Bilişsel-Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Evlilik İlişkisini Geliştirme Programının Evli Bireylerin Evlilik Uyumuna Etkisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bilişsel-Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Evlilik İlişkisini Geliştirme Programının Evli Bireylerin Evlilik Uyumuna Etkisi"

Transkript

1 DURU / Uyum Zorluklarını Yordamada Yalnızlık, Sosyal Destek ve Sosyal Bağlılık Arasındaki Bilişsel-Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Evlilik İlişkisini Geliştirme Programının Evli Bireylerin Evlilik Uyumuna Etkisi Melek KALKAN*, Ercümend ERSANLI* Özet Bu çalışmanın amacı, bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı evlilik ilişkisini geliştirme programının evli bireylerin evlilik uyum düzeylerine etkisini araştırmaktır. Araştırmanın deney grubunda 15 ve kontrol grubunda 15 kişi bulunmaktadır. Bu araştırmada kontrol gruplu ön-test ve son-test modeli kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarına, Evlilikte Uyum Ölçeği ön-test ve son-test olarak uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarının ön-test ve son-test puanları ortalamaları arasındaki farklılığın anlamlı olup olmadığını saptamak amacı ile Mann-Whitney U testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralama testi kullanılmıştır. Evlilik ilişkisini geliştirme programının evli bireylerin evlilik uyum düzeylerini artırdığı saptanmıştır. Programa katılan bireylerin, programa katılmayanlara göre evlilik uyumu son-test puanlarının daha yüksek olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca deney grubundaki bireylerin son-test puanları ön-test puanlarından anlamlı ölçüde yüksek bulunmuştur. Kontrol grubundaki bireylerin ön-test ve son-test puanları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Elde edilen bulgular literatür ışığında yorumlanmış ve önerilerde bulunulmuştur. Evlilik ilişkisini geliştirme programı, evlilik uyumunu artırmada kullanılabilir. Anahtar Kelimeler Evlilik İlişkisini Geliştirme Programı, Bilişsel Davranışçı Yaklaşım, Evlilik Uyumu. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Öğretim Üyesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri / Educational Sciences: Theory & Practice 8 (3) Eylül / September Eğitim Danışmanlığı ve Araştırmaları İletişim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.

2 964 KURAM VE UYGULAMADA EĞİTİM BİLİMLERİ Yrd. Doç. Dr. Melek KALKAN Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Kurupelit-SAMSUN Elektronik Posta: Yayın ve Diğer Çalışmalarından Seçmeler Kalkan, M. (2008). The relationship of psychological birth order to irrational relationship beliefs. Social Behavior and Personality, 36(4), Kalkan, M. (2008). Dating Anxiety in Adolescents: Scale Development and Effectiveness of Cognitive-Behavioral Group Counseling. Eurasian Journal of Educational Research, 32, Kalkan, M. (2008). Do psychological birth order positions predict future time orientation in romantic relationships? Interpersona: An International Journal on Personal Relationships, 2(1), Kalkan, M. (2005). White-Campbell psikolojik doğum sırası envanterinin geçerlik ve güvenirliği, Psikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji Dergisi, 13(3), Kalkan, M. (2006). İlişkilerde inanç envanterinin (İİE) geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(25), Odacı, H. & Kalkan, M. (2004). Çeşitli stresle başa çıkma teknikleri öğretiminin üniversite öğrencilerinin stresle başa çıkma düzeyleri üzerindeki etkisi. Psikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji Dergisi, 12(2), Yrd. Doç. Dr. Ercümend ERSANLI Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Kurupelit-SAMSUN Elektronik Posta: Yayın ve Diğer Çalışmalarından Seçmeler Ersanlı, E. (2008). Yaşlıya bakım hizmetleri. (Ed.), K. Ersanlı & M. Kalkan. Psikolojik sosyal ve bedensel açıdan: Yaşlılık. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Ersanlı, E. (2007). Evlilik ilişkilerinde eşlerin akılcı olmayan inançlarıyla başetmelerinde bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı evlilik ilişkisini geliştirme programının etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun. Ersanlı, E. (2003). Üniversite öğretim elemanlarının duygusal zeka düzeyleri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun.

3 DURU / Uyum Zorluklarını Yordamada Yalnızlık, Sosyal Destek ve Sosyal Bağlılık Arasındaki Bilişsel-Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Evlilik İlişkisini Geliştirme Programının Evli Bireylerin Evlilik Uyumuna Etkisi Melek KALKAN, Ercümend ERSANLI İnsanlık tarihi kadar eski bir geçmişi olan evlilik, insan yaşamının önemli dönüm noktalarından biri olarak kabul edilmektedir. Evliliğin getirdiği sosyal ve duygusal destek eşlerin fiziksel, ruhsal ve sosyal iyilik hallerine katkı sağlarken, çağdaş anlamda mutlu ve uyumlu bir evlilik iki ayrı kişinin birbirini bütünlemesiyle yani bütüncül uyumuyla gerçekleşebilir. Eşlerin bütüncül uyumu, değişik boyutlarda kadın ve erkeğin karşılıklı uyum göstermesidir. İnsan insana ilişki kurmada, ruhsal yaşantıda, topluluk içinde, cinsel davranışta, birbirlerini tanımlamada ve tamamlamada gösterilen uyum ailenin mutluluğu ile yakından ilgilidir (Williams, 1988; Özuğurlu, 1990). Mutlu bir evlilik, her şeyden öte sevgi, saygı ve kabulün yaşandığı birlikteliğin yarattığı güven ve paylaşımı içerdiğinden çiftlerin, ruh sağlığının da güçlü bir belirleyicisidir (Williams, 1988). Yapılan araştırmalarda, evlilik uyumsuzluğu yüksek bireylerin ruhsal ve bedensel sağlık durumlarının, uyumlu evliliğe sahip bireylerden daha kötü olduğu görülürken, evlilik ilişkilerindeki uyumsuzluğun nörotik depresyon ve intihar eğilimi ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğu bulunmuştur (Birtchnell & Kennard, 1983a; Birtchnell & Kennard, 1983b; Coyne & DeLongis, 1986). Evliliklerinde uyumsuzluk yaşayan çiftlerin çocukları üzerinde yapılan araştırmalar da, bu çocukların davranış problemleri yaşadıklarını ve diğer çocuklara göre daha uyumsuz olduklarını göstermektedir (Bond & McMahon, 1984; Frick, 1993; Kim, 2001).

4 966 KURAM VE UYGULAMADA EĞİTİM BİLİMLERİ Evlilik ilişkilerinin uyumlu ve dengeli bir biçimde sürdürülmesi, aynı zamanda toplumsal uyumun temelini oluşturan ön koşullardandır. Bu ilişkileri başlangıcından itibaren düzene sokma gayretleri, bazı tehlikeleri tamamen ortadan kaldıramasa bile, en düşük düzeye indirmeye yardımcı olur (Bilen, 2004). Bu nedenle eşler arasındaki çatışmalar ve uyumsuzluklarla baş etme yollarının öğretilmesi, sorunlar artış göstermeden önleminin alınması, çiftlerin gelecekteki olası sorunlar için hazırlanması ve bu sorunlar anlamlı duruma gelmeden çözme becerilerinin öğretilmesi, olumsuz sonuçlar yaşanmadan ilişkinin sürmesine ve geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Bu durum, önleme programlarının önemini ortaya çıkarmaktadır. Evlilik eğitimi, aile yaşam eğitimi, evlilik geliştirme, ilişki geliştirme, beceri eğitimi olarak da isimlendirilen bu programların ortak noktası, tedavi edici olmaktan çok önleyici programlar olmalarıdır (Berger & Hannah, 1999). Boşanma ve ayrılıkların getirdiği kişisel, sosyal ve ekonomik maliyetleri azaltmanın ve evlilik ilişkilerini geliştirmenin önemli bir öğesi olarak görülen evlilik eğitimleri bazı ülkelerde devlet desteği kapsamındadır (Halford & Simons, 2005; Stanley, Allen, Markman & diğ., 2005). Pek çok araştırma göstermektedir ki, farklı yaklaşımlara dayalı olarak geliştirilen evlilik eğitimi ve ilişki geliştirme programları çiftlerin ilişki kurma becerilerini, evlilik uyum ve doyumlarını artırmada etkili olmaktadır (Hickmon, Protinsky & Singh, 1997; Ripley & Worthington, 2002; Jakubowski, Milne, Brunner & Miller, 2004; Worthington, Ripley, Hook & Miller, 2007). Ülkemizde de bu konuda yapılan çalışmalara rastlanmaktadır. Sevim (1996) tarafından yapılan çalışmada Transaksiyonel Analize dayalı bir eğitim programının evli çiftlerin ego durumları ve evlilik yaşamına ilişkin bazı değişkenler üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışmanın sonunda, deney grubundaki bireylerin yetişkin ego durumu nda olumlu yönde değişiklikler belirlenmiştir. Kalkan (2002) ın iletişim ve çatışma çözme becerilerine dayalı olarak geliştirdiği evlilik ilişkisini geliştirme programının evli çiftlerin evlilikte uyum düzeylerini yükselttiği görülmüştür. Ersanlı (2007) tarafından yapılan araştırmada ise bilişseldavranışçı yaklaşıma dayalı evlilik ilişkisini geliştirme programının evli çiftlerin akılcı olmayan inançlarıyla baş etmelerini anlamlı düzeyde yükselttiği sonucuna varılmıştır. Bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı önleme programları ve evlilik eğitimleri çiftlere yardım etmede en popüler ve en hızla yayılan yaklaşımlardan biridir. Başarısız evliliklerin nedenlerini araştırmak için bu

5 KALKAN, ERSANLI / Bilişsel-Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Evlilik İlişkisini Geliştirme konuya yönelen evlilik ve aile araştırmacıları, bireylerin evlilik ilişkilerine yönelik inançlarının ve işlevsel olmayan düşüncelerinin evlilikteki uyumsuzlukların işaretleri olduğunu göstermektedir (Markman, Floyd, Stanley & Storaasli, 1988; Larsen & Olson, 1989; Sharp & Ganong, 2000). Evlilik ve ilişki uyumunu artırmada ve fonksiyonel olmayan bilişleri değiştirmede bilişsel yeniden yapılandırmaya önem veren bilişseldavranışçı terapistler (Baucom, Sayers & Sher, 1990) bireylerin kendileri, partnerleri veya ilişkileri hakkındaki akılcı olmayan inançlar ile evlilikteki uyumsuzluk arasında anlamlı ilişki olduğunu belirtmişlerdir (Huber & Milstein, 1985; Sharp & Ganong, 2000; Epstein & Eidelson, 1981; Bradbury & Fincham, 1988; Möller & Zyı, 1991; Flett, Hewitt, Shapiro & Rayman, 2001). Bu sebeple, bireylerin olumsuz duygu, düşünce ve çatışmalarıyla nasıl başa çıkabileceklerinin öğretildiği bu programlarda, ilişkilerin olumlu yönlerini korumaya yönelik olarak da eğitim sunulmaktadır (Markman, Stanley, Jenkins, Petrella & Wadsworth, 2006). Bilişsel yeniden yapılandırmaya odaklanan evlilik terapilerinin, bireylerin eşlerine ve ilişkilerine yönelik inanç ve beklentilerinde anlamlı bilişsel değişmeler meydana getirerek, onların evlilik uyumunu artırabilecekleri (Baucom, Epstein, Sayers & Sher, 1989; Haferkamp, 1994) düşüncesinden yola çıkarak, bu araştırmada evli bireylerin evlilik uyumlarını artırmaya yönelik Ersanlı (2007) tarafından hazırlanan dokuz oturumluk bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı bir evlilik ilişkisini geliştirme programının, evli bireylerin evlilik uyum düzeylerine etkisi incelenmiştir. Bu genel amaca dayalı olarak şu denence test edilmiştir: Bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı evlilik ilişkisini geliştirme programı, evli bireylerin evlilik uyum düzeylerini artırmaktadır. Yöntem Çalışma Grubu Mart 2007 de Samsun ilinde çeşitli resmi ve özel kuruluşlara yapılan ilanlarla Ondokuz Mayıs Üniversitesinde Evlilik İlişkisini Geliştirme Eğitimi verileceği duyurulmuştur. Duyuruda evli olmak ön koşul olarak belirtilmiş ve bu duyuruya müracaat eden tüm evli bireylere Evlilikte Uyum Ölçeği ve Kişisel Bilgi Anketi uygulanmıştır. Bireylerin Evlilikte Uyum Ölçeği ve Kişisel Bilgi Anketi ne verdikleri cevaplar dikkate alınarak 30 kişilik bir çalışma grubu oluşturulmuştur. Bireylerin Kişisel Bilgi Anketine verdikleri cevaplarda geçmişte veya halihazırda

6 968 KURAM VE UYGULAMADA EĞİTİM BİLİMLERİ psikiyatrik bir yardım almamaları, ilk evlilikleri olması, ilişkilerinde ciddi sorunlar yaşamamaları, eğitim programı süresince psikolojik yardım alma veya kişisel gelişim eğitimlerine katılma gibi bir düşüncelerinin olup olmadığı dikkate alınmıştır. Ayrıca Tutarel-Kışlak (1999) ın belirttiği gibi uyumlu ve uyumsuz evli kişileri ayırt etmeyi sağlayan kesme noktası 43.5 olarak belirlenmiştir. Yarı-deneysel yöntemin uygulandığı araştırma 15 kişiden oluşan deney ve 15 kişiden oluşan kontrol grubu olmak üzere iki grup üzerinde gerçekleştirilmiştir. Deney grubundaki bireylerin evlilik süresi 7-17 (x= 10.33, s= 5.56), yaşları (x= 35.80, s= 5.89) arasındadır. Kontrol grubundaki bireylerin ise evlilik süresi 7-15 (x= 9.80, s= 2.37), yaşları (x= 33.67, s= 2.89) arasında değişmektedir. Her iki grupta da sekiz kadın, yedi erkek bulunmaktadır. Eğitim düzeyi açısından bakıldığında ise deney grubundaki bireylerin beş i lise mezunu, on kişisi ise üniversite mezunuyken, kontrol grubunda altı kişi lise, dokuz kişi üniversite mezunudur. Araştırma Deseni Bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı olarak geliştirilmiş evlilik ilişkisini geliştirme programının evli bireylerin evlilik uyum düzeylerine etkisini belirlemeye yönelik yapılan bu deneysel araştırmada, Ön-test ve Sontest Kontrol Grup Deseni kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni evlilik ilişkisini geliştirme programı, bağımlı değişkeni ise evlilik uyumudur. Veri Toplama Araçları Hazırlanan programın etkisini incelemek için gerekli bilgiler Evlilikte Uyum Ölçeği (EUÖ) ile toplanmıştır. Evli bireylerin uyum düzeylerinin belirlenmesi amacıyla Locke ve Wallace tarafından geliştirilen bu ölçeğin ülkemiz için geçerlik ve güvenirlik çalışması Tutarel-Kışlak (1999) tarafından yapılmıştır. 15 maddeden oluşan ölçek, hem genel evlilik uyumunu ya da niteliğini ölçmekte, hem de çeşitli konularda (aile bütçesi, duyguların ifadesi, arkadaşlar, cinsellik, toplumsal kurallar, yaşam felsefesi) anlaşma ya da anlaşamama ile ilişki tarzını (boş zaman, ev dışı etkinlikler, çatışma çözme, güven) ölçmektedir. Ölçekten alınacak puanlar 0-58 arasında değişmektedir. Ölçek maddeleri farklı sayıda seçenekten oluşmaktadır. İlk soruda bireylerin evlilikteki mutluluk düzeylerini en iyi tanımladıkları noktayı (çok mutsuzdan çok mutluya uzanan

7 KALKAN, ERSANLI / Bilişsel-Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Evlilik İlişkisini Geliştirme yedi nokta) işaretlemeleri istenmektedir. İki-dokuz arasındaki sorularda çeşitli konulara ilişkin olarak eşlerin anlaşma-anlaşmazlık derecelerini 6 lı likert üzerinde belirlenmektedir. On ve on beş arasındaki sorularda ise bireylerden evliliklerini en iyi ifade ettiğini düşündükleri cevabı işaretlemeleri istenmektedir. Puanın yüksekliği evliliğin uyumlu olması anlamına gelmektedir. Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmasına 311 kişi katılmıştır. EUÖ nin güvenirliğini belirlemek amacıyla iç tutarlık katsayısı, iki yarım test güvenirliği ve test-tekrar test güvenirliği hesaplanmıştır. Bu değerlendirmeye ilişkin, ölçeğin iç tutarlık katsayısı.84 olarak bulunmuştur. Söz konusu değer kadınlar için.85, erkekler için ise.83 dür. Ölçeğin ilk yarısı ve son yarısındaki puanlamalar birbirinden farklı olduğundan, numarası tek olan ve çift olan maddeler karşılaştırılmıştır. Buna göre iki yarım test güvenirliği.84 olarak bulunmuştur. Kadınlar için iki yarım test güvenirliği.84, erkekler için ise.83 dür. Test-tekrar test tekniği ile güvenirlik hesaplaması ise, 311 kişi dışındaki 36 evli kişi üzerinde yapılmıştır. İki uygulamadan elde edilen puanlar için saptanan Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı.57 olarak bulunmuştur. EUÖ nin ölçüt bağımlı geçerliğinin saptanmasında Kişilerarası İlişkiler Ölçeği ile İlişkilerde Yükleme Ölçeğinden yararlanılmıştır. EUÖ ile Kişilerarası İlişkiler Ölçeğinin toplam puanları arasındaki korelasyon katsayısı.12 (p<.05) olarak bulunmuştur. EUÖ ile İlişkilerde Yükleme Ölçeği toplam puanları arasındaki korelasyon katsayısı -.54 dür ve bu değer.01 düzeyinde anlamlıdır (Tutarel-Kışlak, 1999). İşlem Ersanlı (2007) tarafından geliştirilen evlilik ilişkisini geliştirme programı 9 hafta boyunca yaklaşık 2,5 saatlik oturumlar şeklinde gerçekleştirilmiştir. Oturumlara Mayıs 2007 de başlanmış, her hafta düzenli olarak oturumlar gerçekleştirilmiştir. Program süresince denek kaybı yaşanmamıştır. İlk oturumda ön-test olarak Evlilikte Uyum Ölçeği uygulanmış, deney grubuyla aynı tarihte kontrol grubuna da Evlilikte Uyum Ölçeği verilmiştir. Deney ve kontrol grubundaki bireylerin evlilik uyumu öntest puanları arasındaki farkın anlamlı olup olmadığını test etmek amacıyla yapılan Mann-Whitney U testi sonuçları Tablo 1 de verilmiştir.

8 970 KURAM VE UYGULAMADA EĞİTİM BİLİMLERİ Tablo 1 Evlilik Uyumu Ön-test Puanlarına Ait Mann-Whitney U Testi Sonuçları Grup N Sıra Ortalaması Sıra Toplamı U Z p Deney Grubu * Kontrol Grubu *p>.05 Tablo 1 deki sonuçlar deney ve kontrol grubundaki bireylerin evlilik uyumu ön-test puanları arasında anlamlı bir fark olmadığını göstermektedir. Gruplar arasındaki farkın anlamsızlığı, çalışmanın başında deney ve kontrol grubunun evlilik uyumu puanları açısından denk gruplar olduğunu ortaya koymaktadır. Ön-testlerin uygulanmasının ardından deney grubu dokuz oturumluk evlilik ilişkisini geliştirme programına katılırken, kontrol grubuna dokuz hafta içerisinde hiçbir müdahalede bulunulmamıştır. Dokuz hafta sonunda deney ve kontrol gruplarına son-test olarak Evlilikte Uyum Ölçeği uygulanmıştır. Bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı evlilik ilişkisini geliştirme programı oturumlarında yer alan etkinlikler Tablo 2 de verilmiştir. Tablo 2 Evlilik İlişkisini Geliştirme Programında Yer Alan Etkinlikler Oturum I. II. III. IV. V. VI Etkinlikler Grup üyelerinin birbirini tanıması, grup kurallarının tanıtılması, gruptan ve evlilikten beklentilerinin gözden geçirilmesi, evliliğin olumlu ve olumsuz görülen özelliklerinin vurgulanması Otomatik düşünceler hakkında bilgi verilmesi, otomatik düşüncelerin evlilik ilişkileri bağlamında örneklenip paylaşılması, ev ödevi Bilişsel hatalar hakkında bilgi verilmesi, bilişsel hataların evlilik ilişkileri bağlamında örneklenip paylaşılması, ev ödevi A-B-C modeli hakkında bilgi verilmesi, A-B-C modelinin evlilik ilişkileri bağlamında örneklenip paylaşılması, ev ödevi Akılcı olmayan inançlar hakkında bilgi verilmesi, Ellis in 12 akılcı olmayan inancının yazılı bulunduğu listenin grup üyelerine dağıtılması ve birlikte okunması, evlilikteki mutsuzluk ve akılcı olmayan ilişki inançları arasındaki ilişkinin tartışılması, Ev ödevi İlişkilerde akılcı olmayan inançları değiştirmek amacıyla A-B-C modeli içinde D ve E hakkında bilgi verilmesi, A-B-C modeli çerçevesinde oluşturulmuş kendi kendine yardım formu hakkında bilgi verilmesi, A-B-C modeline D ve E eklenerek sağlanan tartışmanın evlilik ilişkileri bağlamında örneklenip paylaşılması, ev ödevi

9 KALKAN, ERSANLI / Bilişsel-Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Evlilik İlişkisini Geliştirme Tablo 2 devamı Evlilik İlişkisini Geliştirme Programında Yer Alan Etkinlikler Oturum VII. VIII. IX. Etkinlikler Ben-dili ve sen-dili hakkında bilgi verilmesi, ben-dili ve sen-dilinin evlilik ilişkileri bağlamında örneklenip paylaşılması, ev ödevi Öfke kontrolü hakkında bilgi verilmesi, gevşeme alıştırmasının yapılması, öfkeye yol açan akılcı olmayan inançların tartışılması ve evlilik ilişkileri bağlamında örneklenip paylaşılması, evlilik ilişkilerinde öfkeye yol açan akılcı olmayan inançların A-B-C modelinde tartışılması, ev ödevi Grup üyelerinin süreci ve kendilerini değerlendirmesi, sonlandırmaya ilişkin duygu ve düşüncelerin paylaşılması, oturumun ve sürecin sonlandırılması İlk oturumda grupta uygulanacak kurallar grup üyeleriyle paylaşıldıktan sonra, bir tanışma oyunu oynanmıştır. Ardından grup üyeleri gruptan beklentilerini dile getirmişler, evlilikten beklentilerinin ne olduğunu açıklamışlardır. Bir sonraki oturum için evlilik ilişkilerinde yaşanılan olumsuz duyguların sebebini sorgulayacakları bir ev ödevi verilmiştir. İkinci oturumun başında, bir önceki oturuma ilişkin geri bildirim alınıp, ev ödevi paylaşıldıktan sonra otomatik düşünceler hakkında bilgi verilmiş ve otomatik düşüceler evlilik ilişkileri bağlamında örneklenip paylaşılmıştır. Bir sonraki oturuma kadar geçen hafta içerisinde, evlilik ilişkileri çerçevesinde yaşanılan olumsuz yaşantıların düşünce kayıt formunun ilk haline kayıt edilmesi ev ödevi olarak verilmiştir. Her bir oturum bir önceki oturuma ilişkin geri bildirim ve ev ödevlerinin paylaşılmasıyla başlamıştır. Üçüncü oturumda bilişsel hatalar hakkında bilgi verilmiş, bilişsel hataların evlilik ilişkileri bağlamında örneklenip paylaşılmasından sonra düşünce kayıt formunun gelişmiş şekli hakkında bilgi verilip örnekler paylaşılmıştır. Bir sonraki oturuma kadar geçen hafta içerisinde, evlilik ilişkileri çerçevesinde bilişsel hataların kayıt edilmesi; evlilik ilişkileri çerçevesinde yaşanılan olumsuz yaşantıların düşünce kayıt formunun gelişmiş şekline kayıt edilmesi ev ödevi olarak verilmiştir. Dördüncü oturumda A-B-C modeli hakkında bilgi verilmiş, duygu, düşünce ve davranış arasındaki ilişki gösterilip tartışıldıktan sonra A-B-C modeli evlilik ilişkileri bağlamında örneklenip paylaşılmıştır. Bir sonraki oturuma kadar geçen hafta içerisinde, evlilik ilişkileri çerçevesinde yaşanılanların A-B-C modeline uygun olarak kayıt edilmesi ev ödevi olarak verilmiştir. Beşinci oturumda akılcı olmayan inançlar hakkında

10 972 KURAM VE UYGULAMADA EĞİTİM BİLİMLERİ bilgi verilmiş, Ellis in on iki akılcı olmayan inancının yazılı bulunduğu liste grup üyelerine dağıtılıp birlikte okunmuş ve evlilikteki mutsuzluk ve akılcı olmayan ilişki inançları arasındaki ilişki tartışılmıştır. Bir sonraki oturuma kadar geçen hafta içerisinde, evlilik ilişkileri çerçevesinde meli ve malı şeklinde biten düşünce kalıplarının, bu listeyi göz önüne alarak kayıt edilmesi ev ödevi olarak verilmiştir. Altıncı oturumda ilişkilerde akılcı olmayan inançları değiştirmek amacıyla A-B-C modeli içinde D ve E hakkında bilgi verilmiş, A-B-C modeli çerçevesinde oluşturulmuş kendi kendine yardım formu hakkında bilgi verilmiş, A-B-C modeline D ve E eklenerek sağlanan tartışma evlilik ilişkileri bağlamında örneklenip paylaşılmıştır. İlişkiler hakkında akılcı olmayan inançları içeren bir liste verilmiş ve A-B-C-D-E formatının bu inançlara uygulanması; bir sonraki oturuma kadar geçen hafta içerisinde, evlilik ilişkileri çerçevesinde karşılaşılacak en az iki sorun açısından kendi kendine yardım formunun doldurulması ev ödevi olarak verilmiştir. Yedinci oturumda ben-dili ve sen-dili hakkında bilgi verildikten sonra, ben-dili ve sen-dili evlilik ilişkileri bağlamında örneklenip paylaşılmıştır. Bir sonraki oturuma kadar geçen hafta içerisinde, evlilik ilişkileri çerçevesinde, ben-dili ve sen-diline ilişkin gözlemlerin kayıt edilmesi ev ödevi olarak verilmiştir. Sekizinci oturumda öfke kontrolü hakkında bilgi verilmiş, gevşeme alıştırmasının yapıldıktan sonra, öfkeye yol açan akılcı olmayan inançların tartışılması ve evlilik ilişkileri bağlamında örneklenip paylaşılması üzerinde çalışılmıştır. Evlilik ilişkilerinde öfkeye yol açan akılcı olmayan inançlar A-B-C modelinde tartışılmıştır. Bir sonraki oturuma kadar geçen hafta içerisinde, evlilik ilişkileri çerçevesinde öfke uyandıran bir olayın kendi kendine yardım formuna kayıt edilmesi; gevşeme alıştırmasının yapılması ev ödevi olarak verilmiştir. Dokuzuncu oturumda grup üyeleri süreci ve kendilerini değerlendirmişler, duygu ve düşüncelerini paylaşmışlar ve sonlandırma gerçekleştirilmiştir. Verilerin Analizi Deney ve kontrol grubunun Evlilikte Uyum Ölçeğinden aldıkları ön ve son test puanları araştırmanın denencelerini test edecek şekilde düzenlenmiş, Mann-Whitney U testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralama testi SPSS paket programı kullanılarak yapılmıştır.

11 KALKAN, ERSANLI / Bilişsel-Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Evlilik İlişkisini Geliştirme Bulgular Bu bölümde araştırma denencesini test etmek amacıyla yapılan istatistiksel analizlere ve bu analizler sonucu elde edilen bulgulara yer verilmiştir. Bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı evlilik ilişkisini geliştirme programı, evli bireylerin evlilik uyum düzeylerini artırmaktadır İlk olarak, deney ve kontrol grubunda yer alan bireylerin evlilik uyum puanlarının aritmetik ortalama ve standart sapmaları Tablo 3 de verilmiştir. Tablo 3 Evlilik Uyum Puanlarının Aritmetik Ortalama ve Standart Sapmaları Deney Grubu Kontrol Grubu Ön-test Son-test Ön-test Son-test x S x s x s x s Araştırmaya katılan bireylerin evlilik uyumu son-test puanlarına ilişkin Mann-Whitney U testi sonuçları Tablo 4 de verilmiştir. Tablo 4 Evlilik Uyumu Son-test Puanlarına Ait Mann-Whitney U Testi Sonuçları Grup N Sıra Ortalaması Sıra Toplamı U Z p Deney Grubu * Kontrol Grubu *p<.05 Tablo 4 de yer alan Mann-Whitney U testi sonuçları deney ve kontrol grubundaki deneklerin evlilik uyum düzeylerine ilişkin son-test puan ortalamaları arasındaki farkın.05 düzeyinde anlamlı olduğunu göstermektedir. Sıra ortalamaları dikkate alındığında programa katılan bireylerin, programa katılmayanlara göre evlilik uyumlarının daha yüksek olduğu anlaşılmaktadır. Bu bulgu, evlilik ilişkisini geliştirme programının evli bireylerin evlilik uyum düzeylerini artırmada etkili olduğunu göstermektedir. Deney grubundaki bireylerin ön-test ve son-test puan ortalamaları arasında fark olup olmadığını görmek için yapılan Wilcoxon İşaretli Sıralama Testi sonuçları Tablo 5 de verilmiştir.

12 974 KURAM VE UYGULAMADA EĞİTİM BİLİMLERİ Tablo 5 Deney Grubundaki Bireylerin Ön-test ve Son-test Puanlarına İlişkin Wilcoxon İşaretli Sıralama Testi Sonuçları N Sıra Ortalaması Sıra Toplamı Z p Sontest-Öntest Negatif sıra Pozitif sıra Eşit * *p<.001 Tablo 5 de verilen Wilcoxon İşaretli Sıralama Testi sonuçları deney grubunda yer alan bireylerin evlilik uyumu ön-test ve son-test puanları arasında anlamlı fark olduğunu göstermektedir. Fark puanlarının sıra toplamları dikkate alındığında, gözlenen bu farkın pozitif sıralar yani son-test puanı lehine olduğu görülmektedir. Bu sonuç, verilen eğitimin etkililiğini ortaya koymaktadır. Son olarak, kontrol grubundaki bireylerin ön-test ve son-test puan ortalamaları arasında anlamlı fark olup olmadığı Wilcoxon İşaretli Sıralama Testi ile test edilmiştir ve analiz sonuçları Tablo 6 da verilmiştir. Tablo 6 Kontrol Grubundaki Bireylerin Ön-test ve Son-test Puanlarına İlişkin Wilcoxon İşaretli Sıralama Testi Sonuçları N Sıra Ortalaması Sıra Toplamı Z p Sontest-Öntest Negatif sıra Pozitif sıra Eşit * *p>.05 Tablo 6 da verilen Wilcoxon İşaretli Sıralama Testi sonuçları kontrol grubunda yer alan bireylerin evlilik uyumu ön-test ve son-test puanları arasında anlamlı fark olmadığını göstermektedir. Yukarıda verilen tüm analiz sonuçları göstermektedir ki, bilişseldavranışçı yaklaşıma dayalı evlilik ilişkisini geliştirme programı, evli çiftlerin evlilik uyum düzeylerini anlamlı ölçüde yükseltmektedir. Bu sonuçlar araştırmanın denencesini doğrulamaktadır. Tartışma Bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı evlilik ilişkisini geliştirme programının evli bireylerin evlilik uyum düzeylerine etkisinin incelendiği bu

13 KALKAN, ERSANLI / Bilişsel-Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Evlilik İlişkisini Geliştirme araştırmada da, 15 kişiden oluşan deney ve 15 kişiden oluşan kontrol grubu kurulmuş ve deney grubunda bulunan bireyler 9 hafta boyunca evlilik ilişkisini geliştirme programına katılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre deney grubundaki bireylerin evlilik uyumu son-test puanları ile kontrol grubundaki bireylerin son-test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı fark bulunmaktadır. Ayrıca deney grubundaki bireylerin ön-test ve son-test puanları arasında da anlamlı bir fark bulunurken, kontrol grubundaki bireylerin ön-test ve son-test puanları arasında anlamlı fark gözlenmemiştir. Bulgular, evlilik ilişkisini geliştirme programına katılan bireylerin evlilik uyum düzeylerini anlamlı biçimde yükselttiğini göstermektedir. Her birey evliliğe kendine özgü sorun çözme becerileri ve evlilik bilgisi ile başlar. Çoğunlukla bu bilgi ve beceriler sınırlı ve yetersizdir (Dinkmeyer, 2007). Bu durum, hem evlilik öncesi verilecek evliliğe hazırlık eğitimlerinin, hem de evlilik ilişkilerini geliştirme programlarına duyulan ihtiyacı da ortaya koymaktadır. Bu araştırmanın bulguları da, bu önemi destekler niteliktedir. Bu konuyla ilgili literatürde de benzer bulgulara rastlanmaktadır (Huber ve Milstein, 1985; Markman, Floyd, Stanley ve Storaasli, 1988; Baucom, Sayers ve Sher, 1990; Dandeneau ve Johnson, 1994; Kalkan, 2002; Ersanlı, 2007; Ledermann, Bodenmann ve Cina, 2007; Braithwaite ve Fincham, 2007). Christensen ve Senk (1999) e göre bilişsel çarpıtmalar ilişki kurulan bireyi sorumlu tutmaya ve suçlamaya yol açabildiğinden eşler arasındaki iletişimi de azaltmakta ve sorunlara yol açabilmektedir. Ayrıca akılcı olmayan inançlar, fonksiyonel olmayan tutumlar ve düşüncelere sahip olmak ve iletişim becerilerindeki eksiklikler ilişiklerdeki uyumu azaltmaktadır (Ellis, 1986; Dattilio ve Padesky, 1990; Sharp ve Ganong, 2000). Bu sebeple, bilişsel-davranışçı yaklaşımın çiftlerle çalışırken odak noktası, çiftlerin ilişkilerinde işlevsel olmayan ve çatışmaya yol açan düşüncelerinden ve gerçekçi olmayan beklentilerinden haberdar olmalarına yardımcı olmayı içerir. Çiftlerin biri ya da her ikisinde de kendileri ve ilişki hakkında akılcı olmayan inançlar veya gerçekçi olmayan beklentiler oluştuğunda, çatışmalar ve sorunlar baş gösterir. Zamanla, çiftler birbirlerinin davranışlarına olumsuz bir bakış açısı ile bakarlar. Olumlu davranışları fark etmekten daha çok birbirlerinin olumsuz davranışlarına odaklanırlar. Bu da ilişkide döngüsel bir çatışma ortamı meydana getirir (Dattilio ve Padesky, 1990). Ayrıca evlilik sorunları yaşayan çiftlere yapılacak psikolojik yardım bireyin düşünce örüntüsünü değiştirme çabalarını içermelidir. Bilişsel-davranışçı yaklaşımda, çiftlerin yıkıcı etkileşim yapılarını değiştirmeye yönelik geleneksel davranışçı evlilik terapisi prosedürleri, ilişkide çatışmaya sebep olan otomatik düşünce-

14 976 KURAM VE UYGULAMADA EĞİTİM BİLİMLERİ leri değiştirmeye yönelik bilişsel terapi prosedürleri ile birlikte ele alınır (Leahy 2004: 284). Bu araştırmada da, bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı olarak geliştirilen evlilik ilişkisini geliştirme programında ele alınan etkinliklerin, bireylerin düşünce ve davranışlarında değişikliğe giderek, bilişsel ve davranışsal yeniden yapılandırmayı amaçladığı görülmektedir. Programda yer alan bu etkinlikler aracılığıyla, hem yeni davranışların kazandırılması, eksik ve hatalı öğrenmelerin giderilmesi, hem de sahip olunan akılcı olmayan inançların akılcı olanlarla değiştirilmesinin, benzer araştırmalarda da görüldüğü gibi, evli bireylerin evlilik uyum düzeylerinin yükselmesine anlamlı katkı sağladığı düşünülmektedir. Gelecekte yapılacak araştırmalar için, evlilik ilişkilerinin daha iyi anlaşılabilmesini sağlayacak kültürel etkilerin göz ardı edilmemesi önerilebilir. Batı toplumlarında ilişkilerdeki yakınlığın artırılmasına yönelik programlar uygulanırken, geleneksel toplumlarda birbirleriyle duygu ve düşüncelerini paylaşamayan eşlerin sayısı oldukça fazladır. Bu toplumlarda erkekler kadınları daha çok fedakar olarak algılarken, kadınlar erkeklerin öncelikle ekonomik katkısından söz etmektedir (Chen & Li, 2007). Ülkemizde de eşitlikçi ya da geleneksel olarak nitelendirilebilecek ilişki yaklaşımlarına sahip evlilerle gerçekleştirilecek araştırmalara ihtiyaç vardır. Ayrıca bu araştırma lise ve üniversite mezunu evli çiftlerle gerçekleştirilmiş olup, daha düşük eğitim düzeyine sahip bireylerde etkililiği test edilmemiştir. Öte taraftan araştırmaya katılan bireylerin evlilik süresi ortalamasına bakıldığında, yaklaşık on yıl gibi bir süreye sahip oldukları görülmektedir. Bu eğitim programının etkililiğinin yeni evli çiftler ve evliliğin ileri yıllarındaki çiftlerde tekrarlanması, araştırmayı güçlü kılacaktır. Son olarak, evlilik ilişkisini geliştirme programının uzun süreli etkilerini ortaya koymak için yapılacak izleme çalışmasının yapılmamış olması bu araştırmanın önemli bir sınırlılığıdır. Sonuç olarak, bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı evlilik ilişkisini geliştirme programı evli bireylerin evlilik uyum düzeylerini yükseltmektedir. Beceri eğitimini temel alan bu önleyici programın, ilişkilerinde çok şiddetli sorunlar yaşamayan evli bireylere, bazı temel bilgi ve becerileri öğretmek yoluyla, ilişkilerin geliştirilmesine ve evlilik kalitesinin artırılmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca, literatürde de belirtildiği gibi, uygulamada evlilik terapileri, evlilik eğitimi ve ilişki geliştirme programları birbirinden ayrı düşünülmemektedir (DeMaria, 2005). Bu sebeple evlilik terapilerine başvuran çiftlerin desteklenmesi ve bazı temel becerilerin kazandırılmasında evlilik ilişkisini geliştirme programları önemli katkı sağlayacaktır.

15 KALKAN, ERSANLI / Bilişsel-Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Evlilik İlişkisini Geliştirme The Effects of the Marriage Enrichment Program Based on the Cognitive- Behavioral Approach on the Marital Adjustment of Couples Melek KALKAN*, Ercümend ERSANLI** Abstract The aim of this study is to investigate the effects of the marriage enrichment program based on the cognitive-behavioral approach on levels of marital adjustment of individuals. The experimental and control group of this research was totally composed of 30 individuals. A pre-test post-test research model with control group was been used in this research. Marital Adjustment Scale as being pre-test and post-test was applied to the experimental and control groups. In order to test that, meaningful differences between the scores of pre-test and post-test within both control and experimental group Mann-Whitney U test and Wilcoxon signed-rank test were used. It was found that this marriage enrichment program had positive effects on some levels of marital adjustment. The results indicate that the difference between the scores of post-test of the experimental and control groups is significant. The results of the Marital Adjustment Scale applied to the control groups revealed no significant difference between pre-test and post-test. The findings have been discussed in the light of literature, and some suggestions have been made. The marriage enrichment program could be used to enhancement marriage adjustment. Key Words Marriage enrichment program, cognitive-behavioral approach, marital adjustment. Correspondence: Assist.Prof.Dr, Melek Kalkan, Ondokuz Mayıs University Faculty of Education Department of Educational Sciences, Kurupelit-Samsun /Turkey. Assist.Prof.Dr, Ercümend Ersanlı, Ondokuz Mayıs University Faculty of Education Department of Educational Sciences Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri / Educational Sciences: Theory & Practice 8 (3) September Eğitim Danışmanlığı ve Araştırmaları İletişim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.

16 978 EDUCATIONAL SCIENCES: THEORY & PRACTICE Having a past as old as the history of mankind, marriage is accepted as one of the most important corner stones in human life. The social and emotional support brought by marriages contributes to the physical, spiritual and social well-being of spouses (Williams, 1988; Özuğurlu, 1990). Since a happy marriage consists of confidence and sharing created by a relationship with love, respect and acceptance, it is an identifier of psychological health of the spouses (Williams, 1988). In studies, while the psychological and physical health conditions of individuals who have high degrees of marital conflict are observed to be worse than those who have well-adjusted marriages, it has been found out that the conflict state in marriages is significantly related to neurotic depression and tendency to commit suicide (Birtchnell & Kennard, 1983a, Birtchnell & Kennard, 1983b, Coyne & DeLongis, 1986). The studies conducted on the children of spouses who have conflict in their marriages indicate that these children have behavioral problems and are more maladjusted when compared to other children (Bond & McMahon, 1984; Frick, 1993; Kim, 2001). Marriage and family researchers who are interested in the issue in order to look into the reasons for unsuccessful marriages indicate that individuals beliefs towards marital relationships and their dysfunctional thoughts are the signs of problems in marriages (Ellis, 1986; Markman, Floyd, Stanley & Storaasli, 1988; Larsen & Olson, 1989; Dattilio & Padesky, 1990; Christensen & Senk, 1999; Sharp & Ganong, 2000; Leahy, 2004; Markman, Stanley, Jenkins, Petrella & Wadsworth, 2006). Cognitive-behaviorist therapists who emphasize the importance of cognitive restructuring in increasing the adjustment in marriages and relationships and changing the dysfunctional beliefs (Baucom, Sayers & Sher, 1990) have stated that there is a significant relation between the individuals dysfunctional beliefs about themselves, their partners or relationships and the conflict situation in their marriages (Huber & Milstein, 1985; Sharp & Ganong, 2000; Epstein & Eidelson, 1981; Bradbury & Fincham, 1988; Möller & Zyı, 1991; Flett, Hewitt, Shapiro & Rayman, 2001). Maintaining marriage relationships in an adjusted and balanced way is also one of the main factors which form the basis of social harmony. Even if the efforts to put these relationships into order from the very beginning do not eliminate all the dangers, they help decrease them to a minimum level (Bilen, 2004). Each partner has a different problem

17 KALKAN, ERSANLI / The Effects of the Marriage Enrichment Program Based on the solving ways and a sense of self-esteem (Dinkmeyer, 2007). Therefore, teaching the ways to overcome conflicts and problems between the spouses, taking measures against problems before they increase, preparing spouses for the possible problems in their future and teaching them how to solve these problems before they become more significant may contribute to the continuance and development of the relationship without encountering negative consequence. This situation emphasizes the importance of preventing programs. The point in common in these programs which are named also as marriage education, family life education, marriage enrichment, relationship enrichment, skills development is that they are aimed for preventing rather than treatment (Berger & Hannah, 1999). The preventive programs occupy an important place in many countries government program (Halford & Simons, 2005; Stanley, Allen, Markman & others, 2005). Preventing programs based on various psychological counseling approaches are available (Hickmon, Protinsky & Singh, 1997; Ripley & Worthington, 2002; Jakubowski, Milne, Brunner & Miller, 2004; Worthington, Ripley, Hook & Miller, 2007). Considering that marriage therapies based on cognitive restructuring may increase marital adjustment of spouses by creating significant cognitive changes in their beliefs and expectancies towards their partners and relations (Baucom, Epstein, Sayers & Sher, 1989; Haferkamp, 1994; Markman, Stanley, Jenkins, Petrella & Wadsworth, 2006). A marriage enrichment program based on cognitive-behavioral approach to increase individuals marital adjustment has been developed by Ersanlı (2007). The effects of the marriage enrichment program based on the cognitive-behavioral approach on the marital adjustment of individuals have been investigated in this study. Based on this general aim the following hypothesis has been tested: The marriage enrichment program based on the cognitive-behavioral approach has a significant effect on the increase of marital adjustment of individuals. Method Participants It was announced in various institutions in Samsun that a series of marriage enrichment program sessions to develop marital relationships of

18 980 EDUCATIONAL SCIENCES: THEORY & PRACTICE individuals would be given in Ondokuz Mayıs University. The Marital Adjustment Scale was administered to each individual. Taking into account the results of the Marital Adjustment Scale, a study group of 30 people was formed. A control group consisting of 15 people and an experimental group consisting of 15 people were formed taking the scores of the individuals from the scale into consideration. For those in the experimental group the mean of the marriage duration was (sd= 5.56) years and the age range was between 27 and 43 years (x= 35.80, sd= 5.89). The mean of those who were in the control group was 9.80 (sd= 2.37)years and their ages ranged from 29 to 42 (x= 33.67, sd= 2.89) years. It was also noted that the individuals in both of the groups had either high school degree or university degree. Design of the Study In this empirical study which has been conducted in order to see the effects of a marriage enrichment program based on the cognitive behavioral approach on the marital adjustment of individuals, pre-test and post-test control group design have been used. The independent variable of the study is the marriage enrichment program and the dependent variable of the study is marital adjustment. Instruments The data necessary to investigate the effects of the developed program has been gathered by the Marital Adjustment Scale (MAS). The MAS was adapted to Turkish to measure marital adjustment by Tutarel-Kışlak (1999). It consists of 15 items. The Cronbach alpha internal consistency coefficient was.84 for the scale,.85 for women and.83 for men. Test-retest coefficient was.57. Convergent validity was examined by assessing the correlation between the scores of the Marital Adjustment Scale and the scores of the The Relationship Attribution Measure (RAM). The correlation between MAS and RAM was Procedure and Data Analysis The marriage enrichment program consisted of 2-hour sessions on 9 weeks. In the first session the Marital Adjustment Scale was given as pre-test and the Marital Adjustment Scale was given to the control gro-

19 KALKAN, ERSANLI / The Effects of the Marriage Enrichment Program Based on the up at the same time to the experimental group. The experimental group has attended to 9 marriage enrichment sessions; whereas the control group has not been interfered during the same period. After 9 weeks, the Marital Adjustment Scale has been given to the control and the experimental groups again as a post test. The activities used in the sessions which are based on the cognitivebehavioral approach are given in Table 1. Table 1 The Activities in The Marriage Enrichment Program Session I. II. III. IV. V. VI VII. VIII. IX. Activities Group members meet each other; announcement of group rules; review of expectations from the group and marriage; emphasizing positive and negative features of marriage. Informing about automatic opinions; exemplifying and sharing automatic opinions about marriage; homework. Informing about cognitive mistakes; exemplifying and sharing cognitive mistakes about marriage; homework. Informing about A-B-C models; exemplifying A-B-C models about marriage; homework. Informing about irrational beliefs; handing out the list including the 12 irrational opinions of Ellis to the group members; reading the list together; discussing the opinions on unhappiness in marriage and on irrational relationship opinions; homework. Informing about the D and E models while presenting the A-B-C models in order to transform the irrational beliefs about relationships; informing about the self-help form prepared with regard to the A-B-C model; exemplifying the discussion started by adding the D and E models to the A-B-C models; homework. Informing about I-Language and You-Language; exemplifying I-Language and You-Language within the context of marriage; homework. Informing about anger management; doing relaxation exercises; discussing, exemplifying and sharing irrational opinions leading to anger within the context of marriage; discussing irrational opinions leading to anger within the framework of A-B-C models; homework. Evaluation of the process and group members by themselves; sharing of emotions and opinions about the conclusion of the program; conclusion of the session and the process. Pre- and post test scores of control and experimental groups in the Marital Adjustment Scale were designed in such a way to test the hypothesis of the research and, moreover, the Mann-Whitney U Test and Wilcoxon signed-rank test were conducted. The statistical analyses have been done by using SPSS.

20 982 EDUCATIONAL SCIENCES: THEORY & PRACTICE Results The results of the Marital Adjustment Scale applied to the experimental and control groups revealed no significant difference in marital adjustment levels (pre-test experimental group= 38.66±11.25, pre-test control group= 41.53±11.67, p>.05). Mann-Whitney U Test has been applied to the marital adjustment scores of the participants. The results of the Mann-Whitney U Test indicate that the difference between the scores of the participants of the experimental and control groups in post tests in terms of level of marital adjustment is significant (p= 2.037, p<.05). The results of the Wilcoxon signed-rank test indicate that the difference between the scores of the participants on the experimental group of the pre- and post-tests in terms of level of marital adjustment is significant (Z= 3.412, p<.05). The results of the Wilcoxon signed-rank test indicate that the difference between the scores of the participants on the control group of the pre- and post-tests in terms of level of marital adjustment is significant (Z=.333, p>.05). According to these findings, the marriage enrichment program based on the cognitive behavioral approach enhances marital adjustment level of individuals significantly. This result supports the hypothesis of the study. Discussion The purpose of this study was to evaluate the effectiveness of marriage enrichment program based on cognitive-behavioral approach to increase the level of the marital adjustment of the individuals. In this study, the pre- and post-tests were given to the experimental and control groups. The sessions lasted during 9 weeks with experimental group. The results of the Mann-Whitney U Test indicate the significant differences between the levels of marital adjustment of the couples on the experimental and control groups. According to this, the marriage enrichment program based on cognitive-behavioral approach increases the marital adjustment level of individuals significantly. The similar studies support the results of this study. Their results indicated that the marriage enrichment program increase the marital adjustment or marital quality of couples (Huber & Milstein, 1985; Baucom, Epstein, Sayers & Sher, 1989; Baucom, Sayers & Sher, 1990; Dandeneau & Johnson, 1994; Haferkamp, 1994; Sevim, 1996; Hickmon, Pro-

21 KALKAN, ERSANLI / The Effects of the Marriage Enrichment Program Based on the tinsky & Singh, 1997; Worthington, Hight, Ripley et al., 1997; Ripley & Worthington, 2002; Kalkan, 2002; Jakubowski, Milne, Brunner & Miller, 2004; Ersanlı, 2007; Braithwaite & Fincham, 2007; Ledermann, Bodenmann & Cina, 2007). In a research conducted by Worthington, Ripley, Hook and Miller (2007), the marriage enrichment program was applied to couples. The results showed that the marriage enrichment program is an effective intervention. A study by Markman, Floyd, Stanley and Storaasli (1988) showed that couples levels of marital adjustment increased as a result of cognitive-behavioral marriage enrichment program. More recently, Kalkan (2002) investigated the effectiveness of the marriage enrichment program on increasing the level of the marital adjustment levels of couples. This study indicated that the marriage enrichment program increased marital adjustment level of individuals significantly. It is seen that the activities developed in Marriage Enrichment Program based on cognitive-behavioral approach aim at cognitive and behavioral restructuring through changes in individuals thoughts and behaviors. It is believed that gaining new behaviors, correcting faulty learning and also changing the irrational beliefs with rational ones contribute to the increase in the level of marital adjustment of married individuals. This study has several limitations. Firstly, in this study, pre-test, post-test design was applied without follow-up. Future studies involving such a follow-up would be more informative about the effectiveness of the marriage enrichment program based on cognitive-behavioral approach for couples on marital adjustment levels. Secondly, the study sample was relatively well-educated. This homogeneity of subjects limits the generalizability of the results to other populations. Therefore, future studies should be conducted in a lower education level. In addition future researchers should consider the cultural factors on marital relationships. Because, in most marriage enrichment programs conducted in Western societies. However, some couples may not share feelings and thoughts with each other in traditional societies (Chen & Li, 2007). The implications for counselors and researchers can be derived from the findings of this study. In practice, marriage education, marriage enrichment, and marital therapy overlap (DeMaria, 2005). Therefore, this study may help counselors and psychologists in order to provide training program or marital therapy psychological counseling centers.

22 984 EDUCATIONAL SCIENCES: THEORY & PRACTICE References/Kaynakça Baucom, D.H., Epstein, N., Sayers, S.L., & Sher, T.G. (1989). The role of cognitions in marital relationships: Definitonal, methodological, and conceptual issues. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 57(1), Baucom, D.H., Sayers, S.L., & Sher, T.G. (1990). Supplementing behavioral marital therapy with cognitive restructuring and emotional expressiveness training: An outcome investigation. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 58, 5, Berger, R., & Hannah, M.T. (1999). Introduction. İçindeki Kaynak R.Berger ve M.Hannah (Ed.) Preventive Approaches in Couples Therapy, Edwards Brothers, Lillington,N.C. Bilen M. (2004). Sağlıklı insan ilişkileri. Ankara: Anı Yayıncılık. Birtchnell, J., & Kennard, J. (1983a). Does marital maladjustment lead to mental illness? Social Psychiatry, 18, Birtchnell,J., & Kennard, J. (1983b). Marriage and mental illness. British Journal of Psychiatry, 142, Bond, C.R., & McMahon, R.J. (1984). Relationships between marital distress and child behavior problems, maternal personal adjustment, maternal personality and maternal parenting behavior. Journal of Abnormal Psychology, 933, Bradbury, T.N., & Fincham, F.D. (1988). Individual difference variables in close relationships: A contextual model of marriage as an integrative framework. Journal of Personality and Social Psychology, 54, Braithwaite, S.R., & Fincham, F.D. (2007). Eprep: computer based prevention of relationship dysfunction, depression and anxiety. Journal of Social and Clinical Psychology, 26(5), Chen, F., & Li, T. (2007). Marital enqing: an examination of its relationship to spousal contributions, sacrifices, and family stress in Chinese marriages. The Journal of Social Psychology, 147(4), Christensen, A., J., & Shenk, L. (1991). Communication, conflict, and psychological distance in nondistressed, clinic, divorcing couples. Journal of Consulting and Clinical Psychology. 39(3), Coyne, J.C., & DeLongis, A. (1986). Going beyond social support: the role of social relationships in adaptation. Journal Consulting and Clinical Psychology, 544, Dandeneau, M.L., & Johnson, S.M. (1994). Facilitating Intimacy: Interventions and effects. Journal of Marital and Family Therapy, 20(1), Dattilio, M., Frank, C., & Padesky, A. (1990). Cognitive therapy with couples. Sarasota: Professional Resource Exchange Inc. DeMaria, R.M. (2005). Distressed couples and marriage education. Family Relations, 54, Dinkmeyer, D. (2007). A systematic approach to marriage education. The Journal of Individual Psychology, 63(3), Ellis, N. (1986). Rational-emotive therapy applied to relationship therapy. Journal of Rational-Emotive Therapy, 4, Epstein, N., & Eidelson, R.J. (1981). Unrealistic beliefs of clinical couples: Their relationship to expectations, goals, and satisfaction. American Journal of Family Therapy, 9(4),

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER

İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANA BİLİM DALI İŞLETMELERDE KURUMSAL İMAJ VE OLUŞUMUNDAKİ ANA ETKENLER BİR ÖRNEK OLAY İNCELEMESİ: SHERATON ANKARA HOTEL & TOWERS

Detaylı

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ *

KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE GÖRE ÝNCELENMESÝ * Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 KAMU PERSONELÝ SEÇME SINAVI PUANLARI ÝLE LÝSANS DÝPLOMA NOTU ARASINDAKÝ ÝLÝÞKÝLERÝN ÇEÞÝTLÝ DEÐÝÞKENLERE

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ Danışman Doç. Dr. Tufan BAL YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI ISPARTA - 2016 2016 [] TEZ

Detaylı

AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ -

AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ - T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı AİLE İRŞAT VE REHBERLİK BÜROLARINDA YAPILAN DİNİ DANIŞMANLIK - ÇORUM ÖRNEĞİ - Necla YILMAZ Yüksek Lisans Tezi Çorum

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI Arş.Gör. Duygu GÜR ERDOĞAN Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi dgur@sakarya.edu.tr Arş.Gör. Demet

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. BA Psychology Hacettepe 1999

Derece Alan Üniversite Yıl. BA Psychology Hacettepe 1999 Resume 1. Name, Last Name: Ferzan Curun 2. Date of Birth: 11.04.1975 3. Position Title: :Assistant Professor 4. Education Info: :PhD. Derece Alan Üniversite Yıl BA Psychology Hacettepe 1999 Yüksek Lisans

Detaylı

Abstract. Aile. Toplum EĞİTİM-KÜLTÜR VE ARAŞTIRMA DERGİSİ. Şenol DURAN** Doç. Dr. Zeynep HAMAMCI***

Abstract. Aile. Toplum EĞİTİM-KÜLTÜR VE ARAŞTIRMA DERGİSİ. Şenol DURAN** Doç. Dr. Zeynep HAMAMCI*** Evlilik Öncesi İlişki Geliştirme Programının Romantik İlişkiler Yaşayan Ünirsite Öğrencilerinin İletişim Becerileri Çatışma İletişim Tarzları Üzerine Etkisinin İncelenmesi * Şenol DURAN** Doç. Dr. Zeynep

Detaylı

HATHA YOGANIN VE KALiSTENiK EGZERSiZLERiN STATiK DE GE ÜZERiNDEKi ETKiLERi

HATHA YOGANIN VE KALiSTENiK EGZERSiZLERiN STATiK DE GE ÜZERiNDEKi ETKiLERi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2003,14 (2), 83-91 HATHA YOGANIN VE KALiSTENiK EGZERSiZLERiN STATiK DE GE ÜZERiNDEKi ETKiLERi Ummuhan BAŞ ASLAN, Ayşe L1VANELlOGLU Hacettepe Üniversitesi,

Detaylı

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (2), 76-90 GELişTiRiLMiş OYUN-EGZERSiZ PROGRAMıNıN ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Fabna KERKEZ ÖZET Bu çalışmanın amacı

Detaylı

A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES

A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES by Didem Öztürk B.S., Geodesy and Photogrammetry Department Yildiz Technical University, 2005 Submitted to the Kandilli Observatory and Earthquake

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Yücel ÖKSÜZ Doğum Tarihi: 05 Şubat 1966 Öğrenim Durumu: Doktora/S.Yeterlik/ Tıpta Uzmanlık Psikolojik Danışma ve Rehberlik Doc. / Prof. ----------------------------

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ AN INVESTIGATION OF SCIENCE TEACHERS INTERPERSONAL SELF-EFFICACY BELIEFS IN TERMS OF SOME VARIABLES

Detaylı

ELEKTRONİK OYUNLARIN ALGORİTMA GELİŞTİRME KONUSUNDA AKADEMİK BAŞARIYA, KALICILIĞA VE MOTİVASYONA ETKİSİ

ELEKTRONİK OYUNLARIN ALGORİTMA GELİŞTİRME KONUSUNDA AKADEMİK BAŞARIYA, KALICILIĞA VE MOTİVASYONA ETKİSİ 5 th International Computer & Instructional Technologies Symposium, 22-24 September 2011, Fırat University, ELAZIĞ- TURKEY ELEKTRONİK OYUNLARIN ALGORİTMA GELİŞTİRME KONUSUNDA AKADEMİK BAŞARIYA, KALICILIĞA

Detaylı

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Kadir KOYUNCUOĞLU, Onsekiz Mart Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu, Çanakkale, Türkiye. koyuncuoglu45@gmail.com

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı X, Y, Z KUŞAĞI TÜKETİCİLERİNİN YENİDEN SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ALGILANAN MARKA DENKLİĞİ ÖĞELERİNİN ETKİ DÜZEYİ FARKLILIKLARININ

Detaylı

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (1),49-64 Dave/li Derleme EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Ziya KORUÇ, Perlearı BAYAR Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri

Detaylı

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 58 2009 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:25, s.58-64 ÖZET EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 Bu çalışmanın

Detaylı

Evlilik Öncesi İlişkileri Geliştirme Programının Çiftlerin İlişki Doyumuna Etkisi

Evlilik Öncesi İlişkileri Geliştirme Programının Çiftlerin İlişki Doyumuna Etkisi DURU / Uyum Zorluklarını Yordamada Yalnızlık, Sosyal Destek ve Sosyal Bağlılık Arasındaki... 1893 Evlilik Öncesi İlişkileri Geliştirme Programının Çiftlerin İlişki Doyumuna Etkisi Tuğba YILMAZ*, Melek

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Melek Kalkan Doğum Tarihi: 02 Mart 1973 Görevler: Görev Unvanı Görev Yeri Yıl Ar.Gör. Eğitim Fakültesi Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1994-2002 Dr.Ar.Gör. Eğitim

Detaylı

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet)

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet) 4 Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar (Özet) Günümüzde, teknolojinin gelişmesi ile yüz tanımaya dayalı bir çok yöntem artık uygulama alanı bulabilmekte ve gittikçe de önem kazanmaktadır. Bir çok farklı uygulama

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Güz 2001 Sayı 5 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET Erdoğan GAVCAR * Meltem ÜLKÜ

Detaylı

Beden eğitimi ve spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarının istihdam durumlarına yönelik. öğrenci görüşleri

Beden eğitimi ve spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarının istihdam durumlarına yönelik. öğrenci görüşleri Cilt:5 Sayı:1 Yıl:2008 Beden eğitimi ve spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarının istihdam durumlarına yönelik öğrenci görüşleri Süleyman Murat YILDIZ* Selçuk ÖZDAĞ** Özet Beden eğitimi ve spor eğitimi

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Psikoloji Hacettepe 1999

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Psikoloji Hacettepe 1999 EK 3 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Ferzan Curun 2. Doğum Tarihi: 11.04.1975 3. Unvanı: :Yrd.Doç.Dr 4. Öğrenim Durumu: :Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe 1999 Yüksek Lisans Doktora

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL AKADEMİK BAŞARILARI

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL AKADEMİK BAŞARILARI Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt: XVII, Sayı: 1, 2003 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL

Detaylı

Dr. Nur DEMİRBAŞ ÇELİK

Dr. Nur DEMİRBAŞ ÇELİK İLETİŞİM BİLGİLERİ Adres: Çağlayan mah. Cendere Cad. Profilo Teknik ve EML Kağıthane/İST GSM : 506 253 04 90 E- Posta : demirbas.nur@gmail.com Dr. Nur DEMİRBAŞ ÇELİK EĞİTİM Doktora: (2010 2014). İSTANBUL

Detaylı

1. Cihan, H. Doktor-Hasta İletişim Envanteri: Geçerlik ve Güvenirlilik Çalışması, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, 1999.

1. Cihan, H. Doktor-Hasta İletişim Envanteri: Geçerlik ve Güvenirlilik Çalışması, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, 1999. 1.YÖNETİLEN TEZLER 1.1. Yüksek Lisans Tezleri: 1. Cihan, H. Doktor-Hasta İletişim Envanteri: Geçerlik ve Güvenirlilik Çalışması, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, 1999. 2. Kuru, R. Kronik Bir Hastalığın Çocuklar

Detaylı

PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ PROGRAMI

PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI GÜZ DÖNEMİ PROGRAMI ANADAL EĞİTİM PROGRAMI ZORUNLU DERSLERİ 1.Sınıf/1.Yarıyıl in ön koşulu var mı? *** in önceki eğitim programında eşdeğer bir dersi var mı? **** 1 YDİ101 YDF101 YDA101 2 ATA101 Temel Yabancı Dil (İngilizce)

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

YRD. DOÇ. DR. MÜGE AKBAĞ

YRD. DOÇ. DR. MÜGE AKBAĞ YRD. DOÇ. DR. MÜGE AKBAĞ ÖĞRENİM DURUMU Üniversite Fakülte/Yüksekokul Bölüm Giriş Yılı Mezuniyet Yılı İstanbul Edebiyat Psikoloji 1987 1991 üstü Tür Tez Konusu Tez Danışmanı Yüksek Doktora Liseli Ergenlerin

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Psikoloji Hacettepe 1999

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Psikoloji Hacettepe 1999 EK 3 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Ferzan Curun 2. Doğum Tarihi: 11.04.1975 3. Unvanı: :Yrd.Doç.Dr 4. Öğrenim Durumu: :Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe 1999 Yüksek Lisans Doktora

Detaylı

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol

KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol KULLANILAN MADDE TÜRÜNE GÖRE BAĞIMLILIK PROFİLİ DEĞİŞİKLİK GÖSTERİYOR MU? Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Cüneyt Evren, Defne Tamar Gürol 1 Acibadem University Medical Faculty 2 Maltepe University Medical

Detaylı

International Journal of Progressive Education, 6(2), 27-47.

International Journal of Progressive Education, 6(2), 27-47. ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: AYŞE AYPAY Doğum Tarihi: 24 02 1969 Öğrenim Durumu: Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Bölümü Ankara Üniversitesi 1989 Y. Lisans

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Zümra Özyeşil 2. Doğum Tarihi : 11.10.1979 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu : Ph.D. 5. Çalıştığı Kurum : MEF Üniversitesi Derece Alan Üniversite Yıl Lisans EĞİTİM

Detaylı

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Öğr. Gör. Kenan KARAGÜL, Öğr. Gör. Nigar KARAGÜL, Murat DOĞAN 3 Pamukkale Üniversitesi, Honaz Meslek Yüksek Okulu, Lojistik Programı, kkaragul@pau.edu.tr

Detaylı

İlkokullarda Görev Yapan Sınıf Öğretmenlerinin Oyun Ve Fiziki Etkinlikler Dersi İle İlgili Görüş Ve Uygulamaları

İlkokullarda Görev Yapan Sınıf Öğretmenlerinin Oyun Ve Fiziki Etkinlikler Dersi İle İlgili Görüş Ve Uygulamaları İlkokullarda Görev Yapan Sınıf Öğretmenlerinin Oyun Ve Fiziki Etkinlikler Dersi İle İlgili Görüş Ve Uygulamaları Uğur ŞENTÜRK, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu, Çanakkale,

Detaylı

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1 İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İbrahim Üstünalp Mersin Üniversitesi İngilizce Öğretmen Adaylarının

Detaylı

ÖZGEÇMĐŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans

ÖZGEÇMĐŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans ÖZGEÇMĐŞ Adı Soyadı: Yeşim Özek Kaloti Doğum Tarihi: 1969 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Đngilizce DĐCLE ÜNĐVERSĐTESĐ 1988-1992 Öğretmenliği Y. Lisans TESOL University of Stirling

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ VE AKADEMİK BAŞARILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ VE AKADEMİK BAŞARILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi Yıl : 2005, Sayı 21, Sayfa : 75-88 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ VE AKADEMİK BAŞARILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1

Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1 Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 3(1): 191-198 Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1 Özet Bu çalışmanın amacı, üniversite

Detaylı

BİR EVLİLİK VE AİLE HAYATI EĞİTİM PROGRAMININ EVLİ KADINLARDA EVLİLİK UYUMUNA VE AİLE SİSTEMİNE ETKİSİ *

BİR EVLİLİK VE AİLE HAYATI EĞİTİM PROGRAMININ EVLİ KADINLARDA EVLİLİK UYUMUNA VE AİLE SİSTEMİNE ETKİSİ * M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi Yıl: 2012, Sayı: 36, Sayfa: 129-145 BİR EVLİLİK VE AİLE HAYATI EĞİTİM PROGRAMININ EVLİ KADINLARDA EVLİLİK UYUMUNA VE AİLE SİSTEMİNE ETKİSİ * ÖZET

Detaylı

Nagihan OĞUZ DURAN Tel: +90 (224) 294 22 11 e-mail: nagihan@uludag.edu.tr

Nagihan OĞUZ DURAN Tel: +90 (224) 294 22 11 e-mail: nagihan@uludag.edu.tr Nagihan OĞUZ DURAN Tel: +90 (224) 294 22 11 e-mail: nagihan@uludag.edu.tr EĞİTİM Doktora,Orta Doğu Teknik Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Bilim Dalı (2006) Yüksek Lisans, Uludağ Üniversitesi

Detaylı

NEAR EAST UNIVERSITY GRADUATE SCHOOL OF SOCIAL SCIENCES APPLIED (CLINICAL) PSYCHOLOGY MASTER PROGRAM MASTER THESIS

NEAR EAST UNIVERSITY GRADUATE SCHOOL OF SOCIAL SCIENCES APPLIED (CLINICAL) PSYCHOLOGY MASTER PROGRAM MASTER THESIS NEAR EAST UNIVERSITY GRADUATE SCHOOL OF SOCIAL SCIENCES APPLIED (CLINICAL) PSYCHOLOGY MASTER PROGRAM MASTER THESIS EXAMINATION OF UNIVERSITY STUDENTS VIEWS ON RELATIONSHIPS ACCORDING TO SOME SOCIODEMOGRAPHIC

Detaylı

ÖZET YENİ İLKÖĞRETİM II. KADEME MATEMATİK ÖĞRETİM PROGRAMININ İSTATİSTİK BOYUTUNUN İNCELENMESİ. Yunus KAYNAR

ÖZET YENİ İLKÖĞRETİM II. KADEME MATEMATİK ÖĞRETİM PROGRAMININ İSTATİSTİK BOYUTUNUN İNCELENMESİ. Yunus KAYNAR ÖZET YENİ İLKÖĞRETİM II. KADEME MATEMATİK ÖĞRETİM PROGRAMININ İSTATİSTİK BOYUTUNUN İNCELENMESİ Yunus KAYNAR AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EĞİTİM BİLİMLERİ ANA BİLİM DALI Ağustos

Detaylı

MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com

MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 19, OCAK - 2009, S. 20-29 İSTANBUL ISSN:1303-2429 Copyright 2009 http://www.marmaracografya.com SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ COĞRAFYA DERSLERİNE YÖNELİK

Detaylı

ANKET 2- Personel(Staff)

ANKET 2- Personel(Staff) 1 Hükümlü/Tutuklu Kadınlar için Eğitim Arayışı ( Finding Education for Female Inmates ) ANKET 2- Personel(Staff) Araştırmacı(Reseacher): İzmir Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Tarih(Date): Ülke(Country):TÜRKİYE

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Zeynep Çatay Çalışkan 2. Doğum Tarihi: 18 Şubat 1975 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Boğaziçi Üniversitesi 1996 Y. Lisans

Detaylı

Yardımcı Doçent Psikoloji Haliç Üniversitesi 2000 Yardımcı Doçent Psikoloji FSM Vakıf Üniversitesi 2011

Yardımcı Doçent Psikoloji Haliç Üniversitesi 2000 Yardımcı Doçent Psikoloji FSM Vakıf Üniversitesi 2011 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gaye (Enbiyaoğlu) Saltukoğlu 2. Doğum Tarihi : 1945 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe Üniversitesi 1969 Yüksek

Detaylı

TEZĐN ADI. Hazırlayan Adı ve SOYADI. Danışman Ünvanı, Adı ve SOYADI

TEZĐN ADI. Hazırlayan Adı ve SOYADI. Danışman Ünvanı, Adı ve SOYADI T.C. ERCĐYES ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ TEZĐN ADI Hazırlayan Adı ve SOYADI Danışman Ünvanı, Adı ve SOYADI Anabilim Dalı.. Bilim Dalı Yüksek Lisans Tez Önerisi Eylül 2010 KAYSERĐ Şekil 1. Yüksek

Detaylı

BİYOLOJİ ÖĞRETİMİNDE BİLGİSAYAR KULLANIMININ ÖĞRENCİ TUTUMUNA ETKİSİ

BİYOLOJİ ÖĞRETİMİNDE BİLGİSAYAR KULLANIMININ ÖĞRENCİ TUTUMUNA ETKİSİ BİYOLOJİ ÖĞRETİMİNDE BİLGİSAYAR KULLANIMININ ÖĞRENCİ TUTUMUNA ETKİSİ Dr.Hikmet Katırcıoğlu Yrd.Doç.Dr.Mübeccel Kazancı Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Orta Öğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Evlilik Yaşantısı ile İlgili Bilgi Kaynaklarının ve Evlilik Öncesi Eğitim İhtiyaçlarının İncelenmesi*

Üniversite Öğrencilerinin Evlilik Yaşantısı ile İlgili Bilgi Kaynaklarının ve Evlilik Öncesi Eğitim İhtiyaçlarının İncelenmesi* Yıl: 12 Cilt: 7 Sayı: 26 Temmuz-Ağustos-Eylül 2011 Ünirsite Öğrencilerinin Evlilik Yaşantısı ile İlgili Bilgi Kaynaklarının Evlilik Öncesi Eğitim İhtiyaçlarının İncelenmesi* Instigation of Information

Detaylı

Akılcı Duygusal Eğitim Programının Lise Öğrencilerinin Akılcı Olmayan İnançları ve Algılanan Problem Çözme Becerileri Üzerine Etkisi

Akılcı Duygusal Eğitim Programının Lise Öğrencilerinin Akılcı Olmayan İnançları ve Algılanan Problem Çözme Becerileri Üzerine Etkisi Türk 54 Psikolojik... Danışma ve Rehberlik Dergisi 2011, 4 (35), 54-65 Akılcı Duygusal Eğitim Programının Lise Öğrencilerinin Akılcı Olmayan İnançları ve Algılanan Problem Çözme Becerileri Üzerine Etkisi

Detaylı

ALANYA HALK EĞİTİMİ MERKEZİ BAĞIMSIZ YAŞAM İÇİN YENİ YAKLAŞIMLAR ADLI GRUNDTVIG PROJEMİZ İN DÖNEM SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

ALANYA HALK EĞİTİMİ MERKEZİ BAĞIMSIZ YAŞAM İÇİN YENİ YAKLAŞIMLAR ADLI GRUNDTVIG PROJEMİZ İN DÖNEM SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI ALANYA HALK EĞİTİMİ MERKEZİ BAĞIMSIZ YAŞAM İÇİN YENİ YAKLAŞIMLAR ADLI GRUNDTVIG PROJEMİZ İN DÖNEM SONU BİLGİLENDİRME TOPLANTISI ALANYA PUBLIC EDUCATION CENTRE S FINAL INFORMATIVE MEETING OF THE GRUNDTVIG

Detaylı

Temel Hemşirelik Uygulamalarına İlişkin Hizmet İçi Eğitimin Değerlendirilmesi

Temel Hemşirelik Uygulamalarına İlişkin Hizmet İçi Eğitimin Değerlendirilmesi Okmeydanı Tıp Dergisi 28(3):146-15, 12 doi:.5222/otd.12.146 Araştırma Temel Hemşirelik Uygulamalarına İlişkin Hizmet İçi Eğitimin Değerlendirilmesi Hacer Özkul Özel *, Demet Yurtsever **, Sevginaz Mutlu

Detaylı

ulu Sosy Anahtar Kelimeler: .2014, Makale Kabul Tarihi:21.10.2014 2014, Cilt:11, 163-184

ulu Sosy Anahtar Kelimeler: .2014, Makale Kabul Tarihi:21.10.2014 2014, Cilt:11, 163-184 ulu.2014, Makale Kabul Tarihi:21.10.2014 Sosy Anahtar Kelimeler: 2014, Cilt:11, 163184 The Relaionship Between Social Capital of Schools And Organizational Image Based On Perceptions of Teachers Abstract:The

Detaylı

.. ÜNİVERSİTESİ UNIVERSITY ÖĞRENCİ NİHAİ RAPORU STUDENT FINAL REPORT

.. ÜNİVERSİTESİ UNIVERSITY ÖĞRENCİ NİHAİ RAPORU STUDENT FINAL REPORT .. ÜNİVERSİTESİ UNIVERSITY... /... AKADEMİK YILI... DÖNEMİ... /... ACADEMIC YEAR... TERM ÖĞRENCİ NİHAİ RAPORU STUDENT FINAL REPORT Deneyimleriniz hakkındaki bu rapor, Mevlana Değişim Programı nın amacına

Detaylı

Implementing Benchmarking in School Improvement

Implementing Benchmarking in School Improvement Implementing Benchmarking in School Improvement "Bu proje T.C. Avrupa Birliği Bakanlığı, AB Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığınca (Türkiye Ulusal Ajansı, http://www.ua.gov.tr) yürütülen Erasmus+

Detaylı

HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI

HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ GAZETECİLİK ANABİLİM DALI HÜRRİYET GAZETESİ: 1948-1953 DÖNEMİNİN YAYIN POLİTİKASI Doktora Tezi Selda Bulut Tez Danışmanı Prof.Dr.Korkmaz Alemdar Ankara-2007

Detaylı

MESLEK YÜKSEKOKULLARINA SINAVLI VE SINAVSIZ GEÇİŞ SİSTEMİ İLE YERLEŞEN ÖĞRENCİLERİN PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

MESLEK YÜKSEKOKULLARINA SINAVLI VE SINAVSIZ GEÇİŞ SİSTEMİ İLE YERLEŞEN ÖĞRENCİLERİN PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI MESLEK YÜKSEKOKULLARINA SINAVLI VE SINAVSIZ GEÇİŞ SİSTEMİ İLE YERLEŞEN ÖĞRENCİLERİN PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI PERFORMANCE COMPARASION OF VOCATIONAL SCHOOL STUDENTS ENROLLED VIA ENTRY EXAM AND

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Eğitim. Akademik Ünvanlar HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ SEVGİNAR VATAN. sevginarvatan@gmail.

ÖZGEÇMİŞ. Eğitim. Akademik Ünvanlar HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ SEVGİNAR VATAN. sevginarvatan@gmail. ÖZGEÇMİŞ SEVGİNAR VATAN E-Posta: sevginarvatan@gmail.com Telefon: 2978325 Adres: Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü Beytepe/Ankara Eğitim Mezuniyet Tarihi Derece Alan Kurum 2006 Lisans Psikoloji Orta

Detaylı

Sosyal Kaygı İle Başa Çıkma Psiko Eğitim Programının Ortaokul Öğrencileri Üzerindeki Etkisi

Sosyal Kaygı İle Başa Çıkma Psiko Eğitim Programının Ortaokul Öğrencileri Üzerindeki Etkisi Sosyal Kaygı İle Başa Çıkma Psiko Eğitim Programının Ortaokul Öğrencileri Üzerindeki Etkisi Pervin NEDİM-BAL 1 & Mustafa ÖNER 2 ÖZET Bu araştırmanın amacı, sosyal kaygı ile başa çıkma psiko eğitim programının

Detaylı

YATIRIMCILARDA RİSK ALMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ: BİR ALAN ÇALIŞMASI

YATIRIMCILARDA RİSK ALMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ: BİR ALAN ÇALIŞMASI T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı YATIRIMCILARDA RİSK ALMA DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ: BİR ALAN ÇALIŞMASI İbrahim KUZKUN Yüksek Lisans Tezi Çorum 2013 YATIRIMCILARDA

Detaylı

Tez adı: Babalar... Tez Danışmanı:(HACER NERMİN ÇELEN)

Tez adı: Babalar... Tez Danışmanı:(HACER NERMİN ÇELEN) GÜLÇİN KARADENİZ ÖĞRETİM GÖREVLİSİ E-Posta Adresi Telefon (İş) : 2166261050-2244 Faks : 2166281113 Adres : : gulcinkaradeniz@maltepe.edu.tr Maltepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı/Soyadı : F. Sülen ŞAHİN KIRALP 2. Doğum Tarihi : 16/06/ Ünvanı : Doktor 4. Öğrenim Durumu:

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı/Soyadı : F. Sülen ŞAHİN KIRALP 2. Doğum Tarihi : 16/06/ Ünvanı : Doktor 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ 1. Adı/Soyadı : F. Sülen ŞAHİN KIRALP 2. Doğum Tarihi : 16/06/1972 3. Ünvanı : Doktor 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Rehberlik ve Psik. Danışmanlık Ankara Üniversitesi 1991-1995

Detaylı

Kişisel Bilgiler. Akademik Ünvan : Dr.(PHD) Doğum Yeri : İSTANBUL Doğum Tarihi : 1972 Ana Dil(ler) : TÜRKÇE

Kişisel Bilgiler. Akademik Ünvan : Dr.(PHD) Doğum Yeri : İSTANBUL Doğum Tarihi : 1972 Ana Dil(ler) : TÜRKÇE Kişisel Bilgiler Adı Soyadı : ERSİN ŞAHİN Akademik Ünvan : Dr.(PHD) Doğum Yeri : İSTANBUL Doğum Tarihi : 1972 Ana Dil(ler) : TÜRKÇE Cinsiyet : ERKEK Tel : 555 483 44 63 İş Tel : 294 22 46 Posta Adresi

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ DENEYSEL ETKİNLİKLERDE KULLANILAN İSTATİSTİKİ BİLGİLERİNİN İNCELENMESİ

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ DENEYSEL ETKİNLİKLERDE KULLANILAN İSTATİSTİKİ BİLGİLERİNİN İNCELENMESİ 1804 FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ DENEYSEL ETKİNLİKLERDE KULLANILAN İSTATİSTİKİ BİLGİLERİNİN İNCELENMESİ Filiz KARA, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Samsun, Türkiye,

Detaylı

HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU

HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU HEARTS PROJESİ YAYGINLAŞTIRMA RAPORU BOLU HALKIN EGITIMINI GELISTIRME VE DESTEKLEME DERNEGI TARAFINDAN ORGANİZE EDİLEN YAYGINLAŞTIRMA FAALİYETLERİ - TURKİYE Bolu Halkın Egitimini Gelistirme ve Destekleme

Detaylı

Eğitim Fakültesi Dergisi. Endüstri Meslek Lisesi Öğrencilerinin Yetenek İlgi ve Değerleri İle Okudukları Bölümler Arasındaki İlişki

Eğitim Fakültesi Dergisi. Endüstri Meslek Lisesi Öğrencilerinin Yetenek İlgi ve Değerleri İle Okudukları Bölümler Arasındaki İlişki Eğitim Fakültesi Dergisi http://kutuphane.uludag.edu.tr/univder/uufader.htm Endüstri Meslek Lisesi Öğrencilerinin Yetenek İlgi ve Değerleri İle Okudukları Bölümler Arasındaki İlişki Salih Bağatır *, Reşat

Detaylı

(1971-1985) ARASI KONUSUNU TÜRK TARİHİNDEN ALAN TİYATROLAR

(1971-1985) ARASI KONUSUNU TÜRK TARİHİNDEN ALAN TİYATROLAR ANABİLİM DALI ADI SOYADI DANIŞMANI TARİHİ :TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI : Yasemin YABUZ : Yrd. Doç. Dr. Abdullah ŞENGÜL : 16.06.2003 (1971-1985) ARASI KONUSUNU TÜRK TARİHİNDEN ALAN TİYATROLAR Kökeni Antik Yunan

Detaylı

Serap POYRAZ Celal Bayar Ü. Eğitim Fakültesi, İlköğretim Fen Bilgisi Eğitimi Bölümü, Manisa.

Serap POYRAZ Celal Bayar Ü. Eğitim Fakültesi, İlköğretim Fen Bilgisi Eğitimi Bölümü, Manisa. Ekim 2006 Cilt:14 No:2 Kastamonu Eğitim Dergisi 497-502 İLKÖĞRETİM FEN BİLGİSİ ÖĞRETİMİNDE İŞBİRLİKLİ ÖĞRENME YÖNTEMİNİN KULLANILDIĞI EĞİTİM ORTAMLARINDA BAŞARIYI ÖLÇMEDE ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLERİN DİĞER

Detaylı

BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ALGILANAN SOSYAL DESTEK DÜZEYLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ALGILANAN SOSYAL DESTEK DÜZEYLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ALGILANAN SOSYAL DESTEK DÜZEYLERİNİN BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Hakan Salim ÇAĞLAYAN *, Yrd. Doç. Dr. Özden TAŞĞIN** Yrd.

Detaylı

MESLEK YÜKSEKOKULLARINDAKİ ÖĞRENCİLERİN ÖĞRENİM GÖRDÜKLERİ BÖLÜMÜ SEÇİMİNDEKİ ETKİLİ FAKTÖRLER

MESLEK YÜKSEKOKULLARINDAKİ ÖĞRENCİLERİN ÖĞRENİM GÖRDÜKLERİ BÖLÜMÜ SEÇİMİNDEKİ ETKİLİ FAKTÖRLER MESLEK YÜKSEKOKULLARINDAKİ ÖĞRENCİLERİN ÖĞRENİM GÖRDÜKLERİ BÖLÜMÜ SEÇİMİNDEKİ ETKİLİ FAKTÖRLER Öğr. Gör. Şeyda İldan Selçuk Üniversitesi Akören Ali Rıza Ercan Meslek Yüksekokulu seydaildan@selcuk.edu.tr

Detaylı

SPOR TÜKETIMINDE PAZARLAMA BILEŞENLERI: ÖLÇEK GELIŞTIRME

SPOR TÜKETIMINDE PAZARLAMA BILEŞENLERI: ÖLÇEK GELIŞTIRME Spor Bilinileri Dergisi Hacettepe J. ofsport Sdences 20041 15 (4)1219-232 SPOR TÜKETIMINDE PAZARLAMA BILEŞENLERI: ÖLÇEK GELIŞTIRME Hasan Biral YALÇIN*, Bekir YÜKTAŞIR*, Zafer DO~RU** Abant Izzet Baysal

Detaylı

Y KUŞAĞI ARAŞTIRMASI. TÜRKİYE BULGULARI: 17 Ocak 2014

Y KUŞAĞI ARAŞTIRMASI. TÜRKİYE BULGULARI: 17 Ocak 2014 Y KUŞAĞI ARAŞTIRMASI TÜRKİYE BULGULARI: 17 Ocak 2014 Yönetici Özeti Bu araştırma, 2025 yılında iş dünyasının yüzde 25 ini oluşturacak olan Y Kuşağı nın iş dünyasından, hükümetten ve geleceğin iş ortamından

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yüksek Lisans Eğitim Yönetimi ve Denetimi GAU 2014-

ÖZGEÇMİŞ. Yüksek Lisans Eğitim Yönetimi ve Denetimi GAU 2014- ÖZGEÇMİŞ 1. Adı/Soyadı : F. Sülen ŞAHİN KIRALP 2. Doğum Tarihi : 16/06/1972 3. Ünvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Rehberlik ve Psik. Danışmanlık Ankara Üniversitesi

Detaylı

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir Emine Sevinç Tok İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir sevinc.tok@izmir.edu.tr EĞİTİM 2009-devam Klinik Psikoloji Doktora Programı

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Derya DENİZ Doğum Tarihi: 31.12.1979 Ünvanı : Yrd. Doç. Dr. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Psikoloji İstanbul Üniversitesi 2002

Detaylı

ÇOCUKLARIN MÜZİKSEL SES ÖZELLİKLERİNE UYGUN ŞARKI SÖYLEYEBİLME BECERİLERİNE İŞİTME KAYBI DEĞİŞKENİNİN ETKİSİ 1

ÇOCUKLARIN MÜZİKSEL SES ÖZELLİKLERİNE UYGUN ŞARKI SÖYLEYEBİLME BECERİLERİNE İŞİTME KAYBI DEĞİŞKENİNİN ETKİSİ 1 İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ SANAT VE TASARIM DERGİSİ Inonu University Journal of Art and Design ISSN: 1309-9876 E-ISSN:1309-9884 Cilt/Vol.1 Sayı/No.1 (2011): 67-75 ÇOCUKLARIN MÜZİKSEL SES ÖZELLİKLERİNE UYGUN ŞARKI

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEKİ EĞİTİMİNDE SINAVSIZ GEÇİŞ SORUN MU? *

SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEKİ EĞİTİMİNDE SINAVSIZ GEÇİŞ SORUN MU? * SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEKİ EĞİTİMİNDE SINAVSIZ GEÇİŞ SORUN MU? * Is Entrance Without Exam a Problem in Vocational Training in Health Service? Öğr. Gör. Sedat BOSTAN 1 ÖZET Amaç: Ön lisans düzeyinde sağlık

Detaylı

BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR I. Öğretimde Ölçme ve Değerlendirmenin Gerekliliği... 2 II. Ölçme Kavramı... 3 1. Tanımı ve Unsurları... 3 2. Aşamaları... 3 2.1. Ölçülecek

Detaylı

uygulamak ve bölümlere uygun eğitim sistemini belirlemek amacıyla bu çalışma yapılmıştır.

uygulamak ve bölümlere uygun eğitim sistemini belirlemek amacıyla bu çalışma yapılmıştır. ÖN LİSANS ÖĞRENCİLERİNİN KİMYA DERSİ BAŞARISINDA ÖĞRETİM YÖNTEMİNİN ETKİSİ THE EFFECT OF TEACHING METHODS ON VOCATIONAL SCHOOL STUDENTS ACHIEVEMENT LEVELS IN CHEMISTRY Nihal SÖKMEN Marmara Üniversitesi

Detaylı

RADEP ÇALIŞAN DESTEK PROGRAMI (RASYONEL DESTEK PROGRAMI)

RADEP ÇALIŞAN DESTEK PROGRAMI (RASYONEL DESTEK PROGRAMI) ALBERT ELLİS ENSTİTÜSÜ TÜRKİYE MERKEZİ RASYONEL PSİKOLOJİ RADEP ÇALIŞAN DESTEK PROGRAMI (RASYONEL DESTEK PROGRAMI) RATİONAL EMPLOYEE ASİSTANT PROGRAM RADEP-E Kimiz Biz? Albert Ellis Enstitüsü Türkiye Merkezi

Detaylı

ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2009, Volume: 4, Number: 4, Article Number: 1C0092

ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2009, Volume: 4, Number: 4, Article Number: 1C0092 ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2009, Volume: 4, Number: 4, Article Number: 1C0092 EDUCATION SCIENCES Received: July 2009 Accepted: September 2009 Series : 1C ISSN : 1308-7274 2009

Detaylı

Prof. Dr. Serap NAZLI

Prof. Dr. Serap NAZLI Prof. Dr. Serap NAZLI Eserler Listesi (2014) A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler: A1. Nazlı, S. (2006). Comprehensive Guidance and Counselling Programme Practices in Turkey. Mediterranean

Detaylı

MÜZİK ÖĞRETMENİ ADAYLARININ BİREYSEL SES EĞİTİMİ DERSİNE YÖNELİK TUTUMLARI

MÜZİK ÖĞRETMENİ ADAYLARININ BİREYSEL SES EĞİTİMİ DERSİNE YÖNELİK TUTUMLARI MÜZİK ÖĞRETMENİ ADAYLARININ BİREYSEL SES EĞİTİMİ DERSİNE YÖNELİK TUTUMLARI Gülşen Yaldız Necmettin Erbakan Ü. A. K. Eğitim Fakültesi G. S. E. Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı gulsen_yaldiz@hotmail.com

Detaylı

THE ROLE OF GENDER AND LANGUAGE LEARNING STRATEGIES IN LEARNING ENGLISH

THE ROLE OF GENDER AND LANGUAGE LEARNING STRATEGIES IN LEARNING ENGLISH THE ROLE OF GENDER AND LANGUAGE LEARNING STRATEGIES IN LEARNING ENGLISH THESIS SUBMITTED TO THE GRADUATE SCHOOL OF SOCIAL SCIENCES OF MIDDLE EAST TECHNICAL UNIVERSITY BY OKTAY ASLAN IN PARTIAL FULFILLMENT

Detaylı

"Farklı?-Evrensel Dünyada Kendi Kimliğimizi Oluşturma" İsimli Comenius Projesi Kapsamında Yapılan Anket Çalışma Sonuçları.

Farklı?-Evrensel Dünyada Kendi Kimliğimizi Oluşturma İsimli Comenius Projesi Kapsamında Yapılan Anket Çalışma Sonuçları. "Farklı?-Evrensel Dünyada Kendi Kimliğimizi Oluşturma" İsimli Comenius Projesi Kapsamında Yapılan Anket Çalışma Sonuçları. Survey Results Which Were Done in Comenius Project named'' Different? Building

Detaylı

T A R K A N K A C M A Z

T A R K A N K A C M A Z T A R K A N K A C M A Z EĞĠTĠM 1996-2003 Indiana University, Bloomington, IN - ABD Doktora Eğitim Programları Müfredat ve Eğitim (Anadal) Eğitim Teknolojileri (Yandal) 1995-1996 Ege Üniversitesi Doktora

Detaylı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı 292 Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 292-297 KİTAP İNCELEMESİ Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı Editör Doç. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Dilek SEZGİN MEMNUN 1 Bu çalışmada,

Detaylı

Teaching Social Communication to Children with Autism

Teaching Social Communication to Children with Autism Teaching social communication, 46 Book Review/Kitap Kritiği By Emre Ünlü 1 Teaching Social Communication to Children with Autism by Brooke Ingersoll & Anna Dvortcsak Bu kitap kritiğinde, Brooke Ingersoll

Detaylı

ÖĞRETMENLERE GÖRE MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN REHBERLİK GEREKSİNİMLERİ

ÖĞRETMENLERE GÖRE MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN REHBERLİK GEREKSİNİMLERİ M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi Yıl : 2005, Sayı 22, Sayfa : 171-184 ÖĞRETMENLERE GÖRE MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN REHBERLİK GEREKSİNİMLERİ ÖZET M. Hülya KARAGÜVEN * Sibel CENGİZHAN

Detaylı

DIPLOMACY IN THE INFORMATION AGE: THE USE OF INFORMATION TECHNOLOGIES IN VERIFICATION. A Ph.D. Dissertation. by HAKAN FİDAN

DIPLOMACY IN THE INFORMATION AGE: THE USE OF INFORMATION TECHNOLOGIES IN VERIFICATION. A Ph.D. Dissertation. by HAKAN FİDAN DIPLOMACY IN THE INFORMATION AGE: A Ph.D. Dissertation by HAKAN FİDAN The Department of International Relations Ankara DIPLOMACY IN THE INFORMATION AGE: The Institute of Economics and Social Sciences of

Detaylı

EPİSTEMOLOJİK İNANÇLAR ÜZERİNE BİR DERLEME

EPİSTEMOLOJİK İNANÇLAR ÜZERİNE BİR DERLEME EPİSTEMOLOJİK İNANÇLAR ÜZERİNE BİR DERLEME Fatih KALECİ 1, Ersen YAZICI 2 1 Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik Eğitimi 2 Adnan Menderes Üniversitesi, Eğitim Fakültesi,

Detaylı

Hastaların Hemşirelik Hizmetlerinden Memnuniyeti

Hastaların Hemşirelik Hizmetlerinden Memnuniyeti Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 14: 69-75/Mayıs 2013 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / RESEARCH STUDY Hastaların Hemşirelik Hizmetlerinden Memnuniyeti Afyon Kocatepe Üniversitesi, Ahmet Necdet Sezer Araştırma

Detaylı