Beni Türk hekimlerine emanet ediniz.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Beni Türk hekimlerine emanet ediniz."

Transkript

1 Beni Türk hekimlerine emanet ediniz.

2 mtiyaz Sahibi Genel Yay n Yönetmeni Editör ve Sorumlu Yaz flleri Müdürü Yürütme Kurulu Yay n Kurulu statistik Dan flman Dr. Kemal KÖYMEN Dr. fiaban fi MfiEK Dr. Bülent ARMAN Dr. Nesrin SARIMAN, Dr. Alpay ÖRK, Dr. Berna HAL LO LU, Dr. Alper KARAO LAN Dr. Oya UYGUR BAYRAM ÇL, Dr. Öner ÇEL K, Dr. Rahmi ÇUBUK, Dr. Berna HAL LO LU, Dr. Alper KARAO LAN, Dr. Manuk MANUKYAN, Dr. Alpay ÖRK, Dr. Nesrin SARIMAN, Dr. Attila SAYGI, Dr. Orhun S NANO LU, Dr. fievki fiah N, Dr. Nuri TASALI, Dr. Orhan TÜRKEN Dr. Turhan fialva T p Fakültesi Dergisi Dan flma Kurulu Dr. Fehime B. AKSUNGAR Dr. Osman AKDEM R Dr. Sedat ALTIN Dr. Nüvit ALTINKAYA Dr. Harun ARBATLI Dr. Bülent ARMAN Dr. Oya Uygur BAYRAM ÇL Dr. H. Serpil BOZKURT Dr. Levent ÇEL K Dr. Nilgün ÇINAR Dr. Rahmi ÇUBUK Dr. Bahad r DA DEV REN Dr. Kadir DEM R Dr. U ur DEVEC Dr. Gökmen ERCAN Dr. Sinan EK C Dr. Aynur EREN Dr. R fk EVRENKAYA Dr. Peykan GÖKALP Dr. Hakan GÜNDEfi Dr. Semih HALEZERO LU Dr. Berna HAL LO LU Dr. Canan HÜRDA Dr. Ahmet ILGAZLI Dr. Cem KALAYCI Dr. Alper KARAO LAN Dr. Kubilay KARfiIDA Dr. Sibel KARfiIDA Dr. fievket KAVUKÇU Dr. Abud KEBUD Dr. Öncel KOCA Dr. fieref KÖMÜRCÜ Dr. Bahire KÜÇÜKKAYA Dr. Ender LEVENT Dr. Manuk MANUKYAN Dr. Ahmet M D Dr. Nil Molinas MANDEL Dr. lker ÖKTEM Dr. Alpay ÖRK Dr. Ümit ÖZEK C Dr. Melih ÖZEL Dr. Eflref ÖZER Dr. Güler ÖZTÜRK Dr. Esra SA LAM Dr. Nesrin SARIMAN Dr. Attila SAYGI Dr. Kamil SERDENGEÇT Dr. Gülbüz SEZG N Dr. Orhun S NANO LU Dr. fievki fiah N Dr. Sad k fiencan Dr. fiaban fi MfiEK Dr. Selçuk fi MfiEK Dr. Nuri TASALI Dr. Günay TOSUN Dr. Orhan TÜRKEN Dr. M. Yaflar TÜLBEK Dr. Dilek YILMAZ T.C. Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi Dergisi, y lda 3 kez yay nlanan ve yay nland tarihten (2009) itibaren hakemli dergidir. ISSN Bask ve Cilt: Ege Bas m Ege Plaza Esatpafla Mah., Ziyapafla Cad., No:4 Ataflehir / STANBUL Tel: (0216) Tasar m: ATT Bas m Yay n Reklam Org. nfl. San. ve Tic. Ltd. fiti. Yal Mah. Küçükyal Cad. Ulusoy Apt. No: 44/3 Maltepe / STANBUL Tel: (0216) (pbx) Faks: (0216) Yaz flma Adresi: T.C. Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi Feyzullah Cad. No: Maltepe / STANBUL Tel: (0216) Faks: (0216)

3 çindekiler Contents Cilt:4 Say :1 / Mart 2012 KL N K ÇALIfiMALAR Rat Penil Erektil Dokusunda Medikal ve Cerrahi Kastrasyonun Neden Oldu u Apoptozun Comparative Evaluation of Medical versus Surgical Castration on Rat Penile Erectile Tissue Apoptosis Eyyüpo lu ve Arkadafllar Dörtlü Hamstring Otogrefti ile Artroskopik Ön Çapraz Ba Rekonstrüksiyonunun Orta Dönem Sonuçlar...10 Intermediate Term Results of Arthroscopy Assisted Anterior Cruciate Ligament Reconstruction... fienel ve Arkadafllar Alt Gastrointestinal Sistem Endoskopik Giriflimlerde Uygulanan Farkl Sedoanaljezik Comparison Of Different Sedoanalgesic Drug Administered in Lower Gastrointestinal Tract Attempts fiavluk ve Arkadafllar ntratekal Morfin Uygulamas n n Koroner Arter Bypass Greft Operasyonlar nda Stres Yan t The Effect Of Intrathecal Morph ne Application Upon Stress Response And... Gürcü ve Arkadafllar 400 μg Oral and Vaginal Misoprostol Comparison Before Manual Vacuum Aspiration for Voluntary Haftal ktan Önceki stemli Gebelik Sonland r lmas nda Kullan lan Manuel Vakum Aspirasyonundan Önce 400 μg... lter ve Arkadafllar OLGU SUNUMU S rt A r s Nedeni Tuberkuloz Spondilit Olabilir Tuberculous Spondylitis May Be The Cause Of Back Pain Toygar ve Arkadafllar Komplex Bölgesel A r Sendromu Tip II de Ayna Tedavisi...35 Mirror Therapy in Complex Regional Pain Syndrome Type II Kotevo lu ve Arkadafllar Gebelik Sonras Osteomalasiye Ba l Vertebral Fraktür...37 Postpartum Vertebral Fracture Due To Osteomalacia Toygar ve Arkadafllar Çocuklarda Yo un Kafein Al m : Olgu Sunumu...39 Heavy Caffeine Intake in Children: Case Report Karaman ve Arkadafllar Anterior Cystic Hygroma with Normal Karyotype...41 Anterior Lokalizasyonlu Kistik Higroma Çelik ve Arkadafllar Unusual Causes of Adnexal Masses in Early Reproductive Period...43 Erken Üreme Ça nda Adneksial Kitlelerin Nadir Sebepleri lter ve Arkadafllar Yenido anda Septik Artrit: Olgu Sunumu...47 Septic Artritis in Newborn Period: A Case Report Beflbenli ve Arkadafllar DERLEME Osteoporozda Tedavi Yaklafl mlar...49 Pharmacological Therapy in Osteoporosis Kotevo lu ve Arkadafllar Yafllanma Teorileri ve Tedavi Yaklafl mlar...56 Aging Theories and Treatment Approaches Sa lam ve Arkadafllar

4

5 KL N K ÇALIfiMALAR Rat Penil Erektil Dokusunda Medikal ve Cerrahi Kastrasyonun Neden Oldu u Apoptozun Karfl laflt rmal De erlendirilmesi Comparative Evaluation of Medical versus Surgical Castration on Rat Penile Erectile Tissue Apoptosis Dr. Seyit Erkan Eyyüpo lu / Amasya Devlet Hastanesi Üroloji Klini i, Amasya Dr. Orhun Sinano lu / Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi, Üroloji Anabilim Dal Maltepe/ stanbul Dr. Sinan Ekici / Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi, Üroloji Anabilim Dal Maltepe/ stanbul Dr. Memduh Ayd n / Taksim E itim Araflt rma Hastanesi, Üroloji Klini i, Taksim/ stanbul Dr. Mete Çek / Trakya Üniversitesi, Üroloji Anabilim Dal, Edirne ÖZET Amaç: Siproteron asetat (CPA) ve cerrahi orfliektominin rat penil erektil dokusundaki apoptotik etkisini Bax proteinine ba l olarak de erlendirmek. Yöntem: Postpubertal Wistar Albino ratlar üç gruba ayr ld. lk gruba (A) bilateral orfliektomi (n=10), ikinci gruba (B) haftada bir 14 gün süreyle 15 mg intramusküler CPA uygulamas (n=10) yap ld. Üçüncü grup (C; sham opere) kontrol grubu (n=10) olarak al nd. Tüm ratlar postoperatif 14. günde sakrifiye edilip penil kavernöz cisimleri blok olarak al nd, Bax proteinine karfl oluflturulmufl anti-mouse IgG içerikli miyarla immünohistokimyasal olarak boyand ve kavernözal alanlar de iflik büyütmelerle mikroskop alt nda incelendi. Gruplar aras ndaki Bax ekspresyonundaki farkl - l klar one way ANOVA ile de erlendirildi. Bulgular: Proksimal, mid ve distal penil kesitler aras nda apoptosis bak m ndan fark olmad görüldü. Cerrahi kastrasyon grubunun penil apoptotik derecesi CPA grubununkinden yüksek bulundu (p<0.001). Her iki gruptaki apoptoz derecesi kontrol grubununkinden yüksek idi (p<0.001). Sonuç: Medikal androjen deprivasyonunun da penil erektil dokuda apoptoza yol açt ancak bu etkinin cerrahi kastrasyona göre düflük oldu u gözlenmifltir. Anahtar Sözcükler: Apoptoz, penil, kavernöz, erektil doku, cerrahi kastrasyon, siproteron asetat ABSTRACT Aim: To evaluate the apoptotic effect of Ciproterone acetate(cpa) and surgical orchidectomy on rat penile erectile tissue on the basis of Bax protein. Methods: Postpubertal Wistar Albino rats were divided in three groups: First group (A) underwent bilateral orchidectomy (n=10), second group (B) received 15 mg intramuscular CPA (n=10) every two weeks for 14 days. Third group (C; sham operated) was taken as control (n=10). All rats were sacrified at 14 th day, their cavernous bodies were taken en bloc, stained immunohistochemically with a reagent containing anti-mouse IgG against Bax protein and, cavernous sections were evaluated under microscope with different magnifications. Bax expression differences among groups were analysed with one way ANOVA. Results: No apoptotic difference among proximal, mid and distal penile sections was found. The apoptotic index in surgically castrated group was superior compared to CPA treated group (p<0.001). Apoptotic indices in both groups were superior compared to control group (p<0.001). Conclusion: Although medical androgen deprivation also causes apoptosis on penile erectile tissue, its effect appears to be inferior compared to surgical castration. Key words: Apoptosis, penile, cavernous, erectile tissue, surgical castration, ciproterone acetate

6 6 Eyyüpo lu ve Arkadafllar G R fi 1941 y l nda Huggins ve Hodges un metastatik prostat kanserli hastalarda orfliektomi ve östrojenlerle hastal n gerilemesini ve hatta yok olmas n göstermelerinden bu yana, medikal ve cerrahi kastrasyon, erkeklerdeki en s k malignite olan prostat kanserlerin tedavisinde yer bulmaktad r (1-3). Yap lan çal flmalarda kastrasyon sonras daha önce potent olanlar n % 47 - % 100 ünde erektil disfonksiyon (ED) geliflti i saptanm flt r (4-7). Cerrahi kastrasyona alternatif bir tedavi olarak kullan lan siproteron asetat (CPA) sonras, daha önce potent olan erkeklerin 2 y l içinde % 92 sinde spontan ereksiyon kayb, % 88 inde de seksüel aktivite kayb oluflmufltur (8). CPA n n pedofili veya parafili gibi seks suçlular nda kullan m da ereksiyon üzerindeki negatif etkisinin di er bir göstergesi olmal d r (9,10). Penil erektil dokudaki apoptoz konusunda, literatürdeki çal flmalarda, genellikle ratlar n kastrasyon ve denervasyonu kullan lm flt r (11-17). Bu çal flmada, CPA ile oluflurulan androjen deprivasyonunun ve cerrahi orfliyektominin rat penil erektil dokusu üzerindeki apoptotik etkilerini, proapoptotik Bax proteininin imünohistokimyasal boyanmas ile belirlemek ve her iki kastrasyon yöntemini k yaslamak amaçlanm flt r. GEREÇ VE YÖNTEM Bu deneysel çal flmada ortalama a rl klar 200 gr ( gr) olan 12 fler haftal k 30 adet eriflkin Wistar Albino cinsi erkek rat kullan lm flt r. Ratlar onarl k üç gruba ayr ld ; A grubuna orfliektomi, B grubuna CPA ve C grubuna kontrol (Sham opere) ratlar dahil edildi. Gruplara dahil edilen ratlar n yafl, a rl k, cins gibi fizik özelliklerinin yan s ra sular, beslenmeleri, saklanmalar ve bak mlar aç s ndan fark yoktu. A grubuna Halotanla indüksiyon yap ld ktan sonra, insan dozunun 25 mg/kg l k tiyopental sodyum verilerek anestezi yap ld ve rafeden yap lan tek bir skrotal insizyonla bilateral orfliektomi yap ld. B grubuna orfliektomi yap lan grupla ayn gün ve bir hafta tamamlan nca yeniden olmak üzere, 15 mg siproteron asetat IM enjekte edildi. C grubuna (Kontrol) sham operasyonu yap ld (anestezi alt nda yaln zca skrotal insizyon). ki hafta sonunda, hayvanlar 75 mg/kg tiyopental ile öldürülüp sakrifiye edildiler, penisler en blok al nd. mmünohistokimyasal boyama; Doku kesitleri parafinden ar nd r ld. Hidrojen peroksidaz çözeltisinde 15 dakika inkübe edilip, TBS ile 2 kez y kand. Mikrodalga f r nda sitrat tampon yap l p oda s s nda 20 dakika so utuldu, TBS ile 4 kez y kand. Özgül olmayan zemin boyanmas n önlemek amac yla 5 dakika oda s s nda Ultra V Blok (Protein Blokaj ) uygulamas yap ld. Y kama yap lmadan sadece lam üzerindeki Ultra V Blo u ak t ld, Bax antikoru dokuyu kaplayacak biçimde üzerlerine damlat ld ve 1 saat inkübe edildi. Suland rma 1/100 oran nda yap ld. TBS ile 4 kez y kand. Biotinylated Goat antipolyvalent Solution serumu damlat l p 20 dakika bekletildikten sonra TBS ile 4 kez y kan p, AEC (3-amino-9-ethylcarbazole) kromojen ile renk al ncaya kadar inkübe edildi (AEC haz rlan fl ; 1 ml substrat içerisine 1 damla kromojen konuldu ve distile suyla y kand ). Daha sonra Mayer hematoksileni ile - burada en fazla 1 dakika bekletilerek - z t boyama yap l p distile suyla y kand ve Ultramount ile kapat ld. Preparatlar, fl k mikroskobunda ve fotomikrograf alt nda incelendi. Her bir rata ait proksimal, distal ve mid flaft penil spesmenlerinde, kavernözal dokulara uyan bölgelerdeki 100 hücre say ld ve pozitif boyanan hücreler % de er olarak belirtildi. Pozitif boyanan hücrelerin gruplardaki ve kesitlerdeki say sal % de erleri, tek yönlü varyans analizi (One way ANO- VA) nde LSD (Least Significant Difference) çoklu karfl laflt rma yöntemi ile de erlendirildi. Prensip olarak; temelde apoptoza giden hücrelerdeki Bcl-2 ile Bax aras ndaki dengenin ikincisi lehine olan kayma neticesinde intrasellüler Bax proteininin artm fl ekspresyonu vard r. Miyar (Reagent) içinde bu antijenle reaksiyona girecek anti mouse immünglobulini, bax geninin spesifik bir bölümü için sentezlenen proteinin immünojen olarak keçiye verilmesi ile elde edilmifl bir immünglobulin G dir. Bu antikor, ratdaki intrasellüler Bax proteinini ba lamakta ve intrasitoplazmik granüler tarzda boyanarak artm fl bir k rm z renk teflekkül etmektedir (18). Histopatoloji; Piyesler formalinde fikse edildikten sonra parafine gömülüp proksimal, distal ve mid flafta ait penil kesitler al nd. Tüm lamlar rastlant sal olarak enflamatuvar infiltrat, ödem, fibroz, bazal hücre dejenerasyonu, hiperplazi, endotel hücre hacim yo unlu u aç s ndan araflt r ld. BULGULAR Kontrol grubunun ratlar na ait penil doku kesitlerinde nadir görülen Bax(+) boyanma (flekil 1), androjen deprivasyonu yap lan grupta (B) orta derecede artma gösterirken (fiekil 2) orfliektomi yap lan grupta bu artma daha da kuvvetli idi (fiekil 3). Ayn penise ait kesitler aras nda da bariz olmamakla birlikte homojen olmayan farkl l klar vard. Dolay s yla, böyle bir ön incelemeden sonra, her 3 grubun ratlar na ait penil kesitler, rastlant sal olarak bulunan bir büyük fiekil 1. Kontrol grubu(c) ratlar n kavernöz düz kas hücrelerinde normal Bax pozitif boyanma (x 100)

7 fiekil 2. Cerrahi kastrasyon grubu (A) ratlar n kavernöz düz kas hücrelerinde kuvvetli Bax pozitif boyanma (x 100) fiekil 3. Medikal kastrasyon grubundaki (B), ratlar n kavernöz düz kas hücrelerinde orta derecede Bax boyanma (x 100, C grubu) büyütme alan nda yeniden de erlendirildi. Merkezden etrafa do ru yan yana bulunan 100 hücre, pozitif boyanan ve boyanmayan olarak say ld. Her bir rat n proksimal, mid ve distal kesitlerine ait de erler tablo 1 de özetlenmifltir. Kontrol grubunun proksimal penil kesitlerinde, 100 hücre içersinde Bax(+) boyanan hücre say s n n 10 ratdaki ortalamas n n, 13.0; mid flaft kesitlerde 14.2 ve distal flafta ait kesitlerde 11.8 oldu unu saptad k. Benzer flekilde, cerrahi orfliektomi yap lan ratlar n proksimal, mid ve distal flaft kesitlerinde bu oranlar n ortalamas, s ras yla, 29.8, 30.1 ve 29.7 idi. CPA verilen grupta ise, yine ayn s rayla, bu de erler 19.5, 19.0 ve 19.2 idi. Say sal verilere dökülen kesitsel ve grup tabanl verileri, tek yönlü varyans analizinde LSD, çoklu karfl laflt rma yöntemi kullan larak analiz edildi (One Way ANOVA). lk olarak gruplar n içerisindeki kesitler karfl laflt - r ld. Buna göre, her 3 grubun kendi aralar nda proksimal, mid ve distal flafttaki (+) boyanan hücre say lar aras ndaki farkl l k, istatistiksel analiz sonucuna göre anlaml de ildi. Bax(+) boyanan % hücre say s n n ortalama ve standart sapma (SD) de erleri, kontrol grubu için ± 5.91, orfliyektomi yap lan grup için ± ve CPA uygulanan grup için ± 9.23 olarak bulundu. Kontrol cerrahi kastrasyon, kontrol CPA, cerrahi kastrasyon CPA gruplar n n istatistiksel olarak anlaml derecede farkl oldu- u görüldü (p<0.001, F=29.238, SD=2;87). TARTIfiMA Apoptoz, de iflik d fl etkenlere (hipoksi, travma, toksinlere) sekonder geliflen nekrozdan farkl olarak, embriyojenez ve geliflim, tümörijenez ve, sellüler homeostazla birlikte olan ayr bir morfolojik antite olarak ilk kez 1972 de tan mlanm flt r (19). Apoptoza giden hücreler dehidratasyon ve büzülme gösterirler ve bu yüzden ilk tan mland nda büzülme nekrozu diye adland r lm flt r (20). Apoptozun genetik temelinde bulunan Bax, prototipik apoptotik gendir ve Bcl-2 ise, prototipik anti apoptoz genidir (21). Bu 2 gen aras ndaki koordinasyon, p53 geni ile sa lanmaktad r (22). p53, apoptoza neden olan gen olarak da düflünülebilir; bu etkisini Bax kopyalamas n art rarak yapt görünmektedir (23). Penil dokuda cerrahi kastrasyon veya denervasyona ba l olarak geliflen apoptoz ve diyabete sekonder geliflen apoptoz önceki çal flmalarda gösterilmifltir (11-17). Testosteron üzerine bilinen etkisinden dolay teorik olarak cerrahi kastrasyonla ayn sonucu verece i tahmin edilen CPA n n KONTROL S PROTERON ORfi EKTOM proksimal mid distal proksimal mid distal proksimal mid Distal Rat Rat Rat Rat Rat Rat Rat Rat Rat Rat Ortalama Cilt:4 Say :1 / Mart 2012 Tablo 1: Kontrol, medikal kastrasyon ve cerrahi kastrasyon gruplar ndaki 10 ar rat n proksimal, mid ve distal penil erektil doku kesitlerinde Bax antikoru ile pozitif boyanan hücre say lar 7

8 8 Eyyüpo lu ve Arkadafllar da apoptotik sürece etkisi buradaki çal flmam zda araflt r lm flt r. Siproteron asetat n neden oldu u apoptotik art fl cerrahi kastrasyon grubundakine göre daha düflük bulunmufltur, buradaki sonuç testosteronla penis aras nda ve testosteronla erektil fonksiyon aras nda ilgi kuran çal flmalara katk da bulunabilir (24-28). Öte yandan, yafllanma ile erektil fonksiyondaki bozulma yaln z kavernöz dokudaki apoptoza ba lanamaz, yafllanan kavernöz dokuda artm fl kollajen ve kollajendeki yap sal de iflikliklerin mevcudiyeti de ak lda tutulmal d r (29). Buna ek olarak, penil erektil dokudaki apoptoz yaln z antiandrojen veya androjen yoksunlu u etkisi ile görülmez, penil denervasyon sonucuda oluflur. Radikal prostatektomi sonras gözlenen ED ve penis küçülmesi yak nmalar ndan yola ç karak ratlarda yap - lan kavernözal nörotomi çal flmalar penil denervasyon sonras apoptozun, postoperatif erken günlerde oldu unu göstermektedir (13,17). Bilateral olarak denerve edilen rat penislerindeki penil a rl k ve majör moleküler karakteristiklerdeki de iflikli in ve apoptotik de iflikliklerin derece ve zamanlamas n karakterize etmek ve saptamak için yap lan çal flmalarda penil denervasyon sonras apoptozun, 1. ve 2. günlerde yükselmekte, 14, 28, ve 60. günlere do ru çok azalmakla birlikte devam etmekte oldu u bildirilmifltir (15-17). SONUÇ Bu çal flmada, rat penil erektil dokusunun, medikal androjen deprivasyonu ve cerrahi orfliektomiye cevap olarak verdi i sellüler dejeneratif kapasitenin yani apoptozun, Bax proteini temelinde immünohistokimyasal incelemesi yap lm flt r. Bulgular m zda cerrahi kastrasyonun erektil dokudaki apoptoza etkisi medikal kastrasyona göre yüksek bulunmufltur. Bu sonuç cerrahi kastrasyonun erektil disfonksiyona negatif etkisinin medikal kastrasyona göre daha ciddi olabilece ini düflündürmektedir. KAYNAKLAR 1. Huggins C, Hodges CV: Studies on prostate cancer: effect of castration, oestrogen and androgen injection on serum phosphatases in metastatic carcinoma of the prostate. Cancer Res 1941: Narayan P.: Neoplasms of prostate gland: Smith s General Urology. Tanagho, E.A., McAninch, J.W. (eds), Practise-Hall international Inc.17th edition 2008; pp: Kavoussi LR, Novick AC, Partin AW and Peters CA, eds. Campbell Walsh-Urology, 9th Edition. Philadelphia, WB Saunders Elsevier 2007; sect VI, pp Iversen P, Tyrrell CJ, Kaisary AV, Anderson JB, van Poppel H, Tammela TLJ et al. Bicalutamide monotherapy compared with castration in patients with nonmetastic locally advanced prostate cancer: 6,3 years of follow-up. J Urol 2000 Vol.164, A; Plymate SR; Katz PG. Visually stimulated erection in castrated men J Urol 1995; 153(3 Pt 1): Rousseau L; Dupont A; Labrie F; Couture M. Sexuality changes in prostate cancer patients receiving anti hormonal therapy combining the antiandrogen flutamide with medical (LHRH agonist) or surgical castration. Arch Sex Behav 1988; 17(1): Clark JA; Wray NP; Ashton CM. Living with treatment decisions: regrets and quality of life among men treated for metastatic prostate cancer [In Process Citation] J Clin Oncol 2001; 19(1): Schroeder FH; Collette L; de Reijke TM; Whelan P. Prostate cancer treated by anti-androgens: is sexual function preserved? EORTC Genitourinary Group. European Organization for Research and Treatment of Cancer. Br J Cancer 2000; 82(2): Cooper AJ; Cernovovsky Z. The effects of cyproterone acetate on sleeping and waking penile erections in paedophiles: possible implications for treatment. Can J Psychiatry 1992; 37(1): Bradford JM; Pawlak A. Double-blind placebo crossover study of cyproterone acetate in the treatment of the paraphilias. Arch Sex Behav 1993; 22(5): Zhang XH; Hu LQ; Zheng XM; Li SW. Apoptosis in rat erectile tissue induced by castration. Asian J Androl 1999; 1(4): Seftel AD; Maclennan GT; Chen ZJ; Liu S; Ferguson K; Deoreo G; et al: Loss of TGF beta, apoptosis, and bcl- 2 in erectile dysfunction and upregulation of p53 and HIF-1alpha in diabetes-associated erectile dysfunction. Mol Urol 1999; 3(2): Klein LT, Miller MI, Buttyan R, Raffo AJ, Burchard M, Devris G, et al Apoptosis in the rat penis after penile denervation. J Urol Vol 158, 1997; Sabsigh R, Raymond JF, Olsson CA, O toole K, Buttyan R: Androgen induction of DNA synthesis in the rat penis. Urol 52(4), 1988 p: Al c B, Gümüfltafl MK, Özkara H, Akkufl E, Demirel G, Yencilek F, et al. Apoptosis in the erectile tissues of diabetic and healthy rats. BJU Int 2000; 85, Cartledge J. Correspondence to Apoptosis in the erectile tissues of diabetic and healthy rats. BJU Int 2000; 85, Herbert M User, John C Hairston, Kevin E McKenna, Carol A Podlasek, David J Zelner, Kevin T McVary. Decreased weight, protein content and apoptosis in denervated rat penis. J Urol 2001; Vol.165, No.5 supp 18. Anti-Mouse, HRP/AEC Ultravision detection system. Labvision Corp., Fremont, U.S.A. 19. Kerr JF; Wyllie AH; Currie AR: Apoptosis: A basic biological phenomenon with wide-ranging implication in tissue kinetics. Br J Cancer 1972; 26: Kerr JF: Shrinkage necrosis: a distinct mode of cell death. J Pathol 1971; 105: Korsmeyer SJ; Shutter JR; Veis DJ; Merry DE; Oltva-

9 i ZN: Bcl-2/bax: A rheostat that regulates anti-oxidant pathway and cell death. Sem Cancer Biol 1993; 4: Bates S. Vousden KH: p53 in signaling checkpoint arrest or apoptosis. Curr Opin Genetics Develop 1996; 6: Miyashita T; Krajewski S; Krajewska M; Wang HG; Lin HK; Liebermann DA et al: Tumour suppressor p53 is a regular bcl-2 and bax gene expression in vitro and in vivo. Oncogene 1994; 9: Baskin LS; Sutherland RS; Di Sandro MJ; Hayward SW; Lipschutz J; Cunha GR. The effect of testosterone on androgen receptors and human penile growth. J Urol 1997; 158(3 Pt 2): Shabsigh R. The effects of testosterone on the cavernous tissue and erectile function. World J Urol 1997; 15(1): Penson DF; Ng C; Rajfer J; Gonzalez-Cadavid NF. Adrenal control of erectile function and nitric oxide synthase in the rat penis. Endocrinology 1997; 138(9): Baba K; Yajima M; Carrier S; Akkus E; Reman J; Nunes L et al: Effect of testosterone on the number of NADPH diaphorase-staining nerve fibres in the rat corpus cavernosum and dorsal nerve. Urology 2000; 1;56(3): Lugg JA, Rajfer J, and Gonzales- Cadavid NF: Dihydrotestosterone is the active androgen in the maintenance of nitric oxide-mediated penil erection in the rat. Endocrinology 1995; 136: Bakircioglu ME; Sievert KD; Nunes L; Lau A; Lin CS; Lue TF: Decreased trabecular smooth muscle and caveolin-1 expression in the penile tissue of aged rats. J Urol 2001; 166(2): Cilt:4 Say :1 / Mart

10 Dörtlü Hamstring Otogrefti ile Artroskopik Ön Çapraz Ba Rekonstrüksiyonunun Orta Dönem Sonuçlar Intermediate Term Results of Arthroscopy Assisted Anterior Cruciate Ligament Reconstruction with Quadrupled Hamstring Tendon Autograft Dr. Selim fianel / Sa l k Komutanl Gölcük Asker Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Klini i Dr. Mehmet Nurullah Ermifl / Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi Dr. Yusuf Hakan Büktel / Sa l k Komutanl Kas mpafla Asker Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Klini i Dr. Can Solako lu / Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi Dr. Faik Murat Ünsal / Maltepe Üniversitesi T p Fakültesi ÖZET Amaç: Son y llarda daha çok ön çapraz ba rekonstrüksiyonunda otogreft kullanma e iliminde art fl vard r. Bilinen en sert ve en güçlü greft dörtlü hamstring tendonlar d r. Amac m z dörtlü hamstring tendon greftini kullanarak proksimal femoral transfix fiksasyonu ile yap lan ön çapraz ba rekonstrüksiyonunun ortama 4 y ll k sonuçlar n yay nlamakt r. Yöntem: Doksan alt hastan n dizinde dörtlü hamstring tendon otogrefti kullan lm flt r. Hastalar operasyon sonras 1. ve 4. y l nda subjektif, klinik, fonksiyonel olarak, Telos stres cihaz ve radyografik inceleme ile de erlendirilmifltir. 96 hastan n 2 si bayan, 94 ü erkek; 5 hasta profesyonel, 36 hasta amatör sporcuydu. Yafl ortalamas 24 (20-34 yafl aras ) idi. Fonksiyon ve aktiviteyi de erlendiren skorlama sistemleri olarak preoperatif ve postoperatif kontrollerde International Knee Documentation Committee (IKDC) ve Lysholm-2 diz skorunu içeren sorgulama formlar kullan ld. Bulgular: Subjektif olarak hastalar n %90 rekonstrükte edilen dizlerini %100 stabilite ile normal kabul etmifllerdir. Yüzde doksan zedelenme öncesi aktivite düzeyine dönmüfllerdir. IKDC diz skoru ortalamas 96 hastan n 82 sinde (%85) A ve B olarak saptanm flt r. Lysholm-2 skoru ortalama 94 olarak bulundu. Telos stres cihaz ile ameliyat öncesi ortalama 13.7 mm ve ameliyat sonras ortalama 2.8 mm ölçülen laksite de erleri aras nda anlaml fark bulundu (p<0.001). Sonuç: Femoral transfix fiksasyonu ile dört katl semitendinosus-grasilis otogrefti kullanarak yap lan endoskopik ön çapraz ba (ÖÇB) rekonstrüksiyonu tekni inde orta dönemde baflar l ve mükemmel subjektif, objektif, fonksiyonel ve radyolojik sonuçlar elde ettik. Anahtar Kelimeler: Ön çapraz ba, hamstring tendonu, otogreft, rekonstrüksiyon ABSTRACT Objectives: There is an increase in use of otograft in anterior knee reconstruction for the recent years. Quadrupled hamstring tendons are known as the hardest and the most powerful otografts. Our aim is to report the fourth years results of anterior knee reconstruction which is performed with proximal femoral transfix fixation by using quadripled hamstring tendon grafts. Methods: Quadrupled hamstring tendon otografts were used in 96 knees of 96 patients. Subjective, clinical, functional, Telos stress device, radiographic evaluations were applied to all patients at the end of the first and second years. Among 96 patients two were women and 94 were men; 5 patients were professional and 36 patients were amateur sportsman. Mean age was 24 (20 to 34). International Knee Documentation Committee (IKDC) scoring and a questionaire that consists of Lysholm 2 scoring were used to assess knee function and activity. Results: Ninety percent of patients expressed their reconstructed knees as normal with 100% stability subjectively. Ninety percent of the patients returned to their normal daily activities and life as before the injury. A and B scores were obtained in 82 of 96 patients (85 %) as mean IKDC knee score. Mean Lysholm score was found 94. The difference measured by Telos stres device betweeen mean preoperative 13.7 mm and postoperative 2.8 mm laxity grades was statistically significant (p<0.001). Conclusion: We obtained succesful and excellent subjective, objective, functional and radiologic results at endoscopic anterior cruciate ligament (ACL) reconstruction technique which is performed by using femoral transfix fixation with quadrupled semitendinosus-gracilis autograft for intermediate period follow-up. Key words: Anterior cruciate ligament, hamstring tendons, autograft, reconstruction

11 G R fi Ço u ortopedist greft seçimini otogreftten yana kullanmaktad r. Pateller tendon kullan m n n yaratt ek sorunlar nedeniyle greft seçimini hamstring tendonlar ndan yana kullanan ortopedistlerin say s az msanamayacak orandad r. Bilinen en güçlü ve en sert greft dörtlü hamstring tendonlar d r. Dörtlü hamstring tendon gücü 4108 N ile 4213 N aras ndad r. Bu düzey normal ön çapraz ba n gücünün yaklafl k 2 kat na, 10 mm lik pateller tendon greft gücünün %138 ine denk gelir (1,2). Dörtlü hamstring tendonunun sertli i 807 N/mm ile 954 N/mm aras nda de iflir. Normal ön çapraz ba a göre ortalama 3 kat, pateller tendona göre 2 kat daha serttir (3). Ayr ca hamstring tendonlar n n kullan m n en cazip k lan özelli i al nmas n n hastaya verdi i hasar n çok az olmas yada hiç olmamas d r (4). Bu çal flmada uygun olgularda dört katl semitendinosus+grasilis otogreftini kullanarak proksimal femoral transfix ile fiksasyon (Arthrex, Naples, FL, ABD) yapt m z ön çapraz ba rekonstrüksiyonunun ilk 4 y ll k (orta dönem) sonuçlar n yay nlad k. HASTALAR VE YÖNTEMLER Kas m 2003-Kas m 2008 tarihleri aras nda minimum 3 y ll k takip süresiyle (ortalama 48 ay, ay aras nda) proksimal femoral transfix fiksasyonu metodu uygulanarak dört katl semitendinosus+grasilis otogrefti ile primer ön çapraz ba rekonstrüksiyonu yap lan 96 hasta de erlendirildi. Bu hastalardan 2 si bayan 94 ü erkek idi. Tan da öykü ve fizik muayene esas al nd. Hastalara Lachman ve Pivot Shift testleri uyguland, tan manyetik rezonans görüntüleme ile do ruland. Hastalar n %94 ü öykülerinde aktivite esnas nda dizlerinden ses geldi ini ve dizde h zl bir fliflmea r oldu unu ifade ettiler. Hastalar n tümüne ameliyat öncesi IKDC ve Lysholm skorlamas uyguland. Tüm hastalar n tek dizine ayn cerrah taraf ndan ameliyat uyguland. 62 hastan n sa dizine, 34 hastan n sol dizine ameliyat uyguland. 5 hasta profesyonel, 36 hasta amatör sporcuydu. Yafl ortalamas 24 (20-34 yafl aras ) idi. Opere edilen hastalar n 93 ü (%97) kronik, 3 ü (%3) akut yaralanma sonras klini- imize de iflik askeri birlik ve bölgelerden müracaat etmifllerdi. 3 aydan fazla flikayetleri mevcut olan hastalar kronik olarak kabul edildiler. Akut dönemde rekonstrüksiyon belirgin laksitesi ve efllik eden kompleks menisküs y rt olan 3 sporcuya uyguland. Yaralanma ile operasyon aras nda geçen zaman (3 hafta-7 ay) ortalama 5 ay idi. Her hastaya operasyondan yaklafl k bir ay önce kuadriseps egzersizleri verildi. Tüm hastalar spinal veya epidural anestezi alt nda ameliyat edildi. Al nan otogreft dörtlü olarak ve artroskopik yöntemle proksimalde femura çapraz çivi (Transfix) ile, distalde tibiaya emilebilir yumuflak doku vidas ve U çivisi ile tespit edildi (fiekil 1, fiekil 2). Operasyon esnas nda 72 hastada (%75) ek patoloji olarak menisküs y rt 18 hastada kondropati (%18) tespit edildi (K k rdak lezyonlar Outerbridge s n fland rmas na göre s n fland r ld. Grade II ve gra- de III kondropatili hastalara debridman ve subkondral perforasyon uyguland.) Menisküs y rt kl hastalara ise radyofrekans cihaz ve mekanik aletler ile parsiyel menisektomi uyguland ). Menisküs tamiri, akut 3 vakan n hiçbirinde y rt klar n kompleks olmas sebebiyle uygulanmad (Tablo I). Ameliyat bitiminde her hastaya 1 adet intraartiküler hemovak dren uyguland. Hastalara standart olarak ameliyat öncesi turnike fliflirilmeden bir doz ve ameliyat sonras 2 doz toplam 3 gr. intravenöz 1. kuflak sefalosporin (Sefazolin sodyum) uyguland. Tüm hastalarda ameliyat sonras 1. gün Sürekli Pasif Hareket (SPH) cihaz ile 0º ekstansiyon 30º Lateral Kompartman Kondral Hasar Medial Kompartman Tablo 1. Peroperatif Bulgular fiekil 1. Al nan otogreftler fiekil 2. Dörtlü Hamstring Otogrefti Menisküs y rt Medial Menisküs Lateral Menisküs Grade I: 3 Grade I: 6 Y rt k: 53 Y rt k: 19 Grade II: 3 Grade II: 4 Tamir: 3 Tamir: yok Grade III: 0 Grade III: 2 Grade IV: 0 Grade IV: 0 Cilt:4 Say :1 / Mart

12 12 fienel ve Arkadafllar fleksiyonda egzersizlere baflland. Fleksiyon ilk hafta 90º ye kadar artt r ld. Aktif düz bacak kald rma (Önce dirençsiz sonra progresif dirençli) d fl nda aç ayarl diz breysi (0º-90º aras ) uygulanan hastalar koltuk de nekleri ile tolere edebildikleri düzeyde bast r l p yürütüldüler. Ameliyat sonras 2. haftadan 4. hafta sonuna kadar fleksiyon 120º ye artt - r ld. SPH cihaz ile devam edildi, bununla birlikte topuk alt n yükselterek pasif ekstansiyon, pron pozisyonda ekstansiyon uygulanarak hareket aç kl artt r lmas sa land. Duvarda fleksiyon yönünde ayak kayd rma, topuk kayd rma, sabit bisiklet, imkan varsa yüzme ile adale güçlendirici egzersizler uyguland. Breys 6. haftada ç kar ld. 6. hafta sonunda tam diz ekstansiyon ve fleksiyonu sa lanmaya çal - fl ld. Karfl ekstremitenin %70-80 gücüne ulafl lan hastalarda hafif koflulara izin verildi. Alt nc ay sonunda yar flmal olmayan sporlara izin verildi. Hastalar dokuzuncu ayda tamamen serbest b rak ld. K k rdak lezyonlu hastalarda rehabilitasyona SPH cihaz ile bafllan rken hastalar n 8 hafta süreyle parmak ucunda % 30 yük vermesine izin verildi. Ameliyattan 15 gün sonra dikifller al nd. Hastalar n hepsi subjektif, klinik, fonksiyonel, radyolojik ve Telos stres cihaz ölçümleri ile 1. ve 4. y lda de erlendirildi. statistiksel analiz NCSS 2007 program ile yap ld. Kikare testi ve t testi ile sonuçlar karfl laflt r ld. P<0.05 istatistiksel olarak anlaml kabul edildi. Evreler Hasta say s Hasta say s PREOPERAT F POSTOPERAT F A (normal) - 62 B (normale yak n) - 24 C (anormal) 28 8 D (kötü) 68 2 Tablo 2. IKDC de erlendirme skoru sonuçlar BULGULAR Subjektif olarak hastalar n %90 rekonstrükte edilen dizlerini %100 stabilite ile normal kabul etmifllerdir. %90 zedelenme öncesi aktivite düzeyine dönmüfltür. Fonksiyon için aktiviteyi de erlendiren skorlama sistemleri olarak ameliyat öncesi ve sonras kontrollerde International Knee Documentation Committee (IKDC) diz de erlendirme sistemi ve Lysholm-2 skorunu içeren bir sorgulama formu kullan ld. Ameliyat öncesi ortalama IKDC diz de erlendirme skoru iken ameliyat sonras nda ortalama IKDC diz de erlendirme sisteminde 96 hastan n 82 sinde (%85) A veya B skorlar elde edildi (Tablo II). Lysholm ortalama diz skoru 94 olarak bulundu (100 puan üzerinden de erlendirildi). Telos stres cihaz ile yap lan ölçümlerde 15 kg kuvvet uygulayarak her iki dizin yan grafisi çekildi. Femur kondilinin arkas ile tibia platosu arka kenar aras ndaki mesafe ölçüldü. Bu ölçümde sa lam diz ile patolojik diz karfl laflt r ld. Telos stres cihaz ile ameliyat öncesi ortalama 13.7mm ve ameliyat sonras ortalama 2.8 mm ölçülen laksite de erleri aras nda anlaml fark bulundu (p<0.001). IKDC skorlamas na göre C s n f nda ç kan hastalara; second look artroskopi uyguland. Ligamentizasyonun tamamlanmas makroskopik olarak saptand ndan ve ba da afl r gevflekli in saptanmamas üzerine hastalar rehabilitasyon program na al nd. Rehabilitasyon program sonras nda hastan n flikayetleri geriledi i için ba revizyonundan vaz geçildi. IKDC skorlamas na göre D s n f nda yeralan hastalar için revizyon planland. Bir hastada yüzeyel enfeksiyon geliflti, pansuman ve sistemik antibiyotik ile tedavi edildi. Hiçbir olguda derin ven trombozu, refleks sempatik distrofi gibi komplikasyonlarla karfl lafl lmad. Sekiz hastada (%8) greft al nan insizyon bölgesinde hafif his kayb saptand. Tibial tespit materyali ç kar lmas n gerektiren herhangi bir vaka ile karfl lafl lmad. TARTIfiMA Son y llarda greft zay flatmayan, sterilizasyon ve saklama koflullar ile ön çapraz ba rekonstrüksiyonunda allogreft kullan m n destekleyen yay nlar mevcuttur. Öte yandan dizin üç medial adale stabilizatöründen ikisinin uzaklaflt r ld semitendinöz ve grasilis tendon grefti ile rekonstrüksiyonlarda (fonksiyonel, subjektif, objektif ve radyografik de erlendirme) kay plar n minimal oldu u savunulmaktad r (5,6). Dörtlü hamstring grefti kullan m birçok kaynakta çok kilolu olan (90 kg üzerinde), k sa mesafe koflucusu olan, pivot-shift testi (+4) olanlarda, dizde medial ba laksitesi olanlarda ve genel eklem gevflekli i olan hastalarda önerilmemektedir (7,8). Klini imizde bu bulgusu olanlarda dörtlü hamstring tendon grefti uygulanmam flt r. Tespit materyalleri, özellikle erken postoperatif dönemdeki yo un ve h zl rehabilitasyon programlar na uyumlu olacak kadar dayan kl ve biyouyumlu olmal, iyileflmeye engel olmamal ve normal eklem fonksiyonlar na izin vermelidir (9). Johnson ve ark. yapt klar biyomekanik çal flmalarda ameliyat sonras yo un rehabilitasyon ve günlük aktiviteler için tespit materyallerinin N aral nda yüklenmelere maruz kald n, ortalama yüklenmelerin ise 500 N oldu unu bulmufllard r (10). Indelicato ve ark. kronik ÖÇB y rt klar nda akut ÖÇB y rt klar na göre artan say da kondral ve meniskal zedelenme tespit etmifllerdir.biz de çal flmam zda bu bulgulara paralel flekilde kronik vakalarda, kondral ve meniskal zedelenmeleri daha fazla say da tespit ettik(11). Sgaglione ve ark. çal flmalar nda meniskal zedelenmenin daha çok görüldü ü kronik gruptaki rekonstrüksiyon sonuçlar n n akut rekonstrüksiyon sonuçlar na göre daha kötü oldu unu bildirmifllerdir (12). Biz erken dönemde iki grup aras nda, belki de takip süresi k sal ndan belirgin fark bulmad k. Vander Reis ve ark. yapt klar çal flmada femoral tespit materyallerinin yüklenmeye karfl dayan kl l, sertli i ve s -

13 y rma kuvvetleri de erlendirildi inde en güçlü materyallerin Endobutton CL ve Cross Pin sistemleri (Transfix) oldu unu görmüfllerdir (13). Klei JP ve ark. Yapt klar çal flmada ise, greftin tibial tespiti de erlendirildi inde vida-staple, vida-pul ve fastlak tespit sistemlerinin di erlerine göre daha büyük yüklenmelere karfl dayan kl l n korudu u gözlenmifltir (14). Goradia ve arkadafllar n n çal flmalar nda, tibiada greft al nan bölge ile ilgili hastalar n %27 sinde tibial tespit materyali ç kar lmas na neden olan a r ve hastalar n % 50 sinde büyük ço- unlu unda hafif olmak üzere insizyon bölgesi ile ilgili flikayetler görüldü ü bildirilmifl ve bunun sebebi tibiadaki pul/vida tespit materyaline ba lanm flt r (4). Biz hastalar - m zda greftin tibial tespitinde absorbabl yumuflak doku vidas ve staple kulland k. Hiçbir hastada tibial tespit materyali ç kar lma gereksinimi duymad k ve sadece 8 hastada insizyon bölgesinde hafif his kayb flikayeti ile karfl laflt k. Bundan dolay tibial tespit için ideal yöntemin yumuflak doku emilebilir vidas ve U çivisi kombinasyonu oldu una inan - yoruz. Ma ve ark. çapraz çivi (Transfix) yöntemi gibi tünelin uzak taraf ndan femoral tespit yap lan hamstring tendonlar n n, tünel içerisinden vida ile yap lan tespite göre daha iyi kemik tendon kaynamas sa lad n bildirmifllerdir. En az ndan tüm tendon kemik ile temastad r ve iyileflme yüzeyi artmaktad r. Vida ile tespit yap lan olgularda ise vida kemik ile tendon aras nda kalmaktad r. Transfix kullan m nda dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta tendon çap ile tünel çap ayn olmal d r. Böylece tünel içine daha az sinovial s v girer ve tünel geniflleme olas l azal r (15). Sonuç olarak; klini imizde dörtlü hamstring tendon otogreftini kullanarak proksimal femoral transfix fiksasyonu ile ön çapraz ba rekonstrüksiyonu tekni i uygulad - m z hastalar m zda de erlendirme skorlar ve testlere dayanarak baflar l ve mükemmel sonuçlar sa lad k. Bu da bize uygun endikasyonlarda ve bu konuda deneyimli cerrahlarla bu tekni in uygulanmas n n baflar l sonuçlar verdi ini göstermifltir. KAYNAKLAR 1. Butler D, Grood E, Noyes F: On the interpretation of our anterior cruciate ligament data. Clin Orthop 1985, 196: Barber F, Small N, Click J: Anterior cruciate ligament reconstruction by semitendinosus and gracilis tendon autograft. Am J Knee Surg 1991,4: Pinczewski L, Clingeleffer A, Otto D,et al: Integration of hamstring tendon graft with bone in reconstruction of the anterior cruciate ligament. Arthroscopy 1997, 13: Noyes FR, Barber-Westin SD: A comparison of results in acute and chronic anterior cruciate ligament ruptures of arthroscopically assisted autogenous patellar tendon reconstruction. Am J Sports Med 1997; 25: Can F: Ön çapraz ba yaralanmalar nda rehabilitasyon. In: Tando an NR, editör. Ön çapraz ba cerrahisi. Ankara: Spor Yaralanmalar, Artroskopi ve Diz Cerrahisi Derne i; p: Warnock M, Elkousy H: Recent issues in anterior cruciate ligament surgery. Curr Opin Orthop, 2004; 15: Brown CH, Wilson DR, Heckor AT,et al: Comparison of hamstring and patellar tendon fixation: cyclic load. Book of Abstract, 25th Annual Meeting American Orthopaedic Society of Sports Medicine, Traverse City, Michigan 1999, p: Barrack R, Bruckner J, Kneisl J: The outcome of nonoperatively treated complete tears of the anterior cruciate ligament in active young adults. Clin Orthop, 1990, 259: Mc Guire DA, Barber FA, Milchgrub S, Wolchbok JC: A postmortem examination of poly-l-lactic acid interference screws 4 months after implantation during anterior cruciate ligament reconstruct on. Arthroscopy, 2001, 17: Johnson D, et al: All soft tissue graft fixation techniques. Which should I use? Screws, cross pins, buttons? AANA, Specialty Day, San Fransisco 2001, Abstract Books; p: Indelicato PA, Bittar ES. : A persrective of lesions associated with ACL insufficiency of the knee. Clin Orthop Rel Res 1985; 198: Sgaglione NA, Del Pizzo W, Fox JM, Friedman MJ : Arthroscopically assisted anterior cruciate ligament reconstraction with the pes anser ne tendons. Comparison of results in acute and chronic ligament deficiency. Am J Sports Med 1993; 21: Vander Reis WL, Deffner KT, Rosenberg TD: Comparison of hamstring fixation devices under cyclic and other loading. AOSSM, Specialty Day. Orlando FL 2000, Abstract Books; p: Klein JP, Linter DM, Downs D, Vavrenka K: The incidence and significance of femoral tunnel widening after quadrupled hamstring anterior cruciate ligament reconstruction using femoral cross pin fixation. Arthroscopy, 2003; 19: Ma CB, Francis K, Towers J, Irrgang J, Fu FH, Harner CH et al: Hamstring anterior cruciate ligament reconstruction: a comparison of bioabsorbable interferance screw and endobutton-post fixation. Arthroscopy, 2004;20: Cilt:4 Say :1 / Mart

14 Alt Gastrointestinal Sistem Endoskopik Giriflimlerde Uygulanan Farkl Sedoanaljezik laç Kombinasyonunun Karfl laflt r lmas Comparison of Different Sedoanalgesic Drug Administered in Lower Gastrointestinal Tract Attempts Dr. Ömer Faruk fiavluk / Kartal Kofluyolu Yüksek htisas E itim ve Araflt rma Hastanesi, Anestezi ve Reanimasyon Klini i Dr. Tülay Kayacan Örki / Kartal Kofluyolu Yüksek htisas E itim ve Araflt rma Hastanesi, Anestezi ve Reanimasyon Klini i Dr. Füsun Güzelmeriç / Kartal Kofluyolu Yüksek htisas E itim ve Araflt rma Hastanesi, Anestezi ve Reanimasyon Klini i Dr. Halide O ufl / Kartal Kofluyolu Yüksek htisas E itim ve Araflt rma Hastanesi, Anestezi ve Reanimasyon Klini i Dr. Atakan Erk l nç / Kartal Kofluyolu Yüksek htisas E itim ve Araflt rma Hastanesi, Anestezi ve Reanimasyon Klini i Dr. Tuncer Koçak / Kartal Kofluyolu Yüksek htisas E itim ve Araflt rma Hastanesi, Anestezi ve Reanimasyon Klini i ÖZET Bu prospektif klinik çal flma, hastanemiz etik kurul izni ile hastalar n yaz l onaylar al narak, ASA I - II grubu, yafl aras, alt gastro intestinal sistem endoskopisi (kolonoskopi) uygulanan 60 hastada randomize olarak gerçeklefltirildi. Sedasyon ve analjezi amac ile Grup I deki hastalara 0.02 mg/kg midazolam ve 5-10 Ì/kg alfentanil, Grup II deki hastalara 0.02 mg/kg midazolam ve 0.5-1Ì/kg remifentanil intravenöz yoldan bolus olarak uyguland. fllemden önce, ilaç verilmesinden 5 dakika sonra, derlenme ve taburcu döneminde olmak üzere kalp tepe at m (KTA), ortalama arter bas nc (OAB), periferik oksijen saturasyonu, solunum say s, Ramsey sedasyon skalas kaydedildi. fllem sonras derlenme süreleri, hasta ve doktor memnuniyeti kaydedildi ve kar n a r s vizüel anolog skala (VAS) ile de erlendirildi. Demografik veriler, solunum say s, RSS, VAS de erleri aç - s ndan her iki grup benzer bulundu. laç uyguland ktan 5 dakika sonra ve derlenme döneminde OAB ve KTA de erlerinde Grup II de Grup I e göre daha fazla azalma saptand. (p<0.05). Grup II'de ki hastalar n derlenme süreleri Grup I e göre daha k sa olarak saptand (p<0.05). Doktor ve hasta memnuniyeti Grup II de Grup I e göre daha iyi olarak saptand (p<0.05). Sonuç olarak; kolonoskopi uygulanan hastalarda midazolam-remifentanil kombinasyonunun, midazolam-alfentanil kombinasyonuna benzer sedoanaljezik etki gösterdi i, ancak midazolam-remifentanil ile derlenme süresinin daha k sa, hasta ve doktor memnuniyetinin daha iyi oldu unu saptad k. Anahtar kelimeler: Remifentanil, Alfentanil, Kolonoskopi, Sedonaljezik etki, Derlenme süresi ABSTRACT Sixty patients (ASA I-II) were randomly divided into two groups following the ethical committee approval and written informed consent. Patients in group I (n=30) received 0.02 mg/kg midazolam and 5-10 mcg/kg alfentanil, patients in group II (n=30) received 0.02 mg/kg midazolam and mcg/kg remifentanil intravenously for sedation and analgesia. Heart rate (HR), mean arterial pressure (MAP), peripheral oxygen saturation, respiratory rate, Ramsey Sedation Scala were recorded before the procedure, at five minutes after drug administration and at the time of recovery and discharge. Recovery time, the patient and physician satisfaction after the procedure were recorded and abdominal pain was evaluated with visual analogue scale (VAS). Demographic data, respiratory rate, RSS, VAS values were found similar in both groups. At five minutes after drug administration and the recovery period, MAP and HR values showed more decrease in Group II compared to that in Group I (p<0.05). Recovery time in Group II patients was found to be shorter compared to Group I (p<0.05 ). Doctor s and patient s satisfaction was better in Group II compared to Group I ( p<0.05). In conclusion, midazolam-remifentanil combination was found to have similar sedoanalgesic effect to midazolam-alfentanil combination, but the recovery time was shorter and the clinician s and patient s satisfaction was better with midazolam-remifentanil combination Key word: Remifentanyl, alfentanyl, colonoscopy, sedoanalgesic effect, recovery time.

15 G R fi Alt gastrointestinal sistem endoskopisi (Kolonoskopi) genellikle hastalarda oldukça fazla rahats zl a neden olan invaziv bir giriflim olarak de erlendirilmektedir. Birçok ülkede, kolonoskopi s ras nda hastalarda oluflan rahats zl azaltmak için çeflitli analjezik ve sedatif ilaçlar verilmesi rutin olarak uygulanmaktad r (1). Bununla birlikte uygulanacak en uygun sedoanaljezi protokolü konusunda tam bir fikir birli i henüz yoktur. Bu çal flmada; alt gastrointestinal sistem endoskopisi uygulanacak ASA I-II grubundaki hastalarda sedoanaljezi amac yla midazolam-alfentanil ve midazolam-remifentanil ilaç kombinasyonu uygulamalar n n hemodinamik ve solunumsal parametreler, derlenme süresi, sedasyon, hasta ve doktor memnuniyeti üzerine etkileri karfl laflt r ld. MATERYAL VE METOD Bu prospektif klinik çal flma, hastanemiz etik kurul izni ile hastalar n yaz l onaylar al narak, ASA I - II grubu, yafl aras, alt gastro intestinal sistem endoskopisi (kolonoskopi) uygulanan 60 hastada randomize olarak gerçeklefltirildi. Kronik sedatif, opioid analjezik ve santral sinir sistemini etkileyen ilaç kullan m hikayesi olan, çal flmada kullan lan ilaçlara alerji öyküsü, pskiyatrik bozukluklu u, epilepsi, adrenokortikal yetmezlik, gebelik flüphesi olanlar çal flma d fl b rak ld. Oral s v ve g da al m 8 saat k s tlanm fl olan tüm hastalardan kolonoskopi iflleminden yar m saat önce haz rl k odas nda anamnez al nd, fizik muayeneleri yap ld. Visüel Anolog Skala (VAS) ve kolonoskopi ifllemi hakk nda bilgi verildi. Endoskopi odas nda non-invaziv kan bas nc, EKG, periferik oksijen satürasyonu (SpO2) ve solunum say s Petafl KMA 800 cihaz ile monitorize edildi. Tüm hastalara sa el s rt ndan 20 Gauge kanül ile periferik venöz damar yolu aç larak %0.9 serum fizyolojik infüzyonuna baflland. Sol yan yatar pozisyon verildikten sonra hastalar randomize olarak iki gruba ayr ld. Sedasyon ve analjezi amac ile Grup I deki hastalara 0.02 mg/kg midazolam ve 5-10 μ/kg alfentanil, Grup II deki hastalara 0.02 mg/kg midazolam ve 0.5-1μ/kg remifentanil intravenöz (IV) yoldan bolus olarak uyguland. Hastalarda istenilen sedasyon düzeyini sa lamak için gerekti inde 0.02 mg/kg midazolam 5 dk. ara ile max. doz 5 mg geçmeyecek flekilde ek doz olarak uyguland. Sedasyon düzeyi de erlendirilmesinde Ramsey Sedasyon Skalas (RSS) kullan ld. Tüm hastalar n kalp tepe at m (KTA), ortalama arter bas nc (OAB), SpO2, solunum say s ve RSS de erleri; ifllemden önce, ilaç uyguland ktan 5 dakika sonra, derlenme s ras nda ve hasta taburcu olmadan önce anestezi doktoru taraf ndan kaydedildi. Kolonoskopi ifllemi Olympus Evis Exera CV marka ve model endoskop ile ayn gastroentereloji uzman taraf ndan uyguland. fllem s ras nda hastalarda hipoventilasyon (<8 solunum/dk), apne (30 sn süreyle solunum olmamas ), hipotansiyon (bazal de erlere göre OAB da %30 azalma), bradikardi (< 50 at m/dk ) ve SpO2 %95'in alt nda olmas halinde 10 L/dk. nazal oksijen verildi. Hipoventilasyon geliflti inde jaw- thrust manevras uyguland. Kolonoskopi sonras hastalar taraf ndan; kar n a r s VAS ile (a r yok=0, çok fliddetli=10), hasta memnuniyeti ise puanla ( 1:çok kötü, 2: kötü, 3: iyi, 4: çok iyi) de erlendirilerek anestezi doktoru taraf ndan kaydedildi. Yan etkiler kaydedildi. Gastroenteroloji uzman taraf ndan; ifllemden hemen sonra kolonoskopinin teknik güçlü ü, hasta kooperasyonu ve hastan n hissetti i a r derecesine göre doktor memnuniyeti (1:çok kötü, 2:kötü, 3:iyi, 4: çok iyi )olacak flekilde puanla de erlendirdi ve anestezi doktoru taraf ndan kaydedildi. fllem sonras RSS 1 ve 2 olan hastalar, endoskopi odas ndan derlenme ünitesine al nd. Burada takip edilen hastalar Modifiye Aldrete Skoru 9 ve üzeri olunca refakatçi eflli inde taburcu edildi ve derlenme süreleri kaydedildi. Çal flmada elde edilen bulgular de erlendirilirken, istatistiksel analizler için SPPS for Windows istatistik program - n n 16.0 versiyonu kullan ld. Çal flma verileri de erlendirilirken tan mlay c istatistiksel metodlar n (Ortalama, Standart sapma) yan s ra normal da l m gösteren niceliksel verilerin gruplar aras karfl laflt rmalar nda student t test; Niteliksel verilerin karfl laflt r lmas nda ise Ki-Kare test kullan ld. Normal da l m gösteren parametrelerin grup içi karfl - laflt rmalar nda paired sample t test kullan ld. Farkl l klar p<0.05 oldu unda, istatistiksel aç dan anlaml kabul edildi. BULGULAR Demografik veriler ( yafl, a rl k, cinsiyet K/E, ASAI/II) aç - s ndan gruplar aras anlaml bir farkl l k yoktu (Tablo 1). ki grup aras nda OAB de erleri karfl laflt r ld nda; her iki grupta da bazal döneme göre di er dönemlerde OAB de erlerinde azalma gözlendi. Ancak ilaç uyguland ktan 5 dakika sonra ve derlenme döneminde OAB de erlerinde Grup II de Grup I e göre daha fazla azalma saptand (p<0.05) (Tablo 2). Kalp tepe at m (KTA ) bazal de erleri iki grup aras nda benzer bulundu. Di er üç dönemde ( laç uyguland ktan 5 dakika sonra, derlenme ve taburcu) ölçülen KTA de erlerinde Grup II de Grup I e göre daha fazla azalma saptand. (p<0.05) (Tablo 3). Her iki grupta da ilaç verilmesinden sonra SpO2 de erinde normal s n rlar içinde düflme meydana geldi. Tüm dönemlerde SpO2 de erleri, solunum say lar iki grup aras nda benzer bulundu. Grup II'de ki hastalar n derlenme süreleri Grup I e göre daha k sa olarak saptand (p<0.05) (Tablo 4). Doktor memnuniyeti de erlendirildi inde; doktor taraf ndan Grup II deki hastalara Grup I dekilere göre daha konforlu ve rahat uygulama yap ld saptand (p<0.05). Cilt:4 Say :1 / Mart

Kombine İntrakavernozal Enjeksiyon ve Görsel Uyarı Testleri nin Erektil Disfonksiyon Tanısında Rolü

Kombine İntrakavernozal Enjeksiyon ve Görsel Uyarı Testleri nin Erektil Disfonksiyon Tanısında Rolü Kombine İntrakavernozal Enjeksiyon ve Görsel Uyarı Testleri nin Erektil Disfonksiyon Tanısında Rolü Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dr. Murat TUNCER Sunu planı: ED tanım, prevalans

Detaylı

İNTRATEKAL MORFİN UYGULAMASININ KORONER ARTER BYPASS GREFT OPERASYONLARINDA ETKİSİ

İNTRATEKAL MORFİN UYGULAMASININ KORONER ARTER BYPASS GREFT OPERASYONLARINDA ETKİSİ İNTRATEKAL MORFİN UYGULAMASININ KORONER ARTER BYPASS GREFT OPERASYONLARINDA STRES YANIT VE AĞRI KONTROLÜ ÜZERİNE ETKİSİ KARTAl KOŞUYOLU YÜKSEK İHTİSAS EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ANESTEZİ VE REANİMASYON

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU. Endodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU. Endodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU Endodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu Endodonti Uzmanlık Eğitimi Çekirdek Eğitim Müfredatı 2011 Ankara 1 TUK Endodonti

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Umut Akgün

ÖZGEÇMİŞ. Umut Akgün ÖZGEÇMİŞ Umut Akgün Doğum Tarihi : 15121975 Doğum Yeri İş Adresi : İstanbul : Acıbadem Kozyatağı Hastanesi, Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü, İnönü Cad. Okur Sok. No: 20, Kozyatağı, 34742, İstanbul, Turkiye.

Detaylı

Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014

Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014 Hazırlayan Oya SAĞIR Bahçelievler Aile Hastanesi Eğitim Gelişim Hemşiresi 2014 Sedasyon Uygulamaları Günübirlik Anestezi Sonrası Derlenme Safhaları Modifiye Aldrete Skoru Nedir ve Nerede Kullanılır? Modifiye

Detaylı

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği Giriş

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Sağlıklı, güçlü kuvvetli bir erkeksiniz ama çocuğunuz olmuyorsa bu önemli sorunun sebebi yediklerinizle ilgili olabilir. Erkekler üzerinde yapılan bilimsel

Detaylı

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI

NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI Portal Adres NIJERYA DAN GELEN YOLCUDA EBOLAYA RASTLANMADI : www.cayyolu.com.tr İçeriği : Gündem : http://www.cayyolu.com.tr/haber/nijerya-dan-gelen-yolcuda-ebolaya-rastlanmadi/96318 1/3 SAGLIK IÇIN EGZERSIZ

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

PROSTAT KANSERİNDE NDE HORMON TEDAVİSİ. Dr Ferruh Zorlu

PROSTAT KANSERİNDE NDE HORMON TEDAVİSİ. Dr Ferruh Zorlu PROSTAT KANSERİNDE NDE HORMON TEDAVİSİ Dr Ferruh Zorlu Prostat hücreleri h fizyolojik olarak androjenlere bağı ğımlıdır Bilateral orşiektomi Altın n standart olarak kabul görmektedir g Ucuz ve Kolaydır

Detaylı

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi!

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! www.kenthospital.com Kent Hastanesi, hepimizden önce çocuklarımızın hastanesi! Çünkü, çocuklarımız, hepimizin geleceği! Kuruluşumuzdan bu yana

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

II. PELV S-ASETABULUM

II. PELV S-ASETABULUM TOTB D Ortopedik Travma fiubesi Yönetim Kurulu Baflkan Bir Önceki Baflkan Prof. Dr. Kemal Aktu lu Prof. Dr. Kemal Durak Sekreter Doç. Dr. Güvenir Okçu Sayman Op. Dr. Halil Yalç n Yüksel Üyeler Prof. Dr.

Detaylı

ACİL SERVİSTE NÖBET YÖNETİMİ UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014

ACİL SERVİSTE NÖBET YÖNETİMİ UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014 UZ DR SEMRA ASLAY YDÜ HASTANESİ ACİL SERVİS MART 2014 Nöbet Beyin hücrelerindeki aşırı ve anormal elektrik deşarjına bağlı olarak serebral fonskiyonların baskılanması ile sonuçlanan bir durum Epilepsi

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

ALT EKSTREMİTEDEKİ FLEP UYGULAMALARI

ALT EKSTREMİTEDEKİ FLEP UYGULAMALARI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR ATATÜRK EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANESİ ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ KLİNİĞİ ALT EKSTREMİTEDEKİ FLEP UYGULAMALARI UZMANLIK TEZİ Dr. Kaya TURAN TEZ DANIŞMANI Prof. Dr. Muhittin ŞENER

Detaylı

Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ

Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü UYGULAMA VİDEOSU LİTERATÜR GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ SUPRATHEL Geçici Deri Eşdeğeri İle Yenilikçi Yanık ve Yara Tedavisi

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİ? Egzersiz reçetesi bireylere sistematik ve bireyselleştirilmiş fiziksel aktivite önerileri yapılmasıdır. EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL

Detaylı

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel)

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) Laminasyon tekni i ile kaplanm fl 1 cm lik özel süngerli kumafltan yap lan dizli in sa ve sol yanlar nda 1'er adet arkada ise 3 adet cep içine yerlefltirilmifl sert

Detaylı

Endovenöz Lazerde Ultrason Kılavuzluğunda Femoral ve Siyatik Sinir Blokajları Saim Yılmaz, Kağan Çeken, Mustafa Çetin, Emel Alimoğlu, Timur Sindel

Endovenöz Lazerde Ultrason Kılavuzluğunda Femoral ve Siyatik Sinir Blokajları Saim Yılmaz, Kağan Çeken, Mustafa Çetin, Emel Alimoğlu, Timur Sindel Endovenöz Lazerde Ultrason Kılavuzluğunda Femoral ve Siyatik Sinir Blokajları Saim Yılmaz, Kağan Çeken, Mustafa Çetin, Emel Alimoğlu, Timur Sindel Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, Radyoloji Anabilim

Detaylı

ÖZET Amaç: Materyal ve Metod: P<0,05 Bulgular

ÖZET Amaç: Materyal ve Metod: P<0,05 Bulgular ÖZET Amaç: Bu çalışmada Misgav Ladach ve Pfannenstiel Kerr insizyon metodları arasında operasyon süresi, kanama miktarı, hastanede kalış süresi, enfeksiyon gelişip gelişmediği, postoperatif ağrı ve analjezi

Detaylı

Santral Disseksiyon. Dr. İbrahim Ali ÖZEMİR. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği

Santral Disseksiyon. Dr. İbrahim Ali ÖZEMİR. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği Dr. İbrahim Ali ÖZEMİR İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği 7. Endokrin Cerrahi Kongresi Antalya,2015 Profilaktik Santral Disseksiyon; Preoperatif

Detaylı

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com Be Selülit ile mücadelede son nokta Cellulaze www.ortadoguas.com Cellulite Laser Workstation Sadece tek bir uygulamadan sonra etkinli i kan tlanm fl, baflar l sonuçlar Cellulaze minimal invaziv bir selülit

Detaylı

Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi

Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi *Ac badem Üniversitesi 2. Geleneksel Bilgi Güncelleme Sempozyumunda Sunulmu tur 1-BASINÇ YARASI Tan m Evreleri

Detaylı

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI UZMANLIK

Detaylı

HASTA TRANSFER PROSEDÜRÜ

HASTA TRANSFER PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 08.11.2012 Acil Servis Hemşire İzlem Formu ifadesi kaldırıldı. 01 Yerine Acil Servis hasta Değerlendirme ve Gözlem Formu ndaki hemşire izlem notları

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

Dr. Mustafa Melih Çulha

Dr. Mustafa Melih Çulha Dr. Mustafa Melih Çulha ED li hastanın değerlendirilmesinde hem organik hem de psikojenik etkenlerin ayrıntılı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Hastanın etyolojisini hızlı ve etkin bir şekilde ortaya

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı soyadı: Sevim ÖKSÜZ İletişim Bilgileri: Adres: Doğu Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Bölümü, Mağusa-KIBRIS Tel: 0 (392) 630 2473 0 (392) 630 3067 Mail: sevim.oksuz@emu.edu.tr

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

KUDOS. Laboratuvar Cihazları. 195 www.sahinlerkimya.com Tel: (0212) 659 54 00 pbx ULTRASON K SU BANYOLARI

KUDOS. Laboratuvar Cihazları. 195 www.sahinlerkimya.com Tel: (0212) 659 54 00 pbx ULTRASON K SU BANYOLARI Laboratuvar Cihazları ULTRASON K SU BANYOLARI en yüksek kalite ultrasonic temizleyicileri dünya çap na sunmaktan gurur duyar. Ultrasonik teknoloji bir lider üreticisi olarak, Kudos yenilikçi ve patent

Detaylı

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD)

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) 1 GÜNDEM Tanım Epidemiyoloji (Hastalığın Yayılımı) Mücadele Soru-Cevap 2 Afrika Hastalığı Nedir? Sivrisinek, kene ve sokucu sineklerle

Detaylı

HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLĐĞĐ RĐSK DEĞERLENDĐRME PROSEDÜRÜ

HASTA VE ÇALIŞAN GÜVENLĐĞĐ RĐSK DEĞERLENDĐRME PROSEDÜRÜ Sayfa No: / 5. AMAÇ: Bu Prosedürün amacı Sakarya Yenikent Devlet Hastanesinde yapılan faaliyetlerde "Hasta ve Çalışan Güvenliği" açısından oluşabilecek tehlikeleri tanımlayarak, bu tanımlamalar neticesinde

Detaylı

Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi

Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Gleason Derecelendirme Sistemi 1960 lar Dr Gleason 1920-2008 40 yılda Prostat kanserinde neler değişti? serum PSA (tarama programları) Tümörler lokal

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ

ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ DR GÜRHAN SAKMAN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ ANABİLİM DALI ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ DR GÜRHAN

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

Nüfus Planlaması Hizmetlerini Yürütecek Personelin Eğitimi. Görev, Yetki ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik

Nüfus Planlaması Hizmetlerini Yürütecek Personelin Eğitimi. Görev, Yetki ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik Nüfus Planlaması Hizmetlerini Yürütecek Personelin Eğitimi. Görev, Yetki ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik Tarih:10 Eylül 1983 Sayısı : 507 10 Eylül 1983 Tarih ve 18161 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır.

Detaylı

IV. PELV S-ASETABULUM

IV. PELV S-ASETABULUM 19 ARALIK 2012, ÇARfiAMBA 1. GÜN 15:00 Girifl ve Kay t 20 ARALIK 2012, PERfiEMBE 2. GÜN I. OTURUM 09.00-10.20 Pelvis k r klar n n de erlendirilmesi 09.00-09.20 Pelvis ve asetabulum klinik anatomisi 09.20-09.40

Detaylı

AYAK TIRNAK BATMASININ SEGMENTER MATRÝKS

AYAK TIRNAK BATMASININ SEGMENTER MATRÝKS KLÝNÝK ARAÞTIRMA / CLINICAL RESEARCH Vol. 12, No. 2, (178-182 182), 2001 AYAK TIRNAK BATMASININ SEGMENTER MATRÝKS REZEKSÝYONU ÝLE TEDAVÝSÝ Özcan PEHLÝVAN*, Erkal BÝLGÝÇ** ÖZET Amaç: Evre II ve III ayak

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU APAH: konjenital kalp hastalığı Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU Klinik Sınıflama 2009 Eisenmenger Sendromu ve sistemik komplikasyonlar European

Detaylı

GİRİŞ: Açık kalp cerrahisi sonrasında gözlenen komplikasyonlar içinde önemli bir yer teşkil eden cerrahi alan enfeksiyonları, hastalarda görülen morbidite ve mortalitenin önemli bir nedenidir. Açık kalp

Detaylı

2. Kapsam: Bu prosedür erişkin ve çocuk hastanın yoğun bakım ünitesine kabul edilmesinden taburcu edilmesine kadar yürütülen işlemleri kapsar.

2. Kapsam: Bu prosedür erişkin ve çocuk hastanın yoğun bakım ünitesine kabul edilmesinden taburcu edilmesine kadar yürütülen işlemleri kapsar. 1 / 5 1. Amaç: Bu prosedür, UÜ-SK da yaşam desteğine gerek duyan ve komadaki erişkin ve çocuk hastalara sunulacak yoğun bakım hizmetlerinin eşit, standart ve etkin bir şekilde yürütülmesini sağlamayı amaçlamaktadır.

Detaylı

GENEL YARARLAR. Hızlı ve etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi

GENEL YARARLAR. Hızlı ve etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi GENEL YARARLAR Hızlı ve etkin yara iyileştirme Negatif Basınçlı Yara Terapisi Yara bakımında hangi zorluklar ile karşılaşıyorsunuz? Sağlık profesyonelleri ve KCI daima yaraları daha hızlı ve daha etkin

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

Yeni Anket Verisi Girişi

Yeni Anket Verisi Girişi Yeni Anket Verisi Girişi lara ait kimlik verileri kesinlikle başka bir alanda paylaşılmayacaktır. ya ait özel veriler, sadece bilimsel çalışma merkezinin kendisi tarafından görüntülenebilecektir. proje

Detaylı

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR Teknik Alan FORMÜLASYON Buluş, madde bağımlılığının tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

TIPTA UZMANLIK KURULU. 23/06/2010 tarih ve 82 sayılı Karar Sayfa 1 / 14

TIPTA UZMANLIK KURULU. 23/06/2010 tarih ve 82 sayılı Karar Sayfa 1 / 14 Eğitimi Yılı /0/00 tarih ve 8 sayılı Karar Sayfa / ( Uzmanları için) Acil tıp (Toplam eğitim süresi ay) (0.0.0 tarih ve 7 No lu TUK Kararıyla ( Uzmanları için ) Acil tıp (Toplam eğitim süresi ay) (0.0.0

Detaylı

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ Rev. No : 01 Rev.Tarihi : 13 Haziran 2012 1/ 1. Amaç: UÜ-SK da organ ve doku nakli hizmetlerinden yararlanacak hastaların ve/veya canlı vericilerinin başvuru kriterlerinin ve organ bekleme listelerine

Detaylı

Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL

Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL Neden MGB Tercih Ediyorum? DR. HALİL COŞKUN İSTANBUL İdeal Bariatrik Cerrahi Kriterleri Ne Olmalıdır? 1. Düşük komplikasyon riski olmalı 2. Etkili kilo kaybı olmalı 3. Teknik olarak kolay uygulanabilmeli

Detaylı

V. PELVİS-ASETABULUM

V. PELVİS-ASETABULUM V. PELVİS-ASETABULUM KIRIKLARI CERRAHİ TEDAVİSİ UYGULAMALI EĞİTİM TOPLANTISI KADAVRA DİSEKSİYONU VE KIRIK KEMİK MODELLERİ İLE PRATİK UYGULAMA 18-21 ARALIK 2013 2013 RAMADA PLAZA / ANTALYA 15:00 Giriş

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu 3.Klinik Farmakoloji Sempozyumu-TRABZON 24.10.2007 Klinik ilaç araştırmalarına

Detaylı

DR. ERGÜN ÇİL. www.erguncil.com

DR. ERGÜN ÇİL. www.erguncil.com DR. ERGÜN ÇİL www.erguncil.com TAŞİARİTMİLER BURSA TABİP ODASI 2014 2 TAŞİARİTMİLER BURSA TABİP ODASI 2014 3 DR. ERGÜN ÇİL www.erguncil.com Taşiaritmiler: Dar QRS li ( 0.08 sn) taşikardi Sinüzal taşikardi

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sayın hast, Hastalıkların teşhisi ve tedavisinde son on yılda çok büyük gelişmeler kaydedildi.

Detaylı

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri ÖNEMLİ! İlaçlarınızı düzenli kullanmanız çok önemlidir. Kilonuza dikkat ediniz. Ani bir kan şekeri düşmesi (hipoglisemi) durumuna karşı yanınızda her zaman birkaç adet şeker bulundurunuz. Mutlaka egzersiz

Detaylı

Trakea Rüptürü. Nadir Bir Entübasyon Komplikasyonu. Doç. Dr. Aydın KARAKUZU Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Lefkoşe, KKTC Nisan 2011

Trakea Rüptürü. Nadir Bir Entübasyon Komplikasyonu. Doç. Dr. Aydın KARAKUZU Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Lefkoşe, KKTC Nisan 2011 Trakea Rüptürü Nadir Bir Entübasyon Komplikasyonu Doç. Dr. Aydın KARAKUZU Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Lefkoşe, KKTC Nisan 2011 1 Klinik Öykü Ş.Ş., 75 yaş, erkek, Asenden Aort Anevrizması

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

29 Ekim 2015, Perşembe

29 Ekim 2015, Perşembe 1 TÜRKÇE KONUŞULAN ÜLKELER KONGRESİ KONUK ÜLKE; KAZAKİSTAN 08:00-09:15 AÇILIŞ 08:00-08:12 Neden Türkçe? MN Doral(Tr) 08:12-08:24 Türkçesi konuşulan ülkeler Ö. Aydıngöz(Tr) 08:24-08:36 Birlikteliğimiz V.

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu antalya EAH Çalışmaya Katılan

Detaylı

mediven mediven Mastektomi sonrası oluşan ödem tedavisinde seçilebilecek en doğru ürün. CCL 1 (15 21 mmhg) CCL 2 (23 32 mmhg) Endikasyonlar Koldaki birincil ve ikincil lenf ödemlerin bilekten ba layarak

Detaylı

ONKOLOJİDE SIK KULLANILAN İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLER VE SAĞKALIM EĞRİLERİ

ONKOLOJİDE SIK KULLANILAN İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLER VE SAĞKALIM EĞRİLERİ ONKOLOJİDE SIK KULLANILAN İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLER VE SAĞKALIM EĞRİLERİ HESAPLAMA VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ Prof. Dr. M. Özşahin Radyasyon Onkolojisi Bölümü, Lozan Üniversitesi Hastanesi, İsviçre mahmut.ozsahin@chuv.ch

Detaylı

Erdil veteriner at polikliniği 2010 yılından bu yana profesyonel ekip ve ekipmanlarıyla Dahiliye, Ortopedi, Cerrahi,Reprodüksiyon, Pediatri, Koruyucu

Erdil veteriner at polikliniği 2010 yılından bu yana profesyonel ekip ve ekipmanlarıyla Dahiliye, Ortopedi, Cerrahi,Reprodüksiyon, Pediatri, Koruyucu Erdil veteriner at polikliniği 2010 yılından bu yana profesyonel ekip ve ekipmanlarıyla Dahiliye, Ortopedi, Cerrahi,Reprodüksiyon, Pediatri, Koruyucu Hekimlik, Diagnostik görüntüleme, Laboratuar,Ağız Diş

Detaylı

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 24 Mart 2016 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29663 YÖNETMELİK ANKARA ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE ÖĞRETİM YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Ödem, hiperemi, konjesyon Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 1 Hemodinamik bozukluklar Ödem Hiperemi / konjesyon Kanama (hemoraji) Trombüs / emboli İnfarktüs Şok 2 Hemodinamik bozukluklar Ödem 3 Ödem Tanım: İnterstisyel

Detaylı

Cerrahi Alan Enfeksiyonu Önleme Talimatı

Cerrahi Alan Enfeksiyonu Önleme Talimatı 1. AMAÇ Cerrahi alan enfeksiyonlarının (CAE) önlenmesidir. 2. KAPSAM Ameliyat sürecinde hastaya sağlık hizmeti sunan tüm birimleri ve bireyleri kapsar. 3. GENEL ESASLAR Cerrahi alan enfeksiyonları; cerrahi

Detaylı

26-29 Mayıs 2010 tarihinde Ankara da yapılan 17. Ulusal Cerrahi Kongresi nde Poster olarak sunulmuştur.

26-29 Mayıs 2010 tarihinde Ankara da yapılan 17. Ulusal Cerrahi Kongresi nde Poster olarak sunulmuştur. Tek Port Laparoskopik Kolesistektomi Ve Multi Port Laparoskopik Kolesistektomi Olgularının Postoperatif Ağrı Ve Bulantı Kusma Açısından Karşılaştırılması 26-29 Mayıs 2010 tarihinde Ankara da yapılan 17.

Detaylı

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673

T bbi At k Kontrolü P80-P82. 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 T bbi At k Kontrolü P80-P82 7. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi - 2011 673 P80 Son Dört Y ll k Kontamine Kesici Delici Alet Yaralanmalar Sürveyans Melek Meltem Göksel, Özgül Taflp nar, Fatma

Detaylı

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr www.boren.com.tr / info@boren.com.tr YAŞAM da BOR BOR/B; Yeryüzünde bileşikler halinde, toprak, kaya ve suda az miktarlarda fakat yaygın olarak bulunan bir elementtir. Yer kabuğunda 10-20 ppm, deniz ve

Detaylı

Ders 2: Aktüerya. Ankara Üniversitesi. İST424 Aktüeryal Risk Analizi Ders Notları. Doç.Dr. Fatih Tank. Sigortacılığın.

Ders 2: Aktüerya. Ankara Üniversitesi. İST424 Aktüeryal Risk Analizi Ders Notları. Doç.Dr. Fatih Tank. Sigortacılığın. yal ya yal Ders 2: ya Ankara Üniversitesi Giriş yal ya yal ya Tanım (5.1.1 Risk) Hasar oluşumundaki belirsizliğe risk denir. Objektif Risk Risk Subjektif Risk Tanım (5.1.2 Objektif Risk) Gerçekleşen hasarın

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR Tarihçe

Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR Tarihçe Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR 17.03.2008 Tarihçe v 1914: Tuffier Dijital yolla aort kapak dilatasyonu v 1952: Bailey LV den dilatör ile yaklaşım v 1954: Gibbon KALP AKCİĞER MAKİNASI Aortik valvotomi

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı X, Y, Z KUŞAĞI TÜKETİCİLERİNİN YENİDEN SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ALGILANAN MARKA DENKLİĞİ ÖĞELERİNİN ETKİ DÜZEYİ FARKLILIKLARININ

Detaylı

PowerLogic Sistem Güç Ölçüm Cihaz PM700 Serisi

PowerLogic Sistem Güç Ölçüm Cihaz PM700 Serisi Güç Yönetimi PowerLogic Sistem Güç Ölçüm Cihaz PM700 Serisi 2005 Müflteri Yard m Hatt 444 30 30 TR-Hotline@schneider-electric.com www.schneider-electric.com.tr Schneider Electric markas Fonksiyonlar ve

Detaylı

Aktif Sporcularda Patellar Tendon Otogrefti ile Artroskopik Ön Çapraz Bağ Tamiri Sonrası Spora Geri Dönüşün Değerlendirilmesi

Aktif Sporcularda Patellar Tendon Otogrefti ile Artroskopik Ön Çapraz Bağ Tamiri Sonrası Spora Geri Dönüşün Değerlendirilmesi ARAŞTIRMA / RESEARCH REPORT İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2011;18(1):20-25 Aktif Sporcularda Patellar Tendon Otogrefti ile Artroskopik Ön Çapraz Bağ Tamiri Sonrası Spora Geri Dönüşün Değerlendirilmesi

Detaylı

I. PELV S-ASETABULUM

I. PELV S-ASETABULUM TOTB D Ortopedik Travma fiubesi Yönetim Kurulu Baflkan Bir Önceki Baflkan Prof. Dr. Kemal Aktu lu Prof. Dr. Kemal Durak Sekreter Doç. Dr. Güvenir Okçu Sayman Op. Dr. Halil Yalç n Yüksel Üyeler Prof. Dr.

Detaylı

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III NÖROLOJİK BİLİMLER VE PSİKİYATRİ DERS KURULU (Dönem III, Kurul 7)

MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III NÖROLOJİK BİLİMLER VE PSİKİYATRİ DERS KURULU (Dönem III, Kurul 7) MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ DÖNEM III NÖROLOJİK BİLİMLER VE PSİKİYATRİ DERS KURULU (Dönem III, Kurul 7) DEKAN DEKAN YRD. BAŞKORDİNATÖR BAŞKORDİNATÖR YRD. BAŞKORDİNATÖR YRD.

Detaylı

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON 1 Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE Teknik Alan YÖNELİK BİR FORMÜLASYON Buluş, bcl2 baskılama işleviyle anti-karsinojenik etki göstermeye yönelik oluşturulmuş bir formülasyon

Detaylı

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI (KOSGEB) KOBİ VE GİRİŞİMCİLİK ÖDÜLLERİ UYGULAMA ESASLARI

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI (KOSGEB) KOBİ VE GİRİŞİMCİLİK ÖDÜLLERİ UYGULAMA ESASLARI KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI (KOSGEB) KOBİ VE GİRİŞİMCİLİK ÖDÜLLERİ UYGULAMA ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu uygulama

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ KORELASON VE REGRESON ANALİZİ rd. Doç. Dr. S. Kenan KÖSE İki ya da daha çok değişken arasında ilişki olup olmadığını, ilişki varsa yönünü ve gücünü inceleyen korelasyon analizi ile değişkenlerden birisi

Detaylı