Çocuk ve Ergen / Başkan: Ümran Korkmazlar İletişim:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çocuk ve Ergen / Başkan: Ümran Korkmazlar İletişim: ukorkmazlar@gmail.com"

Transkript

1 Konuk Yazar EMDR Neden Etkili Oluyor? Vedat Şar Psikoterapide, olası etki yollarını gözden geçirirken teknik, taktik, strateji, kuramsal model ve nihayet insana bakış ve söylemin (discourse) ayrı düzlemlerde değerlendirilmesi gerekir. Ayrıca belirli bir psikopatolojiyi görece... Devamı 5. sayfada... EMDR-TR Yönetim Kurulu Başkanından Merhaba, EMDR Derneği nin yayın organı olarak yaşama başlayan EMDR Türkiye E-Bülteni nin ilk sayısı ile sizi selamlıyoruz. Önder Kavakçı Merhaba, EMDR-TR Derneği nin organı olarak yaşama başlayan EMDR-TR E-Bülteni nin ilk sayısı ile sizi selamlıyoruz. Bültenimiz, derneğimizden, üyelerimizden, EMDR ve travma alanındaki... Devamını 2. sayfada bulabilirsiniz. EMDR-TR Bülteni nin ilk sayısı ile herkese merhaba Hejan Epözdemir Öncelikle Araştırma Komitesi ve Bülten Yayın Kurulu Başkanı olarak, gerek komitede, gerekse bültenin ortaya çıkmasında emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarıma ve bültenimize destek veren ulusal ve uluslar arası alanda çok değerli Akademik Kurul üyelerine... Devamını 3. sayfada bulabilirsiniz. EMDR Nereye Gidiyor? Emre Konuk Sevgili Arkadaşlar, Psikoterapinin yüz küsur yıllık macerasına baktığımızda bir kaç paradigma değişikliği yaşadığını söylememiz mümkün. İlki tabii ki Freud'la başlıyor. Sorunlar birden "tıbbi" olmaktan çıkıp "öğrenilebilir" oluyor. Freud etiyolojiyi, yani sorunların...devamı 4. sayfada... Araştırma Özeti Migrenin EMDR Tedavisi İstanbul da bir özel hastanede gerçekleştirilen bu pilot çalışmada, özellikle baş ağrısı ile ilgili travmatik anıların EMDR (Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) Devamı 8. sayfada... EMDR-TR Derneği Yayın Organı Yayın Kurulu Başkanı: Hejan Epözdemir Yayın Kurulu (Alfabetik Sırayla) : Berk Murat Ergun, Emre Konuk, Leyla Arslan, Muhammet Özkan, Önder Kavakçı, Zeynep Zat, Editör: Önder Kavakçı Akademik Danışma Kurulu (Alfabetik Sırayla): Dr. Derek Farell, Dr. Udi Ören, Prof Dr. Emine Gül Kapçı, Uzm. Emre Konuk, Doç. Dr. Feryal Çam Çelikel, Uzm. Psk. Hejan Epözdemir, Dr. Jim Knipe, Dr. Marilyn Luber, Prof Dr. Nahit Özmenler, Uzm. Psk. Olcay Güner, Doç. Dr. Ömer Böke, Yrd.Doç Dr. Önder Kavakçı, Dr.Richard Mitchell, Prof. Dr. Ümran Korkmazlar, Prof. Dr. Vedat Şar Vali Konağı Cad. No:173 Zemin Kat No:7 Nişantaşı Şişli İstanbul Tel: EMDR Alt Komiteleri Araştırma / Başkan: Hejan Epözdemir İletişim: Çeviri, Üye İşleri ve WEB / Başkan: Asena Yurtsever, İletişim: Çocuk ve Ergen / Başkan: Ümran Korkmazlar İletişim: Uluslar Arası İlişkiler, Akreditasyon, Eğitim ve Etik Başkan: Önder kavakçı, Emre Konuk EMDR HAP ve Krize Müdahale / Başkan: Emre Konuk İletişim: Klinik Uygulama ve Protokol Geliştirme Başkan: Serin Öget İletişim: Bu Sayıda Editörden...2 Yayın Kurulu Başkanından...3 EMDR-TR Yönetim Kurulu Başkanından...4 Konuk Yazar...5 EMDR Araştırma Dosyası Migren...8 Röportaj...9 EMDR ile Olgu Hazırlama Rehberi...12 Bültene Yazı Gönderme Kriterleri...13 Psikoloji ve Psikyatri Dünyasından Haberler...14 Sayfa 1

2 Yrd. Doç. Dr. Önder Kavakçı Editörden Merhaba, Önder Kavakçı Merhaba, EMDR Derneği nin bülteni olarak yaşama başlayan EMDR-TR E-Bülteni nin ilk sayısı ile sizi selamlıyoruz. EMDR-TR Derneği nin yayın organı olarak yaşama başlayan EMDR-TR E-Bülteni nin ilk sayısı ile sizi selamlıyoruz. Bültenimiz, derneğimizden, üyelerimizden, EMDR ve travma alanındaki gelişmelerden haberleri sizlere ulaştırmayı hedefliyor. Ülkemizde ve dünyadaki travma ve EMDR bilgisine katkıda bulunmak, Türkiye de bu alanlarda yapılacak araştırmalar için kolaylaştırıcı olmak, travma ve bununla baş etme bilgisinin yaygınlaşmasına çalışmak diğer amaçlarımız. Her şeyin bir olgudaki bir sorunla başladığı düşüncesinden yola çıkarak bültenimizde travma olgularına ve EMDR ile çalışılmış olgu sunumlarına, tartışmalarına yer vermek istiyoruz. Bültenimiz için olgu çalışmalarınızı bekliyoruz. Bu konuda çalışacak arkadaşlarımızın işini kolaylaştırmak üzere bir EMDR ile olgu sunma rehberi hazırladık. ( Bkz. sfy 12) EMDR hızla gelişiyor ve yaygınlaşıyor, dernek başkanımız sayın Emre Konuk bülten yazısında, EMDR nereye gidiyor sorusunu yanıtladı. Uzun yıllardır travma ve dissosiyasyon alanında çalışan Prof. Dr. Vedat Şar, EMDR nin nasıl etki gösterdiği konusundaki literatürü ve kendi görüşlerini yazdı. EMDR Derneği Araştırma Komitesi Başkanı ve Yayın Kurulu Başkanı Hejan Epözdemir e-bültenimizin oluşum öyküsünü yazdı. Zeynep Zat ve Leyla Arslan, Madrid de yapılan 13. EMDR Avrupa Kongresi ne katılan arkadaşlarımızın izlenimlerini toparladı. İlk sayımızda, Konuk ve arkadaşlarının Migrenin EMDR Tedavisi başlıklı araştırmalarının özetini bulabilirsiniz. Ayrıca hepimizi ilgilendiren kongre duyuruları da bültenimizde yer almakta. EMDR-TR E-Bülteni nin yararlı ve kalıcı olması dileklerimizle Yard. Doç. Dr. Önder Kavakçı, Pskiyatrist Ruhsal Travma Tedavisi EMDR Yazar Önder Kavakçı EMDR, bugün birçok psikiyatrik bozukluk için hızlı ve etkili tedavi olanağı sağlayan bir terapi yöntemidir. Travmatik içeriğe hızlı ulaşmayı sağlayan özelliği nedeni ile hastalar; çok çabuk, anımsamaya hazır olmadıkları anılarla yüzleşebilmektedirler. EMDR, geleneksel tedavi yöntemleri ile zor iyileşen bozukluklar için de etkilidir. Kişilik bozuklukları, somatoform bozukluklar, karmaşık travmalar, dissosiyatif bozukluklar gibi durumların EMDR uygulanarak tedavisi mümkündür. Ancak bu durumların tedavisi iyi bir psikopatoloji bilgisi, EMDR ve diğer terapilerde deneyimli olmayı gerektirir. Bu kitapta yalnızca erişkin travmalarına EMDR ile müdahale tekniklerinden söz edilmektedir. Bu kitap bir EMDRye giriş kitabı olarak ele alınmalıdır. Sayfa 2

3 Uzm. Psk. Hejan Epözdemir Yayın Kurulu Başkanından EMDR-TR Bülteni nin ilk sayısı ile herkese merhaba Hejan Epözdemir Öncelikle Araştırma Komitesi ve Bülten Yayın Kurulu Başkanı olarak, gerek komitede, gerekse bültenin ortaya çıkmasında emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarıma ve bültenimize destek veren ulusal ve uluslar arası alanda çok değerli Akademik Kurul üyelerine teşekkür ederim. Sizlere Araştırma Komitesi nin faaliyetlerinden ve bununla bağlantılı olarak bültenin ortaya çıkış serüveninden bahsetmek isterim. Geçen sene İstanbul da yapılan EMDR Sempozyumu nda, benim de aralarında bulunduğum geçici yönetim kurulu, faaliyetlerini şu anki yönetim kuruluna devretmiş ve sempozyum sırasında Derneğin alt komiteleri belirlenmişti. EMDR camiasının Araştırma ve Geliştirmeye verdiği önem ve yurt dışındaki emsaller de göz önünde bulundurularak, dernekleşme öncesinde informel olarak çalışmalarını yürüten Araştırma Komitesi faaliyetlerine hız verdi. Araştırma Komitesi nin amacı; Türkiye de EMDR ile ilgili bilimsel açıdan yüksek standartlara sahip yeni araştırmaların yapılmasını ve yaygınlaştırılmasını teşvik etmek olarak özetlenebilir. Bu amaç doğrultusunda, Araştırma Komitesi, diğer alt komitelerle de iş birliği içersinde çalışarak, EMDR ile ilgili dünyada yapılan araştırmaları kapsayan bir veri tabanı oluşturma, EMDR TR web sitesine konulmak üzere araştırma yöntemleri ile ilgili içerik oluşturma gibi çalışmalara başlamış ve halen bu konudaki çalışmalarına devam etmektedir. Bu süreç içerisinde, EMDR Europe ve EMDRIA daki çalışmalara paralel olarak, ilerde dergi olması planlanan bülten fikri ortaya atılmıştır. Bu fikir tüm Komite üyelerince desteklenmiş ve yaklaşık altı aylık bir çalışmanın ürünü olarak bugün sizlere sunulan ilk sayı oluşturulmuştur. Bültenimiz üç ayda bir online olarak yayınlanacaktır. Bültenimiz, olgu sunumları, özgün yazılar, yeni yapılan araştırmaların özetleri, EMDR, psikoloji ve psikiyatri dünyasından haber ve etkinliklere kadar geniş bir yelpazede içerik ile karşınıza çıkacaktır. Bültenin en önde gelen amacı, Türkiye de EMDR ile ilgili yapılan çalışmaların alana duyurulması ve yeni araştırmaların yapılmasının teşvik edilmesidir. Buna karşın, bültenimiz sadece EMDR ile ilgili çalışmalara değil, aynı zamanda travma alanındaki tüm çalışmalara yer verme çabasında olacaktır. Bu noktada, sizlerden gelecek olan özgün yazıların deneysel araştırmaların ve olgu sunumlarının bültenimizin zenginleşmesine büyük katkıda bulunacağına ve ileride dergi haline gelebilmesi için bize cesaret vereceğine inanmaktayız. Saygılarımla, Hejan Epözdemir, Klinik Psikolog Sayfa 3

4 Uzm. Psk. Emre Konuk EMDR-TR Yönetim Kurulu Başkanından EMDR Nereye Gidiyor? Emre Konuk Sevgili Arkadaşlar, Psikoterapinin yüz küsur yıllık macerasına baktığımızda bir kaç paradigma değişikliği yaşadığını söylememiz mümkün. İlki tabii ki Freud'la başlıyor. Sorunlar birden "tıbbi" olmaktan çıkıp "öğrenilebilir" oluyor. Freud etiyolojiyi, yani sorunların ortaya çıkışını "derinin altında" yani "karakter formasyonu" ile açıkladı. İlk kez insan davranışı, duyguları ve düşüncesi psikolojik nedenlerle açıklanıyordu. Tabii etiyoloji derinin altına odaklanınca, tedavi de derinin altına odaklandı. Psikanaliz yaklaşık 50 yıl hâkim anlayıştı. 1950'lerde Aile Terapisi köklü bir değişim başlattı. Sorunların ortaya çıkışını, kişilerin yaşadığı "bağlamla" (context) ya da ilişkilerle açıkladı. Etiyoloji ilişkilere bağlanınca, tedavi de ilişkileri değiştirmeye odaklandı. Psikoterapi o zamanlardan beri derinin altıyla derinin dışında gidip gelir. İlk defa bir psikoterapi biyolojik bir temele oturtuluyordu. Varsayım çok basitti: Bütün patolojinin kaynağı travmatik yaşantı ve buna bağlı olarak oluşan "anı ağlarına" bağlandı. Tabii ki bu hipotezin geçerliliği için dünya kadar literatürün oluşması gerekiyor. Eğer bu olursa artık "hastalık sınıflandırmalarının" şimdiki önemi ciddi biçimde azalacak gibi görünüyor. Sorun ne olursa olsun, yaşam boyu yaşanan travmalara bakılacak ve tedavi planlaması buna göre yapılacak. Şimdiden pek çok değişik sorunla ilgili protokol oluşmuş durumda. Eksik olan, değişik sorunlarla ilgili protokol geliştirmek ve klinik çalışmalarda edindiğimiz izlenimi araştırmalarla da desteklemek. Meraklı ve hevesli tüm EMDR Terapistleri nin hayat boyu canlarının hiç sıkılmayacağı, kendilerini geliştirebilecekleri, öğrendiklerini paylaşabilecekleri ve durmadan alıp verebilecekleri bir gelecekten söz ediyorum. Sevgiler, Emre konuk Klinik Psikolog Davranışçılar, aslında 1930'lardan beri sorunların ortaya çıkışını laboratuarda hayvan deneyleriyle görmeye çalıştılar. Model "öğrenme teorisiydi". Bir dizi öğrenme ilkesini formüle ettiler. İlişkiler operasyonel olarak "uyarıcı" olarak tanımlandı. 1960'larda Bilişsel Davranışçı Terapi olarak hayatımıza girdi. Araştırma geleneği olduğu için ve teori araştırmaya izin verdiği için en yaygın terapi akımlarından birisi olarak yaşamımıza yerleşti. EMDR, yaklaşık 25 yıl önce köklü bir değişim daha getirdi. Değişim tekrar "derinin altına" odaklanmasında yatmıyordu. Teoriyi zihnin "bilgiyi işleme" sürecine oturttu. Yani temelde, beyin araştırmacılarının öteden beri üzerinde çalıştıkları bir sürece odaklandı. Sayfa 4

5 Konuk Yazar Prof. Dr. Vedat Şar - Doç.Dr.Psk.Erdinç Öztürk Prof. Dr. Vedat Şar EMDR Neden Etkili Oluyor? İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Klinik Psikoterapi & Dissosiyatif Bozukluklar Eğitim ve Araştırma Birimi İnsan bir ruhtur. Fakat ruh nedir? Ruh kendiliktir. Fakat kendilik nedir? Kendilik kendini kendisiyle ilişkilendiren bir ilişkidir ya da ilişkideki kendini kendisiyle ilişkilendiren ilişkidir. Soren Kierkegaard (The Sickness Unto Death,1849) Psikoterapide, olası etki yollarını gözden geçirirken teknik, taktik, strateji, kuramsal model ve nihayet insana bakış ve söylemin (discourse) ayrı düzlemlerde değerlendirilmesi gerekir. Ayrıca belirli bir psikopatolojiyi görece homojen olarak tanımlama amacını güden tanı ile psikoterapinin, yani tedavinin endikasyonu, türü, yapılış şekli ve etkinliği arasında önemli bir ilişki vardır. Tedavinin hem durumsal etkenlerle ilişkili olduğunu, fakat aynı zamanda bir süreç oluşturduğunu dikkate almak gerekir. Eldeki duruma ne şekilde yaklaşılacağı hem tedavi sürecinin hangi evresinde bulunulduğu ve hem de tedaviye başvuran kişinin kendi ruhsal sürecinin hangi evresinde ya da hangi zihinsel durumda olduğuyla da ilişkilidir. Bu süreçlerin belirli bir anında ya da belirli bir bağlamda uygun olan girişim başka bir an ya da bağlamda yanlış olabilir. Psikoterapi kişiye yaşamının ya da yaşadığı olayın anlattırılması değildir. Önemli olan tedavi etkisi sağlayacak biçimde konuşulmasıdır. Böyle bakıldığında, doğru yapılmadığı zaman her hangi bir ruhsal deneyim üzerinde konuşulmasının her zaman tedavi değeri taşımayacağı, zararlı dahi olabileceği ortadadır. İşte EMDR, olabildiğince standartlaştırılmış protokolü ile son derece karmaşık süreçlerin ortaya çıkabileceği durumlara disipline edilmiş bir yaklaşımı, yeterli açık uçluluğu da barındırarak sağlamakta önemli bir yöntemsel adım atmış olmaktadır. Travma kökenli durumlarda EMDR nin etkili olduğu giderek daha çok kabul gören ampirik bir gözlemdir. Dolayısı ile kimi zaman görece basit bir teknik gibi algılanabilen EMDR nin neden bu kadar etkili olduğu sorusu merak uyandırmaktadır. EMDR yi kurgulayan yazarların etki mekanizmasını açıklamak için ortaya koydukları kuramsal çerçeve Uyumsal Bilgi İşleme Modeli (Adaptive Information Processing Model) olarak adlandırılmaktadır (Shapiro, 1995; Salomon ve Shapiro, 2008). Her ne kadar, bu etkinliğin açıklanmasında EMDR nin teknik özellikleri de önem taşısa da, kanımızca, insana ilişkin önemli bazı temel gerçeklere dokunması, onu teknik özelliklerini aşan bir etkinliğe götürmektedir. Bu noktanın açıklanması ise kuramsal modelleme düzleminde ele alınmayı gerektirmektedir. Bu yazıda, EMDR nin neden etkili olduğunu açıklamada bölünme-bütünleşme temelli bir seçenek olarak travma-dissosiyasyon modeli klasik (kişiliğin yapısal bölünmesi kuramı) ve tarafımızdan önerilen yeni bir biçimi (kendiliğin işlevsel bölünmesi kuramı) ile özet olarak sunulmaktadır. Uyumsal Bilgi İşleme (UBİ) Modeli Öğrenme kuramına dayanan bu modelde klinik patolojinin temeli işlevsel olmayan biçimde depolanmış olan anılardır. Terapötik değişim ise, bu anıların daha geniş uyumsal örüntüler (network) içersinde işlenmelerinden kaynaklanmaktadır. Söndürmeyi (extinction) temel alan yüzleştirme (exposure) tedavilerinden farklı olarak, EMDR ile hedef alınan anılar işlem sırasında bir dönüşüme tabi tutulmakta ve sonra bir sağlamlaştırma işlemi ile yeniden depo edilmektedir (Salomon ve Shapiro, 2008). Bu süreçte emosyonlar ile karşılaşma da önemli bir yer tutmaktadır. Ancak, burada alışmadan (habituation) çok akomodasyon ve Sayfa 5

6 asimilasyon sürecinin gerçekleştiği öne sürülmektedir. EMDR nin değerlendirme evresinde çalışılacak anının seçilmesi önemli olup burada önyargısız dinleme, kişide farkındalığı (mindfulness) artırmaktadır. EMDR sırasında fiziksel duyumlara da odaklanılmaktadır. İşlem sırasında olaya farklı bakış açıları aranmakta ve olumsuz kognisyonlar üzerinde çalışılmaktadır. Duyarsızlaştırma ve yerleştirme evrelerinde ise üstesinden gelme (mastery) duygusu geliştirilmektedir. Göz hareketlerinin stimüle edici etkisi konusunda ise kesin bir bilgi yoktur. Travma-Dissosiyasyon Modeli (TDM) Dissosiyasyon, sadece dissosiyatif bozukluklarda değil, bütün travma kökenli bozukluklar yelpazesinde önemli bir yere sahiptir (Şar,2011a). EMDR nin UBİ modeli de özellikle bellek açısından bunu kabul etmektedir. Dissosiyasyon ve dissosiyatif bozukluklar hipotetik kavramlar değildir, klinik olgulardır ve klinik psikopatolojide yer alırlar. Amerikan Psikiyatri Birliği nin (2012) sınıflandırma sisteminin en yeni güncelleştirilmiş biçimi olan DSM-5 de, dissosiyatif bozukluklar dışında, artık travma sonrası stres bozukluğunun (TSSB) da bir dissosiyatif alt tipi tanımlanmaktadır. Bu gelişme nörobiyolojik bulgularla da desteklenmektedir (Lanius ve ark., 2010). Dissosiyasyonun daha fazla ya da daha az görüldüğü TSSB olgularında tedaviye yanıt konusundaki olası farklılıklar kuşkusuz bundan sonra birçok çalışmanın konusu olacaktır. Travma ile ilgili bozukluklar Janet in kullandığı deyimle idrak etmeme (non-realisation) sendromlarıdır (Van der Hart ver ark., 1993). Bunun için travmatik yaşantının sahiplenilmesi (ownership) ve travmatik anıların kişinin şimdiki zamanı yaşamaya engel olmaması (presentification) gerekmektedir. Sentez yetisinin varlığında bunun sağlanması ruhsal entegrasyonu gerektirmektedir. Günümüzde kişiliğin yapısal bölünmesi kuramı (Van der Hart ve ark., 2006) olarak adlandırılan ve başlangıcı Janet e dek uzanan anlayış zihinsel içeriğin travma sonucunda bütünlüğünü yitirmesi ve bölümlere ayrılması temeline dayanmaktadır. Sözcüklerin İngilizce lerinin baş harflerinden hareketle BASK modeli olarak (Braun,1988) da dile getirilen bu modelde davranış, duygulanım, duyumlar, ve bilginin birbirinden ayrıldığı düşünülmektedir. Bu modelin daha kolay anlaşılması arzusuyla, ayrımın kişiliğin görünürde normal (apparently normal part of personality, ANP) ve duygusal (emotional part of personality, EP) yanları arasında olduğu ve dissosiyatif bozukluklarda her iki yanın da kendi içinde bölünebileceği dile getirilmektedir. Ross (2012) EMDR nin evreleri ve dissosiyatif bozukluklarda standart olarak kabul edilen evrelendirilmiş travma psikoterapisinin (Steele ve ark., 2005; Van der Hart ve ark.,2006) üç dönemi arasında parallelik kurarak EMDR nin travmadissosiyasyon modeli ne dayalı bir tedavi biçimi olduğu tezini öne sürmektedir. Böylelikle EMDR nin ruhsal bütünleşmeye yönelik bir işlevi olduğuna dikkat çekmektedir. Van der Hart ve ark. (2010) da EMDR nin TDM inden kuramsal olarak yararlanabileceğini düşünmektedirler. Ross a göre EMDR nin ilk iki evresi (öykü alma-tedavi planlama ve hazırlık) evrelendirilmiş travma tedavisinin ilk dönemine (terapötik anlaşma kurma, sakinleştirme, güvenlik sağlama, yetiler geliştirme, tedavi modeli konusunda bilgi verme) eş düşmektedir. EMDR ın 3-6 arası evreleri (değerlendirme, duyarsızlaştırma, pozitif kognisyonun çalışılması ve beden tarama) evrelendirilmiş travma tedavisinin ikinci dönemine (aktif travma çalışması) uymaktadır. EMDR nin 7 ve 8. evreleri ise (kapanış, yeniden değerlendirme) evrelendirilmiş travma tedavisindeki üçüncü döneme eş düşmektedir: konsolidasyon ve rezolüsyon. TDM yaklaşımı, UBİ modeline Janet in ruhsal bütünleşme kavramını açıkça katmaktadır (Van der Hart ve ark.,1993). TDM nin uyumsal bilgi işleme sürecine bölünme-bütünleşme eksenini katması önemli bir katkı olmasına karşın, EMDR nin klinik dissosiyatif bozukluklarda kullanımının ancak daha geniş bir tedavi çerçevesi içersine oturtularak mümkün olabildiği, çünkü EMDR uygulamasının daha başlangıçta, en azından tedaviye uyabilecek kadar yeterli bir entegratif kapasite gerektirdiği bilinmektedir. TDM modelinin klasik biçiminde, EMDR açısından ikinci sorun kişiliğin yapısal bölünmesi kuramında ayrılaşmış zihinsel durumların ayrı bir kendilik algısı ve etkinliği (sense of self and agency) içermesidir. Oysa, tam da EMDR nin uygulanabileceği, durumun bir klinik dissosiyatif bozukluk boyutuna varmadığı bir çok travma sonrası olguda yapısal bölünme düzeyinde ayrılaşmış kendilik algısı ve etkinliği görülmemektedir. Ross (2012) modelin biraz daha yumuşatılması durumunda bu sorunun kuramsal olarak aşılabileceğine dikkat çekmektedir. Sayfa 6

7 Biz bu yazıda, yine bir travma-dissosiyasyon modeli olan aşağıda özetleyeceğimiz Kendiliğin İşlevsel Bölünmesi kuramımızın, tıpkı klasik TDM gibi, yine bölünme ve bütünleşme temelli olmakla birlikte, EMDR nin nasıl etkili olduğunu, dissosiyatif bozukluklar dışında da ve daha esnek biçimde ele alabileceği kanısındayız. Kendiliğin İşlevsel Bölünmesi Modeli (KİB) Bu kuramsal model İstanbul Tıp Fakültesi Klinik Psikoterapi Birimi nde dissosiyatif bozukluğu olan hastaların tedavisi konusunda uzun yıllar biriken deneyimler sonucunda ortaya konulmuş olup, kimlik ve entegrasyon u temel almakta, psikotravmatoloji ile klinik psikiyatrinin gereksinimlerini birleştirmektedir (Şar ve Öztürk, 2007). Dualistik bir anlayışa dayanan bu modelde yaşamın başlangıcından sonuna dek sosyolojik ve psikolojik kendilikler adı verilen iki sürecin varlığından ve bunların birbirine koşut geliştiklerinde, olabildiğince armonik bir ilişkisinin olduğundan söz edilmektedir. Bu modelde sosyolojik ve psikolojik kendilikler arasındaki uzaklaşma, ayrışma ve kopma, travma kökenli psikopatolojinin özünü oluşturmaktadır. Bunun sonucunda psikolojik kendiliğin bir bölümü travmatik kendilik olarak özelleşip ayrışmakta ve giderek kendisi de fragmentasyona uğrayan sosyolojik kendiliğin vesayeti altına girmektedir. Emosyonların bu üçlü kendilikler sistemi ve ondan ayrı bir moderatör sistem tarafından yönetildiği varsayılmaktadır. Psikoterapide sosyolojik ve psikolojik kendiliklerin birbirlerine yaklaştırılması ve travmatik kendiliğin klinik semptomlara yol açan dirençlerinin (travma kökenli depresyon, obsesyonlar, ve kişilerarası ilişki bozuklukları) çözülüp yeniden psikolojik kendiliğin etki alanına döndürülmesi önem taşımaktadır (Şar ve Öztürk,2005; Şar, 2011b). Kanımızca EMDR, büyümüş olan sosyolojik kendiliği küçültmekte, donmuş ve gelişemeyen psikolojik kendiliği hareketlendirmekte ve travmatik kendiliğin dirençlerini de çözmektedir. Bu çalışma entegre kendiliğe ulaşmayı sağlamakta, böylelikle üzerindeki yükten kurtulan moderatör işlevler de kendiliğinden devreye girmektedir. İşlevsel bölünme modeli, yapısal bölünme modeline göre emosyonlara daha ikincil bir rol vermekte ve kendilikler sistemindeki dengeyi öne çıkarmaktadır. Tablo 1: Sosyolojik ve Psikolojik Kendiliklerin Özellikleri ( Şar ve Öztürk, 2007 den uyarlanmıştır. ) Sosyolojik Kendilik Model alma, taklit, kopyalama Eklektisizm Dogmatizm Kutuplaştırma Pazarlık Dönebilirlik Rekabet Tek odaklı farkındalık Acımasızlık Bağlanma Füzyoner ilişki Metaforlar, metonimiler, semboller Fantaziler, çarpıtmalar Psikolojik Kendilik Yaratıcılık Otantisite Olasılıkları kabul etme Sentez Seçim Süreklilik Kendini ifade etme Çok odaklı farkındalık Merhamet Temas Sınırları tanıma İşaretler Gerçekler Sonuç EMDR in neden etkili olduğunun açıklanmasında sadece işlevsel olmayan biçimde depolanmış travmatik anıların dönüşüme uğratılması ve yeniden daha geniş bir örüntüye oturtulması ve bu sürecin bilateral nörobiyolojik stimülasyonla kolaylaştırılması çerçevesinde olan açıklamanın, bölünme-bütünleşme temelinde genişletilebileceği kanısındayız. Böyle bir genişletme EMDR konusunda yeni araştırmaların önünü açabileceği gibi dissosiyasyonun psikoterapi ve nörobiyolojide temel bir değişken olarak incelenmesi olasılığını artıracaktır. KİB modeli ise, ampirik verilerle desteklendiği takdirde (örneğin sosyolojik ve psikolojik kendiliklerin ölçülmesi ve travmatik kendiliğin dirençlerinin niceliksel olarak değerlendirilmesi), tedavi etkinliğinin artırılması ve değerlendirilmesinde araştırmacı ve klinisyenlere yeni olanaklar sunacaktır. EMDR nin etkinliğinin travma-dissosiyasyon temelli bir anlayışla ele alınması, genel olarak psikoterapinin zihinsel entegrasyonu sağlamaya yönelik bir tedavi olduğu tezine uymaktadır. Zihinsel entegrasyon sağlam bir kendilik yaşantısının temelini oluşturmaktadır. Kendiliğin işlevsel bölünmesi olarak adlandırdığımız kuramsal modelimiz kanımızca geçmişi Janet e dek uzanan ve günümüzde dissosiyasyon çalışmaları alanında kabul gören kişiliğin yapısal bölünmesi kuramına oranla daha geniş bir bakış açısı ve EMDR nin etkinliğinin açıklanması için daha uygun bir çerçeve sunmaktadır. Bu çerçeve EMDR nin tek başına Sayfa 7

8 uygulanmasının yeterli olmadığı ve hatta yerine göre kontrendike olduğu dissosiyatif bozukluklar dışında, normal insanı da içine alan çok daha geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır. Kanımızca, Sören Kierkegaard ın yeisi (despair) konu alan yazısında yer verdiği sözlerinin ilk bölümü ( kendini kendisiyle ilişkilendiren bir ilişki ) ile psikolojik kendilik ve ikinci bölümü ile (ilişkideki kendini kendisiyle ilişkilendiren ilişki ) ile sosyolojik kendilik arasında ilişki kurabiliriz. Bu iki süreç arasında kurulan ilişki ise yeisi bertaraf etmenin başlıca yolu gibi görünmektedir. Not: Bu görüşler Vedat Şar ın 14 Haziran 2012 tarihinde Madrid de toplanan Avrupa EMDR Kongresi ESTSS-ESTD gününde davetli olarak yer alan konuşmasında sunulmuştur. Araştırma Özeti Kaynaklar: American Psychiatric Association (2012). DSM-5 development. Braun, B.G. (1988). The BASK (behavior, affect, sensation, knowledge) model of dissociation. Dissociation, 1, Lanius R, Vermetten, E., Loewenstein, R.J., Brand, B., Schmahl, C., Bremner, J.D., & Spiegel, D. (2010).Emotion modulation in PTSD: Clinical and neurobiological evidence for a dissociative subtype. American Journal of Psychiatry, 167(6), Ross,C.A. ( ): EMDR is based on trauma-dissociation model of mental disorders. Iberoamerican Journal of Psychotraumatology and Dissociation Vol 3; Shapiro, F. (1995). Eye movement desensitization and reprocessing:basic principles, protocols, and procedures. New York: Guilford. Solomon, R. M., & Shapiro, F. (2008). EMDR and the adaptive information processing model: Potential mechanisms of change. Journal of EMDR Practice and Research, 2(4), Şar, V. (2011a). Developmental trauma, complex PTSD and the current proposal of DSM-5. European Journal of Psychotraumatology 2: DOI: /ejpt.v2i Şar V (2011b): Dissociative depression:a common cause of treatment resistance. In: Female Turkish Migrants with Recurrent Depression (Ed: W.Renner).Studia, Innsbruck,pp Şar V, Öztürk E (2005): What is trauma and dissociation? Journal of Trauma Practice 4(1-2):7-20. Şar V, Öztürk E (2007): Functional dissociation of the self: a sociocognitive approach to trauma and dissociation. Journal of Trauma and Dissociation 8(4): Steele, K., Van der Hart, O., & Nijenhuis, E. R. S. (2005): Phase-oriented treatment of structural dissociation in complex traumatization: Overcoming trauma-related phobias. Journal of Trauma and Dissociation, 6(3), Van der Hart O, Nijenhuis ERS, Solomon R (2010):Dissociation of the personality in complex trauma-related disorders and EMDR: theoretical considerations. Journal of EMDR Practice and Research, 4 (2): Van der Hart, O., Nijenhuis, E. R. S., & Steele, K. (2006).The haunted self: Structural dissociation and the treatment of chronic traumatization. New York: W. W. Norton. Van der Hart, O., Steele, K., Boon, S., & Brown, P. (1993). The treatment of traumatic memories: Synthesis, realization and integration. Dissociation, 6, Migrenin EMDR Tedavisi İstanbul da bir özel hastanede gerçekleştirilen bu pilot çalışmada, özellikle baş ağrısı ile ilgili travmatik anıların EMDR (Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) ile çalışılmasının migren tedavisi üzerindeki etkinliğini değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemi, nöroloji uzmanı tarafından migren tanısı konulmuş, dokuzu kadın (Ort. yaş=31.7), ikisi erkek (Ort. yaş=30.5) toplam 11 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcıların baş ağrısı öyküsü 2 ila 30 yıl (Ort. =12 yıl) arasında değişmektedir. Araştırma ekibi tarafından baş ağrılarının sıklığı, süresi, şiddeti, ağrı kesici kullanımı ve acil servis ziyaretleri değişkenlerini içeren bir form hazırlanmış ve bu formu katılımcıların günlük olarak doldurmaları istenmiştir. Buna ek olarak, tedavi öncesi ve sonrasında Semptom Değerlendirme Ölçeği (SA-45) uygulanmıştır. Çalışma sonunda, baş ağrılarının sıklığında ve süresinde istatistiksel olarak anlamlı derecede düşüş olduğu; buna karşın ağrının şiddetinde anlamlı bir değişiklik olmadığı saptanmıştır. Buna paralel olarak katılımcıların, ağrı kesici kullanımında ve acil servis ziyaretlerinde de istatistiksel olarak belirgin bir azalma gözlenmiş ve tedavi kazanımlarının üç aylık, izleme değerlendirmelerinde sürdüğü gözlenmiştir. Tüm bu sonuçlar, EMDR ın migren tedavisinde, alternatif, etkin bir tedavi olabileceğini düşündürmektedir. Referans: Konuk, E., Epözdemir, H., Hacıoğlu Atçeken, Ş., Aydın, Y.E. & Yurtsever, A. (2011). EMDR treatment of migraine. Journal of EMDR Practice and Research, 5(4), Sayfa 8

9 Uzm. Psk. Zeynep Zat - Psk. Leyla Arslan Röportaj SORU: EMDR Madrid Kongresi nde en çok ilginizi çeken sunum hangisiydi? Serin Öğet: Benim ve birçoklarının en çok ilgisini çeken sunum Janina Fisher in dissosiyatif hastalarla çalışırken EMDR yi nasıl kullandığına dair sunumu idi. Sunumun başlığı Travma, Beden ve Nörobiyoloji EMDR ve Sensorimotor Psikoterapinin Dissosiyatif Bozukluklarda Uygulanması idi. Bu başlıktan da anlaşılacağı gibi sunum çeşitli disiplinlerden bilgileri bir araya getirerek, EMDR ile nasıl ve nerede örtüştüklerini ve dissosiyatif bozuklukta EMDR nin nasıl kullanılacağını gösterdi. Tuba Akyüz: Bessel van der Kolk ve Jim Knipe konferansın yıldızlarıydı. Van der Kolk un özellikle travma terapisindeki yeni perspektifler üzerine olan sunumu çok başarılıydı. Travma çalışmalarında EMDR ve somatik deneyimlemeyi önceleyen diğer terapi yaklaşımlarının nörobiyolojik açıdan nasıl bir etki yarattığı üzerine gerçekten etkileyici bir sunumdu, ben çok beğendim. Onun dışında da birçok iyi sunum vardı. Bizim ekibin sunumları da çok iyi olanlardandı. Ümran Korkmazlar: Pek çok değerli çalışma vardı. Beni en çok etkileyen sunumlar şunlardı: 1. Janina Fisher (USA)-Trauma, Body and Neurobiology EMDR and Sensorimotor Psychotherapy in Treatment of Dissociative Disorders; 2. Debra Wesselmann (USA)-Working with EMDR in Adopted Children and Their Parents. SORU: Sizin sunumunuz neydi ve sunumunuz nasıl geçti? Emre Konuk: Bizim sunumumuz, Hejan ve Şirin ile birlikte hazırladığımız "Kronik Migren ve EMDR" başlıklı bir çalıştaydı. Gazi Osman Paşa Hastanesi nde migren hastalarıyla yaptığımız ve başarılı olduğumuz bir çalışmayı özetledik. Ayrıca oluşturduğumuz Baş Ağrısı Protokolü nün nasıl uygulanacağını anlattık. Malum tabii Migren kronik bir hastalık. Yani bir kısım migrenli için tedavisi yok. Bu nedenle çok ilgi gördü. Ekim'de de EMDRIA'da, yine bir çalıştay olarak sunacağız. İkincisi "Kompleks Travma"ydı. Kompleks travma üzerinde henüz daha yeni yeni konuşuluyor, yaklaşımlar formüle edilmeye çalışılıyor. Bir tanı önermekten çok konuyla ilgili cevap bekleyen soruları sorduk. Ayrıca kompleks travma sonrası stres bozukluğu tanısı almış bir danışanın seanslarını özetledik. Seansa nasıl başladık nasıl bitirdik gibi. Bu da ilgi çekti; çünkü sunduğumuz olgu gerçekten psikiyatrik açıdan baktığımız zaman zor bir vakaydı. Ayrıca bir de "EMDR HAP; İnsani Yardım Programları" başlıklı '99 Marmara Depremi nden bu güne kadar yapılanları özetleyen bir posterimiz vardı. Bunun dışında, sunum değil ama EMDR Avrupa bünyesinde bir "yeme bozukluğu grubu" oluşturma görevi verdiler. Hejan Epözdemir: Bizim iki tane sunumumuz vardı. Bir tanesi baş ağrısı, Emre Bey ve Şirin le yaptığımız. O tabii daha önce de sunulmuştu. Yine geçen sefer de olduğu gibi çok büyük bir ilgi ile karşılandı. Seans videoları gösterildi, çok güzeldi, çok keyifliydi, süre de yeterliydi. Diğer sunumumuz da kekemelik ile ilgili idi. Ben, Emre Bey ve Şirin üçümüz beraberdik. Ben ve Şirin sunduk. O da çok keyifli geçti. Yoğun kongre programı dolayısıyla sunumlarda süre kısıtlaması vardı. Kekemelik sunumunun süresi azdı ve bir de aksilik bu ya, ufak bir teknik aksaklık yaşadık ama buna rağmen çok güzel geçti. Daha da ötesinde, Marliyn Luber, Jim Knipe, Udi Oren gibi EMDR camiasının önemli isimleri de dinleyici olarak bizim sunuma katılmışlardı; onların karşısında sunum yapmak ayrıca heyecan vericiydi benim için. Ümran Korkmazlar: Bizim sunumumuzun adı From Child To Family: Team Work with EMDR idi. Pratiğimizde ekip olarak EMDR yi nasıl kullandığımızı örneklerle sunduk. Çalışmayı gerçekleştiren ekip, Ümran Korkmazlar, Billur Kurt, Şirin Hacıömeroğlu Atçeken ve Gamze Bilgişin den oluşuyordu. Aldığımız geribildirimlerden çok memnunuz; ancak aynı anda dört salonda sunum olduğu için katılımcı sayısı azdı, daha çok kişiye ulaşmak isterdik. Biz de bu amaçla sunumumuzu makale olarak yazmayı planladık. Sayfa 9

10 Şirin Hacıömeroğlu: Ben, Hejan Epözdemir ile kekemelik ve konuşma bozukluklarıyla nasıl çalıştığımızı anlatan bir sunum yaptım. Hocamız Ümran Korkmazlar ve ekibi ile ekip çalışmasının önemi ve EMDR yöntemini nasıl kullanıyoruz ile ilgili bir sunum yaptım. Hocamız Emre Konuk un Kronik Migren ve EMDR sunumuna katıldım. Tüm sunumlarımız çok iyi geçti. Aynı anda birden fazla sunum olması nedeniyle seçim yapılması gerektiği halde oldukça iyi katılım oldu, ilgi çekti ve çok güzel geribildirimler aldık. SORU: Madrid i nasıl buldunuz? Asena Yurtsever: Madrid gerçekten çok sevimli, temiz, düzenli, her yanı sanatla iç içe, sıcak bir şehir. İnsanlar cana yakın, gece 11 den itibaren daha da canlanan, yaşayan evlerden çok yaşayan sokakları olan bir şehir. Tek sıkıntı: Cristiano Ronaldo yla tanışamadığım için üzüldüm. Önder Kavakçı: Harika bir şehir, olanağım olsa yerleşmek isterdim. Tuba Akyüz: Madrid gayet keyifli bir şehir. Kongreden kalan zamanlarda bol bol tadını çıkardık. Meydanları, müzeleri, binaları, sergileriyle, sanatsal açıdan çok zengin. Aynı zamanda son derece de sıcak ve eğlenceli bir şehir. Kongre için güzel bir seçimdi. SORU: EMDR camiasının Türkiye için görüşlerine dair izleminizi paylaşır mısınız? Asena Yurtsever: Sanırım 13 kişilik bir ekiple orada olmak, herkes için anlamlıydı. Eski dostlar Udi Oren ve Jim Knipe bu duruma ayrıca çok sevinen dostlardandı diyebilirim; çünkü bu Türkiye de EMDR cemiyetinin giderek arttığını gösteren hoş bir katılımdı. Hem katılımımızdaki artış hem de sunumlarımızın sayıca artışı ve içerik olarak kalitesi saygıyla karşılandı. Emre Konuk: Evet şöyle diyeyim; 1999 depreminde EMDR'ye biz hızlı girdik o zaman. Ben Türk Psikologlar Derneği İstanbul Şubesi Bakanı ydım. Tabi oradaki pozisyonum bir sürü şeyi organize etmeye imkan veren bir pozisyondu. Fon bulma, finans sağlama, organize etme açısından. İyi iş çıkardık. Bu kapsamda, hiç bir ülkede benzer bir proje daha yapılmadı. Bunu hep söylediler. Dolayısıyla daha onüç yıl öncesinden zaten Türkiye deki EMDR faaliyetleri ve gelişimi hep iyi karşılandı. Madrid deki kongrede bu yıl on iki kişilik bir Türk grubu vardı. Dolayısıyla o arkadaşlar, EMDR camiasının onları ne kadar benimseyip, kabul ettiğini gördüler. O açıdan, her zaman iyi şeyler yaşamışızdır. Şirin Hacıömeroğlu: Bu sene EMDR Europe Kongresi ne Türkiye den önceki yıllara göre çok daha fazla bir katılım oldu ve sunum yapıldı. Hatta şaşırtıcı bir şekilde birçok Avrupa ülkesinden daha fazla katılımımız vardı. Bu gurur verdi bize. Bence EMDR camiasının Türkiye için çok iyi izlenimleri var, çalışmalarımızı tebrik ettiler. Dünyanın her yerinden katılımcılar arasında da iyi ilişkiler kuruldu. Tuba Akyüz: Biz tahmin ediyorum 15 kişi civarındaydık. En geniş katılımlı gruplardan biriydik. Üstelik çok sayıda sunum da yapıldı bizden. Yürütülen çok sayıda çalışma ve araştırmalarla Türkiye EMDR ailesinin önemli bir parçası halini almış görünüyor. Ümran Korkmazlar: EMDR camiasının Türk ekibine özel bir sempatisi var Depremi nde kurulan eski dostluklar her zaman tazeliğini koruyor. Kongreye giderken 17 yaşındaki oğlum da benimle geldi, birçok dostla tanıştı. Oğlumun hoş bir izlenimi olmuş ki, bir ara EMDR terapistleri ile ilgili düşüncesini paylaştı ve şöyle dedi: Anne, EMDR nin ustaları çok babacan ve anacan EMDR tekniğinin ruhumuza kattığı bir farklılık oluyor galiba SORU: Uluslar arası platformda EMDR nin gidisaştını yakından gördünüz. İzlenimlerinizi paylaşır mısınız? Asena Yurtsever: Başka kongrelerde görmediğim bir sıcaklık. Herkes birbiriyle tanışmak istiyor zaten çoğu kişi birbirini tanıyor. Bir ailenin içinde gibi hissettim. Örneğin, yıllar önce depremde bize süpervizyona gelen Peggy Moore'un beni görür görmez tanıması, içten ilgisi ve hala tüm detaylarıyla bu gezisini hatırlaması beni derinden etkiledi. Herkese çok selam söyledi, bu vesileyle ileteyim. Sayfa10

11 EMDR yi terapi yöntemi olarak çok benimsemiş bir kişi olarak bunu görmek mutluluk verici. Ayrıca çeşitli alanlarda çalışmalar yapıldığını görmek, bunları birinci ağızdan dinlemek, çalışmaları yapanlarla konuşma imkanı bulmak çok ilham verici. Ufkumun açıldığını hissediyorum ve yapılan çalışmalar benim de farklı alanlarda EMDR yi kullanmam için cesaret veriyor. SORU: 6. Ülkemizde EMDR kullanan genç ve hevesli terapistlere önerileriniz nelerdir? (Kongre katılımları, araştırma ve klinik deneyim söz konusu olduğunda) Hejan Epözdemir: Öncelikle geniş katılımlı bir kongreydi, bence bu kongrenin güçlü bir yönüydü. Açılışta, ilk başta bir barkovizyon gösterisi yaptılar; bir dünya haritası, EMDR Europe a üye ülkeler tek tek gösteriliyor ve her bir ülke harita üzerinde gösterildikten sonra o ülkeden kaç kişinin kongrede olduğu belirtiliyor. O barkovizyon gösteri çok güzeldi, salonda büyük bir coşku hakimdi. Ve tabii aslında aynı zamanda EMDR nin nasıl da dünyada hızlı bir şekilde yaygınlaştığını görme fırsatı tanıyordu. Evet, kısa tarihine rağmen EMDR dünyada hızla yaygınlaşıyor, dediğim gibi kongrede pek çok farklı ülkeden katılımcılar vardı, bir sürü sunum vardı, deneysel araştırmalar, yeni protokollerin geliştirilmesi, farklı bakış açıları. Karşınızda araştırmaya çok önem veren, yeniliğe açık ve dinamik bir camia görüyorsunuz, bu da tabii ki sizi daha da motive ediyor. Serin Öğet: Bu yıl eğitmenler (consultants) toplantısında EMDR nin geleceği konuşulurken ortaya çıkan bazı verilere göre (bir ankete verilen yanıtlar) EMDR camiasında aynı konu üzerine ayrı görüş ve uygulamanın olabildiği öne sürüldü. EMDR yi herkes için standart bir seviyeye getirmek, eğitiminin standardını diğer ekollerin standardına getirmek gibi konular tartışıldı. Kanımca, EMDR eğitimi gittikçe daha uzun, daha pahalı ve daha yapılandırılmış olarak karşımıza çıkacak. Şirin Hacıömeroğlu: EMDR terapisinin oldukça yaygın kullanıldığını fark ediyorum. Ayrıca alanda yapılan çalışmalar ve bu alana katkılar da gün geçtikçe artıyor. Emre Konuk: Terapistin dünyası, eğer dikkat etmezse, danışanla birlikte oluşturdukları dünya ile sınırlıdır. Bir zaman sonra da, eğer ek beslenme kanalları oluşturmazsan kozmik sorular sormaya başlarsın. EMDR hızla gelişen, patolojiye ve sağlığa köklü bir paradigma değişikliği getiren bir yaklaşım. Meraklısı için ömür boyu yeni açılımlar, çözümler, araştırmalar, projeler demek. Kongreler bütün bunlar, artı son derece ilgi çekici ve hoş insanlarla tanışmak demek. Bu açılardan EMDR ile uğraşan arkadaşlarımızın bu beslenme kanallarını açık tutmalarını öneririm. Gelecek kongre yine Haziran'da. Serin Öğet: EMDR gerçekten iyileştirme söz konusu olduğu zaman diğer yöntemlerin çok önünde yer alıyor. Bu da büyük bir nimet diye düşünüyorum. Fakat kongrede de ortaya çıkan konu EMDR uygulayanların bazılarının sorumsuz davranışlarının hastaları tekrar travmatize edebildiği idi. Örneğin hastayı iki taraflı uyaran bir makineyle odada yalnız bırakan klinisyenlerden söz edildi. Benim genç EMDR klinisyenlerine tavsiyem öncelikle, yöntemi iyi öğrenmeleri. Bunu yapabilmek için süpervizyonun yanında literatürü takip etmek önemli. Bunu yapabilmek için makaleleri Türkçe ye çevirmemiz gerekli. Öğrenmenin en iyi yolunun tekrar olduğuna inanan biri olarak, bildik konulara dair de olsa toplantılara ve konferanslara katılmalarını tavsiye ederim. Ümran Korkmazlar: Bol bol EMDR uygulasınlar ve araştırma yapsınlar. Yenilikleri takip etmek ve deneyimlerini paylaşmak için kongrelere katılsınlar. Mesleki açıdan kendini geliştirmek için en önemli yollar bunlar. Sayfa11

12 EMDR ile Olgu Hazırlamak İçin Bir Rehber 1-Sunulan olgunun EMDR standart protokolüne uygun ele alınmış olması gereklidir. 2-Eğer standart protokolde değişiklik yapılmış ise bunun teorik gerekçeleri sunulmalıdır. 3-Hedef anı seçerken hastanın bugün yaşadığı temel sorunlarına yol açması olası travmatik anı seçilmelidir. 4-Belirlenen hedef izlenmelidir. Madrid EMDR Kongresi SORU: 7. Türkiye de ikinci kez EMDR Kongresi gerçekleşecek olsa, nelerin olmasını isterdiniz? Hejan Epözdemir: Vallahi Madrid deki kongrede geniş katılım ve sunum çeşitliliği çok etkileyici idi. Dolayısıyla, Türkiye de bir kongre olursa bilimsel programın bu minvalde kapsayıcı ve yeni çalışmalara yer veren, farklı ülkelerden konuşmacıların davet edildiği bir kongre olmasını çok isterim. Akademik program ve yeni gelişmelerin aktarılabildiği iyi çalıştayların olacağı bir kongre. Bir de tabii sosyal program var Sonuçta uluslar arası kongrelerin bence önemli bir özelliği de, farklı bir ülkeye gidiyorsunuz, orada farklı bir kültürle tanışıyorsunuz, farklı renkler, farklı yerler görüyorsunuz. Dolayısıyla şöyle güzel bir sosyal program etkileyici olurdu; kaldı ki Türkiye de daha önce yapılan EMDR kongresine katılan insanlar Boğaz ı ve tekne turunu unutamadıklarını söylüyorlar, bu da bence sosyal programın da ne denli önemli olduğunu gösteriyor. Yani temel ilke basit, work hard, play hard. Önder Kavakçı: Yabancı konuşmacıların özellikle kompleks travma, dissosiyasyon alanında çalışan uzmanların bulunmasını isterdim. Travma alanından önemli ve birikimli konuşmacıları görmek iyi olurdu. Tabii bizden de daha fazla araştırmacı ve konuşmacı görmek iyi olurdu. Yanıtlar isimlerin alfabetik sıralamasına göre sunulmuştur. 5-Hedef anı çalışması bitmeden sorunlu diğer anılar çalışılmamalıdır, İkincil hedefler temel sorun çalışıldıktan sonra çalışılabilir. 6-Tartışma AIP (Adaptif Information Processing =Uyumsal/Uyuma Yönelik Bilgi İşleme) modeli çerçevesinde olmalıdır. 7-Üç Yönlü protokol uygulanmalıdır a.geçmiş b.şimdiki tetikleyiciler c.gelecek şablonu 8-Her seanstan önce ölçeklerle değerlendirilme yapılmalıdır a.örneğin depresyonu ve Travma sonrası stres bozukluğu olan bir olguda; Beck depresyon Ölçeği ve Olayların etkisi Ölçeği uygulamak gibi, yaşam kalitesi ölçekleri de ilave olarak değerlidir. b.olgunun mümkün ise SCID ya da MINI gibi bir psikiyatrik değerlendirme görüşmesi ile ele alınması tercih sebebidir. 9-Sunulan olgu ile ilgili güncel literatür gözden geçirmesi yapılmalıdır 10-Stabilizasyon, kaynak yerleştirme yapılıp yapılmadığı belirtilmelidir. 11-Terapi uygulaması sırasında başka terapi müdahaleleri kullanılmamış olmalıdır, eğer başka terapi müdahaleleri kullanılıyorsa gerekçeleri ayrıca belirtilmelidir. Birden fazla terapi yönteminin kullanıldığı olgular alandaki başka dergiler için daha uygun olabilir. 12-Bir olgu çalışmasının video kaydının yapılıp uzmanlar tarafından protokole uygunluğunun denetlenmesi ile yapılan çalışmalar yayın olarak kabul edilmesini kolaylaştırır. Sayfa12

13 Yazım Kuralları Genel İlkeler 1. E-bültene gönderilecek araştırma yazıları, A4 boyutlarında beyaz kağıda üst, alt, sağ ve sol boşluk 2,5 cm. Bırakılarak (16 x 24,7 lik alana) çift aralıklı ve düz metin olarak yazılmalıdır (Bu ölçüler, gönderilen tablo ve grafiklerin dergi sayfa boyutları dışına taşmamasını ve daha kolay kullanılmasını sağlayacaktır). 2. Yazılarda Türk Dil Kurumu nun yazım kılavuzu örnek alınmalı, yabancı sözcükler yerine olabildiğince Türkçe sözcükler kullanılmalıdır. Türkçe de pek alışılmamış sözcükler yazıda kullanılırken ilk geçtiği yerde yabancı dildeki karşılığı parantez içinde verilmelidir (Türkçe ve İngilizce). 3. Araştırma yazıları başlık sayfası, özet (Türkçe ve İngilize), anahtar kelimeler, ana metin, kaynaklar, ekler, tablolar, şekil başlıkları, şekiller, yazar notları ve yazışma adresi ile genişletilmiş İngilize uzun özet (summary) bölümlerini içermelidir. a) Başlık sayfası: Sadece araştırma yazısı başlığı ve kısa başlık bu sayfada yer almalıdır. Yazarların adı ve soyadı, unvanı ve çalıştığı kurumu içeren bilgiler de bu sayfada yer almalıdır. b) Özet ve anahtar sözcükler: Araştırma yazısı, Türkçe ve İngilizce olmak üzere her iki dilde Özet ve Abstract başlıkları altında 250 kelimeyi geçmeyecek şekilde olmalıdır. Anahtar kelimeler (3 ile 6 arasında) Türkçe özetin altında Anahtar kelimeler ve İngilizce özetin altında Key words başlığı kullanılarak verilmelidir. Türkçe ve İngilizce özetin her biri yeni bir sayfadan başlamalıdır. c) Ana metin: Yeni bir sayfadan başlamalıdır. Görgül makalelerde (araştırma yazılarında) metin, sırasıyla giriş, yöntem, sonuçlar ve tartışma bölümlerinden oluşmalıdır. Derleme türü yazılarda da yöntem bölümü dışında diğer adımlar benzer şekilde yazılmalıdır. Makalenin başlığı ana metnin ilk sayfasında yer almalı ve başlıktan sonra, Giriş alt başlığı yazılmadan paragraf ile metne başlanmalıdır. Yöntem, Sonuçlar ve Tartışma bölümleri yeni bir sayfadan başlamamalıdır; bir bölüm bittikten sonra, aynı sayfada diğeri onu izlemelidir. Giriş bölümü, yapılan araştırma ile ilgili olarak, literatürdeki yaklaşım ve sonuçlar ile araştırmanın amacını içermelidir. Yöntem bölümü örneklem, veri toplama araçları ve işlem olmak üzere 3 alt bölümden oluşmalıdır. Sonuçlar, araştırmada kullanılan istatistiksel analizleri, her değişkene ait ortalama ve standart sapma değerlerini içermelidir. Tablolar ve şekiller ayrı bir sayfada yazının en sonunda verilmelidir. Verilecek olan tablolarda ortalamalar ortalama işareti, standart sapmalar ise s ile gösterilmelidir. d) Kaynaklar: Yeni bir sayfadan başlamalıdır. Metin içinde belirtilen tüm kaynaklar Kaynakça listesi içinde yer almalıdır. APA 5 formatına uygun yazılmalıdır. e) Ekler: Yeni bir sayfadan başlamalıdır. Araştırmada kullanılan ölçekler gibi ek bilgileri içerir. f) Tablolar: Yeni bir sayfadan başlamalıdır ve her bir tablo ayrı bir sayfada verilmedir. Tablo numarası (Tablo 1: gibi) ve Tablo başlığı tablonun üstünde kelimelerin yalnızca baş harfleri büyük olarak yer almalıdır. g) Şekil başlıkları ve şekiller: Yeni bir sayfadan başlamalıdır. Şekil numarası ve şekil başlıkları kelimelerin baş harfleri büyük olarak aynı sayfada alt alta verilmelidir. Şekillerin her biri ise ayrı sayfalarda verilmelidir. h) Yazar notları: Yeni bir sayfadan başlamalıdır. Eğer araştırma bir tez çalışmasının özeti ise veya araştırmayı destekleyen kurum(lar) var ise bu bölümde belirtilmelidir. Ayrıca araştırmacının, araştırmaya katkılarından dolayı teşekkür etmek istediği kişiler de bu sayfada belirtilmelidir. ı) Yazışma adresi: Yeni bir sayfadan başlamalıdır. Yazarın veya yazarlardan bağlantı kurulabilecek olan kişinin adresi, telefon numarası ve varsa faks numarası ile e-posta adresi bu bölümde yer almalıdır i) Genişletilmiş İngilizce özet (Summary): Yeni bir sayfadan başlamalıdır. Çift aralıklı, 4-10 sayfa uzunluğunda olmalı; giriş, yöntem, bulgular ve tartışma bölümlerini içermelidir. İngilizce kısa başlık mutlaka belirtilmelidir. 4) Yazılardan ifade edilen düşüncelerden yazarları sorumludur. 5) Yayın Kurulu, yazıda gerekli gördüğü sözcükleri değiştirebilir. 6) Kurallara uymayan yazılar yayınlanmaz. 7) Yayınlanan her araştırmanın verilerinin 5 yıl süre ile araştırmacı tarafından saklanması zorunludur. Çalışma iki kopya halinde adresine gönderilmelidir. Bunlar: a)-kimlik bilgilerini içeren başlık sayfası dahil b) Kimlik bilgilerini içeren başlık sayfası hariç. Sayfa13

14 Psikoloji ve Pskiyatri Dünyasından Haberler XLVII. Ulusal Psikiyatri Kongresi (9-13 Ekim 2012), Bursa Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi Kongrenin ana teması Şiddet, VII. Uluslar arası Ruhsal Travma Toplantıları (30 Kasım-12 Aralık 2012) The Green Park Hotel, Pendik, İstanbul Kongrenin ana teması Toplumsal Travma: Sonuçları ve Baş Etme, IX. Cinsellik ve Cinsel Tedaviler Ulusal Kongresi (20-23 Aralık 2012) Harbiye Askeri Müzesi, İstanbul Kongrenin ana teması Cinsel Yaşam ve Tedavilar: Sınırlar, Sınırlılıklar, EMDRIA Konferansı (4-7 Ekim 2012) Washington, D.C. Crystal Gateway Marriott Kongrenin ana teması EMDR & Bağlanma EMDR Avrupa Kongresi, (6-8 Haziran 2013) Cenevre VI. Psikanalitik Bakışlar Sempozyumu (8-9 Aralık) Kongrenin ana teması Cinsiyet, Cinsel Kimlik ve Cinsellik Boğaziçi Üniversitesi Kültür Merkezi, Albert Long Hall XIII. Avrupa Psikoloji Kongresi (ECP) (9-12 Temmuz 2013) Stockholm Son özet gönderim tarihi 15 Kasım Eğitim ve Etkinlikler Emre Konuk ve Dr. Berk Murat Ergun tarafından 30 EKİM 2012 de, saatleri arasında C-PTSD ve EMDR konulu Çalıştayı EMDR-TR Dernek Merkezi nde gerçekleştirilecektir. Katılım ücreti 75 TL dir. Başvurular adresine yapılabilir. DBE - EMDR I. Düzey Eğitim ve Süpervizyonu 23, 24, 25, 26 Kasım 2012, Başvuru: Katılımcılardan, özgeçmiş ve son alınan diploma fotokopisi istenecektir. 3 Eylül - 20 Kasım 2012 Ece Ergün / 162 Sayfa14

III. ULUSLARARASI KOP BÖLGESEL KALKINMA SEMPOZYUMU BİLDİRİ YAZIM KURALLARI

III. ULUSLARARASI KOP BÖLGESEL KALKINMA SEMPOZYUMU BİLDİRİ YAZIM KURALLARI III. ULUSLARARASI KOP BÖLGESEL KALKINMA SEMPOZYUMU 1) Bildiri dili Türkçe ve İngilizce dir. BİLDİRİ YAZIM KURALLARI 2) Gönderilecek bildiri konuları sempozyum amacı ve bilim konuları dikkate alınarak seçilmelidir.

Detaylı

Ebru ÖZKURT TOPCU. Uzman Klinik Psikolog. Aile ve Çift Terapisti

Ebru ÖZKURT TOPCU. Uzman Klinik Psikolog. Aile ve Çift Terapisti Ebru ÖZKURT TOPCU Uzman Klinik Psikolog Aile ve Çift Terapisti 2009 yılında Maltepe Üniversitesi Psikoloji bölümünden başarısı dolayısıyla Onur Öğrencisi olarak mezun olmuştur. Üsküdar Üniversitesi nde

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ Psikolojik bozukluklar nasıl iyileştirilir? Tedavi için uygun kişi kimdir? En mantıklı tedavi yaklaşımı hangisidir? Bir terapi biçimi diğerlerinden daha iyi midir? Herhangi

Detaylı

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL PSI 501 İleri İstatistik Zorunlu 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 II. YARIYIL Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 III. YARIYIL

Detaylı

ÇOCUK VE GENÇLİK DESTEK MERKEZİ

ÇOCUK VE GENÇLİK DESTEK MERKEZİ ÇOCUK VE GENÇLİK DESTEK MERKEZİ Projenin Süresi Projenin amaçları Ortaklar Hedef gruplar Nihai Yararlanıcılar 1 Beklenen Sonuçlar 15 ay Genel Amaç: Cinsel istismara uğramış ve bu nedenden dolayı sosyal

Detaylı

Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog

Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog EĞİTİMİ Lisans : İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi,Psikoloji Bölümü Tezi : Nörotiklik,zaman tahmini ve seçici dikkat 1982 Yüksek Lisans (M.A) : Marmara Üniversitesi

Detaylı

Doğuş Üniversitesi, KLİNİK PSİKOLOJİ İstanbul 2011 2015 ( % 100 Burslu)

Doğuş Üniversitesi, KLİNİK PSİKOLOJİ İstanbul 2011 2015 ( % 100 Burslu) 1 UZMAN KLİNİK PSİKOLOG ŞEBNEM YÜKSEL 2007 yılında çalışma hayatıma başladım ve yetişkin, aile, çift, çocuk ve ergenlerle klinik psikolog olarak çalışmaktayım. Bilişsel-Davranışçı Terapi ve Virginia Satir

Detaylı

AİLE DANIŞMANLIĞI SERTİFİKALI EĞİTİM PROGRAMI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ VE SOSYAL HİZMET UZMANLARI DERNEĞİ GENEL MERKEZİ İŞBİRLİĞİNDE AÇILIYOR

AİLE DANIŞMANLIĞI SERTİFİKALI EĞİTİM PROGRAMI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ VE SOSYAL HİZMET UZMANLARI DERNEĞİ GENEL MERKEZİ İŞBİRLİĞİNDE AÇILIYOR AİLE DANIŞMANLIĞI SERTİFİKALI EĞİTİM PROGRAMI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ VE SOSYAL HİZMET UZMANLARI DERNEĞİ GENEL MERKEZİ İŞBİRLİĞİNDE AÇILIYOR AİLE DANIŞMANLIĞI NEDİR? Aile danışmanlığı, ailenin çevresiyle

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004 ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Candan DELİDUMAN Doğum Tarihi: 15.08.1979 E-Posta: candancandan2012@gmail.com Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEZ YAZIM KURALLARI

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEZ YAZIM KURALLARI T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEZ YAZIM KURALLARI Tezin yazımında kullanılacak kağıt A4 standardında olmalıdır. Metin yazılırken her sayfanın sol kenarından, sağ kenarından

Detaylı

1-2 Kasım 2014 tarihinde, Ankara`da düzenlenecek olan 2. Klinik Nöral Terapi Sempozyumu ile ilgili sizlere bilgi vermekten mutluluk duyuyoruz.

1-2 Kasım 2014 tarihinde, Ankara`da düzenlenecek olan 2. Klinik Nöral Terapi Sempozyumu ile ilgili sizlere bilgi vermekten mutluluk duyuyoruz. 2. Klinik Nöral Terapi Sempozyumu 1-2 Kasım 2014 - Ankara 1-2 Kasım 2014 tarihinde, Ankara`da düzenlenecek olan 2. Klinik Nöral Terapi Sempozyumu ile ilgili sizlere bilgi vermekten mutluluk duyuyoruz.

Detaylı

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER Sağlık Dünya Sağlık Örgütü tanımlaması Biyolojik, ruhsal ve sosyal iyilik hali. Tıp Özgül bir kurama ve bu kuramdan biçimlenen yöntemle belirlenen uygulamalarla biyolojik,

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

Dilşad Koloğlugil 2005 yılında Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nden mezun oldu.

Dilşad Koloğlugil 2005 yılında Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nden mezun oldu. Aylin Sezer 2005 yılında İstanbul Bilgi Üniversitesi Psikoloji Bölümü lisans programından "Kıskançlıkta Cinsiyet Farklılıkları: Evrimsel Hipotezin Testi" başlıklı tezini tamamlayarak fakülte birincisi

Detaylı

TEGEP te Neler Oluyor?

TEGEP te Neler Oluyor? Gündem Mayıs 2013 02 TEGEP te Neler Oluyor? Eğitim ve gelişim alanında referans olabilecek çalışmalar kapıda! 07 TEGEP - ASTD İşbirliği 05 Zirvede Buluşalım! 09 Tegep Eğitim Profesyonellerini Geliştiriyor

Detaylı

Deneyimsel Oyun Terapisi Đle Çocuklara Ulaşma

Deneyimsel Oyun Terapisi Đle Çocuklara Ulaşma Deneyimsel Oyun Terapisi Đle Çocuklara Ulaşma Oyun yoluyla çocuklarla çalışmayı isteyen profesyonellere özel bir atölye çalışması I. Düzey: 20 21 Ekim II. Düzey: 22 23 Ekim Deneyimsel Oyun Terapisi (Experiential

Detaylı

STAJ PROGRAMI 2015. Sıraselviler Cad. Kriton Palas Apt. 43/2 Cihangir, Beyoğlu, İstanbul 212 251 68 09. www.aurapsikoterapi.com

STAJ PROGRAMI 2015. Sıraselviler Cad. Kriton Palas Apt. 43/2 Cihangir, Beyoğlu, İstanbul 212 251 68 09. www.aurapsikoterapi.com STAJ PROGRAMI 2015 Merkezimizde yürütülen staj programı kapsamında stajyer kabul edilen kişiler için çalışmalar aşağıda başlıklar halinde sunulmuştur. Başvurunuzdan önce bu başlıkları ve içeriklerini dikkatlice

Detaylı

TESAM AKADEMİ YAYIN İLKELERİ 1. Tesam Akademi Dergisi Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda 2 kez yayımlanmaktadır.

TESAM AKADEMİ YAYIN İLKELERİ 1. Tesam Akademi Dergisi Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda 2 kez yayımlanmaktadır. TESAM AKADEMİ YAYIN İLKELERİ 1 GENEL İLKELER Tesam Akademi Dergisi Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda 2 kez yayımlanmaktadır. Dergide ekonomi, siyaset bilimi ve kamu yönetimi, dış politika, hukuk

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI Bilgisayar ve internet kullanımı teknoloji çağı olarak adlandırabileceğimiz bu dönemde, artık hayatın önemli gereçleri haline gelmiştir. Bilgiye kolay, hızlı, ucuz ve güvenli

Detaylı

Kadına Yönelik Şiddet mi? Aile İçi Şiddet mi? Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet

Kadına Yönelik Şiddet mi? Aile İçi Şiddet mi? Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Kadına Yönelik Şiddet mi? Aile İçi Şiddet mi? Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet TEMEL Kadına yönelik şiddetin tanımlanması: Fiziksel şiddet? Duygusal şiddet? Ekonomik şiddet? Cinsel şiddet? İhtiyaç- Hizmet

Detaylı

ULUSLARARASI TRAVMA ÇALIŞMALARI PROGRAMI - İSTANBUL - NEW YORK İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ

ULUSLARARASI TRAVMA ÇALIŞMALARI PROGRAMI - İSTANBUL - NEW YORK İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ BİRİNCİ AY EĞİTİMLERİ ULUSLARARASI TRAVMA ÇALIŞMALARI PROGRAMI - İSTANBUL - NEW YORK İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ Düzey Tarih Gün Zaman Seminerin Konusu Eğitimciler 25/10/13 26/10/13 27/12/13 Cuma 18:00-20:00

Detaylı

: 06.08.2012 tarih ve B.05.1.EGM.0.84.2948(64028)-1439 sayılı Bakanlık Oluru.

: 06.08.2012 tarih ve B.05.1.EGM.0.84.2948(64028)-1439 sayılı Bakanlık Oluru. ESKİ YENİ KAPALf YOL Emniyet Genel Müdürlüğü Sayı : B.05.1.EGM.0.84.2948 (64208)-WO3^ f f l-> *~ 712/2012 Konu : 4. Karayolu Trafik Güvenliği Sempozyum ve Sergisi MALİYE BAKANLIĞINA İlgi : 06.08.2012 tarih

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Doktora KLİNİK (UYGULAMALI) PSİKOLOJİ ANKARA

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Doktora KLİNİK (UYGULAMALI) PSİKOLOJİ ANKARA Ünvan : Öğr. Gör. Adres ÖZGEÇMİŞ Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalı E-posta ecevarlik@akdeniz.edu.tr Telefon 02423106622 Faks 1. Eğitim Bilgileri Derece

Detaylı

TürkiyE-Bülteni. EMDR Toolbox. Panik Bozukluk ve Fobilerde EMDR. Acı ve yas tedavisinde EMDR Kullanımı. Dr. Hejan Epözdemir

TürkiyE-Bülteni. EMDR Toolbox. Panik Bozukluk ve Fobilerde EMDR. Acı ve yas tedavisinde EMDR Kullanımı. Dr. Hejan Epözdemir ISSN 2147-4885 (Online) Panik Bozukluk ve Fobilerde EMDR Uzm. Psk. İnci Canoğulları Söyleşi Bu sayıda, Yayın Kurulu Başkanımız ve Editörümüz aynı zamanda EMDR Danışmanı ve Süpervizörü Klinik psikolog Dr.

Detaylı

İLAÇ DIŞI KLİNİK ARAŞTIRMALARI BAŞVURU FORMU

İLAÇ DIŞI KLİNİK ARAŞTIRMALARI BAŞVURU FORMU A. BAŞVURUNUN YAPILDIĞI YER Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ve Etik Kurula yapılacak olan başvurular için aynı form kullanılmalı ve ilgili kutu işaretlenmelidir. A.1. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu

Detaylı

Tip 1 Diyabetlilerde Grup Eğitimi ve Motivasyonel Görüşmelerin Etkinliği

Tip 1 Diyabetlilerde Grup Eğitimi ve Motivasyonel Görüşmelerin Etkinliği 1 Tip 1 Diyabetlilerde Grup Eğitimi ve Motivasyonel Görüşmelerin Etkinliği Şenay Yanık Zuhur, Tülay Tokgöz, Ertuğrul Kıykım, Çiğdem Aktuğlu Zeybek, Ahmet Aydın İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi,

Detaylı

NetQues Proje Raporu Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi Eğitimi Çeşitliliklerin Bütünleşmesi

NetQues Proje Raporu Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi Eğitimi Çeşitliliklerin Bütünleşmesi NetQues Proje Raporu Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi Eğitimi Çeşitliliklerin Bütünleşmesi Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi / Logopedi Alanındaki Standartların ve Eğitim Programlarının Niteliklerinin

Detaylı

Dersin Grubu. Dersin Kodu. Yarıyıl. Dersin Adı. Bölüm Zorunlu. 1 1 PSY101 Psikolojiye Giriş-I. Bölüm Zorunlu. 2 2 PSY102 Psikolojiye Giriş-II

Dersin Grubu. Dersin Kodu. Yarıyıl. Dersin Adı. Bölüm Zorunlu. 1 1 PSY101 Psikolojiye Giriş-I. Bölüm Zorunlu. 2 2 PSY102 Psikolojiye Giriş-II Adı 1 1 PSY101 ye Giriş-I Açıklaması 6 3 ki temel konulara giriş niteliğinde bir derstir. İşlenecek konulara araştırma teknikleri, davranışın biyolojik kökenleri, algı, hafıza, dil, insan gelişimi, vb.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Alper Aksoy 2. Doğum tarihi : 10/05/1971 3. Unvanı : Uzman Psikolog 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe Üniversitesi 1990-1995 Lisansüstü Uygulamalı

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

EMDR TürkiyE-Bülteni. EMDR ve Psikozlar. Emre Konuk ile 2014 EMDRIA Kongresi

EMDR TürkiyE-Bülteni. EMDR ve Psikozlar. Emre Konuk ile 2014 EMDRIA Kongresi ISSN 2147-4885 (Online) Söyleşi Emre Konuk ile 2014 EMDRIA Kongresi Uzm. Psk. inci Canoğulları Hocam, öncelikle yoğun programınız arasında vakit ayırdığınız çok teşekkür ederim. Bu yıl (2014) Colorado

Detaylı

TürkiyE-Bülteni. Elan Shapiro ile EMDR hakkında söyleşi. EMDR Birleştirici Grup Tedavi Protokolü Uzm Psk. İnci Canoğulları. Doç. Dr.

TürkiyE-Bülteni. Elan Shapiro ile EMDR hakkında söyleşi. EMDR Birleştirici Grup Tedavi Protokolü Uzm Psk. İnci Canoğulları. Doç. Dr. ISSN 2147-4885 (Online) Elan Shapiro ile EMDR hakkında söyleşi Uzman Psikolog Zeynep Zat Söyleşi Zeynep Zat, Grup ile EMDR Terapisi eğitimi için Türkiye ye gelen Elan Shapiro ile yaptığı söyleşiyi paylaşıyor.

Detaylı

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur.

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Gençlerde DEHB nin Öğrenim Hayatı Üzerine Etkileri Dr Aytül Karabekiroğlu Samsun Mehmet Aydın Eğitim ve Araştırma

Detaylı

Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi AUAd

Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi AUAd Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi AUAd auad.anadolu.edu.tr Başlarken AUAd Yazım Kuralları sayfasından size uygun olan şablonu seçiniz. Microsoft Word 2010 ortamı ya da üstü sürümü kullanınız.

Detaylı

2002-2003 Bilişsel ve Davranışçı Terapiler Eğitimi (teorik temel) Eğitmen: Prof. Dr. M. Z. Sungur/ İstanbul

2002-2003 Bilişsel ve Davranışçı Terapiler Eğitimi (teorik temel) Eğitmen: Prof. Dr. M. Z. Sungur/ İstanbul H. GAYE TOLUN Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Kişisel Bilgi: Doğum tarihi: 19.10.1971 Doğum yeri: Ankara Medeni durum: Evli, 1 çocuklu Eğitim ve Görev: 2008 Serbest Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2008. Y. Lisans KLİNİK PSİKOLOJİ ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİV.

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2008. Y. Lisans KLİNİK PSİKOLOJİ ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİV. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: İREM YOLA 2. Doğum Tarihi: 23.11.1986 3. Unvanı: UZMAN 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2008 Y. Lisans KLİNİK PSİKOLOJİ

Detaylı

YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEZ ÖNERİSİ VE TEZ YAZIM KILAVUZU

YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEZ ÖNERİSİ VE TEZ YAZIM KILAVUZU YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEZ ÖNERİSİ VE TEZ YAZIM KILAVUZU LEFKOŞA 2014 28 İÇİNDEKİLER 1.Genel Kurallar... 1.1. Genel Yazım Kuralları... 1.2. Etik Kurallar... 2.Tez Önerisi Hazırlama

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT. 4,5 cm

EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT. 4,5 cm A4 2,5cm YAZI KARAKTERİ: TIMES NEW ROMAN EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT İLK PENCERE: Proje adı 12 punto ile en fazla 38 Karakter

Detaylı

GÖRÜŞME GÖRÜŞME GÖRÜŞME. Sanat vs Bilim? Görüşme Yapma Becerileri. Hangi Amaçlar için Kullanılır? (mülakat-interview)

GÖRÜŞME GÖRÜŞME GÖRÜŞME. Sanat vs Bilim? Görüşme Yapma Becerileri. Hangi Amaçlar için Kullanılır? (mülakat-interview) Görüşme Görüşme Türleri Görüşme Süreci (mülakat-interview) Nitel araştırmada en sık kullanılan veri veri toplama aracıdır. Amacı, bir bireyin iç dünyasına girmek ve onun bakış açısını anlamaktır. Odak

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1987-1992 Doktora(Tıpta Uzmanlık)

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1987-1992 Doktora(Tıpta Uzmanlık) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Ceyda Güvenç Taşdelen 2. Doğum Tarihi : 20.01.1969 3. Unvanı : Uzman Doktor 4. Öğrenim Durumu: Üniversite, psikiyatri ihtisası Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi İstanbul

Detaylı

Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi

Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi Dersin Adı ve Kodu: Psik 302 Psikopatoloji Dersin ön koşulları: Yok Ders yeri(sınıf): 312 nolu sınıf Ders Günü ve Saati: Salı: 08:30-11:20 Kredisi:

Detaylı

Çocuklar İçin Bilişsel Davranışçı Terapi ÇOCUK BDT EĞİTİMİ. Bilgilendirme Kataloğu

Çocuklar İçin Bilişsel Davranışçı Terapi ÇOCUK BDT EĞİTİMİ. Bilgilendirme Kataloğu Çocuklar İçin Bilişsel Davranışçı Terapi ÇOCUK BDT EĞİTİMİ Bilgilendirme Kataloğu Apamer Aktüel Psikolojik Araştırmalar Merkezi Çocuklar İçin APAMER Aktüel Psikolojik Araştırmalar ve Eğitim Merkezi tarafından

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER Özgül ÜNLÜ HBÖ- HAREKETE GEÇME ZAMANI BU KONU NİÇİN ÇOK ACİLDİR? Bilgi tabanlı toplumlar ve ekonomiler bireylerin hızla yeni beceriler edinmelerini

Detaylı

Eğiticilerin Değerlendirilmesi. Prof. Dr. Gülşen Kandiloğlu TTB/UDKK- UYEK Kursu,5-10 Kasım 2004 Ankara

Eğiticilerin Değerlendirilmesi. Prof. Dr. Gülşen Kandiloğlu TTB/UDKK- UYEK Kursu,5-10 Kasım 2004 Ankara Eğiticilerin Değerlendirilmesi Prof. Dr. Gülşen Kandiloğlu TTB/UDKK- UYEK Kursu,5-10 Kasım 2004 Ankara 1 Eğiticilerin değerlendirilmesi kritik hassas bir konu Gerekli (Olmazsa olmaz) 2 Eğiticilerin değerlendirilmesi

Detaylı

Makale adı: EMDR ve Travma Sonrası Erken Müdahale Yöntemleri Yazar: Elan Shapiro

Makale adı: EMDR ve Travma Sonrası Erken Müdahale Yöntemleri Yazar: Elan Shapiro Konuk Yazar EMDR camiasında önemli bir isim olan Andrew Leeds, İstanbul da önemli bir eğitim verdi: Uzm. Psk. Asena Yurtsever Erken İlişkisel İhmal ve Taciz Kurbanlarıyla Çalışma ve Onları Anlama Devamı

Detaylı

ÇİFT PSİKOTERAPİSİNDE KADINLAR 16 19 Haziran 2010 Anadolu Psikiyatri Günleri Uz.Dr. Nuşin Sarımurat Baydemir İlişki Psikoterapileri Enstitüsü İstanbul Çift ilişkilerinde, özellikle evliliklerde, cinsiyet

Detaylı

Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği Bülteni

Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği Bülteni Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği Bülteni Yardımcısı Değerli Meslektaşlarımız Derneğimizin olağan genel kurul toplantısı..tarihinde yapıldı. Yönetim Kurulu (2012-2014) () Filiz ÖĞCE ( Yardımcısı)

Detaylı

4. KARAYOLU TRAFĠK GÜVENLĠĞĠ SEMPOZYUM VE SERGĠSĠ Konu Başlıkları

4. KARAYOLU TRAFĠK GÜVENLĠĞĠ SEMPOZYUM VE SERGĠSĠ Konu Başlıkları EK-1 4. KARAYOLU TRAFĠK GÜVENLĠĞĠ SEMPOZYUM VE SERGĠSĠ Konu Başlıkları 1. Karayolu Güvenliği Yönetimi ve Denetimi Karayolu Trafik Denetimleri Elektronik Denetleme Sistemleri ve Teknoloji Kullanımı Veri

Detaylı

1993- Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uygulamalı Psikoloji (Klinik Psikoloji) Anabilim Dalı Bilim Uzmanlığı (Yüksek Lisans)

1993- Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uygulamalı Psikoloji (Klinik Psikoloji) Anabilim Dalı Bilim Uzmanlığı (Yüksek Lisans) ÖZGEÇMİŞ PSK. DR. NURDAN GÜLEÇ Doğum tarihi: 01. 01. 1960 e- posta: nurdangulec@hotmail.com cep- tel: 0532 6432726 İş adresi: Kennedy Cad. Onlar Apt. No: 24/ 3 Kavaklıdere (Dr. Şaziye Kazezoğlu Çevik in

Detaylı

Veri Toplama Teknikleri

Veri Toplama Teknikleri A. Gözlem Yoluyla Veri Toplama Teknikleri B. Soruşturma Yoluyla Nicel Veri Toplama Teknikleri Yazılı Soruşturma Tekniği Anket, Başarı Testi Yapılandırılmış Gözlem Önceden hazırlanmış göstergeler ve semboller

Detaylı

Tez ve Eser Projesi Hazırlama Esaslarında kullanılan kısaltmalar aşağıdaki anlamları ifade eder:

Tez ve Eser Projesi Hazırlama Esaslarında kullanılan kısaltmalar aşağıdaki anlamları ifade eder: 1. AMAÇ VE KAPSAM T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TEZ VE ESER PROJESİ HAZIRLAMA ESASLARI Bu Tez ve Eser Projesi Hazırlama Esasları nın amacı, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü

Detaylı

Uluslararası Sempozyum Duyurusu KADIN ESERLERİ KÜTÜPHANESİ VE BİLGİ MERKEZİ VAKFI VE YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TARİH BÖLÜMÜ

Uluslararası Sempozyum Duyurusu KADIN ESERLERİ KÜTÜPHANESİ VE BİLGİ MERKEZİ VAKFI VE YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TARİH BÖLÜMÜ Uluslararası Sempozyum Duyurusu KADIN ESERLERİ KÜTÜPHANESİ VE BİLGİ MERKEZİ VAKFI VE YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TARİH BÖLÜMÜ 19 20 Nisan 2014/İstanbul /Yeditepe Üniversitesi KADIN HAYATLARINI YAZMAK: OTO/BİYOGRAFİ,

Detaylı

DUYGU ODAKLI ÇİFT TERAPİSİ

DUYGU ODAKLI ÇİFT TERAPİSİ DUYGU ODAKLI ÇİFT TERAPİSİ Leslie S. GREENBERG Serine WARWAR Psikoterapi Enstitüsü Psikoterapi Enstitüsü Eğitim Yayınları: 70 Duygu Odaklı Çift Terapisi Atölye Çalışması Malzemeleri Leslie S. GREENBERG

Detaylı

T.C. KARABÜK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. Karabük Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Tez Hazırlama Kılavuzudur

T.C. KARABÜK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. Karabük Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Tez Hazırlama Kılavuzudur T.C. KARABÜK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Karabük Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Tez Hazırlama Kılavuzudur Öğrencinin İsmi Öğrenci Numarası Tez Danışmanı Prof./Doç./Yrd. Doç.

Detaylı

T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ UYGULADIĞI EĞİTİM, ULUSAL TIP EĞİTİMİ AKREDİTASYON KURULU (UTEAK) TARAFINDAN AKREDİTE EDİLEN ÜLKEMİZDEKİ SAYILI TIP FAKÜLTELERİNDEN BİRİSİ http://tip.marmara.edu.tr

Detaylı

Dr. Sait Uluç Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü

Dr. Sait Uluç Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü Dr. Sait Uluç Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü KİŞİSEL BİLGİLER Adres: Hacettepe Ünv. Edebiyat Fak. Psikoloji Böl. Beytepe/ANKARA E- Posta: psysait@hacettepe.edu.tr Kişisel

Detaylı

Poster Nasıl Hazırlanır?

Poster Nasıl Hazırlanır? Poster Nasıl Hazırlanır? Dr. Mustafa SÜNBÜL Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı SAMSUN Poster özeti yazımı Poster yazımı İçerik Görünüm

Detaylı

Yardımcı Doçent Psikoloji Haliç Üniversitesi 2000 Yardımcı Doçent Psikoloji FSM Vakıf Üniversitesi 2011

Yardımcı Doçent Psikoloji Haliç Üniversitesi 2000 Yardımcı Doçent Psikoloji FSM Vakıf Üniversitesi 2011 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gaye (Enbiyaoğlu) Saltukoğlu 2. Doğum Tarihi : 1945 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe Üniversitesi 1969 Yüksek

Detaylı

Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Başvuru Formu

Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Başvuru Formu Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Başvuru Formu Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) bünyesinde yapılan ve/ya ODTÜ çalışanları/öğrencileri tarafından yürütülen ve insan katılımcılardan

Detaylı

TÜRK PSİKOLOGLAR DERNEĞİ MERKEZ TRAVMA BİRİMİ GEZİ PARKI EYLEMLERİNDEN ETKİLENENLERE YÖNELİK PSİKOSOSYAL DESTEK ÇALIŞMALARI. 1 Haziran-30 Ağustos 2013

TÜRK PSİKOLOGLAR DERNEĞİ MERKEZ TRAVMA BİRİMİ GEZİ PARKI EYLEMLERİNDEN ETKİLENENLERE YÖNELİK PSİKOSOSYAL DESTEK ÇALIŞMALARI. 1 Haziran-30 Ağustos 2013 TÜRK PSİKOLOGLAR DERNEĞİ MERKEZ TRAVMA BİRİMİ GEZİ PARKI EYLEMLERİNDEN ETKİLENENLERE YÖNELİK PSİKOSOSYAL DESTEK ÇALIŞMALARI 1 Haziran-30 Ağustos 2013 Türk Psikologlar Derneği Travma, Afet ve Kriz Birimi

Detaylı

2015-2016 DÖNEM I MED 115: Temel Bilimler I Ders kurulu 14.09.2015-09.10.2015 4 Hafta/ 73 saat

2015-2016 DÖNEM I MED 115: Temel Bilimler I Ders kurulu 14.09.2015-09.10.2015 4 Hafta/ 73 saat 2015-2016 DÖNEM I MED 115: Temel Bilimler I Ders kurulu 14.09.2015-09.10.2015 4 Hafta/ 73 saat Dersler Teorik Pratik Toplam Davranış Bilimleri 25-25 Sağlıklı Yaşam ve Halk Sağlığı 25-25 Sosyal Bilimler

Detaylı

CİNSEL TERAPİ EĞİTİMİ SERTİFİKA PROGRAMI

CİNSEL TERAPİ EĞİTİMİ SERTİFİKA PROGRAMI CİNSEL TERAPİ EĞİTİMİ SERTİFİKA PROGRAMI Bu programın amacı cinsellik, cinsel gelişim, cinsel bozukluklar, cinsel kimlik durumları, cinsel yönelim, parafililer, cinsel istismar ve cinsel işlev bozuklukları

Detaylı

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gül (Oban) Dikeç 2. Doğum Tarihi : 08.02.1986 3. Akademik Unvanı : Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Hemşirelik Yüksek Okulu Koç Üniversitesi

Detaylı

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı Tezli ve Tezsiz Yüksek Lisans Programları Bilimsel Araştırma Yöntemleri I Yrd. Doç. Dr. M. Volkan TÜRKER Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümü vturker@marmara.edu.tr

Detaylı

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR GİRİŞ Hasta eğitimi, sağlığı koruyan ve bireylerde davranış değişikliği geliştirmeye yardım eden öğrenim deneyimlerinin

Detaylı

TUKMOS ASKERİ PSİKİYATRİ KOMİSYONU 1.DÖNEM ÜYELERİ Kamil Nahit Özmenler Ali Bozkurt Aytekin Özşahin Haluk Savaş

TUKMOS ASKERİ PSİKİYATRİ KOMİSYONU 1.DÖNEM ÜYELERİ Kamil Nahit Özmenler Ali Bozkurt Aytekin Özşahin Haluk Savaş Tıpta Uzmanlık Kurulu (TUK), uzmanlık eğitiminde kullanılmak üzere çekirdek müfredat ve standartları belirlemek için Tıpta Uzmanlık Kurulu Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Sistemi (TUKMOS) çerçevesinde

Detaylı

GENÇ KARTALLAR HAFTASI 2016 HAKKINDA BİLGİ

GENÇ KARTALLAR HAFTASI 2016 HAKKINDA BİLGİ GENÇ KARTALLAR HAFTASI 2016 HAKKINDA BİLGİ Hava Harp Okulu 2016 yılı Genç Kartallar Haftası nı 9-14 Mayıs 2016 tarihleri arasında kıtaları birleştiren muhteşem şehir İstanbul da icra edilecektir. Bu etkinliğimizde

Detaylı

Saygılarımla, Or. Dr. Düzgün Korkmaz WALS Türkiye Başkanı. Değerli Meslektaşlarımız,

Saygılarımla, Or. Dr. Düzgün Korkmaz WALS Türkiye Başkanı. Değerli Meslektaşlarımız, Değerli Meslektaşlarımız, Endoskopik yaklaşım dünya genelinde her geçen gün artan sayıda deneyimli kadın doğum uzmanı tarafından kist eksizyonu, ektopik gebelik, tüp ligasyonu gibi uygulamalarda tercih

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ I.KİŞİSEL BİLGİLER

ÖZGEÇMİŞ I.KİŞİSEL BİLGİLER ÖZGEÇMİŞ I.KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı : Ayşe Kuzu Doğum Tarihi: 22.04.1976 Ünvanı: Öğretim Görevlisi İş Adresi: Bülent Ecevit Üniversitesi Ahmet Erdoğan Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Kozlu/ZONGULDAK

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU

AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU Eylül 2006 İÇİNDEKİLER Önsöz...3 TÜBİTAK Ar-Ge Anketi Soruları Analizi...4 1. Genel Bilgiler İle İlgili Sorular...4 2. Proje Sunum ve Destekler İle İlgili Sorular...12 3. Üniversite

Detaylı

KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3

KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 Issue #: [Date] MAVİSEL YENER İLE RÖPOTAJ 1. Diş hekimliği fakültesinden mezunsunuz. Bu iş alanından sonra çocuk edebiyatına yönelmeye nasıl karar verdiniz?

Detaylı

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir?

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir? Rehberlik Nedir? Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri; bireyin kendini tanıması, anlaması, sahip olduğu gizil güçleri keşfetmesi, geliştirmesi ve bulunduğu topluma aktif uyum sağlayarak kendini gerçekleştirmesi

Detaylı

T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ UYGULADIĞI EĞİTİM ULUSAL TIP EĞİTİMİ AKREDİTASYON KURULU TARAFINDAN AKREDİTE EDİLEN ÜLKEMİZDEKİ SAYILI TIP FAKÜLTELERİNDEN BİRİSİ İSTANBUL DA TEK TIP FAKÜLTESİ http://tip.marmara.edu.tr

Detaylı

Uluslararası Spor Bilimleri Araştırma Dergisi (USBAD)

Uluslararası Spor Bilimleri Araştırma Dergisi (USBAD) Uluslararası Spor Bilimleri Araştırma Dergisi (USBAD) Yazım Kuralları: Çalışmanın metni 12 punto, 1,5 satır aralığında, Times New Roman yazı karakterinde, iki yana yaslı şekilde, MS Word programında yazılmalıdır.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Eğitim HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ YRD. DOÇ. DR. SAİT ULUÇ. psysait@hacettepe.edu.tr. Telefon: (0312) 2978332

ÖZGEÇMİŞ. Eğitim HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ YRD. DOÇ. DR. SAİT ULUÇ. psysait@hacettepe.edu.tr. Telefon: (0312) 2978332 ÖZGEÇMİŞ YRD. DOÇ. DR. SAİT ULUÇ E-Posta: psysait@hacettepe.edu.tr Telefon: (0312) 2978332 Adres: HÜ. Edebiyet Fak. Psikoloji Böl. Beytepe/ANKARA Eğitim Mezuniyet Tarihi Derece Alan Kurum 2005 Doktora

Detaylı

"YEMEKTE DENGE EĞİTİMİ PROJESİ EN İYİ UYGULAMA" YARIŞMA ŞARTNAMESİ

YEMEKTE DENGE EĞİTİMİ PROJESİ EN İYİ UYGULAMA YARIŞMA ŞARTNAMESİ "YEMEKTE DENGE EĞİTİMİ PROJESİ EN İYİ UYGULAMA" YARIŞMA ŞARTNAMESİ GİRİŞ Sevgili Öğretmenimiz, Çocuklarımızın yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığı geliştirmelerine katkı sağlamak için, Millî Eğitim

Detaylı

MAKALE YAZIM KURALLARI

MAKALE YAZIM KURALLARI YAYIN KURALLARI Dergimizde, özgün araştırma ve inceleme makalesi, derleme makalesi, çeviri, arşiv belgeleri, kitap eleştirisi ve tanıtımı, ölüm ve sempozyum vb. haberleri yayınlanır. Yazıların başka bir

Detaylı

KADIN ve TOPLUMSAL CİNSİYET ÇALIŞMALARI BİRİMİ BİZ KİMİZ?

KADIN ve TOPLUMSAL CİNSİYET ÇALIŞMALARI BİRİMİ BİZ KİMİZ? KADIN ve TOPLUMSAL CİNSİYET ÇALIŞMALARI BİRİMİ BİZ KİMİZ? Aralık 2011 de kurulan Türk Psikologlar Derneği Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Birimi (TPD-KTCÇB),TPD bünyesinde düzenlenecek toplumsal

Detaylı

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ ÇOCUK PSİKOLOJİSİNDE GELİŞİM MODELLERİ... 3 ÖĞRENME TEORİSİ MODELİ... 4 BİLİŞSEL GELİŞİM MODELİ... 5 İNSAN GELİŞİMİNİ VE PSİKOLOJİSİNİ AÇIKLAYAN TEMEL KURAMLAR...

Detaylı

Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü

Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Psikoloji Psikoloji bilimi, insanı anlamada bu bütünsel bakış açısını koruyan bir yaklaşım sergiler. Amacı insanı daha iyi anlamak ve ona yardımcı olmaktır. Psikoloji,

Detaylı

Editörler Doç.Dr. Ahmet Akın & Yrd.Doç.Dr. Rukiye Şahin Psikolojik Danışma Kuramları ISBN: 978-605-5044-19-0

Editörler Doç.Dr. Ahmet Akın & Yrd.Doç.Dr. Rukiye Şahin Psikolojik Danışma Kuramları ISBN: 978-605-5044-19-0 Editörler Doç.Dr. Ahmet Akın & Yrd.Doç.Dr. Rukiye Şahin Psikolojik Danışma Kuramları ISBN: 978-605-5044-19-0 Kitapta yer alan bölümlerin sorumluluğu yazarlarına aittir 1.Baskı 2014 Bu kitabın basım,yayın

Detaylı

MAKALE YAZIM KURALLARI

MAKALE YAZIM KURALLARI YAYIN KURALLARI Dergimizde, özgün araştırma ve inceleme makalesi, derleme, çeviri, arşiv belgeleri, nekroloji, kitap eleştirisi ve tanıtımı, sempozyum vb. haberleri yayınlanır. Yazıların başka bir yerde,

Detaylı

EMDR Nedir? EMDR nin Ortaya Çıkışı

EMDR Nedir? EMDR nin Ortaya Çıkışı EMDR Nedir? EMDR- Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme- savaş stresi, taciz, doğal afetler veya çocukluk döneminde yaşanan üzücü olaylar gibi rahatsız edici yaşam deneyimlerinin neden

Detaylı

RADEP ÇALIŞAN DESTEK PROGRAMI (RASYONEL DESTEK PROGRAMI)

RADEP ÇALIŞAN DESTEK PROGRAMI (RASYONEL DESTEK PROGRAMI) ALBERT ELLİS ENSTİTÜSÜ TÜRKİYE MERKEZİ RASYONEL PSİKOLOJİ RADEP ÇALIŞAN DESTEK PROGRAMI (RASYONEL DESTEK PROGRAMI) RATİONAL EMPLOYEE ASİSTANT PROGRAM RADEP-E Kimiz Biz? Albert Ellis Enstitüsü Türkiye Merkezi

Detaylı

Uluslararası Sempozyum Duyurusu 19 20 Nisan 2014/İstanbul /Yeditepe Üniversitesi

Uluslararası Sempozyum Duyurusu 19 20 Nisan 2014/İstanbul /Yeditepe Üniversitesi Uluslararası Sempozyum Duyurusu 19 20 Nisan 2014/İstanbul /Yeditepe Üniversitesi KADIN HAYATLARINI YAZMAK: OTO/BİYOGRAFİ, YAŞAM ANLATILARI, MİTLER VE TARİH YAZIMI Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

APAMER APAMER Corparation 2013-2015

APAMER APAMER Corparation 2013-2015 APAMER APAMER Aktüel Psikolojik Araştırmalar Eğitim Organizasyon Hizmetleri Ltd. Şti Zuhuratbaba Mah. Akmescit Sokak Çiğdem Apartmanı No:12 Daire:3 Bakırköy / İstanbul www.apamer.com.tr E-Posta: bilgi@apamer.com.tr

Detaylı

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 Socrates-Comenius, Eylem 2.1. Projesi Bir Eğitim Projesi olarak Tarihi Olayları Yeniden Canlandırma Eğitimden Eyleme Referans: 128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 ÖĞRETMEN EĞİTİMİ PROGRAMI PLAN DURUM Pek

Detaylı

Sivil Toplum Geliştirme Merkezi KATILIMCI DEMOKRASİDE YEREL YÖNETİM-STK İŞBİRLİĞİ 1. TOPLANTI

Sivil Toplum Geliştirme Merkezi KATILIMCI DEMOKRASİDE YEREL YÖNETİM-STK İŞBİRLİĞİ 1. TOPLANTI Sivil Toplum Geliştirme Merkezi KATILIMCI DEMOKRASİDE YEREL YÖNETİM-STK İŞBİRLİĞİ 1. TOPLANTI 25-26 Kasım 2005, İstanbul Sivil Toplumun Geliştirilmesi İçin Örgütlenme Özgürlüğünün Güçlendirilmesi Projesi,

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ YAYIM YÖNERGESİ. Amaç ve Kapsam

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ YAYIM YÖNERGESİ. Amaç ve Kapsam Amaç YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ YAYIM YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam MADDE 1 - (1) Bu Yönerge, Yıldız Teknik Üniversitesi tarafından 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu nu 48. Maddesi ile 3.2.1984

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Psikiyatri Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

T.C. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık II. Öğretim Tezsiz Yüksek Lisans Programı

T.C. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık II. Öğretim Tezsiz Yüksek Lisans Programı E.Ü. Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalı Ege Üniversitesi Kampüsü, Bornova/ ĐZMĐR Telefon: 0 (232) 311 52 59 E-posta: egitimdekanlik@mail.ege.edu.tr

Detaylı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı 3i Programme Taahhütname ARKA PLAN BİLGİSİ Temel denetim alanları olan mali denetim, uygunluk denetimi ve performans denetimini kapsayan kapsamlı bir standart seti (Uluslararası

Detaylı

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü Dr. Fatma Fariha Cengiz, Dr. Gülhan Cengiz, Dr. Sermin Kesebir Erenköy RSHEAH, İstanbul 29 Mayıs Hastanesi,

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

SPOR YÖNETİCİLİĞİ BÖLÜMÜ TEZ YAZIM KLAVUZU

SPOR YÖNETİCİLİĞİ BÖLÜMÜ TEZ YAZIM KLAVUZU GENEL KURALLAR Tezin dili Türkçe olmalıdır. SPOR YÖNETİCİLİĞİ BÖLÜMÜ TEZ YAZIM KLAVUZU Tez bilgisayar ortamında A4 kağıdın tek yüzüne yazılmalıdır. Tez bilimsel alana fayda sağlayacak herhangi bir alandan

Detaylı

T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TEZ ÖNERİSİ HAZIRLAMA ESASLARI

T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TEZ ÖNERİSİ HAZIRLAMA ESASLARI T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TEZ ÖNERİSİ HAZIRLAMA ESASLARI 1. AMAÇ VE KAPSAM Bu Tez Önerisi Hazırlama Esasları nın amacı, Atılım Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Lisansüstü

Detaylı