BANKACILAR TÜRKİYE BANKALAR BİRLİĞİ MAKALE BANKACILIKTA İYİ UYGULAMALAR AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVİRİ MART 2006 KONFERANS-PANEL SAYI 56 MEVZUAT ISSN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BANKACILAR TÜRKİYE BANKALAR BİRLİĞİ MAKALE BANKACILIKTA İYİ UYGULAMALAR AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVİRİ MART 2006 KONFERANS-PANEL SAYI 56 MEVZUAT ISSN 13-0217"

Transkript

1 ISSN BANKACILAR TÜRKİYE BANKALAR BİRLİĞİ MAKALE Prof. Dr. Cevat Sarıkamış Ülkemizde Finansal Analizin Başlangıcı Prof. Dr. Ekrem Erdem Osmanlı Para Sistemi ve Tağşiş Politikası: Dönemsel Bir Analiz Yrd. Doç. Dr. Ali Coşkun Bankaların Stratejik Performans Yönetiminde Performans Karnesi Kullanımı BANKACILIKTA İYİ UYGULAMALAR Alparslan Çakır Bankacılıkta Operasyonel Risklerin Etkin Yönetiminde Risk Bazlı Müşterini Tanı İlkelerinin Önemi Oktay Üstün Karapara Aklama ve Terörizmin Finansmanını Önleme Standartlarını Değerlendirme Metodolojisinde Finansal Kuruluşların Yükümlülükleri AVRUPA BİRLİĞİ Türkiye Bankalar Birliği Avrupa Birliği nin İpotekli Konut Kredilerine İlişkin Politikası ÇEVİRİ Basel Bankacılık Denetim Komitesi Finansal Hizmetlerde Dışarıdan Hizmet Temini MART 2006 SAYI 56 KONFERANS-PANEL MEVZUAT Kredi Kartları Çalışma Grubu Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu nun Getirdikleri Bankacılığa İlişkin Mevzuat ve Yeni Düzenlemeler

2 BANKACILAR Yayın türü : Yerel süreli Basım yeri : İstanbul Yılı : 17 Sayısı : 56 -Mart 2006 Türkiye Bankalar Birliği adına İmtiyaz Sahibi ve Sorumlu Yazı İşleri Müdürü: Doç. Dr. Ekrem KESKİN Genel Yayın Yönetmeni: Melike MUMCU Yayın Danışmanları: Tülin ERSEL Ali GÜNGÖR Prof. Dr. Ahmet KIRMAN Prof. Dr. Seza REİSOĞLU B. Cahit SABIR Abdullah TAŞÇIOĞLU Özcan ULUDAĞ İdare Merkezi: Nispetiye Caddesi Akmerkez B3 Blok Kat: Etiler-İSTANBUL Tel : Faks : Web sitesi: Baskı-Yapım Graphis Matbaa San. ve Tic. Ltd Şirketi Yüzyıl Mahallesi Matbaacılar Sitesi 1. Cadde No.139 Bağcılar 34560, İstanbul Tel: Faks: Bankacılar Dergisi 3 ayda bir yayımlanır. Para ile satılmaz. ISSN Bankacılar Dergisi - Bankacılar dergisi, finans ve bankacılık konularında yapılan çalışmaları ilgili çevrelerin bilgisine sunmak amacıyla yayımlanmaktadır. - Dergide yayımlanacak yazılara karar verilmesinde, Yayın Danışmanları ve Birlik uzmanlarının değerlendirmelerine ve/veya konunun uzmanı hakemlerin görüşlerine başvurulabilir. - Dergiye gönderilecek yazının daha önce hiçbir yerde yayımlanmamış olması gerekmektedir. - Basılması istenilen yazılar derginin arka iç kapağında belirtilen biçim kurallarına uygun olarak hazırlanmalı ve değerlendirmeye girmek üzere, Bankacılar Dergisi Türkiye Bankalar Birliği Bankacılık ve Araştırma Grubu Başkanlığı Nispetiye Cad. Akmerkez B3 Blok Kat.13 Etiler- İSTANBUL adresine gönderilmelidir. - Dergide yayımlanan yazılar Türkiye Bankalar Birliği nin resmi görüşlerini yansıtmaz, yazar ve görüş sahiplerini bağlar. - Dergide yer alan çalışmalar kaynak gösterilmek suretiyle izinsiz yayımlanabilir. - Yayımlanacak yazılarda yazım kurallarına ve biçime ilişkin değişiklikler yapılabilir veya bunların yapılması yazardan istenebilir. - Dergide yayımlanmayan yazılar geri gönderilmez. - Yazılar yayımlanmak üzere kabul edildiği takdirde Bankacılar dergisi yazılı ve elektronik ortamda olmak üzere tüm yayın haklarına sahiptir.

3 Bankacılar Dergisi, Sayı 56, 2006 İçindekiler MAKALE sayfa Prof. Dr. Cevat Sarıkamış Ülkemizde Finansal Analizin Başlangıcı 3 Prof. Dr. Ekrem Erdem Osmanlı Para Sistemi ve Tağşiş Politikası: Dönemsel Bir Analiz 10 Yrd. Doç. Dr. Ali Coşkun Bankaların Stratejik Performans Yönetiminde Performans Karnesi Kullanımı 28 BANKACILIKTA İYİ UYGULAMALAR Alparslan Çakır Bankacılıkta Operasyonel Risklerin Etkin Yönetiminde Risk Bazlı Müşterini Tanı İlkelerinin Önemi 40 Oktay Üstün Karapara Aklama ve Terörizmin Finansmanını Önleme Standartlarını Değerlendirme Metodolojisinde Finansal Kuruluşların Yükümlülükleri 51 AVRUPA BİRLİĞİ Türkiye Bankalar Birliği Avrupa Birliği nin İpotekli Konut Kredilerine İlişkin Politikası 69 ÇEVİRİ Basel Bankacılık Denetim Komitesi Finansal Hizmetlerde Dışarıdan Hizmet Temini 73 KONFERANS-SEMİNER Türkiye Bankalar Birliği Kredi Kartları Çalışma Grubu Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu nun Getirdikleri 94 MEVZUAT Bankacılığa İlişkin Mevzuat ve Yeni Düzenlemeler (1 Ocak-31 Mart 2006) 123 1

4 Türkiye Bankalar Birliği nin 2005 yılındaki yayınlarında (yayımlanan ya da yayımlanmayan) hakem olarak görev aldıkları ve değerli katkıları nedeniyle teşekkürlerimizi sunarız. Abdülkerim Daştan, T.C. Karadeniz Teknik Üniversitesi İ.İ.B.F. Araştırma Görevlisi Prof. Dr. Ahmet Kırman,T. İş Bankası A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Alparslan Çakır, Türk Ekonomi Bankası A.Ş. Yönetici Avni Hedili, Koçbank A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Burak Saltoğlu, Marmara Üniversitesi İngilizce İktisat Bölümü, Öğretim Üyesi Hasan Candan, T. İş Bankası A.Ş. Risk Yönetimi Müdürü İsmail Yanık, Türk Ekonomi Bankası A.Ş. Yönetim Kurulu Üyesi Kasım Akdeniz, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Bölüm Yönetmeni Korhan Orbay, Viyana Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Mehmet Bolak, Galatasaray Üniversitesi, Öğretim Üyesi Mustafa Eray Yücel, TC Merkez Bankası Araştırma Genel Müdürlüğü, Araştırmacı Necati Aksoylu, T. İş Bankası A.Ş. Hukuk Müşaviri Ömer Çelebi, T. İş Bankası A.Ş. Müdür Önder Halisdemir, Akbank T.A.Ş. Müdür Serdar Erol, T. Vakıflar Bankası T.A.O. Risk Yönetimi Başkanı Sertan Kargın, Yatırım Finansman A.Ş. Başekonomist Prof. Dr. Seza Reisoğlu, Türkiye Bankalar Birliği, Hukuk Başdanışmanı Varol Şenel, Citibank A.Ş. Hukuk Başmüşaviri Prof. Dr. Yaman Öztek, Galatasaray Üniversitesi Öğretim Üyesi

5 Bankacılar Dergisi, Sayı 56, 2005 Ülkemizde Finansal Analizin Başlangıcı Prof. Dr. Cevat Sarıkamış * Ülkemizde iş hayatında finansal analizin ilk uygulandığı kurum 1950 yılında kurulan Türkiye Sınai Kalkınma Bankası dır. Orta veya uzun süreli yatırım kredisi kullanmak isteyen sınai kuruluşlarının bu gereksinmelerini karşılamak görevini üstlenen Banka, kredinin taşıyacağı riski ölçmek durumunda idi. Bunun için de firmanın geçmiş dönemlere ait finansal durum tabloları ile kredinin açılmasından sonraki beş yıla ait tahmini finansal durum tablolarını analiz etmek kaçınılmazdı. İşte bu nedenle, Banka faaliyete geçtiği günden itibaren kredi talep eden firmanın bir fizibilite raporu hazırlamasını ve bu raporu son beş yıla ait fiili finansal durum tabloları ile birlikte kredi talep mektubuna eklemesini istemiştir. Bu uygulama, Banka uzmanlarınca finansal analiz tekniklerinin kullanılmasını kaçınılmaz yapmıştır. Böylece ülkemizde finansal analiz tekniklerinin, risk ölçümü amacı ile uygulamaya konulması başlatılmıştır. Kullanılan finansal analiz tekniği oranlar yöntemi dir. Oranların hesaplanarak yorumlanması sırasında fon akışı tabloları da kullanılmaya başlanmıştır. Finansal analiz tekniklerinin öğrencilere ve uygulamacılara öğretilmesi görevini ise 1954 yılında kurulma kararı alınarak iki yıllık bir hazırlıktan sonra 1956 yılında Orta Sevk ve İdarecilik Programı Middle Management Program ile öğretim faaliyetine başlayan İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesine bağlı İşletme İktisadı Enstitüsü üstlenmiştir. Gerçi Enstitünün eğitime başlamasından önce de finansal analiz teknikleri, o zamanki Yüksek İktisat ve Ticaret Yüksek Okullarında ve İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi nde Envanter ve Bilanço derslerinde konu ediliyordu, ancak kapsamlı bir finansal analiz eğitimi verilmemekte idi. Konunun kapsamlı olarak ders programına alınması Orta Sevk ve İdarecilik Programı ile başladı. Orta Sevk ve İdarecilik Programı üç aylık bir programdı ve firmaların orta kademede görev yapan idarecilerini eğitimden geçirme amacı ile faaliyete geçirilmişti. Vak a yöntemi ile eğitim veren bu program içinde yer alan finans dersi oran analizi yöntemi kullanılarak firmaların finansal yeterliliklerinin belirlenmesi becerisini kursiyerlere vermeyi amaçlamakta idi. Böylece finansal analiz teknikleri eğitim programına dahil edilmiş oldu ders yılında İşletme İktisadı Enstitüsünce faaliyete geçirilen ve üniversite mezunlarına üniversite üstü işletmecilik eğitimi verme maksadını taşıyan İşletmecilik İhtisas Programı içerisinde yer alan finans dersi özellikle ders yılından itibaren daha kapsamlı finansal analizlerin öğretilmesine olanak sağladı. Türkiye Sınai Kalkınma Bankası finansal analiz tekniklerinden sadece birini, oran a- nalizlerini, kullanmıştır. Bu kullanımdan maksat kredi talep eden firmanın bugünkü ve kredi kullanımının devam edeceği süredeki kredi riskini ölçmektir. Analiz tekniklerinin bu kullanım dışında, firma çalışma etkinliğinin ölçülmesi, firmanın aktif ve finansal yapısının planlanması ve firmanın piyasa değerinin hesaplanması gibi maksatlarla kullanılması henüz gündeme gelmemiştir. * İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi Emekli Öğretim Üyesi. Bu çalışmayı, Türkiye Bankalar Birliği nin o dönemdeki Genel Sekreteri Rahmetli Vecdi Ünay Beyin anısına armağan ediyor, kendisini rahmet ve saygı ile anıyorum. 3

6 Prof. Dr. Cevat Sarıkamış 50 li yıllarda iş aleminde bir iki büyük firma dışında finanasal analiz teknikerini kullanan firma bulunmamakta idi. Kısa süreli işletme kredisi veren ticaret bankaları kredi talep eden firmalardan, Bankalar Kanunu nun hükmü gereğince, bilanço ve kar zarar hesabını içine alan bir Hesap Vaziyeti istemekte idiler. Fakat alınan finansal tablolar oranlar veya başka herhangi bir yöntem kullanılarak analiz edilmemekte ve firmanın finansal durumu hakkında bu veriler yardımı ile yorum yapılmamakta idi. Kredi kararı alınırken firma sahiplerinin veya yönetici ortaklarının iş ahlakı ve kabiliyetleri ile varlıkları göz önünde bulunduruluyordu. Bu konularda bilgi toplama görevi banka istihbaratçıları ile şube müdürüne verilmişti. Firma içi ve firma dışı varlıkların, özellikle taşınmaz mallar olması istenilmekte idi. Kredi yeterliliğini ölçmeden firmalara kısa süreli kredi kullandırılmasının ticaret bankalarını büyük bir kredi riski altına sokmadığı düşünülüyordu. Kanımca, bu düşüncenin temelinde şu iki nedenin yattığını söylemek yanlış olmayacaktır. Bunlardan birincisi açılan kredinin mutlak surette maddi teminata bağlanmakta olmasıdır. Diğer neden ise açılan kredilerin, kısa süreli kredi niteliği taşımasına rağmen firmanın ödeme gücünde bir zayıflama olduğu yönünde bir istihbarat alınmadığı veya ekonomide bir daralma sonucu banka kaynağında bir sıkışma olmadığı sürece bankanın, kredinin yıl içinde belirli kısa sürelerde sıfırlanmasını veya tasfiyesini istemesi herhangi bir mantıklı düşünce olarak algılanamazdı. 1 Üçer aylık dönem sonlarında, krediye tahakkuk ettirilmiş faizin ödenmesi aksamadığı takdirde bankanın kullandırmakta olduğu krediyi, müşteri firmadan, yıl içinde belirli bir süre sıfırlamasını istemesi için hiçbir neden yoktu. Senet karşılığı kredi kullanan firmanın bankaya teminata verdiği müşteri senetleri vadelerinde bankaca tahsil edildiğinde kredi müşterisinin borcu kendisine tanınan kredi limitinin altına düşüyordu. Bu da açılan kredinin kısa süreli kredi olduğunun bir göstergesi idi. Ama yetersiz sermaye ile çalışan ve dış kaynağa devamlı gereksinme duyan firma aynı gün bir senet bordrosu düzenleyerek bankadan kredi limitine kadar nakit çekebiliyordu. Bankanın bu uygulamayı askıya alması ancak firmanın istihbaratının çok kötü olması veya bankanın kredi verilebilir fonlarının yetersiz kalması durumunda söz konusu olabilirdi. Zira böyle bir davranış firmanın iflasına giden yolu açabilirdi. Birden fazla bankada kredisi olan firma bankalardan birine kredi faizini ödeme zamanında veya mal alımları nedeni ile satıcıya verdiği senetlerinin vadesi geldiğinde, yeterli nakde sahip olmasa dahi kredi borcu limitin altına düşmüş olan diğer bankadan kredi kullanarak bu ödemeleri yapabiliyordu. Krediyi kullandıran banka için ödeme kaynağının önemi yoktu. Bu uygulama, birden fazla bankadan kredi kullanabilme olanağı veren bankacılık sisteminin varlığı ve kredi kullanan firmaların teminat olarak bankaya ciro ettikleri müşteri senetlerinin bankalar tarafından TC Merkez Bankası na reeskonta verilerek kaynak yaratabilmelerinin bir ürünü idi. Hassas bir denge kurulmuştu. Bankaların ekonomiye veya diğer bir etkene bağlı olarak, (bu TC Merkez Bankası nın reeskont kredilerine kısıt getirmesi olabilir), bankanın kredi verilebilir fonlarının azalması sonucunda, limitin altına inen kredi borcunun limite doğru yükseltilmesine olanak verecek kredi kullandırma yapılamadığı bir durumda, zaten yetersiz sermaye ve likidite ile çalışan firmalar ödemelerini yapamaz duruma gelebilmekte idiler. Kredi müşterisi firmanın taşıyabileceğinden fazla borç yükü altına girip girmediğini banka, bilanço analizi yapmadığı halde bilebilmekte idi. Bu durumun bankalarca bilinmesine rağmen neden aşırı borçlanmaya olanak veriliyordu? Sorunun yanıtı kredi müşterilerine ve mevduat sahiplerine uygulanan faiz oranlarının geçerli enflasyon oranının altında olmasında ve bankaların aşırı borçlanmanın yükleyeceği riski azaltma ve enflasyona karşı kendilerini 4

7 Bankacılar Dergisi koruma yönünde uygulamalarda bulunabilmelerinde aranmalıdır. Faiz oranlarının TC Merkez Bankası tarafından belirlendiği bu yıllarda kredilere ve mevduata uygulanan faiz oranları genellikle yıllık enflasyon oranının altında oluşmaktadır. Enflasyon oranından düşük kredi faiz oranı ile kredi veren bankalar enflasyon zararı ile karşı karşıya değillerdi. Zira kredi vermek için kullanılan kaynaklar bankanın öz varlık kaynakları değildi. Toplanan mevduat ve öz varlık dışındaki pasif kalemler açılan kredilerin kaynaklarını oluşturuyor, bankanın öz varlıktan oluşan kaynakları ise bankayı enflasyona karşı koruyucu olarak nitelenen banka taşınmazlarına yatırılıyordu. Hemen hemen tüm bankaların bilançolarında duran varlık yatırımlarının öz sermaye toplamı ile başa baş olduğu, o döneme ait banka bilançolarında gözlenmektedir. Kaldı ki bankalar kredi faiz oranını çeşitli manipülasyonlarla TC Merkez Bankası nın belirlediği faiz oranının üzerine çıkarabiliyorlardı. Ayrıca, Bankalar Yasası, gayrimenkul teminatlı kredi kullandırılmasına olanak vermemekle beraber, bankalar kredi müşterisinden dolaylı yoldan gayrimenkul teminatı alarak kendilerini teminata alabiliyorlardı. Banka sermayesinin enflasyona karşı korunması ve açılan kredilerin dolaylı bir biçimde taşınmaz mal ipoteği ile teminata alınması aşırı borç yükü olan firmaların kredi kullanmalarını kolaylaştıran nedenleri oluşturmakta idi Diğer taraftan, kredi talep eden firmanın kaldırabileceğinden daha yüksek krediyi birden fazla bankadan tedarik etme olanağına sahip olması da o firmaya sermayesini en düşük tutarak ve dönemsel karlarını firma dışında gayrimenkul yatırımlarına tahsis ederek enflasyondan korunma olanağı veriyordu 27 Mayıs 1960 tarihinde gerçekleştirilen askeri harekat ekonomide ve bankacılık uygulamasında kurulmuş olan bu hassas dengeyi bozdu. Türkiye de Demokrat Parti iktidarının son iki yılında, o zaman için büyük sayılabilecek, bir enflasyon yaşandı. 27 Mayısta iktidarı devir alan askerler, enflasyonla mücadele önlemleri alırken, ekonomide para arzını frenlemek amacı ile, ticaret bankalarının TC Merkez Bankası ndan kullandıkları reeskont kredilerini durdurdular. Kaynak sıkıntısına düşen bankalar vadesi gelen ticari kredileri yenilemekten veya krediyi kullandırmaktan sakındılar. Bu durum çok düşük sermaye ile çalışan, banka kredisine bağımlı firmaları zor duruma soktu. Bankaların tahsil edilemeyen kredilerinde bir artış ortaya çıktı Yılı başlarında, İşletme İktisadı Enstitüsü nün Eş-Direktörü Profesör Clarence B. Nickerson, bir toplantıda, T. İş Bankası Genel Müdürü Bülent Yazıcı ya bankaların içine düştüğü sıkıntının, kredi kararı alınırken müşteri firmanın finansal yapısının analiz edilmemesinden kaynaklanabileceğini belirterek, kredi talep eden firmadan analize elverişli hesap vaziyeti istenmesi ve bu hesap vaziyetinde yer alan finansal durum tablolarının analiz edilerek risk ölçümü yapılmasını tavsiye etti. Bu uygulama kredi kararının kalitesini artırabilecekti. Finansal analiz zaten Türkiye Sınai Kalkınma Bankası tarafından 1950 yılından beri kredi kararlarında önemli yer tutuyordu ve Sayın Yazıcı bu Bankanın Yönetim Kurulu Başkanı olarak bu uygulamayı bilmekte idi. Finansal analizin ticaret bankaları tarafından da uygulamaya konulmasını Bankalar Birliği yönetim kurulunda gündeme getirmesi, konunun kurulda görüşülerek uygulamaya geçilmesi kararının çıkmasını sağladı. Bunun üzerine Türkiye Bankalar Birliğince finansal analiz uygulamasına geçiş hazırlıklarına başlanıldı. Profesör Nickerson, hesap vaziyeti hazırlanması hususunda kendisine Türkiye Bankalar Birliği Genel Sekreterliğince yapılan teklifi Türkiye den ayrılmak üzere olduğu gerekçesi ile kabul etmeyince görev İşletme İktisadı Enstitüsü nde muhasebe öğretmeni olarak görev yapan ve o günlerde askerlik görevi nedeni ile Ankara da bulunan Dr. Mustafa A. Aysan a verildi. 2 Dr. Aysan tarafından hazırlanan ve büyük bankaların muhasebe servislerinden yetkili yöneticilerin katılımı ile oluşturulan toplantılarda müzakere edilen Hesap Vaziyeti Örneği ve 5

8 Prof. Dr. Cevat Sarıkamış İzahnamesi ile Hesap Vaziyeti İnceleme Tabloları ve Tahlil Esasları başlıklı taslak Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulunun tarihinde yaptığı toplantıda görüşüldü ve yeni hesap vaziyetinin 1963 yılı başından itibaren uygulamaya konulmasına karar verildi. 3 Hesap vaziyetinin uygulanmasında ve bu hesap vaziyetinde yer alan bilanço ve gelir tablolarının analizinde banka yöneticilerinin karşılaşabilecekleri zorluklara çözüm getirmek ve yöneticileri eğitmek amacı ile Bankalar Birliği Yönetimi bir seri seminerler düzenlenmesini uygun bularak bu seminerleri yönetme görevini Dr. Mustafa A. Aysan ve Cevat Sarıkamış a verdi. 4 Seminerlerde İş Bankasından Alp Gürus da görev aldı. Bu seminerlerde anlatılan konularla ilgili olarak seminer yöneticilerince hazırlanan tebliğler Bankalar Birliği tarafından yayınlandı 5 Adı geçen bilgilendirme seminerinin ilki Ankara da Şubat 1963 tarihleri arasında gerçekleştirildi. İkinci seminer ise 4-8 Mart 1963 tarihleri arasında İstanbul da yapıldı. Seminerlere çok sayıda banka müdürü katıldı. Kredi kararı alınırken firmanın taşıdığı kredi riskini ölçme ve kredi kararı oluşturulurken diğer etkenler yanında firmanın mali tablolarının da incelenmesi böylece uygulamaya konulmuş oldu. Bankaların istihbarat müdürlükleri içinde mali tahlil birimleri oluşturuldu ve bu birimlerde çalışacak uzmanların yetiştirilmesi amacı ile başta T. İş Bankası olmak üzere bazı bankalar tarafından mali tahlil seminerleri düzenlendi. Bu seminerler daha sonra Türkiye Bankalar Birliği tarafından da düzenlenmeye başlanıldı ve seminer çalışmaları devamlılık kazandı. Ticaret bankalarının, yeni hesap vaziyetini kredi kullanan firmalardan alırken bazı güçlüklerle karşılaştıklarını burada belirtmek gerekir. Bu güçlüklerden birisi ve belki de en önemlisi özellikle Anadolu da faaliyet gösteren küçük firmaların bu hesap vaziyetini doldurmaya olanak verecek muhasebe düzenlerine ve muhasebe elemanlarına sahip olmamaları idi. Hesap vaziyeti isteme uygulamasına geçildikten sonra bu illerde çoğu zaman hesap vaziyetinin banka şube müdürü tarafından doldurulduğu bir gerçektir. Ayrıca iş adamlarının çoğunun, işletmelerine ait muhasebe bilgilerinin üçüncü kişilerin eline geçmesinin aleyhlerine durumlar yaratabileceği doğrultusunda bir inanca sahip olmaları da hesap vaziyetini ve özellikle açıklayıcı bilgiler tablolarını yeni şekli ile almanın önündeki bir diğer zorluğu oluşturuyordu. Kredi kullanan bir çok firmada muhasebe işlemlerinin işletme defteri olarak bilinen bir defterde takip edilmesi, çift yanlı kayıt sisteminin uygulandığı durumlarda alım ve satımların tek bir mal hesabına kayıt edilmesi, satılan mal maliyeti hesabının kullanılmaması ve en önemlisi gelir tablosu nun bilinmemesi hesap vaziyetinin doğru olarak doldurulmasının önündeki önemli bir engeldi. İşletme İktisadı Enstitüsü nün üç aylık Orta Sevk ve İdarecilik Programı na katılan ve çeşitli firmalarda sorumlu muhasebeci veya muhasebe müdürü olarak görev alan kursiyerlerin en çok itiraz ettikleri ve kabul etmekte zorlandıkları tablonun Satılan Malın Maliyeti (SMM) Tablosu olduğunu hatırlıyorum. Nitekim uygulamanın yaratacağı olumsuzlukları göz önünde bulunduran Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu, 61 sayılı kararı ile Toplamı, bankanın ödenmiş veya Türkiye ye tahsis edilmiş sermayesi ile yedek akçeleri toplamının yüzde 10 unu geçmemek üzere 150,000 liraya kadar olan kredilerden Mali Tahliller Tablosu ile Gelir Durumu İnceleme Tablosu nun istenmesini kredi veren bankanın takdirine bırakmıştır. Bankaların yeni uygulamaya geçmiş olmalarına rağmen finansal analiz sonuçlarını kredi kararlarında birinci kriter olarak görmeleri ve teminat alma alışkanlığını bırakmaları olanaklı olamadı. Bunun nedenlerinden biri eski alışkanlıkların devam ettirilmesi ise bir diğeri de müşterilerden alınan hesap vaziyetindeki bilgilerin doğruluğuna güvenin olmaması idi. Kayıt dışının var olduğu bir ekonomide bilanço ve kar zarar hesaplarına yansıyan rakamlar ne 6

9 Bankacılar Dergisi dereceye kadar firmanın durumunu yansıtabilirdi? İşte bu nedenlerle kredi analizlerine olanak veren hesap vaziyetinin uygulamaya konulduğu 1963 yılından sonraki yıllarda da kredi kararı alırken bankaların mali tahlil sonucu çıkan bulgular yanında firmanın firma dışı varlıklarını göz önünde bulundurmaya ve firma sahip veya ortaklarının şahsi teminatlarını almaya devam ettikleri gözlenmektedir li yıllarda genel müdür müşaviri olarak kısa bir süre görev yaptığım bir devlet bankasının genel müdürü, bankadan kredi talep eden bir iş adamının kendisine kocaman bir çanta ile geldiğini ve içi tapu senetleri ile dolu çantayı açarak senetler arasından teminat olarak almak istediklerini seçmesini önerdiğini anlatmıştı. Bu şunu gösteriyordu ki hala gerek bankalar gerek kredi kullanan iş adamları gayrimenkul teminatından vaz geçememişlerdi. Dünyada finansal analizin uygulandığı ilk ülke olarak Amerika Birleşik Devletleri bilinir. 6 Bu ülkede banka kredisi kararı alınırken firma bilançosunun ve diğer finansal verilerin kullanılması ilk bankanın kurulmasından 89 yıl sonra başlamıştır. İlk ticaret bankasının kuruluş tarihi 1781 dir. Finansal analizin kredi riskinin ölçülmesi maksadı ile kullanılması gerekliliğinin telaffuz edilmeye başlanılması ise 1890 lı yılların başlarıdır. Arada geçen zamanda kredi uygulaması ülkemizde kurulu olan ticaret bankalarının 1963 yılına kadar ki uygulamalarına benzemektedir. Bu nedenle ABD deki ilk uygulamalara bakmak yararlı olabilir. ABD de bankalar, kredi talep eden firmalardan 1870 yılına gelininceye kadar herhangi bir finansal tablo talep etmemişlerdir. Firma sahibinin veya ortaklığın ortaklarının firma dışı varlıkları ve kredi talebinde bulunulan bankanın uygun bulacağı diğer teminatlar kredi açılması için yeterli bulunmuş, kredi teminatı olarak firmadan iki imzalı bir taahhütname veya ticari kağıt alınması ile yetinilmiştir. Aynı teminat uygulaması tüccarlar arasında da geçerlidir. Kredili satış yapan bir toptancı tüccar kredili mal talep eden firmanın sahibi veya ortaklarının muhitlerinde dürüst ve varlıklı kişiler olarak tanınmalarını satış yapmak için yeterli bulmuştur. Koloniyal dönemde ve iç savaşın neden olduğu ekonomik, sosyal ve politik krizin başlamasına kadar, kredili satış yapan tüccarlara müşterileri hakkında kredi ile ilgili bilgiler şu iki yolla verilmekte idi. Birinci olarak kredili mal almak isteyen tüccar, satıcıya mal siparişi verirken, referans ve tavsiye mektupları vermek durumunda idi. Tavsiye mektubu arkadaşlardan, mahalli yöneticiden, tanıdık tüccarlardan vbg alınmalı idi. İkinci durum satıcının alıcının dürüstlüğü ve ticari ahlakı hakkında, o tüccarı tanıyan diğer tüccarlar ile müşterilerinden bilgi toplaması durumu idi. Bilgi toplama bu işi yapmayı meslek edinmiş kişilerce yapılmakta idi ile 1853 zaman aralığında Thomas Wren Ward ın İngiliz ticaret bankalarına istihbarat bilgileri veren Baring Brothers&Company ye gönderdiği, İngiltere den emtia ithal eden Amerikan firmaları hakkındaki raporlar bu uygulamanın ilk örneklerini oluşturmaktadır. 19. yüzyılın başlarında doğu yakasındaki tüccarların mal almak için toptancılara verdikleri referans ve tavsiye mektupları bazen tüccarın kredi değerliliği hakkında yanlış bilgi veriyorlardı. İşte bu nedenle 1841 de New York şehrinde kurulan The Mercantile Ageny ve 1849 yılında Cincinnati de kurulan Bradstreet Company özel olarak kredi istihbaratı yapma görevini üstlendiler. 7 İstihbarat bilgileri toplayan bireyler ve yukarıda anılan iki istihbarat firması tüccarlara verdikleri istihbarat raporlarına istihbaratı yapılan firmanın bilanço ve gelir tablosu gibi finansal tablolarını koymuyorlardı. Raporlara firmaların finansal tablolarının konulmamasının nedeni firmaların bu tabloları hazırlamamalarından kaynaklanmamakta idi. Gerek şahıs firmaları gerek ortaklıklarda muhasebe kayıtları tutuluyor ve dönem sonlarında bilanço hazırlanıyordu. Sonradan Dun and Bradstreet unvanı ile 7

10 Prof. Dr. Cevat Sarıkamış çalışmaya devam eden The Mercantile Agency firması 1870 yılında kredi kullanan ticaret erbabının düzenlemesi için bir bilanço formatı hazırladı. Ticaret bankaları kuruluşlarından itibaren firmalara kısa süreli kredi vermeye başlamışlardı. Zaten kuruluş amaçları bu idi. Bu kredilerin açılışında kredi talep eden firmanın bilançosu veya diğer muhasebe verileri istenilmiyordu. Kredinin teminatını, alınan iki imza taşıyan teminat senedi 8 ve ticari senet oluşturuyordu. Kredinin bu kıymetli kağıtlarla garanti altına alınması yanında banka teminat olarak federal devlet veya eyalet tarafından çıkarılmış menkul kıymetleri, emtia, ciro edilmiş ticari alacaklar ve gerçek ticari ilişkileri temsil eden ticari kabul veya ticari kağıtları da teminata alabiliyordu. Bu dönemde tek imza ile kredi verme uygulamasını Massachusetts Bankası başlattı. Banka emtia ya da menkul kıymet rehni ile desteklenmesi durumunda firma sahibinin tek imzası ile kredi vermeye başlamıştı. Bu bankayı Bank of North America ve Bank of New York takip etti. Onlar da aynı koşullarda kredi vermeye başladılar. Yine de iki imzalı kredi verme bu bankalarda devam ediyordu. Kredi talep eden firmaya firmanın bilançosunu istemeden iki imzalı bir taahhütname veya ticari kağıt karşılığında kredi açılması, yukarıda anılan üç istisna dışında 70 li yılların başına kadar devam etti. O tarihten itibaren kredi talepçisinden bilanço ve gelir tablosu istenilmeye başlandı. New York City de faaliyet gösteren Importers and Traders National Bank of New York City peşin para ile iskontolu emtia alabilmelerini sağlamak amacı ile müşterilerine kendilerine tanınmış kredi limitleri dahilinde kredi açmaya başlayarak bir ilke imza attı. Bu uygulama müşteri firmalardan, analiz edilmek üzere son yıla ait bilanço ve gelir tablosu istenilmesini gündeme getirdi. Bankanın bu uygulaması diğer bankerler tarafından kuşku ile izlendi ve kredi vermede iki imzaya dayalı sistem devam etti. 8 Şubat 1895 günü New York kenti Bankacılar Birliği (The New York State Bankers Association) yürütme organı, Birliğe üye bankaların kredi talebinde bulunan firmalardan, Birlikçe hazırlanmış formatta firma yetkililerince imzalanmış aktif ve pasiflerini gösteren bir tablo talep etmeleri tavsiyesinde bulundu. 11 Temmuz 1895 günü yapılan ikinci genel kurulun öncesinde Birlik New York eyaletini dokuz coğrafi bölgeye ayırdı. Bölgelerdeki bankalar, Birlikçe tavsiye edilen formatta finansal tablo istemeye başladılar. Ancak bazı bankacılar çeşitli nedenlerle iki imzaya dayalı kredi verme sistemini terk etmek istemiyorlardı. Ticari kredi talebinde bulunan firmaların bankalara verdikleri bilançoların analiz edilmesinin gerekliliğini ilk savunan bankacı, Fourth National Bank of New York un Başkan yardımcısı James G. Cannon oldu. James G. Connon 1892 den itibaren yayınladığı makaleler ve verdiği konferanslarda kredi analizlerinin kaçınılmaz olduğunu savundu. Bankaların kredi müşterilerinden Bankacılar Birliği tarafınan hazırlanmış finansal durum tabloları alınması uygulamasını Pennsylvania Bankacılar Birliği 16 Aralık 1896 tarihinde yaptığı yıllık genel kurul toplantısında bu yönde karar alarak başlattı. Amerikan Bankacılar Birliği nin (The American Bankers Association) 1899 yılı Eylül ayında Cleveland, Ohio da yapılan yirmi beşinci yıllık toplantısında Birlik tarafından hazırlanmış standard hesap vaziyetinin bütün eyaletlerde Birliğe üye bankalarca kullanılmasına karar verildi. O dönemde 2700 üyesi ile güçlü ve büyük bir kurum olan Kredi Adamları Milli Birliği (National Association of Credit Men) de Bankacılar Birliği nin Standard formunun uygulanmasının uygun bulunduğunu belirtti. 23 Aralık 1913 tarihinde çıkartılan The Federal Reserve Kanunu ile kurulan merkez bankalarının bankaların müşteri senetlerini reeskonta alırken senetlerin reiskonta alınmasının uygun olduğunun anlaşılması için senedi veren kredi 8

11 Bankacılar Dergisi müşterisi firmanın finansal durumunu gösteren bilgileri de istemesi muhasebe sistemlerinin ıslah edilmesi ve analiz edilebilir finansal durum tablolarının hazırlanmasını kaçınılmaz kıldı. Avrupa ülkelerinde ticaret bankalarının kurulma tarihi 1600 lü yılların başlarına kadar gider. Modern anlamda kurulan ilk banka Amsterdam Bankası dır. Bu bankanın kuruluş tarihi 1609 dur. Diğer Avrupa ülkelerinde de modern bankaların kuruluşu aynı tarihlerde olmuştur. 9 Bu bankaların ABD deki bankalardan çok önce kurulmuş olmalarına rağmen kredi uygulamasında mali tahlil uygulamasına geçişleri, 20. yüz yılın başlarında olmuştur. Günümüzde gerek ABD de gerek diğer gelişmiş ülkelerde, finansal analiz teknikleri sadece kredi riskinin ölçülmesi için kullanılan teknikler olma ötesinde firma yöneticilerine karar aşamalarında yol gösteren ve yatırımcılara yapmayı düşündükleri yatırımların kalitesi hakkında fikir veren verileri analiz etme olanağı sağlayan bir teknikler olarak algılanmaktadır. Oran analizlerine ek olarak geliştirilmiş diğer analiz araçları banka risk analizcileri ve diğerleri tarafından kullanılmaktadır. Ülkemizde bankaların finansal analiz yöntemini kullanmaya başlaması bu yöntemin firmalar ve yatırım analizcileri tarafından da kullanılmasının önünü açmış, özellikle firmaların muhasebe sistemlerinin geliştirilmesine büyük katkıda bulunmuştur. Tekniğin bankalarda uygulamaya konulmasının üzerinden kırküç yıl geçmiştir. Ticaret bankalarımızın kredi müşterilerinin hesap vaziyetlerini en iyi şekilde değerlendirecek bilgi, beceri birikimleri ve uzman kadroları oluşmuştur. Ancak bugün hala kredi kararı alınırken teminat ve firma yöneticilerinin moraliteleri öncelik taşımaktadır. Bu önceliğin sorumluluğunu bankalarımıza yüklemek haksızlık olur yılından bugüne kadar geçen süre zarfında ülke ekonomisi o kadar belirsizlikler içinde kalmış, ekonomik dalgalanmalar ve artan riskler yakın geleceği bile rahatlıkla görmeyi engellemiştir. Böyle bir ekonomik istikrarsızlık ve enflasyonist bir ortamda bankaların sadece mali tahlile güvenerek kredi kullandırmalarını beklemek safdillik olurdu. Dipnotlar 1 ABD de ticaret bankaları kredi müşterilerinin kendilerinden başka bir banka ile kredi ilişkisine girmesini istemedikleri gibi firmanın mâli yapısının banka kredisine devamlı bağımlı olmadığını gösterme anlamında yılda en az bir ay banka kredisi kullanmadan çalışmasını talep ederler. Ülkemizde, o yıllarda ve halen birden fazla bankadan kredi kullanma olanağı bulan firmalar devamlı krediye bağımlı olmayı bir sakınca olarak görmemektedirler. 2 Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu nun tarih ve 26 sayılı kararı. 3 Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu nun tarih ve 61 sayılı kararı. 4 Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu nun tarih ve 4 No.lu kararı. 5 Bkz. Türkiye Bankalar Birliğinin 20 No.lu yayını. Yayın tarihi ABD deki uygulama hazırlanırken Roy A Foulke ın Practical Financial Statement Analysis adlı eserinin 5. basımından yararlanılmıştır. McGraw-Hill Book Company, 1955 yılı basımıdır. 7 R.G. Dun & Company olarak bilinen The Mercantile Agency 1933 yılında The Bradstreet Company i bünyesine kattı ve bu birleşmeden Dun & Bradstreet. Inc. doğdu. 8 Accommodation Paper: teminat olarak kullanılabilecek, hiçbir borç alacak ilişkisinden kaynaklanmayan ve verene her hangi bir mâli yük getirmeyen kıymetli kâğıt. 9 Bkz. Dr. Mehmet Tarkan, Bankacılık, geliştirilmiş ilaveli 2. baskı, Nobel Yayın Dağıtım, 2002 sh.3 9

12 Bankacılar Dergisi, Sayı 56, Giriş Osmanlı Para Sistemi ve Tağşiş Politikası: Dönemsel Bir Analiz Prof. Dr. Ekrem Erdem * Osmanlı İmparatorluğu nda uygulanan para sistemini anlamak için, hem o dönemde dünyada geçerli para sistemini hem de İslamiyet in temellerini dikkate almak zarureti vardır. Zira, uygulanan para sistemi, cari dünya ekonomik konjonktürünün gerekleri doğrultusunda yürütülmüş, ama devlet sisteminin özünü oluşturan islami esaslar da büyük ölçüde gözetilmiştir. O nedenle, bu konularda yapılan çalışmaların hem o dönemin dünya konjonktürünü ve u- luslararası para sistemini hem de islami esasları ve geçmiş islam devletlerinin uygulamalarını birlikte dikkate alması gerekmektedir. Bu alanda belki çok sayıda diyemesek de, özellikle son yıllarda iktisat tarihçileri tarafından yerli ve yabancı kaynaklar dikkate alınarak bazı çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmaların artması, asırlar boyu büyük bir devlet olarak geniş bir coğrafyada hüküm sürmüş olan Osmanlı Devletinin medeniyet çizgisini ve onun önemli bir unsuru olan para sistemini ve politikasını daha iyi kavrayabilmek ve geçmişe dönük inşa ettiğimiz köprünün ayaklarının daha sağlam bir zemine oturmasını sağlamak için son derece önemlidir. Bu çalışmada amacımız, yukarıda bahsedilen tarih köprüsünün üzerinden geçen ulusal ve uluslararası ticaretin ödemelerinin hangi koşullar altında hangi araçlarla yapıldığının tespit edilmesi ve elde edilen sonuçların mümkün olduğunca dönemin uluslararası konjonktürünü de dikkate alarak, iktisat politikaları açısından bir analiz yapmaktır. O nedenle, çalışmada, esas olarak bir iktisat tarihçisi kimliği yerine, iktisat politikacısı kimliği öne çıkmaktadır. Bu amaca hizmet etmek maksadıyla, var olan çalışmalardan hareketle, Osmanlı döneminde uygulanan para sisteminin ve politikasının ana hatları önce genel ilkeler halinde, ardından da belli dönemler halinde analiz edilecektir. 2. Osmanlı Para Sisteminin Temel Özellikleri Osmanlı Devletinde uygulanan para sistemi ve politikasının temel özelliklerine baktığımızda, şu hususlar öne çıkmaktadır (Tabakoğlu, 1999: 199, 205): (i) İslamın ilk dönemlerinden itibaren diğer müslüman ülkelerin yaptığı gibi, Osmanlılar da zaman zaman genel ekonomik ve sosyal istikrarsızlıklardan dolayı bazı aksamalar olsa da- geçiş dönemi diyebileceğimiz ilk yılların ardından 1 genellikle kendi sikkelerini bastırmışlar ve kendilerine özgü istikrarlı bir para sistemi kurmaya çalışmışlardır. Bu uygulamanın altında o dönemlerin hiç de yadsınamayacak şu sebepleri yatmaktadır: - Sikke bastırmanın, (hutbe okutmakla birlikte) egemenliğin vazgeçilmez bir gereği olması. - Ülke içinde vergi ve diğer devlet gelirlerinin toplanması ve ödemelerin yapılmasında kendi parasını kullanmanın kıvancını yaşamak. - Uluslararası ticari ödemelerin yapılmasında kendi para birimini kullanma isteği ve gereği. * Erciyes Üniversitesi, İ.İ.B.F., İktisat Bölümü, Öğretim Üyesi. 10

13 Bankacılar Dergisi (ii) Genellikle, paradan bir finansman aracı olarak yararlanılmıştır. Bunun başlıca dört uygulama şekli olmuştur: - Devlet, harcamalarının finansmanında ihtiyaç duyduğunda, mevcut kıymetli madenlerden ya da eski sikkelerden yeni sikkeler kestirerek, para arzını artırırdı. Örneğin, Fatih döneminde bu maksatla 1451, , , ve yıllarında yeni akçe çıkarılmıştır. - Kanuni Sultan Süleyman dönemine kadar ( ), tahta yeni çıkan padişah, eski sikkeleri yasaklayıp kendi adına bastırdığı sikkeleri tedavüle sürmüştür (tecdid-i sikke siyaseti). - Zaman zaman sikkelerin ayarlarında değişikliğe gidilmiş (tashih-i sikke siyaseti); altın ve gümüş sikkelerin bakır oranı artırılmış veya sikkelerin hacmi küçültülmüştür (tağşiş siyaseti). - Her zaman olmasa da, sikkelerin hazineye giriş ve çıkış kurları farklılaştırılarak ek gelir elde edilmiştir. (iii) Diğer islam devletlerinde olduğu gibi, Osmanlı da da madeni paraların sadece parasal işlevleri yerine getirmesi istenmiş, eşya ve iddihar (yastık-altı nakdi tasarruf) olarak kullanılması arzu edilmemiştir. (iv) Ülkeye değerli madenlerin girişi teşvik edilmiş, çıkışı istenmemiş; böylece, para arzının yeterli seviyede tutulması amaçlanmıştır. (v) Çift ya da çoklu metal sisteminin uygulandığı dönemlerde, bazen altın ve gümüş (veya bazen bakır) paralar arasında, bazen de iki ayrı altın para (özellikle nisbeten değeri düşük Mısır altınları ile değeri yüksek İstanbul altınları) arasında kötü para iyi parayı kovar şeklinde ifadesini bulan Grasham Kanunu etkili olmuştur. (vi) Ülkede zaman zaman ortaya çıkan altın ve gümüş darlığı, para arzının ve toplam talebin darlığını beraberinde getirdiği için, ekonomik daralmaya ve deflasyona yol açmıştır. (vii) Kıymetli maden arzının darlığı, diğer şartlar veri iken, tağşiş politikalarını ve akçedeki gümüş oranını artırmıştır (kızıl akçe). (viii) Darphaneler birer mukataa 2 niteliğinde idi. İmparatorluğun önemli merkezlerinde darphaneler kurulmuştur. Ancak, para krizlerinin yoğun olarak yaşandığı dönemlerde taşradakilerin çoğunluğu kapatılmış olsa da 3, İmparatorluk sınırları içerisinde genellikle darp hürriyeti korunmuştur 4. (ix) Osmanlılar, sınırlarının genişlemesi üzerine, merkeze uzak bölgelerde para bölgeleri oluşturmak suretiyle; o bölgeleri daha önce kullandıkları para birimini kullanmaları konusunda serbest bırakmışlardır. 3. Para ve Tağşiş Politikalarının Dönemsel Analizi İktisat tarihçileri, doğal olarak 600 yılı aşkın süren imparatorluk döneminde uygulanan para sistemini değişik alt dönemlere ayırarak incelerler. Bu dönemleri aşağıdaki gibi tasnif etmemiz mümkündür 5 : 11

14 Prof. Dr. Ekrem Erdem 3.1. Birinci Dönem: Gümüşe Dayalı İstikrarlı İlk Yıllar İmparatorluğun başlangıcından Fatih döneminin sonlarına yakın ( ) süren bu dönemde, gümüş akçeye 6 dayanan monometalist (tek madeni paraya dayalı), istikrarlı bir para sistemi hakimdir. Aslında, İmparatorlukta ilk sikkenin Osman Bey zamanında bastırıldığına dair son yıllarda önemli kanıtlar elde edilmiş olsa da (Sahillioğlu, 1989: 225; H. Kazgan vd., 1999: 79), ilk paranın gümüş sikke 7 olarak Orhan Bey zamanında (H. 727) tarihinde Bursa da bastırıldığı geniş kabul görmüş bir bilgidir. Zaten ilk sikkeler çoğunlukla Bursa, Edirne ve Marmara havzasında basılmıştır 8. Bu tarihten sonra, devlette tek gümüş sistemi uygulanmaya başlanmıştır. Daha sonra Birinci Murat döneminde ( ) bozuk para ihtiyacını karşılamak üzere mangır ya da pul denen bakır paralar tedavüle girmiştir 9. Monometalist olarak addedebileceğimiz bu dönemde tahta çıkan her padişah sikkeyi kendi adına bastırmıştır. Tecdid-i sikke olarak adlandırılan bu para politikası uygulaması boyunca akçenin ağırlığı her defasında (bir buğday tanesi kadar, 48 mg) azaltılmıştır. Madeni para sisteminin uygulandığı dönemlerde madeni paranın altın ya da gümüş içeriğinin; yani, saflık derecesinin (ki, burada henüz sadece gümüş akçe söz konusudur) azaltılmasına tağşiş denilmektedir ki, bugünkü ifade ile o günün devalüasyonu olarak kabul edebiliriz. Tağşiş yapmakla, devletin en azından fiyatların yükselmesi yönünde baskı yapacağı zamana kadar bir müddetsöz konusu madeni para cinsinden yükümlülükleri azalıyor ve aynı miktar altın ya da gümüşle daha fazla ödeme yapma imkanı doğuyordu. Bu ilk dönemde tecdid-i sikke ve tağşiş uygulamalarına en fazla Fatih döneminde rastlıyoruz. Fatih Sultan Mehmet ilk tecdid-i sikke uygulamasına 1444 teki ilk cülûsunda müracaat etmiştir. Daha sonra 1451 deki ikinci cülûsunda ve , , ve 1481 yıllarında bu uygulamayı tekrarlamıştır. Tağşiş sonucu piyasaya yeni para sürülmesiyle birlikte, eski paralar devlet tarafından yüzde 20 düşük fiyattan kabul edilmiştir (Akyıldız, 1996: 23). İktisat tarihi kaynaklarında bu dönemde başvurulan tağşişlerin en önemli sebepleri olarak; devletin artan bütçe açıklarını finanse etme gereği, ticari işlemlerdeki genişlemeye bağlı olarak artan para talebini karşılamak istemesi, yıpranan sikkelerin tedavülden çekilmesi ve darphanelerin kötü işletilmesi gibi hususlar belirtilse de, esas sebep birincisidir, yani, devlete ek gelir sağlamaktır. Bu tağşiş uygulamaları sonucunda devletin senyoraj geliri artmıştır; ancak zaman zaman halkın ve yeniçerilerin tepkisine yol açarak, yönetime karşı güvenin azalmasına da neden olmuştur İkinci Dönem: Güçlü ve Çoklu Para Sistemi, Para Tedavül Bölgeleri ve Fiyat Devrimi Bu dönem, 1479 da ilk altın sikkenin bastırılmasından daki büyük tağşişe kadar geçen dönemi kapsamaktadır. Bu dönem, İmparatorluğun diğer alanlarda olduğu gibi iktisadi alanda da gelişmeye devam ettiği, dolayısıyla güçlü bir ekonomik ve parasal yapıya geçtiği dönemdir. Fatih döneminde Osmanlılar özellikle Doğu Akdeniz havzasında uzun mesafeli ticari faaliyetleri geliştirmek; böylece, kara ve deniz ticaret yollarında hakimiyet kurmak istiyorlardı. Fakat, bu denli güçlü bir uluslararası ticari faaliyet ve onun getireceği geniş mübadele hacmi için, güçlü bir ödeme aracına sahip olma ihtiyacı hissediliyordu. Bu ihtiyaca binaen, Fatih Sultan Mehmet tarafından ilk defa yılında altın para bastırılmış ve böylece çift metal sistemi yürürlüğe girmiştir. İmparatorluğun bu ilk altın parasına sultanî denilmiştir (çok sonraları eşrefî ve daha sonraları şerifiye olarak anılmaya başlanmıştır). 12

15 Bankacılar Dergisi 16. yüzyılın ilk çeyreğine gelindiğinde, ülke sınırları içinde işlevleri nispeten farklılaşmış altın, gümüş ve bakır paralardan oluşan üçlü bir para sistemi uygulamaya girmiştir. Altın sikkeler, bir parada bulunması beklenen mübadele aracı, hesap birimi ve servet biriktirme aracı olma işlevlerinin tamamına sahip ve genellikle toplumun ekonomik ve sosyal statüsü yüksek tüccar ve bürokratları tarafından kullanılıyordu. Osmanlı para sisteminin temelini oluşturan gümüş akçeler ise, daha çok mübadele aracı ve hesap birimi olma işlevlerini yerine getiriyor ve geniş halk kitleleri tarafından kullanılıyordu. Öte yandan, I. Murat döneminden itibaren genellikle basıla gelmiş olan bakır mangırlar ise, özellikle küçük alış verişlerde tedavül aracı ve hesap birimi olarak bozuk para ihtiyacını karşılamak, bazı dönemlerde de akçeyi ikame etmek amacıyla kullanılan, devletin tayin ettiği itibari değerler üzerinden tedavül eden paralar idi. Uygulanan bu para isteminin nasıl ifade edileceği, aslında tartışma götürür niteliktedir. Pek de istikrarlı olmayan ve zaman zaman uygulama alanı bulan bakır parayı da dikkate aldığımızda, bu bir üçlü metal sistemi yani, trimetalizmdir; bakır parayı dikkate almadığımızda, bu bir çift metal sistemi yani, bimetalizmdir; diğer paraların değerlerinin de temel ödeme aracı olan gümüş akçe ile ifade edildiği dikkate alındığında ise, bu bir tek metal sistemi, yani monometalizmdir. Ancak, fetihler devam ettikçe, merkeze uzak bölgelerde yukarıdaki para düzenini aynen muhafaza etmek mümkün olmamıştır. Genellikle İmparatorluğa yeni dahil olan bölgelerde eskiden kullanılan para birimlerine de dokunulmadan kullanılmış; böylece, farklı para tedavül bölgeleri oluşmuştur. Bu bölgelerin başlıcaları şunlardır: Balkanlar, Doğu Anadolu, Kırım, Mısır ve Kuzey-Batı Afrika (Tunus, Cezayir ve Trablusgarp) bölgeleri. Sultanî, İmparatorluk genelinde temel para birimi haline getirilirken, bölgesel sikkeler yerel düzeyde kullanılmaya devam edilmiş, üzerlerine sadece dönemin Osmanlı padişahının adı eklenmiştir. Hatta, diğer ülkelerin kullandıkları para birimlerinin ülke içinde kullanımı bile ülke i- çinde altın ve gümüş miktarını artırmak maksadıyla özendirilmiştir. Nitekim Doğu da İran Şâhîsi, Mısır da Pâre, Eflak-Boğdan, Erdel ve Macaristan civarında Penz, Kırım da Kafevî akçe tedavül etmiştir. Bunlardan başka, Venedik Dükası, Ceneviz Altını, İspanyol Riyali, Hollanda Esedisi, Polonya Zotası, Avusturya Taleri v.s hep birlikte piyasada dolaşımda olmuştur. Ancak, Osmanlı akçesi diğerlerine nispeten daha yüksek ayarda olduğu için, genelde tercih edilmiş ve yurtdışına kaçırılmaya çalışılmıştır. Çalışmamızın daha başında da işaret edildiği gibi, Osmanlı para politikası uygulamalarında genellikle ülkeye para girişi teşvik edilirken, ülkeden para çıkışı önlenmeye çalışılmıştır. Ülkeden para çıkışı her zaman mal ticaretinden kaynaklanmıyordu. Özellikle para darlığının yaşandığı dönemlerde, bazı açıkgözlü kişiler külçe gümüşü ya da piyasadan topladıkları yeğni (hafif) akçeleri yasak olmasına rağmen musakkalleştirerek (ağırlaştırarak) hem yurtiçi hem de yurtdışı piyasalara gerçek kıymetlerinin çok üzerinde sürmeye çalışmışlardır. Şam, Bağdat, Basra ve hatta Hindistan gibi doğu memleketlerine gidildikçe Osmanlı altın ve gümüş paraları ve mücevheratı çok daha yüksek fiyattan satıldığı için, halktan bazı insanlar da bu amaçla spekülatif kazanç sağlamak üzere ellerindeki külçe ve madeni eşyaları ağırlaştırılmış sikke haline dönüştürdükten sonra yurt dışına satmak istemesi, para darlığı sorununu ciddi boyutlara taşımıştır. Tabii, bu durum kaçınılmaz olarak Osmanlı illerinde nakit sıkıntısına ve mübadelelerde ödemelerin zora girmesine neden olmuştur. Bu karmaşa ortamında bir kısım fırsatçıların para kalpazanlığına soyundukları da görülmüştür. Bu durumda Osmanlı şehirlerine mal satmaya gelen uluslararası tüccarların (bilhassa da İranlı tüccarların), karşılığında Osmanlı akçesi götürmelerine devlet zaman zaman yasaklama getirip, sattıkları mal karşılığında ülkelerine buradan alacakları başka mallarla dönmelerini istemişse de, yeterince başarılı olduğu söylenemez (Akdağ, 1995: ). Çünkü, bu tür yasaklamalar, rüşvet, kaçakçılık, hilekarlık, para kalpazanlığı ve fiyatların yükselmesi gibi olumsuzlukları da beraberinde getirmiştir. Böyle bir ortamda sorunu çözmeye dönük bazı özendirici politikalarının yanı 13

16 Prof. Dr. Ekrem Erdem sıra, devlet büyüklerinin ellerindeki altın ve gümüş gibi kıymetli madenler darphaneye gönderilerek paraya dönüştürülse de (Akyıldız, 1996: 23), uzun süre istenen sonuç alınamamıştır. Bu dönemde para darlığının yol açtığı sorunlardan biri de, fiyat devrimi olarak bilinen kabaca 16. yüzyılın başlarından 17. yüzyılın ortalarına kadar Avrupa ülkelerinde ve tabii bu arada Osmanlı devletinde de kendini hissettiren fiyat artışlarıdır 11. Yıllar geçtikçe akçenin ağırlığının ve değerinin sürekli olarak düştüğü anlaşılmaktadır. Nitekim, yılları arasında, resmi olarak gümüş akçenin değerinde yüzde 21, altınınkinde ise yüzde 50 ye varan düşüşler yaşanmıştır (Akdağ, 1995: 279). Bu dönem zarfında fiyat artışları ülkeden ülkeye, bölgeden bölgeye yüzde 100 ile yüzde 600 arasında değişmiştir. Bu yıllarda yaşanan enflasyonist sürecin sebepleri üzerinde derin tartışmalar yapılmış; ancak, içlerinde en fazla kabul göreni, 1568 yılında ünlü merkantilist düşünür Jean Bodin in tezi olmuştur. Bodin e göre, Yeni Dünya nın (Amerika) keşfinden sonra Avrupa ya (özellikle de İspanya ya) getirilen kıymetli madenler, Avrupa ülkelerinde (ve tabii bu arada Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisinde de) fiyatların yükselmesine sebep olmuştur. Zira, Avrupa ya getirilen altın ve gümüş, kıtada sadece kıymetli maden stokunu artırmakla kalmamış, aynı zamanda kıtada para stokunu da artırmıştır. Bundan dolayı Jean Bodin, paranın miktar teorisi ni ilk tespit eden kişi olarak bilinir 12. İktisat tarihçileri, aynı dönemde Osmanlı İmparatorluğu nda fiyat artışlarının nedenleri olarak, kıymetli maden ve dolayısıyla para arzındaki artışın yanı sıra, tağşişleri 13, nüfus artışını, paranın tedavül hızındaki değişiklikler ile kredi mektupları ve poliçeler gibi para türlerinin ortaya çıkışını da sayarlar (Pamuk, 2000a: 137). Doğal olarak, söz konusu dönemdeki yüksek fiyat artışları, İmparatorluğun mali yapısıyla birlikte zirai ve sınai üretim yapısı üzerinde de fevkalade olumsuz etkiler yapmıştır. Aslında, yukarıda tartıştığımız para darlığının ve bunun yol açtığı temel sorunların kaynağında, devletin harcamalarının giderek hızla artması; buna karşılık, bu harcamaları finanse edecek asli gelir kaynaklarının yeterince oluşturulamaması ve istikrarlı bir biçimde artırılamamasıdır. Burada kanaatimize göre, İslam devlet geleneğinde öteden beri vergi artışına hem teorik olarak hem de ilk dönem uygulamalarında iyi bakılmaması 14, bunun yanında monetizasyonun bir finansman kaynağı olarak görülmeye başlanması, hemen hiç bitmeyen savaşların ve sürekli genişleyen toprakların getirdiği mali yük ve sağlıklı, sürdürülebilir bir ekonomik büyüme ve onun getireceği sağlam ve geniş vergi tabanının olmayışı, para sorunlarının çözümünü güçleştiren nedenler arasında sayılabilir. Aslında, devletin yeterli kaynak yaratmak için çeşitli yollara başvurduğunu da biliyoruz; ancak, bunların yeterli olmadığı da bir gerçektir 15. Bu dönemde devletin harcamalarını finanse edeceği asli gelirlerini yeterince oluşturamadığı ve bunları sürdürülebilir bir şekilde istikrarlı olarak artıramadığı anlaşılmaktadır. Nitekim, o dönemde Bursa iline ait veriler bunu teyit eder mahiyettedir. Örneğin, kölelikten âzâd edilmiş olanlar anlamına gelen Çingene ve Âzâdegân Mukataası denen vergiler 1497 de akçe iken, 1506 da akçe, 1573 de de olarak gerçekleşmiştir. Yine, bugünkü anlamda meyve halinde toptan satışlardan alınan vergi anlamına gelen Bursa Kaptan Mukataası, 1485 de akçe iken, 1512 de akçe, 1574 te ise akçe olmuştur. Bursa Darphanesi Mukataası gelirleri ise, 1518 de akçe iken, 1553 de akçeye gerilemiştir. Bursa Boza Mukataası gelirleri ise, 1473 de akçe iken, 1570 de akçeye gerilemiştir. Diğer bir örnek, hububat pazarı olarak bilinen Galle Pazarı ndan toplanan vergi miktarları ile ilgilidir. Buradan yıllık olarak toplanan vergiler 1492 den 1573 e 80 yılda akçeden akçeye yükselmiştir. (Akdağ, 1995: ). 14

17 Bankacılar Dergisi 3.3. Üçüncü Dönem: Parasal İstikrarsızlık ve Tağşişler Bu dönem, da yapılan büyük tağşiş ile 1690 yılları arasındaki dönemi kapsar. Daha önce büyük ölçüde istikrarlı sayılabilecek bir dönemden hemen her alanda ve tabii bu a- rada parasal alanda da istikrarsızlığın damgasını vurduğu bir dönem başlar. Zaten 17. yüzyıl, tarihte sosyal huzursuzlukların ve isyanların kendini iyice hissettirdiği bir dönem olarak bilinir. Tağşişle birlikte gümüş akçenin hem ayarı hem de ağırlığı büyük ölçüde değişmiştir. Tağşişin hemen öncesinde 1584 te 100 dirhemden kesilen akçe miktarı 450 iken, tağşişten hemen sonra 1586 da 800 e çıkmıştır. Akçenin ağırlığı da, aynı yıllarda 0,68 gramdam 0,38 grama düşmüştür yılına gelindiğinde ise, akçe iyice küçülmüş ve incelmiştir. Artık 100 dirhemden 1400 akçe kesilmeye başlanmış; ağırlığı da 0,23 grama düşmüştür (Pamuk, 2000a: ). Akçenin gümüş içeriği yoğun savaş yıllarının da zorladığı şartlar neticesinde resmi standartların çok altına inip, fiyatlar hızla artmaya başlayınca, devlet akçenin resmi standartlarını yeniden belirlemeye çalışmıştır. Bu uygulamaya tashih-i sikke (devalüasyon) politikası denmektedir 16. Gümüş akçenin altın para karşısında hızlı değer kaybı ile birlikte, iyi para konumuna geçen altın para, piyasayı büyük ölçüde gümüş paraya terk etmiştir (Grasham Kanunu). Fakat, tashih-i sikke politikaları sonucunda, akçenin satın alma gücü daha da zayıflıyor ve fiyatlar yükseliyordu 17. Ardından da, yeni mal fiyatlarını gösteren narh cetvelleri yayınlanıyordu. Osmanlı idaresini gümüş akçenin büyük tağşişini yapmaya sevk eden ana faktörler şunlardır (Pamuk, 2000a: ): - Savaş teknolojisindeki gelişmeler (ateşli silahlara geçiş) ve yeniçerilerin sayısındaki büyük artış 18 nedeniyle artan askeri harcamalar ve savaşların finansman güçlüğü. - İmparatorluğun Avrupa-Asya ticaret yolları üzerinde yer alması nedeniyle, Avrupa dan Asya ya akan altın ve gümüş trafiğini yeterince kontrol edememe ve bunun meydana getirdiği iç parasal istikrarsızlık (para krizi). - O dönemde İran da gerçekleşen bir tağşiş uygulamasından dolayı oraya kayması muhtemel gümüşü engelleme çabası. - Uzun süren Celali isyanları nedeniyle, özellikle tarımsal üretimin ve bundan dolayı devlet gelirlerinin zayıflaması. - Artan isyanlardan dolayı, merkezi hükümetin toplaması gereken vergilerin bir kısmına taşradaki yerel güçler tarafından el konulması nedeniyle, devletin vergi gelirlerinin düşmesi. - Avrupa dan Asya ya deniz yolunun bulunmasından sonra, İmparatorluk üzerinden geçen transit kara ticaret yollarının okyanuslara kayması nedeniyle, buralardan elde edilen gelirlerin düşmesi. - Yeni Dünya dan gelen büyük miktarda altın ve gümüşten sonra, Osmanlı gümüş madenlerinin (üretilemez hale gelmesi nedeniyle) giderek gerilemesi ve kapanması. - Devlet vergi gelirlerini güneş takvimine, harcamalarını ise ay yılını esas alan Hicri takvime göre yaptığı için, ikincisi birincisinden 11 gün kısa olduğundan dolayı, Hazinenin her 34 yılda bir ödemelerinin gelirlerini aşması ve bu yüzden özellikle savaş yıllarında Hazinenin mali olarak sıkışması. - Hazineye ek gelir sağlamak istenmesi. Bu son maddeden hareketle, tağşiş uygulamalarının temelinde, esasında devletin kamu açıklarını asli gelirleriyle kapatmakta zorlanmasının olduğu söylenebilir. Özellikle de mali buhranların sık sık yaşandığı ve bunların nispeten uzun sürdüğü dikkate alındığında, tağşiş politikasının uygulayıcıların bunu alışkanlık haline getirmelerinin yanı sıra, bir anlamda ekonomik 15

Ülkemizde Finansal Analizin Başlangıcı

Ülkemizde Finansal Analizin Başlangıcı Bankacılar Dergisi, Sayı 56, 2005 Ülkemizde Finansal Analizin Başlangıcı Prof. Dr. Cevat Sarıkamış * Ülkemizde iş hayatında finansal analizin ilk uygulandığı kurum 1950 yılında kurulan Türkiye Sınai Kalkınma

Detaylı

MNG BANK A.Ş. BİLANÇOSU

MNG BANK A.Ş. BİLANÇOSU BİLANÇOSU Bağımsız Sınırlı Denetimden Geçmiş Bağımsız Denetimden Geçmiş AKTİF KALEMLER Dipnot (30/09/2006) (31/12/2005) TP YP Toplam TP YP Toplam I. NAKİT DEĞERLER VE MERKEZ BANKASI (1) 10.069 2.643 12.712

Detaylı

(41/2001 Sayılı Yasa) Madde 51 (1) A Altında Tebliğ. 1- Bu Tebliğ, Merkez Bankası İdare, Teşkilat ve Hizmetleri Tebliği olarak isimlendirilir.

(41/2001 Sayılı Yasa) Madde 51 (1) A Altında Tebliğ. 1- Bu Tebliğ, Merkez Bankası İdare, Teşkilat ve Hizmetleri Tebliği olarak isimlendirilir. R.G. 82 16.07.2003 KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MERKEZ BANKASI YASASI (41/2001 Sayılı Yasa) Madde 51 (1) A Altında Tebliğ Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkez Bankası 41/2001 sayılı KKTC Merkez Bankası

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 Mart 2009 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 Bankanın Ticaret Ünvanı : Bankpozitif Kredi ve Kalkınma

Detaylı

5. Merkez Bankası kendisine verilen görevleri teşkilatında yer alan aşağıdaki birimler ile şube vasıtası ile yerine getirir;

5. Merkez Bankası kendisine verilen görevleri teşkilatında yer alan aşağıdaki birimler ile şube vasıtası ile yerine getirir; R.G. 82 16.07.2003 KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MERKEZ BANKASI YASASI (41/2001 Sayılı Yasa) Madde 51 (1) A Altında Tebliğ Merkez Bankası İdare, ve Hizmetleri Tebliği (-, R.G. 136-24/07/2012, - sayı ve

Detaylı

Çalışma Sermayesi. Yönetimi. Çalışma Sermayesi. Ocak, 2013. Satış. Ham Madde- Mal. Üretim. Tahsilat. Ödemeler

Çalışma Sermayesi. Yönetimi. Çalışma Sermayesi. Ocak, 2013. Satış. Ham Madde- Mal. Üretim. Tahsilat. Ödemeler Çalışma Sermayesi Yönetimi Satış Tahsilat Üretim Çalışma Sermayesi Ham Madde- Mal Ödemeler Ocak, 2013 Çalışma Sermayesi Yönetimi Bir işletmenin hazır değerler, ticari alacaklar ve stoklar gibi dönen varlık

Detaylı

Osmanlı Para Sistemi ve Tağşiş Politikası: Dönemsel Bir Analiz

Osmanlı Para Sistemi ve Tağşiş Politikası: Dönemsel Bir Analiz Bankacılar Dergisi, Sayı 56, 2006 1. Giriş Osmanlı Para Sistemi ve Tağşiş Politikası: Dönemsel Bir Analiz Prof. Dr. Ekrem Erdem * Osmanlı İmparatorluğu nda uygulanan para sistemini anlamak için, hem o

Detaylı

EK : 1 SERMAYE YETERLİLİĞİ ANALİZ FORMU (.../.../...TARİHİ İTİBARIYLE)

EK : 1 SERMAYE YETERLİLİĞİ ANALİZ FORMU (.../.../...TARİHİ İTİBARIYLE) EK : 1 SERMAYE YETERLİLİĞİ ANALİZ FORMU (.../.../...TARİHİ İTİBARIYLE) I- Ana Sermaye A) Ödenmiş Sermaye (Tebliğ'in 2B Fıkrası Doğrultusunda Onaylı) B) Kanuni Yedek Akçeler (Muhtemel Zararlar Karşılığı)

Detaylı

İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. 1 OCAK 31 MART 2015 KONSOLİDE OLMAYAN ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. 1 OCAK 31 MART 2015 KONSOLİDE OLMAYAN ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. 1 OCAK 31 MART 2015 KONSOLİDE OLMAYAN ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. 2015 Yılı I. Dönem Faaliyet Raporu İÇİNDEKİLER Başlık... Sayfa

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

1/6. TEB HOLDĠNG A.ġ. 2011 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLĠDE FAALĠYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2011 31.03.2011

1/6. TEB HOLDĠNG A.ġ. 2011 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLĠDE FAALĠYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2011 31.03.2011 TEB HOLDĠNG A.ġ. 2011 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLĠDE FAALĠYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2011 31.03.2011 ġirketin Ticaret Ünvanı Genel Müdürlük Adresi : TEB Holding A.Ş. : TEB Kampüs Saray Mahallesi

Detaylı

BİLANÇO DİPNOTLARI 1- İşletmenin fiili faaliyet konusu :Vana İmalatı 2- Sermayenin %10 ve daha fazlasına sahip ortakların : Adı Pay Oranı Pay Tutarı

BİLANÇO DİPNOTLARI 1- İşletmenin fiili faaliyet konusu :Vana İmalatı 2- Sermayenin %10 ve daha fazlasına sahip ortakların : Adı Pay Oranı Pay Tutarı BURÇELİK VANA SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ Sayfa No: 1 BİLANÇO DİPNOTLARI 1- İşletmenin fiili faaliyet konusu :Vana İmalatı 2- Sermayenin %10 ve daha fazlasına sahip ortakların : Adı Pay Oranı Pay

Detaylı

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24 Ticari bir işletme olarak bankaların belirli bir dönem içerisinde nasıl çalıştıklarını ve amaçlarına dönük olarak nasıl bir performans sergilediklerini değerlendirebilmenin yolu bankalara ait finansal

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

ARAP TÜRK BANKASI A.Ş. ve Konsolidasyona Tabi Bağlı Ortaklığı

ARAP TÜRK BANKASI A.Ş. ve Konsolidasyona Tabi Bağlı Ortaklığı ARAP TÜRK BANKASI A.Ş. ve Konsolidasyona Tabi Bağlı Ortaklığı 1 OCAK 30 HAZİRAN 2014 KONSOLİDE ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 30 Haziran 2014 Bankanın Ticaret Unvanı : Arap Türk Bankası

Detaylı

Analitik Bilanço Verilerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Analitik Bilanço Verilerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Analitik Bilanço Verilerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Muhasebe Genel Müdürlüğü Bilanço ve Hesapları İzleme Müdürlüğü İÇİNDEKİLER I-AMAÇ...2 II-TANIM...2 III-SINIFLAMA...3 IV-YÖNTEM...5 V-YAYIMLAMA...5

Detaylı

GENEL MUHASEBE. KVYK-Mali Borçlar. Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

GENEL MUHASEBE. KVYK-Mali Borçlar. Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi GENEL MUHASEBE KVYK-Mali Borçlar Yrd. Doç. Dr. Serap DURUKAN KÖSE Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi KAYNAK KAVRAMI Kaynaklar, işletme varlıklarının hangi yollarla sağlandığını göstermektedir. Varlıklar,

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin

Detaylı

20 TEMMUZ 2008-2008/2. DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK FİNANSAL TABLOLAR ANALİZİ SINAVI SORU VE CEVAPLARI

20 TEMMUZ 2008-2008/2. DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK FİNANSAL TABLOLAR ANALİZİ SINAVI SORU VE CEVAPLARI 20 TEMMUZ 2008-2008/2. DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK FİNANSAL TABLOLAR ANALİZİ SINAVI SORU VE CEVAPLARI SORU 1: Ekte finansal tabloları verilmiş ABC Firması bir ticaret işletmesidir. Bu tabloları

Detaylı

ARAP TÜRK BANKASI A.Ş. Ve Konsolidasyona Tabi Bağlı Ortaklığı

ARAP TÜRK BANKASI A.Ş. Ve Konsolidasyona Tabi Bağlı Ortaklığı ARAP TÜRK BANKASI A.Ş. Ve Konsolidasyona Tabi Bağlı Ortaklığı 1 OCAK 30 EYLÜL 2014 KONSOLİDE ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 30 Eylül 2014 Bankanın Ticaret Unvanı : Arap Türk Bankası

Detaylı

D) Hesap Özeti nde Yer Alan Vergi Provizyonundan Sonraki Dönem Karı ve GeçmişYıllar Karı Toplamı

D) Hesap Özeti nde Yer Alan Vergi Provizyonundan Sonraki Dönem Karı ve GeçmişYıllar Karı Toplamı EK : 1 SERMAYE YETERLİLİĞİ ANALİZ FORMU (.../.../...TARİHİ İTİBARIYLE) I- Ana Sermaye A) Ödenmiş Sermaye B) Kanuni Yedek Akçeler (Muhtemel Zararlar Karşılığı) C) İhtiyari ve Fevkalade Yedek Akçeler D)

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2015 31.03.2015 Bankanın Ticaret Ünvanı Genel Müdürlük Adresi : Bankpozitif

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

VAKKO TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SANAYİ İŞLETMELERİ A.Ş.

VAKKO TEKSTİL VE HAZIR GİYİM SANAYİ İŞLETMELERİ A.Ş. Sayfa No: 1 BİLANÇO DİPNOTLARI: 1- İşletmenin fiili faaliyet konusu : Hazır Giyim eşyaları üretmek ve ticaretini yapmak. 2- Sermayenin %10 ve daha fazlasına sahip ortakların : (milyon TL) Adı Pay Oranı

Detaylı

Banka, Şube ve Personel Sayıları

Banka, Şube ve Personel Sayıları İÇİNDEKİLER Banka, Şube ve Personel Sayıları... 1 Seçilmiş Bilanço Kalemleri... 2 Bilanço İçi Büyüklükler... 4 Bilanço Dışı Büyüklükler 5 Temel Büyüklüklere İlişkin Gelişim 7 Kârlılık... 8 Krediler...

Detaylı

EK: 1 SERMAYE YETERLİLİĞİ ANALİZ FORMU (.../.../...TARİHİ İTİBARIYLE)

EK: 1 SERMAYE YETERLİLİĞİ ANALİZ FORMU (.../.../...TARİHİ İTİBARIYLE) EK: 1 SERMAYE YETERLİLİĞİ ANALİZ FORMU (.../.../...TARİHİ İTİBARIYLE) I- Ana Sermaye A) Ödenmiş Sermaye B) Kanuni Yedek Akçeler (Muhtemel Zararlar Karşılığı) C) İhtiyari ve Fevkalade Yedek Akçeler D) Hesap

Detaylı

01.01.2003 / 31.03.2003 TARİHLİ DİPNOTLARI

01.01.2003 / 31.03.2003 TARİHLİ DİPNOTLARI BİLANÇO DİPNOTLARI: 1- İşletmenin fiili faaliyet konusu : Hazır Giyim eşyaları üretmek ve ticaretini yapmak. 2- Sermayenin %10 ve daha fazlasına sahip ortakların : (milyon TL) Adı Pay Oranı Pay Tutarı

Detaylı

GENEL DEĞERLENDİRME TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

GENEL DEĞERLENDİRME TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI GENEL DEĞERLENDİRME Küresel kriz sonrası özellikle gelişmiş ülkelerde iktisadi faaliyeti iyileştirmeye yönelik alınan tedbirler sonucunda küresel iktisadi koşulların bir önceki Rapor dönemine kıyasla olumlu

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

ISL 108 GENEL MUHASEBE II

ISL 108 GENEL MUHASEBE II 4. HAFTA ISL 108 GENEL MUHASEBE II Bilançonun Pasif Yapısı ve Kısa Vadeli Yabancı Yrd. Doç.Dr. Murat YILDIRIM muratyildirim@karabuk.edu.tr Bilançonun Pasif Yapısı İşletmenin varlıklarını ve bu varlıkların

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye

Detaylı

Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler Set I: Dipnotlarda Değişiklikler

Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler Set I: Dipnotlarda Değişiklikler . Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler Set I: Dipnotlarda Değişiklikler 31/07/2012 Yayın Hakkında Bankaların Raporlama Tebliğindeki Değişiklikler yayını; Basel II geçişiyle uyumlu olarak BDDK

Detaylı

HAZIRLAYAN. Nihat ULAŞ

HAZIRLAYAN. Nihat ULAŞ HAZIRLAYAN Nihat ULAŞ İZMİR, 27.11.2014 0 İÇİNDEKİLER Sayfa Firma Tanıtıcı Bilgiler. 1 Genel Ekonomik ve Sektörel Durum...2 Bilanço Analiz Formları.. 3-4 Gelir Tablosu Analiz Formları.5-6 Fon Akım Tablosu..7

Detaylı

KONSOLİDE EDİLMEMİŞ MALİ TABLOLAR ESAS ALINARAK DÜZENLENE SERMAYE YETERLİLİĞİ ANALİZ FORMU (.../.../...TARİHİ İTİBARIYLE)

KONSOLİDE EDİLMEMİŞ MALİ TABLOLAR ESAS ALINARAK DÜZENLENE SERMAYE YETERLİLİĞİ ANALİZ FORMU (.../.../...TARİHİ İTİBARIYLE) EK : 1 KONSOLİDE EDİLMEMİŞ MALİ TABLOLAR ESAS ALINARAK DÜZENLENE SERMAYE YETERLİLİĞİ ANALİZ FORMU (.../.../...TARİHİ İTİBARIYLE) I- Ana Sermaye A) Ödenmiş Sermaye B) Kanuni Yedek Akçeler C) İhtiyari ve

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Bankacılık sektörü 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Şubat 2012 İçerik Bankacılık sektörünü etkileyen gelişmeler ve yansımalar 2012 yılına ilişkin beklentiler Gündemdeki başlıca konular 2

Detaylı

BANK ASYA: Halka Arz Bilgi Notu 28/04/2006 2

BANK ASYA: Halka Arz Bilgi Notu 28/04/2006 2 GENEL BİLGİ Bank Asya nın 240,000,000 YTL olan ödenmiş sermayesi 300,000,000 YTL ye nakden artırılacak, nakden artırılan 60,000,000 YTL lik sermayeyi temsil eden 60,000,000 adet hisse senedi mevcut ortakların

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2015 31.03.2015 Bankanın Ticaret Ünvanı : Bankpozitif Kredi ve Kalkınma

Detaylı

Banka, Şube ve Personel Sayıları

Banka, Şube ve Personel Sayıları İÇİNDEKİLER Banka, Şube ve Personel Sayıları... 1 Seçilmiş Bilanço Kalemleri... 2 Bilanço İçi Büyüklükler... 4 Bilanço Dışı Büyüklükler 5 Temel Büyüklüklere İlişkin Gelişim 7 Kârlılık... 8 Krediler...

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü

Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü Ekrem Keskin Mayıs 2010 Sunum Uluslararası gelişmeler Türkiye deki gelişmeler Bankacılık sektörüne yansıma Sonuç 2 Yapılanlar Ortak çaba:

Detaylı

Kasadaki para 140.000,- Mevcut giyim eşyaları 80.000,- A Bankası ndaki ticari mevduat 160.000,- Giyim eşyaları için ödenen KDV 6.

Kasadaki para 140.000,- Mevcut giyim eşyaları 80.000,- A Bankası ndaki ticari mevduat 160.000,- Giyim eşyaları için ödenen KDV 6. VAKA F Hasan TUGAY (tek şahıs) giyim eşyası alım satımı ile uğraşmak üzere 01.12.2013 tarihinde bir işletme kurarak aşağıdaki varlık ve borçlarla işe başlamıştır. Kasadaki para 140.000,- Mevcut giyim eşyaları

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran-İran Türkiye Şubeleri 1 OCAK 31 MART 2009 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 GENEL BİLGİLER Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi Şube Tahran İran da kurulu Bank Mellat ın Türkiye de

Detaylı

Rezerv para Rezerv Parasal taban Parasal Parası AKTİF: PASİF: Rezerv para Parasal Taban, Merkez Bankası Parası

Rezerv para Rezerv Parasal taban Parasal Parası AKTİF: PASİF: Rezerv para Parasal Taban, Merkez Bankası Parası Türkiye Ekonomisi PARA - BANKA 1 1. Kavramlar: Türkiye ekonomisinde banknot çıkartma yetkisi 1930 yılında faaliyete geçen Merkez Bankası A.Ş.'ye verilmiştir. Türkiye'de MB, emisyonu belirlemenin dışında

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 31 ARALIK 2007 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 31 ARALIK 2007 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU MALİ TABLOLAR A. BİLANÇO DİPNOTLARI Anadolu Hayat Emeklilik A.Ş. Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu ("Fon") mali tablo dipnotları aşağıda

Detaylı

30 MART 2008-2008/1. DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK FİNANSAL MUHASEBE SINAVI SORU VE CEVAPLARI

30 MART 2008-2008/1. DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK FİNANSAL MUHASEBE SINAVI SORU VE CEVAPLARI 30 MART 2008-2008/1. DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK FİNANSAL MUHASEBE SINAVI SORU VE CEVAPLARI Yazmacı Ticaret AŞ.nin 2007 yılı dönem başı bilançosu aşağıdaki gibidir: AKTİF PASİF I) DÖNEN VARLIKLAR

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI LİKİDİTE DESTEĞİ KREDİSİ YÖNETMELİĞİ

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI LİKİDİTE DESTEĞİ KREDİSİ YÖNETMELİĞİ TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI LİKİDİTE DESTEĞİ KREDİSİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının; bankacılık

Detaylı

FİNANSAL KİRALAMA, FAKTORİNG VE FİNANSMAN ŞİRKETLERİ İSTATİSTİKLERİ

FİNANSAL KİRALAMA, FAKTORİNG VE FİNANSMAN ŞİRKETLERİ İSTATİSTİKLERİ FİNANSAL KİRALAMA, FAKTORİNG VE FİNANSMAN ŞİRKETLERİ İSTATİSTİKLERİ HAZİRAN 2015 08.09.2015 Sayı: 2015-3 Son Güncelleme Tarihi: 03.09.2015 İSTATİSTİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PARASAL VE FİNANSAL VERİLER MÜDÜRLÜĞÜ

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

Prof. Dr. T. Uğur DAİ BASIN İŞLETMELERİNİN FİNANSAL YAPISI

Prof. Dr. T. Uğur DAİ BASIN İŞLETMELERİNİN FİNANSAL YAPISI Prof. Dr. T. Uğur DAİ BASIN İŞLETMELERİNİN FİNANSAL YAPISI I Yargıtay 4. Ceza Dairesi Onursal Başkanı, Sevgili babam Demir DAİ nin aziz hatırasına... II ÖNSÖZ Basın İşletmelerinin Finansal Yapısı konulu

Detaylı

ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU

ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU ÖNEMLİ AÇIKLAMA Özel sektör borçlanma araçları alım satım işlemleri sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskiniz de bulunmaktadır.

Detaylı

Haftalık Para ve Banka İstatistikleri ne İlişkin Yöntemsel Açıklama

Haftalık Para ve Banka İstatistikleri ne İlişkin Yöntemsel Açıklama Haftalık Para ve Banka İstatistikleri ne İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Parasal ve Finansal Veriler Müdürlüğü İçindekiler I- Tanım... 3 II- Amaç... 3 III- Yöntem... 3 IV- Yayımlama

Detaylı

TEB HOLDİNG A.Ş. 2015 YILI 3. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU

TEB HOLDİNG A.Ş. 2015 YILI 3. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU TEB HOLDİNG A.Ş. 2015 YILI 3. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2015 30.09.2015 Şirketin Ticaret Unvanı : TEB Holding A.Ş. Şirketin Ticaret Sicil Numarası : 176711 Genel

Detaylı

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 I. Finansman Nedir?, 6 Finansal Yönetim, 7; Yatırımlar, 9; Finansal Pazarlar, 10; Finansal Kurumlar, 13; Finansal Araçlar

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı

Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı Tarih: 16.01.2011 Sayı: 2011/01 Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı 2003-2010 yıllarını kapsayan 8 yılda, şirketlerin kâr aktarımı, faiz ödemeleri ve portföy yatırımları aracılığıyla,

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA Genel Olarak Oran Analizi p Oran analizi tekniğinin amacı, finansal tablo kalemlerinin aralarındaki anlamlı ve yararlı ilişkilerden yola çıkarak bir işletmenin cari finansal

Detaylı

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2009 YILI I. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2009 YILI I. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2009 YILI I. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 Şirketin Ticaret Ünvanı : TEB Mali Yatırımlar A.Ş. Genel Müdürlük Adresi : Meclis-i

Detaylı

ULUSOY UN SANAYİ VE TİCARET A.Ş. DEĞERLENDİRME RAPORU-2 ŞEKER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 29 EYLÜL 2015

ULUSOY UN SANAYİ VE TİCARET A.Ş. DEĞERLENDİRME RAPORU-2 ŞEKER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 29 EYLÜL 2015 ULUSOY UN SANAYİ VE TİCARET A.Ş. DEĞERLENDİRME RAPORU-2 ŞEKER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 29 EYLÜL 2015 1 Değerlendirme Raporunun Amacı Bu rapor Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayınlanan 22.06.2013

Detaylı

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2010 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2010 31.03.2010

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2010 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2010 31.03.2010 TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2010 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2010 31.03.2010 Şirketin Ticaret Ünvanı : TEB Mali Yatırımlar A.Ş. Genel Müdürlük Adresi : Meclis-i

Detaylı

BANKA MUHASEBESİ 2 YATIRIM AMAÇLI DEĞERLER VE DİĞER AKTİFLER. Yrd. Doç. Dr. Figen Esin

BANKA MUHASEBESİ 2 YATIRIM AMAÇLI DEĞERLER VE DİĞER AKTİFLER. Yrd. Doç. Dr. Figen Esin BANKA MUHASEBESİ 2 YATIRIM AMAÇLI DEĞERLER VE DİĞER AKTİFLER Yrd. Doç. Dr. Figen Esin 2 YATIRIM AMAÇLI DEĞERLER VE DİĞER AKTİFLER Kısa vade içinde likide çevrilebilme kabiliyeti taşımayan veya kısa vadede

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA. Bankacılık Kanununa Geçici Madde Eklenmesine İlişkin Kanun Teklifi ve Gerekçesi ekte sunulmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA. Bankacılık Kanununa Geçici Madde Eklenmesine İlişkin Kanun Teklifi ve Gerekçesi ekte sunulmuştur. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Bankacılık Kanununa Geçici Madde Eklenmesine İlişkin Kanun Teklifi ve Gerekçesi ekte sunulmuştur. Gereğini saygılarımla arzederim. M. Akif HAMZAÇEBİ İstanbul Milletvekili

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2012 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2012 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2012 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3. Müdürler

Detaylı

Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU

Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU 4 Eylül 2015 Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2013 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2013 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2013 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3. Müdürler

Detaylı

İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. 1 OCAK 30 EYLÜL 2014 KONSOLİDE OLMAYAN ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. 1 OCAK 30 EYLÜL 2014 KONSOLİDE OLMAYAN ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. 1 OCAK 30 EYLÜL 2014 KONSOLİDE OLMAYAN ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. 2014 Yılı III. Dönem Faaliyet Raporu İÇİNDEKİLER Başlık...

Detaylı

YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Eylül 2014

YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK. Eylül 2014 YENİDEN YAPILANDIRMA SÜRECİNDE KDM FİNANSAL DANIŞMANLIK Eylül 2014 İÇİNDEKİLER Şirketlerin Karşılaşabileceği Finansal Problemler Yeniden Yapılandırma Kavramı ve Yöntemleri Yeniden Yapılandırma Süreci ve

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

Finansal Yönetim Giriş

Finansal Yönetim Giriş Finansal Yönetim Giriş İKTİSAT İKTİSAT 1900 LÜ YILLARIN BAŞI FİNANSMAN 1900 LERİN BAŞI İYİ BİR FİNANSMANCI 1930 LARA KADAR Firmayı kredi kuruluşlarına karşı en iyi biçimde takdim eden Firmaya en fazla

Detaylı

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre

Detaylı

ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ

ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ ÖZGEÇMĠġ Adı Soyadı: Erol YENER Doğum Tarihi: 20/06/1970 Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ Derece Bölüm Üniversite Yıl Lisans İşletme Böl. Karadeniz Teknik Üniversitesi 1992 Y. Lisans İşletme

Detaylı

TMS 7; Nakit Akış Tablosu nun hazırlanması ve sunumuna ilişkin ilkeleri açıklamaktadır.

TMS 7; Nakit Akış Tablosu nun hazırlanması ve sunumuna ilişkin ilkeleri açıklamaktadır. 1. GİRİŞ Bilindiği üzere Türkiye Muhasebe Standartları (TMS, IAS) 01.01.2013 tarihinden itibaren işletmeler tarafından uygulanmaya başlayacaktır. TMS kapsamında hazırlanması gereken finansal tablolar aşağıdaki

Detaylı

Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.Bağlı 1

Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.Bağlı 1 Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Eylül 2013 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.Bağlı 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın Eylül 2013 Dönemi Değerlendirmeleri

Detaylı

VAKIFBANK BANKA BONOLARINI HALKA ARZ EDİYOR TALEP TOPLAMA 13-14-15 MAYIS 2013

VAKIFBANK BANKA BONOLARINI HALKA ARZ EDİYOR TALEP TOPLAMA 13-14-15 MAYIS 2013 VAKIFBANK BANKA BONOLARINI HALKA ARZ EDİYOR TALEP TOPLAMA 13-14-15 MAYIS 2013 Yasal Uyarı Bu doküman Yatırımcıya bilgi vermek amacıyla hazırlanmış olup, kaynak olarak Vakıfbank tarafından kamuya açıklanan

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 I. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ

BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ BANKA KREDİLERİ EĞİLİM ANKETİ OCAK - MART 216 8 NİSAN 216 İstatistik Genel Müdürlüğü Reel Sektör Verileri Müdürlüğü İÇİNDEKİLER Sayfa ANKET SONUÇLARININ GENEL DEĞERLENDİRMESİ i TABLOLAR Tablo 1 İşletmelere

Detaylı

TEB HOLDİNG A.Ş. 2014 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU

TEB HOLDİNG A.Ş. 2014 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU TEB HOLDİNG A.Ş. 2014 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2014 31.03.2014 Şirketin Ticaret Unvanı : TEB Holding A.Ş. Şirketin Ticaret Sicil Numarası : 176711 Genel

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 31 ARALIK 2007 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 31 ARALIK 2007 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR GRUPLARA YÖNELİK BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU MALİ TABLOLAR A. BİLANÇO DİPNOTLARI Anadolu Hayat Emeklilik A.Ş. Gruplara Yönelik Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu ("Fon")

Detaylı

BANKALAR TARAFINDAN YAPILACAK REPO VE TERS REPO İŞLEMLERİNE İLİŞKİN ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI

BANKALAR TARAFINDAN YAPILACAK REPO VE TERS REPO İŞLEMLERİNE İLİŞKİN ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI BANKALAR TARAFINDAN YAPILACAK REPO VE TERS REPO İŞLEMLERİNE İLİŞKİN ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, bankaların repo ve ters repo işlemleri sırasında uyacakları

Detaylı

Kasadaki para 60.000,- B Bankası ndaki ticari mevduat 44.000,-

Kasadaki para 60.000,- B Bankası ndaki ticari mevduat 44.000,- VAKA D Selim ATAKOL (tek şahıs) giyim eşyası alım satımı ile uğraşmak üzere 01.12.2014 tarihinde bir işletme kurarak aşağıdaki varlık ve borçlarla işe başlamıştır. Kasadaki para 60.000,- B Bankası ndaki

Detaylı

Kasadaki mevcut para 90.000,- Binekoto alımından doğan senetsiz borç 13.000,- Binekoto 80.000,- P Bankası na kredi borcu 30.000,-

Kasadaki mevcut para 90.000,- Binekoto alımından doğan senetsiz borç 13.000,- Binekoto 80.000,- P Bankası na kredi borcu 30.000,- VAKA L Faaliyetine devam eden ve gıda maddeleri alım satımı ile uğraşan Asım KALELER (tek şahıs) İşletmesi nin 01.12.2014 tarihi itibariyle bilanço verileri aşağıdaki gibidir. Kasadaki mevcut para 90.000,-

Detaylı

TEK DÜZEN HESAP PLANI AYRINTILI BİLANÇO VE AYRINTILI GELİR TABLOSU ( TL )

TEK DÜZEN HESAP PLANI AYRINTILI BİLANÇO VE AYRINTILI GELİR TABLOSU ( TL ) TEK DÜZEN HESAP PLANI AYRINTILI BİLANÇO VE AYRINTILI GELİR TABLOSU ( TL ) AKTİF (2010) (2011) I. Dönen Varlıklar 0,00 516.533,32. A. Hazır Değerler 0,00 515.613,65. 3. Bankalar 0,00 515.613,65. H. Diğer

Detaylı

Ödemeler Dengesi Doç. Dr. Dilek Seymen Araş. Gör. Aslı Seda Bilman 1 Plan Ödemeler Dengesi, tanım, kapsamı Ana Hesap Grupları Cari Denge, Sermaye Hesabı Dengesi Farklı Ödemeler Dengesi Tanımları Otonom

Detaylı

ARA DÖNEM FAALIYET RAPORLARI BEKLENTİLER VE SORUNLAR. Uğur Saçmacıoğlu SPK Uzmanı -

ARA DÖNEM FAALIYET RAPORLARI BEKLENTİLER VE SORUNLAR. Uğur Saçmacıoğlu SPK Uzmanı - ARA DÖNEM FAALIYET RAPORLARI BEKLENTİLER VE SORUNLAR Uğur Saçmacıoğlu SPK Uzmanı - Ara dönem faaliyet raporlarının masaya yatırılması Soru işaretleri: Ara dönem faaliyet raporu neden gerekli? Bu gereklilikler

Detaylı

2012/3.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2 Aralık 2012-Pazar 13:30-15:00 SORULAR

2012/3.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2 Aralık 2012-Pazar 13:30-15:00 SORULAR 2012/3.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2 Aralık 2012-Pazar 13:30-15:00 SORULAR SORU 1: ABC Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 2007-2008-2009-2010 ve 2011 hesap dönemlerine

Detaylı

İçindekiler. Yatırım Fonları. Şirket Profili IV. II. Kimler Varlık Yönetimi Servisi Alır? Şirket Bonosu III. Varlık Yönetimi Strateji

İçindekiler. Yatırım Fonları. Şirket Profili IV. II. Kimler Varlık Yönetimi Servisi Alır? Şirket Bonosu III. Varlık Yönetimi Strateji Varlık Yönetimi İçindekiler I. Şirket Profili IV. Yatırım Fonları II. Kimler Varlık Yönetimi Servisi Alır? V Şirket Bonosu III. Varlık Gruplarımız VI. Varlık Yönetimi Strateji VII. Özel Varlık Danışmanlığı

Detaylı

Dr. Sercan EROL Karadeniz Teknik Üniversitesi 05.12.2014

Dr. Sercan EROL Karadeniz Teknik Üniversitesi 05.12.2014 Dr. Sercan EROL Amaç, Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası sisteminde kayıtlı H - 502 Deniz ve Kıyı Sularında Yük Taşımacılığı alt sektöründe faaliyet gösteren firmalara ait mali tablolar, oran

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ BEYAZ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 31 ARALIK 2007 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ BEYAZ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 31 ARALIK 2007 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ BEYAZ EMEKLİLİK YATIRIM FONU MALİ TABLOLAR A. BİLANÇO DİPNOTLARI 4 Temmuz 2006 tarihli 6591 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi nde yayınlanan ilana göre Anadolu Hayat Emeklilik

Detaylı

İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş. LİDER FAKTORİNG A.Ş. Fiyat Tespit Raporuna İlişkin Görüş

İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş. LİDER FAKTORİNG A.Ş. Fiyat Tespit Raporuna İlişkin Görüş İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş. LİDER FAKTORİNG A.Ş. Fiyat Tespit Raporuna İlişkin Görüş Haziran 2014 İçindekiler 1 Halka Arza İlişkin Genel Bilgiler... 4 2 Şirket Hakkında Özet Bilgi... 5 3 Finansal Durum...

Detaylı

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Doç. Dr. Turan EROL un Şirket Finansmanı ve Halka Açılmada Yeni Yol Haritası: Girişim Sermayesi ve Özel Sermaye Şirketleri Panelinde Yaptığı Konuşma 21.03.2008 Oditoryum,

Detaylı

MAHALLİ İDARELER FİNANSMANI MAYIS 2008

MAHALLİ İDARELER FİNANSMANI MAYIS 2008 MAHALLİ İDARELER FİNANSMANI MAYIS 2008 MAHALLİ İDARELERİN FİNANSMANI İÇERİK 1. BORÇLANMA NEDENİ 2. BORÇLANMA ÇEŞİTLERİ VE KAYNAKLARI 3. KREDİ HACMİ VE VAKIFBANK UYGULAMASI 4. YURT DIŞI FARKLI UYGULAMALAR

Detaylı

Konsolide Olm ayan Dönem 31.03.2013 31.12.2012 Raporlama Birimi TL TL

Konsolide Olm ayan Dönem 31.03.2013 31.12.2012 Raporlama Birimi TL TL ASYA VARLIK KİRALAMA A.Ş. / ASYVK, 2013/3 Aylık [] 03.05.2013 18:51:17 Nakit Akım Tablosu Nakit Akım Tablosu Finansal Tablo Türü Dipnot Referansları Cari Dönem Konsolide Olm ayan Önceki Dönem Konsolide

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. (2) Türkiye de faaliyette bulunan katılım bankaları bu Tebliğ hükümlerine tâbidir.

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. (2) Türkiye de faaliyette bulunan katılım bankaları bu Tebliğ hükümlerine tâbidir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan : KATILIM BANKALARINCA UYGULANACAK TEKDÜZEN HESAP PLANI VE İZAHNAMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (26.01.2007 tarih ve 26415 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.)

Detaylı

BANKA MUHASEBESİ SONUÇ HESAPLARI

BANKA MUHASEBESİ SONUÇ HESAPLARI BANKA MUHASEBESİ SONUÇ HESAPLARI Sonuç Hesapları Gelir ve gider hesapları sonuç hesapları olarak adlandırılır ve özkaynaklara aktarılan kar/zarar kanalıyla özkaynakların değerini değiştirir. Gelir tablosu

Detaylı

ŞEKERBANK T.A.Ş. KONSOLİDE OLMAYAN BİLANÇO

ŞEKERBANK T.A.Ş. KONSOLİDE OLMAYAN BİLANÇO ŞEKERBANK T.A.Ş. KONSOLİDE OLMAYAN BİLANÇO AKTİF KALEMLER Dipnot 31.03.2008 31.12.2007 TP YP Toplam TP YP Toplam I. NAKİT DEĞERLER VE MERKEZ BANKASI (1) 312.796 243.170 555.966 209.602 217.950 427.552

Detaylı

109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR

109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR -1- 109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR Yabancıların, 8 Haziran itibariyle Türkiye de 53 milyar 130 milyon dolarlık hisse senedi, 38 milyar 398 milyon dolar devlet iç borçlanma senedi (DİBS) ve 407

Detaylı

Herhangi bir hesabın borç veya alacak tarafına ilk kez kayıt yapılması, ilgili hesabın açılması anlamındadır.

Herhangi bir hesabın borç veya alacak tarafına ilk kez kayıt yapılması, ilgili hesabın açılması anlamındadır. Ünite 3: Hesap: Hesap, farklı işlemlerin sınışandırılarak zaman içerisinde azalma ve artışların izlendiği çizelgedir. Hesapların Nitelikleri: Finansal tablolar, karar alıcılara aşağıdaki unsurlara ilişkin

Detaylı

ASYA KATILIM BANKASI A.Ş. 2010 YILI III. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU

ASYA KATILIM BANKASI A.Ş. 2010 YILI III. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU ASYA KATILIM BANKASI A.Ş. 2010 YILI III. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01 Ocak 2010 30 Eylül 2010 Bankanın Ticaret Unvanı : Asya Katılım Bankası A.Ş. Genel Müdürlük Adresi

Detaylı