Bütün bu şeraitten daha elîm ve daha vahim olmak üzere, memleketin dâhilinde iktidara sahip olanlar gaflet ve dalâlet ve hattâ hıyanet içinde bulunabilirler. Hattâ bu iktidar sahipleri şahsî menfaatlerini, müstevlîlerin siyasî emelleriyle tevhit edebilirler. Millet, fakr u zaruret içinde harap ve bîtap düşmüş olabilir. Ey Türk istikbalinin evlâdı! İşte, bu ahval ve şerait içinde dahi vazifen, Türk istiklâl ve cumhuriyetini kurtarmaktır. Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur. Mustafa Kemal Atatürk 4

5 5

6 İÇİNDEKİLER Tanıtım Şeması / 8 I. TEMA DEMOKRATİK SİSTEM VE YAŞAYAN DEMOKRASİ / 10 A) Demokrasinin Temel İlkeleri / 12 B) Demokrasinin Temel Değerleri / 16 C) Demokratik Vatandaşlık Bilinci / 20 Ç) Farklı Türden Demokrasiler / 24 I. Tema Ölçme ve Değerlendirme / 28 II. TEMA İNSAN HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİ / 32 A) Hak ve Özgürlüklerin Anlamı / 34 B) İnsan Haklarının Etik Temeli / 38 C) Geçmişten Günümüze İnsan Hakları / 40 Ç) Güncel Konular / 44 D) Toplumsal Yaşam ve Özgürlükler / 48 E) Ben ve Öteki / 50 F) Katılım ve Sorumluluklar / 54 II. Tema Ölçme ve Değerlendirme / 58 III. TEMA DEMOKRASİYİ YAŞAMAK: AKTİF VATANDAŞLIK / 62 A) Özerk Olmak ve Cesaret Vermek / 64 B) Karar Alma Süreçlerine Katılmak / 68 C) Gönüllü Olmak / 70 Ç) Bilinçli Tüketmek / 72 D) Bütüncül Bakabilmek / 76 E) Bilişim Etiği / 80 III. Tema Ölçme ve Değerlendirme / 85 6

7 IV. TEMA ÇEŞİTLİLİĞE ÇOĞULCU BAKIŞ / 86 A) Yerel ve Evrensel Kültür / 88 B) Çeşitliliği Korumak İçin / 92 C) Toplumsal Cinsiyete Duyarlılık / 96 Ç) Empati Kuralım / 100 IV. Tema Ölçme ve Değerlendirme / 104 V. TEMA BARIŞ VE UZLAŞMA / 108 A) Kendimle Barışık mıyım? / 110 B) Çatışmaları Nasıl Çözüyorum? / 112 C) Ne Tür Bir Şiddet? / 116 Ç) Barış Gönüllüleri / 120 V. Tema Ölçme ve Değerlendirme / 124 EKLER / 128 SÖZLÜK / 136 KAYNAKÇA / 140 CEVAP ANAHTARI / 143 7

8 TANITIM ŞEMASI Ç BİLİNÇLİ TÜKETMEK Giriş Konunun anahtar kavramlarına ve temel sorularına kısaca değinilen bölümdür. Dünyada hâlâ açlık, yoksulluk ve kıtlık var. Bunun yanında lüks denilecek seviyede tüketim yapan toplumların sayısı gittikçe artmakta. Yalnızca tüketici sayısı artmıyor, tüketim ürünlerinin yelpazesi de genişlemeye devam ediyor. Bugün insanlar için ekonomik değeri olan her şey bir tüketim nesnesine dönüşüyor. Tüketime davet her yanda ve üstelik çok cazip tekliflerle tüketiciye sunuluyor. Diğer taraftan tüketici, yeni ürünlerin (örneğin genetik, kimyevi ve teknolojik ürünler) sağlık ve çevre üzerine etkisiyle ilgili daha önce duymadığı tartışmalara tanık oluyor. Tüketici çoğu zaman reklam, moda, fiyat ve yeniliğin Tüket! çağrısının baskısı altında karar vermekte zorlanıyor ya da sağlıklı karar vermeden tüketmek zorunda kalıyor. Bilinçsiz tüketim, her zaman kişinin sağlığına, bütçesine, çevreye ve ülke ekonomisine zarar veriyor. Peki, bilinçli tüketici olmanın belli kuralları yok mudur? Genetiği değiştirilmiş organizmalı (GDO) ürünlerinin yelpazesi çok geniştir. Bakteri, bitki, insan ve hayvanlar, ilaç, kimya, sağlık ve savunma sanayisi... Çeşitli çevreci grupların ve tüketici derneklerinin iddialarına göre, genetiği değiştirilmiş organizmalardan (GDO), elde edilen gıdalar, insan sağlığını tehdit etmektedir. GDO ların insan bünyesindeki antibiyotiklere karşı direnç oluşturması, mikroorganizmalarla birleşmesi, zehirleme ve alerji yapma ihtimalleri vardır. Ayrıca GDO ların ekolojik dengeyi bozduğu, biyolojik çeşitliliği azalttığı iddiaları da gündemde. Bunların yanı sıra GDO lu ürünler kaliteli ve ekonomiktir. Dünyadaki açlık ve yetersiz beslenmeye, besleyici özelliği ve miktarı artırılan GDO lu ürünler sayesinde bir çözüm bulunabileceği dahi söylenmektedir. Artı ve eksileriyle düşünüldüğünde GDO lu ürünlerin faydaları ve zararları konusunda kesin bir yargıya varmak çok güçtür (Kaynak: Zehra Sayer, Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar, s. 2). Motivasyon Bu bölümde konuyla ilgili bir ya da iki görsele, görsellere dair tarihî bilgilere ve güncel yorumlara yer verilmiştir. Bilinçli tüketim, bireysel değil, toplumsal bir sorundur. Alışveriş saatlerimizden satın aldığımız ürünlere kadar birçok unsur, diğer insanlarla benzerlik gösterir. Bu yüzden tek bir kişinin bilinci tüketici olması yetmez. Bilinçli tüketici, neyi, hangi önceliklere göre, ne kadar tüketeceğini bilir. Kültürümüzde tüketim alışkanlıklarımızı düzenleyen çok sayıda atasözüne rastlamak mümkündür: İktisat eden (ekonomik davranan) zarar etmez. Eldeki bir kuş, elde olmayan iki güvercinden iyidir. Ayağını yorganına göre uzat. İnsan elindekiyle yetinmesini bilmelidir. Ak akçe, kara gün içindir. Damlaya damlaya göl olur. Varken yok gibi, yokken var gibi... (A. Ruggiea nın Tüketim Çılgınlığı adlı resmi) 72 ETKİNLİK 6 BİLİNÇLİ TÜKETİCİ MİSİNİZ? Aşağıdaki tüketici tutum ve davranışlarıyla ilgili Öz Değerlendirme Formu yer almaktadır. Formdaki tutum ve davranışları inceleyerek bunları hangi sıklıkla gerçekleştirdiğinizi belirtiniz. Toplam puanınızı hesaplayarak değerlendiriniz. Tutumlar/Davranışlar (4) Her Zaman (3) Genellikle (2) Bazen (1) Hiçbir Zaman Etkinlik Barkotsuz ve etiketsiz ürünleri tercih etmek Moda veya reklamları takip ederek ürün almak Bu bölüm; bilgiyi kullanma, eleştirel, yaratıcı ve özenli düşünme, ekip çalışması, iş bölümü, yardımlaşma, planlama ve aktif katılım gibi beceriler gerektiren, dersin en etkili ve eğlenceli bölümüdür. Burada sizlerden konuyla ilgili yeni bilgiler öğrenmeniz, verilen bilgilerden hareketle yeni bilgi ve sezgilere ulaşmanız, demokratik değer ve becerilerinizi geliştirmeniz beklenmektedir. Bir ürünü alırken onun lüks olup olmadığı üzerine düşünmek, ürün konusunda kararsız kalındığında almamayı tercih etmek Çöpe ekmek, gıda maddesi veya kullanılabilir durumdaki eşya atmak Alınan ürün ya da hizmetin, beden ve ruh sağlığı üzerindeki etkisini araştırmak Televizyon, bilgisayar, telefon vb. elektronik cihazları, kullanılmayan zamanlarda kapatmak Alınan ürünlerin çalıntı, korsan, kopya, taklit veya kaçak olup olmadığını önemsemek Almaya karar verilen ürünün gerçekte bir ihtiyaç olup olmadığını sorgulamak Arkadaşlarını veya aile bireylerini, gereksiz ve zararlı tüketim alışkanlıkları konusunda uyarmak Alınan ürün veya hizmetin, kalite ve fiyatı konusunda araştırma yapmak, diğer alternatif ürün veya hizmetlerle karşılaştırmak İhtiyaçlarını sıraya koymak, zorunlu ve önemli olanları önce karşılamak, daha az önemli ve keyfî olanları sonraya bırakmak Bir ürünü alırken ürünün; nerede üretildiğini, hangi maddelerden üretildiğini, garanti ve iade durumunu, geri dönüşüm koşullarını kontrol etmek Sağlık, giyim kuşam ve bilişim ürünleriyle (bilgisayar, cep telefonu, akıllı cihazlar vb.) ilgili tüketicileri ilgilendiren gelişmeleri takip etmeye istekli olmak Ürünleri, kullanma kılavuzuna uygun kullanmak, garanti kapsamındaki zararların üretici tarafından karşılanmasını istemek Çevreye zararlı ürünleri (geri dönüşümü olmayan, atıkları toplanmayan, zararlı kimyasallar içeren, üretim sürecinde zehirli atık oluşturan, canlı yaşamlarına zarar veren vb.) tüketmemeye çalışmak Puanlarınızı toplayınız. Aşağıdaki ölçütlere göre bilinçli tüketici olup olmadığınızı değerlendiriniz puan : Kesinlikle hayır puan : Kısmen evet puan : Çoğunlukla puan : Kesinlikle evet 73 8

9 Yaşamak, barınmak, beslenmek, bir vatandaşlığa sahip olmak, din ve inanç özgürlüğüne sahip olmak, aile kurmak, kültürel faaliyetlere katılmak gibi temel insan haklarının en azından kâğıt üzerinde herkes tarafından kabul edildiğini görüyoruz. Öyle ki İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ni Birleşmiş Milletlere üye tüm ülkeler onaylamış durumdadır. Fakat Bildirge deki kadın, çocuk, engelli, mülteci, işçi veya çevreyle ilgili hak ve özgürlükleri yasal olarak düzenleyen uluslararası belgeler, bazı gelişmiş ülkeler de dâhil olmak üzere, birçok ülke tarafından imzalanmış değildir. Bu gerçek, herkesin aynı eşit insanlık onurunu taşıdığını kabul etme ile herkese eşit davranma arasında hâlâ çok önemli bir fark olduğunu göstermektedir. Dünyanın birçok yerinde hâlen, eşitlikçi ve adil olmayan, insan onuru ve değerini zedeleyen birçok şahsi veya resmî tutum ve uygulamalara sıkça rastlanmaktadır. Bu uygulamaların arkasında ise yoksulluk ve eğitimsizlik bulunmaktadır. Bu durum, sosyal ve kültürel açıdan herkesin henüz eşit bir seviyede olmadığının bir kanıtıdır. Ayrımcı tutumlar, bireylerde değersizlik gibi olumsuz duyguların yaşanmasına yol açabilir. Bu yüzden insan haklarının herkes için eşit ve geçerli hâle getirilmesini uzun soluklu bir süreç olarak değerlendirmek gerekir. Çocuk hakları, insan haklarının herkes için geçerli ve eşit olduğunun bir kanıtıdır. Çocuklar; özgürce yaşamak, düşüncelerini ifade etmek, bir isme ve vatandaşlığa sahip olmak gibi temel insan haklarının yanında oyun oynamak, eğitim görmek gibi diğer sosyokültürel haklara da sahiptirler. Çocuklar ve yetişkinler, kadınlar ve erkekler, beyazlar ve siyahlar arasında, üstünlük ifade eden bir fark yoktur. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi nin bir sonucu olarak ortaya konan Çocuk Haklarına Dair Uluslararası Sözleşme, çocukların sahip oldukları hakları kullanabilmeleri için devlete ve anne babaya belli sorumluluklar yüklemektedir. Öte yandan demokratik devletler, yüzyıllardır ikinci sınıf insan muamelesine maruz kalan kadınların haklarını da korumak zorundadır. Ataerkil ve geleneksel birçok toplumda kadınların durumu, erkek egemenliği karşısında oldukça kötü görünmektedir. Hâlbuki kadınlar da erkekler kadar toplum ve medeniyete katkı yapmakta ve insan olma onurunu taşımaktalar. İnsan hakları kavramı, erkek egemenliğinin sonlandırılması için cinsiyetlerin birbiri üzerine doğuştan üstünlüğü ön yargısıyla çok yönlü mücadele edilmesini gerektirmektedir. İnsan hakları konusunda bir başka mücadele ise Amerika nın keşfinden beri, belli bazı toplumlarda sistematik bir ayrımcılığa uğrayan siyah tenlilerin beyaz tenlilerle eşit hâle getirilmesi için verilmektedir. MİNİ SÖZLÜK Çocuk hakları, insan haklarının herkes için geçerli ve eşit olduğunun bir kanıtıdır. Çocuklar; özgürce yaşamak, düşüncelerini ifade etmek, bir isme ve vatandaşlığa sahip olmak gibi temel insan haklarının yanında oyun oynamak, eğitim görmek gibi diğer sosyokültürel haklara da sahiptirler (Görsel: düzenlenmiştir.). Üstteki afiş, insan haklarını özetleyen en güzel üç sözcüğün ahengini içermektedir: onur, eşitlik, özgürlük (www.tihk.gov.tr). İçerik Bu bölüm, konunun ayrıntılı biçimde işlendiği metinler ve zenginleştirilmiş görseller içermektedir. Burada verilenler, etkinliklerin gerçekleştirilmesi için gereklidir. Mini Sözlük Bu bölüm, konu içinde geçen, etkinliklerin tam uygulanmasına katkı yapan önemli sözcük, terim ve kavramların tanımlarını içermektedir. Bildirge: Bağlayıcılığı olmayan tavsiye niteliğindeki kararları ilan eden belgeler. Sözleşme: İmzalayan devlet için, yasa gibi bağlayıcı niteliği olan uluslararası belgeler. 35 I. TEMA ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A) Aşağıda verilen çoktan seçmeli soruları cevaplayınız. 1. MÖ 5. yüzyılın Atina demokrasisinde, Atina nın bütün özgür yurttaşları (kadınlar, çocuklar ve köleler hariç), meclislerde yer almanın yanı sıra yasama, yürütme ve yargı erkini de doğrudan kullanabiliyorlardı. Kamu görevleri, sadece sınırlı bir süre için oylamayla ya da kurayla veriliyordu. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Atina demokrasisinin günümüz demokrasilerinden ayrıldığı noktalardan biri değildir? A) Çoğulculuk ilkesi B) Eşit ve genel oy ilkesi C) Vatandaşlık anlayışı D) Özgürlük anlayışı E) Güçler ayrılığı ilkesi 2. Aşağıdakilerden hangisi, demokratik sistemler ve demokratik toplum yapısıyla öne çıkmış olan değerlerden biri değildir? A) Eşitlik B) Adalet C) Hoşgörü ve tolerans D) Farklılıklara saygı E) Yardımlaşma ve dayanışma 3. - Etkin katılım - Görev ve sorumluluk bilinci - Dijital vatandaşlık - Girişimcilik - Çevreye duyarlılık Aşağıdakilerden hangisi, yukarıda sıralanan kavramların ortak özelliğini en çok yansıtır? A) Vatandaşlık B) Demokratik vatandaşlık C) Cumhuriyet D) Birlikte yaşama kültürü E) Evrensel barış Ölçme ve Değerlendirme Bu bölümde ünite boyunca neyi, ne kadar öğrendiğinizi tespit etmek amacıyla hazırlanmış farklı türlerde sorulara yer verilmiştir. 4. Dünyada şimdiye kadar farklı birçok yönetim biçimi ortaya çıkmıştır ve yeni yönetim biçimlerinin de ortaya çıkması mümkündür. Yönetim biçimlerini birbirinden farklılaştıran unsur, dayandıkları temel düşünce ve kavramlardır. Aşağıdaki yönetim biçimi - dayandığı temel kavram ilişkilendirmelerinden hangisi doğrudur? A) Demokrasi - Grup çıkarları B) Oligarşi - Çoğunluğun çıkarları C) Cumhuriyet - Millî egemenlik D) Teokrasi - Laiklik E) Temsilî demokrasi - Seçkinlerin çıkarları B. Aşağıdaki tablolarlarda verilen ifadelerle kavramları eşleştiriniz. İFADELER 1 Devletin dinsel ilke ve kurallara göre yönetilmemesi 2 Ailede saygı, iş birliği ve iş bölümü yapılması, herkesin yasalar karşısında eşit olması, hak sahibine hakkının verilmesi, kişi veya grup tercihlerine saygı duyulması 3 Genel Ağ ı bilinçli kullanma, açlık, yoksulluk, trafik, yaşlılık, engellilik, çevre sorunları gibi konulara gösterilen duyarlılık 4 Teokrasi, demokrasi, monarşi, oligarşi vb. 5 Çoğunluk yönetiminde azınlık haklarının, insan hak ve özgürlükleri bağlamında korunması 6 Mahkemelerin, vatandaşlar veya kurumlar arasında bir uzlaşmazlık veya sorun ortaya çıktığında nihai çözüm merkezi olarak kabul edilmesi KAVRAMLAR A Demokratik vatandaşlık bilinci B Yönetim biçimleri C Demokratik değerler D Hukukun üstünlüğü E Demokrasi F Laiklik 28 9

10 I. TEMA DEMOKRATİK SİSTEM VE YAŞAYAN DEMOKRASİ 10

11 A) DEMOKRASİNİN TEMEL İLKELERİ B) DEMOKRASİNİN TEMEL DEĞERLERİ C) DEMOKRATİK VATANDAŞLIK BİLİNCİ Ç) FARKLI TÜRDEN DEMOKRASİLER I. TEMA ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 11

12 A DEMOKRASİNİN TEMEL İLKELERİ Demokrasi, çok eski bir tarihe sahiptir ancak 20. yüzyıla kadar tam bir uygulama alanına sahip olamamıştır. Günümüzün en yaygın devlet ve toplum düzeni olmakla birlikte, gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere en çok aktarılan kültür ve siyaset unsurudur. Demokrasiyi gelişmiş toplumlarda bu kadar popüler kılan özelliklerinin en başında insan hak ve özgürlüklerine verdiği önem gelir. Ayrıca demokrasi; toplumu sivil hâle getirmesi, siyasal iktidarı seçimle belirlemesi, laiklik uygulaması, hukuku üstün tutması, devlet gücünü farklı organlara bölmesi (güçler ayrılığı), siyasi partileri zorunlu kılması ve çoğulculuğa dayanması gibi bir dizi ilkeye de sahip bir sistemdir. Resimde, Fransa yı 72 yıl tek başına yöneten Kral 14. Louis nin 1701 yılında Hyacinthe Rigaud tarafından yapılan ve hâlen Louvre Müzesi nde sergilenen yağlı boya portresi yer almaktadır. 14. Louis nin Devlet benim! sözü, devlet ile kralın ayrılmaz birlik ve aynılığı, her türlü karar verme yetkisini tekelinde bulundurduğunun ifadesi olarak kabul edilir. Bu yönetim biçimi, mutlak monarşi (tek kişinin kesin hâkimiyeti) olarak adlandırılır. Çoğulcu yapısıyla demokrasi, devletin temsilini ve halkın yönetimini tek başına üstlenen mutlak monarşilere alternatif olarak ortaya çıkmıştır. Güçler ayrılığı ilkesiyle demokrasi, seçimle iş başına gelmiş olsa da yöneticilerin bir monark (kral) olmasının önüne geçmektedir (Görsel: Hyacinthe Rigaud, Kral 14. Louis, 1701). Yunanca asıllı bir kavram olan demokrasi, halk anlamına gelen demos ile iktidar anlamına gelen kratos sözcüklerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Günümüzde halkın iktidarı, halk egemenliği, millet egemenliği gibi anlamlara gelmektedir. Demokrasilerde yönetim, vatandaşlar tarafından belirlenir. Fakat bu, vatandaşların mutlak egemenliğe veya devlet karşısında mutlak güce sahip oldukları anlamına gelmez. Vatandaşlar, neyin suç neyin suç olmadığını belirleyen ve devletin koruması altında olan kanunlara uymak zorundadır. Örneğin, neyin suç sayılacağını devlet belirler. Kimin suçlu olduğuna devletin bir organı olan mahkemeler karar verir. Suçluları da devlet cezalandırır. Hatta devlet, kendisinden başkasının, bir başkasını suçlu ilan etmesine ve onu cezalandırmasına izin vermez. Demokrasilerde devletin sahip olduğu bu sınırsız gücü kötüye kullanmasını önleyen iki ana ilke vardır: Devlet iktidarının fonksiyonlarının farklı organlar eliyle yürütülmesini sağlayan güçler ayrılığı ilkesi 2. Temel hak ve özgürlüklerin yasalarla güvence altına alınması Vatandaşlar arasında özgürlük ve eşitliği sağlayan insan hakları, demokratik anayasalarda açıkça yer almaktadır. Her türlü demokrasi, temel insan haklarına dayanır. Temel haklar, öncelikle bireyin kendisini devlete karşı savunmasını mümkün kılar. Ayrıca temel haklar, bireyin devletin işleyişine ve karar alma süreçlerine katılımının da yolunu açar. Devletin üç ana işlevi olan yasama, yürütme ve yargılama, devletin güç kullanma organlarıdır. Demokratik anayasalarda iç içe geçmiş güçler ayrılığı ilkesi ise insan ve vatandaşlık haklarını güvence altına almaya, iktidar gücünün tek elde toplanmasının yol açacağı otoriterlik tehlikesini önlemeye yöneliktir.

13 Demokrasi, seçimler sayesinde işler. Çalışamaz hale gelen veya süresi dolan meclis, genel seçimler yoluyla yenilenir. Yönetim kademeleri adaylar arasındaki seçimlerle belirlenir. Ülkenin geleceği, vatandaşların seçimlerine göre şekillenir. Günümüzde demokrasiyi diğer yönetim biçimlerinden ayıran en belirgin uygulama olan seçim, öncelikle genel ve eşit oy hakkına dayanır. Genel ve eşit oy hakkı; cinsiyet, bölge ve sosyoekonomik düzey ayrımı olmaksızın herkesin seçimlerde eşit oy kullanabilmesi anlamına gelir. Demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez bir unsuru olan siyasi partiler, iktidara ortak olmak veya iktidara tek başına sahip olmak isteyenlerden benzer görüşleri savunanların resmî bir birlik altında bir araya gelmeleriyle oluşur. Böylece vatandaşlar görüşlerini siyasi partilerde temsil edilmiş bulurlar. İktidar seçimi, çoğu zaman bir siyasi partinin iş başına getirilmesidir. Parti yöneticileri değişse de partinin temsil ettiği temel düşünce değişmez. Modern toplumlar, genellikle farklı etnik, dilsel ve kültürel gruplar içerir. Farklı hayat tarzına sahip her bir grup örgütlenebilir, kendi hak, özgürlük ve çıkarlarını savunabilir; ekonomi, siyaset ve toplumu etkilemek için yasalar çerçevesinde faaliyet gösterebilir. Çoğulculuk ilkesi, çok farklı derneklere, partilere ve örgütlere üye insanların, aynı toplum içinde kalarak yaşam tarzlarını ve düşünme biçimlerini güvende hissetmelerini sağlar. Çoğulcu sistemde devlet, grupların birbirlerine baskı kurmasını engeller, hatta gruplar arasında bir denge kurar. Çoğulcu olmayan bir yönetim, ancak diktatörlüktür. Demokrasilerde toplumun sivilleşmesi, askeri ve ideolojik olmaktan uzaklaşmak anlamına gelir. Sivil toplumda devleti ve ülkeyi ilgilendiren kararların alınmasında askeri veya radikal olmayan sivil toplum örgütlerinin inisiyatifleri artmış durumdadır. Siyasi amaçlara da sahip olmakla birlikte sivil toplum örgütleri, kuruluş amaçları bakımından temel amaçları politika yapmak olan siyasi partilerden ayrılırlar. Sivil toplum, insanların özgürlüklerini baskıcı ve rahatsız edici bir gözetim olmadan yaşayabilmelerini mümkün kılar. Devlet ve asker dışı bu özgürlük alanında vatandaşlar, ekonomik, sosyal, kültürel meselelerde yoğun mesai harcarlar. Çevreci hareketler, kadın, çocuk ve engelli haklarını savunan insan hakları savunuculuğu, savaş karşıtlığı, hayvan hakları, sanat ve spor etkinlikleri, hayat boyu eğitim gibi konular sivil toplumun ana gündemini oluşturur. Anayasa Mahkemesinin duruşma salonunda Hak ve özgürlükler, insanlığın onur ve erdemidir. yazmaktadır. Anayasa Mahkemesi, temel görev olarak Meclisin çıkardığı yasaları, Anayasa ya uygunluk açısından denetler. Mahkemelerin yalnızca karar verme yetkisi vardır, icra (uygulama) yetkisi veya gücü yoktur. Uygulamayı hükümet, kendisine bağlı bürokrasi ve kolluk kuvvetleri aracılığıyla yerine getirir. (Görsel:www.haber5.com). Yandaki resim, 1902 yılında Paris te toplanan 1. Jön Türkler Kongresinin hatıra fotoğrafı olarak çekildi. Jön Türkler in 1889 da kurdukları İttihat ve Terakki Cemiyeti, 1908 yılında siyasi partiye dönüştürülmüştür. İttihat ve Terakki, Osmanlı Devleti ndeki ilk siyasi partidir. İngiltere deki Muhafazakâr Parti ise dünyanın en eski siyasi partisidir. (Görsel: 13

14 ETKİNLİK 1 y 2-3 kişilik küçük gruplar oluşturunuz. y Aşağıda eksiltili cümleler içeren bir tablo verilmiştir. y Tablodaki eksiltili cümleleri, yanda verilen sözcüklerden uygun olanlarını kullanarak tamamlayınız. y Yaptığınız çalışmayı, sınıfla paylaşınız. çoğulculuk, laiklik, sivil toplum, hukuk, siyasi partiler, eşitlik, eşit oy, bağımsız mahkemeler, muhalefet, diktatörlük, güçler ayrılığı Cümleler Çoğu zaman demokrasiyle özdeşleştirilmiş olsa da siyasi partilerin tarihi, sanıldığından çok daha eskidir. Monarşilerde dahi, toplumu yönetenlerin görüşlerine karşı çıkan, yöneticileri eleştiren.. grupları her zaman var olmuştur. Demokrasilerde devlet - vatandaş ilişkisinin tarafsızlığını, inanç boyutunda sağlamanın yollarından biri de ilkesidir. Hak ve özgürlük ihlallerini. tespit etmekte, hükümet ise polis, asker ve memurlarıyla gereğini yerine getirmektedir. tek tip toplumsal yapılanma, tek tip düzen ve siyasetin müdahalesine açık bir hukuk anlamına da gelir. Demokrasi, en çok vatandaş tarafından desteklenenin iktidar olmasını önerir. Fakat bu ilkesi, azınlığın haklarının, çoğunluğun lehine bile olsa çiğnenmesine izin vermez. Daha fazla. ve eşitlik talepleri, tarihteki çoğu devrim ve gelişmenin temelinde bulunur... enerji ve zamanını, siyasi ve ekonomik çıkarlar için değil, kadın, çocuk, çevre, kültür, göç, nüfus artışı gibi genel sorunların çözümü için daha çok harcar. Bu toplumsal gerçeklik, demokrasinin hangi yöne doğru ilerlediğini de gösterdiği için ayrıca önemlidir. Kadın, erkek ve köle ayrımı olmaksızın herkesin parlamento seçiminde söz sahibi olması için (Fransa da olduğu gibi) 1944 e kadar beklemek gerekmişti. Bununla birlikte. hakkı, erkekler arasında çok daha önce (Fransa da 1852 de, Almanya da 1871 de, İngiltere de 1918 de) sağlanmıştı.. sayesinde halkın farklı duygu, düşünce ve inançları kamuoyunda temsil edilme imkânına kavuşur. Belli bir siyasi görüşün iktidarı ele geçirme amacı, kurumsal hâle gelir... karşısında herkes eşittir; siyah tenli, beyaz tenli, zengin, fakir, köylü, şehirli, engelli, sağlam, eğitimli, eğitimsiz hiç fark etmez. 14 Meclisin yasa yapması, hükûmetin yasaları uygulaması ve devlet işlerini yerine getirmesi, mahkemelerin yasaların uygulanıp uygulanmadığına karar verme gücüne sahip olması demokrasilerde ilkesi olarak ifade edilir.

15 ETKİNLİK 2 y 2-3 kişilik küçük gruplar oluşturunuz. y Aşağıdaki ifadelerin, sağ tarafta verilen demokrasinin temel ilkelerinden hangisiyle ilgili olduğunu belirleyiniz. y Bazılarının birden fazla ilkeyle ilişkili olabileceğini göz önünde bulundurunuz. y Yaptığınız çalışmayı sınıfla paylaşınız. a) Seçimler b) İnsan haklarına dayalı olma c) Güçler ayrılığı ç) Laiklik d) Sivil toplum ve çoğulculuk e) Hukukun üstünlüğü İfadeler a b c ç d e Demokrasiler, birbirinden bağımsız ve birbirini denetleyen üç siyasi gücün dengeli işleyişini gerektirir: yasama, yürütme, yargı. Adalet arayışı, bütün hukuksal ve toplumsal düzenlemelerin ana amacını oluşturur. Adalet sistemi, toplumsal barış ve toplum güvenliği açısından hayati önemdedir. Toplumsal hayatı düzenleyen görenek, alışkanlık ve âdetlerin aksine, yasalara uyma zorunluluğu, toplumsal düzenin koruyucusu sıfatıyla devlet tarafından istenebilir. Bir yasa çiğnendiğinde devlet, ceza veya yaptırım yönünde gözdağı verebilir hatta bunları uygulayabilir. Demokrasilerde bireyler, hangi mesleği icra edeceklerine, hangi adayı destekleyeceklerine, kazançlarını nerede ve nasıl harcayacaklarına kadar çok geniş bir yelpazede kişisel tercihlerde bulunabilirler. Çoğu zaman diktatörlüğün özel bir biçimi diye nitelendirilen teokratik yönetimlerde devlet, kendini, dinsel ilke ve yasaları etkin biçimde uygulamakla görevli sayar. Demokrasilerde, teokratik yönetimlerde yaşanan bu sorunlar, devletin dinlere eşit mesafede durması nedeniyle yaşanmaz. Sivil alanlar, özel mülkiyetin ve resmî devlet kurumlarının dışında kalan mekanlardır. Sivil alan, siyasi bir nitelik taşımaz ve vatandaşlar orada özgürce etkinlikte bulunabilirler. Temel haklar güvencesi ve devlet gücü üzerindeki kurumsal denetim, demokrasilerde iktidar gücünün kötüye kullanılmasını önleyen zorunlu bir unsurdur. Demokrasiye, çok uluslu veya çok kültürlü toplumlarda daha çok ihtiyaç duyulur. Çünkü demokrasilerde neyin halkın yararına olduğuna, tartışma, müzakere ve uzlaşma gibi şeffaf yollarla karar verilir. Birey, korunması gereken haklara sahiptir. Bireyin temel haklarını koruma altına almak, demokratik anayasalarda bir kuraldır. Bu kuralı işletmek, devletin görevidir. Hayvan hakları, çoğu zaman insan hakları bağlamında ele alınan bir meseledir. Dünyanın yalnızca insanlara ait olmadığı görüşüne dayanır ve insana, hayvan haklarına dair etik bir sorumluluk yükler. Meselenin politik bir yönü olmadığı kabul edilir. 15

16 B DEMOKRASİNİN TEMEL DEĞERLERİ Günümüzde demokrasi, devlet yönetim sistemi olmaktan ziyade birlikte yaşama kültürü olarak kabul edilir. Demokrasinin eşitlik, özgürlük, adalet, hoşgörü ve farklılıklara saygı gibi temel değerleri ön plana çıkarması, aile, okul ve toplumun daha demokratik ve daha insancıl bir yapıya kavuşmasını sağlamaktadır. Aile içi demokrasi, demokratik okul ve demokratik toplum kavramları bu temel değerler üzerine yükselir. Bu temel değerler demokrasi sisteminin işlemesine katkı yapar. Bu yüzden demokratik sistem ile demokrasi kültürü neredeyse aynı anlamlara gelir. Jacques Louis David in 1791 yılında yaptığı ve hâlen Carnavalet Müzesi nde sergilen bu resim, demokrasi tarihi açısından son derece önemli bir olayı canlandırmaktadır. Ressam, eserine, Tenis Kortu Yemini adını veriyor. Çünkü resimdeki, başını ünlü yazarların çektiği, tüccarlardan ve halktan oluşan grup, Fransa Parlamento Binası na girişlerine izin verilmediği için tenis kortunda toplanıyorlar. Hava çok gergin ve birileri gruba bir yemin ettiriyor: Meclis, yeni anayasayı onaylayıncaya kadar kralı, din adamlarını ve soyluları dışarı çıkarmayacağız. Fakat parlamentoya başkanlık eden Kral 16. Louis, halkın ve tüccarların taleplerini reddetti. Kısa bir süre sonra bu salondakilerin önderliğinde Parisliler, Bastille Hapishanesi ni bastılar, ayaklanmalar tüm ülkeye yayılmaya başlayınca Meclis yeniden toplandı ve Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi kabul edildi. Bildirge nin ruhunu özetleyen üç kavram vardı: Eşitlik, özgürlük, adalet. (Görsel: Jacques Louis David, Tenis Kortu Yemini, 1791). Özgürlük, demokrasinin en temel değeridir. Çünkü diğer bütün değerler, özgür bireylerin eylemlerine dayanır. Bir köle, mahkûm veya esirin arzuladığı bir serbestlikten daha fazla anlam taşır. En kısa anlamıyla özgürlük, hayatı özgür yaşamaktır. Özgür yaşamak, yeme içme tercihi de dâhil olmak üzere eğitim, seyahat, siyaset, ekonomi ve dostluk gibi hayatımızın her alanında ihtiyaç duyduğumuz bir şeydir. Özgürlük, demokrasinin en temel değeridir. Çünkü diğer her türlü değer, örneğin adalet, eşitlik, sorumluluk, suç ve ceza özgür bireylerin eylemlerine dayanır. Demokrasilerde özgürlük; bir köle, mahkûm veya esirin arzuladığı bir serbestlikten daha fazla anlam taşır. Demokrasilerdeki özgürlük, herkesin eşit olarak doğuştan sahip olduğu bir koşuldur. Hiç kimse diğerinden daha fazla özgür veya daha az özgür olarak doğmaz; kadın, erkek, siyah, beyaz, engelli veya sağlam herkes özgür doğar. Demokratik devlet, özgür bireylerin inşa ettiği bir sistemdir. Diğer taraftan özgürlük en kısa anlamıyla, hayatı belirlenen kurallar çerçevesinde serbestçe yaşamaktır. Özgürsek eğer, yolumuzu kendimiz çizeriz. Ya liderliğe aday oluruz ya da liderimizi kendimiz seçeriz. İstemediklerimiz bize zorla kabul ettirilemez. Zorla bizi kimse alıkoyamaz, asla köleleştiremez, ücretsiz çalıştıramaz. Özgürsek eğer, sorumluluğu bize ait kararlar verir, davranışlarımızın iyi veya kötü sonuçlarını baştan kabulleniriz. Özgürsek eğer, demokratik bir ülkede, toplumda, okulda veya ailede, sahip olduğumuz yetenek ve becerilerimizi istediğimiz yönde geliştirme hakkına sahip olur, merak ve ilgilerimizin ardı sıra gidebiliriz. 16

17 Elbette sınırsız özgürlük yoktur. Hoşumuza gitmese de işleyen bir düzeni hukuk dışı yollarla, barışçıl olmayan yöntemlerle, başkasının haklarını ihlal eden eylemlerle değiştirmeye girişemeyiz. Çünkü kişisel özgürlüğümüz, yalnızca bizi ilgilendiren konular içindedir. Başka bir ifadeyle özgürlüğümüz, başkasının haklarının başladığı yere kadardır. Haksızlığa uğramama ya da haksızlığa maruz kalınmışsa onu telafi etme, adaletin gereğidir. Vatandaşlarının maruz kaldıkları haksızlık, zulüm, taciz, zorluk gibi olumsuzlukları, daha büyük olumsuzluklara yol açmadan ancak devlet ortadan kaldırabilir. Eşit ve adil bir hukuk sisteminin tamamlayıcı unsuru bağımsız ve tarafsız mahkemelerdir. Hukuk ve mahkemeler, adaleti temin etmek için gerekli iki demokratik araçtır. Yasaların herkese eşit uygulanmadığı bir yerde adil bir toplumun oluşacağı düşünülemez. Adil bir toplum için yasa önünde eşitlik zorunludur. Demokrasilerde bireysel ve toplumsal adaleti temin etmek için azınlıktaki farklı dünya görüşlerine, kendilerini kamuoyuna tanıtabilmeleri için devlet desteği verilir. Düşük gelirlilere maddi destekte bulunulur. Kimsesiz yaşlılar ve çocuklar için, ödenen vergilerden bir fon ayrılır ve harcama yapılır. Toplumun bir kesimi refah içinde yaşarken başka bir kesiminin temel sağlık hizmetlerini, barınma ve beslenme ihtiyaçlarını karşılayamaması, acilen düzeltilmesi gereken bir sosyal adalet eksikliğidir. Eşitlik, tüm insanların, insan olmak bakımından birbiriyle aynı değerde olduğunu ifade eder. İnsanlık tarihi insanlar arasındaki eşitsizliklerle doludur. Tarih boyunca yöneten - yönetilen, kadın - erkek, genç - yaşlı, eğitimli - eğitimsiz, seçkin - halk, işçi - işveren ikililerinden biri diğerine statü ve değer bakımından üstün kabul edildi. Ancak demokrasiyle birlikte, bireysel farklılıklara sahip olsalar da insanların hak, özgürlük ve sorumluluk bakımından eşit oldukları kabul edilmeye başlandı. Eşitlik uygulamaları yaşama, aile kurma, şiddete karşı korunma gibi temel haklarla başladı. Örneğin hiç kimse, yaşama hakkına sahip olma veya öldürülmeme hakkı bakımından bir başkasından bu hakka daha çok sahip değildir. İnsanların bazıları köle, bazıları efendi olarak doğmazlar; bütün insanlar eşit olarak doğarlar. Öte yandan eşitlikçi anlayış, siyasi yönetime katılma, eğitim, seyahat, kendini geliştirme gibi sosyokültürel haklara kadar fırsat eşitliği biçiminde yayıldı. Bugün cinsiyet eşitliği, eşit işe eşit ücret, kendini gerçekleştirmede fırsat eşitliği talepleri giderek artmaktadır. Gençler, hayatta başarılı olabilmek için geçmiş yüzyıllara göre bugün daha fazla fırsat eşitliğine ihtiyaç duyuyorlar. Arzuladıkları bir üniversiteye gidebilmeleri, çok sayıda başvurunun olduğu durumlarda, görece adil fırsatlar sunan sınavlarda başarılı olmalarına bağlıdır. Eğer bir sınav adil yapılırsa sonuçlarına gönül rahatlığıyla herkes katlanabilir (Görsel: com). Kadınlar, engeliler, yaşlılar, yoksullar veya işçiler gibi dezavantajlı grupların haklarının korunması, sosyal adaletin bir gereğidir. Dezavantajı gruplar, çalışma koşulları, sağlık, korunma, barınma ve eğitim gibi temel meselelerde devletin desteğine ihtiyaç duymaktadır. (İşçi-İşveren İlişkisi, Neue Postillon, 1896) 17

18 Demokratik değerler aile ve okulda kazanılır. Eşitliğin gözetildiği ve ayrımcı tutumların olmadığı bir öğrenme ortamı, adil bir iş bölümünün yapıldığı bir ev, bireysel farklılıklarımıza saygı duyulan bir toplum, yaşayan bir demokrasi kültürü oluşturmaya başlamış demektir. Demokrasi kültürü, yalnızca evde veya okulda yaşanabilecek bir şey değildir. Özgürlükleri kısıtlamaya, farklılıkları yadırgamaya, eşitsizlikleri güçlendirmeye başlamış biri, her yerde aynı davranmak isteyecektir. Adalet, eşitlik, özgürlük, hoşgörü, dürüstlük, farklılıklara saygı gibi değerler, insanların birbiriyle ilişkilerini düzenleyen ilkeler hâline geldiğinde demokratik sistem işlemeye başlamış demektir. Demokratik değerlerin gündelik yaşamımızın bir parçası olması, demokratik sistemin işleyişini kolaylaştırır. Yandaki resim, London News (Londra Haberleri) dergisinin 1877 yılı Haziran sayısında yer aldı. Resimde, Dolmabahçe Sarayı nda 1877 yılının başlarında toplanan Osmanlı Devleti nin ilk Vekiller Meclisi (Meclisi Mebusan) temsil edilmiş. Salonda 115 vekil var. Bunlardan 69 u Müslüman, 46 sı ecnebidir (yabancı). Ülkedeki her 50 bin erkeği, Mecliste bir erkek vekil temsil ediyor. Meclis, Sultan II. Abdülhamid tarafından 1876 da ilan edilen 115 maddelik Kanunuesasi nin bir gereği olarak açıldı. Fakat ömrü çok kısa oldu, iki yıl sonra kapatıldı. Sultan II. Abdülhamid in 1908 yılında tahtan indirilmesiyle Meclis yeniden açıldı, Anayasa yeniden yürürlüğe konuldu yılında Türkiye Cumhuriyeti nin yeni anayasasının kabul edilmesiyle yürürlükten kaldırıldı (Görsel: İlk Osmanlı Meclisinin Açılışı, London News, 1877). ETKİNLİK 3 y Bu etkinlikte bireysel çalışma yapınız. y Aşağıda çeşitli durum, tutum ve davranışlar verilmiştir. Bunlardan hoşgörü, tolerans veya farklılıklara saygı kavramlarıyla ilgili olmayanların üzerini çiziniz. y Tabloda verilen doğru tutum ve davranış ifadelerini içerecek bir hoşgörü ve diyalog metni oluşturunuz. Hoşgörü, Tolerans veya Farklılıklara Saygı başkalarının fikirlerini kabul etmeden onlara saygı duyma / başkalarının beğenmediğimiz fikir veya tutumlarına karşı sabretme / kendi düşünce ve inançlarımıza aykırı olanı yok etmeye çalışma / başkalarını eylem ve yargılarında serbest bırakma / çoğunluğun düşünme biçimine aykırı görüşleri yavaş yavaş ortadan kaldırma / istemese de ötekine katlanma / siyasi görüş veya dinî inanç farklılıklarını doğal karşılama / toplumun birlik ve dirliği için tek bir dil, din, ırk, etnik yapı öngörme / başkasının kişisel tercihini veya tutumunu yadırgamama / başkasının yanlışını düzeltme / başkasını kendi hâline bırakma / çevremizdeki farklı dinî veya siyasi eğilimlere katlanma / yabancıyla birlikte yaşamayı göze alma / bizce nahoş olana göz yumma / toplumun genelinin benimsediği yaşam tarzından farklı olanları, toplumun geneline uydurmaya çalışma / hoşumuza gitmeyen duruma engel çıkarmamaya hazır olma / birlikte yaşamaya çalışma / sahip olduğumuz evrensel bir değeri başkalarına öğretme / aykırı tipleri topluma uygun giyinmeye ve konuşmaya zorlama / dünyanın birlikte yaşamak zorunda olduğumuz bir yer olması / tolerans göstermek için güç sahibi olmanın gerekliliği / tolerans için gerekli olan başkalık unsuru / farklı olana verilen olumlu tepki / farklı olandan korkma / antipati ve kuşku uyandıran davranışları görmezden gelme / bize benzemeyene düşmanlık etme / toleransa yetkili bir gözetleyicinin var olması / dinsel veya cinsel sapkınlıkları hoş görme / içsel olarak onaylama veya görünüşte reddetme / kabul etme değil de reddetmeme / hoşgörünün erdem olması / kusura bakmamak / herkesi kendi konumunda kabul etmek 18

19 ETKİNLİK 4 y 2-3 kişilik gruplar oluşturunuz. y Aşağıda Demokratik Değerler ve bu değerlerle ilgili Açıklamalar a yer verilmiştir. y Açıklamaları, ilgili oldukları demokratik değerle eşleştiriniz. y Bazı değerler için birden fazla açıklama verilmiş olabileceğine dikkat ediniz. y Yaptığınız eşleştirmeyi sınıfla paylaşınız. Açıklamalar Demokratik Değerler Birlikte yaşadığımız diğer insanların haklarına saygı duymak, yardımlaşmak, farklılıkları hoşgörü ve saygıyla karşılamak. Eşitlik Hiç kimse, bazılarının çayı, bazılarının da kahveyi tercih etmesinin ötekine saygı duymakla ilgili olduğunu söyleyemez. Saygı duymak, hatta katlanmak için sizi tehdit ve rahatsız edici nitelikte farklılıkların bulunması gerekir. Adalet Buradaki demokratik değerlerin başında iş bölümü, dayanışma, yardımlaşma, adalet ve bireysel farklılıklara saygı gelir. Fırsat eşitliği için eğitim, demokratik seçim sisteminin mini uygulaması, başkasıyla birlikte bir amaç için aynı ortamı paylaşma, hoşgörü, eşitlik, kurallar vb. Nefret ettiği şeylerle bile birlikte yaşamayı öğrenmek ve başkalarının kişisel tercihlerine müdahale etmemeye çalışmak, bazen de bunlara kayıtsız kalmak ve görmezden gelmek vb. Hoşgörü, tolerans ve farklılıklara saygı Ailedeki demokratik değerler Baskı, zorlama veya alıkoyma ile karşılaşmamak, yaptıklarının sorumluluğunu üstlenmek vb. Özgürlük Her haklıya hak ettiğini vermek, insanlar arasında asgari düzeyde bir eşitlik temin etmek, ekonomik ve sosyal olarak kötü durumdakileri karşılıksız desteklemek, yaşlılık, hastalık, kaza gibi risklere karşı güçsüzlerin yanında olmak vb. Okuldaki demokratik değerler Başkaları yüzünden istek ve arzularımıza bir sınır getirmek, başkalarının alanına müdahale etmemek vb. 19

20 C DEMOKRATİK VATANDAŞLIK BİLİNCİ Bireylerin devletle ilişkileri, devletin baskın olduğu krallıklardan, bireylerin aktif olduğu demokrasilere kadar farklı evrelerden geçti. Yönetilenler, yöneticiye itaat eden tebaa seviyesinden, yöneticilere hesap soran vatandaş konumuna geçtiler. Emredici (buyurgan) devlet, halkın işlerini düzenleyen bir organizatöre dönüştü. Vatandaş ise toplum ve devlet işleri konusunda daha aktif ve katılımcı, bireysel yaşantılarında daha özgür ve bağımsız karar alıcılar hâline geldiler. Yeni vatandaşlık anlayışı, bireyleri aktif ve katılımcı olmaya, sorumluluk üstlenmeye zorluyor. Bu demokratik vatandaşlık anlayışı, demokratik sürecin işleyişini hızlandırıyor. Genel Ağ (İnternet), sosyoekonomik alanda gerçek bir devrim yaratmasının yanısıra, siyasette doğrudan görüş belirtme fırsatı sunmaktadır. Özellikle gençler için vazgeçilmez bir bilgi deposu ve başkalarıyla iletişim kurmayı sağlayan pratik bir araçtır. Genel Ağ sayesinde tartışma forumlarında interaktif görüş alışverişi yapılabiliyor, kampanyalar düzenlenebiliyor. Politikacılar için de yepyeni bir mecra Genel Ağ. Siyasetçiler, kişisel bloglar ya da sosyal medya araçlarıyla vatandaşlarla doğrudan ve anlık iletişim kurabiliyor. Artık siyasetçilerin vatandaşın ne düşündüğünü görmek, vatandaşların da tepki göstermek için bir sonraki seçimi beklemeleri gerekmiyor. Vatandaşlar artık daha kolay ve daha hızlı biçimde görüş belirtiyorlar. Ancak bu hızlı süreç, hem siyasetçilerin hem de vatandaşların daha dikkatli olmalarını da gerektiriyor (Görsel: düzenlenmiştir.). Katılım ve Dijital Vatandaşlık: Sandık başına gidilerek gerçekleştirilen seçimler demokratik sistemin işleyişi için yeterince önemlidir. Fakat halkın onayını almanın veya bir görüşü desteklemenin tek yolu, sandığa gitmek değildir. Kitle iletişim araçları, vatandaşların bireysel görüşlerini herkesin erişebildiği bir sanal ortamda ifade etmelerinin yolunu açmaktadır. Yöneticilerin hesap vermesini sağlamak ve ülkenin geleceğine birlikte karar verebilmek bilinçli vatandaşlıkla ilgili bir durumdur. Vatandaşların bilinçli olması, çoğu zaman ihlâl edilen hakların farkına varmalarını ve onları geri kazanmak için harekete geçmelerini sağlar. Kullandıkları özgürlük, onlara aynı oranda sorumluluk da yükler. Karşılaştıkları sorunlar için çözüm yolları aramak, öneriler geliştirme konusunda ilk adımı atmak her zaman özgür bireye düşer. 20

21 Aktif vatandaşlık çift yönlü ilerleyen bir süreçtir. Bir yandan devlet şeffaflaşır, öte yandan bireylerin sanal kontrolü gittikçe artar. Örneğin siyasetçiler, artık seçmenleriyle ve kamuoyuyla yalnızca seçim zamanlarında karşılaşmıyorlar. Vatandaşlar; televizyon, gazete ve Genel Ağ yoluyla yönetimin her adımını takip ettiklerini gösteriyorlar. Her yanlış adımda yönetimi aynı yolla ikaz ediyorlar. Birçok işlemin Genel Ağ yoluyla, örneğin e-devlet arayüzünde halledilmesi, devletin daha şeffaf, halkın ise daha aktif olmasını sağlıyor (Görsel: wikiwerock.pbworks.com, düzenlenmiştir.). Vatandaşlıktan Aktif Vatandaşlığa Geçiş: Vatandaşlık, demokratik yönetimlerde bireyin devlet karşısındaki resmî konumunu ifade eder. Bu konum, krallıklarda bireyin tebaa olmasına benzer. Fakat demokratik vatandaş, devletin tüm imkânlarından diğer vatandaşlarla eşit yararlanma hakkına sahip özgür bireydir. Vatandaşlar; karar alma süreçlerine katılmak, seçme hakkını kullanmak, meclisin kararlarını veya hükûmetin uygulamalarını beğendiğini veya beğenmediğini göstermek, hak ihlalleri ve özgürlük kısıtlamalarıyla mücadele etmek için bir sonraki seçim dönemini beklemek zorunda değiller. Bir sonraki seçim dönemini bekleyen vatandaşlık anlayışı ile her şeyi devletten bekleyen pasif vatandaşlık anlayışı, toplumsal sorunların çözümünde yetersiz kalmaktadır. Aktif vatandaşlık ise bireylerin etkin biçimde devlet ve toplum işlerine katılımıyla ilgilidir. Aktif vatandaş; seçimler, mahkeme, şikâyet, kamuoyu oluşturma, karar alma süreçlerini etkileme gibi bir dizi siyasi ve toplumsal sürecin işleyişi konusunda bilgi sahibidir. Aktif vatandaş, hiçbir şeyi başkalarından veya devletten beklemez; yapılması gerekeni talep eder. Ben ne yapabilirim ki! diye düşünmez. O daha çok, Bu konuda benim yapabileceğim şey nedir? diyerek harekete geçer. Aktif vatandaş, özgür bir birey olarak tek başına girişimlerde bulunabileceği gibi başkalarıyla iş birliği yaparak da çözüm süreçlerine katılabilir. Sorumluluklar ve Sosyal Değerler: Yönetici ve memurların adil ve eşit olmayan ayrımcı tutumlarını, sokaklardaki görüntü ve ses kirliliğini, sokak hayvanları ya da nesli tükenen hayvan ve bitki türlerini hatta yoksulluğu fark eden bilinçli vatandaşlar, kendilerini kişisel sorumluluk üstlenmek zorunda hissederler. Böyle sorunlar vatandaşları; etkin biçimde iş birliği yapmaya, yönetim süreçlerine katılmaya, farklılıkları ve kültürel çeşitliliği korumaya, eşitlik ve sosyal adaleti önemsemeye zorlar. Gençler, aktif birer vatandaş olarak birçok toplumsal sorunla ilgilenebilirler: sokak çocuklarının eğitimi, yaşlılara sosyal hizmet sunumu, engellilerin topluma kazandırılması, çevre kirliliği vb. (Görsel: 21

22 ETKİNLİK y 2-3 kişilik gruplar oluşturunuz. y Bir grup sözcüsü seçiniz. y Tabloda verilen açıklamaların neyle ilgili olduğunu, uygun kutucuğu işaretleyerek gösteriniz. y Tamamladığınız etkinliği arkadaşlarınızla paylaşınız. y Farklı cevaplar varsa ortak bir cevap üzerinde uzlaşmaya çalışınız. Açıklamalar 5 Aktif vatandaşlık Sorumluluklara karşı duyarlı olmak Hak ve özgürlükleri korumak Özgür ve bağımsız karar alabilmek İçinde yaşadığı toplumu daha iyi bir duruma getirmek, bir fark yaratmak için eylemde bulunmak gerekir. Örneğin, geçenlere zarar veren yoldaki bir taşı kaldırmak, bir sorun hakkında yetkilileri dilekçe, elektronik posta veya telefon yoluyla bilgilendirmek, ayrımcı uygulamaları protesto etmek, farklılık ve çeşitliliği desteklemek, çözüm için kamuoyu oluşturmak. Bir ülkedeki benzer hak ve sorumluluklara sahip insanlara vatandaş denir. Bu yüzden yetkililerden size de diğerlerine davrandıkları gibi davranmalarını bekleyebilir, onlardan eşitlikçi muamele talep edebilirsiniz. Bu sağlanmadığı takdirde ilgili kişi veya kurumlardan şikâyetçi olabilirsiniz. Bir Türk vatandaşı; Türkiye de istediği yere yerleşebilir, Türkiye Cumhuriyeti pasaportu alabilir, yönetime talip olabilir, devletin iş ve işlemleri konusunda bilgi edinebilir, ticaret yapabilir, mal ve mülk sahibi olabilir. Bunlar engellenmemelidir. Bir vatandaştan, yasalara uygun davranması, seçimlerde oy kullanması, kazandığı oranda vergi ödemesi, çevresini kirletmemesi, yasaları ihlal edenleri yetkililere bildirmesi beklenir. Vatandaşlardan, kişisel özgürlüklerini, başkasının haklarını ihlal edecek, hayvanlara ve çevreye zarar verecek şekilde kullanmamaları beklenir. Doğal çevreyi korumak (kirletmemek, bilinçsiz tüketmemek, kimyasal atıkları güvenlice imha etmek, çöpleri ayırmak, yiyecek ve içeceği israf etmemek vb.) için yasa çıkarmaya gerek yoktur. Trafik kurallarına uymak (güvenlik şeridini ihlal etmemek, hız sınırını aşmamak, emniyet kemeri takmak, hatalı sollama yapmamak, araca fazla yük yüklememek, uykusuz veya alkollü araç kullanmamak vb.) Şahsını ilgilendiren konularda (yemek içmek, giyim kuşam, meslek veya eş seçimi, takım tutmak, bir görüşü desteklemek veya reddetmek vb.) kendi kararını kendi vermek Yöneticileri desteklemek veya eleştirmek için seçim zamanını beklemeye gerek yoktur. Kitle iletişim araçlarını kullanarak yöneticilerle ve yaptıkları işlerle ilgili görüş belirtmek, yorum yazmak, grup oluşturmak, ilan vermek, afiş hazırlamak mümkündür. Günümüzde insanlar, sadece vergilerini ödeyerek veya yasalara uygun davranarak aktif (etkin) vatandaş olamazlar. Aktif vatandaş; ülke gündemini takip etmeli, karar alma süreçlerine katılmada istekli olmalı, sosyal ve insani meselelere (yoksulluk, çevre, eğitim, sağlık, göç vb.) ilgi duymalıdır. 22

23 ETKİNLİK 6 y 6-8 kişilik gruplar oluşturunuz. Her grup bir yazıcı ve grup sözcüsü belirlemelidir. y Aşağıdaki üç soruya grup olarak cevap arayınız. Cevaplarınızı tabloya yazınız. Sorulara cevap ararken beyin fırtınası tekniğini kullanabilirsiniz. Aktif vatandaşlar olmanızı zorlaştıran engeller var mı? Varsa nelerdir? Bu engellerin üstesinden nasıl gelinebilir? Siz, hangi konularda aktif vatandaş olabilirsiniz? y Grup çalışması bittiğinde ulaştığınız sonuçları sınıfla paylaşınız. Aktif Vatandaş Olmayı Engelleyen Tutum veya Olaylar Aktif Vatandaşlığın Önündeki Engelleri Kaldırmak İçin Çözüm Önerilerimiz Daha Aktif Vatandaş Olabileceğimiz Konular 23

24 Ç FARKLI TÜRDEN DEMOKRASİLER Herkesin yönetime talip olabildiği tek yönetim biçimi demokrasidir. Ne türden olursa olsun, bir demokraside siyasi gücü elinde tutanlar, vatandaşlardır. İster temsilî ister doğrudan isterse katılımcı demokrasi olsun, sonuç değişmez. Örneğin, temsilî demokraside vatandaşlar, kendi hak ve çıkarlarını yönetimde temsil edecek lideri seçerler. Doğrudan demokrasilerde ise yasaları meclis değil, halk kabul veya reddeder. 7 Mayıs 2006 tarihinde İsviçre nin Glarus Kantonu nda çekilen bu fotoğrafta vatandaşların, görevlilerin hazırladığı bir yasa taslağını oylamak üzere toplandıkları görülüyor. Bu, ülkemizdeki anayasanın referanduma (halk oylaması) götürülmesinden biraz farklı durumdur. Çünkü İsviçre nin bağımsız kantonlarında vatandaşlar, hangi yasanın kabul edileceğine kendileri karar veriyorlar. Yani onların yasal düzenleme yapan bir meclisleri yok. Böyle bir fotoğraf Türkiye de çekilemez. Nedeni aslında çok açık: Türkiye, temsilî demokrasi ile, İsviçre ise doğrudan demokrasiyle yönetiliyor. Bizim ülkemizde herhangi bir yasayı Mecliste milletvekilleri oylar, İsviçre de ise vatandaşlar (Görsel: Adrian Sulc,Glarus ta Halk Oylaması, 2006). İlk devletlerden günümüze kadar birçok devlet biçimi ortaya çıktı. Yönetici sayısına göre devletler, dört farklı ad altında toplanabilir. Kaç Kişi Yönetir? Devletler, yöneticilerin tutum ve davranışlarının niteliğine göre farklılıklar gösterirler. Nasıl Yönetilir? Anarşi Demokratik Halkın hak ve özgürlüğüne dayalı Monarşi Bir kişi Diktatör veya totaliter Zor ve baskıya ya da devlete mutlak itaate dayalı Oligarşi Birkaç kişi Teokratik Dine dayalı Demokrasi Herkes Aristokratik Seçkinlerin kararlarına dayalı Cumhuriyet Çoğunluğun beklentilerine dayalı Temsilî Demokrasi: Halkın, idare etme hakkını, seçtiği temsilciler vasıtasıyla kullandığı demokrasi biçimidir. Genellikle nüfusu kalabalık ülkelerde uygulanır. Belli dönemler için seçilen belli sayıdaki milletvekilleri, temsil ettikleri vatandaşlar adına mecliste yasal düzenlemeler yaparlar. Hükûmetin işlerini denetleyip vatandaşları, devlet işleri konusunda bilgilendirirler. Milletvekillerine yetkiyi, vatandaş, seçimlerde oy kullanarak verir. Vatandaş, verdiği yetkiyi yine aynı yolla geri alır. Temsili demokrasinin parlamenter demokrasi, başkanlık ve yarı başkanlık sistemi gibi biçimleri vardır. 24

25 Başkanlık ve Yarı Başkanlık: Başkanlık sistemi; yürütme gücünün, yasama gücünden kesin olarak ayrıldığı yönetim biçimidir. Temsilî demokrasilerdekinden farklı olarak yürütme ile yasama organlarında görev alanlar, yani milletvekilleri ile bakanlar farklı kişilerdir. Başkan, halk tarafından belli bir süre için seçilir ve başkanın gücünü sınırlandıracak tek şey yasalardır. Başkan, tüm devlet memurları üzerinde ve mahkûmları affetme konusunda karar verme yetkisine sahipken hâkim ve savcılar üzerinde hiçbir yetkisi yoktur. Yarı başkanlık sistemi ise temsilî demokrasi ile başkanlık sisteminin bir karışımıdır. Devlet başkanı, hem başbakandır hem de hükûmetin başıdır. Bir bakıma yürütme üzerindeki etkisi artırılmış cumhurbaşkanıdır. Doğrudan Demokrasi: Halkın, yönetme gücünü kendisinin kullandığı demokrasi biçimidir. Genellikle nüfusu az olan küçük ülkelerde uygulanır. Halkı temsil ederek yasa çıkaran milletvekili yoktur. Devlet memurları, halkın görüşleri ve teklifleri doğrultusunda yasa taslağı hazırlayıp halkın oyuna sunarlar. Halk, oylamaya katılarak yasayı kabul veya reddeder. Doğrudan demokrasi, geçmişte Antik Yunan daki Atina Devleti nde, günümüzde ise İsviçre de uygulanmaktadır. Cumhuriyet ve Demokrasi: 1920 yılında Büyük Millet Meclisinin açılmasıyla devletin idare şekli az çok belli olmuştu. Meclis, millet adına önemli kararlar alıyordu. Örneğin, seçilmiş vekillerden bir Bakanlar Kurulu oluşturuldu. Önce saltanat, ardından halifelik kaldırıldı. Cumhuriyet ilan edilmeden önce, halkın seçip Meclise mebus olarak gönderdiği milletvekillerinin hepsinin hükûmette bir bakan olma imkânı vardı ve bazı mebuslar da bakan olmak niyetiyle mevcut bakanları eleştiriyorlardı. Bu durum, hükûmetin işlerini zorlaştırmaktaydı. Cumhuriyetin ilanıyla birlikte Meclis ile hükûmet arasındaki sıkıntılar ortadan kaldırılmıştı. Çoğunlukçuluk anlamına gelen cumhuriyet, çoğunluk anlamına cumhur sözcüğünden gelir. Bir çoğunluk yönetimi olarak cumhuriyet, mecliste en çok vekil bulunduran partinin hükûmeti kurması, bir bakıma devletin, halkın çoğunun tercih ettiği parti tarafından yönetilmesini ifade eder. Türkiye de cumhuriyetin ilanıyla birlikte meclis hükûmeti terk edilmiş, kabine hükûmeti sistemine geçilmiştir. Demokrasi, seçimlerde en çok oy alan siyasi partinin devleti yönetmesi olan cumhuriyetten, bir yönetim biçimi olmasının yanında bir yaşam tarzı olmasıyla ayrılır. Bir yaşam biçimi olarak demokrasi, vatandaşların ve toplumsal kurumların daha fazla demokratik değerlere sahip olmasını sağlar. Türk Demokrasisi: Türkiye Cumhuriyeti, laik, sosyal, demokratik bir hukuk devletidir. Laiklik, sosyal devlet ve hukuk ilkesi demokrasinin gerekleri olarak kabul edilir. Türkiye de temsili demokrasi uygulanmaktadır. Yasa yapma gücü Türkiye Büyük Millet Meclisi, yargılama gücü bağımsız mahkemeler, yürütme ve idare etme gücü ise hükumet tarafından kullanılmaktadır. İsteyen vatandaşlar yargı, yürütme veya yasama kurumunda görev alabilirler. Bunun önünde yasal hiçbir engel yoktur. Yalnızca koşullar ve yeterlilikler söz konusudur. Kamu ve özel kurumlar, insan hak ve özgürlüklerini güvence altına alan hukuka uygun biçimde kurulmakta ve işletilmektedir. Katılımcı Demokrasi: Hep birlikte karar verme idealine dayanan katılımcı demokrasi yaklaşımı, iki açıdan tanımlanır: 1. Toplumun her kesiminin, karar alma süreçlerine aktif katılımını artırmak, 2. Toplumun bütün kurumlarının demokratik bir iç işleyişe kavuşmasını sağlamak. İlki; kadınlar, yaşlılar, engelliler, azınlıklar (dinî veya etnik), göçmenler gibi toplumun dezavantajlı kesimlerini oy kullanma, seçme, seçilme, aday olma, görüş belirtme, kamuoyu oluşturma vb. demokratik süreçlere daha fazla katılmaya teşvik eder. Bunun önündeki geleneksel, kültürel ve hukuki engelleri kaldırmaya çalışır. İkincisi; ev, okul, iş yeri, arkadaş grupları, turizm ve seyahat etkinlikleri, sendika ve parti içinde, hatta askeriye ve cezaevlerinde iş ve işlemlerin demokratik bir şekilde gerçekleşmesini sağlamaya çalışır. Hem dezavantajlı grubun katılımını kolaylaştırmak hem de kurumları demokratik bir yapı ve işleyişe kavuşturmak için daha fazla şeffaflık gerekir. Katılımcılık, çoğunluğun hâkimiyetine değil, azınlığın haklarının korunup gözetilmesine vurgu yapar yılında çekilen bu fotoğrafta Mustafa Kemal, 28 Ekim akşamı bazı arkadaşlarıyla paylaştığı bir fikrini, Meclisteki vekillere bir anayasa değişikliği teklifi olarak sunarken görülüyor (Görsel: com.tr). 25

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı

IFLA İnternet Bildirgesi

IFLA İnternet Bildirgesi IFLA İnternet Bildirgesi Bilgiye engelsiz erişim özgürlük, eşitlik, küresel anlayış ve barış için temeldir. Bu nedenle, Kütüphane Dernekleri Uluslararası Federasyonu (IFLA) belirtir ki: Düşünce özgürlüğü,

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI Sayın Katılımcılar, değerli basın mensupları Avrupa Konseyi

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

1. A. Ali ERSOY, Hezarfen Ahmet Çelebi İ.Ö Türkçe Öğretmeni. 2. Emel OKKIRAN, Sultantepe İ.Ö Türkçe Öğretmeni

1. A. Ali ERSOY, Hezarfen Ahmet Çelebi İ.Ö Türkçe Öğretmeni. 2. Emel OKKIRAN, Sultantepe İ.Ö Türkçe Öğretmeni 1 ÜSKÜDAR İLÇESİ 19 MAYIS ATATÜRK Ü ANMA VE GENÇLİK VE SPOR BAYRAMI KUTLAMA PROGRAMI 19 Mayıs Atatürk ü Anma Ve Gençlik Ve Spor Bayramı, 19.05.2012 Cumartesi günü saat: 07.00 de başlar ve gece saat 24.00

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Amaç MADDE 1 KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kent yaşamında, kent vizyonunun

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIMLARI İLE EŞLEŞEN ARA DİSİPLİN ALAN KAZANIMLARI TABLOSU

SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIMLARI İLE EŞLEŞEN ARA DİSİPLİN ALAN KAZANIMLARI TABLOSU İLKÖĞRETİM SOSYAL BİLGİLER DERSİ. SINIF PROGRAMI SINIF ÖĞRENME ALANI / ÜNİTE DERS KAZANIMLARI AFETTEN KORUNMA VE GÜVENLİ YAŞAM KAZANIMLARI İnsanlar, Yerler ve Çevreler: Yaşadığımız Yer Doğal afetler karşısında

Detaylı

Macaristan Savcılığı İşbirliği ile Avrupa Konseyi Tarafından Düzenlenen AVRUPA SAVCILARI KONFERANSI 6.OTURUMU

Macaristan Savcılığı İşbirliği ile Avrupa Konseyi Tarafından Düzenlenen AVRUPA SAVCILARI KONFERANSI 6.OTURUMU Avrupa Konseyi Strazburg, 31 Mayıs 2005 Konferans Web Sayfası: http ://www. coe. int/prosecutors Macaristan Savcılığı İşbirliği ile Avrupa Konseyi Tarafından Düzenlenen AVRUPA SAVCILARI KONFERANSI 6.OTURUMU

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Davranıs ve Çalısma İlkeleri

Davranıs ve Çalısma İlkeleri Davranıs ve Çalısma İlkeleri Saint-Gobain Grubu, hem yönetim hem de calışanlar tarafından uygulanan ve yıllar boyunca Grubun faaliyetlerine yön veren bir takım ilkeler geliştirmiştir. Günümüzde grup, bu

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI rt O ku ao l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - ARALIK 2015 ÇOCUK HAKLARI 10 Aralık 1948 de İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi nin kabulüyle birlikte 10

Detaylı

Editör Reyhan KAYA. Dil Uzmaný Rabia Eda ÖZDEMÝR. Görsel Tasarýmcý Özlem KAYMAZ. Program Geliþtirme Uzmaný Nihal AHÝOÐLU

Editör Reyhan KAYA. Dil Uzmaný Rabia Eda ÖZDEMÝR. Görsel Tasarýmcý Özlem KAYMAZ. Program Geliþtirme Uzmaný Nihal AHÝOÐLU 1. Kitap Editör Reyhan KAYA Dil Uzmaný Rabia Eda ÖZDEMÝR Görsel Tasarýmcý Özlem KAYMAZ Program Geliþtirme Uzmaný Nihal AHÝOÐLU Ölçme Deðerlendirme Uzmaný Murat AKYILDIZ Rehberlik Süleyman AYHAN ATATÜRK'ÜN

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

İçeriği, Amacı, Tarihsel Gelişimi ve Yapılan Değişiklikler [değiştir]

İçeriği, Amacı, Tarihsel Gelişimi ve Yapılan Değişiklikler [değiştir] Danimarka Halk Okulları İçeriği, Amacı, Tarihsel Gelişimi ve Yapılan Değişiklikler [değiştir] Folkeskole Danimarka daki devlete bağlı olan ilköğretim ve ortaokul sistemidir. Bir yıl hazırlık sınıfı ile

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu: Gezi Parkından dünyaya yansıyan ses daha fazla özgürlük, daha fazla demokrasi sesidir. Tarih : 15.06.2013 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu Türkiye de görev yapan yabancı

Detaylı

İstanbul Tıp Fakültesi Sosyal Sorumluluk Projeleri

İstanbul Tıp Fakültesi Sosyal Sorumluluk Projeleri İstanbul Tıp Fakültesi Sosyal Sorumluluk Projeleri Sosyal Sorumluluk Projelerinin Amacı Yaşamın sürdürülebilirliği, Toplumsal yaşamın iyileştirilmesi için ortak evrensel değerlerin toplumlar tarafından

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI 6 1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Kavramlar Türk Bayrağı Kanunu İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (11. Protokol ile Düzenlenen Metin) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (11.

Detaylı

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ 203 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 10 Aralık 1948 tarih ve 217 A(III) sayılı Kararıyla ilan edilmiştir. 6 Nisan 1949 tarih ve

Detaylı

SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİ VE STRATEJİK İLETİŞİM PLANLAMASI

SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİ VE STRATEJİK İLETİŞİM PLANLAMASI SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİ VE STRATEJİK İLETİŞİM PLANLAMASI Stratejik İletişim Planlaması -1 İletişim temelinde, plan ve strateji vardır. Strateji bilgi üretimine dayanır. Strateji, içinde bulunduğumuz noktadan

Detaylı

ETİK DEĞERLER VE DÜRÜSTLÜK

ETİK DEĞERLER VE DÜRÜSTLÜK Etik Kavramı ETİK DEĞERLER VE DÜRÜSTLÜK Etik kelimesi köken olarak Eski Yunan'a kadar gider. Etik evrensel olarak kabul gören kurallardır. Etik; doğruyla yanlışı, haklı ile haksızı, iyiyle kötüyü, adil

Detaylı

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT HUKUK Soru Bankası ÇTHT G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU 1.. Federal devletin tüzel kişiliği yoktur.. Federe devletlerin ayrılma hakkı yoktur.. Federe devletlerin uluslararası

Detaylı

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu Ekonomi Koordinasyon Kurulu Toplantısı, İstanbul 12 Eylül 2008 Çalışma Grubu Amacı Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele M Çalışma Grubu nun amacı; Türkiye

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi Ümit GÜVEYİ Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Teorik Boyutuyla Genel Kavramsal Çerçeve

Detaylı

2013 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI NİMET İLKOKULU 4. SINIF DERS İŞLEME YOL HARİTASI

2013 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI NİMET İLKOKULU 4. SINIF DERS İŞLEME YOL HARİTASI 2013 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI NİMET İLKOKULU 4. SINIF DERS İŞLEME YOL HARİTASI 1. Bölüm: Tanımlayıcı Bilgiler Dersin Adı :İNGİLİZCE Dersin Kredisi : 3 Saat Öğretmenin Adı ve Soyadı :ÖZAY TETİK Dersin İşleneceği

Detaylı

SGK 4. Olağan Genel Kurulu ÇSG Bakanı Süleyman Soylu nun Başkanlığında Gerçekleştirildi

SGK 4. Olağan Genel Kurulu ÇSG Bakanı Süleyman Soylu nun Başkanlığında Gerçekleştirildi SGK 4. Olağan Genel Kurulu ÇSG Bakanı Süleyman Soylu nun Başkanlığında Gerçekleştirildi Sosyal Güvenlik Kurumu(SGK) 4. Olağan Genel Kurulu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı(ÇSGB) Süleyman Soylu nun ev

Detaylı

Araştırma Etiği İlkeleri

Araştırma Etiği İlkeleri Araştırma Etiği İlkeleri 1. Araştırmada kullanılan veriler ve elde edilen sonuçlar çarpıtılamaz. Elde edilmemiş sonuçlar araştırma sonuçlarıymış gibi gösterilemez. 2. Araştırmacılar; çalışmalarında yasa

Detaylı

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar İŞLETMELERİN AMAÇLARI Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge Kar ın İşlevleri

Detaylı

İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ

İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ 1- ÇALIŞMA KÜLTÜRÜ Oylum Sınai Yatırımlar A.Ş. ( Oylum ), işlerini dürüstlük ve doğruluk çerçevesinde yürütür. Mal ve hizmet aldığı firmaları iş ortağı olarak

Detaylı

Avrupa yı İnşaa Eden Gençler

Avrupa yı İnşaa Eden Gençler Avrupa yı İnşaa Eden Gençler Gençlik Politikasi Geliştirme Sosyal Uyum İnsan Hakları Kültürlerarasi Diyalog Katılım Araştırma AVRUPA KONSEYI VE GENÇLER 40 YILI AŞKIN BIR SÜREDIR AVRUPAYI BIRLIKTE INŞA

Detaylı

YENİMAHALLE KENT KONSEYİ ÇOCUKMECLİSİ ÇALIŞMA YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Ve Tanımlar

YENİMAHALLE KENT KONSEYİ ÇOCUKMECLİSİ ÇALIŞMA YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Ve Tanımlar YENİMAHALLE KENT KONSEYİ ÇOCUKMECLİSİ ÇALIŞMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu yönergenin amacı; Yenimahalle Kent Konseyi Çocuk Meclisi oluşumunu, organlarını,

Detaylı

Sosyal Hizmetin Yasal Çerçevesi ve Politika Bağlamı. Sosyal Hizmete Giriş-8

Sosyal Hizmetin Yasal Çerçevesi ve Politika Bağlamı. Sosyal Hizmete Giriş-8 Sosyal Hizmetin Yasal Çerçevesi ve Politika Bağlamı Sosyal Hizmete Giriş-8 Yasal çerçeve ve politika bağlamı Sosyal çalışmacıların sosyal hizmet uygulamalarındaki tüm yasal mevzuatı en ince detayına kadar

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGI NA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGI NA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGI NA 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 7 nci maddesinin birinci fıkrasının değiştirilmesi hakkındaki kanun teklifim ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur. Gereğini

Detaylı

Haklarım var, Hakların var, Hakları var...

Haklarım var, Hakların var, Hakları var... Haklarım var, Hakların var, Hakları var... Çocuk haklarına giriş Herkesin hakları vardır. Ayrıca, 18 yaşından küçük bir erkek veya kız çocuğu olarak sizin özel bazı haklarınız vardır. Bu hakların bir listesi

Detaylı

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Konu sayfa Pratik - 1 2-10 1 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk

Detaylı

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Canlılar hayatta kalmak için güdülenmişlerdir İnsan hayatta kalabilmek

Detaylı

Liderlikte Güncel Eğilimler. Konuşan Değil, Dinleyen Lider. Şeffaf Dünyada Otantik Lider. Bahçevan İlkesi. Anlam Duygusu Veren Liderlik

Liderlikte Güncel Eğilimler. Konuşan Değil, Dinleyen Lider. Şeffaf Dünyada Otantik Lider. Bahçevan İlkesi. Anlam Duygusu Veren Liderlik Video Başlığı Açıklamalar Süresi Yetkinlikler Liderlikte Güncel Eğilimler Konuşan Değil, Dinleyen Lider Son on yıl içinde liderlik ve yöneticilik konusunda dört önemli değişiklik oldu. Bu videoda liderlik

Detaylı

UNESCO Bilgi ve İletişim Sektörü

UNESCO Bilgi ve İletişim Sektörü UNESCO Bilgi ve İletişim Sektörü Esra HATİPOĞLU İletişim Sektör Uzmanı 31 Ekim - 1 Kasım 2014, Antalya Bilgi toplumları inşa etmek UNESCO Bilgi ve İletişim Sektörü, şimdiki hâliyle 1990 yılında UNESCO

Detaylı

İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği YÖNERGESİ

İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği YÖNERGESİ AKADEMİ BİRLİĞİ YÖNERGESİ Birinci Bölüm Genel Hükümler Amaç Madde 1 tarafından yürürlüğe konan bu yönergenin amacı, Akademi Birliği nin amacını, görev, yetki ve çalışma alanlarını düzenlemektir. Tanımlar

Detaylı

Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü. Fikret Toksöz May 12, 2015

Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü. Fikret Toksöz May 12, 2015 Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü Fikret Toksöz May 12, 2015 Demokratik Yönetişimde Vatandaş Şikayetinin Rolü İçin Taslak Yasal Temeller Merkez Düzey Yerel Düzey Müdahale Mekanizmaları Geleneksel

Detaylı

BACIM - Ağırlıklı olarak Türkiye kökenli göçmen kadınlar için buluşma ve danışmanlık merkezi

BACIM - Ağırlıklı olarak Türkiye kökenli göçmen kadınlar için buluşma ve danışmanlık merkezi Deutsches Rotes Kreuz Kreisverband Berlin-City e. V. BACIM - Ağırlıklı olarak Türkiye kökenli göçmen kadınlar için buluşma ve danışmanlık merkezi BACIM projesinin tanıtımı BACIM Berlin-City ev Alman Kızıl

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ ETİK DAVRANIŞ İLKELERİ VE ETİK KOMİSYON YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ ETİK DAVRANIŞ İLKELERİ VE ETİK KOMİSYON YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ ETİK DAVRANIŞ İLKELERİ VE ETİK KOMİSYON YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı; Dokuz Eylül Üniversitesinde etik kültürünü

Detaylı

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ 5 Aralık 2011 ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ I.YENĠ BĠR ANAYASA MI? GENĠġ KAPSAMLI BĠR ANAYASA DEĞĠġĠKLĠĞĠ MĠ? Anayasa hazırlığıyla ilgili olarak kamuoyunda önemli bir tartışma yaşanıyor:

Detaylı

KPSS 2007 GK (50) DENEME 3 / 52. SORU 50. Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri değildir? A) Yasal idare B) Devlet faaliyetlerinin belirliliği C) İdarenin mali sorumluluğu

Detaylı

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik; 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 76 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 3 - (1) Bu Yönetmelik; 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 76 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ İçişleri Bakanlığından: Resmi Gazete Tarihi : 08/10/ 2006 Resmi Gazete Sayısı : 26313 BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR

TBMM DIŞİLİŞKİLER VE PROTOKOL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR A V R U P A B İİ R L İİ Ğ İİ H U K U K U 1)) AVRUPPA TOPPLLULLUK HUKUKUNU OLLUŞŞTURAN TEEMEELL ANTLLAŞŞMALLAR BİRİNCİ İL HUKUK 1951-Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Antlaşması 18/3/1951 de Paris'de imzalandı.

Detaylı

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak BİZ KİMİZ? Dağ Ortaklığı bir Birleşmiş Milletler gönüllü ittifakı olup, üyelerini ortak hedef doğrultusunda bir araya getirir.

Detaylı

Yasama süreci ve sivil toplum. İsveç

Yasama süreci ve sivil toplum. İsveç Yasama süreci ve sivil toplum İsveç Sosyal faaliyet alanları Devlet Piyasa Sivil toplum Sivil toplum nedir? Ortak çıkarlar, amaçlar ve değerler etrafında birleşmiş gönüllü ve kolektif faaliyetler Değişken

Detaylı

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Uluslararası Konferans Sivil Toplum-Kamu Sektörü İşbirliği 25-26 Nisan 2013, İstanbul 2 nci Genel Oturum

Detaylı

Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi

Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi Saygının Hakim Olduğu Bir Çalışma Ortamı İlkesi İlke Beyanı: 3M çalışma ortamındaki herkes, kendisine saygıyla davranılmasını hak eder. Saygı göstermek, her bir kişiye eşsiz yetenekleri, geçmişi ve bakış

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

BİLGESAM GENÇLİK PLATFORMU TÜZÜĞÜ

BİLGESAM GENÇLİK PLATFORMU TÜZÜĞÜ BİLGESAM GENÇLİK PLATFORMU TÜZÜĞÜ Madde 1: Topluluğun Adı Ve Merkezi a)topluluğun Adı : Bilgesam Gençlik Platformu dur. b)topluluğun Merkezi : İstanbul dur. Madde 2: Topluluğun Kurulma Amacı 1-BİLGESAM

Detaylı

28.02.2011 1. Çocuk Hakları Kongresi, 25-27 Şubat 2011, Istanbul

28.02.2011 1. Çocuk Hakları Kongresi, 25-27 Şubat 2011, Istanbul Okulöncesi Eğitimde Fırsat Eşitliği Uzm. Dilek EROL SAHĐLLĐOĞLU MEB Öğretmenim Anaokulu Müdür Yardımcısı 1 Sunu Planı Okulöncesi Eğitimin Tanımı Okulöncesi Eğitimin Önemi Eğitim Hakkı Sayılarla Okulöncesi

Detaylı

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir.

Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. - 1 - I. A.B.D. HAKKINDA GERÇEKLER Bu bölümde A.B.D. nin tarihi ve A.B.D. hakkında sıkça sorulan konular hakkında genel bilgilere yer verilmektedir. 1- Genel bakış A.B.D. nin değişen nüfus yapısı: http://usinfo.state.gov/journals/itsv/0699/ijse/ijse0699.htm

Detaylı

Bakanımız, Çocuk Bakım Kuruluşları Öz Değerlendirme Toplantısında

Bakanımız, Çocuk Bakım Kuruluşları Öz Değerlendirme Toplantısında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Yayın Organı Mart 2014 Yıl: 1 Sayı: 10 Bakanımız, Çocuk Bakım Kuruluşları Öz Değerlendirme Toplantısında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Ayşenur İslam, Çocuk Hizmetleri

Detaylı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Hak Kavramı Herhangi bir varlığın, kanuni veya ahlaki gerekçelerle, sahip olması veya yapabilmesi olağan şeyler.. Hak Kavramı Kazanımlara

Detaylı

Nisan 2011. Tedarikçi Davranı Kuralları

Nisan 2011. Tedarikçi Davranı Kuralları Nisan 2011 Tedarikçi Davranı Kuralları Group_SupplierCodeofConduct_April2011_TUR.doc 1 GİRİŞ Sodexo için işlerin yürütülmesinde yüksek etik kuralları çok önemlidir. Bu sebepten dolayı ilişkide olduğumuz

Detaylı

Üniversite Gençleri İçin E-Demokrasi Projesi Anket Çalışması

Üniversite Gençleri İçin E-Demokrasi Projesi Anket Çalışması Üniversite Gençleri İçin E-Demokrasi Projesi Anket Çalışması Bu ankette 30 soru var Grup 1 1 [1]Cinsiyetiniz? Erkek Kadın 2 [2]Yaş aralığınız? 17-22 23-30 30 ve üzeri 3 [3]Ailenizin Gelir düzeyi (Maaş,

Detaylı

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

PÜF NOKTALARI: SINIF İÇİNDE ÖĞRENCİLERİN KATILIM HAKKININ GERÇEKLEŞMESİNİ SAĞLAMAK

PÜF NOKTALARI: SINIF İÇİNDE ÖĞRENCİLERİN KATILIM HAKKININ GERÇEKLEŞMESİNİ SAĞLAMAK PÜF NOKTALARI: SINIF İÇİNDE ÖĞRENCİLERİN KATILIM HAKKININ GERÇEKLEŞMESİNİ SAĞLAMAK İstanbul Bilgi Üniversitesi Çocuk Çalışmaları Birimi Görüşlerini ifade etmek ve kendisiyle ilgili kararlara etki edebilmek

Detaylı

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ 445 TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ Aydeniz ALİSBAH TUSKAN* 1 İnsanların bir biçimde sınıflanarak genel kategoriler oturtulması sonucunda ortaya çıkan kalıplar ya da bir

Detaylı

İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları. Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN

İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları. Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN Yakın Geçmiş... 1990 Eğitimi Geliştirme Projesi Dünya Bankası nın desteği - ÖME 1997 8 Yıllık Kesintisiz Eğitim 2000 Temel Eğitime

Detaylı

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları)

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları) 27 Ağustos- 7 Eylül 1990 tarihleri arasında Havana da toplanan Suçların Önlenmesine ve Suçların Islahı üzerine Sekizinci Birleşmiş Milletler Konferansı tarafından kabul edilmiştir. Dünya halkları, Birleşmiş

Detaylı

2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ

2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ KONU VE ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ Öğrenme Alanı: İNANÇ 1. ÜNİTE: KAZA VE KADER EYLÜL Öğrencilerle Tanışma, Dersin Amacı ve İşleniş Şekli. Öğretmeni tanır ve dersin amacı, derste işlenecek

Detaylı

Öğrenci Dekanlığı Toplumsal Duyarlılık Projeleri Ofisi 2012-2013 AKADEMİK YILI TOPLUMSAL DUYARLILIK PROJELERİ

Öğrenci Dekanlığı Toplumsal Duyarlılık Projeleri Ofisi 2012-2013 AKADEMİK YILI TOPLUMSAL DUYARLILIK PROJELERİ Öğrenci Dekanlığı Toplumsal Duyarlılık Projeleri Ofisi 2012-2013 AKADEMİK YILI TOPLUMSAL DUYARLILIK PROJELERİ ETİK İLKELER Tüm canlılara saygı göstermek. Özgür tartışma ortamı yaratmak. Farklılıklara saygılı

Detaylı

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize;

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize; Sayın Veli, Yeni bir eğitim öğretim yılına başlarken, öğrencilerimizin yıl boyunca öğrenme ortamlarını destekleyecek, ders kitaplarını ve kaynak kitapları sizlerle paylaşmak istedik. Bu kaynakları belirlerken

Detaylı

UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ

UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ Genel Konferansın 20. Oturumunda benimsenmiştir. (*) Giriş Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu nun amacının UNESCO Kuruluş Sözleşmesi tarafından belirlendiği

Detaylı

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları 2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 Strateji Nedir? bir kağıt bir belge bir çalışma planı bir yol bir süreç bir ortak yorumlama ufku? 2 Stratejik Düşünme Nedir?

Detaylı

ANAFİKİR: Demokratik anlayış toplumdaki insanları ve bakış

ANAFİKİR: Demokratik anlayış toplumdaki insanları ve bakış 3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (25.04.2013 10. 05.2013) Sayın Velimiz, 25.04.2013-10.05. 2013 tarihleri arasındaki temamıza ait bilgiler bu bültende yer almaktadır. Böylece temalara bağlı düzenlediğimiz

Detaylı

2014 2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ

2014 2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ DERSİ KONU VE KAZANIMLARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ KONU VE ININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ Öğrenme Alanı: İNANÇ 1. ÜNİTE: KAZA VE KADER EYLÜL Öğrencilerle Tanışma, Dersin Amacı ve İşleniş Şekli. İlk Ders Genelgesi 1. Allah Her Şeyi Bir Ölçüye

Detaylı

Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları. Bilgilendirme Toplantıları

Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları. Bilgilendirme Toplantıları Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Bilgilendirme Toplantıları Ulusal Ajans olarak da bilinen AB Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı, Avrupa Komisyonu tarafından yürütülen Eğitim

Detaylı

2008 yılında gönüllü çabalarla kurulan Uluslararası Şeffaflık Derneği ülkenin demokratik, sosyal ve ekonomik yönden gelişimi için toplumun tüm

2008 yılında gönüllü çabalarla kurulan Uluslararası Şeffaflık Derneği ülkenin demokratik, sosyal ve ekonomik yönden gelişimi için toplumun tüm 2008 yılında gönüllü çabalarla kurulan Uluslararası Şeffaflık Derneği ülkenin demokratik, sosyal ve ekonomik yönden gelişimi için toplumun tüm kesimlerinde şeffaflık, dürüstlük ve hesap verebilirlik ilkelerini

Detaylı

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II ÇALIŞMA EKONOMİSİ II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG Mart - 2014 YASAL DÜZENLEMELER KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE VE İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLAR ARASI

Detaylı

MECLİS KARAR ÖZET TUTANAĞI Ü Y E L E R T.C. KARAPINAR BELEDİYE BAŞKANLIĞI KARAR TARİHİ : 09/05/2014 KARAR NUMARASI : 13

MECLİS KARAR ÖZET TUTANAĞI Ü Y E L E R T.C. KARAPINAR BELEDİYE BAŞKANLIĞI KARAR TARİHİ : 09/05/2014 KARAR NUMARASI : 13 KARAR NUMARASI : 13 AYDOĞDU, Belediye Meclisi 5393 Sayılı Belediye Kanunun 20. maddesi uyarınca 2014 yılı Mayıs ayı toplantısı için Belediye Hizmet binası, Başkanlık odasında toplandı. Toplantı başında

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE 2 KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İSTANBUL SÖZLEŞMESİ 11 Mayıs 2011 tarihinde Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa

Detaylı

Neden Daha Fazla Satın Alalım?

Neden Daha Fazla Satın Alalım? Neden Daha Fazla Satın Alalım? Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Giderek artan bilinçsiz tüketim ve üretim çevreyi olumsuz etkiliyor.

Detaylı

Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar

Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar Hamburg Uyum Meclisi Genel bilgiler Seçim süreci hakkında sorular ve cevaplar 1. Uyum Meclisi ne için gereklidir? Entegrasyon; örneğin politika, ekonomi, iş piyasası, eğitim, sosyal işler, kültür, din,

Detaylı

http://www.fisek.org ÇOCUK HAKLARI VE YOKSULLUK Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı Faks. 0312.395 22 71

http://www.fisek.org ÇOCUK HAKLARI VE YOKSULLUK Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı Faks. 0312.395 22 71 ÇOCUK HAKLARI VE YOKSULLUK Prof. Dr. A. Gürhan Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı http://www.fisek.org Faks. 0312.395 22 71 İnsana verilen değerin bileşik göstergesi Güvence Sağlık Hak arama

Detaylı

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır?

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Alvin Toffler in endüstrinin gelişmesi yaklaşımı Pazarlama nedir? Kullanımı neden önemlidir? Pazarlama olanaklarının kullanımı, eğitim ve geliştirme

Detaylı

BAŞKA BİR OKUL MÜMKÜN DERNEĞİ DEMOKRATİK EKSEN DEĞERLENDİRME FORMU

BAŞKA BİR OKUL MÜMKÜN DERNEĞİ DEMOKRATİK EKSEN DEĞERLENDİRME FORMU BAŞKA BİR OKUL MÜMKÜN DERNEĞİ DEMOKRATİK EKSEN DEĞERLENDİRME FORMU Tarihi Okulun İsmi Formu Dolduranın Adı Soyadı Formu Dolduranın Asli Görevi : / / : : : Bu form Başka Bir Okul Mümkün Derneği ne protokolle

Detaylı

UNICEF Kaynaklarından Çocuk Hakları Sözleşmesi nin Kısaltılarak Alınan ve Çocukların Diliyle İfade Edilen Özeti sizlerle paylaşıyoruz.

UNICEF Kaynaklarından Çocuk Hakları Sözleşmesi nin Kısaltılarak Alınan ve Çocukların Diliyle İfade Edilen Özeti sizlerle paylaşıyoruz. UNICEF Kaynaklarından Çocuk Hakları Sözleşmesi nin Kısaltılarak Alınan ve Çocukların Diliyle İfade Edilen Özeti sizlerle paylaşıyoruz. Madde 1: Ben çocuğum. On sekiz yaşına kadar bir çocuk olarak vazgeçilmez

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı