Kronik Böbrek Yetmezliği Olan Hastalarda Grup Terapisi Süreci Group Therapy in Patients with Chronic Renal Disease

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kronik Böbrek Yetmezliği Olan Hastalarda Grup Terapisi Süreci Group Therapy in Patients with Chronic Renal Disease"

Transkript

1 Kısa Araştırma Raporu / Brief Report 63 Doi: /npa.y5990 Group Therapy in Patients with Chronic Renal Disease Pelin ÖZTAŞ, Nildan ŞEKER, Nilgün TAŞKINTUNA* Başkent Üniversitesi İstanbul Hastanesi, Psikiyatri Bölümü, İstanbul, Türkiye *Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi, Psikiyatri Bölümü, Ankara, Türkiye ÖZET Amaç: Çalışmamızda hemodiyaliz tedavisi gören hastaların hastalıklarına eşlik eden ruhsal problemlerini grup psikoterapisi yöntemiyle ele almayı amaçladık. Yön tem: Çalışmaya hemodiyaliz hastaları arasından ruhsal problemler belirten, eğitim ve yaş seviyeleri benzer 5 kişi alınmıştır. Grup terapisi transaksiyonel grup imgeleme terapisi yöntemiyle haftada 1, yaklaşık 1.5 saat olmak üzere, toplam 11 oturum yapılarak yürütülmüştür. Bul gu lar: Grup terapisinde hastaların yadsıma, öfke, pazarlık, depresyon, kabullenme gibi ruhsal süreçlerden birinde veya birkaçında oldukları gözlendi. Bu süreçler ele alındı ve hastalar grup içerisinde duygularını çalışıp, hastalıklarını konuşabildiler. Hastalıkları nedeniyle yaşamlarında olan zorlukla daha kolay baş edebildikleri, tedaviye uyumlarının arttığı, yaşam kalitelerinin yükseldiği gözlendi. Sonuçta, kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda grup psikoterapisinin ruhsal problemlerini çözmede etkin olduğu görülmüştür. Son u ç: Bu grup hastalarda grup terapisinin daha yaygınlaşmasının ve sürecin daha uzun olmasının hastaların hastalıklarıyla baş etmesini kolaylaştıracağı düşünüldü. İleride yapılacak çalışmalarda bu etkinliğin yapılandırılmış bir ölçekle de ortaya koyulmasının faydalı olacağı düşünülmektedir. (Nöropsikiyatri Arflivi 2012;49: 63-7) Anah tar ke li m e ler : Grup psikoterapisi, transaksiyonel grup imgeleme terapisi, kronik böbrek yetmezliği ABSTRACT Ob jec ti ve: The aim of this study was the management of emotional problems associated with chronic renal disease by using group psychotherapy in hemodialysis patients. Met hods: 5 age- and education-matched subjects with emotional problems associated with their disease were included in the study. Group therapy has been conducted as transactional group image therapy, for 1.5 hours, once a week, for a total of 11 sessions. Results: It was observed that the patients in the group therapy were going through either one or more stages of denial, anger, bargaining, depression, acceptance. The stages were taken into consideration and the patients examined their own feelings and were able to talk about their disease. It was observed that the patients started to be able to cope with difficulties faced in daily life due to the disease, and that the compliance with treatment and their quality of life increased. As a result, it can be concluded that group psychotherapy was effective for patients with chronic renal disease in solving their emotional problems. C o n c lu si o n : It should be considered that enabling the widespread use of group therapy and conducting the therapy process with a longer duration would help these patients to cope with their disease easier. We assume that a structured scale would be a helpful tool in future studies on the effectiveness of group psychotherapy. (Archives xx Neuropsychiatry 2012;49: 63-7) Key words: Group psychotherapy, transactional group image therapy, chronic renal disease Giriş Psikiyatrik hastalıkların kronik hastalıklarla ilişkisini araştıran çalışmalar, kronik hastalığı olan kişilerde ruhsal sorunların gelişme riskinin yüksek olduğunu göstermiştir (1,4,5). Kronik böbrek yetmezliği hastalarında, diyaliz işleminin fiziksel güçlüğü, fiziksel güç kaybı, aile ve iş ortamlarındaki rol değişiklikleri, hastalığın sınırlılıkları ruhsal sorunlara yol açabilmektedir. Yaşanan ruhsal sorunlar tedaviye uyumda zorluğa, komplikasyonların gelişmesine, morbidite ve mortalite oranlarında artışlara neden olabilmektedir (5,6). Araştırmalar kronik hastalığa eşlik eden ruhsal sorunların ele alınmasının hastalıkla baş etmeyi kolaylaştırdığını, tedaviye uyumu arttırdığını göstermiştir (7-13). Kronik hastalığa bağlı Ya z fl ma Ad re si/ad dress for Cor res pon den ce: Dr. Pelin Öztaş, Başkent Üniversitesi İstanbul Hastanesi, Psikiyatri Bölümü, İstanbul, Türkiye Gsm: E-pos ta: Ge liş ta ri hi/re cei ved: K a bul ta ri hi/ac cep ted: Nöropsikiyatri Arşivi Dergisi, Galenos Yayınevi taraf ndan bas lm flt r. / Archives of Neuropsychiatry, published by Galenos Publishing.

2 64 Nöropsikiyatri Arflivi 2012; 49: 63-7 yaşanan ruhsal sorunların grup psikoterapisi süreciyle de ele alındığı ve sorunlarla baş etmede etkili bir yöntem olduğu görülmektedir (8-15). Grup psikoterapisi kendilik değerinin, sosyal iletişimsizliğin, bastırılmış duyguların, dirençlerin ele alınmasında önemli rol oynamaktadır (16-18). Ayrıca hastaların grup terapisiyle duygularını paylaşma becerilerini öğrenebildiği ve tedavilerine yönelik içgörülerinin arttığı gösterilmiştir (19,20). Hastalık, kişilere yaşam dengelerinin tehdit altında olduğunu düşündürerek kendi ölümleriyle ilgili düşünme sürecini başlatır (21,22). Kübler Ross a göre ölmekte olan hastalar yadsıma, öfke, pazarlık, depresyon ve kabullenme süreçlerinden geçerler (23). Bu evreler bireylerde farklı şekillerde yaşanabilir. Ancak ümit hastalığın tüm evrelerinde bulunur ve tedavi sürecinde yaşamlarına devam edebilmelerinde en önemli unsurdur (22,24). Kübler-Ross ümit kavramını Eğer dikenli teller arasında çiçekler açabiliyorsa, neden ben de çiçeklenmeyeyim? dizeleriyle vurgulamıştır. Çalışmamızda kronik böbrek yetmezliği bulunan hastaların ruhsal süreçlerinin anlaşılmasını, gelecekle ilgili kaygılarının ele alınmasını, ruhsal belirtilerin azalmasını, tedaviye uyumsuzluklarının giderilmesini, destek ortamları oluşturmalarını ve yaşam kalitesinin arttırılmasını amaçladık. Yöntem Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi nde hemodiyaliz tedavisi gören, doktorlarının tarafından tedaviye uyum sıkıntısı yaşadığı gözlenen ve ruhsal sıkıntılar dile getiren hastalar arasından yaş ve eğitim düzeyleri yakın altı hastadan bir grup oluşturuldu. Psikolog, hastalarla ön görüşme yaptı. Bu görüşmede psikolog tarafından hazırlanan içeriğinde açık uçlu sorular (geçmiş yaşam öyküsü, psikiyatrik öykü, hastalık öyküsü vb) olan bir form kullanıldı. Hastalardan sürecinin bilimsel bir yazıya dönüştürülebileceği ile ilgili onay alındı. Grup sürecinin ilk haftasında bir grup üyesi, hastalığının ağırlaşması nedeniyle süreci devam ettiremedi. Grup süreci on bir hafta, haftada bir, 1.5 saat olmak üzere Transaksiyonel grup imgeleme terapisi- Transactional group image therapy yöntemiyle psikolog tarafından yürütüldü, haftada bir kez Psikanalist-Prof. Dr. Leyla Zileli den denetim alındı. Transaksiyonel grup imgeleme terapisi uygulaması: 8 kişiye kadar olan gruplarda uygulanır, dakika sürer. Hastanın başkalarının varlığından etkilenmeden kuralsız resim yapması sağlanır. Her oturumda çoğunluğun seçtiği resim üzerinde çalışılır. Terapist resmin sahibinden resmin kendisine ne anlattığını, çağrışımlarını, simgesel öykülerini anlatmasını ister. Oturuma diğer grup üyelerinin resimle ilgili çağrışım, yansıtma ve duygularını sorularak devam edilir. Seçilen resimlerin sırası grup sürecinin gelişimini ortaya koyar (25). Grup Üyelerinin Özellikleri Bayan A, emekli. Evliliği hastalığı sebebiyle son bulmuş. 20 yıl önce böbrek yetmezliği tanısı konulmuş ve aynı yıl kadavradan böbrek nakli yapılmış, böbrek reddi olmuş. Bay B, emekli, evli ve çocuğu var. 15 yıl önce böbrek yetmezliği tanısı konulmuş ve bir yıl sonra kadavradan böbrek nakli yapılmış fakat böbrek reddi olmuş. Kortizona bağlı oluşan kalça eklemlerindeki problem nedeniyle desteksiz yürüyemiyordu. Bay C, çalışıyor, boşanmış ve çocuklarıyla yaşıyordu. On beş yıl önce böbrek yetmezliği tanısı konulmuş, annesinden böbrek nakli yapılmış, sonrasında böbrek reddi gerçekleşmiş. Bay D, çalışıyor, evli. Üç yıl önce böbrek yetmezliği tanısı konulmuş. Bayan E, bekar. Yirmi yıl önce böbrek yetmezliği tanısı konulmuş. İki defa kadavradan böbrek nakli olmuş fakat böbrek reddi gerçekleşmiş. Grup Terapisi Süreci İlk oturuma tanışmanın ardından hastalara hastalıkları konusunda bilgilendirme yapılarak başlandı. Hastaların gruba katılma nedenleri sorulduğunda, kader ortaklarıyla bir arada olmak, sıkıntılarıyla nasıl başa çıkabildiklerini anlamak için gruba katıldıklarını söylediler. Bayan A ise, aynı hastalığa sahip kişilerle bir arada olmaktan huzursuz olduğunu ve terapist ile bir arada bulunabilmek için katıldığını belirtti. Seansa her bir grup üyesinden istedikleri şekilde bir resim çizmeleri ve bir tanesini seçmelerinin isteneceği belirtilerek devam edildi. İlk oturumda Bayan A nın resmi seçildi. Resimde hastalıktan önce yaşamlarında kısıtlanmamış şeyleri (su, meyve ) gördüklerini dile getirdiler. Resmin sahibi de resmin kendisine özgürlüğü temsil ettiğini söyledi. Oturumun başında kendisini grubun dışında gören Bayan A ya resmi çalışılarak grubun bir parçası olduğu mesajı verilmiş oldu. İkinci oturumda Bay D nin kendini diyalizde çizdiği resim seçildi. Grup üyeleri diyaliz hakkında konuşmak istemediklerini söylediler. Bay C Niye böyle bir resim yaptı anlamadım? Bana bin resim yaptırsanız yine de diyalizi yapmam. diyerek duygularını ifade etti. Resmin sahibi, bir önceki diyalizinde ağrıları ve krampları olduğunu, bugünkü diyaliz seansı için endişeler yaşadığını belirtti. Terapist grup üyelerine, diyalizi konuşmanın rahatsızlık verdiğini söylemelerine rağmen diyaliz ile ilgili bir resmi seçtiklerini üzerinde konuşabildiklerini belirtti. Sonraki oturumlarda grup üyeleri diyaliz durumlarıyla ilgili resimler çizebildiler düşünce ve duygularını konuşabildiler. Üçüncü oturumda da Bay B nin çizmiş olduğu bir diyaliz resmi seçildi (Ek 1). Bir grup üyesi, çığlık atarak resimde acı çeken birisini gördüğünü belirtti. Terapist, diğer grup üyelerine de duygularını sordu. Grup üyelerinden birisi de resmin hastalığın kabul edilmemesiyle ilgili olabileceğini açıkladı. Üyelerden diğeri ise zor geçirdiği bir hemodiyaliz seansını hatırladığını aktardı. Resmin sahibi ise çektiği acıları çizdiğini, bundan kaçamayacağını düşündüğü belirtti. Ayrıca, hastalar hemşirenin de olduğu bu resimde hemşirenin kendilerine ne EK 1.

3 Nöropsikiyatri Arflivi 2012; 49: halin varsa gör diyerek güldüğünü düşündüklerini ve kendisinde böyle bir şey yok ya arkasını dönmüş gülerek gidiyor diyerek sağlık personeline yönelik öfkelerini dile getirdiler. Seanslarda hastalığa dair öfkelerinin ortak bir duygu olduğunu anladılar. Bunu dile getirebilmek diyaliz tedavilerine uyumlarını kolaylaştırmaya başladı. Bu oturuma Bay D gelmemişti, sonraki oturumda grup üyeleri Bay D ile bu durumu konuştular. Bay D hastalığıyla ilgili resim yapmasına rağmen konuşmakta zorlandığını fark ettiği için gelmediğini belirtti. Dördüncü oturumda Bayan A nın resmi seçildi. Bayan A, şimdiki hayatında huzursuz olduğunu, bu nedenle resminde huzuru ve özgürlüğü çizmek istediğini belirtti. Bu oturumda üyeler hastalığın yaşamlarına getirdikleri engelleri aktararak kayıplarını konuşabildiler. Beşinci oturumda Bay B nin resmi seçildi (Ek 2). Üyeler resimde piknik ortamı gördüklerini, resmin mutluluğu yansıtan bir tablo olduğunu düşündüklerini söylediler. Bayan A ise, etrafında insanların olmasından rahatsızlık duyduğunu, kendisine acınarak bakıldığını, hastalığı kendisine yakıştırmadığını paylaştı. Bay B, kalça kemiğindeki problem nedeniyle desteksiz yürüyemediği için kendisine de acıyanların olduğunu söyledi. Resmiyle ilgili olarak komşularının kendisini kabul etmiş olmasından mutlu olduğunu ve resminin kurtuluşu temsil ettiğini söyledi. Terapist, ilk defa bir grup üyesinin hastalığın getirmiş olduğu kayıplarının yanı sıra ilişki ve desteklerden bahsettiğine dikkati çekti. Altıncı oturumda Bay C nin resmi seçildi (Ek 3). Bayan A, resimde güneşi ve bulutları gördüğünü, bulutların engelleri (özgürce su içmek) çağrıştırdığını söyledi. Bay D, resimde deniz gördüğünü, özgürce içemediği suyu hatırladığını belirtti. Bay B, resimde gördüğü kendisine yasak olan meyvelere ve gitmek isteyip de gidemediği yerlere özlem duyduğunu belirtti. Resmin sahibi ise, hasret kaldığı şeyleri resmettiğini dile getirdi. Bu oturumda üyeler hastalıkları nedeniyle kısıtlanan hayatları üzerine konuşabildiler ve Bay D de resimle ilgili diğer grup üyeleri kadar yorum yaparak duygularını dile getirebildi. Bayan A nın resminin seçildiği yedinci oturumda hastalar ölümle ilgili düşüncelerini dile getirebildiler (Ek 4). Bayan E resimde inişe hazırlanan bir uçak ve uzun çıkmaz sokaklar gördü. Resmin sahibi uçağın inişe geçiyormuş gibi görünmesiyle ilgili gülerek her şeyin bir sonu var, uçak belki de yere çakılacak diyerek ümitsizliğini dile getirdi. Hastalar gülerek tepki verdiler. Çizdiği resimdeki tek yönlü yolun kendi çaresizliklerini temsil ettiğini söyledi. Bayan E, resimdeki uçağın böbrek taşıyor olabileceğini düşündüğünü söyleyerek ümit duygusunu belirtti. Seans sonunda Bay C, gruba umarım haftaya bir şey olmaz, hepimiz sağ kalırız ve burada oluruz diyerek ölümle ilgili kaygısını aynı zamanda ümidini dile getirebildi. Bay B nin resminin ele alındığı sekizinci oturumda hastalar yalnızlık hislerini dile getirdiler. Bay D resimde televizyon izleyen bir adam gördüğünü, evde yalnız olmayı tuhaf bulduğunu söyledi. Bayan A, yalnızlığın olağan olduğunu söylediğinde Bay D Olur mu öyle şey, insan yalnız kalınca kafayı yer şeklinde sesini yükselterek öfkesini ifade etti. Resmin sahibi aslında çektiği sıkıntıyı çizdiğini açıkladı. Bacaklarındaki problemlerden ötürü yıllardır sosyal hayatının kalmadığını anlattı. Seansta daha önce duygularını ifade edemediğini söyleyen Bay D nin de öfke, kızgınlık gibi duygularını artık grupla paylaşabildiği gözlendi. Dokuzuncu oturumda Bay B nin resmi seçildi (Ek 5). Bay B, aile ilişkisindeki problemiyle ilgili gruptan yardım istediğini söyledi. Terapistin yönlendirmesiyle grup üyeleri kendi yaşam EK 2. EK 4. EK 3. EK 5.

4 66 Nöropsikiyatri Arflivi 2012; 49: 63-7 deneyimlerini paylaşarak soruna çözüm bulmaya çalıştılar. İlerleyen seanslarda da yaşantılarına ait konuları gündeme getirmeye başladılar. Onuncu oturumda Bay C kendi ailesiyle ilgili probleminin konuşulması için resminin seçilmesini istedi. Önceki oturumlarda sessiz kalan Bay D nin bu kez soruna çözüm bulmak için gayret ettiği gözlendi. Son seansta grup üyeleri ortak kararla resim çizmedi, boş kağıtlarına kendi isimleri verildi ve konuşmak üzere Bay D nin kağıdı seçildi. Bay D, resmine ak sayfa adını verdi. Terapist grup üyelerinden ak sayfayla ilgili duygu ve düşüncelerini söylemelerini istedi. Bay D, yakın zamanda gazetelerden aldığı böbrek nakliyle ilgili olumlu gelişmeleri içeren haber üzerine bu çizimine ak sayfa adını verdiğini ve resmin bir umudu temsil ettiğini belirtti. Bu açıklamanın üzerine hastalar hastalıklarıyla ilgili umutları üzerine konuşabildiler. Süreç sonlandırılırken terapist ilk seans ve son seans arasında grup üyelerinin yaşadıkları ruhsal süreçlerin bir değerlendirmesini yaptı. Grup üyeleri de süreçteki kendi ruhsal durumlarını değerlendirdiler, birbirlerine süreçte yaşanılanlarla ilgili geri bildirim verdiler, sürecin bitimine yönelik üzüntülerini ve bu yönde daha çok desteğe ihtiyaç duyduklarını dile getirdiler. Her bir grup üyesinin grupta diğer üye ve terapist ile vedalaşmalarından sonra grup terapisi süreci sonlandırıldı. Tartışma Benzer sorunları olan bireylerin ruhsal tedavisinde geniş potansiyele ulaşmak için grup psikoterapisinin avantaj sağladığı görülmektedir (13,27,28). Süreçte ortak yaşantıların ele alınması hastaların tedavilerindeki gelişmeleri gözlemeleriyle ümitlerini korumalarına, diğer üyelere yardımcı olabildikleri duygusunun oluşmasına, kendilerine güvenlerinin gelişmesine katkıda bulunmaktadır (16,18,27-29). Bu nedenlerle biz de kronik böbrek yetmezliği hastalarının ruhsal tedavisinde grup psikoterapisini uygulamayı tercih ettik. Lewinson un çalışmasında (17) belirttiği gibi bizim de grup psikoterapisi sürecimizde grup üyelerinin hastalıkları nedeniyle içinde bulundukları duygu ve çatışmalar ele alındı. Bununla birlikte Shatin ve Kymisisis in çalışmasını destekler biçimde bizim çalışmamızda da terapistin müdahaleleri ve grup üyelerinin yaşantılarını paylaşabilmeleriyle yadsıma ele alınabildi (20). Hastalığı kabullenme süreçleri hızlandı. Sürecin başında diyaliz hastalarıyla bir arada olmaktan rahatsızlık duyduğunu belirten Bayan A, son haftada bir grup üyesine senin sorunun bizim sorunumuz artık diyerek kendisini reddettiği gruba dahil ettiği görüldü. Hastalığa bağlı olarak yaşanan sorunlar kişinin yaşam kalitesini bozmaktadır (30). Grup üyelerimiz de kendi yaşam kalitelerinde olan bozulmaları sık sık dile getiriyorlardı. Örneğin, grup üyelerimizden Bayan A öz bakımına dikkat etmiyor, diyaliz günlerinde yıllardır aynı siyah kıyafeti giydiğini söylüyordu. Bu hastanın ilerleyen seanslarda ruj, allık sürdüğü, renkli kıyafetler giydiği gözlendi ve hasta kendisindeki farklılığı konuşabildi. Bu hastanın öz bakımındaki değişiklik grup terapisi sonucunda hastanın yaşam kalitesinde oluşan olumlu gelişmenin bir parçası olarak değerlendirildi. Olumsuz yaşam olayları, sosyal destek azlığı hastalarda ümitsizliğe yol açmaktadır (31). Kübler-Ross 1969 yılındaki çalışmasında kronik hastaların tedavi ümitleri olmasa bile ümitlerini korumaya ihtiyaçları olduğunu ortaya koymuştur (22). Ümidin motivasyonunu arttırdığı, hastalık durumunda çaresizlik duygularını önlediği belirtilmektedir (32). Yapılan çalışmalarda hastaların ümidinin arttırılmasının hastanın baş etme becerilerini de arttırdığı belirtilmektedir (31,33). Grup sürecimizin ilk haftalarında grup üyelerinin umutsuzlukları ön plandaydı. Yedinci seansta ise bir grup üyesinin çizilmiş olan uçakla ilgili uçağın böbrek taşıyor olabileceği yorumuyla ümit duygusunun oluşmaya başladığını gördük. Grup sürecinin son seansında da grup üyeleri seçtikleri kağıda ak sayfa adını verip, böbrek nakliyle ilgili ve ileriye dönük olumlu beklentilerini belirtip üzerinde konuşabildiler. Harz ve Thicke ve Kymissis in çalışmalarında grup terapisinin sosyal iletişim üzerine etkili olduğu, problemlerini tartışmayı ve çözebilmeyi öğrenebildiklerini vurgulamıştır (16,19). Bizim grup çalışmamızda da grup üyelerinden ikisi, çocuğu ve eşiyle yaşadığı iletişim problemlerini tartışabildiler. İlerleyen haftalarda gruptan aldıkları geribildirimlerle ilişkilerindeki problemi değerlendirip, olumlu gelişmeler yaşadıklarını belirttiler. Grup süreci öncesi yapılan ön görüşmede hastalar hastalıklarını ve tedaviye uymakta zorlandıklarını, aile yaşantılarında bozulmalar olduğunu, sosyal kayıplarını, umutsuzluklarını dile getirmişlerdi. Sonuç olarak, grup terapisi süreci hastaların ruhsal süreçlerini anlamalarını, paylaşmalarını sağladı. Ortak yaşantıların varlığının fark edilmesi terapist ve grup üyelerinden yardım almalarını ve yaşadıkları zorlukları çalışabilmelerini kolaylaştırdı. Grup süreci sonunda da psikolojik desteğin hastaların tedaviye uyumunu ve yaşam kalitesini arttırdığını belirten çalışmalarda vurgulandığı gibi (7-13,34,35), biz de grup sürecinden, hastaların ve tedavi ekibinin geribildirimlerinden hastaların tedavi uyumlarının arttığını ve yaşam kalitelerinin yükselmiş olduğunu gördük. Literatürde de belirtildiği gibi (8-15), kronik hastalarda grup terapisinin sorunlarla baş etmede etkili bir yöntem olduğunu biz de grup sürecimizde gördük. Grup öncesi ve grup sonrasının testlerle değerlendirilmiş olmaması çalışmanın önemli bir sınırlılığıdır. Sonraki çalışmalarda yapılandırılmış değerlendirme araçlarının kullanılması sürecin sağladığı faydaları somut bir şekilde görmemizi sağlayacaktır. Sonuçta, kronik hastalığı olan hastalarda grup terapisinin önemli olduğunu, tüm hastalara yaygınlaştırılmasının ve uzun sürelerle yapılmasının yararlı olabileceğini düşünmekteyiz. Teşekkür *24 Haziran 2008 de aramızdan ayrılan sevgili hocamız Prof. Dr. Leyla Zileli yi sevgi ve şükranla anıyoruz. Kaynaklar 1. Joynt KE, Whellan DJ, O'Connor CM. Depression and cardiovascular disease: Mechanisms of interaction. Biological Psychiatry 2003; 54: Spiegel D, Giese-Davis J. Depression and Cancer: Mechanisms and Disease Progression. Biological Psychiatry 2003; 54: Musselman DL, Betan E, Larsen H et al. Relationship of depression to diabetes type 1 and 2: Epidemiology, biology and treatment. Biological Psychiatry 2003; 54: Katon W, Ciechanowski P. Impact of major depression on chronic medical illness. J Psychosom Res 2002; 53: Özkan S. Psikiyatrik Tıp: Konsültasyon -Liyezon Psikiyatrisi. İstanbul, Rouchell AM, Pounds R, Tierney JG. Depression. Rundell JR, Wise MG, editörler. The Textbook of Consultation-Liaison Psychiatry içinde. 2. Baskı. American Psychiatric Press; Washington 1996; s

5 Nöropsikiyatri Arflivi 2012; 49: Keefe FJ. Can cognitive behavioral therapies succeed where medical therapies fail? Devor M, Rowbotham M.C. Wiesenfeld -Hallin Z, editörler. Proceedings of the 9th World Congress on Pain. Progress in Pain Reseach on Management. IASP Pres; 2000; s Herschbach P, Berg P, Waadt S et al. Group Psychotherapy of Disfonctional Fear of Progression in Patients with Chronic Arthritis or Cancer. Psychother Psychosom 2010; 79: Herschbach P, Book K, Dinkel A et al. Evaluation of two group therapies to reduce fear of progression in cancer patients. Support Care Cancer 2009; 18: Miziara ID, Filho BCA, Oliveira R et al. Group psychotherapy: An additional approach to burning mouth syndrome. J Psychosom Res 2009; 67: Seng TK, Nee TS. Group therapy: a useful and supportive treatment for psoriasis patients. Int J Dermatol 1997; 36: Duarte PS, Miyazaki MC, Blay SL et al. Cognitive-behavioral group therapy is an effective treatment for major depression in hemodialysis patients. Kidney Int 2009; 76: Lii YC, Tsay SL, Wang TJ. Group intervention to improve quality of life in haemodialysis patients. J Clin Nurs 2007; 16: Stangier U, Ehlers A, Gieler U. Predicting long-term outcome in group treatment of atopic dermatitis. Psychother Psychosom 2004; 73: Bonet Serra B, Quintanar Rioja A, Sentchordi Montané et al. Group therapy for the treatment of obesity in children and adolecents. An pediatr (Barc) 2007; 67: Hartz L, Thicke L. Art therapy strategies to raise self-esteem in female juvenile offenders: A comparison of art psychotherapy and art as therapy approaches. Art Therapy: Journal of the American Art Therapy Association 2005; 22: Levinson CP. Patient drawings and growth toward mature object relations: Observations of an art therapy group in a psychiatric ward. The Arts in Psychotherapy 1986; 13: Jones DL, Rush K. Treatment of psychotic patients with preoccupations of demon possession. Art Psychotherapy 1979; 6: Kymissis P. Observations on the use of the synallactic group image technique in an after care group. Art Psychotherapy 1976; 3: Shatin L, Kymissis P. A study of transactional group image therapy. American Journal of Art Therapy 1975; 15: Yalom, I. Güneşe Bakmak Ölümle Yüzleşmek. Babayiğit Z, çeviri editörü. İstanbul: Kabalcı Yayınları; Okyayuz, U. Ölüm ve Ölümcül Hastalık. Kriz Dergisi 1995; 3: Kübler-Ross, E. Ölüm ve Ölmek Üzerine. Büyükkal B, çeviri editörü. İstanbul: Boyner Holding Yayınları; Kübler-Ross E. Sorular ve Cevaplarla Yaşamın Son Günleri. Terakye G, çeviri editörü. Ankara: Hürbilek Matbaacılık; Vassiliou G. Certain Basic Aspects of Transactional Group Image Therapy. Group Analysis 1968; 9: Muroff J, Steketee G, Rasmussen J et al. Group cognitive and behavioral treatment for compulsive hoarding: a preliminary trial. Depress Anxiety 2009; 26: Ray RD, Webster R. Group interpersonal psychotherapy for veterans with posttraumatic stress disorder: a pilot study. 28. Maciejewski PK, Zhang B, Block SD et al. An Emprical Examination of the Stage Theory of Grief. JAMA 2007; 297: Kumbasar H. Kronik Böbrek Yetmezliği, Diyaliz ve Psikososyal Sorunlar. Ege Psikiyatri Sürekli Yayınları 1997; 2: Sezer MT. Psikiyatrik Sorunlar. Hemodiyaliz Hekimi El Kitabı. Akpolat T, Utaş C, editörler. 2. Baskı. Kayseri: Anadolu Yayıncılık; 2001; Öz F. Sağlık Alanında Temel Kavramlar. İmaj İç ve Dış Ticaret A.Ş. Ankara, 2004; Loscalzo M. Psychological approaches to the management of pain in patients with advanced cancer. Hematol Oncol Clin North Am 1996; 10: Sezgin U. Travma yaşantısı olan kadınlarda grup psikoterapisinin etkinliği. Nöropsikiyatri Arşivi 2003; 40: Çetinkaya S, Nur N, Ayvaz A ve ark. Bir üniversite hastanesinde hemodiyaliz ve sürekli ayaktan periton diyalizi hastalarında depresyon, anksiyete düzeyleri ve stresle başa çıkma tutumları. Nöropsikiyatri Arşivi 2008; 45:78-84.

Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü

Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü Yük. Hem. Gül Şav Özaydemir Danışman Hemşire EUKAM E.Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi ABD XIX. Ege Onkoloji Günleri 6-7 Nisan 2015 İzmir «Kanserle mücadele

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

2002-2003 Bilişsel ve Davranışçı Terapiler Eğitimi (teorik temel) Eğitmen: Prof. Dr. M. Z. Sungur/ İstanbul

2002-2003 Bilişsel ve Davranışçı Terapiler Eğitimi (teorik temel) Eğitmen: Prof. Dr. M. Z. Sungur/ İstanbul H. GAYE TOLUN Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Kişisel Bilgi: Doğum tarihi: 19.10.1971 Doğum yeri: Ankara Medeni durum: Evli, 1 çocuklu Eğitim ve Görev: 2008 Serbest Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

Evlat Edinilen Çocuğa Multidisipliner Yaklaşım: Vaka Örnekleri Üzerinden Evlat Edinme. Psikolog Reyhan Bahçivan-Saydam

Evlat Edinilen Çocuğa Multidisipliner Yaklaşım: Vaka Örnekleri Üzerinden Evlat Edinme. Psikolog Reyhan Bahçivan-Saydam Evlat Edinilen Çocuğa Multidisipliner Yaklaşım: Vaka Örnekleri Üzerinden Evlat Edinme Psikolog Reyhan Bahçivan-Saydam Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu na göre 2008 yılı sonu itibariyle evlatt edindirilen

Detaylı

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (1),49-64 Dave/li Derleme EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Ziya KORUÇ, Perlearı BAYAR Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri

Detaylı

Yardımcı Doçent Psikoloji Haliç Üniversitesi 2000 Yardımcı Doçent Psikoloji FSM Vakıf Üniversitesi 2011

Yardımcı Doçent Psikoloji Haliç Üniversitesi 2000 Yardımcı Doçent Psikoloji FSM Vakıf Üniversitesi 2011 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gaye (Enbiyaoğlu) Saltukoğlu 2. Doğum Tarihi : 1945 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe Üniversitesi 1969 Yüksek

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler ÖZGEÇMİŞ Adı : Derya Soyadı: : Özcanlı Atik Doğum Yeri : ADANA-Kozan Doğum Tarihi : 01.03.1981 Medeni Hali : Evli Tel: 0534 970 1568 E-posta: deryaatik@osmaniye.edu.tr EĞİTİM DURUMU: Mezun Olduğu Üniversite:

Detaylı

KANSER VE AİLE. Dr. Hayriye Elbi Ege üniversitesi Psikiyatri A. D. Konsültasyon Liyezon Bilim Dalı

KANSER VE AİLE. Dr. Hayriye Elbi Ege üniversitesi Psikiyatri A. D. Konsültasyon Liyezon Bilim Dalı KANSER VE AİLE Dr. Hayriye Elbi Ege üniversitesi Psikiyatri A. D. Konsültasyon Liyezon Bilim Dalı Kanserle karşılaşan aile Hastalık döneminde Krizle başa çıkma, duygusal destek Bakım verme Mali ve sosyal

Detaylı

ÇİFT PSİKOTERAPİSİNDE KADINLAR 16 19 Haziran 2010 Anadolu Psikiyatri Günleri Uz.Dr. Nuşin Sarımurat Baydemir İlişki Psikoterapileri Enstitüsü İstanbul Çift ilişkilerinde, özellikle evliliklerde, cinsiyet

Detaylı

Ebru ÖZKURT TOPCU. Uzman Klinik Psikolog. Aile ve Çift Terapisti

Ebru ÖZKURT TOPCU. Uzman Klinik Psikolog. Aile ve Çift Terapisti Ebru ÖZKURT TOPCU Uzman Klinik Psikolog Aile ve Çift Terapisti 2009 yılında Maltepe Üniversitesi Psikoloji bölümünden başarısı dolayısıyla Onur Öğrencisi olarak mezun olmuştur. Üsküdar Üniversitesi nde

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Ayda ÇELEBİOĞLU Proje Araştırmacısı

Yrd. Doç. Dr. Ayda ÇELEBİOĞLU Proje Araştırmacısı Yrd. Doç. Dr. Ayda ÇELEBİOĞLU Proje Araştırmacısı Proje kapsamında verilerin elde edileceği hastanede onkoloji hastaları ile çalışan tüm hemşireleri içine alan bir program yapılması kararlaştırıldı. Hemşirelerle

Detaylı

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur.

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Gençlerde DEHB nin Öğrenim Hayatı Üzerine Etkileri Dr Aytül Karabekiroğlu Samsun Mehmet Aydın Eğitim ve Araştırma

Detaylı

KULLANICI DENEYİMİ ARAŞTIRMASI

KULLANICI DENEYİMİ ARAŞTIRMASI HASTA EĞİTİMİ DERSİ KULLANICI DENEYİMİ ARAŞTIRMASI Kullanıcı Deneyimi Araştırması Raporu 03 Örgün Öğrencilerin Aldıkları Uzaktan Eğitim Dersi Hakkındaki HASTA EĞİTİMİGörüşleri DERSİ KULLANICI DENEYİMİ

Detaylı

Diyaliz Hastalarında Yaşam Kalitesi Belirleme Ve İyileştirme Stratejisi

Diyaliz Hastalarında Yaşam Kalitesi Belirleme Ve İyileştirme Stratejisi Diyaliz Hastalarında Yaşam Kalitesi Belirleme Ve İyileştirme Stratejisi Dr. Kübra Kaynar Öğrenim Hedefleri Yaşam kalitesini tanımlar Sağlık ilişkili yaşam kalitesi açıklar Diyaliz ilişkili yaşam kalitesinin

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır Ruhsal Travma Değerlendirme Formu APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır A. SOSYODEMOGRAFİK BİLGİLER 1. Adı Soyadı:... 2. Protokol No:... 3. Başvuru Tarihi:...

Detaylı

Diyaliz tedavisinde ilk seçenek: Periton diyalizi. Neslihan SEYREK, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD

Diyaliz tedavisinde ilk seçenek: Periton diyalizi. Neslihan SEYREK, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD Diyaliz tedavisinde ilk seçenek: Periton diyalizi Neslihan SEYREK, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD KBY PREVALANSI Dünyada SDBY Prevalans ve Prevalans İnsidansı İnsidans USRDS 2009 Önümüzdeki

Detaylı

EV HEMODİYALİZİ MEDİKAL VE TEKNİK SORUNLAR

EV HEMODİYALİZİ MEDİKAL VE TEKNİK SORUNLAR EV HEMODİYALİZİ MEDİKAL VE TEKNİK SORUNLAR Sibel Çavuşoğlu Atıl ÖZEL FMC İZMİR EGE NEFROLOJİ DİYALİZ MERKEZİ MEDİKAL PROBLEMLER Tüm tıbbi tedavilerde olduğu gibi hemodiyaliz sırasında da bazen komplikasyonlar

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ

BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ Öğr. Gör. Dr. Neslihan GÜNÜŞEN DANIŞMAN Prof.Dr. Besti ÜSTÜN Tanımlayıcı Tükenmişlik Araştırmaları Randomize değil Kesitsel

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ ADI SOYADI: Latife Utaş Akhan DOĞUM TARİHİ: 28 Aralık 1979 YABANCI DİL: İngilizce ( Aralık 2007 ÜDS: 71.250) Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl lisans

Detaylı

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Diyabetlilerin önemli bir kısmında bulunan psikolojik bozukluklar çoğu zaman gözardı edilmekte ve

Detaylı

Sizofrenide Yasam Kalitesi. Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004)

Sizofrenide Yasam Kalitesi. Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004) Sizofrenide Yasam Kalitesi Prof. Dr. Köksal Alptekin, Dokuz Eylül Univ. Tip Fak. Izmir-TURKEY (SAYKAD 2004) Sizofreni: Temel Belirti Kümeleri Pozitif Sanri Varsani Dezorganize konusma Katatoni Sosyal/Mesleksel

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ Psikolojik bozukluklar nasıl iyileştirilir? Tedavi için uygun kişi kimdir? En mantıklı tedavi yaklaşımı hangisidir? Bir terapi biçimi diğerlerinden daha iyi midir? Herhangi

Detaylı

TEMEL DÜZEY PSİKOONKOLOJİ KURSU

TEMEL DÜZEY PSİKOONKOLOJİ KURSU TEMEL DÜZEY PSİKOONKOLOJİ KURSU İKİ BÖLÜMDEN OLUŞMAKTADIR. TEMEL DÜZEY PSİKOONKOLOJİ KURSU 13-14-15 ŞUBAT 2014 RTEÜ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ, RİZE RİZE VALİLİĞİ RTEÜ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

Bekar Evli Boşanmış Eşi ölmüş Diğer. İlkokul Ortaokul Lise Yüksekokul Fakülte Yüksek Lisans

Bekar Evli Boşanmış Eşi ölmüş Diğer. İlkokul Ortaokul Lise Yüksekokul Fakülte Yüksek Lisans Form no : Tarih : Bu anket hastalığınızı daha iyi anlayabilmek ve sizlere daha yararlı olabilmek için düzenlenmiştir. Lütfen olabildiğince nesnel (objektif) yanıtlamaya özen gösterin. Ankete kimliğinizi

Detaylı

Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi

Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi Kanserli Hastalar Tarafından Sık Sorulan Sorular Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi Hastaların Soruları Tıbbi tedavi Otonomi

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

Yönetilen Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri Esra Arda: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Anabilim Dalı Adli Tıp Ensititüsü Yüksek Lisans-1990

Yönetilen Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri Esra Arda: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Anabilim Dalı Adli Tıp Ensititüsü Yüksek Lisans-1990 Yönetilen Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri Esra Arda: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Anabilim Dalı Adli Tıp Ensititüsü Yüksek Lisans1990 Hidayet Taşdöven: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Anabilim

Detaylı

Psikiyatri Araştırma Hastanesi Poliklinik Uygulamalarında Tıp Fakültesi Öğrencisinin Bulunması Hakkında Hastaların Tutumları

Psikiyatri Araştırma Hastanesi Poliklinik Uygulamalarında Tıp Fakültesi Öğrencisinin Bulunması Hakkında Hastaların Tutumları Psikiyatri Araştırma Hastanesi Poliklinik Uygulamalarında Tıp Fakültesi Öğrencisinin Bulunması Hakkında Hastaların Tutumları Dr. Alparslan CANSIZ BRSHH,İstanbul Dr. Tevfik Kalelioğlu BRSHH Dr. Akif Taşdemir

Detaylı

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ

YASLANMA ve YASAM KALİTESİ YASLANMA ve YASAM KALİTESİ Tufan Çankaya İzmir, 2003 Giriş: Doğal süreç; Doğum, büyüme-gelişme, üreme, ölüm Ölüm, yaşamın hangi döneminde meydana geliyor? Genç ölüm - Geç ölüm Dünya topluluklarına bakıldığında:

Detaylı

NetQues Proje Raporu Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi Eğitimi Çeşitliliklerin Bütünleşmesi

NetQues Proje Raporu Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi Eğitimi Çeşitliliklerin Bütünleşmesi NetQues Proje Raporu Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi Eğitimi Çeşitliliklerin Bütünleşmesi Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi / Logopedi Alanındaki Standartların ve Eğitim Programlarının Niteliklerinin

Detaylı

Topluma Yararlı Projeler Çalışma Birimi

Topluma Yararlı Projeler Çalışma Birimi Topluma Yararlı Projeler Çalışma Birimi Sanat Psikoterapileri Derneği, Çalışma Birimleri Sempozyumu, 2014 Amaç Sanatı sosyal değişim ve iyileşme aracı olarak kullanımı konusunda uzmanlaşan sanat terapisti

Detaylı

Doğuş Üniversitesi, KLİNİK PSİKOLOJİ İstanbul 2011 2015 ( % 100 Burslu)

Doğuş Üniversitesi, KLİNİK PSİKOLOJİ İstanbul 2011 2015 ( % 100 Burslu) 1 UZMAN KLİNİK PSİKOLOG ŞEBNEM YÜKSEL 2007 yılında çalışma hayatıma başladım ve yetişkin, aile, çift, çocuk ve ergenlerle klinik psikolog olarak çalışmaktayım. Bilişsel-Davranışçı Terapi ve Virginia Satir

Detaylı

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu OLGU SUNUMU Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu Multidisciplinary Approach to Child Abuse: A Case Report Muhammed Ayaz 1, Ayþe Burcu Ayaz 1 1 Uz.Dr., Sakarya Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

Deneyimsel Oyun Terapisi Đle Çocuklara Ulaşma

Deneyimsel Oyun Terapisi Đle Çocuklara Ulaşma Deneyimsel Oyun Terapisi Đle Çocuklara Ulaşma Oyun yoluyla çocuklarla çalışmayı isteyen profesyonellere özel bir atölye çalışması I. Düzey: 20 21 Ekim II. Düzey: 22 23 Ekim Deneyimsel Oyun Terapisi (Experiential

Detaylı

Pektaş Ö., Pektaş A., Mırsal H., Kalyoncu A., Mırsal N., Çağlar B., Serez M., Yılmaz S., Beyazyürek M.

Pektaş Ö., Pektaş A., Mırsal H., Kalyoncu A., Mırsal N., Çağlar B., Serez M., Yılmaz S., Beyazyürek M. AYIK ALKOL BAĞIMLILARININ GRUP TUTUM ÖLÇEĞİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Pektaş Ö., Pektaş A., Mırsal H., Kalyoncu A., Mırsal N., Çağlar B., Serez M., Yılmaz S., Beyazyürek M. ÖZET Alkol bağımlılığı, remisyon

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğuyla (DEHB) Nasıl Başa Çıkabilirim?

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğuyla (DEHB) Nasıl Başa Çıkabilirim? Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğuyla (DEHB) Nasıl Başa Çıkabilirim? Uzm. Dr. Yusuf Yasin GÜMÜŞ Kocaeli Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı NOBEL TIP KİTABEVLERİ

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ

HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ SELDA ARSLAN 1,FİGEN BEKAR TUNÇALP 2 1 Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü; 2 Selçuk Üniversitesi

Detaylı

Neden Daha Fazla Satın Alalım?

Neden Daha Fazla Satın Alalım? Neden Daha Fazla Satın Alalım? Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Giderek artan bilinçsiz tüketim ve üretim çevreyi olumsuz etkiliyor.

Detaylı

OKULA BAŞLARKEN OKULA BAŞLAMA SÜRECİ

OKULA BAŞLARKEN OKULA BAŞLAMA SÜRECİ OKULA BAŞLARKEN Okul, aileden sonra çocuğun içinde bulunduğu ilk temel sosyalleşme kurumudur. Okul dönemi, çocuk için ailesinden ilk ayrılış dönemidir; çünkü çocuk, okula başladığında evden farklı bir

Detaylı

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD.

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Obezitede Anksiyete Bozuklukları ve Depresyon Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Sanofi Danışman: Teva, BMS Konuşmacı: Lundbeck Obezite giderek artan bir toplum sağlığı

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

Diyabette Hasta Uyumu Nasıl Artırılabilir? Depresyonda Tedaviye Uyum

Diyabette Hasta Uyumu Nasıl Artırılabilir? Depresyonda Tedaviye Uyum Diyabette Hasta Uyumu Nasıl Artırılabilir? Depresyonda Tedaviye Uyum Doç. Dr. Eylem Şahin Cankurtaran Dışkapı Y.B.Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği Konu Akışı Depresyon-DM Birlikteliği Diabete

Detaylı

wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq SERVİSİ

wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq SERVİSİ ORTAKÖY ANADOLU LİSESİ PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK SERVİSİ 2012 ORTAKÖY ANADOLU LİSESİ PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK SERVİSİ Rehberlik, bireye kendini anlaması, çevredeki olanakları tanıması ve doğru

Detaylı

KADIN DAYANIŞMA VAKFI 2014 YILI KADIN DANIŞMA MERKEZİ FAALİYET RAPORU 1 OCAK 31 ARALIK 2014

KADIN DAYANIŞMA VAKFI 2014 YILI KADIN DANIŞMA MERKEZİ FAALİYET RAPORU 1 OCAK 31 ARALIK 2014 KADIN DAYANIŞMA VAKFI 2014 YILI KADIN DANIŞMA MERKEZİ FAALİYET RAPORU 1 OCAK 31 ARALIK 2014 2014 yılında Kadın Dayanışma Vakfı Danışma Merkezi ne 354 kadın başvurdu. 101 kadın yüz yüze başvuru yaparken,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Zeynep Çatay Çalışkan 2. Doğum Tarihi: 18 Şubat 1975 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Boğaziçi Üniversitesi 1996 Y. Lisans

Detaylı

HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ

HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ *Derya BaĢaran ** Özlem ġahin Altun *Diaverum Özel Merzifon Diyaliz Merkezi **Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Psikiyatri HemĢireliği AD GİRİŞ

Detaylı

Prof. Dr. Serap NAZLI

Prof. Dr. Serap NAZLI Prof. Dr. Serap NAZLI Eserler Listesi (2014) A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler: A1. Nazlı, S. (2006). Comprehensive Guidance and Counselling Programme Practices in Turkey. Mediterranean

Detaylı

Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL.

Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL. Dr Ali Bozkurt Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL. The bereavement of the widowed. Dis Nerv Syst 1971;32:597

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ REHBERLİK POSTASI 1

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ REHBERLİK POSTASI 1 ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ REHBERLİK POSTASI 1 15 Kasım 2013 Sayın Velimiz, Anabilim Anaokulları Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Hizmetleri kapsamında, öğretim

Detaylı

Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog

Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog EĞİTİMİ Lisans : İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi,Psikoloji Bölümü Tezi : Nörotiklik,zaman tahmini ve seçici dikkat 1982 Yüksek Lisans (M.A) : Marmara Üniversitesi

Detaylı

TABURCUYUZ, YA SONRASI?

TABURCUYUZ, YA SONRASI? TABURCUYUZ, YA SONRASI? Uzm. Hemş. Emel DİLEK Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları ABD Annem, 67 yaşında, Emekli öğretmen, HT hastası, 2002 yılında geçirmiş olduğu beyin ameliyatı sonrası

Detaylı

HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR

HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Hedef kan basıncı değerlerine ulaşmak için başarılı bir tedaviye gerek vardır. Başarılı tedavi 2 kısımdan oluşur: 1.Yaşam düzeninin değiştirilmesi 2.İlaç

Detaylı

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir Emine Sevinç Tok İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir sevinc.tok@izmir.edu.tr EĞİTİM 2009-devam Klinik Psikoloji Doktora Programı

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU (AİLE HEKİMİ, AİLE SAĞLIĞI ELEMANI, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HEKİMİ, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIK PERSONELİ) Prof.

Detaylı

DANIŞANLAR İÇİN DEĞERLENDİRME ANKETİ:

DANIŞANLAR İÇİN DEĞERLENDİRME ANKETİ: DANIŞANLAR İÇİN DEĞERLENDİRME ANKETİ: Bu anket durumunuz hakkında bilgi edinmede bize yardımcı olacaktır. Bu anket sorununuza uygun yaklaşımda yardımcı olacaktır. Cevaplarınız gizli tutulacaktır. Lütfen

Detaylı

ULUSLARARASI TRAVMA ÇALIŞMALARI PROGRAMI - İSTANBUL - NEW YORK İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ

ULUSLARARASI TRAVMA ÇALIŞMALARI PROGRAMI - İSTANBUL - NEW YORK İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ BİRİNCİ AY EĞİTİMLERİ ULUSLARARASI TRAVMA ÇALIŞMALARI PROGRAMI - İSTANBUL - NEW YORK İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ Düzey Tarih Gün Zaman Seminerin Konusu Eğitimciler 25/10/13 26/10/13 27/12/13 Cuma 18:00-20:00

Detaylı

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY GİRİŞ Yaşlılık Dünya Sağlık Örgütü tarafından 65 yaş ve üzeri dönem olarak tanımlamakta; Fiziksel görünüm, güç ve rol kaybı yaşanılan, yaşlılık dönemindeyeti

Detaylı

EVDE BAKIM HİZMETLERİ. Ayşe Güler Aralık 2004

EVDE BAKIM HİZMETLERİ. Ayşe Güler Aralık 2004 EVDE BAKIM HİZMETLERİ Ayşe Güler Aralık 2004 Tanım Bireylere yaşam siklusu içinde, kendi yerleşim alanlarında sağlık hizmeti sağlayan, sağlık bakım sunum sisteminin geniş ve bütüncül bir parçasıdır. Diyabet

Detaylı

HASTA EĞİTİMİ SÜRECİ

HASTA EĞİTİMİ SÜRECİ HASTA EĞİTİMİ SÜRECİ Eğitim istendik davranış değişikliklerini gerçekleştirecek bilimsel yapıdaki planlı etkinlikler bütünüdür. Bu nedenle hasta eğitimi hastanın istendik davranışları kazanarak sağlığına

Detaylı

UYGUN AĞRI KESİCİ-ROMATİZMA İLACI SEÇENEĞİ İLE İLAÇ YÜKLEME TESTİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ

UYGUN AĞRI KESİCİ-ROMATİZMA İLACI SEÇENEĞİ İLE İLAÇ YÜKLEME TESTİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ UYGUN AĞRI KESİCİ-ROMATİZMA İLACI SEÇENEĞİ İLE İLAÇ YÜKLEME TESTİ İÇİN AYDINLANMIŞ ONAM (RIZA) BELGESİ HASTANIN... Kayıt (protokol) numarası :... Doğum tarihi (gün/ay/yıl) :... Adresi :...... Telefon numarası

Detaylı

Yaşam Sonu Bakımda Kültürel Yetkinlik, Bakım Vericinin Desteklenmesi. Nesibe YEŞİLÇAM

Yaşam Sonu Bakımda Kültürel Yetkinlik, Bakım Vericinin Desteklenmesi. Nesibe YEŞİLÇAM Yaşam Sonu Bakımda Kültürel Yetkinlik, Bakım Vericinin Desteklenmesi Nesibe YEŞİLÇAM Sunu İçeriği Yaşam Sonu Bakım Yaşam sonu bakımda, bakım verici Kültürel Etkinlik Kültürel Yeterlilik Modelleri Vaka

Detaylı

İş Yerinde Ruh Sağlığı

İş Yerinde Ruh Sağlığı İş Yerinde Ruh Sağlığı Yeni bir Yaklaşım Freud a göre, bir insan sevebiliyor ve çalışabiliyorsa ruh sağlığı yerindedir. Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre de ruh sağlığı, yalnızca ruhsal bir rahatsızlık

Detaylı

TRSM de Rehabilitasyonun

TRSM de Rehabilitasyonun TRSM de Rehabilitasyonun Yeri Dr. Ayla Yazıcı BRSHH Gündüz Hastanesi ve Rehabilitasyon Merkezi Koordinatörü 7.10.2010 Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım

Detaylı

Dilşad Koloğlugil 2005 yılında Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nden mezun oldu.

Dilşad Koloğlugil 2005 yılında Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nden mezun oldu. Aylin Sezer 2005 yılında İstanbul Bilgi Üniversitesi Psikoloji Bölümü lisans programından "Kıskançlıkta Cinsiyet Farklılıkları: Evrimsel Hipotezin Testi" başlıklı tezini tamamlayarak fakülte birincisi

Detaylı

Editörler Doç.Dr. Ahmet Akın & Yrd.Doç.Dr. Rukiye Şahin Psikolojik Danışma Kuramları ISBN: 978-605-5044-19-0

Editörler Doç.Dr. Ahmet Akın & Yrd.Doç.Dr. Rukiye Şahin Psikolojik Danışma Kuramları ISBN: 978-605-5044-19-0 Editörler Doç.Dr. Ahmet Akın & Yrd.Doç.Dr. Rukiye Şahin Psikolojik Danışma Kuramları ISBN: 978-605-5044-19-0 Kitapta yer alan bölümlerin sorumluluğu yazarlarına aittir 1.Baskı 2014 Bu kitabın basım,yayın

Detaylı

EV HEMODİYALİZ SÜRECİ

EV HEMODİYALİZ SÜRECİ EV HEMODİYALİZ SÜRECİ Latife HAYDANLI İzmir Sevgi Diyaliz Merkezi SÜREÇ 1 Hasta seçimi 2 Eğitime başlanması 3 Ev keşfi 4 Cihazların talebi 5 Tesisatın hazırlanması 6 Cihazların kurulumu 7 8 9 10 11 Su

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ. : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 : gsaltukoglu@fsm.edu.tr

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ. : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 : gsaltukoglu@fsm.edu.tr AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Gaye (Enbiyaoğlu) Saltukoğlu İletişim Bilgileri Adres : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 Mail : gsaltukoglu@fsm.edu.tr

Detaylı

Psikolog Seda BİLGEN IŞIK İÇİNDEKİLER: 1. TIRNAK YEME 2. ÇOCUKLARDA BİLGİSAYAR KULLANIMI 3. SINAV KAYGISI 4. KAYNAKÇA

Psikolog Seda BİLGEN IŞIK İÇİNDEKİLER: 1. TIRNAK YEME 2. ÇOCUKLARDA BİLGİSAYAR KULLANIMI 3. SINAV KAYGISI 4. KAYNAKÇA Psikolog Seda BİLGEN IŞIK İÇİNDEKİLER: 1. TIRNAK YEME 2. ÇOCUKLARDA BİLGİSAYAR KULLANIMI 3. SINAV KAYGISI 4. KAYNAKÇA 1. TIRNAK YEME Tırnak yeme, her yaşta ve her iki cinste de görülebilen, zaman içinde

Detaylı

EK-4 ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl

EK-4 ÖZGEÇM! Derece Alan Üniversite Yıl. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl 1. Adı Soyadı :Gülümser SERTBA" 2. Do#um Tarihi: 21/11/1950 3. Unvanı: Yrd. Doc. 4. Ö#renim Durumu: Doktora EK-4 ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Klinik Hem$ireli#i Ege Ün.Yük.Hem. Okulu 1974

Detaylı

Malüliyet Yönetmeliği Değişti

Malüliyet Yönetmeliği Değişti Malüliyet Yönetmeliği Değişti SGK BAŞKANI YADİGAR GÖKALP İLHAN: - MALULİYET AYLIKLARI İLE İLGİLİ OLARAK 1965 TEN BU YANA HİÇBİR DÜZENLEME YAPILMAMIŞTI - YENİ DÜZENLEMEYLE KALP, AKCİĞER VE BARSAK NAKLİ

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Özlem IŞIL

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Özlem IŞIL 1. Adı Soyadı : Özlem IŞIL ÖZGEÇMİŞ 2. Doğum Tarihi : 10.03.1959 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik İstanbul Üniversitesi 1981 Yüksek Lisans Hemşirelik

Detaylı

RAPOR ÖĞRETİM ÜYELERİNİ DEĞERLENDİRME ANKETİ BULGULARI

RAPOR ÖĞRETİM ÜYELERİNİ DEĞERLENDİRME ANKETİ BULGULARI RAPOR ÖĞRETİM ÜYELERİNİ DEĞERLENDİRME ANKETİ BULGULARI Bu rapor dört alt başlık altında düzenlenmiştir. İlk başlık genel katılım hakkında bilgi vermektedir. İkinci alt başlıkta performans ortalamaları

Detaylı

SOSYAL FOBİ. Sosyal fobide karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir.

SOSYAL FOBİ. Sosyal fobide karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir. SOSYAL FOBİ Sosyal ortamlarda başkaları tarafından inceleme altında tutulduğu korkusu performans gösterilmesi gereken durumlarda eleştirilme yada küçük düşme korkusunun yaşanmasıdır. Ve kişi bu korkunun

Detaylı

GİRİŞ İki uçlu bozukluk: Manik episod Depresif episod Ötimi (iyilik hali) Kronik gidişli Kesin ilaç tedavisi gerektirir (akut episod ve koruyucu

GİRİŞ İki uçlu bozukluk: Manik episod Depresif episod Ötimi (iyilik hali) Kronik gidişli Kesin ilaç tedavisi gerektirir (akut episod ve koruyucu ÖTİMİK BİPOLAR HASTALARDA ve AİLELERİNDE YAŞAM KALİTESİ: DİYABETİK HASTALAR ve NORMAL KONTROLERLE KAŞILAŞTIRMALI BİR ÇALIŞMA A. Özerdem a, B. Çakaloz a, Ş.Topkaya a, A. Koçyiğit b, M.Yılmaztürk b, B.B.

Detaylı

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI Bilgisayar ve internet kullanımı teknoloji çağı olarak adlandırabileceğimiz bu dönemde, artık hayatın önemli gereçleri haline gelmiştir. Bilgiye kolay, hızlı, ucuz ve güvenli

Detaylı

KEMOTERAPİ ALAN ONKOLOJİ HASTA VE YAKINLARININ ANKSİYETE -DEPRESYON DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

KEMOTERAPİ ALAN ONKOLOJİ HASTA VE YAKINLARININ ANKSİYETE -DEPRESYON DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ KEMOTERAPİ ALAN ONKOLOJİ HASTA VE YAKINLARININ ANKSİYETE -DEPRESYON DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Ayşin Kayış Onkoloji Vaka Yönetici Hemşiresi Acıbadem Kozyatağı Hastanesi-İstanbul GİRİŞ Kanser bir kriz durumudur

Detaylı

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ

Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Ertenü.M, Timlioğlu İper.S, Boz.E.S, Özgültekin.A, Kabadayı.M, Tay.S, Yekeler.İ Kalite standartlarına göre bir eğitim araştırma hastanesinde yatak sayısının %5 i oranında 3.düzey yoğun bakım yatağı ve

Detaylı

PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ?

PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ? PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ? Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Olgu 1 32 yaşında, kadın Sınıf öğretmeni Evli Bir kızı var Yakınması Toplu taşıma

Detaylı

Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi

Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi Dersin Adı ve Kodu: Psik 302 Psikopatoloji Dersin ön koşulları: Yok Ders yeri(sınıf): 312 nolu sınıf Ders Günü ve Saati: Salı: 08:30-11:20 Kredisi:

Detaylı

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M.

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. DEPRESYON-ANKSİYETE BOZUKLUKLARI İLE ALKOL BAĞIMLILIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. ÖZET Alkol bağımlılığı ve diğer psikiyatrik

Detaylı

ÇOCUKLARDA DİYALİZ. Prof. Dr. Mesiha Ekim. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı

ÇOCUKLARDA DİYALİZ. Prof. Dr. Mesiha Ekim. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı ÇOCUKLARDA DİYALİZ Prof. Dr. Mesiha Ekim Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Kongresi 19-23 Mayıs 2010 Antalya 2008 yılında ilk defa RRT

Detaylı

KURUMSAL ENERJİ YÜKSELTME SEMİNERLERİ ÇALIŞAN VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA PROGRAMLARI

KURUMSAL ENERJİ YÜKSELTME SEMİNERLERİ ÇALIŞAN VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA PROGRAMLARI KURUMSAL ENERJİ YÜKSELTME SEMİNERLERİ ÇALIŞAN VERİMLİLİĞİ ARTTIRMA PROGRAMLARI KEY, kurum çalışanlarının fiziksel, mental ve ruhsal açıdan olabilecekleri en iyi noktaya gelmelerini sağlayan, bireyin enerjisini

Detaylı

Beraberliğimizin ne kadar süreceğini bilmediğimizin farkına vararak, birbirimizin değerini bilelim. - Joshua Loth Liebman

Beraberliğimizin ne kadar süreceğini bilmediğimizin farkına vararak, birbirimizin değerini bilelim. - Joshua Loth Liebman Beraberliğimizin ne kadar süreceğini bilmediğimizin farkına vararak, birbirimizin değerini bilelim. - Joshua Loth Liebman YAS SÜREÇLERİ NİLÜFER ARDA ÖMER PAMUK Önemli bir kayıp yaşayan kişi, hayatını yeniden

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004 ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Candan DELİDUMAN Doğum Tarihi: 15.08.1979 E-Posta: candancandan2012@gmail.com Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım

Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım Dr. Mecit ÇALIŞKAN HNH Psikiyatri İdari ve Eğitim Sorumlusu Kanser hastaları tanı, tedavi ve hastalığın ileri evrelerde çeşitli ve değişik, ruhsal

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji AD Maslak Hastanesi Cephalalgia. 2010 Jul;30(7):793-803. doi: 10.1177/0333102410364676.

Detaylı

Bir hastanın mektubundan...

Bir hastanın mektubundan... Bir hastanın mektubundan... Değerli Meltem Hocam; Size bu satırları büyük bir yorgunluk ve zorlu bir nefes alıp verme gayreti içinde yazmaya çalışıyorum. Bu gün sizin beni evde ziyaretinizden sonra size

Detaylı

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER Sağlık Dünya Sağlık Örgütü tanımlaması Biyolojik, ruhsal ve sosyal iyilik hali. Tıp Özgül bir kurama ve bu kuramdan biçimlenen yöntemle belirlenen uygulamalarla biyolojik,

Detaylı

GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU

GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU A R A Ş. G Ö R. Z E Y N E P K I R I K K A L E L İ Gebelik dönemi fizyolojik olduğu kadar kalıcı psikolojik değişikliklere de neden olmaktadır. Anne karnında gelişen

Detaylı