Yeme Bozukluu Olan Çocuklar Ve Ergenler Etiyolojisi le lgili Çalmalar, Müdahale, Deerlendirme Ve Tedavi*

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Yeme Bozukluu Olan Çocuklar Ve Ergenler Etiyolojisi le lgili Çalmalar, Müdahale, Deerlendirme Ve Tedavi*"

Transkript

1 Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eitim Fakültesi Dergisi 20: (2006) Yeme Bozukluu Olan Çocuklar Ve Ergenler Etiyolojisi le lgili Çalmalar, Müdahale, Deerlendirme Ve Tedavi* Didem M. SYEZ** ÖZET Sosyal duygusal iyiliin snf uyumu ve akademik baar üzerindeki olumlu etkileri bilinen bir gerçek olup, son yllarda konuyla ilgili olarak yaplan çalmalarn says giderek artmaktadr. lgili yaznalannda yeme bozukluunun okuldaki uyum ve akademik baar arasndaki balantsna ilikin çalmalar yer almaktaysa da bunlarn yeterli olduunu söylemek mümkün deildir. Bu durumun, yeme bozukluunun salt tbbi bir rahatszlk olarak ele alnmasndan kaynakland düünülmektedir. Yeme bozukluklarnn dikkat eksiklii, uyku bozukluklar ile birlikte seyretmesi eitimsel süreçte, önemli sorunlarn ortaya çkmasna neden olmaktadr. Davransal bir problem olarak yeme bozukluunun özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde görülme sklnn yüksek olmas, ilköretim ve ortaöretim kademesindeki gerekli önlemlerin alnmasn zorunlu klmaktadr. Son yllarda aratrmaclar ve uzmanlar anoreksiya ve bulimiyann etiyolojisinde birçok etmenin rol oynadn ortaya koymaktadrlar. Biyolojik ve psikolojik yatknlk, aile durumu ve sosyal koullarn etkileimi yeme bozukluklarndaki risk faktörleri olarak kabul edilmektedir. Ancak birey açsndan hangi faktörün en önemli rolü oynadn belirlemek tedavi açsndan çok önemlidir. Bunun için eitim uzmanlarnn öretmenler, okuldaki dier personel, örenciler ve aileden alaca bilgileri deerlendirmesi önem kazanmaktadr. Bu derleme yazda yeme bozukluklarnn doas ele alnarak, geliimsel süreçte, sosyokültürel, biyolojik, kiilik, duygusal, ailevi, bilisel ve davransal alanlarn yeme bozukluklar üzerindeki etkisine deinilerek, eitim uzmanlarnn konuyla ilgili görev ve sorumluluklar tartlmaktadr. Anahtar Kelimeler: Anoreksiya, bulimiya, çocuk, ergen. ABSTRACT It s a known fact that social emotional wellness has positive effects on the adaptation, and academic achievement and that the studies related to this area are dramatically increasing. Though there are studies on the relation between eating disorders, adaptation and academic achievement, these are not considered as enough. The reason might be eating disorders are tackled as a medical disease. The reverberations of eating disorders on lack of concentration and sleep disorders lead to some problems in educational area. The high frequency of eating disorder among children and adolescents as a behavioral problem necessitates a lot of measures to be taken in primary and secondary schools. The researchers and experts have indicated that so many elements play an important role in anorexia and bulimia. Biological and psychological inclinations, family and social conditions are considered as the risk factors. It s vital to determine which factor has the greatest role for the individual. Hence, the important issue is educational scholars should evaluate the information from teachers, other personel, students, and families. In this review, the emphasis is upon the etiology of eating disorders and how the socio-cultural, biological, personal, emotional, familial, cognitive, and behavioral elements affect eating disordersand what the responsibilities and duties of the educational scholars are. Keywords: Anorexia, bulimia, child, adolescent. * Özel Tevfik Fikret Okullar 1. Eitimde Yeni Yönelimler Sempozyumunda bildiri olarak sunulmutur. ** Didem M. SYEZ Dr., DEU, Buca Eitim Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danmanlk ABD, 21

2 GR1 En geni anlamyla yeme bozukluklar, ruminasyon, pika, anoreksiya ve bulimiyay içermektedir. Bunlar içerisinde ise örencileri en çok anoreksiya nervosa ve bulimiya nervosa ilgilendirmektedir. DSM-IV e (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) göre Anoreksiya Nervosa; ya ve boy uzunluu için olaan saylan bir vücut arlna sahip olmay kabul etmeme, kilo almaktan ar korkma, beden imgesinde bozukluk ve kzlarda menstrüasyonun kesilmesi gibi semptomlar içermektedir. Yine DSM-IV e göre Bulimiya Nervosada tekrarlayan epizodlar halinde ar yemek yeme ve bunu kompense edici davranlara girmesi söz konusudur. Bulimiya nervosann iki tipi vardr. Birinci tipte, düzenli olarak kusma, idrar söktürücü ve dklamay arttrc ilaçlar kullanlmaktadr. kinci tipte ise kiide yemek yememe ya da anormal derecede fiziksel ya da vücut egzersizleri gibi alnan enerjiyi telafi edici davranlar görülmektedir. Bulimiya nervosa sonucunda bireylerde; di problemleri, kullanlan ilaçlara bal olarak ikinlik, sv elektrolit kayplar, halsizlik, mide problemleri, yemek borusunda ar kusmaya bal ftklama ve yara, ar ishale bal rektumda incelme görülürken, anoreksiya nervosada durum daha ciddidir ve ölüm riski %4-20 arasnda deimektedir (Kaya ve Çilli, 1997). Ölüm riski dnda hastalarda; kalp rahatszlklar, hipotansiyon, böbrek anormallikleri, anemi, ülser ve pankreatit gibi rahatszlklar da görülmektedir (Elliot, 1998). Anoreksiya ve bulimiya arasndaki en önemli farkllklardan biri bulimiklerin genelde bir eylerin yanl gittiini fark etmeleri anoreksiklerin ise davranlarnn normal olmadn kabul etmemeleridir. Anoreksiklerde belirgin olarak ar zayflk dikkati çekerken bulimikler genellikle normal kilodadrlar veya normal kilonun çok az altndadrlar. Dier bir farkllk ise bulimikler bu davranlarndan utanç duyarlarken anoreksikler yiyecek miktarn ve kilolarn kontrol ettikleri için kendileri ile gurur duymaktadrlar (Wright, 1996; Korkut, 2004). Yalar 10 ile 19 arasnda deien kzlarda anoreksiya nervosa ve bulimia nervosann yaygnl yaklak %2 ile %4 arasnda deiirken erkeklerde bu oran %0,2 olarak saptanmtr. Anoreksiya nervosa, kz ergenlerde en sk görülen kronik rahatszlklar arasnda yer almaktadr (Göktürk, 2000; Wijbrand-Hoek, van Hoeken, 2003). Bu nedenlerden dolay yeme bozukluklarnn okullarda göz ard edilen bir problem olmamas gerekmektedir. Ülkemizde yeme bozukluklar ile ilgili ya arasndaki kz ve erkek lise örencileriyle yaplan bir aratrmada grubun %2,5 inde bulimiya, %2 sinde ise anoreksiya bulunmutur (Yeilbursa ve ark. 1992, Akt: Korkut, 2004). 1. Deerlendirme Yeme bozukluklarnn deerlendirilmesi kompleks bir yapdr. Anoreksiya ve bulimiya nervosa sosyo-kültürel, davransal, ailevi ve fiziksel olmak üzere bir çok boyutta açklanabilir. Diagnotistik deerlendirmede rahatszln düzeyi önemlidir. Okul danmanlarnn yaptklar yaplandrlm veya yar yaplandrlm görümeler, otobiyografiler ve ölçekler yeme bozukluklarnn deerlendirilmesinde önemli bir rol oynamaktadr. Anoreksik olan ergenlerin çok büyük çounluu kilo kayplarn saklad için deerlendirmede vücut kütle indeksi de dikkate alnmaldr (Akt: Robin ve ark., 1998). Elliot a (1998) göre bu ya grubunda tan koymada anahtar faktör ergenin kendi vücudunu nasl algladdr. 2. Yeme Bozukluklarnn Etyolojisi Aratrmaclar son yllarda yaplan çalmalarn nda, anoreksiya ve bulimiyann etyolojisinde tek bir nedenden çok birden çok etmenin rol oynadn düünmektediler (Jimerson, Pavelski, Orliss, 2002). Biyolojik ve psikolojik yatknlk, aile durumu ve sosyal koullarn etkileimi yeme bozukluklarndaki risk faktörleri olarak kabul edilmektedir. Her birey açsndan hangi faktörün en önemli rolü oynadn belirlemek tedavi açsndan çok önemlidir. Bunun için de eitim uzmanlarnn öretmenlerden, okuldaki dier personelden, örenciler ve aileden alaca bilgiler çok önemlidir. 2.1.Cinsiyet Faktörü Cinsiyet faktörü açsndan ele alndnda, yeme bozukluklar kzlarda erkeklere göre 8-12 kez daha fazla görülmektedir (Göktürk, 2000). Bunun sebebi olarak genç kzlarn özellikle ergenlik döneminde yaadklar bedensel deiim gösterilebilir. Bu dönemde vücuttaki ya oran artarak, göüsler belirginleir ve kalçalar geniler bunlara bal olarak da birçok kadn bu dönemde kilo almaya balar. Bu durum kiiyi toplumun belirledii ideal ölçülerden uzaklatrr (Jimerson, Pavelski, Orliss, 2002). 22

3 2.2.Aile Faktörü Fonseca, Ireland ve Resnick (2002), tarafndan toplam 1996 çocuk ve ergen üzerinde yaplan bir aratrmada erkeklerde yeme bozukluklaryla ilgili en önemli risk faktörü olarak ebeveyn tarafndan ar derecede kontrol edilme ve geçmite cinsel istismar olarak bulunurken; kzlardaki en önemli risk faktörünün ise çocukluk dönemindeki cinsel istismar olduu belirtilmitir. Aile yaplar itibariyle hareket özgürlüünün verilmemesi ve aile ileyii açsndan yeterli doyum salanamayan ilikilerin varlnn, kiiyi bu bozukluklar göstermeye eilimli hale getirebilecei belirtilmektedir. Yeme bozukluu olan çocuklarn, ailelerini daha az empatik, daha az destekleyici ve daha sorunlu olarak bulduklar gözlemlenmitir. Ayrca bu ailelerin çocuklarndan baar beklentisinin yeme bozukluu olmayan çocuklarn ailelerine göre daha fazla olduu bulunmutur (Lattimore, Wagner, Gowers, 2000; Tozzi ve ark. 2003). Yeme bozukluu olan çocuk ve ergenlerin ailelerinde aile içi problem ve tartmalara, depresyon, anksiyete, alkolizm ve dier psikiyatrik bozukluklarla imanlk veya herhangi bir yeme bozukluuna daha çok rastlanmaktadr (Tozzi ve ark.,2003). 2.3.Sosyo-Kültürel Faktörler Toplumun zayflkla ilgili normlarnn yeme bozukluklarnn etyolojisinde önem tad belirtilmektedir (Ricciardelli ve McCabe, 2003). Patton ve arkadalar da (1999) zayf olmakla ilgili toplumsal basknn yeme bozukluklarnda bir risk faktörü olduunu ama bu faktörün tek bana yeterli olmadn belirtmilerdir (Akt: Tozzi ve ark., 2003) 2.4.Biyolojik Faktörler Yeme bozukluklarnn açklanmasnda biyolojik modelde genetik yatknlktan bahsedilmektedir (Jimerson, Pavelski, Orliss, 2002). Ancak yatknl belirleyen kaltmsal bir faktör belirlenememitir (Göktürk, 2000). 2.5.Psikolojik Faktörler Altman ve Lock (1987) yeme bozukluuyla ilgisi olan psikolojik ve davransal faktörleri deerlendirmi ve özellikle de bebeklik ve çocukluk dönemlerindeki beslenme zorluklarnn daha sonraki dönemlerde ortaya çkan yeme bozukluuyla balants olduunu belirtmilerdir. Yazarlar ayn zamanda boyun een, mükemmeliyetçi, utangaç, depresif ve obsesif eilim tayan kiilerin anoreksik bozukluk gelitirme riskinin daha yüksek olduunu belirtmilerdir. Ayrca ciddi boyutta stresli yaantlara maruz kalan çocuklarn normal çocuklara göre yeme bozukluklar riski tamalarnn daha yüksek olduunu belirtmilerdir. Anne çocuk arasnda sevgi bann güvensiz olmasnn da yeme bozukluklarnda rolü olduu düünülmektedir (Akt: Cervera ve ark., 2003). Anoreksiya nervosada hastalk öncesi kiilik özellikleri farkllk gösterebilmektedir. Ancak açlk durumu karakteristik biçimde kiileri etkiler. Sklkla kendilerini bakalarndan ayrma, inziva ve gizlilik, aile üyelerine yabanclama vardr. Mizaçta deiiklik ve irritabilite art görülür (Göktürk, 2000). Anoreksiya nervosann özellikle kendi hayat üzerinde kontrol sahibi olmayan kiilerde daha sk görüldüü belirtilmektedir.. Kii kendisine kontrol edebilecei alan olarak kendi bedenini ve kilosunu seçer. Bu durum ilk balarda kiiyi çok memnun eder. lk birkaç kilo verildikten sonra tatmin daha da artar ancak sonrasnda kilo vermek bal bana bir amaç haline gelebilir (Jimerson, Pavelski, Orliss, 2002). Aratrmalar anoreksiya ve bulimiya hastalarnn benlik deerlerinin dier kiilere göre daha düük olduunu göstermektedir. Bunun nedeni, bireyin benlik deerini d görünüüne endekslemi olmas olabilir. D görünüünün toplumsal ideallere uymamas halinde kii kendisini deersizlemi hisseder ve deerini artrmann yolu ise kilo vermektir. Kilo azaldkça benlik deeri artmaktadr (Gual ve ark., 2002; Suba ve ark., 2001). 3. Müdahale Yöntemleri Varnado-Sullivan (1998) tarafndan yaplan çalmaya göre 6. ve 7. snflardaki kzlarn %83 ü yeme bozukluklar ile ilgili olarak risk grubunda yer almaktadr (Akt: Varnado- Sullivan, ve ark. 2001). Eitim uzmanlar yeme bozukluu olan örencilere yardmda önemli bir yere sahip olduklar gibi bozukluun önlenmesinde önemli bir rol oynarlar. Yeme bozukluu prevalansnn artmas ve hastaln ciddiyeti düünüldüünde okul temelli müdahale programlarnn gelitirilmesi önem tamaktadr. Müdahale süreci üç aamadan oluur: a) Birincil önlemede risk grubu belirlenmeksizin genel popülasyonda 23

4 hastaln ortaya çkmasna müdahale amaçlanmaktadr; b) kincil önlemede, genel popülasyondan çok özellikle yüksek risk tayan bireylerin ve gruplarn ihtiyacn karlamak için seçici programlar oluturulmaktadr; c) Üçüncül önlemede hastalkla ilgili minimal düzeyde de olsa semptomlar tayan yüksek risk grubundaki kiilere, spesifik prosedür uygulanmaktadr. Müdahale programlarnn etkili olabilmesi için ergenlerin yeme tutumu ile ilgili davranlarnn ve inançlarnn köklemeden deitirilmesi gerekmektedir (Smolek ve ark., 1996). Yeme bozukluu riski tayan çocuklarn erken yalarda belirlenerek birincil önleme programlarnn uygulanmas daha sonraki yllarda geliebilecek yeme bozukluu riskini azaltabilir (Jimerson, Pavelski, Orliss, 2002). Çok saydaki aratrma birincil müdahale programlarnn daha sonraki problemlerin ortaya çkmasn etkili bir ekilde azalttn ya da elimine ettiini göstermektedir (Phleps, Johnson & Augustyniak, 1999). Özellikle okullar birincil müdahalenin içerisinde önemli bir yere sahiptir. Okul temelli önleme programlar içerisinde; örencilere yeme bozukluklarnn salk üzerindeki olumsuz etkileri ile ilgili konferanslar verilmesi, zayflamalar konusunda kendilerine yöneltilen basklarla baa çkma yollarnn öretilmesi, beslenme alkanlklarnn gelitirilmesi, ideal vücut imaj ve mükemmel vücut beklentisi ile sosyo-kültürel deerlerin deerlendirilmesi ve ergenlik dönemindeki fiziksel ve psikolojik deiikliklerle ilgili örencilere seminerler verilmesi yer almaktadr (O Dea ve Abraham, 1999). Okul temelli önleme programlar ile ilgili olarak öncelikle eitim uzmanlarnn yeme bozukluklarnn ciddi ve kompleks bir problem olduunu göz önünde tutmalar gerekir. Uzmanlarn anoreksiyay sadece dikkat çekici bir davran olarak veya bulimiyay, sadece yemee bamllk olarak tanmlamalar sknt yaratmaktadr. kinci olarak müdahale programlar sadece bir kadn problemi veya baz kzlarda görülen bir sorun olarak düünülmemelidir. Vücuduyla ve kilosuyla kafasn megul eden erkeklerde de yeme bozukluu geliebilir ve vücut formlarn korumak için streoid kullanabilirler. Hem kz hem de erkeklerde görünümle ilgili obsesyonlar ve vücutlaryla ilgili utanç duymalar direkt olarak yeme bozukluunun geliimine katkda bulunmaktadr. Üçüncü olarak da eer sadece ebeveynleri ve çocuklar semptomlar, iaretler ve yeme bozukluklarnn tehlikelerine ilikin uyarlrlarsa istemeden de olsa bozuk yeme davran pekitirilmi, müdahale çabalar da boa çkm olur. Örnein; yeme bozukluunun semptomlar ve iaretleri ile ilgili bilgiler anlatldnda genç, fiziksel görünümünü deitirmekle ilgili yeni fikirler edinebilir (kilo vermek için müshil ilaçlar veya diyet haplar kullanmak vb). Bunun sonucunda da yeme bozukluu davrannda art olabilir. Bu yüzden yeme bozukluklarn önleyici giriimde; a) zayflkla ilgili olarak fiziksel, psikolojik ve moral deerleri içeren kültürel obsesyonlarmz; b) günümüz toplumunda hem kadn hem de erkek için biçimsel olarak bozuk olmann anlamn; ve c) insanlarn benlik alglar ile kendilerine sayglarnn geliimini dikkate almak gerekmektedir. Son olarak eer mümkünse okullarda müdahale programlarnn eitilmi uzmanlar tarafndan hazrlanmas daha faydal olacaktr. Okul temelli birincil müdahale programlarnn amac, kiinin kendi vücuduyla ilgili memnuniyetsizliini tanmlamas ve buna bal olarak kiilerin benlik sayglarnn ve kiisel yeterlilik duygularnn arttrlmasdr (Phelps ve ark., 2000). Bu çalmalarn uzun dönemde faydal olabilmesi içinde uzman tarafndan yaplan çalmalarn aile ve öretmenler tarafndan da mutlaka pekitirilmesi gerekmektedir (O Dea ve Abraham, 2000). Shisslak ve ark. (1996) okul temelli birincil müdahale programlarnda geliimsel düzeyle yeme bozukluu arasndaki ilikinin dikkate alnmas gerektiini belirtmitir (Akt: Jimerson, Pavelski, Orliss, 2002). Ergenlik öncesi dönemdeki stratejiler arasnda; çocuklarnn yemek yeme özellikleri ve ebeveynlerin kendi yemek alkanlklarnn çocuklar nasl etkileyecei konusunda ebeveynleri eitmek; anaokulunda ve krelerde çalan personele beslenme problemi olan çocuklar fark etmelerini öretmek; öretmenleri ve ebeveynleri çocuun aile içerisindeki çatmalara tepki olarak yeme problemleri gelitirebilecei konusunda dikkatli olmalarn salamak; çocuklara salkl yemek ve egzersiz alkanlklarn kazandrmak; çocuklara kendi vücutlarn kabullenme konusunda yardmc olmak; görünümlerini beenmeyen çocuklar kiisel yeterliliklerini arttracak ilgi alanlar bulma konusunda çocuklar cesaretlendirme saylmaktadr. 24

5 Shisslak ve ark. (1996) müdahale yöntemlerini belirlemek açsndan ergenlik dönemini ilk, orta ve son ergenlik olmak üzere üç grupta incelemilerdir (Akt: Jimerson, Pavelski, Orliss, 2002). Ad geçen yazarlar ön ergenlik için alt strateji önermilerdir. Bunlar; ergenlik dönemindeki deiiklikleri içeren bilgilerin yaygnlatrlmas, ebeveynlerin ve çocuklarnn normal ergen geliimi hakknda bilgilendirilmesi, bütün bu çabalara arkada gruplarnn dahil edilmesi, atlganlk eitimi ve salkl duygusal yaam için geveme tekniklerinin öretilmesi, akademik ve sosyal basklarla baa çkabilmek için zaman yönetme ve problem çözme becerilerinin öretilmesi son olarak da gençleri ideal vücut arlklaryla ilgili eitmek. Orta ergenlikte ise dört stratejiden bahsedilmektedir. Birincisi, duygularnn üstesinden gelebilmek için bilisel davranç tekniklerin öretilmesi; ikincisi, kiisel deerlerinin, kendilik deeri ve baars üzerine tartlmas ve deerlendirilmesi; üçüncüsü, arkada ve aile içi çatmalarn tartlabilecei bir forum oluturulmas ve de dördüncüsü beslenme ve kilo almyla ilgili gerçekçi bilgilerin oluturulmasdr. Ergenliin son dönemindeki müdahale stratejileri ise üç öeyi içermektedir. lk olarak, ergeni yeni bir deiime hazrlamaktr ( üniversiteye balama, ie girme vb.). Bir dieri toplumun hem erkek hem de kadnlar için toplumsal deerleri ve beklentileri anlamasn ve bu konularla ilgili kendi alglarn kefetmelerini salamaktr. Sonuncusu ise toplumun ideal vücut imaj ile mutluluk, benlik algs ve baar arasndaki ilikiyle ilgili sorular sormaktr (Akt: Jimerson, Pavelski ve Orliss, 2002). 4. Risk Grubundaki Örenciler Smolak, Murnen ve Ruble (2000) yaptklar 34 farkl çalmann analizinde atletlerin atlet olmayanlara göre yeme bozukluuyla ilgili daha ciddi bir risk tadn ortaya koymutur. Bu durum dansçlar için de geçerlidir. Ulusal, uluslararas veya profesyonel düzeydeki atletler, balet ve balerinler için zayfla vurgu yapldndan yüksek risk altndadrlar. Elde edilen bulgulara dayanarak, yazarlar herhangi bir spor dalyla ilgilenecek bir kz için yeme problemlerine yönelik risk faktörlerinin belirlenmesi gerektiinden bahsetmektedirler. Shisslak ve arkadalar (1996) atletler için aadaki stratejileri önermilerdir. Yüksek risk tayan davranlar ve ar yeme ya da diyetin olumsuz etkileri ile ilgili bilgilendirmeler yaplmas, Bireylerin kendi vücut arlklaryla ilgili hassasiyetlerinin azaltlmas, Ruhsal salkllk ve stresle baa çkmayla ilgili bilgilerin verilmesi, Atletlerin yaamnda yer alan koçlarn ve dier uzmanlarn da mutlaka konuyla ilgili olarak eitilmesi gerekir (Akt: Jimerson, Pavelski ve Orliss, 2002). Dikkat edilmesi gereken bir nokta da baz ergenlerin yeme bozukluklarn saklamak için vejeteryan yemeklerin ardna saklanddr. Yaplan bir çalmada vejeteryan yemek yiyen ergenlerin normal gruba göre iki kat daha fazla diyete girdikleri ve dört kat daha fazla kat bir diyet uyguladklar, sekiz kat daha fazla da müshil ilac kullandklar belirlenmitir (Cervera ve ark., 2003). 5. Saaltm Yeme bozukluu olan bireyler. çok nadir olarak tedaviyi gönüllü olarak kabul ederler. Çok büyük çounluu akrabalarnn, arkadalarnn basks veya okul danman tarafndan ikna edilerek tedaviye balarlar. Az sayda olan bu gönüllülerin bir grubu da yeme bozukluklarndan ziyade depresyon ve kayg düzeyleri ile ilgili olarak yardm isterler. Danmann ilk ii dananlara deimeye olan dirençlerinin üstesinden gelmede yardmc olmaktr. Özellikle çocukluk döneminde ortaya çkan yeme bozukluklarnn tedavisi oldukça zordur. Anoreksikler ve bulimikler için yaplandrlan tedavinin tbbi, psikolojik, ailevi ve beslenme alkanlklarn içeren yönleri vardr. Tedavi sürecinde öncelikle yeterli kilo almnn salanmasna, fiziksel salklla kavumaya ve düzenli yeme alkanlklarna kalnd yerden devam edilmesine; ardndan da çarpk bililerin, vücut imajyla ilgili problemlerin, benlik deerinin yeniden yaplandrlmasna ve kiilik geliimine, aile ilikileri ve ebeveyn çocuk arasndaki çatmalarn çözümüne odaklanlr (Robin, Gilray & Dennis, 1998). Yeme bozukluklaryla ilgili seçenek olarak tek bir tedavi yöntemi belirlenemedii gibi uygulanacak psikofarmakolojik tedavi de çok net deildir. Bireysel psikoterapi, grup terapisi, aile terapisi, bilisel davranç tedavi ve eklektik yaklamlar yeme bozukluklarnn tedavisinde kullanlmaktadr. 25

6 Hafif ve orta iddette olgular için ayaktan tedavi önerilir. Hastane yat, ciddi beslenme yetersizlii (ideal vücut arlnn %35 altnda olmas), dehidrasyon, elektrolit dengesizlii veya dier komplikasyonlar olduunda ve intihar riskinin yükselmesi durumunda ayrca ayaktan tedavi durumunda aile ile çalmak zor olduunda, motivasyon düük olduunda ve ayaktan tedaviye cevap alnamadnda düünülmelidir (Elliot, 1998; Robin ve ark.,1998; Göktürk, 2000). Wright (1996) yeme bozukluklarnn tedavisinin çok güç olduunu ve geri dönüün de fazla olduunu belirtmektedir (Akt: Korkut, 2004). Anoreksiya nervosada olgularn yarsnn iyiletii, dörtte birinin kronik anoreksiya nervosa, dörtte birinin baka bir psikiyatrik bozukluu olduu, yüzde altsnn ilk deerlendirmeden ortalama yedi yl sonra intihar veya malnutrisyon komplikasyonlar sonucu kaybedildikleri görülmütür (Göktürk, 2000). SONUÇ ve ÖNERLER Söz konusu bilgiler nda okullarmzda konunun ciddiyeti dorultusunda önlemler alnmasnn kaçnlmaz olduu düünülmektedir. Öncelikle ülkemizde anoreksiya ve bulimiya nervosa ile ilgili tarama çalmalarnn oldukça snrl olmas nedeni ile okullarda tarama çalmalarnn düzenli olarak yaplmas gerektiine inanlmaktadr. Belirli aralklarla yaplan tarama testleri ile yalanc pozitif ve yalanc negatif sonuçlar da ayrtrlarak gerçek risk grubundaki örenciler belirlenebilir. Gerek risk grubundaki örencilere gerekse tüm örencilere yönelik olarak kiilik ve sosyal geliimleri destekleyici grup rehberlii çalmalar olas sorunlarn önlenmesinde etkili olacaktr. Bütün bu etkinliklerle birlikte çocuun ve ergenin yaantsnn önemli bir parças olan ebeveynlerinin ve arkadalarnn da konu ile ilgili olarak eitilmesi, farkndalklarnn arttrlmas gerekliine inanlmaktadr. Öretmenlerinde snf içi rolleri dikkate alndnda erken uyar sinyalleri ile ilgili olarak öretmenlere yönelik verilebilecek bir eitim okul ortamnda yaplabilecek önleyici çalmalar arasnda yer almaktadr. KAYNAKLAR 1. Amerikan Psikiyatri Birlii (1994). DSM IV, Tan Ölçütleri Bavuru EL Kitab. Çeviren E. Körolu. Hekimler Yayn Birlii, Ankara. 2. Bijlefeld, M.K. (2001). Food and You Greenwood Publishing Group; Westport, CT, USA. 3. Cervera, S., Lahortiga, F., Martinez- Gonzalez, M.A., Gual, P., Estevez-Irala, J., Alanso, Y., (2003). Neuroticizm and Low Self-Esteem as Risk Factor for Incident Eating Disorders in A Prospective Cohort Study. International Journal of Eating Disorders, 33(3); Elliot, J., (1998). Children in Difficulty: A Guide to Understanding & Helping. Florence, USA: Routledge 5. Fonseca, H., Ireland, M., Resnick, M.D., (2002). Familial Corralates of Extreme Weight Control Behaviors Among Adolescents. International Journal of Eating Disorders, 32(4); Gual, P., Perez-Gaspar, M., Martinez- Gonzalez, M.A., Lahortiga, F., Irala- Estevez, J., Cervera-Enguix, S., (2002). Self-Esteem, Personality, and Eating Disorders: Baseline Assesment of a Prospective Population-Based Cohort. International Journal of Eating Disorders, 31(3); Göktürk, Ü., (2000). Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi. stanbul Üniversitesi, Temel ve Klinik Bilimler Ders Kitaplar, Nobel Tp Kitabevleri, stanbul. 8. Jimerson, S.R., Pavelski, R., Orliss, M., (2002). Helping Children With Eating Disorders: Quessential Research on Etiology, Prevention, Assesment, and Treatment. J. Sandoval n edit ettii Handbook of Crisis Counseling, Intervention, and Prevention in The Schools, Second edition. Lawrence Erlbaum Associates, Publishers, 9. Kaya, N., Çilli,A.S., (1997). Anoreksiya Nervosa. Genel Tp Dergisi 7 (2) Korkut, F., (2004). Okul Temelli Önleyici Rehberlik ve Psikolojik Danma. An Yaynclk, Ankara. 11. Körolu, E., (1994). DSM-IV Tan Ölçütleri Bavuru El Kitab. Amerikan 26

7 Psikiyatri Birlii. Hekimler Birlii Yaynlar, Ankara. 12. Lattimore, P.J., Wagner, H., Gowers, S., (2000). Conflict Avoidance in Anorexia Nervosa: An Observational Study of Mothers and Daughetrs. European Eating Disorders Review, 8 (5); O Dea, J.A., Abraham, S., (1999). Improving the Body Image, Eating Attitudes, and Behaviors at Young Male and Female Adolescents: A New Educational Approach That Focuses on Self Esteem. International Journal of Eating Disorders, 28 (1); Phelps, L., Sapia, J., Nathanson, D., Nelson, L., (2000). An Emprically Supported Eating Disorder Prevention Program. Psychology in The Schools, 37 (5) Ricciardelli, L.A., McCabe, M.P. (2003). Sociocultural and Indvdual Influences on Muscle Gain and Weight Loss Strategies Among Adolescent Boys And Girls. Psychology In The Schools, 40 (2); Robin, A.L., Gilroy, M., Dennis, A.B., (1998). Treatment Of Eating Disorders In Children And Adolescents. Clinical Psychology Review 18(4) Smolak, L., Murnen, S.K., Ruble, A.E. (2000). Female athletes and eating problems: A meta-analysis. International Journal Of Eating Disorders, 27 (4): Suba, N., Yldz, A.N., Özenay, A., Taerimez, B., Karagüzel, E., Özel, G., Sevgili M., Yaar W., Öztek, Z. (2001). Ankara da bir Lisede 1. Snf Örencilerinde Yeme Bozukluu Taramas Sonuçlar. 8. Ulusal Halk Sal Kongresi, Eylül, Diyarbakr. 19. Tozzi, F., Sullivan, P.F., Fear, J.L., McKenzie, J., Bulik, C.M., (2003). Causes And Recovery in Anorexia Nervosa: The Patients Perspective. International Journal of Eating Disorders, 33(2); Varnado-Sullivan, P. J., Zucker, N., Williamson, D. A., Reas, D., Thaw, J., & Netemeyer, R. G. (2001). Development and implementation of the Body Logic Program for adolescents: A two-stage prevention program for eating disorders. Cognitive and Behavioral Practice, 8, Wijbrand-Hoek, H., van Hoeken, D., (2003). Review of The Prevalence and Incidence of Eating Disorders. International Journal of Eating Disorders, 34 (3); Wright, K.S., (1996). The Secret and All- Consuming Obsessions: Anorexia and Bulimia, In Capuzzi D. And Gross D.R. (ed) Youth Risk: A Prevention Resource for Counselors, Teachers and Parents, 2nd Ed.,

DOKTORA E TMNDE DANIMAN

DOKTORA E TMNDE DANIMAN DOKTORA E TMNDE DANIMAN Prof. Dr. Nee Atabey DEÜ Tp Fakültesi Tbbi Biyoloji ve Genetik Anabilim Dal Ö"retim Üyesi DEÜ Tp Fakültesi Dekan Yard., &zmir PhD e"itimi hedefleri Danmann nitelikleri Danmann bilimsel

Detaylı

Kpss 2014 E?itim Bilimleri Dvd Seti

Kpss 2014 E?itim Bilimleri Dvd Seti KPSS Ö?retmen Adaylar? Görüntülü E?itim Seti 58 DVD + Rehberlik Kitab? GÜNCEL Kpss E?itim Bilimleri Dvd Seti Tüm Dersler Kpss 2014 E?itim Bilimleri Dvd Seti Kpss 2014 E?itim Bilimleri Dvd Seti 58 Dvd Derecelendirme:Henüz

Detaylı

Tangram Etkinlii ile Çevre ve Alan Hesab *

Tangram Etkinlii ile Çevre ve Alan Hesab * Elementary Education Online, 8(2), tp: 1-6, 2009. lkö!retim Online, 8(2), öu: 1-6, 2009. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Tangram Etkinlii ile Çevre ve Alan Hesab * Güney HACIÖMERO0LU 1 Sezen

Detaylı

ÖZELL?KLER? Sosyal etkile?imde yetersizlik. Göz konta??nda s?n?rl?l?k. Ortak ilgide s?n?rl?l?k. Ba?kalar?n?n yapt???na ilgisizlik

ÖZELL?KLER? Sosyal etkile?imde yetersizlik. Göz konta??nda s?n?rl?l?k. Ortak ilgide s?n?rl?l?k. Ba?kalar?n?n yapt???na ilgisizlik Otistik birey sosyal etkile?im, sözel ve sözel olmayan ileti?im, ilgi ve etkinliklerdeki s?n?rl?l??? erken çocukluk döneminde ortaya ç?kan ve bu özellikleri nedeniyle özel e?itim ile destek e?itim hizmetine

Detaylı

Proje Döngüsünde Bilgi ve. Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1

Proje Döngüsünde Bilgi ve. Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1 Proje Döngüsünde Bilgi ve letiim Turkey - EuropeAid/126747/D/SV/TR_ Alina Maric, Hifab 1 Proje Döngüsünde Bilgi ve letiim B: Ana proje yönetimi bilgi alan B: Tüm paydalara ulamak ve iletiim kurmak için

Detaylı

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET OKUL ÖNCES EM KURUMLARINDA ÇALIAN ANASINIFI RETMENLERLE MÜZK ÖRETMENLERN MÜZK ÇALIMALARINA N TUTUM VE YETERLKLERN KARILATIRILMASI ÖZET r. Gör. Dr. lknur ÖZAL GÖNCÜ GÜMEF. ÇGEB.Okul Öncesi EABD. Okul öncesi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2

İÇİNDEKİLER. Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2 İÇİNDEKİLER Bölüm 1 Giriş 1 Duygusal ve Davranışsal Bozuklukların Tanımı 2 Normal Dışı Davramışları Belirlemede Öznellik 2 Gelişimsel Değişimlerin Bir Bireyin Davranışsal ve Duygusal Dengesi Üzerindeki

Detaylı

PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER. Prof. Dr. Ali EN ÖLÇEKLER

PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER. Prof. Dr. Ali EN ÖLÇEKLER PARAMETRK OLMAYAN STATSTKSEL TEKNKLER Prof. Dr. Ali EN 1 Normal dalm artlarn salamayan ve parametrik istatistik tekniklerinin kullanlmasn elverisiz klan durumlarn bulunmas halinde, eldeki verilere bal

Detaylı

'DARE PERFORMANS HEDEF' TABLOSU

'DARE PERFORMANS HEDEF' TABLOSU !nsanl"n Geliimine Yönelik Katma De"eri Yüksek Ürün ve Hizmet Yaratmak 2011 ylna kadar üretilen aratrmalara, projeleri ve alnan patent saylarn % 20 arttrmak üzere laboratuvarlar kurmak ve akreditasyonlarn

Detaylı

Eitimde Arabuluculuk Ve Okulda Arabuluculuk Sürecinin leyiine likin Bir Model

Eitimde Arabuluculuk Ve Okulda Arabuluculuk Sürecinin leyiine likin Bir Model Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eitim Fakültesi Dergisi 20: 11-20 (2006) Eitimde Arabuluculuk Ve Okulda Arabuluculuk Sürecinin leyiine likin Bir Model Nermin (Öner) Koruklu* ÖZET Bu çalma, okullarda yaanan

Detaylı

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm

Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Ölçek Geli tirme Çal malarnda Kapsam Geçerlik ndeksinin Kullanm Dr. Halil Yurdugül Hacettepe Üniversitesi Eitim Fakültesi yurdugul@hacettepe.edu.tr Motivasyon: Proje tabanl bir öretim sürecinde örencilerin

Detaylı

ASMOLEN UYGULAMALARI

ASMOLEN UYGULAMALARI TURGUTLU TULA VE KREMT SANAYCLER DERNE ASMOLEN UYGULAMALARI Asmolen Ölçü ve Standartlar Mart 2008 Yayn No.2 1 ASMOLEN UYGULAMALARINDA DKKAT EDLMES GEREKL HUSUSLAR Döeme dolgu tulas, kil veya killi topran

Detaylı

Okul Öncesi Eitim Kurumlarna Devam Eden 5-6 Ya Çocuklarnda Akademik Benlik Saygs

Okul Öncesi Eitim Kurumlarna Devam Eden 5-6 Ya Çocuklarnda Akademik Benlik Saygs Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eitim Fakültesi Dergisi 20: 28-39 (2006) Okul Öncesi Eitim Kurumlarna Devam Eden 5-6 Ya Çocuklarnda Akademik Benlik Saygs Fatma Nilgün Cevher*, Mustafa Bulu** ÖZET Bu aratrmann

Detaylı

Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme. 8lk Kullanc Tepkileri. Dört Çeit Ön Ürün. Ana Konular. Yamal Ön Ürün. Ön Ürün Gelitirme

Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme. 8lk Kullanc Tepkileri. Dört Çeit Ön Ürün. Ana Konular. Yamal Ön Ürün. Ön Ürün Gelitirme Bölüm 8 Ön Ürün ve Hzl Uygulama Gelitirme Sistem Analiz ve Tasarm Sedat Telçeken 8lk Kullanc Tepkileri Kullanclardan tepkiler toplanmaldr Üç tip vardr Kullanc önerileri De0iiklik tavsiyeleri Revizyon planlar

Detaylı

ENSTTÜ PROGRAMLARINA BAVURABLMEK ÇN GEREKL GENEL KOULLAR

ENSTTÜ PROGRAMLARINA BAVURABLMEK ÇN GEREKL GENEL KOULLAR ENSTTÜ PROGRAMLARINA BAVURABLMEK ÇN GEREKL GENEL KOULLAR 1. Salk Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans ve Doktora programlarna bavuracak adaylarn, bavuracaklar programa girebilme önkouluna sahip olmalar gerekir.

Detaylı

EĞİTİM BİLİMLERİ. Tamamı Çözümlü ÇIKMIŞ SORULAR

EĞİTİM BİLİMLERİ. Tamamı Çözümlü ÇIKMIŞ SORULAR EĞİTİM BİLİMLERİ ÇIKMIŞ SORULAR EĞİTİM BİLİMLERİ Tamamı Çözümlü Tamamı Çözümlü ÇIKMIŞ 2004 SORULAR 2002 2001 2003 2005 2006 2007 Gelişim Psikolojisi Öğrenme Psikolojisi Rehberlik Program Geliştirme Öğretim

Detaylı

TIBB BEYAN. mza Tarih Ebeveyn ya da Velinin mzas Tarih

TIBB BEYAN. mza Tarih Ebeveyn ya da Velinin mzas Tarih Lütfen imzalamadan önce dikkatle okuyunuz. Bu, sizin tüplü daln içerdii potansiyel riskler ve scuba eitim program srasnda sizden istenilenler konusunda bilgilendirildiiniz bir beyandr. Bu beyan imzalamanz

Detaylı

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD.

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Obezitede Anksiyete Bozuklukları ve Depresyon Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Sanofi Danışman: Teva, BMS Konuşmacı: Lundbeck Obezite giderek artan bir toplum sağlığı

Detaylı

Anketler ne zaman kullanlr? Ünite 6 Anketlerin Kullanm. Temel Konular. Soru Tipleri. Açk-uçlu ve kapal anketler. Anketler. Anketler de0erlidir, e0er;

Anketler ne zaman kullanlr? Ünite 6 Anketlerin Kullanm. Temel Konular. Soru Tipleri. Açk-uçlu ve kapal anketler. Anketler. Anketler de0erlidir, e0er; Ünite 6 Anketlerin Kullanm Sistem Analiz ve Tasarm Sedat Telçeken Anketler ne zaman kullanlr? Anketler de0erlidir, e0er; Organizasyonun elemanlar geni/ olarak da0lm/sa Birçok eleman projede rol almaktaysa

Detaylı

Terapötik ileti imin bile enleri;

Terapötik ileti imin bile enleri; HASTA ve HASTA YAKINLARIYLA TERAPÖTK LETM letiim: "Kii ve çevresi arasnda iki yönlü ilikiyi ilgilendiren tüm aamalar" olarak tanmlanabilir. Terapotik letiim: Tedavi edici ya da tedaviye yardm eden, bir

Detaylı

YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER

YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER YÜKSEKÖRETM KURULU BAKANLII YÜKSEKÖRETM KURUMLARI FAALYET RAPORU HAZIRLAMA REHBER 2007 YILI..ÜNVERSTES FAALYET RAPORU (BRMLER ÇN FAKÜLTE/YO/MYO/ENSTTÜ/DARE BAKANLII/HUKUK MÜAVRL) 2 ÇNDEKLER ÜST YÖNETC

Detaylı

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir:

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: SORU 1: 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: (i) Ayla dönütürülebilir yllk nominal %7,8 faiz oran ile her ay eit taksitler halinde

Detaylı

Online Bilimsel Program Yönetici K lavuzu

Online Bilimsel Program Yönetici K lavuzu Online Bilimsel Program Yönetici Klavuzu Bu belgedeki bilgiler, ekiller ve program ilevi önceden haber verilmeksizin deitirilebilir. Tersi belirtilmedikçe, burada örnek olarak ad geçen kiiler, adresler,

Detaylı

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (1),49-64 Dave/li Derleme EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Ziya KORUÇ, Perlearı BAYAR Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri

Detaylı

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu OLGU SUNUMU Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu Multidisciplinary Approach to Child Abuse: A Case Report Muhammed Ayaz 1, Ayþe Burcu Ayaz 1 1 Uz.Dr., Sakarya Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas

EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas EKG Sinyallerinde Gürültü Gidermede Ayrk Dalgack Dönüümünde Farkl Ana Dalgacklarn Ve Ayrtrma Seviyelerinin Karlatrlmas Cengiz Tepe 1 Hatice Sezgin 1, Elektrik Elektronik Mühendislii Bölümü, Ondokuz May#s

Detaylı

2012 2013 E T M ve Ö RET M YILI ÖRGÜN ve YAYGIN E T M KURUMLARI ÇALI MA TAKV M

2012 2013 E T M ve Ö RET M YILI ÖRGÜN ve YAYGIN E T M KURUMLARI ÇALI MA TAKV M 2012 2013 ETM ve ÖRETM YILI ÖRGÜN ve YAYGIN ETM KURUMLARI ÇALIMA TAKVM SIRA NO ÇALIMA KONULARI TARH 1. Okul Öncesi Ve lköretim Okullar 1. Snf Örencilerinin Eitim- Öretime Hazrlanmalar ( Bamsz Anaokullar

Detaylı

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek.

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek. ABVEDILKLERUBEMÜDÜRLÜÜ DIÞ ÝLÝÞKÝLER ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ Yetki,GörevveSorumluluklar zmirbüyükehirbelediyesi'ninuluslararaslikilerinidüzenlemek. zmirbüyükehirbelediyesibünyesindeyeralanbirimlereavrupabirliiveçeitli

Detaylı

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI)

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) I- SORUN Toprak ve su kaynaklarnn canllarn yaamalar yönünden tad önem bilinmektedir. Bu önemlerine karlk hem toprak hem de su kaynaklar

Detaylı

FMEA- Failure Modes and Effects Analysis Hata Modu ve Etkileri Analizi (HMEA) Yrd.Doç.Dr. pek Deveci Kocakoç 1

FMEA- Failure Modes and Effects Analysis Hata Modu ve Etkileri Analizi (HMEA) Yrd.Doç.Dr. pek Deveci Kocakoç 1 FMEA- Failure Modes and Effects Analysis Hata Modu ve Etkileri Analizi (HMEA) 1 Risk Seviyeleri Kabul edilemez risk bölgesi Riskin ortadan kald)r)lmas)n)n mümkün olmad)+) veya çok maliyetli oldu+u tolare

Detaylı

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN

KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR YÖNET M PROF. DR. HALUK GÜRGEN KURUMSAL T BAR tibar alglamalardan oluur. Kurumsal itibar, bir kuruma yönelik her türlü alglamann bütünüdür. Kurumsal itibar; sosyal ortaklarn kurulula ilgili

Detaylı

ERGENLK DÖNEMNDE OBSESF KOMPULSF BOZUKLUUN YAYGINLII

ERGENLK DÖNEMNDE OBSESF KOMPULSF BOZUKLUUN YAYGINLII T.C. SALIK BAKANLII L ETFAL ETM VE ARATIRMA HASTANES PSKYATR KLiN Bahekim: Doç. Dr.Ali hsan DOKUCU Klinik efi: Doç. Dr.K.O)uz KARAMUSTAFALIOLU ERGENLK DÖNEMNDE OBSESF KOMPULSF BOZUKLUUN YAYGINLII (Uzmanl0k

Detaylı

ALES YANINDA VE YETTRME YURDUNDA KALAN ERGENLERN UMUTSUZLUK DÜZEYLERNN KARILATIRILMASI

ALES YANINDA VE YETTRME YURDUNDA KALAN ERGENLERN UMUTSUZLUK DÜZEYLERNN KARILATIRILMASI ALES YANINDA VE YETTRME YURDUNDA KALAN ERGENLERN UMUTSUZLUK DÜZEYLERNN KARILATIRILMASI Songül TÜMKAYA * Özet Bu aratrmann birinci amac, ailesi yannda ve yetitirme yurdunda kalan ergenlerin umutsuzluk düzeylerinde;

Detaylı

Bir Grup Üniversite Ö rencesinin Anoreksik Yeme Tutumlar ile Âile Yap s Aras ndaki liflki

Bir Grup Üniversite Ö rencesinin Anoreksik Yeme Tutumlar ile Âile Yap s Aras ndaki liflki Bir Grup Üniversite Ö rencesinin Anoreksik Yeme Tutumlar ile Âile Yap s Aras ndaki liflki Diğdem Müge Siyez*, Aslı Uzbaş** *Ö r. Gör., Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca E itim Fakültesi, E itim Bilimleri

Detaylı

D HEKML ÖRENCLERNDE SOSYAL DURUM LE ÇÜRÜK VE PERODONTAL SORUN GÖRÜLME SIKLII LKS (EPDEMYOLOJK BR ÇALIMA)

D HEKML ÖRENCLERNDE SOSYAL DURUM LE ÇÜRÜK VE PERODONTAL SORUN GÖRÜLME SIKLII LKS (EPDEMYOLOJK BR ÇALIMA) D HEKML ÖRENCLERNDE SOSYAL DURUM LE ÇÜRÜK VE PERODONTAL SORUN GÖRÜLME SIKLII LKS (EPDEMYOLOJK BR ÇALIMA) RELATIONSHIP BETWEEN SOCIAL STATUS, CARIES AND PERIODONTAL DISORDER PREVALENCE IN DENTAL STUDENTS

Detaylı

MERSN DEK KADIN GRMCLERN YAAMINI ETKLEYEN FAKTÖRLER *

MERSN DEK KADIN GRMCLERN YAAMINI ETKLEYEN FAKTÖRLER * Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 8, Say: 4, 2006 MERSN DEK KADIN GRMCLERN YAAMINI ETKLEYEN FAKTÖRLER * Yrd. Doç. Dr. Ayehan ÇAKICI ** ÖZET Kadn giri$imcilerin i$ ya$amnda

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ 1. ADI SOYADI: NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT 2. DOĞUM TARİHİ: 15.01.1969 3. UNVANI: ÇOCUK PSİKİYATRİSİ UZMANI 4.

ÖZGEÇMİŞ 1. ADI SOYADI: NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT 2. DOĞUM TARİHİ: 15.01.1969 3. UNVANI: ÇOCUK PSİKİYATRİSİ UZMANI 4. ÖZGEÇMİŞ 1. ADI SOYADI: NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT 2. DOĞUM TARİHİ: 15.01.1969 3. UNVANI: ÇOCUK PSİKİYATRİSİ UZMANI 4. ÖĞRENİM DURUMU: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi 9 Eylül Üniversitesi

Detaylı

OKUL MÜDÜRLERNN TUTUM VE DAVRANILARININ ÖRETMENLERN MOTVASYONUNA ETKS (ÖZEL VE DEVLET OKULU ÖRNE)

OKUL MÜDÜRLERNN TUTUM VE DAVRANILARININ ÖRETMENLERN MOTVASYONUNA ETKS (ÖZEL VE DEVLET OKULU ÖRNE) OKUL MÜDÜRLERNN TUTUM VE DAVRANILARININ ÖRETMENLERN MOTVASYONUNA ETKS (ÖZEL VE DEVLET OKULU ÖRNE) brahim KOCABA * Turgut KARAKÖSE ** Bu aratrmada, öretmenlerin motivasyonuna etki eden faktörleri belirlemek

Detaylı

Kurbanlar & Failler. Kurban-Fail Bölünmesinin Psikodinamiği. Istanbul, 6 Nisan 2013. www.franz-ruppert.de. 02.04.2013 (c) Prof. Dr.

Kurbanlar & Failler. Kurban-Fail Bölünmesinin Psikodinamiği. Istanbul, 6 Nisan 2013. www.franz-ruppert.de. 02.04.2013 (c) Prof. Dr. Kurbanlar & Failler Kurban-Fail Bölünmesinin Psikodinamiği Istanbul, 6 Nisan 2013 www.franz-ruppert.de 02.04.2013 (c) Prof. Dr. Franz Ruppert 1 Kurbanlar ve Failler Tanımlar Hayatta Kalma Stratejileri

Detaylı

Nagihan OĞUZ DURAN Tel: +90 (224) 294 22 11 e-mail: nagihan@uludag.edu.tr

Nagihan OĞUZ DURAN Tel: +90 (224) 294 22 11 e-mail: nagihan@uludag.edu.tr Nagihan OĞUZ DURAN Tel: +90 (224) 294 22 11 e-mail: nagihan@uludag.edu.tr EĞİTİM Doktora,Orta Doğu Teknik Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Bilim Dalı (2006) Yüksek Lisans, Uludağ Üniversitesi

Detaylı

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım 1961 yılında Malatya da doğdum. İlk-orta ve lise öğrenimimi Malatya da tamamladım.1978 yılında girdiğim Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 1984 yılında bitirdim. 1984-1987 yılları arasında Çanakkale ve

Detaylı

Duygusal ve Davran sal Bozukluklar n Tan m 2

Duygusal ve Davran sal Bozukluklar n Tan m 2 Ç NDEK LER Bölüm 1 Giri 1 Duygusal ve Davran sal Bozukluklar n Tan m 2 Normal D Davram lar Belirlemede Öznellik 2 Geli imsel De i imlerin Bir Bireyin Davran sal ve Duygusal Dengesi Üzerindeki Etkileri

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. BA Psychology Hacettepe 1999

Derece Alan Üniversite Yıl. BA Psychology Hacettepe 1999 Resume 1. Name, Last Name: Ferzan Curun 2. Date of Birth: 11.04.1975 3. Position Title: :Assistant Professor 4. Education Info: :PhD. Derece Alan Üniversite Yıl BA Psychology Hacettepe 1999 Yüksek Lisans

Detaylı

MÜZ K Ö RETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI

MÜZ K Ö RETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI Bildiriler. Ulusal Müzik Eitimi Sempozyumu, Eylül 00, OMÜ MÜZK ÖRETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI DORULTUSUNDA BRBRLERYLE VE EM FAKÜLTELERN DER RETMENLK PROGRAMLARI LE KARILATIRILMASI Doç. Enver TUFAN

Detaylı

UYARIYORUZ! 66 Ay Çok Erken!

UYARIYORUZ! 66 Ay Çok Erken! * BASIN B!LD!R!S! * BASIN B!LD!R!S! * BASIN B!LD!R!S! * BASIN B!LD!R!S!* BASIN B!LD!R!S! * UYARIYORUZ! 66 Ay Çok Erken! Dikkat Dikkat: Okullar Aç"l"yor!! 2012-2013!E"itim!Ö"retim!y#l#!17!Eylül!2012 de,!ilkokula!yeni!ba$layan!ö"renciler!ise!10!eylül!2012

Detaylı

Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma

Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma Öretmen Adaylarının letiim Becerisi Algıları Üzerine Bir Çalıma Kevser Baykara Pehlivan Mula Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Eitim Bilimleri Bölümü E-posta: baykara@mu.edu.tr ÖZ: Bu çalımada, Hacettepe

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Psikoloji Hacettepe 1999

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Psikoloji Hacettepe 1999 EK 3 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Ferzan Curun 2. Doğum Tarihi: 11.04.1975 3. Unvanı: :Yrd.Doç.Dr 4. Öğrenim Durumu: :Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe 1999 Yüksek Lisans Doktora

Detaylı

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ KURUMUN AMACI ve GÖREVLER' Sosyal sigortalar ile genel salk sigortas bakmndan kiileri güvence

Detaylı

ORMAN KÖYÜ KALKINDIRMA KOOPERATFLER YÖNETC VE ÜYELERNN ORMAN EKOSSTEMLERNDEK BYOLOJK ÇETLL YERNDE KORUMA ETM PROJES (GEF SGP TUR/98/G52)

ORMAN KÖYÜ KALKINDIRMA KOOPERATFLER YÖNETC VE ÜYELERNN ORMAN EKOSSTEMLERNDEK BYOLOJK ÇETLL YERNDE KORUMA ETM PROJES (GEF SGP TUR/98/G52) ORMAN KÖYÜ KALKINDIRMA KOOPERATFLER YÖNETC VE ÜYELERNN ORMAN EKOSSTEMLERNDEK BYOLOJK ÇETLL YERNDE KORUMA ETM PROJES (GEF SGP TUR/98/G52) K I R S A L K A L K I N M A D A K A D I N L A R Sibel DEMR Birle(mi(

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS

OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA ETKS Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARIN ALELERNE YÖNELK GRUP REHBERL NN ANNE BABALARIN DEPRESYON VE BENLK SAYGISINA

Detaylı

novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan

novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan novasyon Ekonomik ve toplumsal fayda yaratmak için ürünlerde,

Detaylı

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU

OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. OTSTK ÇOCUKLARDA TEACCH PROGRAMININ GELMSEL DÜZEYE ETKS: OLGU SUNUMU Psk. Deniz VARIR

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Diyabetlilerin önemli bir kısmında bulunan psikolojik bozukluklar çoğu zaman gözardı edilmekte ve

Detaylı

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI

EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE ÇARPIM TABLOSU ÖRETM UYGULAMASI Bu aratırma 2005 yılında 1. Uluslararası zmir Özel Eitim ve Otizm Sempozyumu'nda poster bildiri olarak sunulmutur. EL PARMAKLARINA DEERLER VEREREK KOLAY YOLDAN ÇARPMA ÖRETM YÖNTEMYLE ZHN ENGELL ÖRENCLERE

Detaylı

ORTAÖRETM ÖRENCLERNN ANNE BABAYA GÜVENL BALANMA DÜZEYLERNN DN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BLGS DERSNE YÖNELK TUTUMLARINA ETKS

ORTAÖRETM ÖRENCLERNN ANNE BABAYA GÜVENL BALANMA DÜZEYLERNN DN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BLGS DERSNE YÖNELK TUTUMLARINA ETKS ORTAÖRETM ÖRENCLERNN ANNE BABAYA GÜVENL BALANMA DÜZEYLERNN DN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BLGS DERSNE YÖNELK TUTUMLARINA ETKS Özet / Abstract Mehmet Kamil COKUN Aratrmann amac, ortaöretim örencilerinin anne babalarna

Detaylı

Anahtar Kavramlar. çindekiler. Bu üniteyi tamamlad m zda, plan n tan mlayabilecek, plan n n kullan m amaçlar n aç klayabilecek,

Anahtar Kavramlar. çindekiler. Bu üniteyi tamamlad m zda, plan n tan mlayabilecek, plan n n kullan m amaçlar n aç klayabilecek, 5 Amaçlarmz Bu üniteyi tamamladmzda, plann tanmlayabilecek, plannn kullanm amaçlarn açklayabilecek, plannn nasl hazrlanacan belirleyebilecek, plann öelerini sralayabilecek, plannn dosya haline getirilmesini

Detaylı

Nevrotik iştahsızlık; Yeme bozukluğu; Anoreksi;

Nevrotik iştahsızlık; Yeme bozukluğu; Anoreksi; ANOREKSİYA NERVOSA Nevrotik iştahsızlık; Yeme bozukluğu; Anoreksi; Anoreksi bir yeme bozukluğudur. Kişilerin aşırı kilolu olduklarına yönelik takıntıları sonucu ortaya çıkan iştahsızlık ve egzersiz yapma

Detaylı

. chröder, P. brams (E -ba kan), K.-E. ndersson,. rtibani,.r. happle,.. Drake,. Hampel,. eisius,. ubaro,.. hüroff (Ba kan)

. chröder, P. brams (E -ba kan), K.-E. ndersson,. rtibani,.r. happle,.. Drake,. Hampel,. eisius,. ubaro,.. hüroff (Ba kan) (Metin güncelleme Mart 2009). chröder, P. brams (E-bakan), K.-E. ndersson,. rtibani,.r. happle,.. Drake,. Hampel,. eisius,. ubaro,.. hüroff (Bakan) riner inkontinans () erkeklere göre kadnlarda çok daha

Detaylı

http://www.suzuki-toshie.net

http://www.suzuki-toshie.net B Uygulama 03.03.2011 Bilinçli Örenim Yoluyla Yaama Gücüne Doru Yeni Afet Önleme Eitimi --- Proje Örenimi, Portfolyo Deerlendirme, Koçluk Yöntemi --- Afet Önleme ve Yeni Örenme Becerileri Proje Örenimi

Detaylı

SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII YÖNÜNDEN DEERLENDRLMES

SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII YÖNÜNDEN DEERLENDRLMES SVAS L MERKEZNDE BULUNAN LKÖRETM ÇAINDAK ÇOCUKLARIN AIZ D SALII YÖNÜNDEN DEERLENDRLMES DETERMINING ORAL HEALTH CONDITION OF PRIMARY SCHOOL STUDENTS IN CENTRAL SIVAS Yrd.Doç.Dr.&hsan HUBBEZO5LU * Yrd.Doç.Dr.Gülüan

Detaylı

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r.

Mali Yönetim ve Denetim Dergisinin May s-haziran 2008 tarihli 50. say nda yay nlanm r. HURDAYA AYRILAN VARLIKLARIN MUHASEBELELMELER VE YAPILAN YANLILIKLAR Ömer DA Devlet Muhasebe Uzman info@omerdag.net 1.G Kamu idarelerinin kaytlarnda bulunan tarlar ile maddi duran varlklar doalar gerei

Detaylı

ERGENLERDE BEDEN "MAJI ve BEDEN D"SMORF"K BOZUKLU1U

ERGENLERDE BEDEN MAJI ve BEDEN DSMORFK BOZUKLU1U T. C Sal k Bakanl ili Etfal Eitim ve Arat rma Hastanesi Psikiyatri Klinii Bahekim: Doç. Dr. Ali "hsan Dokucu ef: Doç. Dr. K. Ouz Karamustafal olu ERGENLERDE BEDEN "MAJI ve BEDEN D"SMORF"K BOZUKLU1U Uzmanl

Detaylı

BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES. M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD Ç.Ü., naat Mühendislii Bölümü, Adana / Türkiye

BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES. M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD Ç.Ü., naat Mühendislii Bölümü, Adana / Türkiye ISSN 1019-1011 Ç.Ü.MÜH.MM.FAK.DERGS CLT.19 SAYI.2 Aral,k December 2004 Ç.Ü.J.FAC.ENG.ARCH. VOL.19 NO.2 BAYINDIRLIK LER BRM FYAT ANALZLERNDEK GÜCÜ VERMLLKLERNN RDELENMES M.Emin ÖCAL, Ali TAT ve Ercan ERD

Detaylı

Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT)

Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT) Belirli Gerilim Snrlar Dahilinde Kullanlmak Üzere Tasarlanm Elektrikli Teçhizat ile lgili Yönetmelik (73/23/AT) BRNC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanmlar Amaç : Madde 1 Bu Yönetmeliin amac; Yönetmelik

Detaylı

Kare tabanl bir kutunun yükseklii 10 cm dir.taban uzunluunu gösteren X ise (2, 8) arasnda uniform (tekdüze) dalmaktadr.

Kare tabanl bir kutunun yükseklii 10 cm dir.taban uzunluunu gösteren X ise (2, 8) arasnda uniform (tekdüze) dalmaktadr. SORU : Kare tabanl bir kutunun yükseklii 0 cm dir.taban uzunluunu gösteren X ise (, 8) arasnda uniform (tekdüze) dalmaktadr. Kutunun hacminin olaslk younluk fonksiyonu g(v) a%adakilerden hangisidir? v

Detaylı

Ek-16. STRATEJK AMAÇLAR VE HEDEFLERE LKN PERFORMANS GÖSTERGELER

Ek-16. STRATEJK AMAÇLAR VE HEDEFLERE LKN PERFORMANS GÖSTERGELER Ek-16. STRATEJK AMAÇLAR VE HEDEFLERE LKN PERFORMANS GÖSTERGELER STRATEJK AMAÇ 1 Tarihi, do#al ve kültürel varl)klar)m)z) korumak, gelecek ku/aklara aktarmak ve evrensel kültüre katk)da bulunmak. Sorumlu

Detaylı

TR YAJ (SEÇMEK/AYIRMAK)

TR YAJ (SEÇMEK/AYIRMAK) TRYAJ (SEÇMEK/AYIRMAK) Triyaj hasta ya da yaraln, tedavi ve bakm gereksinimlerini karlamak amacyla, sak bakm kurumlarndaki kaynaklarn doru yerde ve doru zamanda kullanlmas salayan sflandrma sistemidir.

Detaylı

LKÖ RETM ÇA INDAK Ö RENCLERN VERGLER ALGILAMASI: AFYONKARAHSAR L ÖRNE 1

LKÖ RETM ÇA INDAK Ö RENCLERN VERGLER ALGILAMASI: AFYONKARAHSAR L ÖRNE 1 LKÖ RETM ÇA INDAK Ö RENCLERN VERGLER ALGILAMASI: AFYONKARAHSAR L ÖRNE 1 Doç.Dr.sa SABA Adem BAOLU ÖZET Çalmada ilköretim çandaki örencilerin vergiyi nasl algladklar ve vergiyi alglamalar üzerinde etkili

Detaylı

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir

Emine Sevinç Tok. İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü. Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir Emine Sevinç Tok İzmir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Gürsel Aksel Bulvarı No: 14 35350 Üçkuyular İzmir sevinc.tok@izmir.edu.tr EĞİTİM 2009-devam Klinik Psikoloji Doktora Programı

Detaylı

ETMDE YABANCILAMA OLGUSU VE ÖRETMEN: LSE ÖRETMENLER ÜZERNE SOSYOLOJK BR ARATIRMA

ETMDE YABANCILAMA OLGUSU VE ÖRETMEN: LSE ÖRETMENLER ÜZERNE SOSYOLOJK BR ARATIRMA ETMDE YABANCILAMA OLGUSU VE ÖRETMEN: LSE ÖRETMENLER ÜZERNE SOSYOLOJK BR ARATIRMA Yaar ERJEM * Özet Bu aratrmann konusunu eitimde yabanclamann önemli bir formu olan öretmen yabanclamas oluturur. Lise öretmenleri

Detaylı

Lisans ODTÜ Psikoloji 1979. Öğretim Üyesi Ufuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü 2012-halen

Lisans ODTÜ Psikoloji 1979. Öğretim Üyesi Ufuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü 2012-halen Yrd. Doç. Dr. G. Zeynep Akabay Gülçat Klinik Psikoloji Tel: (312) 586 74 17 e-posta: zeynep.gulcat@ufuk.edu.tr gulcatz@gmail.com Adres: Kızılcaşar mahallesi İncek Bulvarı 06830 Gölbaşı Ankara / TÜRKİYE

Detaylı

ETM FAKÜLTES ÖRENCLER LE FEN-EDEBYAT FAKÜLTES MEZUNLARININ ÖRETMENLK MESLENE YÖNELK ALGILARININ KARILATIRILMASI (GAZ ÜNVERSTES ÖRNE)

ETM FAKÜLTES ÖRENCLER LE FEN-EDEBYAT FAKÜLTES MEZUNLARININ ÖRETMENLK MESLENE YÖNELK ALGILARININ KARILATIRILMASI (GAZ ÜNVERSTES ÖRNE) ETM FAKÜLTES ÖRENCLER LE FEN-EDEBYAT FAKÜLTES MEZUNLARININ ÖRETMENLK MESLENE YÖNELK ALGILARININ KARILATIRILMASI (GAZ ÜNVERSTES ÖRNE) Bülent ÖZTÜRK Okyay DOAN * Gürcü KOÇ ** Özet Bu çalmada, Gazi Eitim

Detaylı

BLUMİA NERVOSA. Nevrotik Kusma; Yeme hastalığı; Blumia nervosa neden olur?

BLUMİA NERVOSA. Nevrotik Kusma; Yeme hastalığı; Blumia nervosa neden olur? BLUMİA NERVOSA Nevrotik Kusma; Yeme hastalığı; Blumia nervosa bir yeme bozukluğudur. Blumiada kontrolsüz yeme atakları görülür. Hastalar bu ataklardan sonra yediklerinin kendilerine zarar vereceği kilo

Detaylı

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010 Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü Aktüerler Derneği Nisan 2010 Türkiye de sigortaclk ve bireysel emeklilik sektörü RKET SAYISI - NUMBER OF COMPANY 2006 2007 2008 Hayat D - Non Life (Alt adedi

Detaylı

T.C KÜLTÜR VE TURZM BAKANLII Strateji Gelitirme Bakanl!"! (1. sayfa) ZEYLNAME

T.C KÜLTÜR VE TURZM BAKANLII Strateji Gelitirme Bakanl!! (1. sayfa) ZEYLNAME (1. sayfa) ZEYLNAME Türkiye Kültür Portal! Altyap!s!n!n Oluturulmas! ve Portal Uygulama Yaz!l!mlar!n!n Temin Edilmesi ihalesi 03/07/2009 Cuma gününe ertelenmitir. Teknik :artnamenin 6.(2). Maddesi Portal

Detaylı

LKÖRETM 4. SINIFTA BÜTÜNLETRLM ÜNTE VE YAPILANDIRMACI YAKLAIMIN ÖRENCLERN ÖRENME DÜZEYLERNE, ÖRENMEYE KARI TUTUMLARINA, AKADEMK ÖZGÜVENLERNE ETKS

LKÖRETM 4. SINIFTA BÜTÜNLETRLM ÜNTE VE YAPILANDIRMACI YAKLAIMIN ÖRENCLERN ÖRENME DÜZEYLERNE, ÖRENMEYE KARI TUTUMLARINA, AKADEMK ÖZGÜVENLERNE ETKS 1 T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNVERSTES ETM BLMLER ENSTTÜSÜ LKÖRETM ANABLM DALI SINIF ÖRETMENL PROGRAMI DOKTORA TEZ LKÖRETM 4. SINIFTA BÜTÜNLETRLM ÜNTE VE YAPILANDIRMACI YAKLAIMIN ÖRENCLERN ÖRENME DÜZEYLERNE, ÖRENMEYE

Detaylı

Yardımcı Doçent Psikoloji Haliç Üniversitesi 2000 Yardımcı Doçent Psikoloji FSM Vakıf Üniversitesi 2011

Yardımcı Doçent Psikoloji Haliç Üniversitesi 2000 Yardımcı Doçent Psikoloji FSM Vakıf Üniversitesi 2011 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gaye (Enbiyaoğlu) Saltukoğlu 2. Doğum Tarihi : 1945 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe Üniversitesi 1969 Yüksek

Detaylı

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Bilindii gibi, taknlar doal bir olay olmakla beraber ekonomi ve toplum yaam üzerinde olumsuz etkileri fazla olan doal bir

Detaylı

GENEL DURUM. GERÇEKLE T R LEN FAAL YETLER ve PROJELER 1. SOSYAL YARDIMLAR

GENEL DURUM. GERÇEKLE T R LEN FAAL YETLER ve PROJELER 1. SOSYAL YARDIMLAR GENELDURUM Türk Kzlay Sosyal Hizmetler Müdürlüü; olaan ve olaanüstü durumlarda, yerel, ulusal ve uluslararas düzeyde insan onurunu korumak amac ile toplumdaki savunmasz ve incinebilir nüfus gruplarnn sorunlarn

Detaylı

EK-4 ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl

EK-4 ÖZGEÇM! Derece Alan Üniversite Yıl. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl 1. Adı Soyadı :Gülümser SERTBA" 2. Do#um Tarihi: 21/11/1950 3. Unvanı: Yrd. Doc. 4. Ö#renim Durumu: Doktora EK-4 ÖZGEÇM!" Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Klinik Hem$ireli#i Ege Ün.Yük.Hem. Okulu 1974

Detaylı

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ* İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 25 TÜRKİYE DE SIK KARŞILAŞILAN PSİKİYATRİK HASTALIKLAR Sempozyum Dizisi No:62 Mart 2008 S:25-30 PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

Elementary School Physical Education Teachers Strategies against Discipline Problems (Bursa Province Case)

Elementary School Physical Education Teachers Strategies against Discipline Problems (Bursa Province Case) Elementary Education Online, 8(1), 119-128, 2009. lköretim Online, 8(1), 119-128, 2009. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr Elementary School Physical Education Teachers Strategies against Discipline

Detaylı

Yaz m Testi Sürecine TEC in (Test Expert Committee) Katk lar TEC Contributions to the Software Testing Process

Yaz m Testi Sürecine TEC in (Test Expert Committee) Katk lar TEC Contributions to the Software Testing Process Yazm Testi Sürecine TEC in (Test Expert Committee) Katklar TEC Contributions to the Software Testing Process Mustafa Namdar Turkcell Teknoloji Ararma & Gelitirme A.. 41470, Gebze-KOCAEL mustafa.namdar@turkcellteknoloji.com.tr

Detaylı

EVALUATING THE RELATIONS OF THE ANXIETY DURING PERIODONTAL TREATMENT APPLICATION WITH AGE, SEX AND DENTAL PREVIOUS HISTORY

EVALUATING THE RELATIONS OF THE ANXIETY DURING PERIODONTAL TREATMENT APPLICATION WITH AGE, SEX AND DENTAL PREVIOUS HISTORY PERODONTAL TEDAV ESNASINDAK ANKSYETE LE YA, CNSYET VE D HEKMNE GTME DURUMU ARASINDAK LKNN NCELENMES EVALUATING THE RELATIONS OF THE ANXIETY DURING PERIODONTAL TREATMENT APPLICATION WITH AGE, SEX AND DENTAL

Detaylı

Türkiye de özel sa l k kurulu lar nda bir tutundurma faaliyeti olarak reklam n hukuki boyutu üzerine bir ara t rma

Türkiye de özel sa l k kurulu lar nda bir tutundurma faaliyeti olarak reklam n hukuki boyutu üzerine bir ara t rma ABMYO Dergisi. 23, (2011) (99-108) Türkiye de özel salk kurulularnda bir tutundurma faaliyeti olarak reklamn hukuki boyutu üzerine bir aratrma Özet 1 stanbul Aydn Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü,

Detaylı

PERFORMANS BLGLER GENEL SEKRETERLK PERFORMANS HEDEFLER TABLOSU

PERFORMANS BLGLER GENEL SEKRETERLK PERFORMANS HEDEFLER TABLOSU PERFORMANS BLGLER GENEL SEKRETERLK PERFORMANS HEDEFLER TABLOSU AMAÇ - 1 nsanln geliimine yönelik katma deeri yüksek ürün ve hizmet yaratmak HEDEF (1.6) 2009 ylna kadar deer yaratan bilimsel ara$trma ve

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

TED ANKARA KOLEJ VAKFI ÖZEL ANAOKULU 2011-2012 E M Ö RET M YILI 1. DÖNEM SU KONULU EKO OKULLAR RAPORU

TED ANKARA KOLEJ VAKFI ÖZEL ANAOKULU 2011-2012 E M Ö RET M YILI 1. DÖNEM SU KONULU EKO OKULLAR RAPORU TED ANKARA KOLEJ VAKFI ÖZEL ANAOKULU 2011-2012 EM ÖRETM YILI 1. DÖNEM SU KONULU EKO OKULLAR RAPORU EKM Ekim aynda düzenlenen ilk toplantda, okulumuz öretmenlerine program hakknda bilgilendirme yapld. Okulumuzda,

Detaylı

ÖRETMENLER N SINIF Ç ÖRET M ETK NL KLER N N ÖRETMEN ADAYLARININ GÖRÜLER NE GÖRE DEERLEND R LMES

ÖRETMENLER N SINIF Ç ÖRET M ETK NL KLER N N ÖRETMEN ADAYLARININ GÖRÜLER NE GÖRE DEERLEND R LMES ÖRETMENLER N SINIF Ç ÖRET M ETK NL KLER N N ÖRETMEN ADAYLARININ GÖRÜLER NE GÖRE DEERLEND R LMES Özet / Abstract H. smail ASLANTA Aratrmada, ilköretimde görev yapan öretmenlerin snf içi öretim etkinliklerinde

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

MÜZ K BÖLÜMLER Ö RENC ÖZEL YETENEK G SINAVLARININ

MÜZ K BÖLÜMLER Ö RENC ÖZEL YETENEK G SINAVLARININ Bildiriler 8. Ulusal Müzik Eitimi Sempozyumu, 23 25 Eylül 2009, OMÜ TÜRKYE DEK ANADOLU GÜZEL SANATLAR LSELER MÜZK BÖLÜMLER ÖRENC ÖZEL YETENEK G SINAVLARININ MÜZKSEL TME-ALGILAMA BOYUTUNUN DEERLENDLMES

Detaylı

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim

4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Üniversitesi Psikiyatri Hemşireliği Anabilim ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gül (Oban) Dikeç 2. Doğum Tarihi : 08.02.1986 3. Akademik Unvanı : Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Hemşirelik Yüksek Okulu Koç Üniversitesi

Detaylı

T.C. İZMİR VALİLİĞİ ALİAĞA İLÇE MİLLÎ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI. Sıra Hizmet Standardı Olan Birimler Sayı

T.C. İZMİR VALİLİĞİ ALİAĞA İLÇE MİLLÎ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI. Sıra Hizmet Standardı Olan Birimler Sayı T.C. İZMİR VALİLİĞİ ALİAĞA İLÇE MİLLÎ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET STANDARTLARI Sıra Hizmet Standardı Olan Birimler Sayı 1 Özel Öğretim Kurumları Bölümü 92 2 Atama Bölümü 1 3 Basın Yayın Bölümü 4 4 Eğitim Öğretim

Detaylı

BASIN YAYIN VE HALKLA L K LER UBE MÜDÜRLÜ Ü

BASIN YAYIN VE HALKLA L K LER UBE MÜDÜRLÜ Ü BASINYAYINVEHALKLALKLERUBEMÜDÜRLÜÜ ÝLÝÞKÝLER ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ Yetki,GörevveSorumluluklar YasalDayanak Büyükehirbelediyesininçalmalarnnbasn,yaynaraçlaryardmyla kamuoyunaetkilibirekildeduyuruluptantlmasnsalamakvehalkla

Detaylı

SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A..

SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A.. SIEMENS Siemens Sanayi ve Ticaret A.. Deerli Tedarikçilerimiz, Türk Vergi Usul Kanunu ve ana ortamz olan Siemens AG nin kurallar gerei, firmamza gelen faturalarn muhasebeletirilmesi, takibi ve vadesinde

Detaylı

DABETES MELLTUS LU HASTALARDA YAAM KALTES DEPRESYON ETKSNN ARATIRILMASI UZMANLIK TEZ"

DABETES MELLTUS LU HASTALARDA YAAM KALTES DEPRESYON ETKSNN ARATIRILMASI UZMANLIK TEZ T.C Sal k Bakanl ili Etfal Eitim ve Arat rma Hastanesi Psikiyatri Klinii Bahekim: Doç. Dr. Ali "hsan DOKUCU ef: Doç. Dr. K.Ouz KARAMUSTAFALIO,LU DABETES MELLTUS LU HASTALARDA YAAM KALTES Ve DEPRESYON ETKSNN

Detaylı