T.C. MADRİD BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ İSPANYA GÜNEŞ ENERJİSİ RAPORU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. MADRİD BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ İSPANYA GÜNEŞ ENERJİSİ RAPORU"

Transkript

1 T.C. MADRİD BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ İSPANYA GÜNEŞ ENERJİSİ RAPORU NİSAN

2 İÇİNDEKİLER SAYFA NO I. GİRİŞ 3 II. ÜLKE EKONOMİSİNİN GENEL DEĞERLENDİRİLMESİ Ekonomik Yapısı Türkiye ile Ekonomik ve Ticari İlişkiler 6 III. SEKTÖRÜN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ Sektörün Tanımı Sektörün Yapısı ve Özellikleri Sektörde Uygulanan Politika Stratejiler Üretim, İç Pazar ve Talep Dur umu Önemli Fuar lar Sektörün Dış Ticaret İlişkileri ve Dışa Açıklığı Yabancı Ser maye Tür kiye ile Ticar i İlişkiler 17 IV. SONUÇ EKLER : 1. Potansiyel İthalatçı Listeleri Tablo Kaynakça ve Faydalı Bağlantılar 26 2

3 I.GİRİŞ Bu rapor, GSYİH bakımından 2006 yılında dünyanın en büyük 8. ekonomisi olmasının yanı sıra kişi başına düşen Euro luk geliriyle de alım gücü yüksek, coğrafi açıdan yakın ve ülkemiz açısından önemli bir pazar olan İspanya nın ülkemiz güneş enerjisi sektöründe faaliyet gösteren ihracatçılara tanıtılması amacıyla yazılmıştır. Dünya enerji ihtiyacı, artan nüfus ve buna bağlı olarak sürekli büyüyen ekonomik gelişme nedeniyle hızla yükselmektedir. Ancak enerji ihtiyacı hızla artarken, dünyanın kullanılabilir kaynakları sürekli azalmakta ve her geçen gün fosil yakıtlardan elde edilen enerji küresel iklim değişikliklerine sebep vermektedir. İspanya, rüzgar enerjisi, güneş enerjisi ve deniz suyunu tuzdan arındırma bakımından dünya lideri olmasının yanı sıra fotovoltaik sanayi alanında da önemli bir üretici/ihracatçı ülke konumundadır. Raporda, özelikle yenilenebilir enerji alanında büyük gelecek vadeden İspanya nın güneş enerjisi sektörü tüm detaylarıyla ele alınmaktadır. İhracatımızın arttırılarak sürdürülebilmesi açısından dikkat edilecek noktalar, genel bilgiler ve ülkedeki ithalatçı ve distribütörlere ilişkin güncel bilgiler raporumuzda kullanıcıların bilgisine sunulmuştur. 3

4 II. ÜLKE EKONOMİSİNİN GENEL DEĞERLENDİRİLMESİ 1. Ekonomik Yapısı İspanya 1986 yılında AET ye üye olmasının ardından, Topluluktan sağlanan ekonomik yardımlar ve özellikle Topluluk kaynaklı yabancı sermayenin de etkisi ile 1990 a kadar olan dönemde önemli büyüme artışları kaydetmiş ve yıllık ortalama %5 oranında büyüyerek sanayileşmiş bir ekonomik yapıya sahip olmuştur. İspanya, 2007 yılına kadar AB fonlarının ana kullanıcılarından biri olmuştur. İspanya ya, döneminde AB fonlarından aktarılan toplam miktar milyon Euro olurken aynı dönemde İspanya nın bütçeye katkısı milyon Euro olmuştur döneminde, İspanya nın AB ortalamasının üzerinde büyüme kaydetmiş olması ve kişi başına düşen milli gelirinin AB ortalamasını yakalamış olması dolayısıyla İspanya ya aktarılan net fonların milyon Euro dan milyon Euro ya düşürülmesi kararlaştırılmıştır. Bu bağlamda, İspanya ya önümüzdeki dönemde milyon Euro fon aktarılacak ve İspanya nın AB bütçesine katkısı milyon Euro olacaktır. İspanya ayrıca, AB ortak para birimine ilk katılan ülkeler arasında yer almayı başarmıştır. Doğrudan yabancı yatırım alanında da 2006 yılında dünyanın en çok dış yatırım alan 9. ülkesi ve en çok dış yatırım yapan 8. ülke olmuştur. İspanya nın 2007 yılının ilk 11 aylık döneminde dışarıya yapmış olduğu doğrudan yatırım miktarı bir önceki yılın aynı dönemine göre %24 oranında azalarak milyon Euro olurken, aynı dönemde İspanya ya yapılan doğrudan dış yatırım oranı %19 oranında artmış ve ,5 milyon Euro olarak gerçekleşmiştir. OECD rakamlarına göre, İspanya GSYİH bakımından 2006 yılında dünyanın en büyük 8. ekonomisi olmuş ve %3,9 oranında büyüyerek AB (%2,9) ve Euro bölgesi (%2,7) ortalamasının üstüne çıkmıştır. Büyüme hızı 2007 nin son döneminde yavaşlayarak %3,5 olmuş ancak 2007 yılının genelindeki büyüme %3,8 olarak gerçekleşmiştir. Bu büyüme oranı da 2006 yılına oranla düşüş göstermiş olsa da halen %2,6 olan AB ortalaması ve %2,3 olan Eurozone ortalamasının çok üstündedir. Yıllık enflasyon, 2006 yılında ortalama %2,5, 2007 yılında da %4,3 olarak gerçekleşmiştir. İspanya, nüfus olarak AB deki 5. büyük nüfus olurken, nüfus büyüme hızında da 2. sırada yer almaktadır. İspanyol ekonomisi gelişmiş ülkelerin genel yapısına sahip olup, hizmet sektörü GSYİH içinde ilk sırayı alırken onu sanayi üretimi izlemektedir. Bu iki sektörün GSYİH içindeki payı yaklaşık %85 dir. Ülkenin göstermiş olduğu ekonomik gelişmeyle beraber tarımın hasıladaki payı oldukça düşerken, inşaat sektörü de gelişen sektörler arasında yer almıştır. Ancak özelikle 2007 yılının son döneminde inşaat sektöründe baş gösteren durgunluk, ekonomik gelişmeyi olumsuz etkileyen etkenlerin başında gelmektedir. 4

5 Tablo 1.Ödemeler Dengesi (milyon Euro) (Kaynak:Banco de Espana) I Cari İşlemler ( ) ( ) ( ) Ticaret Dengesi ( )69.834,4 ( ) ( ) Hizmetler , Gelirler ( )18,163,7 ( ) ( ) Cari Transferler ( )2.043,1 ( )5.754 ( )7.199 II. Ser maye Hesapları 8.163, III.Mali Hesaplar , Doğrudan Yatırımlar İspanya nın İspanya ya Portföy Yatırımları İspanya nın İspanya ya Diğer Yatırımlar İspanya nın İspanya ya ( )10.593,9 ( )25.723, , ,5 ( )78.829, ,1 ( )30.103, ,9 ( ) ( ) , ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Mali Değişkenler 547, ( )4.923 Merkez Bankası Rezervleri 1.439,3 ( )480,4 ( )164,2 Eurosistemden Alacaklar ( ) Diğer Net Alacaklar ( ) ( ) ( ) IV. Net Hata ve İhmaller ( )895,7 ( )2.909,4 ( )480 Dünya ticareti açısından, dünyanın en büyük 17. ihracatçısı ve 12. ithalatçısı olan İspanya nın dış ticareti içinde AB önemli bir yer tutmaktadır yılında İspanya nın en büyük dış ticaret ortağı toplam ihracatının %70,1 i ve toplam ithalatının %59,1 i ile AB ülkeleri olmuştur. Anılan dönemde, AB ülkelerine yapılan ihracatın 2006 yılının aynı dönemine oranla %5,5 oranında artarak milyon Euro olduğu, AB ülkelerinden yapılan ithalatın da %8,5 oranında artarak milyon Euro olduğu görülmektedir. AB ülkeleri içinde de ihracatın %55,9 u ve ithalatın %49,3 ü Eurozone bölgesinde yer alan AB üyesi ülkelerle gerçekleşmiştir. Tablo 2. Genel Dış Ticaret Yıllar Genel İhracat (milyon Euro) Genel İthalat (milyon Euro) Dış Ticar et Hacmi (milyon Eur o)

6 Tablo 3. Ülkelere göre Dış Ticaret Değerleri (2007 milyon Euro) Ülkeler İspanya nın İhracatı İspanya nın İthalatı Dış Ticar et Hacmi Fransa Almanya İtalya İngiltere Portekiz Çin ABD Hollanda Belçika Rusya Türkiye Türkiye ile Ekonomik ve Ticari İlişkiler Türkiye ile İspanya arasındaki ticari ilişkiler, özellikle son yıllarda önemli artış kaydetmiştir. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2003 yılında 3,5 milyar Euro iken %102 lik bir artış kaydederek 2007 yılında 7,1 milyar Euro ya çıkmıştır. Ticaret hacmindeki artışın son yıllarda ülkemiz lehine oluştuğu görülmektedir yılları arasında, İspanya nın ülkemize olan ihracatı artarak 1,7 milyar Euro dan, 2,9 milyar Euro ya ulaşırken, aynı dönemde ülkemizin ihracatı 1,7 milyar Euro dan, 4,2 milyar Euro ya çıkmıştır. Ülkemiz 2007 yılında İspanya nın ithalatında 13., ihracatı içerisinde ise 11. sırada yer almıştır. Tablo 4. İki Ülke Arasındaki Dış Ticaret Hacmi (Genel) Yıllar Türkiye ye İhr acat (milyon Euro) Tür kiye den İthalat (milyon Euro) Dış Ticaret Hacmi (milyon Euro)

7 III. SEKTÖRÜN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ 1. Sektörün Tanımı Yenilenebilir enerji genel olarak doğanın kendi evrimi içinde, bir sonraki gün aynen mevcut olabilen enerji kaynağı olarak tanımlanmaktadır. Güneş enerjisi, güneşin çekirdeğinde devam eden füzyon ile açığa çıkan 178 trilyon kilovatlık enerjiden ileri gelmektedir. Diğer bir deyişle, dünyanın yüzeyine ulaşan güneş ışınları halihazırda harcamakta olduğumuz enerjinin katını sağlayabilecek güce sahiptir. Yeryüzünün her metrekaresi, ortalama kilovat/saat enerji üretecek kadar güneş ışını almaktadır. Avrupa da ortalama ışınım metrekarede kilovat/saat iken, bu rakam Ortadoğu da kilovat/saate kadar yükselmektedir. Dünya nın tüm yüzeyine bir yıl boyunca düşen güneş enerjisi, dünyanın bilinen kömür rezervinin 157, petrol rezervinin 516 katıdır. Güneş enerjisi doğal kullanımının yanı sıra, doğrudan kontrollü olarak da kullanılabilmektedir. Güneş enerjisinin doğrudan kontrollü kullanımının yerel çözüm olabilmesi, tükenmez ve temiz bir kaynak olmasından kaynaklanmaktadır. Güneş enerjisinin ısısal ve ışıksal nitelik taşıması, iletim ve dağıtım sorununun olmaması diğer enerji türlerine göre üstünlük sağlamaktadır. Güneş enerjisinin kontrollü kullanım amacıyla toplanmasının maliyeti de, fosil yakıtların oluşturdukları çevresel zararların maliyeti dikkate alındığında, güneş enerjisinin toplanması ve kullanılmasını daha cazip hale getirmektedir. Güneş enerjisinin kullanılabilmesi için. öncelikle toplanması gerekir. Güneş enerjisinin depolanması, bir değişim ya da çevrimle elde edilen ikincil enerjinin depolanması biçiminde gerçekleşmektedir. Depolama işlemleri ısıl, mekaniksel, kimyasal, elektriksel yöntemlerle yapılmaktadır. Basitlik ve ucuzluk gibi nedenlerle genelde ısıl toplama yöntemi tercih edilmektedir. Isıl depolamada özgül ısı kapasitesi yüksek ve kolay bulunur ucuz materyaller kullanılmaktadır. Su, yağ, çakıl taşı yatakları bu malzemeler arasındadır. Isıl depolama için gizli ısı kapasiteli, parafin gibi faz değişim materyallerinden de yararlanılmaktadır. Mekaniksel depolamada ise güneşle çalıştırılan bir pompa ya da kompresör tarafından basılan yüksek basınçlı akışkan, uygun bir ortamda toplanmaktadır. Kimyasal depolamada hidrat tuzlarından yararlanılır. Elektriksel depolama da bataryalarla yapılmaktadır. Bu amaçla kurşun asitli akümülatörler, nikel kadmiyum tipi kuru bataryalar ve sodyum sülfür bataryaları kullanılır. Güneş enerjisinin kullanıldığı alanları; kullanım suyu ısıtma, yüzme havuzu ısıtma, kaynatma ve pişirme, bitkisel ürünlerin kurutulması, su damıtılması, yapının ısıtılması, serinletilmesi (iklimlendirme), soğutma, toplam enerji sistemleri ile ısı ve elektriğin birlikte üretilmesi, sulama suyu pompajı, endüstriyel işlem ısısı üretilmesi, elektrik üretilmesi, fotokimyasal ve fotosentetik çevrimlerin gerçekleştirilmesi biçiminde sıralamak mümkün bulunmaktadır. Her uygulamanın özelliğine göre, kullanılan kolektörler değişik olmaktadır. Güneş enerjisi, fotovoltaik piller olarak da anılan güneş pilleri vasıtasıyla elektrik elde etmede de kullanılabilmektedir. Güneş pilleri fotovoltaik ilkeye bağlı olarak çalışırlar, yani üzerlerine ışık düştüğü zaman uçlarında elektrik gerilimi oluşur. Pilin verdiği elektrik enerjisinin kaynağı, yüzeyine gelen güneş enerjisidir. 7

8 Güneş pilleri, elektrik enerjisinin gerekli olduğu her uygulamada kullanılabilir. Bu sistemler, özellikle yerleşim yerlerinden uzak, elektrik şebekesi olmayan yörelerde, jeneratöre yakıt taşımanın zor ve pahalı olduğu durumlarda kullanılmaktadır. Güneş pilleri sistemiyle üretilen elektriğin maliyeti yüksek olduğu için Türkiye de güneş enerjisi elektrik üretiminde henüz kullanılmamaktadır. Nitekim, bu şekilde üretilen elektriğin birim maliyeti ortalama (1 kilovat/saat) 25 cent iken diğer yöntemlerle ortalama 8 cent dir. Dünyada da güneş pilleriyle üretilen elektriğin ticareti yapılmamaktadır. Ancak gelişen yeni teknolojiler ve hükümetlerin satın alma destekleri ile orta vadede önemli bir ticari değer haline gelebilecektir. Güneş enerjisinden faydalanmak amacıyla en yaygın olarak kullanılan kolektörler düz yüzeyli ısıl güneş kolektörleridir. Bunlar, doğrudan gelen güneş ışınlarının yanında, kırılma ve yansımalarla dağılmış güneş ışınlarını da değerlendirmektedirler. Bu şekilde elde edilen enerji, konutların sıcak su temini, ısıtılması ve soğutulması, sera ısıtması, tarım ürünlerinin kurutulması, yüzme havuzu ısıtması, güneş ocakları ve güneş fırınları, tuz üretimi ve güneş pompaları gibi alanlarda kullanılmaktadır. Klasik düz yüzeyli kolektörlerin çalışma sıcaklığı 100 o C nin altındadır. Güneşi izlemesi gerekmeyen, güneye yöneltilerek ve güneş ışınlarının üzerine dik çarpabileceği bir eğim verilerek yerleştirilen bu kolektörlerin, mevsimlik olarak ayarlanmaları gerekmektedir. Güneşli su ısıtıcılarda kullanılan kolektörler bu tiptir. Böyle bir kolektör soğurucu plaka, sırt ısı izolasyonu, üst saydam (cam veya plastik) örtü ve dış kasadan oluşmaktadır. Güneş ışınları soğurucu plaka tarafından tutularak su veya hava gibi bir akışkana transfer edilir. Isıtılacak akışkanın cinsine göre soğurucu plakada boru veya özel kanallar bulunur. Isıl geçirgenliği yüksek olması gereken soğurucular, plakalı ısı değiştiricileri (eşanjörler) gibidir. Soğurucunun güneş gören yüzeyinin mat siyaha boyanması ya da daha etkin işlev görebilmesi için ışın seçici bir tabaka ile kaplanması gerekir. Ön tarafında tek ya da çift saydam örtü, arka tarafında sırt ısı izolasyonu bulunur. Bu klasik yapılı düz yüzeyli kolektörlerin verimleri çalışma sıcaklık farkına bağlıdır. Modern düz yüzeyli kolektörlerde ise ısı borusu kullanılmaktadır. Isı borusu yapıldığı malzemenin ısıl geçirgenliğine ve sıcaklık farkına bağlı olmaksızın yüksek kapasiteyle ısıyı tek yönde geçiren bir elemandır. Yüksek sıcaklık uygulamalarında odaklı ve yoğunlaştırmalı güneş kolektörleri kullanılır, iç bükey aynaya benzeyen bu kolektörler değişik parabolik biçimlerde yapılır ve yalnızca doğrudan gelen güneş ışınlarını değerlendirirler o C sıcaklıktaki uygulamalarda, mevsimlik ayarlanma isteyen, güneşi izlemesiz, uzunlamasına silindirik odaklı kolektörler kullanılır. Bu tür kolektörlerin 200 o C yi aşan uygulamalarda kullanılanlarının, gün boyu güneşi izleyecek biçimde hareketli olmaları gerekir. Çanak tipi odaklı kolektörler ise, her sıcaklık kademesinde güneşi izlemek zorundadırlar. Çanak tipi kolektörlerle 3000 o C yi aşan sıcaklıklar elde edilmektedir. Söz konusu odaklı kolektörlerden farklı bir yapıya sahip yüksek sıcaklıklı, güneşi izlemesiz kolektörlerin bir çeşidi, vakum borulu kolektörlerdir. Geniş yüzeyli kolektörler denilen güneş havuzları, 100 o C altındaki sıcaklıklarda büyük miktarlarda ısı toplanmasında kullanılmaktadır. Bu havuzlarda birbirleri ile karışmayan üç tabaka yer alır. Havuzun tabanında çok tuzlu, orta kesiminde tuzlu ve üstünde tatlı su bulunur. Havuz tabanı ısı soğuracak yapıdadır. Bu ısı, bir ısı değiştiriciyle çekilerek kullanılır. 150 kw güçlü ve 0,74 ha alanlı böyle bir güneş havuzu, İsrail Ein Borek de termik elektrik üretimi amacıyla kullanılmaktadır. Tuz gradiyenli konvektif olmayan bu tür güneş havuzlarının dışında, bir de sığ 8

9 güneş havuzları vardır. Bunlar birkaç cm kalınlıkta su dolu plastik döşek olarak ve m lik modüller biçiminde kurulmaktadırlar. 2. Sektörün Yapısı ve Özellikler i İspanya coğrafik konumu ve iklimi sayesinde, yıllık ortalama saat güneş ışığı alarak, güneş enerjisinden Avrupa da en çok faydalanan ülkelerin başında gelmektedir. Metrekare başına düşen güneş enerjisi hesaplamasında AB ortalaması m 2 başına kw/saat iken, İspanya da bu rakam m 2 başına kw/saat e kadar çıkmaktadır. Ayrıca, enerji konusunda %80 oranında dışa bağımlı olan İspanya, AB de enerji alanında en çok dışa bağımlı ülkelerin başında yer almaktadır. İspanya, AB üyeleri arasında ısıl güneş enerjisini en çok kullanan 4. ülke olurken, fotovoltaik enerji alanında Avrupa nın 2. büyük, dünyanın da 4. büyük üreticisidir yılında İspanya da ısıl güneş enerjisi alanında yapılan yatırımlar 86 milyon Euro yu aşarken, bu rakamın 2010 yılında milyon Euro yu bulması beklenmektedir yılında İspanya da bu alanda m 2, 2007 yılında da m 2 lik yeni kapasite kurulmuş ve 2007 yılı sonunda toplam kurulu kapasite m 2 olmuştur yılları arasındaki dönemi kapsayan Yenilenebilir Enerji Planı na göre, 2010 yılında bu kapasitenin m 2 ye ulaşması planlanmakta, dolayısıyla yıllık büyümenin ortalama %45 civarı olacağı hesaplanmaktadır. Bu amaca ulaşmak için yapılacak olan yatırımların %23 ünün Endülüs bölgesinde, %60 ının Katalunya, Kanarya adaları, Valensiya, Balear adaları, Madrid, Castilla Leon ve Castilla La Mancha bölgelerinde ve kalan %16 sının da Extremadura, Navara, Asturya, Galiçya, Bask ülkesi, Cantabria, La Rioja ve Mursia bölgelerinde olması beklenmektedir de kurulmuş olan Yenilenebilir Enerji Üreticileri Derneği (Asociacion de Productores de Energias Renovables APPA 1 ) tüm yenilenebilir enerji alanlarının aynı platformda temsil edildiği tek Dernek olma ünvanını taşımaktadır. Derneğin 430 üyesi arasında rüzgar, fotovoltaik, bioatık, biofuel, termoelektrik, küçük rüzgar ve dalga enerjisi sektörlerinden firmalar yer almaktadır. APPA verilerine göre 2004 yılında İspanya da ısıl enerji alanında faaliyet gösteren 385 firma bulunmakta olup bunların 351 tanesi hem proje geliştirme hem de montaj alanında faaliyet göstermektedir. İspanya da ısıl güneş enerjisi alanında kurulu kapasitenin %89 u düz kolektörlerdir. Sektörde halihazırda doğrudan kişiye istihdam sağlanırken kişi de dolaylı olarak istihdam edilmektedir. Öte yandan, 2004 yılında kurulmuş olan ve üyeleri bu alanda İspanya pazarının %81 ini karşılayan Isıl Güneş Enerjisi Derneği nin (ASIT 2 ) verilerine göre ise 2006 yılında toplam yerleşik kapasite m 2 olurken, 2010 yılındaki hedefe ulaşılabilmesi için m 2 lik kapasite daha eklenmesi gerekmektedir. Sektördeki bir diğer Dernek de 1998 yılında kurulmuş olan, Fotovoltaik Enerji Derneği dir (ASIF 3 La Asociacion de la Industria Fotovoltaica). Derneğin temel amacı İspanya da fotovoltaik sektörünü geliştirmek, prestij kazandırmak, bu sektörde faaliyet gösteren şirketleri bir solar.com 3 9

10 arada toplamak, bu alandaki istihdamı teşvik etmek, sektörün İspanya daki bilinilirliğini artırmak ve güneş enerjisinin elektrik üretme amacıyla kullanılması için tanıtım faaliyetlerinde bulunmaktır. Dernek bölgesel ve milli düzeyde ülkedeki üreticileri kapsamasının yanı sıra AB ve diğer ülkelerle de işbirliği halindedir. 400 den fazla üyeye sahip olan Dernek, modül ve yan parça üreticileri, uygulamacılar, dağıtıcılar, mühendisler, danışmanlar, ihracatçılar ve geliştirme merkezlerini bünyesinde toplamaktadır. İspanya da özellikle son yıllarda büyük gelişme kaydeden fotovoltaik enerji sektöründe, fotovoltaik park sahibi veya ortağı olarak 1998 yılında sadece 6 kişi kayıtlı iken bugün bu sayı kişiye çıkmış bulunmaktadır. APPA verilerine göre 2004 yılında fotovoltaik enerji alanında faaliyet gösteren 386 firma mevcuttur yılında 56,2 MWp değerinde güneş hücresi üretilmiş ve bunun %63 ü ISOFOTON firması tarafından, %28 i BP Solar tarafından ve %10 u da ATERSA tarafından üretilmiştir yılında piyasaya sunulan enerji, bir önceki yıla oranla %154 oranında artarak 100 Gw/saat olmuştur. İspanya da 2006 yılı verileriyle kurulu fotovoltaik enerji kapasitesi 100 Mw iken 2007 yılında yapılan eklemelerle kapasite 856 MW a ulaşmıştır. Sektör bu haliyle, 2010 yılı için konulmuş olan 400 Mw üst limitini çoktan aşmış bulunmaktadır yılında Lehman Brothers isimli özel bir yatırım bankası tarafından yapılan araştırmaya göre sektörün 2010 yılına kadar %59 oranında büyüyeceği ve bu büyüme oranına ulaştıktan sonra fotovoltaik enerji yöntemiyle elde edilen enerjinin doğal gaz fiyatlarıyla rekabet edebilir hale geleceği tahmin edilmektedir yılında İspanyol üretiminin global fotovoltaik enerji pazarının %21 ini teşkil etmesi beklenmektedir yılından bu yana fotovoltaik sistemlerin kullanımı yaygınlaşırken İspanya da hala bu alandaki yerli firmalar talebi karşılayamamaktadır. Ayrıca, amorf silikon veya film teknolojileri alanındaki teknolojiler İspanya da henüz yaygınlaşmamıştır. Öte yandan, fotovoltaik enerjinin kapasitesinin artması önündeki en önemli engellerden biri olan hammadde sıkıntısının 2009 yılında faaliyete girmesi planlanan solar silikon fabrikası ile aşılması planlanmaktadır. 3. Sektörde Uygulanan Politika ve Str atejiler İspanya, yılları arasındaki dönemi kapsayan Yenilenebilir Enerji Planı ile yenilenebilir enerji kaynaklarına vermiş olduğu özel önemi bir devlet politikası olarak da ortaya koymaktadır. Bu Plan uyarınca, 2010 yılı itibariyle enerji tüketiminin %12,1 inin, elektrik üretiminin %29,4 ünün ve ulaşım ihtiyacının %5,75 inin yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlanması öngörülmektedir yılı itibariyle, İspanya da tüketilmekte olan enerjinin %8,2 sinin yenilenebilir kaynaklardan elde edildiği dikkate alındığında belirlenen zamandan önce hedeflenen orana ulaşılacağı anlaşılmaktadır. Halihazırda yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilerek tüketilen enerjinin 11 milyon Ton petrole denk geldiği ve son 10 yılda alternatif enerji kaynaklarının kullanımının 2 kat arttığı anlaşılmaktadır. Bu artışta da yenilenebilir enerji kaynakları üreticilerine verilen teşvikler büyük etken olmuştur. Ülkede güneş enerjisi kullanımı her geçen gün artış göstermektedir. 17 Mart 2006 tarih ve 314/2006 sayılı Real Decreto ile yeni yapılan ve restore edilen tüm binalara güneş panellerinin yerleştirilmesini düzenleyen Bina Teknik Kodu (Codigo Tecnico de Edificacion) uygulamaya konulmuştur. Anılan Karar, binalarda enerji kullanımının daha rasyonel hale getirilmesini, enerji 10

11 tüketiminin azaltılmasını ve kullanılan enerjinin yenilenebilir kaynaklardan olmasını amaçlayarak etkin enerji kriterlerini ortaya koymakta ve yeni binalarda ısıl veya fotovoltaik güneş enerjisi kullanılmasını zorunlu hale getirmektedir. Bu Karar uyarınca, 6 aylık geçiş dönemi sonrasında, yapılacak olan bütün binalara sıcak su ve havuz ısıtması için güneş enerjisi kullanımı şart koşulmuştur. Bu sayede, evlerde kullanılan sıcak su için tüketilen enerjinin %70 oranında tasarruf edilmesi amaçlanmaktadır. İspanya da yılda yaklaşık yeni konut inşa edildiği ve binanın da restore edildiği dikkate alındığında güneş enerjisi pazarının büyüklüğü bir kez daha ortaya çıkmaktadır. Yenilenebilir Enerji Planı uyarınca fotovoltaik pillerin geliştirilmesine ve bu şekilde elektrik üretimine de büyük önem verilmiştir. Bu plana göre, fotovoltaik pil teknolojilerinin geliştirilmesi, üretimi, ticareti ve kurulum süreçlerini geliştiren ar ge çalışmalarına destek verilmesi öngörülmüştür. İspanyol hükümeti yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektriğe satın alma garantisi vermekte ve sistem kurulumlarında finansal destek sağlamaktadır. İspanya da üretilen fotovoltaik enerjinin Megawat başına maliyeti 25 cent dir. Ayrıca, fotovoltaik sistemlerin kurulumlarında vergi avantajı sağlanması da kabul edilmiştir. Fotovoltaik pillerden elektrik üretimi İspanya da çok hızlı bir şekilde gelişmektedir. Bu hızlı gelişme, İspanya yı fotovoltaik pil kullanımında Avrupa nın lider ülkelerinden biri haline getirmiştir. İspanya, yerleşik güç kapasitesi bakımından AB de 3. olmasının yanısıra, üretim bakımından da Avrupa üretiminin %30 unu, dünya üretiminin de %8 ini karşılamaktadır. Fotovoltaik enerji alanında uygulanacak tarifeleri 25/5/2007 tarihinde kabul edilmiş olan 661/2007 sayılı Real Decreto düzenlemektedir. Bu Karar uyarınca, 100 kw dan az potansiyele sahip bir park için düzenlenmiş tarife kw başına 44 cent iken, 100 kw den büyük ancak 10 mw den küçük potansiyelli parklar için 41 cent, 10 mw dan büyük olanlar için ise 22 cent olarak düzenlenmiştir. Ancak, 2010 yılına kadar uygulamada kalmak üzere yürürlüğe konulmuş olan bu Karar, üst limit olarak tanımlanmış olan 400 MW lik potansiyel geçtiğimiz Eylül ayında aşılmış olduğundan dolayı, yürürlüğe girdikten kısa bir süre sonra geçersiz hale gelmiştir. Sektördeki belirsizliğin aşılabilmesi amacıyla Sanayi, Turizm ve Ticaret Bakanlığı yeni Kanun tasarısı üzerinde çalışmaktadır. Bu taslakta da üst limitin MW ile sınırlandırılması beklenmektedir. Sektör derneği ASIF, uygulamanın çok yakın bir vadeyi öngörüyor olması ve bu limiti geçecek olan firmaların bankalardan finansman bulma konusunda sıkıntılar yaşayacağı gerekçesiyle bu düzenlemeye itiraz etmektedir. Öte yandan, AB nin yeni enerji stratejisine göre, tüm üye ülkelerde 2020 yılına kadar yenilebilir enerji kaynaklarından elde edilecek enerjinin toplam enerji tüketiminin %20 si olması hedeflemektedir. Bu bağlamda, AB nin yenilenebilir enerji üretimini %250 oranında arttırması gerekmektedir. İspanya, AB nin iklim değişikliği ve yenilenebilir enerjinin teşvik edilmesi hususlarında kabul etmiş olduğu önlemler paketinden memnun olduğunu açıklamıştır. Nitekim, bu paketle İspanya nın talepleri ve mevcut durumu dikkate alınmaktadır. İspanya, halihazırda yenilenebilir enerjinin %8 ini üretmektedir. Düzenlemede İspanya nın rüzgar, hidrolik veya fotovoltaik olarak üretmekte olduğu elektriği %42 ye, ısıl enerjiyi %6 ya çıkarması ve AB nin geri kalan diğer 27 üyesi gibi bitkisel kaynaklı atıkların %10 unu bioyakıt olarak kullanması öngörülmektedir. AB nin yeni planı çerçevesinde, karbon dioksidin emisyonunun %30 a kadar azaltılması planlanmaktadır. 11

12 İspanya da Milli Yenilenebilir Enerji Araştırma Merkezi (Centro Nacional de Energias Renovables 4 ) kanalıyla yenilenebilir enerji kaynaklarının araştırılması, geliştirilmesi ve düzenlenmesi amacıyla teknik çalışmalar yapılmaktadır. Bu Merkez temel olarak, rüzgar, güneş, bioatık, bioiklimsel mimari ve hidrolik enerji konularında çalışmalar yapmaktadır. Bu enstitünün yanı sıra, bir çok otonom bölgenin kendi araştırma merkezleri bulunmaktadır. Otonom bölgeler, merkezi otoritenin uygulamış olduğu milli bazdaki teşviklerin yanı sıra, kendi bölgelerinde yer alan firmalara yönelik farklı destek mekanizmaları da öngörmektedirler. İspanya, günümüzde, güneş enerjisi dışındaki diğer alanlarda da öncü ülkeler arasındadır. Nitekim, rüzgar enerjisinde Almanya nın ardından MW ın üzerindeki kurulu kapasitesi ile Avrupa nın 2. büyük ülkesi konumundadır. Rüzgar Enerjisi Şirketleri Derneği (Asociacion Empresarial Eolica) verilerine göre, hava jeneratörlerinin (aerogeneradores) üretim hızı dikkate alındığında, yıllık MW luk yeni santral kurulabileceği ve anılan Planla ortaya konulmuş olan MW hedefine çok yaklaşıldığı görülmektedir. 4. Üretim, İç Pazar ve Talep Durumu İspanya, coğrafi konumu ve iklimi dolayısıyla Avrupa da güneşin en yoğun olduğu ülkelerden birisidir. Ayrıca, güneş bütün ülke üzerinde çok az değişen radyasyon farkıyla hemen hemen homojen dağılmaktadır. İspanya nın konumu güneş enerjisinin ısıtma amaçlı kullanımına çok elverişlidir. Fotovoltaik enerji üretiminin Mart Eylül arası dönemde ve gün ortasında yoğunlaştığı görülmektedir. İspanya da bu sektörde yapılmış olan sanayi yatırımları genelde hücre ve modül üretimine yönelmiştir. İspanya nın milli fotovoltaik sanayisi yerleştirilmiş güç kapasitesi bakımından Avrupa nın 2., dünyanın 4. büyük sanayisi olurken, İspanya, hücre üretiminde de Avrupa nın 2. dünyanın 6. büyük üreticisi konumundadır. Bu alanda, ülkedeki ana üreticiler Isofoton, Bp Solar, Atersa, Gamesa Solar, Siliken, Grupo Solar, Guascor, Solaria, Instalaciones Pevafersa, Ensol ve Vidursolar dır. Elektrik alanında da önemli üreticiler Atersa, Ingeteam ve Enertron dur yılında önceki yıllarda yerleştirilmiş olan toplam 44 MWp lık güce kıyasla %43 oranında artış kaydedilerek 63 MWp dan daha fazla oranda bir güç yerleştirilmiş ve bu alanda yapılan yatırımlar 360 milyon Euro olmuştur yılında İspanyol fotovoltaik ekipman üreticileri tarafından ar ge faaliyetleri için yapılan harcama 40 milyon Euro olmuştur. Bu tutar, firmaların toplam cirolarının %7 sine denk gelmektedir ki bu da, güneş enerjisi sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin ar ge faaliyetlerine vermiş oldukları önemi gözler önüne sermektedir. Nitekim, genelde teknoloji gerektiren sektörlerde şirketlerin ar ge faaliyetlerine ayırdıkları oran cirolarının ortalama %1,85 i olmaktadır yılları arasındaki dönemde ana dağıtım şirketleri ve İspanyol Elektrik Ağı tarafından yılda milyon Euro civarında ağ yatırımı yapılması öngörülmektedir. Fotovoltaik endüstrisinde son 5 senede yapılmakta olan yatırımlar ve çalışmalarla bağlantılı olarak istihdam da artmış ve 2001 yılında bu sektörde çalışan 600 kişi, günümüzde kişiye çıkmıştır. İstihdamın 2020 yılı itibariyle kişiye kadar çıkması beklenmektedir

13 Isıl Güneş Enerjisi Sisteminde ise sektörün en önemli firmaları arasında (yıllık 3 milyon Euro ve üstü ciro yapan firmalar) Acciona Solar, Ase Solar Energy, Chromagen, Disol, Gamesa Solar, Gas Natural, Isofoton, Saclima, Solaria ve Viessmann sayılabilir. Fersa, Solaria, Acciona, Elecnor, Gamesa, Iberdrola ve Abengoa, borsada işlem gören milli Yenilenebilir Enerji firmalarıdır. Isıl enerji kapasitesi bakımından otonom bölgelerdeki mevcut kapasiteyi ve 2010 yılına kadar erişilmesi beklenen kapasiteyi gösteren Tablo ekte yer almaktadır. (Tablo 11) Sektördeki yeni gelişmeler ve yapılan bazı yatırımlar hakkında özet bilgiler aşağıda yer almaktadır: Albiasa Solar firması, 2010 yılına kadar güneş enerjisi alanında 300 milyon Euro luk yatırım yapmayı hedeflemektedir. Yatırımın 200 milyon Euro su Caceres de 50 MW luk bir termosolar merkezinin inşası için kullanılacaktır. Firma, bunun yanı sıra, Haziran 2009 da tamamlanması planlanan ve 30 MW gücündeki fotovoltaik panel veya plakaların üretimi ve montajını gerçekleştirecek olan tesisler için de 22 milyon Euro luk bir yatırım gerçekleştirecektir. Elecnor, Extremadura bölgesinde yer alan la Magasquilla en Trujillo ve el Parque de Arroyo en San Servan şehirlerinde iki yeni fotovoltaik enerji parkı kurmaktadır. Iberdrola, Toledo da 2008 yılında faaliyete geçmesi beklenen 4 MW luk bir fotovoltaik fabrika kurmaktadır. Iberdrola Ingeniera, Caceres te 2008 yılı ortalarında faaliyet geçmesi planlanan 10 MW luk bir fotovoltaik güneş enerjisi tesisi kurmaktadır. Sener, yenilenebilir enerji konusundaki planları çerçevesinde, İspanya nın güneyinde toplamda 500 MW dan fazla güce sahip olacak ve milyon Euro luk yatırım gerektirecek bir projede yer almayı planlamaktadır. Proje doğrultusunda 11 termosolar fabrikası yapılması hedeflenmektedir. Endesa, Cadiz de yılda 36 GWh elektrik üretecek olan İspanya nın en büyük solar tesislerini kurmaktadır. Donana 21 Vakfı, 100 kw değerinde solar fotovoltaik enerji üretecek güneş ağaçları nın yerleştirilmesi sonucu oluşacak bir Güneş Ormanı projesi oluşturmuştur. Huelva nın Matalascanas bölgesinde oluşturulması planlanan Dunar Park projesi sonucunda elde edilecek olan gelir bölgede yapılacak olan çevresel eğitim faaliyetlerinin geliştirilmesi ve Dunar Park ın bakımı için tahsis edilecektir. Aleo Solar, Barselona yakınlarında 10 MW potansiyeline sahip yeni solar modül fabrikasını kurmuştur. 5. Önemli Fuar lar Bu alanda sektördeki önemli fuarlar aşağıda yer almaktadır: GENERA, Uluslararası Enerji ve Çevre Fuarı, Şubat 2008, Madrid Fuar İdaresi, İFEMA

14 EGETİCA, Uluslararası Enerji Yetrliliği ve Yeni Çözümler Fuarı, Haziran 2008, Valensiya Fuar İdaresi 6 INSTALMAT, Enerji Materyalleri Fuarı, Mayıs 2008, Barselona Fuar İdaresi, Fira Barcelona 7 ENERNOVA, Alternatif Enerji ve Çevre Fuarı, 7 9 Haziran 2007, Vigo 8 6. Sektörün Dış Ticar et İlişkiler i ve Dışa Açıklığı Termal güneş enerjisi sistemlerinde dünya ihracatı 2006 yılı verileriyle 1,3 milyar doları aşmıştır. Meksika, Almanya, Fransa ve Avusturya 100 milyon doları aşan rakamlarla bu alandaki en önemli ihracatçı ülkeler konumundadır. Termal güneş enerjisi sistemlerinin dünya ithalatında ise Almanya ve ABD 300 milyon doları aşan rakamlarla en önemli ithalatçılardandır. Fransa, Avusturya, İtalya, İspanya ve İngiltere de önemli ithalatçı ülkeler arasındadır. Fotovoltaik sistemlerde ise dünya toplam ihracatı 20 milyar dolara yaklaşmaktadır. En önemli ihracatçı ülkeler Japonya, Çin, Almanya, ABD ve Tayvan dır. Fotovoltaik sistemlerin ithalatında ise Almanya 4 milyar dolara yaklaşan ithalatıyla en önemli ithalatçı olurken, onu Çin, ABD, Hong Kong, Japonya ve İspanya 1 milyar doları aşan değerlerle izlemektedir. Termal güneş enerjisi sistemlerinde İspanya nın ihracatında Almanya birinci sırayı almış, onu Portekiz ve Fransa izlemiştir. İran, 2007 yılında İspanya nın önemli ihracat merkezlerinden biri olurken bu ülkeye 2006 yılında hiç ihracat yapılmadığı görülmektedir. İspanya nın toplam ihracatı 2006 yılında 11 milyon Euro dan 2007 yılında 13 milyon Euro ya çıkmıştır. İthalatta ise Almanya birinci sırayı alırken onu bu kez İtalya ve Çin izlemektedir. Ülkemiz de İspanya nın ithalatında önemli rol oynayarak 2007 yılında 8. sıraya yerleşmiştir. İspanya nın ithalatı 2006 yılında 30 milyon Euro iken, 2007 yılında %27 oranında artarak 38 milyon Euro olmuştur. Tablo TERMAL SİSTEMLER İSPANYA NIN İHRACATI ÜLKE MİKTAR (TON) DEĞER (Bin Euro) MİKTAR (TON) DEĞER (Bin Euro) ALMANYA 506, ,8 655, ,2 PORTEKİZ ,2 399, ,2 İRAN 0,1 0,0 31, ,4 FRANSA 190, , ,1 ŞİLİ 129,7 404,9 222,4 737,1 BELÇİKA 59, ,2 551,3 İTALYA 31, ,1 400,9 ABD 0,9 10,1 78,2 330,6 İSVİÇRE 37,4 203,1 49,2 253,4 FAS 250, ,7 46,3 250,

15 TOPLAM 1.579, , , ,6 15

16 Tablo TERMAL SİSTEMLER İSPANYA NIN İTHALATI ÜLKE MİKTAR (TON) DEĞER (Bin Euro) MİKTAR (TON) DEĞER (Bin Euro) ALMANYA , ,8 İTALYA 904, ,2 988, ,1 ÇİN 408, , , ,4 YUNANİSTAN 424, , ,2 İSVEÇ 304, ,5 308, ,9 AVUSTURYA 309, , ,9 BELÇİKA 366, , ,6 TÜRKİYE 144,8 548, ,4 AVUSTRALYA 303, ,8 163,5 698,9 İSRAİL 110, ,4 564,3 TOPLAM , ,1 Fotovoltaik güneş enerjisi sistemlerinde İspanya nın ihracatında Almanya birinci sırayı almış, onu Çin ve İtalya izlemiştir. İspanya nın toplam ihracatı 2006 yılında 207 milyon Euro iken 2007 yılında %62 oranında düşmüş ve 128 milyon Euro olmuştur. İthalatta ise birinci sırayı Çin alırken onu Almanya ve Tayvan izlemektedir. İspanya nın ithalatı 2006 yılında 797 milyon Euro iken 2007 yılında %167 oranında artarak milyon Euro ya çıkmıştır. Tablo GÜNEŞ PİLİ SİSTEMİ İSPANYA NIN İHRACATI ÜLKE MİKTAR (TON) DEĞER (Bin Euro) MİKTAR (TON) DEĞER (Bin Euro) ALMANYA , , ,5 ÇİN 19, , ,3 İTALYA 142, ,6 427, ,8 ABD 147, , ,3 FRANSA 69, ,8 131, ,1 PORTEKİZ 210, , ,8 HİNDİSTAN 7, ,3 30, ,6 TAYVAN 0,3 55,4 5, ,1 BELÇİKA 3,5 57,4 48, ,2 İNGİLTERE 102, ,6 772, ,1 TOPLAM 4.903, , , ,5 16

17 Tablo GÜNEŞ PİLİ SİSTEMİ İSPANYA NIN İTHALATI ÜLKE MİKTAR (TON) DEĞER (Bin Euro) MİKTAR (TON) DEĞER (Bin Euro) ÇİN 4.628, , , ,8 ALMANYA 6.758, , ,9 TAYVAN , ,3 JAPONYA 2.604, , , ,4 ABD , , ,2 İSVEÇ 699, , FRANSA 671, , ,1 AVUSTURYA 2.632, , , ,9 İNGİLTERE 1.038, , , ,6 HİNDİSTAN 400, , ,4 TOPLAM , , , ,6 7. Yabancı Sermaye İspanya da yenilenebilir enerji sektörü yabancı sermaye ve yatırımcılara son derece açıktır. Nitekim İspanya Yatırım Ajansı 9 nın sayfasında da özellikle yatırım yapılması tavsiye edilen sektörler arasında yenilenebilir enerji ilk sıralarda yer almaktadır. Güneş enerjisi alanında özellikle Alman ve İsrail firmalarının İspanya da İspanyol firmalarıyla ortak yatırımlar yaptıkları, ayrıca son zamanlarda Çinli firmalarla da ortak yatırımlar gerçekleştirildiği görülmektedir. Halihazırda borsada işlem gören Yenilenebilir Enerji firmalarından First Solar, Roth&Rau AG, Solon Ag Fuer, Sunpower Corp A, Q Cells, Verenium Corp, Coenergy Ag, Aventine Renewable, Pacific Ethanol ve Verbio Ag yabancı sermayeli firmalardır. İspanya da yabancı sermaye tarafından gerçekleştirilen yatırımlardan bazıları aşağıda yer almaktadır: İsrailli termoelektrik güneş enerjisi aksesuar ve tamamlayıcıları üreticisi Solel, İspanya da güneş enerjisi aksesuarları üretimi için ilk yatırımını yapmıştır. Firma halihazırda İberdrola, Sacyr, Acciona ve ACS gibi büyük İspanyol enerji firmalarıyla çalışmaktadır yılı başında faaliyet geçmesi beklenen fabrika ile Solel firması rakibi Alman firması Schott un önüne geçmeyi planlamaktadır. Alman Schott firması, Sevilla yakınlarında güneş enerjisi sistemleri için bir boru üretim tesisi inşa etmektedir ilkbaharında faaliyete geçmesi beklenen fabrika için yaklaşık 27 milyon Euro luk yatırım yapılmıştır. Guascor Solar firması Alman Solon firması ile Arasur da ortak çalışmalar yapmaya başlamıştır. Cobra ve Alman Solar Millenium firmaları Granada yakınlarında 260 milyon Euro luk bir yatırımla bir termosolar fabrikası kurmaktadırlar. Avrupa nın en büyüğü ve dünyanın da 2. büyük tesisi olacak bu 3 aşamalı tesisin 2. aşamasını oluşturacak olan tesis m 2 lik bir alanı 9 17

18 kaplayacaktır. Tesisin Haziran 2008 sonunda faaliyet geçmesi planlanmaktadır. Proje tamamlandığında konuta elektrik sağlaması beklenmektedir. Alman City Solar firması ikisi Albacete bölgesinde ve biri Extremadura bölgesinde olmak üzere toplam 25,75 MWp potansiyeli olan 3 tane güneş enerjisi tesisi kurmaktadır. City Solar ın daha önce Alicante de kurmuş olduğu fotovoltaik güneş parkı halen bu alanda dünyanın en büyük parkı olma özelliğini korumaktadır. Sky Solar Global firması Alman Sunline firması ile Cordoba bölgesinde 2MW luk bir yatırım yapmak üzere anlaşma imzalamıştır. 8. Tür kiye ile Ticari İlişkiler Türkiye de güneş enerjisinin en yaygın kullanımı sıcak su ısıtma sistemleridir. Halen ülkemizde kurulu olan güneş kolektörü miktarı 2005 yılı için 10 milyon m 2 civarındadır. Çoğu Akdeniz ve Ege bölgelerinde kullanılmakta olan bu sistemlerden yılda yaklaşık 290 bin TEP ısı enerjisi üretilmektedir. Sektörde 100 den fazla üretici firmanın bulunduğu ve kişinin istihdam edildiği tahmin edilmektedir. Yıllık üretim hacmi 750 bin m 2 olup bu üretimin bir miktarı da ihraç edilmektedir. Bu haliyle ülkemiz dünyada kayda değer bir güneş kolektörü üreticisi ve kullanıcısı konumundadır. Ülkemizde fotovoltaik piller üretilmeyip sadece modüller halinde montajı yapılmaktadır. Tablo 9. İspanya nın Ülkemizden İthalatı* (Bin Euro) Miktar Değer Miktar Değer Miktar Değer (Ton) (Ton) (Ton) ,8 548, , ,4 348,3 274, ,7 293,6 Ülkemiz ile İspanya arasındaki ticaret incelendiğinde ülkemizin termal sistemler alanında özellikle 2006 ve 2007 yıllarında İspanya ya olan ihracatının arttığı, İspanya dan ithalatının ise yok denecek kadar az olduğu görülmektedir. Fotovoltaik sistemlerde de ülkemiz özellikle 2006 yılında İspanya ya önemli bir ihracat gerçekleştirmiş ancak 2007 yılında bu rakam gerileyerek 293 bin Euro ya düşmüştür. İspanya nın bu alanda ülkemize olan ihracatı da 2006 yılında 112 bin Euro iken 2007 yılında gerileyerek 45 bin Euro ya düşmüştür. Tablo 10. İspanya nın Ülkemize İhracatı (Bin Euro) Miktar Değer Miktar Değer Miktar Değer (Ton) (Ton) (Ton) ,0 0,0 0,1 3, ,0 4,5 1,8 112,1 1,1 44,9 *Gümrük Tarife Pozisyonları: Termal Sistemler: ,Güneş Pili Sistemi:

19 IV. SONUÇ Dünyada yenilenebilir enerji kaynaklarının önem kazanması daha çok 1973 deki dünya enerji krizi sonrası olmuştur. Dünya enerji ihtiyacı artan nüfus ve ekonomik gelişme paralelinde artarken halihazırda kullanılan ana enerji kaynağı fosil yakıtlar (petrol, doğalgaz, kömür) ise gitgide azalmaktadır. Dolayısıyla, bu sınırlı kaynakları ikame edebilecek, yeni, temiz ve çevreye saygılı yenilenebilir enerji kaynaklarının önemi her geçen gün artmaktadır. Bu kaynaklar arasında başı çeken güneş enerjisinden günümüzde birçok alanda yararlanılmakta ve her geçen gün bu alanların sayısı artmaktadır. Güneş enerjisi, yeni ve yenilenebilir bir enerji kaynağı olmasının yanında, dünyanın eko sistemi için önemli bir sorun olan çevreyi kirletici atıkların bulunmayışı, yerel olarak uygulanabilmesi ve karmaşık bir teknoloji gerektirmemesi gibi üstünlükleri sebebiyle son yıllarda önem kazanmış ve günümüzde en çok yatırım yapılan alanlardan birisi haline gelmiştir. AB nin yeni enerji stratejisinde toplam enerji ihtiyacının %20 sinin yenilenebilir enerjiden elde edilmesi hedeflenmektedir. Halen, toplam üretilen enerji içerisindeki payları düşük olsa da yakın bir gelecekte, gündelik hayatımızda ihtiyaç duyulan enerjinin büyük bir kısmının bu kaynaklardan elde edilmesi planlanmaktadır yılında dünyada üretilen elektriğin %50 sinin yenilenebilir kaynaklardan olması planlanmaktadır yılında kullanılacak elektrik enerjisinin %10 u ise rüzgar enerjisinden sağlanması öngörülmektedir. Dolayısıyla, yenilenebilir enerji sektör olarak geleceği parlak bir sektör olmasının yanı sıra, sadece enerji üretimi ile ilgili tesis yatırımları bakımından değil, sektörün malzeme ihtiyacını karşılayacak yan sanayi için de büyük fırsatlar taşımaktadır. Yenilenebilir enerji alanında dünya liderleri arasında olan İspanya da ise özellikle güneş enerjisi alanında önemli çalışmalar yapılmaktadır. İspanya nın konumu güneş enerjisinden ısıtma amaçlı kullanıma çok elverişlidir. Güneşli günlerin uzun olduğu bu Akdeniz ülkesinde güneş enerjisi sistemlerinde 2002 yılı verileriyle 70 bin m 2 nin üzerinde güneş enerjisi sistemi kurulumu yapılmıştır. Ancak kolektör kurulumunda, 2012 hedefine ulaşabilmek için yıllık ortalama 400 bin yeni güneş kolektörünün kurulumu gerekecektir. Bu bağlamda, 2010 yılına kadar düşük enerjili güneş ısıtma panelleri montajlarının yıllık ortalama %45 oranında büyümesi beklenmektedir. Bu durum, İspanya nın ithalatında önemli bir artış olmasına sebep olacaktır. İspanya nın ihtiyaçları ve geleceğe yönelik çizmiş olduğu yenilenebilir enerji stratejisi çerçevesinde, ülkemizin İspanya nın özellikle güneş kolektörleri alanında önemli bir tedarikçisi olabileceği düşünülmektedir. Öte yandan, fotovoltaik sistemler alanında da İspanya nın bir dünya devi olduğu göz önüne alınarak, bu ülke firmalarıyla kurulacak ortaklıklar hem teknoloji transferi bakımından hem de ülkemizde bu sektörün gelişmesi bakımından büyük önem taşımaktadır. Bütün bu hususları dikkate alarak bu sektörde İspanya pazarına girmeyi arzu eden firmalarımızın İspanyollarla genel temasları açısından da aşağıdaki hususları dikkate almaları ticareti kolaylaştıracağı ve daha hızlı gelişmesine olanak sağlayacağı düşünülmektedir: İspanyollar kendileri ile yüz yüze yapılan görüşmelerden daha çok etkilenmekte ve karşı tarafa güvenleri artmaktadır. Bu nedenle iş adamlarımızın İspanyol firmalarını ziyaret etmeleri ya da fuarlarda tanışmaları iş ilişkilerinin kurulmasına yardımcı olacaktır. 19

20 Fuarlara katılım ve katılımda devamlılık sağlanması büyük önem taşımaktadır. Firmaların fuarlara katılımının sürekli olması güvenilirliklerini artırmaktadır. İspanyollar genellikle ikinci bir yabancı dil konuşmadıklarından İspanyollarla yapılan yazışmaların İspanyolca olmasında fayda bulunmaktadır. Firmaların e postalarla ürün bilgilerini pek çok potansiyel ithalatçıya geçmeleri yöntemi hem dil engeli hem de firmaların satıcı firmaları tanımak ve karşılıklı güveni elde etmek istemelerinden dolayı kısa zamanda istenen sonucu vermemektedir. İspanyol firması ilgili ürün için bir talepte bulunmamış ise ülkemiz firmalarına geri dönmeleri zor olacaktır. Bu nedenle öncelikle telefonla satın alma bölümlerine ulaşıp gerekli açıklamaları yapmaları daha faydalı olabilecektir Firmalarımızın ticarette en güvenilir uluslararası kabul görmüş ödeme yöntemlerini kullanmalarında fayda bulunmaktadır. Vize temininde zaman zaman güçlükler yaşanmaktadır. Firmalarımızın İspanya ziyaretleri öncesi İspanyol firmalarından davetiye temin etmeleri ve vize için erken başvurmalarında fayda bulunmaktadır. 20

21 EKLER : Ek 1 : Potansiyel İthalatçı/Distribütör Listeler i Absorsistem, s.l. Pol. Ind. Santiga c/llobateres, 20 Tallers, 6 nave 4 Barberà del Vallès Barcelona (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: ADES Aplicaciónes de Energía Sustitutivas, s.l. Pol. Malpica Alfindén c/sabina La Puebla de Alfindén Zaragoza (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Aplicaciones Solares Apolo Paseo de la Castellana, º entr. Madrid (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: AS Solar Ibér ica, s.l. iberica.com Resina, 37 nave 12 Madrid (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: iberica.com AST Alfa Solar Technology, s.l. Mestre Joan Corrales, 107 2º B Esplugues de Llobregat Barcelona (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Busch Ibérica, s.a. Penedés, 49 Pol. Ind. Can Casablancas Sant Quirce del Vallés Barcelona (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Clamar Europe, s.a. Paseo de la Castellana, 123 esc. dcha. 5º C Madrid (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Comercial Saclima, s.l. Pol. Ind. Els Mollons c/torners, 21 Alaquas Valencia (ESPAÑA) Tel / Fax. 96 / e mail: 21

22 Covimed Solar Polígono Lacy Apdo. de correos 431 Elda Alicante (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Eastech Solar, s.a.u. Majadahonda, s/n P.I. Ventorro del Cano Alcorcón Madrid (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Elintec Doctor Ramón Muncharaz, 1 3º Las Rozas Madrid (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Energías BH Solar 2006, s.l. Paseo de la Senda, 15 bajo Vitoria Alava (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Ener tronic, Pr oyectos y Suministros, s.a. Dionisio Inca Yupanqui, 47 local Madrid (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Enervolt Solar Avda. del Progrés, 55 P.I. Els Garrofers Vilassar de Mar Barcelona (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Fotovoltaica IBC solar.es Avda. Juan de la Cierva, 27 Paterna Valencia (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: solar.es Girener XXI, s.a. Pol. Ind. Kareaga Sur c/kareaga, 115 Baracaldo Vizcaya (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Ibér ica de Automatismos, s.a. Uribitarte, 18 2ºA Bilbao Vizcaya (ESPAÑA) 22

23 Tel / Fax / e mail: IMS Calefacción, s.l. Pol. Ind. Rio Gallego c/g, 28 1 San Mateo de Gallego Zaragoza (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Mecapisa Energías Renovables Parque Tecnológico de Boecillo, parcela 135 Boecillo Valladolid (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Merpoc Energías Solares Avda. Diagonal, 469 5º 3ª Barcelona (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Pevafersa Avda. Vicente Fernández Toro Zamora (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Phoenix Solar Isla Graciosa, 1 planta baja San Sebastian de los Reyes Madrid (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Ra Solar España, s.l. solar.com Navaleno, 34 Madrid (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: solar.com Solar PST Parroquia de Rois, parc. F 1 Polg. de Bergondo A Coruña (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Soleco Energía Solar Ecológica Marqués de Monistrol, 19 Sant Joan Despí Barcelona (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: 23

24 Solever División Solar Dugopa Alcalá, 18 5º Madrid (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Soliclima, Energía Solar Argenters, nave 4 Sta. Perpetua de Mogoda Barcelona (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: SPV Spain Photovoltaic, s.l. pv.com Cañada, 15 Paracuellos del Jarama Madrid (ESPAÑA) Tel / Fax Sumsol Paseo Imperial, 57 Madrid (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: SunConnex Santa Leonor, Madrid (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Vidursolar, s.l. Gall, Esplugues de Llobregat Barcelona (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: Wagner Solar solar.com Avda. del Petróleo, Leganés Madrid (ESPAÑA) e mail: info solar.com Zigor, s.a. Pol. Ind. Júndiz c/ Zuazobidea, s/n Vitoria Alava (ESPAÑA) Tel / Fax / e mail: 24

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

GÜNE ENERJ PV Sistemleri: PV uygulamaları

GÜNE ENERJ  PV Sistemleri: PV uygulamaları GÜNEŞ ENERJİSİ Güneşin enerjisini üç yolla kullanabiliriz, güneş enerjisi derken bu üçü arasındaki farkı belirtmek önemlidir: 1. Pasif ısı. Güneşten bize doğal olarak ulaşan ısıdır. Bina tasarımında dikkate

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU 1 FİRMA SAYISI : PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU Barbaros Demirci Genel Sekreter PAGEV / PAGDER PAGEV bilgi bankası kayıtlarına göre,

Detaylı

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ Türkiye milli katılım organizasyonunun, T.C. Ekonomi Bakanlığı'na izin başvurusu yapılmış olup, Türkel

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013 Türkiye de Üretim Zeytin ağacında periyodisiteden dolayı zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemekte ve üretime bağlı olarak bir yıl düşük (yok yılı) bir yıl yüksek (var yılı) ürün

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek.

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Sektör Raporu Sayfa 2 / 11 İÇİNDEKİLER 1. ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER 2.TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ 3.1.İHRACAT 3.2.İTHALAT 3.DÜNYA TİCARETİ KAYNAKÇA Sayfa 3 / 11 1. ALKOLLÜ

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER - ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER SITC No : Alkolsüz içecekler : 111 Alkollü içecekler : 112 Armonize No : Sular : 2201 Meşrubat : 2202 Bira : 2203 Şarap : 2204 Konyak : 22082012, 22082062 Viski : 220830

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar

Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar Esen Bulca, Trakya Cam Pazarlama Müdürü Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar Şişecam Grubu bünyesinde düzcam üretim ve pazarlama faaliyetleri,

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ KBSB Kazan ve Basınçlı Kap Sanayicileri Birliği - 2014 Ahmet Cevat Akkaya www.kbsb.org.tr Milyar Kaçınılmaz Son? Misyon? Tek gerçek kaynak - Dünya Dünya popülasyon

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2010 yılı verilerine göre; dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke İran dır. Ancak

Detaylı

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler Çevre dostu teknolojiler Kuruluş yılımız olan 2007 senesi, alarm veren iklim değişimi raporunun Birleşmiş Milletler tarafından açıklanmasının da tarihidir. Aynı zamanda fosil enerji kaynakları miktarının

Detaylı

İSTİHDAMA KATKISI. Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası

İSTİHDAMA KATKISI. Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İSTİHDAMA KATKISI Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası Enerji Verimliliği Danışmanı Türkiye de İstihdam Türkiye nin çalışma çağındaki nüfusu önümüzdeki

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004

GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞ ENERJİSİ VE FOTOVOLTAİK PİLLER SAADET ALTINDİREK 2011282004 GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ VE GÜNEŞ ENERJİSİ GÜNEŞİN ÖZELLİKLERİ Güneşin merkezinde, temelde hidrojen çekirdeklerinin kaynaşmasıyla füzyon reaksiyonu

Detaylı

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Tablo-1: Temizlik Maddeleri Sektöründe Yer Alan Ürünler GTİP Ürün Adı 3401 Sabunlar, Yüzey Aktif Organik Maddeler 3402 Yıkama, Temizleme Müstahzarları-Sabunlar Hariç 3403 Yağlama Müstahzarları,

Detaylı

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU Prof. Dr. Hüsamettin BULUT Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa KISA ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. Hüsamettin BULUT EĞİTİM

Detaylı

TÜRKİYE. PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 2010 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 2011 YILI BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci Genel Müdür

TÜRKİYE. PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 2010 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 2011 YILI BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci Genel Müdür TÜRKİYE PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 21 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 211 YILI BEKLENTİLERİ Barbaros Demirci Genel Müdür Firma Sayısı : Plastik ambalaj sektöründe 1152 firma mevcut olup, firmaların % 86 sı 1 şehirde

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Mart 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT

Detaylı

ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ

ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ 31.12.2013 ANKARA 1 GİRİŞ TANIM Bu bölümde

Detaylı

RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ A. Emre Demirel Ege Kule AŞ/Fabrika Müdürü 1 EGE KULE A.Ş. Ege Kule, 1955

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Hazırlayan Cengiz KARABAYIR İGEME Uzmanı 2011 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SITC No : Alkolsüz içecekler : 111 Alkollü içecekler

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

Ekonomik Ticari Gelişmeler

Ekonomik Ticari Gelişmeler Ekonomik Ticari Gelişmeler 3 Mayıs 2011 1 / 24 İçindekiler Giriş Sektör Haberleri Ülkelere Göre Çıkış Sayıları Haftalık Makroekonomik Gelişmeler 2 / 24 Yükselen Değerler Mart ayında İmalat Sanayi Genelinde

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi TÜRKİYE EKONOMİSİ BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2010 yılında

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI Mustafa Orçun ÖZTÜRK mustafaozturk@kosbi.org.tr ÖZET Günümüzde fosil yakıtlarının sonunun gelecek olması maliyetlerinin fazla olması ve

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ KIBRIS RUM KESİMİ ÜLKE RAPORU Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kıbrıs Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Akdeniz deki beş büyük adadan

Detaylı

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri 5 Kasım 2015 Ekonomi Bakanlığı 1 Enerji Sektöründe Düzenlenen Teşvik Belgeleri V - 20.06.2012-30.06.2014 Döneminde Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgelerinin Kaynaklarına

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

GTİP 7323 Demir veya çelikten sofra, mutfak veya diğer ev işlerinde kullanılan eşya ve aksamı, yün, sünger, eldiven vb.

GTİP 7323 Demir veya çelikten sofra, mutfak veya diğer ev işlerinde kullanılan eşya ve aksamı, yün, sünger, eldiven vb. GTİP 7323 Demir veya çelikten sofra, mutfak veya diğer ev işlerinde kullanılan eşya ve aksamı, yün, sünger, eldiven vb. Temmuz 2013 1 Genel kod bilgisi: XV ADİ METALLER VE ADİ METALLERDEN EŞYA 73 Demir

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

TÜRK İNŞAAT VE YAPI MALZEMELERİ SEKTÖRÜ

TÜRK İNŞAAT VE YAPI MALZEMELERİ SEKTÖRÜ TÜRK İNŞAAT VE YAPI MALZEMELERİ SEKTÖRÜ İnşaat ve Yapı Malzemeleri Dünya Ticareti 2010 yılında yapı malzemelerinin dünyadaki toplam ithalatı, 2009 yılına göre %14 oranında artarak 648 milyar dolar seviyesine

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı.

Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı. Basın Bülteni Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı. Şişecam, Yenişehir Cam Kompleksi nde yer alan Anadolu Cam Fabrikası 4. Cam

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı 27-03-2015 1 Sunum İçeriği YEGM Sorumlulukları ve Enerji Politikalarımız YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ

Detaylı

2011'de enerji güvenliği meselesine nasıl bakalım?

2011'de enerji güvenliği meselesine nasıl bakalım? tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı 2011'de enerji güvenliği meselesine nasıl bakalım? 13. Enerji Arenası İstanbul, 8 Eylül 2011 Sayfa 2 Kısaca TEPAV Üç temel disiplinde araştırma kapasitesi

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

SINIRLARINIZI ZORLAYABİLMENİZ için. EPOKSİ ve POLİÜRETAN SİSTEMLERİ tasarlıyoruz

SINIRLARINIZI ZORLAYABİLMENİZ için. EPOKSİ ve POLİÜRETAN SİSTEMLERİ tasarlıyoruz SINIRLARINIZI ZORLAYABİLMENİZ için EPOKSİ ve POLİÜRETAN SİSTEMLERİ tasarlıyoruz KİMAR - DURATEK 1973 KİMAR kuruldu. Mümessillik firması. 1976 KİSTAB markasıyla nontoksik kalay stabilizatörleri imalatı

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası

GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası Haziran 2013 1 Genel kod bilgisi: VII PLASTİK VE PLASTİK ÜRÜNLERİ; KAUÇUK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ 39 Plastikler ve mamulleri 3924 Plastikten

Detaylı

plastik sanayi PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU TÜRKİYE Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği

plastik sanayi PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU TÜRKİYE Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği plastik sanayi 2013 TÜRKİYE PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri YÖNETİCİ ÖZETİ

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 ZEYTİNYAĞI SEKTÖRÜN TANIMI SITC NO : 421.4 ARMONİZE NO : 1509 Türkiye bulunduğu coğrafi konum ve sahip olduğu Akdeniz iklimi özellikleriyle, İtalya, İspanya,

Detaylı

KAZAN VE BASINÇLI KAPLAR SEKTÖR NOTU 1. KAZAN VE BASINÇLI KAPLAR SEKTÖRÜNÜN DÜNYADAKİ DURUMU

KAZAN VE BASINÇLI KAPLAR SEKTÖR NOTU 1. KAZAN VE BASINÇLI KAPLAR SEKTÖRÜNÜN DÜNYADAKİ DURUMU KAZAN VE BASINÇLI KAPLAR SEKTÖR NOTU Çeşitli endüstri tesislerinde önemli miktarda gaz, sıkıştırılmış, sıvılaştırılmış ve basınç altında çözülmüş şekilde kullanılmakta olup, bu kullanılan gazların taşınması

Detaylı

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

Technology. and. Machine

Technology. and. Machine Technology and Machine Cezayir Teknoloji İthal Etmek İSTİYOR Kuzey Afrika nın en geniş yüzölçümüne, 35 milyona yakın nüfusa ve büyük petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip olan Cezayir, ekonomik veriler

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Yenilenebilir Enerji Türkiye için Neden Enerji Arz Güvenliği Önemli? Enerji ithalat oranı %70 in üzerinde (tüm ithalatın

Detaylı

2010 OCAK KASIM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

2010 OCAK KASIM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 OCAK KASIM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı 2010 Ocak Kasım döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla % 16,1 oranında artarak 1 milyar 143 milyon dolar

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı

www.hs-sevikenerji.com

www.hs-sevikenerji.com Kendi Elektriğinizi Güneş Enerjisi ile Kendiniz Üretin www.hs-sevikenerji.com www.hs-sevikenerji.com HŞ Güneş Enerjisi Sistemleri Yenilenebilir Enerji Üretimi Ltd. Şti. HŞ Güneş Enerjisi Sistemleri, Emmvee

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

YILDIZ ENERJİ EVİ. Yıldız Enerji Evi

YILDIZ ENERJİ EVİ. Yıldız Enerji Evi YILDIZ ENERJİ EVİ Yıldız Teknik Üniversitesi, Ülkemizde Temiz Enerji konusunda yapılan çalışmalara bir katkıda bulunarak Yıldız Enerji Evi ni Davutpaşa Yerleşkesi nde kurdu. Her gün enerjiye daha yüksek

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı