On Soruda Neden Başkanlık Sistemi?

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "On Soruda Neden Başkanlık Sistemi?"

Transkript

1 On Soruda Neden Başkanlık Sistemi? Prof. Dr. Ömer ÇAHA Başkanlık sistemiyle ilgili tartışmalar kırk yılı aşkın süredir Türkiye nin gündeminde yerini alıyor. Başkanlık sistemi, bugün Sayın Cumhurbaşkanımız ve hükümetimiz aracılığıyla yeniden Türkiye nin gündemine gelmiş bulunmaktadır. Türkiye de yeterince bilinmeyen başkanlık sisteminin mahiyeti ve bunun Türkiye için neden gerekli olduğu aşağıdaki sorular üzerinden cevabını bulmaktadır. 1. Türkiye nin Bir Başkanlık Sistemine İhtiyacı Var mı? Çok partili hayata geçtiğimiz 1950 den bu yana yaşadığımız deneyime bakıldığında Türkiye nin başkanlık sistemine ihtiyacının olduğu açıktır. Türkiye on yıl Demokrat Parti, beş yıl Adalet Partisi, sekiz yıl Anavatan Partisi, on üç yıldır da Ak Parti hükümeti tarafından tek partili güçlü hükümetlerle yönetildi. Altmış beş yıllık çok partili hayat döneminde görülen tüm önemli ve başarılı projeler bu hükümetler tarafından gerçekleştirilmiştir. Buna karşın Türkiye , ve yılları arasında koalisyon hükümetleri tarafından yönetilmiştir. Koalisyon hükümetleri döneminde Türkiye nin kayda değer tek başarılı bir projesi yoktur. Yetmişli ve doksanlı yılların koalisyon ortamında Türkiye bir yandan iç savaş eşiğine geldi, bir yandan da ekonomi dibe vurdu yılları arasındaki dokuz yılda tam 11 tane hükümet kurulmuştur. Bu da hükümetlerin ortalama ömrünün bir yıldan daha az olduğu anlamına gelir. Siyasetteki bu istikrarsızlık Türkiye yi iç savaş eşiğine getirdi; ekmek, yağ ve şeker gibi temel gıda maddelerinde bile kuyruklara yol açtı; ülkeyi 12 Eylül askeri darbesine taşıdı. Darbenin önemli nedenlerinden biri Meclis in bir yıl boyunca Cumhurbaşkanını bir türlü seçme başarısı gösterememesiydi. Meclis Cumhurbaşkanı seçmek için 284 defa toplanıp oylama yapmasına rağmen 1

2 parçalı Meclis aritmetiği içinde bir cumhurbaşkanı seçme başarısını gösteremedi. Doksanlı yılların koalisyon hükümetleri Türkiye yi tam anlamıyla bir yıkım eşiğine getirdiler. Türkiye nin koalisyon hükümetleri tarafından yönetildiği yılları arasındaki dönemde, Refah-Yol hükümetinin bir yıllık deneyimi bir kenara bırakılırsa taş üstüne taş konmamıştır. On bir yıllık süre içinde 10 tane hükümet kurulmuştur. Ülke siyasi istikrarsızlık ve çekişmeler, yolsuzluklar, üstü üste yaşanan ekonomik krizlerin sonucunda savaştan çıkmış harabe bir ülke haline geldi. Anavatan Hükümeti 1991 yılında milli gelirimizi kişi başına 3500 dolara çıkarmıştı. Koalisyon hükümetleri bu rakamı 2002 yılına geldiğimizde 2250 dolara düşürdüler. Bu dönem aynı zamanda Türkiye nin iç güvenlik bakımından en karanlık dönemidir. On yedi bin faili meçhul cinayet işlendi. Türkiye bu dönemde savaşa girip ağır yenilgiyle çıkan haraba bir ülke konumuna geldi. Ülkenin bir kez daha bu duruma düşmemesi için güçlü hükümetlere ihtiyacı var. On üç yıldır halk Ak Parti yi tek başına iktidara taşıyarak güçlü bir hükümete destek vermiştir. Bunun sonucunda Türkiye birçok alanda devrim sayılan reformlara, kalkınma ve gelişme hamlelerine imza attı. Ama çok partili ve parçalı siyaset manzarası içinde bu her zaman mümkün olmayabilir. Yeniden koalisyonlu hükümetler dönemine girme riski yarın öbür gün söz konusu olabilir. Bu bakımdan yürütmenin halk tarafından belli bir süreliğine belirlendiği ve icra gücünün tek elde toplandığı başkanlık sistemi Türkiye için şarttır. Türkiye nin başkanlık sistemine ihtiyacını doğuran nedenlerden biri de jeopolitik konumudur. Türkiye, deyim yerindeyse etrafındaki ülkelerden dolayı bir ateş çemberi içinde yaşayan Avrupa nın nüfus bakımından en büyük ülkelerinden biridir. Böylesi kritik bir bölgede, büyüyen nüfus yapısıyla Türkiye bölük pörçük koalisyon hükümetleriyle yönetilemez. 2. Başkanlık Sistemi Bize Ne Getirecek? Hükümet parlamento tarafından mı seçilmeli yoksa doğrudan halk tarafından mı seçilmeli? Başkanlık sistemi esas itibariyle bununla ilgilidir. Parlamenter sistemlerde siyasi partiler seçim yarışına girer ve aldıkları oy nispetinde parlamentoda temsil edilirler. Tek başına iktidarı kuracak güce ulaşamayan partiler mecburen diğerleriyle ittifak yaparak koalisyon hükümeti kurarlar. 2

3 Burada iki temel sorunla karşılaşıyoruz: Birincisi ideolojik ve siyasal olarak birbirine uzak iki parti aynı program ve projelerde anlaşamadıkları için çekişme ve başarısızlık kaçınılmaz olur. İkincisi de, bu tür sistemlerde ayak oyunları çok olduğu için hükümetler kısa ömürlü olmaktadır. Bugün İtalya da ve Türkiye de bir hükümetin ortalama ömrü bir buçuk yıldır ten 2015 yılına kadar tam 62 tane hükümet kurmuş durumdayız. Türkiye nin bu konuyla ilgili deneyimi başarısızlığın ötesinde ahlaki boyutu olan bir deneyimdir. Hem yetmişlerde hem de doksanlarda milletvekili pazarlarının kurulduğunu yaşı uygun olan herkes bilir. Rüşvet, entrika ve bir takım kumpaslarla milletvekili transferleri yapılarak hükümetler yıkılmış, yerine yeni hükümetler kurulmuştur. Ecevit in, seçimden birkaç ay sonra Adalet Partisi nden bakanlık rüşvetiyle transfer ettiği 11 milletvekili olayı, siyasi tarihimizin en yüz kızartıcı olaylarından biridir. Yine 28 Şubat sürecinde DYP den koparılan milletvekillerinin, ağırlıkları kadar para aldıklarına ilişkin dedikodular ayyuka çıkmıştı. Kısaca, parlamenter sistemin bizdeki deneyimi siyasi ve ahlaki zafiyetleri barındıran acılı tecrübelere sahiptir. Peki, başkanlık sisteminde ne olacaktır? Başkanlık sisteminde halk hükümeti kurma yetkisini bir dahaki seçime kadar başkana verecektir. Başkan halk tarafından doğrudan seçildikten sonra kendi kabinesini oluşturacak ve bir dahaki seçime kadar yürütme gücünü elinde bulunduracaktır. Hükümet meclisin işine karışmayacak, meclis de hükümetin işine karışmayacak. İkisi birbirinden kesin olarak ayrılacak. Böylece ikide bir yıkılıp kurulan istikrarsız hükümetlerin önü kapanmış olacaktır. Hükümet doğrudan halka karşı sorumlu olacak ve bir dahaki seçimde hesabını yine halka verecektir. Başkanlık sisteminin temel mantığı budur. Başkanın yetkilerinin hangi boyutlarda olacağı her ülkenin kendi tarihsel ve kültürel deneyiminin sonucunda oluşan bir şeydir. Başkanın yetkileri konusunda bize özgü düzenlemeler yapılabilir. Burada önemli olan başkanın elini rahatlatan, kimseye bağımlı kalmadan icraat yapmasını mümkün kılan bir düzenlemenin yapılmasıdır. Neticede yürütmenin tüm eylem ve sonuçlarından sorumlu olan başkandır. Halka hesap verecek olan o olduğu için kimsenin başkanın iradesini gölgelememesi gerekir. 3. Başkanlık Sisteminde Kuvvetler Ayrılığı Nasıl Olacaktır? 3

4 Başkanlık sisteminin temel mantığı, kuvvetler ayrımını keskin biçimde yerleştirmesidir. Parlamenter sistemde üç kuvvet (yasama, yürütme ve yargı) birbirinden tümüyle bağımsız değildir. Hükümet meclisten çıktığı için doğal olarak meclisteki sandalye sayısının çoğunluğuna sahiptir. Dolayısıyla hükümetin istemediği hiçbir düzenleme meclisten geçemez. Yine hükümet istediği her tür düzenlemeyi şu ya da bu biçimde meclisten geçirebilmektedir. Bu durum sadece bize özgü değildir. Tüm parlamenter sistemlerde hükümetler parlamentoya mutlak olarak hükmederler. Oysa başkanlık sisteminde hükümetle parlamento (bizde meclis) birbirinden keskin hatlarla ayrılmıştır. İkisi de yetkisini halktan aldığı için çifte meşruiyet durumu söz konusudur. Bu her ikisinin de halka karşı sorumlu olmasını getirmektedir. Türkiye de öteden beri şikayet edilen yürütmenin yasamaya ve yargıya hükmettiği yolundaki şikayetler, başkanlık sisteminde kendiliğinden sona erecektir. Peki, bu durumda yargı nerede duracak? Gerek parlamenter sistemde, gerekse başkanlık sisteminde yargının yürütmeyle hangi düzeyde bağlantılı olacağı anayasa veya yasayla düzenlenen bir husustur. İki sistemde de esas olanın seçilmişlerin iradesinin üstünlüğü ilkesi olduğunu unutmamak gerekir. Zira seçilmişler başta halk olmak üzere çok boyutlu denetime tabidir. Oysa yargı mensuplarının ne halk tarafından, ne de başka bir organ tarafından denetlenme imkânı vardır. O bakımdan gerek parlamenter sistemlerde gerekse başkanlık sistemlerinde yargı organıyla ilgili düzenleme yapılırken yargı mensuplarının seçilmişlerin iradesini ipotek altına almayacak şekilde bir kontrol ve denge (check and balance) üzerinden düzenleme yapılır. Üst düzey yargı mensuplarının atanması, ülkeden ülkeye farklılık göstermekle birlikte büyük ölçüde seçilmişlere bağlanmıştır. Tüm demokratik ülkelerde üst düzey yargı mensuplarının en az bir kısmını seçilmişler belirler. Başkanlık sisteminin en önemli modeli olan Amerika da Yüksek Mahkeme nin başını Başkan tayin eder. Yüksek Mahkeme aynı zamanda bizdeki Danıştay, Yargıtay ve Sayıştay ı bünyesinde barındırır. Yüksek Mahkeme nin başkanı emekliye ayrılıncaya kadar bu görevde kalır. Bu da Başkan ın yüksek mahkemeye hükmetmesini önleyen bir mekanizmadır. Yüksek Mahkeme nin başı farklı başkanlarla çalışabilir. Öte yandan parlamenter sistemin en ideal modelini oluşturan İngiltere de üst düzey yargıçlar ya Adalet Bakanı veya Başbakan ın tavsiyesi üzerine Kraliçe tarafından atanır. Kimin üst düzey yargıda görev alacağına kısaca seçilmişler karar veriyor. 4

5 4. Başkanlık Sistemi Uzlaşmaya Yol Açar mı? Hangi sistemin uzlaşma getirdiği konusundaki tartışmalar en fazla Amerikan bağımsızlığından sonra Amerikalı siyasetçiler ve kurucu babaları tarafından tartışılmıştır. Bu tartışmaların sonucunda Amerika daki kozmopolit yapıyı bir arada tutan en uygun sistemin başkanlık sistemi olduğuna karar verilmiş ve başkanlık sistemi bu düşünce üzerinden Amerika da hayata geçirilmiştir. Parlamenter sistem daha önce de ifade ettiğimiz gibi siyasal ve ideolojik ayrışmalardan dolayı istikrarsızlığın kaynağıdır. İstikrarsızlığın kaynağı olmasının temel nedeni uzlaşmanın çok zor olmasıdır. Peki, başkanlık sistemi uzlaşmaya nasıl yol açıyor? Başkanlık sisteminde Başkan, seçilmek için toplumun en az yüzde ellisinin desteğini almak zorundadır. Bu da demektir ki, başkanlar ister istemez ortada durmak ve tüm toplumu kuşatmak durumundadırlar. Bu politikanın en canlı örneğini Türkiye de 2014 Cumhurbaşkanlığı seçiminde gördük. CHP, MHP ve bazı küçük partiler Türkiye deki seçmen çoğunluğuna yakın, ılımlı kişiliğiyle bilinen Ekmeleddin İhsanoğlu nu Cumhurbaşkanlığına aday gösterdiler. Cumhurbaşkanı nın halk tarafından seçilmesi, hem farklı partiler arasında uzlaşmaya yol açtı, hem de ılımlı siyasetçilerin ön plana çıkmasını sağladı. Başkanlık sistemine geçildiğinde de benzer bir durum söz konusu olacaktır. Ilımlı ve kuşatıcı kişiliğin yanı sıra, siyaseten başarılı ve güçlü figürler başkan adayı olarak ön plana çıkacaklardır. Başkanlık sistemi, başarısız liderlerin ila nihaye partilerinin başında durmasını zora sokan bir sistemdir. Bununla birlikte başkanlık sistemi aşırı ideolojik ve siyasi ayrışmayı törpüleyerek, ılımlı ve uzlaşmacı bir kültürün gelişmesine zemin hazırlar. 5. Başkanlık Sistemi Geldiğinde Meclis Lağvedilecek mi? Başkanlık sistemiyle birlikte meclis varlığını sürdürmeye devam ettirmektedir. Meclisin yapısı ülkeden ülkeye farklılık gösterebilmektedir. Amerika da Kongre, Brezilya da Ulusal Kongre, Meksika da Birlik Kongresi, Rusya da Duma gibi isimler altında meclisler yer almaktadır. Her ülkede meclise seçilmenin farklı usulleri vardır. 5

6 Bizde başkanlık sistemi geldiğinde Türkiye Büyük Millet Meclisi varlığını sürdürecektir. Milletvekillerinin kaç yılda bir ve hangi esaslara göre seçileceği Anayasayla veya kanunla düzenlenecektir. Önemli olan şey başkanın elini rahatlatacak bir meclis aritmetiğinin ortaya çıkmasına hizmet edecek bir seçim sisteminin kabulüdür. Amerika daki sistem, kongrenin zaman zaman başkana muhalif olan partinin çoğunluğa gelmesine yol açmaktadır. Fransa da da benzer bir durum bu dönemde olduğu gibi görülmektedir. Bu da yürütmeyi zora sokan bir tabloyu beraberinde getirebiliyor. Bu durumda hem Fransa da hem de Amerika da iki taraf da taviz vermek zorunda kalarak uzlaşma yoluna gidiyorlar. Başkanlık sistemi bu yönüyle de uzlaşmaya hizmet etmektedir. Meclisin yapısı söz konusu olduğunda başkanlık sisteminin Türkiye açısından bir yararı da seçim barajının düşürülmesiyle ortaya çıkacaktır. Bilindiği gibi Türkiye de, oturmuş hiçbir demokratik ülkede olmayan ölçüde yüksek bir seçim barajı var. Seçim barajının temel mantığı parlamentonun aşırı bölünmesinin önüne geçerek burada hükümetlerin kurulmasını kolaylaştırmaktır. Oysa başkanlık sistemine geçildiğinde baraj aşağılara çekilerek, hatta kanımca tamamen kaldırılarak küçük partilerin de Meclis e girmesinin yolu açılabilir. Bu durumda hem daha renkli bir meclis aritmetiğine ulaşmış olacağız, hem de farklı seçenekler söz konusu olacağı için yasama faaliyetlerinde uzlaşma konusunda farklı alternatiflere sahip olacağız. Sözgelimi bir yandan Saadet ile Büyük Birlik gibi muhafazakar partiler Meclis te yer alacak, bir yandan İşçi Partisi gibi sol partiler. Bu da hükümeti istikrarsızlığa sürüklemeyen bir renklilik ve zenginlik demektir. 6. Dünyada Hangi Sistem Daha Yaygındır? Dünyada demokrasiyle yönetilen ülkelere baktığımızda aşağı yukarı birbirine yakın sayıda parlamenter ve başkanlık sistemiyle karşılaşıyoruz. Dünyadaki parlamenter rejim sayısı 43 iken başkanlık sistemiyle yönetilen ülke sayısı 42 tanedir. Genel olarak Avrupa daki ülkelerin parlamenter sistemle yönetildiğini görüyoruz. Öte yandan başkanlık sistemi ise genel olarak Amerikan kıtasında yaygındır. Her iki kıtada da tarihsel ve siyasal kültürel dinamiklerin kendi istikameti doğrultusunda birer sisteme yol açtığını söyleyebiliriz. Amerikan siyasal kültürü genel olarak şeflik kültürüne dayalı olduğu için buralarda güçlü lider figürü etrafında bir başkanlık sistemi gelişmiştir. Öte yandan Avrupa da Orta Çağdan 6

7 beri siyasal kültür, sınıfsal bir temele dayandığı için burada farklı sınıfları bünyesinde barındıran parlamenter sistem gelişmiştir. Bu iki sistemi, dünyanın değişik kıtalarında farklı biçimlerde görüyoruz. Uzun süre Avrupa nın sömürgesi durumunda kalan Afrika ve Asya ülkelerinde yaygın olan sistem parlamenter sistemdir. Öte yandan sosyalist rejimin yıkılmasının ardından bağımsızlığını kazanan Orta Asya daki ülkelerde, Rusya dahil başkanlık sistemi yaygınlık kazanmıştır. Fakat unutmamak lazımdır ki, gerek bu coğrafyada, gerekse Latin Amerika ülkelerinde gelişen başkanlık sistemlerinin çoğu bildiğimiz anlamda demokratik başkanlık sistemi değildir. Burhan Kuzu nun ifadesiyle buralarda gelişen sistemlerin çoğu demokratik olmayan başkancıl sistemlerdir. Avrupa da neden başkanlık sisteminden çok parlamenter sistem gelişmiştir? Bunun birkaç nedeninin olduğu söylenebilir. Her şeyden önce yukarıda ifade edildiği gibi, Avrupa Ortaçağ dan beri sınıfsal temele dayanan bir siyasal ve toplumsal ayrışma yaşaya gelmiştir. Modernleşmeyle birlikte bu ayrışma farklı sınıfların temsil edildiği parlamenter bir rejime yol açmıştır. İkincisi, Avrupa daki birçok ülkede monarşik rejimler hayatta olduğu için monarşik rejimlerin altında doğal olarak başkanlık sistemi gelişemiyor. Bugün Belçika, Danimarka, Hollanda, İngiltere, İspanya, İsveç, Lüksemburg, Monako ve Norveç gibi ülkelerde monarşik rejimler vardır. Burada parlamentonun üzerinde yer alan kişi kral veya kraliçe olduğu için onun yetkisine ortak olacak bir başkana gerek görülmemiştir. Bununla birlikte Avrupa da bazı ülkelerde yarı başkanlık veya karma bir sistem gelişmiştir. Fransa ve Finlandiya yarı başkanlık sistemiyle yönetilirken; Avusturya, İrlanda, İzlanda, Bulgaristan, Slovakya ve Slovenya da bir çeşit karma sistem olan başkanlı parlamenter sistemler söz konusudur. Avrupa daki farklı varyasyonları dikkate aldığımızda, İngiltere de olduğu gibi istikrarlı ve tipik bir parlamenter sistemin Avrupa da da çok yaygın olmadığını belirtmek gerekir. Bazı ülkeler parlamenter sistemi monarşik rejim altında bir dengede tutarken, bazıları da halk tarafından seçilen başkanlı bir modeli benimsemiştir. 7. Hangi Sistem Daha Başarılıdır? Parlamenter sistemle başkanlık sisteminin karşılaştırmasını üç noktada yapabiliriz: İstikrar, kalkınma ve uzlaşma kültürü. İstikrar açısından 7

8 bakıldığında başkanlık sistemlerinin parlamenter sistemlere göre belirgin bir başarısı vardır. Bunun tipik örneğini Fransa da görüyoruz. Fransa da yılları arasındaki Dördüncü Cumhuriyet döneminde tam 20 tane hükümet kuruldu. Karmaşa ve istikrarsızlığın Fransa yı büyük bir yıkımın eşiğine götürdüğünü gören Fransız toplumu, De Gaul u güçlü bir lider olarak Fransa yı kurtarmaya davet ettiğinde yarı başkanlık sisteminin yolu da kendiliğinden açılmış oldu. De Gaul un şart koştuğu Beşinci Cumhuriyet ve yarı başkanlık sistemi 1958 den bu yana Fransa ya istikrar getirmiş ve Fransa nın yeniden eski gücüne kavuşmasını sağlamıştır. Siyasi istikrarla ekonomik kalkınma arasında doğrusal bir ilişki vardır. Gerek Türkiye nin, gerekse farklı ülkelerin deneyimleri bunu bize bariz biçimde göstermiştir. Buradan bakıldığında kalkınma performansının, istikrarlı başkanlık sistemlerinde bulunduğunu söylemek mümkündür. Uzlaşma bakımından bakıldığında her iki sistemin kendine göre başarılı performansı söz konusudur. Parlamenter sistemde farklı ideolojiden partiler koalisyon oluşturduğu için partiler arasındaki ideolojik barikatlar yumuşayabiliyor. Öte yandan yukarıda ifade edildiği gibi, başkanlık sisteminde başkan ılımlı bir karaktere sahip olmak zorundadır. Başkan, her kesimden oy almak için merkeze hitap eden kişilerden seçilmek durumundadır. Çoğulcu ve kozmopolit toplumlarda başkanın şahsiyeti tüm kesimlerin üzerinde buluştuğu ortak bir husus olabiliyor. Oysa parlamenter sistemlerde herkes kendi cephesinde durduğu için siyasetçiler üzerinden ortak değer yakalamak her zaman kolay değildir. İki sistemin dünyada iki başarılı örneği vardır. Parlamenter sistemin başarılı örneğini İngiltere, başkanlık sisteminin başarılı modelini ise Amerika oluşturmaktadır. Parlamenter sistemin İngiltere deki başarısı İngiliz toplumun tarihsel arka planına bağlıdır yılında ilan edilen Magna Carta dan beri parlamento yanlılarıyla kral yanlıları arasında bir çekişme yaşanmıştır. Bu çekişme 1648 devriminde Kral Charles in parlamento yanlıları tarafından öldürülmesine kadar varmıştır. Altı yıllık bir cumhuriyet denemesinde başarısız olan İngilizler, yeniden monarşik rejime dönmüş, ancak 1688 yılındaki Görkemli Devrim le birlikte kralın yetkilerini parlamentoya devrettiği meşruti monarşiye geçmiştir. Bu devrimle birlikte parlamento tüm yetkileri eline alarak İngiltere de mutlak güç haline gelmiştir. İngiltere de parlamentonun iradesini sınırlandırmamak için anayasa bile yapılmamıştır. İngiliz parlamentosu, kadını erkek, erkeği kadın yapmanın dışında her şeye mutlak olarak muktedirdir. 8

9 Parlamento geleneğinin İngiltere de neden bu denli başarılı olduğunun gizi burada saklıdır. Kısaca, İngiltere deki parlamenter sistemin başarısının iki anahtarı vardır: Birincisi, yukarıda ifade edildiği gibi parlamento iradesinin her şeyin üstünde olması. İkincisi de, seçim sisteminin çoğunlukçu olmasıdır. Çoğunlukçu seçim sistemden dolayı İngiltere de iki partili sistem gelişmiştir. Bu da parlamentoya genel olarak merkeze hitap eden iki ılımlı partinin girmesine yol açmaktadır. İngiliz parlamenter sisteminin başarısı burada yatmaktadır. Çok partili bölünmüş siyasi tablonun olduğu ve nispi temsil sistemine dayanan Avrupa daki diğer ülkelerin çoğunda parlamenter sistem başarısız bir sistemdir. Parlamenter sistemin kısmen başarılı olduğu İskandinav ülkelerinde monarşik bir rejimin olduğunu unutmamak gerekir. Norveç, Danimarka ve İsveç gibi ülkelerde bulunan monarşik yapı sayesinde parlamenter sistem kısmen başarılı olmaktadır. Bu ülkelerin aynı zamanda birkaç milyonluk küçük bir nüfusa sahip olduklarını da unutmamak gerekir. Başkanlık sisteminin dünyadaki en başarılı örneğini Amerika oluşturmaktadır yılında elde edilen bağımsızlıktan sonra Amerikan sistemi inşa edilirken bazı hususlara dikkat edildi. Amerika nın çoğulcu bir yapıda olması, federal bir sisteme sahip olması ve dinle devletin birbirinden keskin hatlarla ayrılması. Tüm bunların sigortası olarak da anayasa ile başkanlık sistemi kabul edilerek hayata sokulmuştur. Amerika nın, tarih sahnesine çıktığı 240 yıllık tarihi süreçte tüm dünyaya hükmeden süper bir güç olmasının sırrı istikrarlı siyasi yapısında yatıyor. Amerika, başkanlık sistemi sayesinde hem kozmopolit çoğulcu bir toplumu bir arada tutmayı başarmıştır, hem de siyasi istikrar yakalayarak dünyaya hükmeden bir güç haline gelmiştir. 8. Başkanlık Sistemi Diktatörlüğe Yol Açar mı? Başkanlık sistemine karşı olanların en fazla dillendirdiği düşünce budur. Oysa bunun gerçekle hiçbir alakası yoktur. Başkan kendisine verilmiş yetkileri yasaların çerçevesi içinde kullanmak durumundadır. Fransa ve Amerika daki oturmuş demokrasi örneklerine bakıldığında ikisinde de başkanların yetkileri Türkiye deki cumhurbaşkanının yetkisinden daha az olduğu görülür. İki sistemden hangisinde kurumlaşmış bir demokrasi vardır? Başkanlık sistemine karşı olanlar genel olarak bu sorudan hareketle parlamenter sistemin 9

10 demokrasiye daha fazla hizmet ettiğini ileri sürerler. Oysa demokrasinin kurumlaşmasında ve derinleşmesinde, başkanlık veya parlamenter sistemin kendisinden ziyade, siyasal kültür ile seçilmiş-atanmış elitler arasındaki güç dengesi yol açmaktadır. Latin Amerika da yaşanan askeri darbeler ve rejim kesintileri, sistemden çok bu ülkelerin demokratik kültürüyle ilgilidir. Benzer bir durum Afrika ülkeleri için de geçerlidir. Buralarda rejimin sık sık kesintiye uğraması parlamenter sistemden değil, siyasal kültürden kaynaklanmaktadır. Yine Avrupa da gelişen faşist rejimler, parlamenter sistemden kaynaklanan nedenlerden dolayı değil, ülkelerin şartlarından dolayı ortaya çıkıp yayıldılar. Almanya, İtalya, Finlandiya, Macaristan, İspanya ve Yunanistan gibi ülkelerdeki faşist rejimler hep parlamenter sistem içinden çıktı. Ancak bunları ortaya çıkaran şey parlamenter sistemin kendisi değil, siyasi şartlardı. Türkiye örneğine bakıldığında askeri rejimlerin parlamenter sistem içinde gerçekleştiğini görüyoruz. Türkiye deki parlamenter sistemin askeri rejimi besleyen bir zemin oluşturduğunu unutmamak gerekir darbesinden beri asker daima belli siyasi kanatlarla el altından ittifaklar yaparak darbe yapmıştır. 28 Şubat darbesine bazı siyasi partiler açıktan açığa destek verdiler. Dolayısıyla parlamenter sistemdeki parçalı yapı askerin siyasete müdahalesinin yolunu açtı. Oysa oturmuş demokrasilerde icra gücünün tek elde toplandığı başkana müdahale etmek o kadar kolay değildir. Bu bakımdan halk tarafından seçilen başkan rejimin askeri veya bürokratik diktatörlüklere kaymasının en önemli sigortasıdır. 9. Başkanlık Sistemi Türkiye ye Uyar mı? Yukarıda ifade ettiğimiz gibi, ülkelerin tarihsel geçmişi ve siyasi kültürü hangi rejimin hayata geçirileceğinde rol oynuyor. Bu yönüyle değerlendirdiğimizde, başkanlık sisteminin, Türkiye nin siyasal kültür genlerine daha uygun olduğunu söyleyebiliriz. Bir ülkenin siyasal kültürünün arkasında binlerce yıla dayanan gelenekleri, görenekleri ve kurumları yer alır. Türk siyasal kültürü öteden beri güçlü lider mitosuna dayana gelmiştir. Gerek Osmanlı döneminde, gerekse Cumhuriyet döneminde Türkiye ancak güçlü liderler döneminde köklü değişimlere, gelişmelere ve kalkınma hamlelerine imza atabilmiştir. Cumhuriyet tarihimiz boyunca Türkiye nin başarı sağladığı dönemler hep güçlü liderlerin olduğu dönemlere denk gelir. Atatürk, Menderes, Demirel ( ), Özal ve Erdoğan dönemleri Türkiye nin her yönüyle geliştiği dönemlerdir. Tüm bu 10

11 dönemlerdeki köklü değişimler ve kalkınma hamleleri güçlü liderlik sayesinde olmuştur. Başkanlık sistemine karşı çıkanlar genel olarak Türkiye de oturmuş bir parlamenter sistem bulunduğu, başkanlık sisteminin ise tümüyle Türkiye ye yabancı olduğu varsayımını ileri sürüyorlar. Bu tümüyle doğru bir tespit değildir. Parlamenter sistemin bizdeki deneyimi aşağı yukarı yüzyıllık bir tarihe sahiptir. Yüz yıllık süre içinde parlamenter sistem, üst üste kesintiler yaşadığı için tam olarak istikrar sağlayamadığı gibi kurumlaşamamıştır da. Öte yandan yukarıda ifade edildiği gibi bizde parlamenter sistem aşırı bölünmeye ve parçalanmaya yol açtığı için askeri ve bürokratik vesayetten kurtulamamıştır. Bu yönüyle değerlendirildiğinde parlamenter sistemin bizde başarılı olduğunu iddia etmek büyük iyimserlik olur. Başkanlık sistemi, bize tümüyle yabancı mıdır? Bu sorunun cevabı net olarak hayırdır. Aslında yerel yönetimlerde uyguladığımız model bir tür başkanlık sistemidir. Türkiye de beş yılda bir sandık başına giderek bir yandan belediye başkanını seçiyoruz, bir yandan da belediye meclisini. Başkan, seçildikten sonra ekibini oluşturarak beş yıl boyunca kesintiye uğramadan belediyeyi yönetiyor. Bazı durumlarda belediye meclisinin çoğunluğu başka bir partiden olabilmektedir. Bu durumlarda başkan meclis içinde uzlaşma aramak durumunda kalmaktadır. Belediyelerde uyguladığımız bir modeli neden ülke yönetiminde de uygulamayalım? Kuşkusuz belediye başkanı ile başkanın yetkileri arasında farklılıklar olacaktır. Ancak unutmayalım ki, sistem, mantığı itibariyle benzerdir. Yirmi milyona yakın nüfusuyla Avrupa daki birçok ülkeden daha büyük olan İstanbul un kent yönetimini beş yıllığına bir başkana emanet ediyoruz da, ülkenin yönetimini neden bir başkana emanet etmeyelim? 10. Başkanlık Eyalet Sistemine Yol Açar mı? Başkanlık sistemine karşı olanlar, bu sistemin federalizme veya eyalet sistemine yol açacağını ileri sürerler. Bunun gerçekle alakası yoktur. Eyalet veya vilayet sistemi, ülkelerin siyasi kültürüne ve tarih geçmişine bağlı olarak gelişir. Amerika da eyalet sistemi vardır. Bunun nedeni başkanlık sistemi değil, Amerikan siyasi tarihidir. Amerika, bağımsızlıktan önce İngilizler tarafından yönetilen 13 koloniden oluşmaktaydı. İngiltere nin kolonilere koyduğu ağır 11

12 vergilerden ve Amerikan kıtasında bir Katolik kilisesine izin vermesinden dolayı koloniler birleşerek İngiliz hükümetine isyan ettiler ve 1776 yılında bağımsızlıklarını kazandılar. Bağımsızlıklarını kazanınca, her birinin iç işlerinde bağımsız birer devlet olmayı, dışişlerinde ise birlikte hareket etmeyi öngören federal bir sistemi benimsediler. Tüm federal sistemi bir arada tutmak için de başkanlık sistemini geliştirdiler. Kısaca Amerika da başkanlık sistemi federalizmi getirmemiştir. Federalizm tarihi koşullardan dolayı gelişmiştir. Bugün Avrupa da parlamenter rejimle yönetilip federal yapıya sahip olan ülkeler vardır. Almanya, Avusturya, Belçika, İspanya ve Britanya bu yapıdadır. Öte yandan başkanlık veya yarı başkanlık sistemine sahip olup vilayet sistemiyle yönetilen ülkeler mevcuttur. Fransa ve Finlandiya bu tür ülkelerin tipik örnekleridir. Buradan hareketle Türkiye de yerel yönetimlerin nasıl olacağı konusunun doğrudan doğruya başkanlık sistemiyle bağlantısı yoktur. Yerel yönetimlerin güçlendirilmesi hem parlamenter sistem, hem de başkanlık sistemi içinde söz konusu olabilir. Türkiye zaten Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartını iki maddesi dışında kabul etmiş durumdadır. Bu da yerel yönetimlerin güçlendirilmesini öngören bir anlayışa dayanıyor. Dolayısıyla hangi sisteme sahip olmamıza bakılmaksızın yerel yönetimleri güçlendirmek durumdayız. 12

BAŞKANLI PARLAMENTER SİSTEM

BAŞKANLI PARLAMENTER SİSTEM Yard. Doç. Dr. ŞULE ÖZSOY Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi BAŞKANLI PARLAMENTER SİSTEM Cumhurbaşkanının Halk Tarafından Seçildiği Parlamenter Hükümet Modeli ve Türkiye İçin Tavsiye

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

TARİHSEL VE TOPLUMSAL GELENEK

TARİHSEL VE TOPLUMSAL GELENEK İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 17 BİRİNCİ BÖLÜM: TARİHSEL VE TOPLUMSAL GELENEK I. İSLAMİYET ÖNCESİNDE KURULAN DEVLETLER VE ANAYASAL YAPI 20 A. HUN DEVLETİ (MÖ. IV. yy.-ms 4. yy) 20 B. GÖKTÜRK DEVLETİ

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR...XXI TABLOLAR

Detaylı

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2013/2014 Şubat)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2013/2014 Şubat) Rapor No: 1/ Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (13/1 Şubat) Şubat 1 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (7) ve EFTA ülkelerinde otomobil pazarı 13 yılı Şubat ayında

Detaylı

TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ. 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri

TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ. 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ Mehmet Uçum 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri a. Tartışmanın Arka Planı Ülkemizde, hükümet biçimi olarak başkanlık sistemi tartışması yeni

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

ABD BAŞKANLIK SİSTEMİ Hacı Dede Hakan KARAGÖZ

ABD BAŞKANLIK SİSTEMİ Hacı Dede Hakan KARAGÖZ ABD BAŞKANLIK SİSTEMİ Araştırma Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü KONYA Aralık, 206 www.kto.org.tr İÇİNDEKİLER Başlık Sayfa. ABD SİYASİ YAPISI..3 2. ABD BAŞKANLIK SİSTEMİ.. 3. ABD BAŞKANLARININ

Detaylı

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI.

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. 28 Şubat 2014 BASIN BÜLTENİ AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. AB (28) ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomotiv pazarı 2014 yılı Ocak ayında 2013 yılı aynı ayına göre %5 büyüdü ve toplam

Detaylı

3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler...

3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler... 3 Kasım 2002 Seçimlerine Doğru: Senaryolar ve Alternatifler... Seçime Doğru Giderken Kamuoyu: 3 Kasım 2002 seçimlerine bir haftadan az süre kalmışken, seçimin sonucu açısından bir çok spekülasyon bulunmaktadır.

Detaylı

TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ

TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ 12 Eylül Darbesi 1973 seçimlerinden 1980 yılına kadar gerçekleşen seçimlerde tek başına bir iktidar çıkmadığından bu dönem hükümet istikrarsızlığı ile geçen bir dönem olmuştur.

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU

HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU HSYK Teklifi Teklif; 2797 sayılı Yargıtay Kanunu, 6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu, 4954 sayılı Türkiye Adalet

Detaylı

Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği

Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği Türkiye de Seçim Uygulamaları/ Sorunları Işığında Temsilde Adalet Yönetimde İstikrar İlkelerinin İşlevselliği Erol TUNCER Seçim sistemlerinin belirlenmesinde temsilde adalet ve yönetimde istikrar (fayda)

Detaylı

SİYASET ÜSTÜ DÜŞÜNMEK Pazar, 30 Kasım :00

SİYASET ÜSTÜ DÜŞÜNMEK Pazar, 30 Kasım :00 Türkiye de siyaset yalnızca oy kaygısı ile yapılıyor Siyasete popülizm hakimdir. Bunun adı ucuz politika dır ve toplumun geleceğine maliyet yüklemektedir. Siyaset Demokrasilerde yapılır. Totaliter rejimler

Detaylı

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT HUKUK Soru Bankası ÇTHT G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU 1.. Federal devletin tüzel kişiliği yoktur.. Federe devletlerin ayrılma hakkı yoktur.. Federe devletlerin uluslararası

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2014 2015 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 15.09.2014 TANIŞMA DERSİ TANIŞMA DERSİ 17.09.2014 22.09.2014

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ Bilindiği üzere; Belçika, Federal Almanya, Fransa, Hollanda, İtalya ve Lüksemburg tarafından, 1951 yılında Paris te imzalanan bir Antlaşma ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT)

Detaylı

AVRUPA KONSEYİ İNSAN HAKLARININ KORUYUCUSU ÖZET

AVRUPA KONSEYİ İNSAN HAKLARININ KORUYUCUSU ÖZET AVRUPA KONSEYİ İNSAN HAKLARININ KORUYUCUSU ÖZET Avrupa Konseyi üyesi olmayan devlet (Belarus) ÜYE ÜLKELER KURULUŞUN MERKEZİ VE BÜROLARI BÜTÇE Almanya, Arnavutluk, Andorra, Avusturya, Azerbaycan, Belçika,

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 21

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 KISALTMALAR 21 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER II KISALTMALAR 21 GİRİŞ 25 A. ANAYASACIL1K VE ÖZGÜRLÜK 25 1. Giriş 25 2. Önceki Türk Anayasalarının Özgürlük Açısından İrdelenmesi 32 a. 1876 Kanuni Esasisi 32 b. 1921 Teşkilatı

Detaylı

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Recep Kapar Muğla Üniversitesi recepkapar@sosyalkoruma.net www.sosyalkoruma.net Sosyal Güvenlik Harcamaları Yüksek Değildir Ülke İsveç Fransa Danimarka Belçika

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu: Gezi Parkından dünyaya yansıyan ses daha fazla özgürlük, daha fazla demokrasi sesidir. Tarih : 15.06.2013 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu Türkiye de görev yapan yabancı

Detaylı

Devletin Şefleri Cumhurbaşkanları

Devletin Şefleri Cumhurbaşkanları Devletin Şefleri Cumhurbaşkanları Cumhuriyetin kuruluşu Anadolu insanının iman, namus, bağımsızlık, özgürlük, vatan ve millete sevgi ile bağlılığının inancı ve iradesi ile kendisine önderlik yapan Mustafa

Detaylı

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ VE SİYASİ ANALİZ

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ VE SİYASİ ANALİZ İÇ POLİTİKA CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ VE SİYASİ ANALİZ OCAK 2007 SARIKONAKLAR İŞ MERKEZİ C. BLOK D.16 AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE 02123528795-02123528796 www.turksae.com CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ VE SİYASİ ANALİZ

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi Büyükdere Cad. No. 106 34394 Esentepe - İstanbul AçıkDeniz Telefon Bankacılığı: 444 0 800 www.denizbank.com Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi 2013 Mali Verileri DenizBank bir Sberbank

Detaylı

SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU

SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU Erol Tuncer TESAV Vakfı Başkanı 26 Ekim 2013 (Ülke Politikaları Vakfı nın düzenlediği Açık Oturum) I.TARİHÇE İki dereceli seçim sistemi: 1877 den 1943 seçimlerine kadar Tek dereceli

Detaylı

GENEL OLARAK DEVLET TEŞKİLATI SORULARI

GENEL OLARAK DEVLET TEŞKİLATI SORULARI 1.... ilkesi, Devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmez. Belli devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret olup bununla sınırlı medeni bir iş bölümü ve işbirliği olduğunu anlatır.

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır?

1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır? 1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır? A) Cumhurbaşkanlığı B) Başbakanlık C) Adalet Bakanlığı D) Halk E) HSYK 3-Aşağıdakilerden hangisi adli yargının

Detaylı

Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU

Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU Dr. Serdar GÜLENER TÜRKİYE DE ANAYASA YARGISININ DEMOKRATİK MEŞRULUĞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...IX KISALTMALAR... XVII TABLOLAR LİSTESİ... XIX ŞEKİLLER LİSTESİ...XXIII GİRİŞ...1 Birinci Bölüm

Detaylı

DEVLET TEŞKİLATINA TEORİK YAKLAŞIMLAR PROF. DR. TURGUT GÖKSU VE PROF. DR. HASAN HÜSEYIN ÇEVIK

DEVLET TEŞKİLATINA TEORİK YAKLAŞIMLAR PROF. DR. TURGUT GÖKSU VE PROF. DR. HASAN HÜSEYIN ÇEVIK DEVLET TEŞKİLATINA TEORİK YAKLAŞIMLAR PROF. DR. TURGUT GÖKSU VE PROF. DR. HASAN HÜSEYIN ÇEVIK 2 Takdim Planı Modernleşme Süreci Açısından Devlet Devlet-Toplum İlişkileri Açısından Devlet Teşkilatlanma

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim Türkiye de 2007 genel milletvekili seçimlerine ilişkin değerlendirme yaparken seçim sistemine değinmeden bir çözümleme yapmak pek olanaklı değil. Türkiye nin

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

Kritik kavşağa ilerlerken

Kritik kavşağa ilerlerken Kritik kavşağa ilerlerken Ülkemiz, tarihinin en kritik kavşaklarından birine doğru hızla ilerliyor. 16 Nisan 2017 tarihinde milletimiz hem kendisinin hem de çocuklarının ve torunlarının geleceği için hayati

Detaylı

A N A L İ Z. 7 Haziran dan 1 Kasım a Seçim Beyannameleri: Metin Analizi. Furkan BEŞEL

A N A L İ Z. 7 Haziran dan 1 Kasım a Seçim Beyannameleri: Metin Analizi. Furkan BEŞEL A N A L İ Z 7 Haziran dan 1 Kasım a Seçim Beyannameleri: Metin Analizi Furkan BEŞEL Ekim 2015 7 HAZİRAN DAN 1 KASIM A 7 Haziran 2015 te yapılan 25. Dönem milletvekili genel seçiminde 53.741.838 kayıtlı

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü KONYA ÖZELİNDE YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE BAZLI ANALİZİ 06.08.2014 1 DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail

Detaylı

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Uluslararası Konferans Sivil Toplum-Kamu Sektörü İşbirliği 25-26 Nisan 2013, İstanbul 2 nci Genel Oturum

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

ANAYASA HUKUKU DERSİ

ANAYASA HUKUKU DERSİ ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR HİTİT ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ (İÖ) ANAYASA HUKUKU DERSİ ARA SINAVI (11 Kasım 2010 Saat 19:00) 1- Amerikan modeli anayasa yargısı için aşağıdakilerden

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUHARREM YILMAZ IN DEMOKRASİNİN KURUMSALLAŞMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUHARREM YILMAZ IN DEMOKRASİNİN KURUMSALLAŞMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUHARREM YILMAZ IN DEMOKRASİNİN KURUMSALLAŞMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI 27 Kasım 2013 The Marmara Taksim Oteli, İstanbul Sayın Konuklar, Değerli

Detaylı

SAYIN MİLLETVEKİLLERİMİZE/LİDERLERE AÇIK MEKTUP: BAŞKANLIK TASLAĞI İLE İLGİLİ ÇOK KRİTİK 8 HUSUS:

SAYIN MİLLETVEKİLLERİMİZE/LİDERLERE AÇIK MEKTUP: BAŞKANLIK TASLAĞI İLE İLGİLİ ÇOK KRİTİK 8 HUSUS: SAYIN MİLLETVEKİLLERİMİZE/LİDERLERE AÇIK MEKTUP: BAŞKANLIK TASLAĞI İLE İLGİLİ ÇOK KRİTİK 8 HUSUS: Son günlerde basında yer alan açıklamalar ve bilgiler neticesinde, Adalet ve Kalkınma Partisinin Anayasa

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015 2016 ÖĞRETİM YILI I. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 28.09.2015 30.09.2015 05.10.2015 07.10.2015 12.10.2015 TANIŞMA

Detaylı

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR ANAYASANıN TEMEL ILKELERI 2 1. madde Türkiye devleti bir cumhuriyettir. 2. Madde Cumhuriyetin nitelikleri Cumhuriyetçilik Başlangıç ilkeleri Atatürk

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

3.Meclisin faaliyetlerine ara vermemesi şeklinde olan meclisin her zaman açık olması yasamanın hangi ilkesi ile ilgilidir?

3.Meclisin faaliyetlerine ara vermemesi şeklinde olan meclisin her zaman açık olması yasamanın hangi ilkesi ile ilgilidir? 1.Aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinin sadece şekil olarak incelediği bir konudur? A) Anayasa değişiklikleri B) İç Tüzükler C) KHK D) Kanunlar E) Tüzükler 3.Meclisin faaliyetlerine ara vermemesi

Detaylı

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet

ANAYASAL ÖZELLİKLER. Federal Devlet ANAYASAL ÖZELLİKLER Ulus devlet, belirli bir toprak parçası üzerinde belirli bir nüfus ve egemenliğe sahip bir örgütlenmedir. Ulus-devlet üç unsura sahiptir: 1) Ülke (toprak), 2) Nüfus, 3) Egemenlik (Siyasal-Yönetsel

Detaylı

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ 30 Mart 2016 Pazar 2016 yılı Ocak-Şubat döneminde AB ve EFTA ülkeleri toplamına göre ticari araç pazarı, 2015 yılındaki pozitif performansını sürdürdü ve yüzde 15 artış

Detaylı

ARAŞTIRMA GRUBU. Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011

ARAŞTIRMA GRUBU. Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011 ARAŞTIRMA GRUBU Prof. Dr. Özer SENCAR Prof. Dr. İhsan DAĞI Prof. Dr. Doğu ERGİL Dr. Sıtkı YILDIZ Dr. Vahap COŞKUN MAYIS - 2011 Bu rapor Mayıs-2011 araştırmasının II. kısmıdır. Araştırmanın bu kısmında;

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı SİYASİ GELİŞMELER HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER AB Liderleri 27 Haziran da Jean- Claude Juncker i AB Komisyon Başkan adayı olarak belirledi. Schulz yeniden AP Başkanı oldu. AB Liderleri Jean-Claude

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI Soru 1 : "Anayasa" deyince ne anlaşılır, ne anlamak gerekir? 7 Soru 2 : Türk tarihindeki anayasa hareketlerinin başlıca aşamaları ve özellikleri nelerdir? 15 İkinci

Detaylı

ACR Group. NEDEN? neden?

ACR Group. NEDEN? neden? ACR Group NEDEN? neden? CİNSİYET YÜZDE % Kadın Erkek 46,8 53,2 YAŞ - - - - - - 18-25 26-35 20,1 27,6 36-45 46-60 29,4 15,2 60+ 7,7 I. AMAÇ Bu çalışmanın amacı, aylık periyotlar halinde düzenlediğimiz,

Detaylı

ANAYASA DERSĐ ( GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI)

ANAYASA DERSĐ ( GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) A. ANLATIM SORUSU ANAYASA DERSĐ (2012 2013 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) Anayasal devlet sözünü tek cümleyle açıklayınız. Bir devletin anayasal kabul edilebilmesi için ne gibi unsurlara sahip olması gerekir,

Detaylı

Türkiye de Seçim Sistemi TBMM de Eşit Temsili Sağlıyor mu?

Türkiye de Seçim Sistemi TBMM de Eşit Temsili Sağlıyor mu? Türkiye de Seçim Sistemi TBMM de Eşit Temsili Sağlıyor mu? 1.BÖLÜM TBMM DE EŞİT TEMSİL EDİLİYOR MUYUZ? DEMOKRASİ NEDİR? Demokrasi; Halkın serbest ve eşit siyasal katılımını sağlayan, Özgür muhalefeti mümkün

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ GELİŞİMİ, KURUMLARI ve İŞLEYİŞİ

AVRUPA BİRLİĞİ GELİŞİMİ, KURUMLARI ve İŞLEYİŞİ AVRUPA BİRLİĞİ GELİŞİMİ, KURUMLARI ve İŞLEYİŞİ İLKER GİRİT 04.11.2015 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ AVRUPA BİRLİĞİ ANABİLİM DALI İÇERİK Birliğin Kuruluşu Birliğin Gelişimi Antlaşmalar

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 13

HABER BÜLTENİ xx Sayı 13 HABER BÜLTENİ xx.11.2014 Sayı 13 Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi geçen aya ve geçen yıla göre düştü: Ağustos 2014 te yükselişe geçen Konya hizmetler sektörü güven endeksi, ekim ayında bir önceki

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı

Araştırma Notu 15/181

Araştırma Notu 15/181 Araştırma Notu 15/181 29 Nisan 215 İdeolojik Yönelimler Çatışma ve Güven Algısını Şekillendiriyor Çiğdem Ok*, Bahar Ayça Okçuoğlu** Yönetici Özeti Toplumlardaki elitlerin değerlerini, inançlarını ve tutumlarını

Detaylı

Özgürlükleri daha da güçlendirmek istiyoruz

Özgürlükleri daha da güçlendirmek istiyoruz Özgürlükleri daha da güçlendirmek istiyoruz Kasım 09, 2013-11:57:28 anda bulunduğu noktadan asla geri gitmez" dedi. anda bulunduğu noktadan asla geri gitmez, bunun teminatı AK Parti ve AK Parti hükümetleridir"

Detaylı

Baki olan Rabbimiz ve davamızdır

Baki olan Rabbimiz ve davamızdır Baki olan Rabbimiz ve davamızdır Eylül 26, 2014-2:33:00 Başbakan Ahmet Davutoğlu, "Yine böyle bir şölenle inşallah, bir gün biz de Sayın Cumhurbaşkanımızın bana tevdi ettiği bu görevi bir başka kardeşimize

Detaylı

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI, (1)

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI, (1) BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI, 1914-1918 (1) Topyekûn Savaş Çağı ve İlk Büyük Küresel Çatışma Mehmet Beşikçi I. Dünya Savaşı nın modern çağın ilk-en büyük felaketi olarak tasviri Savaşa katılan toplam 30 ülkeden

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

01/05/ /05/2016 TARİHLERİ ARASINDAKİ EŞYA TAŞIMA GEÇİŞLERİ

01/05/ /05/2016 TARİHLERİ ARASINDAKİ EŞYA TAŞIMA GEÇİŞLERİ 01/05/2016 31/05/2016 TARİHLERİ ARASINDAKİ EŞYA TAŞIMA GEÇİŞLERİ Geçici Plaka İzni Geçiş Abd Minor Outlying Adaları 03 08 03 Almanya 03 03 02 18 26 93 50 53 89 Arnavutluk 02 Avusturya 02 03 01 02 Belçika

Detaylı

Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir.

Bu yüzden de Akdeniz coğrafyasına günümüz dünya medeniyetinin doğduğu yer de denebilir. Sevgili Meslektaşlarım, Kıymetli Katılımcılar, Bayanlar ve Baylar, Akdeniz bölgesi coğrafyası tarih boyunca insanlığın sosyal, ekonomik ve kültürel gelişimine en çok katkı sağlayan coğrafyalardan biri

Detaylı

ŞUBAT AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Macaristan a Resmi Bir Ziyaret Gerçekleştirdi

ŞUBAT AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Macaristan a Resmi Bir Ziyaret Gerçekleştirdi ŞUBAT AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER Cumhurbaşkanı Gül, Türk-Macar İş Forumu Açılış Oturumu da İş Adamlarına Hitap Etti. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Macaristan a Resmi Bir Ziyaret Gerçekleştirdi

Detaylı

Doğru bir Başkanlık sisteminin olmazsa olmazları : Katı Güçler ayrımı ve Denge-Denetim Mekanizmaları:

Doğru bir Başkanlık sisteminin olmazsa olmazları : Katı Güçler ayrımı ve Denge-Denetim Mekanizmaları: Başkanlık Sistemini istikrarlı demokrasi ile bağdaştırabilmiş neredeyse tek Ülke ABD dir: bunun ABD ye özel birçok sebebi vardır. Bu unsurlar Türkiye de yoktur ve birkaç Anayasa maddesi tadili ile kurulması

Detaylı

Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler

Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler 2000 li yıllara gelindiğinde iç dinamikler, Türkiye nin uluslararası hukuk taahhütleri, AB süreci, bölgesel ve küresel gelişmelerin etkisiyle değişim kaçınılmaz

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 8

HABER BÜLTENİ xx Sayı 8 HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 Konya inşaat sektörü güven endeksi, geçen aya göre yükseldi: Mart 2014 ten beri düşmeye devam eden Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Mayıs 2014 te kısmen yükselerek -5

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 SÖZCÜ / AKP de bir kişi konuşur, diğerleri asker gibi bekler! Tarih : 06.01.2012 CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu hem AKP deki tek adamlığı hem de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ın üslubunu ve liderliğini

Detaylı

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül)

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) 2- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcunun Borçluya Göre Alacaklı Dağılımı (2002-2015

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII I. BÖLÜM TBMM X. DÖNEM ( )

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII I. BÖLÜM TBMM X. DÖNEM ( ) IX İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII I. BÖLÜM TBMM X. DÖNEM (1954 1957) A. 1954 SEÇİMLERİ... 3 Seçim Sonuçları... 3 Meclis Başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığı Seçimi... 4 X. Dönemde

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

GENÇLERĠN ĠġĠ OLMADIĞI GĠBĠ Ġġ ARAYIġI DA YOK

GENÇLERĠN ĠġĠ OLMADIĞI GĠBĠ Ġġ ARAYIġI DA YOK 06 Temmuz 2015 GENÇLERĠN ĠġĠ OLMADIĞI GĠBĠ Ġġ ARAYIġI DA YOK TĠSK in OECD ve TÜĠK verileri ile yaptığı analize göre, 6 milyon genç boģta geziyor, üstelik bunların 4,7 milyonu iģ de aramıyor. Sorunun temel

Detaylı

İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA TÜRKİYE DE SOL GELENEĞİNİ VE SİYASİ LİDERLİĞİ TARTIŞTI

İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA TÜRKİYE DE SOL GELENEĞİNİ VE SİYASİ LİDERLİĞİ TARTIŞTI İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA TÜRKİYE DE SOL GELENEĞİNİ VE SİYASİ LİDERLİĞİ TARTIŞTI Türkiye nin gündemine damgasına vuran önemli toplumsal ve politik konularının tartışıldığı İstanbul

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI HOŞGELDİNİZ DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI Prof. Dr. Mehmet Zeki AYDIN Marmara Üniversitesi EMAİL:mza@mehmetzekiaydin.com TEL:0506.3446620 Problem Türkiye de din eğitimi sorunu, yaygın olarak tartışılmakta

Detaylı

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİM YORUMLARI VE SONRASINDA BİZİ BEKLEYENLER

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİM YORUMLARI VE SONRASINDA BİZİ BEKLEYENLER 11 AĞUSTOS 2014 CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİM YORUMLARI VE SONRASINDA BİZİ BEKLEYENLER Türkiye de 10 Ağustos ta ilk olarak Türk halkı Cumhurbaşkanı nı seçmek için sandık başına gitti. Seçim sonucuna göre, Başbakan

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ Prof.Dr.Coşkun Can Aktan Demokrasi konusunda hep Batı demokrasilerini örnek gösterir ve bu ülkelerde demokrasinin gerçekten işler olduğundan sözederiz.

Detaylı

Amerikan Siyasal ve Secim Sistemi Isiginda 2012 A.B.D. Baskanlik Secimleri

Amerikan Siyasal ve Secim Sistemi Isiginda 2012 A.B.D. Baskanlik Secimleri Siyasal Siyasal ve Isiginda 2012 A.B.D. Baskanlik Secimleri Dr. Kerem Ozan Kalkan Ankara Yeminli Mali Musavirler Odasi Ankara, Turkiye 15 Nisan, 2011 Siyasal 1 Siyasal 1 Cok yeni bir ornek 2 A.B.D. Baskanlik

Detaylı

SÖKE KENT KONSEYİ ÇOCUK MECLİSİ ÇALIŞMA YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

SÖKE KENT KONSEYİ ÇOCUK MECLİSİ ÇALIŞMA YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar SÖKE KENT KONSEYİ ÇOCUK MECLİSİ ÇALIŞMA YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar AMAÇ Madde 1- Bu yönerge, Söke Kent Konseyi Çocuk Meclisi nin oluşumunu, organlarını, görevlerini ve çalışma

Detaylı

ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 5-

ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 5- ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ - 5- Değerlendirme Raporu Doğrudan ve Temsili Demokrasi Merkezi ve Yerel Yönetimler Şeffaflık www.tkmm.net 1 2 ANAYASAMIZI HAZIRLIYORUZ (Halk konuşuyor, TBMM dinliyor) Türkiye

Detaylı

Seçmen sayısı. Böylesine uçuk rakamlar veren bir YSK na nasıl güvenilir?

Seçmen sayısı. Böylesine uçuk rakamlar veren bir YSK na nasıl güvenilir? Değerli arkadaşlar, 7 Haziran 2015 günü yapılacak olan 25. dönem Milletvekili seçiminin nasıl sonuçlanacağı haklı olarak büyük merak konusu... Bu nedenle aylardan beri kamuoyu yoklamaları yapılıyor, anketler

Detaylı

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ 3 Ocak 2017 Pazar 2016 yılı Kasım ayında AB ve EFTA ülkeleri toplamına göre ticari araç pazarı 2015 yılı aynı ayına göre yüzde 12,8 artış göstererek 211 bin adet seviyesinde

Detaylı

EMRE KÖROĞLU BAŞKANLIK İÇİN ADAYLIĞINI AÇIKLADI

EMRE KÖROĞLU BAŞKANLIK İÇİN ADAYLIĞINI AÇIKLADI EMRE KÖROĞLU BAŞKANLIK İÇİN ADAYLIĞINI AÇIKLADI EMRE KÖROĞLU CHP BODRUM İLÇE BAŞKANLIĞINA YENİLİKÇİ VE BAŞARI ODAKLI BİR SİYASET İÇİN ADAY OLDUĞUNU AÇIKLADI Emre Köroğlu 29 Kasım 2015 Pazar günü yapılacak

Detaylı

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER VII İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...V İÇİNDEKİLER...VII GİRİŞ...XII I. BÖLÜM GENEL BİLGİLER A. YEREL YÖNETİMLER...3 İl Özel İdareleri...3 Belediyeler...3... Köy İdareleri...4 Mahalle Muhtarlıkları...4 Yerel Yönetim

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com Özel okul anlayışı, tüm dünyada olduğu gibi Avrupa Birliği ülkelerinde de farklı uygulamalar olmakla birlikte vardır ve yaygınlık

Detaylı

MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ

MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1 1. DEMOKR AT PARTI İKTIDARININ SONUNA DOĞRU...9 1.1. DP nin Muhalefete Karşı Tutumu...9 1.1.1.

Detaylı

ERDOĞAN TEZİÇ. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi E. Öğretim Üyesi ANAYASA HUKUKU (GENEL ESASLAR)

ERDOĞAN TEZİÇ. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi E. Öğretim Üyesi ANAYASA HUKUKU (GENEL ESASLAR) I ERDOĞAN TEZİÇ Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi E. Öğretim Üyesi ANAYASA HUKUKU (GENEL ESASLAR) Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş ONYEDİNCİ BASI Beta II Yayın No. : 3128 Hukuk Dizisi : 1533 Birinci

Detaylı

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015

AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU 25 AĞUSTOS 2015 ARGETUS ARAŞTIRMA, DANIŞMANLIK, EĞİTİM, PROJE VE ORGANİZASYON AĞUSTOS 2015 TÜRKİYE GÜNDEMİ VESEÇMEN EĞİLİMİ ARAŞTIRMASI 25 AĞUSTOS 2015 Mehmet Akif Mah.Recep Ayan Cad. Günaydın Sok. No:6 Kat:3 Çekmeköy

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Komşular SUNAR T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Asgari Ücretin Tanımı Çalışan bir kişinin en azından temel ihtiyaçlarını

Detaylı

KALİTELİ DEMOKRASİ, GÜÇLÜ HUKUK DEVLETİ OLMAYINCA, EKONOMİ DE KÜME DÜŞTÜ

KALİTELİ DEMOKRASİ, GÜÇLÜ HUKUK DEVLETİ OLMAYINCA, EKONOMİ DE KÜME DÜŞTÜ Umut Oran Basın Açıklaması 13.4.2014 KALİTELİ DEMOKRASİ, GÜÇLÜ HUKUK DEVLETİ OLMAYINCA, EKONOMİ DE KÜME DÜŞTÜ IMF YE GÖRE TÜRKİYE 17. SIRADAN 19. SIRAYA İNECEK Kaliteli demokrasi, güçlü bir hukuk devleti

Detaylı

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

Öğr.Gör. İbrahim Ersin TURGUT, Öğr.Gör.Dr.Cumali ERDEMİL Pamukkale Üniversitesi Buldan Meslek Yüksekokulu ieturgut@pau.edu.tr, cerdemil@pau.edu.

Öğr.Gör. İbrahim Ersin TURGUT, Öğr.Gör.Dr.Cumali ERDEMİL Pamukkale Üniversitesi Buldan Meslek Yüksekokulu ieturgut@pau.edu.tr, cerdemil@pau.edu. 1980 Lİ YILLARDA YAPILAN GENEL SEÇİMLERİN TÜRKİYE DE VE DENİZLİ GENELİNDEKİ SEÇİM SONUÇLARI VE BULDAN İLÇESİ SEÇİM SONUÇLARI İLE KARŞILAŞTIRILMASI Öğr.Gör. İbrahim Ersin TURGUT, Öğr.Gör.Dr.Cumali ERDEMİL

Detaylı