S çanlarda karaci er iskemi/reperfüzyon hasar nda papaverinin etkisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "S çanlarda karaci er iskemi/reperfüzyon hasar nda papaverinin etkisi"

Transkript

1 ÖZGÜN ARAfiTIRMA S çanlarda karaci er iskemi/reperfüzyon hasar nda papaverinin etkisi Effects of papaverine in hepatic ischemia-reperfusion injury in rats Naz m GÜREfi 1, Cengiz TAVUSBAY 2, Osman YILMAZ 3, Kemal ATAHAN 2, Hüsnü Alper BA RIYANIK 4, Mehmet HACIYANLI 2, Özlem SAYIN GÜR 2, Hudai GENÇ 2, Burhan YOLCUO LU 2 Ac badem International Hospital, 1 Genel Cerrahi Klini i, stanbul zmir Atatürk E itim ve Araflt rma Hastanesi, 2 Genel Cerrahi Klini i, zmir Dokuz Eylül Üniversitesi T p Fakültesi, 3 Sa l k Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Laboratuvar Hayvanlar Bilimi Anabilim Dal, 4 Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dal, zmir Amaç: Bu çal flmada, fosfodiesteraz inhibitörü ve vazodilatatör bir ajan olan papaverinin hepatik iskemi reperfüzyon hasar na olan etkisini araflt rmay amaçlad k. Yöntem: Çal flma, Dokuz Eylül Üniversitesi Deney Hayvanlar Laboratuar nda yap ld. Çal flmada yediflerli üç gruba ayr lan toplam 21 adet difli Wistar albino tipi s çan kullan ld. Sham grubu (Grup 1): Sadece bat n aç l p kapat ld. Kontrol grubu (Grup 2): Karaci er portal triad mikrovasküler klip ile kliplendi ve iskeminin 30. dakikas nda 20 mg/kg serum fizyolojik verildi. Çal flma (Papaverin) grubu (Grup 3): Ayn flekilde portal triad kliplendi ve iskeminin 30. dakikas nda 20 mg/kg papaverin uyguland. Hem çal flma ve hem de kontrol grubunda altm fl dakikal k iskemiyi takiben, 120 dakika reperfüzyon uyguland. Oluflan hasar n histopatolojik de erlendirilmesi Suzuki skorlama sistemine göre yap ld. Mikroskopik olarak; parankimde; hidropik fliflme, granüler dejenerasyon, mikroveziküler vakuolizasyon, makroveziküler vakuolizasyon, fokal nekroz, kordon düzensizli i portal alanda ise; inflamasyon, fibrozis ve sinüzoidlerde ise hiperemi incelendi. Bulgular: Yap lan istatistiksel de erlendirme sonucu, parankimdeki fokal nekroz ve hidropik fliflme hariç di er tüm ölçütlerde çal flma grubunda yer alan s çanlar n kontrol grubundakilere nazaran iskemi reperfüzyon hasar n anlaml derecede azaltt saptand. Sonuç: Bu çal flmam zda papaverinin, hepatik iskemi reperfüzyon modelinde hasar azaltabilece i sonucuna vard k. Background and Aims: The present study aimed to investigate the involvement of the phosphodiesterase inhibitor and vasodilator papaverine in hepatic ischemia-reperfusion injury. Materials and Methods: The study was conducted in the Experimental Animals Laboratory of Dokuz Eylül University. Totally, 21 female Wistar albino rats were divided into three groups as: (1) Sham Group: the abdomen was surgically opened and closed without any surgical procedure. (2) Control Group: the hepatic portal triad was clipped with microvascular clips and 20 mg/kg normal saline was administered 30 minutes after the ischemia. (3) Experimental (Papaverine) Group: the portal triad was clipped as described above and 20 mg/kg papaverine was administered 30 minutes after the ischemia. Sixty-minutes of ischemia followed by 120 minutes of reperfusion were induced in Groups 2 and 3. Histopathological evaluation of the damage was performed according to Suzuki s scoring system. The sections were analyzed for hydropic swelling, granular degeneration, microvesicular vacuolization, macrovesicular vacuolization, and focal necrosis cord disorder in the parenchyma, for inflammation and fibrosis in the portal area, and for hyperemia in the sinusoids. Results: According to the statistical evaluation of our study, it was shown that ischemia-reperfusion injury was significantly reduced in the study group compared with the control in all parameters except focal necrosis and hydropic swelling. Conclusions: We concluded that papaverine may reduce damage in a hepatic ischemia-reperfusion model. akademik gastroenteroloji dergisi, 2012; 11 (1): Anahtar kelimeler: skemi reperfüzyon hasar, papaverin, Suzuki s n fland rmas G R fi Karaci er iskemi ve reperfüzyon (I/R) hasar karaci er nakli ve rezeksiyonu ameliyatlar ndan sonra görülen, hücresel ölüm ve karaci er disfonksiyonunun en önemli nedenidir. I/R hasar sonras ortama sal nan pek çok medyatör bu hasar ortaya ç kar r. Bu hasar önlemek için steroidler, pentoksifilin, α-tokoferol, allopürinol gibi pek çok ajan kullan lm flt r (1-6). Papaverin düz kas gevfleticisi olarak t pta uzun süredir kullan lan bir ilaçt r. T kay c olmayan mezenter iskemi, serebrovasküler hastal klar ve erektil disfonksiyon papaverinin letiflim: Cengiz TAVUSBAY zmir Atatürk E itim ve Araflt rma Hastanesi, Genel Cerrahi Klini i, Bas n Sitesi, zmir, Türkiye Tel: / Key words: Ischemia-reperfusion injury, papaverine, Suzuki s classification baz klinik kullan m alanlar d r. Papaverin, izole perfüze s - çan karaci erinde kullan lm fl, mikrosirkülasyonu düzeltti i görülmüfltür (7,8). Papaverin nonksantin fosfodiesteraz inhibitörüdür; düz kaslar gevfleterek vazodilatasyon yapar. Papaverin'in damar ve di er yap lar n düz kas hücreleri üzerindeki gevfletici nitelikteki etkilerinin hücrelerde fosfodiesteraz enzimini inhibe etmesi ile iliflkili oldu u san lmaktad r. Bu çal flmada, papaverinin yukar da say lan etkilerinden yararlanarak, karaci er I/R hasar n önleyici rolünü araflt rmay amaçlad k. Gelifl Tarihi: Kabul Tarihi:

2 Karaci erin I/R hasar nda papaverinin etkisi GEREÇ ve YÖNTEM Dokuz Eylül Üniversitesi T p Fakültesi (DEÜTF) etik kurulundan onay al nd ktan sonra, deneysel araflt rmalar laboratuvar ndan temin edilen 21 adet difli Wistar Albino s - çan (rat) çal flmaya al nd. S çanlar n ortalama a rl 230 gramd ( gram). Standart laboratuvar koflullar nda beslenen ve bak lan hayvanlar kullan ld. Deney de ayn koflullarda yap ld. S çanlar yediflerlik üç gruba ayr ld. Grup 1 (Sham grubu [n=7]): Sadece bat n aç l p kapat ld, iskemi ve reperfüzyon hasar oluflturulmad. Grup 2 (Kontrol grubu [n=7]): 60 dakika iskemi+120 dakika reperfüzyon oluflturuldu ve iskeminin 30. dakikas nda serum fizyolojik (SF) M olarak injekte edildi. Grup 3 (Çal flma grubu [n=7]): 60 dakika iskemi+120 dakika reperfüzyon oluflturuldu ve iskeminin 30. dakikas nda papaverin HCl kontrol grubunda verilen SF ile ayn hacimde olacak flekilde (Papaverin HCl 40 mg/2 ml, 10, Biofarma) IM olarak injekte edildi. Cerrahi Yöntem Anestezik olarak 35 mg/kg ketamin+5 mg/kg ksilazin intraperitoneal yolla uyguland. Kar n cildi t rafl-temizli i ve dezenfeksiyon sonras orta hat 2 cm lik bir insizyon ile kar n aç ld. Hepatik arter, portal ven ve ana safra kanal vasküler mikroklip (Scanlan International, St.Paul, MN, USA) ile kliplendi. 60 dakika iskemi ve 120 dakika reperfüzyon uyguland (12). Bu süre sonunda s çanlar n tümünde hepatektomi yap ld. Daha sonra hayvanlar sakrifiye edildi. Histopatolojik De erlendirme Tüm s çanlar n karaci erleri ç kar ld. Organlar %10 luk tamponlanm fl nötral formaline konuldu. Bir gün sonra da rutin histolojik takibe al nd Elde edilen kesitler Hematoksilen- Eosin boyas ile boyand ktan sonra fl k mikroskobu alt nda incelendi. Karaci er parankiminde, hidropik fliflme, granüler dejenerasyon, mikroveziküler vakuolizasyon, fokal nekroz, kordon düzensizli i, portal alanda ise inflamasyon, fibrozis ve sinüzoidlerde ise hiperemi irdelendi. Tüm bu ölçütler Suzuki ve arkadafllar n n 1993 te tan mlad klar patolojik skorlama sistemine göre de erlendirildi (9). Bu skorlama sistemine göre hasar; 0: Hiç yok 1: Minimal derece 2: Il ml derece 3: Orta derece 4: fiiddetli derecede Suzuki skorlama sistemine göre de erlendirildikten sonra tüm verilerin aritmetik ortalamalar al nd ve standart sapmalar hesapland. Gruplar aras karfl laflt rmalarda Mann -Whitney U istatistik yöntemi kullan ld. BULGULAR Sham grubunda bulunan s çanlarda, kontrol grubundakilere nazaran karaci erde oluflan hasar beklenildi i gibi histopatolojik parametrelerin ço unda anlaml idi (p<0,05). Her iki grup aras nda; parankimal granüler dejenerasyon, mikroveziküer vakuolizasyon, makroveziküler vakuolizasyon ve kordon düzensizli i ile portal alanda inflamasyon ve sinüzoidal hiperemi istatistiksel olarak anlaml derecede farkl k mevcuttu (p<0,05). Portal alanda fibrozis, SF grubundakiler de dahil olmak üzere hiç bir hayvanda görülmedi inden gruplar aras bir fark yoktu (p=1,000). Ayr ca kontrol grubundaki s çanlarda, parankimal hidropik fliflme ve fokal nekrozda, istatistiksel anlam oluflturacak kadar fark gözlenmedi (p>0,05). Sham grubu ile çal flma grubu aras nda sadece hiperemi ve portal alanda inflamasyon yönünden anlaml fark vard (p<0,05). Di er tüm ölçütler yönünden bir fark bulunmad (p>0.05). Kontrol grubundaki s çanlarda histopatolojik olarak bak lan parametrelerde (parankim, portal alan ve sinüzoidlerde) çeflitli derecede hasar geliflti. Sinüzoidal hiperemi en belirgin bulgu oldu (ort. 2,71). Bu Suzuki s n fland rmas na göre ortalama olarak, orta derecede hasara yak nd. Portal alanda inflamasyon, ortalama olarak l ml derecede hasara yak nd (ort. 1,71). Parankimde ise yine ortalama olarak l ml derecede granüler dejenerasyon (ort. 1,71), mikroveziküler vakuolizasyon (ort. 1,57) ve makroveziküler vakuolizasyon (1,57) mevcuttu. Parankimde hidropik fliflme ve fokal nekroz ise çok az gözlendi (ort. 0,42). Çal flma grubunda yer alan s çanlarda, kontrol grubundakilere göre, bütün histopatolojik ölçütlerde iyileflme görüldü. Portal alanda fibrozis SF grubunda da görülmedi. Parankimde granüler dejenerasyon ve hidropik fliflme ve fokal nekroz hiç gözlenmedi. Makroveziküler vakuolizasyon sadece bir hayvanda minimal olarak (skor 1) gözlendi (ort. 0,14). Kordon düzensizli i yine sadece bir hayvanda l ml düzeyde (skor 2) gözlendi (ort. 0,28). Portal alanda inflamasyon ve sinüzoidal hiperemi ise minimal düzeyde idi (ort. 0,71 ve 1,00). TARTIfiMA skemi reperfüzyon (I/R) hasar flok, travma, vasküler hastal klar, cerrahi müdahaleler gibi pek çok nedenle ortaya ç kabilir. Vücutta pek çok organ ve sistemi etkileyebilir. s- 3

3 GÜREfi ve ark. kemi ve reperfüzyon safhalar nda ortaya ç kan yang sal medyatörler ve toksik oksijen ürünleri hem I/R hasar n n meydana geldi i organlarda hem de uzak organlarda hasar meydana getirebilirler. Kalp ve myokardium, beyin, böbrekler, ba rsaklar, testisler ve ekstremiteler I/R hasar na u rayan ve s kl kla model oluflturularak üzerinde çal fl lan organ ve dokulard r (11-18). Karaci erdeki I/R hasar na ilgi son senelerde transplantasyonlar n artmas, tümör cerrahisinin geliflmesi, travma olgular n n hastaneye daha fazla ulaflt r lmas ve bunlara hepatik rezeksiyon gerekebilmesi gibi nedenlerle artm flt r. Literatürde karaci- er I/R için özellikle s çanlar n kullan ld pek çok model vard r. Shin ve ark. (19), nükleer faktör kappa-β (NF-κβ ) adl sinyal ileti sisteminin öncü yang sal yan t bafllatarak pek çok yang sal sitokinin ortaya ç kmas na yol açt, bu ileti sisteminin ve yang sal yan t sürecinin karaci er reperfüzyon hasar nda önemli oldu u vurgulamaktad rlar. skemi ve reperfüzyon hasar n n engellenmesine yönelik olarak pek çok ajan denenmifltir. Tsung ve ark.n n (20) yapt klar bir çal flmada, etil pirüvat gibi ajanlar n hem oksijen metabolitleri süpürücüsü olarak görev yaparak hem de NF-κβ ileti sistemini bloke ederek karaci er I/R sonras hepatik nekroz ve apoptozu engelledi i gösterilmektedir. Hiranuma ve ark (21) kuvvetli bir serbest radikal süpürücüsü olan Edavaron un karaci er I/R hasar n azaltt n belirtmektedirler. nsan rekombinan eritropoetin, son y llarda özellikle doku iyileflmesi ve I/R modellerinde denenmifl ve s çan karaci erinde de I/R hasar n azaltt gösterilmifltir (22). Y ld r m ve ark. (6) ise, allopürinol ve pentoksifilin kullan lan ratlarda I/R sonras serum transaminazlar nda kontrol grubuna göre önemli bir düflüfl saptam fllard r. Fosfodiesterazlar (PDE), hücre içi siklik nükleotidleri hidrolize eden ve hücre içi ikinci habercilerin seviyelerini belirleyen ve dolay s yla hücre fonksiyonlar n n düzenlenmesinde rol alan, anahtar konumda bir enzim ailesidir. Yaklafl k 11 izoenzim ailesinin tespiti ile son y llarda etki mekanizmalar daha selektif olarak anlafl lm flt r. Örne in, PDE3 inhibitörleri konjestif kalp yetmezli inin tedavisinde, PD4 inhibitörleri yang sal solunum yolu hastal klar tedavisinde, PD5 inhibitörleri de erektil disfonksiyonda yayg n kullan m alan bulmufltur (10). Bu enzim hücrelerde adenilat siklaz enzimi taraf ndan ATP'nin y k lmas sonucu oluflan ve ikincil haberci görevi yapan siklik AMP'yi inaktive eder. Papaverin, uzun y llard r de iflik amaçlarla kullan lan, nonselektif fosfodiesteraz inhibitörü olan bir opium alkaloididir. Mide-barsak kanal ndan tamamen emilir. Oldukça çabuk bir flekilde ve karaci erde metabolize edilmek suretiyle elimine edilir. Papaverin etkisi alt nda, hücrelerde siklik AMP'nin inaktivasyonunun azalmas, damar düz kaslar n n gevflemesine ve myokard hücrelerinin uyar lmas na yol açar. Ayr ca, papaverin endojen adenozin'in uptake'ini bloke ederek onun vazodilatör etkinli ini artt - r r. Hücreye kalsiyum giriflini bloke edebilir. Beyin damarlar üzerinde di er ilaçlar n ço una göre daha güçlü vazodilatör etkisi vard r. Bütün düz kasl yap lar gevfletebilir. Direkt etkisiyle düz kaslar gevfleten ilaçlar n en eskisidir. Papaverin ve baz di er vazodilatatör ajanlar n lokal mezenterik infüzyon ile kullan lmalar n n, tamamen iskemiye u ram fl barsak segmentinin cerrahi ç kar lmas yla kombine edildi inde en iyi hayatta kalma oranlar n verdi i bildirilmektedir (11). Ayr ca aort cerrahisi ameliyatlar nda kros klemplenme s ras nda spinal kord hasar n engellemek için kullan lmaktad r (12). Papaverin gibi vazodilatatör etkisi olan baz ajanlar hepatik I/R da denenmifllerdir. Pentoksifilin bu ajanlardan birisi olup, ksantin türevi, teofilin benzeri bir fosfodiesteraz inhibitörüdür. Serebral ve periferal vazoterapötik olarak klinikte kullan m vard r. Fabia ve ark.n n (23) yapt klar çal flmada, preoperatif oral ve intraoperatif intravenöz pentoksifilin verilen domuzlarda, serum fizyolojik verilen kontrol grubu domuzlara göre, karaci er I/R sonras serum transaminazlar seviyeleri daha düflük ve histopatolojik doku hasar daha az bulunmufltur. Bir kalsiyum kanal blokörü olan verapamil, Erdo an ve ark. (24) taraf ndan hepatik I/R uygulanan s çanlarda hem intravenöz ve hem de intraportal olarak verilmifltir. Her iki uygulamada da verapamilin hepatik hasar kontrol grubuna göre azaltt ve intraportal verapamil verilen grupta hasar n daha az oldu u sonucu ortaya ç km flt r. Papaverinin hepatik I/R da tek bafl na denendi i ve histopatolojik bulgular n skorland bir çal flmaya literatürde rastlan lmad. Papaverinin izole perfüze rat karaci erinde mikrosirkülasyonu düzenledi i sonucuna varan çal flmalar vard r (7,8). Ohkawa ve ark. (25) hepatik I/R modelinde, ATP-MgCl 2 infüzyonu uygulanan s çanlarda ATP- MgCl 2 nin mitokondriyal ve hücresel fonksiyonlar iyilefltirdi i ancak kontrol gruplar na verilen dopamin ve papaverinin dokularda ATP seviyesini, serum fizyolojik verilen gruba göre anlaml miktarda yükseltmedi i sonucuna varm fllard r. Minor ve ark, (26) Ohkawa ve ark.n n aksine, karaci erde preiskemik süperoksit dismutaz (SOD) ve papaverinin uygulamas n n hepatik vasküler direnci önemli oranda düflürdü ünü ve her ikisinin de dokulardaki ATP miktar n artt rd n söylemektedirler. Fosfodiesteraz inhibitörlerinin hepsinde, yüksek dozlarda, hepatotoksisite olabilece ini belirten çal flmalar vard r (27). Papaverinin hepatotoksisite potansiyeli üzerine de s n rl say da çal flma mevcuttur. Ancak bu çal flmalardan elde edilen kesin dozlar ve sonuçlar bulunmamaktad r. n vitro 4

4 Karaci erin I/R hasar nda papaverinin etkisi Tablo 1. Histopatolojik incelemede çal flma grubu (Papaverin grubu) ile kontrol grubu (serum fizyolojik) aras ndaki farkl l k (Mann Whitney U testi, p<0,05). olarak, papaverinin karaci erde lipid peroksidasyonunu artt rmad ; ancak, glutatyon dengesini de ifltirerek ve enerji hemeostaz n bozarak hepatotoksisite yapabilece i belirtilmektedir (28). Bu etki doza ba ml olabilir ve de- ifliklikler gösterebilir. Brown ve ark. (29) intrakavernöz olarak terapötik dozlarda papaverin uygulanan 71 hastan n sadece üçünde, serum transaminazlar nda ve bilirubinde l ml miktarda yükselme bulmufllard r. Bu hastalarda ayr ca alkol kullan m öyküsü mevcuttur ve hiçbir hastada tedavinin kesilmesine gerek kalmam flt r. Bu çal flma, papaverinin damar düz kas yap lar üzerine olan etkileri göz önünde bulundurularak, karaci er I/R hasar nda, sonuç olarak ortaya ç kan vazokonstrüksiyon yap c ve mikrovasküler vazospazma yol açan medyatörlerin etkilerini ortadan kald rmak veya azaltmak yoluyla, karaci erde oluflan hasar n azalt labilece i düflüncesinden hareket edilerek planland. Netice olarak, parankimde fokal nekroz ve hidropik fliflme hariç, di er tüm parametrelerde çal flma grubunda yer alan s çanlara verilen papaverinin, SF verilen kontrol grubundakilere nazaran I/R hasar n anlaml derecede azaltt saptand (Tablo 1). Papaverin verilen grupla Sham grubu aras ndaki anlaml hasar sadece portal inflamasyon ve sinüzoidal hiperemide gözlenmiflti. Bu iki parametre ele al nd nda SF ve papaverin aras nda anlaml farkl l k görülmesi papaverinin bu hasarlar geri döndürebilece i lehine yorumlanabilir. Sonuç olarak, bu çal flma s çanlarda deneysel olarak oluflturulan karaci er I/R hasar nda, iskeminin 30. dakikas nda verilen papaverinin oluflan hasar hücresel düzeyde anlaml flekilde azaltt n göstermektedir. Bundan sonraki aflama ise, bu sonucun daha genifl kapsaml çal flmalarla desteklenmesidir. Elde edilecek sonuçlara göre papaverinin, günlük pratikte kullan lmas n n mümkün olabilece i düflüncesindeyiz. KAYNAKLAR 1. Chiappa AC, Makuuchi M, Zbar AP, et al. Protective effect of methylprednisolone and of intermittent hepatic pedicle clamping during liver vascular inflow occlusion in the rat. Hepatogastroenterology 2004;51: Glanemann M, Strenziok R, Kuntze R, et al. Ischemic preconditioning and methylprednisolone both equally reduce hepatic ischemia/reperfusion injury. Surgery 2004;135: Aslan A, Karagüzel G, Çelik M, et al. Pentoxifylline contributes to the hepatic cytoprotective process in rats undergoing hepatic ischemia and reperfusion injury. Eur Surg Res 2001;33: Portakal O, Inal-Erden M. Effects of pentoxifylline and coenzyme Q10 in hepatic ischemia/reperfusion injury. Clin Biochem 1999;32:

5 GÜREfi ve ark. 5. Vardareli E, Sar çam T, Köken T, et al. The effect of alphatocopherol and pentoxyfilline on ischemia-reperfusion induced liver injury in rats. Hepatogastroenterology 1998;45: Yildirim S, Tok H, Koksal H, et al. Allopurinol plus pentoxifilline in hepatic ischaemia/reperfusion injury. Asian J Surg 2002;25: Marteau P, Ballet F, Chazouilleres O, et al. Effect of vasodilators on hepatic microcirculation in cirrhosis: a study in theisolated perfused rat liver. Hepatology 1989;9: Chazouilleres O, Ballet F, Chretien Y, et al. Protective effect of vasodilators on liver function after long hypothermic preservation: a study in the isolated perfused rat liver. Hepatology 1989;9: Suzuki S, Nakamura S, Sakaguchi T, et al. Alteration of reticuloendothelial phagocytic function and tumor necrosis factor-alpha production after total hepatic ischemia. Transplantation 1997;64: Boswell-Smith V, Spina D, Page CP. Phosphodiesterase inhibitors. Br J Pharmacol 2006;147 (Suppl 1):S Krämer SC, Görich J, Oertel F, et al. Non-occlusive mesenteric ischemia. Rofo 2003;175: Robertazzi RR, Cunningham JN Jr. Intraoperative adjuncts of spinal cord protection. Semin Thorac Cardiovasc Surg 1998;10: Liu X, Huang Y, Pokreisz P, et al. Nitric oxide inhalation improves microvascular flow and decreases infarction size after myocardial ischemia and reperfusion. J Am Coll Cardiol 2007;50: Zhang ZG, Zhang QZ, Cheng YN, et al. Antagonistic effects of ultra-low-molecular-weight heparin against cerebral ischemia/reperfusion injury in rats. Pharmacol Res 2007;56: Bae EH, Lee KS, Lee J, et al. Effects of {alpha}-lipoic acid on ischemia/reperfusion-induced renal dysfunction in rats. Am J Physiol Renal Physiol 2008;294:F Guneli E, Cavdar Z, Islekel H, et al. N.Erythropoietin protects the intestine against ischemia/ reperfusion injury in rats. Mol Med 2007;13: Pekcetin C, Ergur BU, Kiray M, et al. The protective effects of trimetazidine on testicular ischemia and reperfusion injury in rats. Pediatr Surg Int 2007;23: Elmal N, Esenkaya I, Karada N, et al. Effects of resveratrol on skeletal muscle in ischemia-reperfusion injury. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2007;13: Shin T, Kuboki S, Lentsch AB. Roles of nuclear factor-kappab in postischemic liver. Hepatol Res 2008;38: Tsung A, Kaizu T, Nakao A, et al. Ethyl pyruvate ameliorates liver ischemia-reperfusion injury by decreasing hepatic necrosis and apoptosis. Transplantation 2005;79: Hiranuma S, Ito K, Noda Y, et al. Amelioration of hepatic ischemia/reperfusion injury in the remnant liver after partial hepatectomy in rats. J Gastroenterol Hepatol 2007;22: Schmeding M, Neumann UP, Boas-Knoop S, et al. Erythropoietin reduces ischemia-reperfusion injury in the rat liver. Eur Surg Res 2007;39: Fabia R, Travis DL, Levy MF, et al. Effect of pentoxifylline on hepatic ischemia and reperfusion injury. Surgery 1997;121: Erdo an O, Yildiz S, Baflaran A, et al. Effect of intraportal verapamil infusion on hepatic ischemia-reperfusion injury. Pol J Pharmacol 2001;53: Ohkawa M, Clemens MG, Chaudry IH. Studies on the mechanism of beneficial effects of ATPMgCl2 following hepatic ischemia. Am J Physiol 1983;244: Minor T, Isselhard W. Role of the hepatovasculature in free radical mediated reperfusion damage of the liver. Eur Surg Res 1993;25: Abdollahi M, Chan TS, Subrahmanyam V, O'Brien PJ. Effects of phosphodiesterase 3,4,5 inhibitors on hepatocyte camp levels, glycogenolysis, gluconeogenesis and susceptibility to a mitochondrial toxin. Mol Cell Biochem 2003;252: Davila JC, Davis PJ, Acosta D. Changes in glutathione and cellular energy as potential mechanisms of papaverine-induced hepatotoxicity in vitro. Toxicol Appl Pharmacol 1991;108: Brown SL, Haas CA, Koehler M, et al. Hepatotoxicity related to intracavernous pharmacotherapy with papaverine. Urology 1998; 52:

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ CEMRE URAL 1, ZAHİDE ÇAVDAR 1, ASLI ÇELİK 2, ŞEVKİ ARSLAN 3, GÜLSÜM TERZİOĞLU 3, SEDA ÖZBAL 5, BEKİR

Detaylı

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği Giriş

Detaylı

KARACİĞER NAKLİ SONRASI VASKULER HASAR MI, İSKEMİ

KARACİĞER NAKLİ SONRASI VASKULER HASAR MI, İSKEMİ KARACİĞER NAKLİ SONRASI ENZİM DEĞİŞİKLİKLERİ VASKULER HASAR MI, İSKEMİ REPERFÜZYON HASARI MI? Prof.Dr.Yaman Tokat Florence Nightingale Hastanesi Karaciğer ğ Transplantasyonu ve Hepatobilier Cerrahi Bölümü

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

Curriculum Vitae for Faculty Members. Correspondence. ydakaya@hotmail.com. Name. Yavuz Kaya. Title. Department. General Surgery.

Curriculum Vitae for Faculty Members. Correspondence. ydakaya@hotmail.com. Name. Yavuz Kaya. Title. Department. General Surgery. Curriculum Vitae for Faculty Members Name Title Department Date of Birth Place of Birth Area(s) of interest Phone E-mail GSM Yavuz Kaya Professor General Surgery 20 / 01. / 1965 Muğla Hepatopancreatobiliary

Detaylı

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Ödem, hiperemi, konjesyon Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 1 Hemodinamik bozukluklar Ödem Hiperemi / konjesyon Kanama (hemoraji) Trombüs / emboli İnfarktüs Şok 2 Hemodinamik bozukluklar Ödem 3 Ödem Tanım: İnterstisyel

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

S çanlarda Oluflturulan Deneysel ntestinal Reperfüzyon Modelinde Curcuminin Hasar Önleyici Etkileri

S çanlarda Oluflturulan Deneysel ntestinal Reperfüzyon Modelinde Curcuminin Hasar Önleyici Etkileri ÖZGÜN MAKALE & Hastal klar Dergisi Journal of Diseases of the Colon and Rectum S çanlarda Oluflturulan Deneysel ntestinal Reperfüzyon Modelinde Curcuminin Hasar Önleyici Etkileri Effects of Curcumin in

Detaylı

Kombine İntrakavernozal Enjeksiyon ve Görsel Uyarı Testleri nin Erektil Disfonksiyon Tanısında Rolü

Kombine İntrakavernozal Enjeksiyon ve Görsel Uyarı Testleri nin Erektil Disfonksiyon Tanısında Rolü Kombine İntrakavernozal Enjeksiyon ve Görsel Uyarı Testleri nin Erektil Disfonksiyon Tanısında Rolü Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dr. Murat TUNCER Sunu planı: ED tanım, prevalans

Detaylı

İNFRARENAL AORTİK İSKEMİ-REPERFÜZYON SONUCU GELİŞEN RENAL HASARIN ÖNLENMESİNDE KARNİTİNİN ROLÜ

İNFRARENAL AORTİK İSKEMİ-REPERFÜZYON SONUCU GELİŞEN RENAL HASARIN ÖNLENMESİNDE KARNİTİNİN ROLÜ 11. Ulusal Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Kongresi 13-17 Mayıs 2009 ANTALYA İNFRARENAL AORTİK İSKEMİ-REPERFÜZYON SONUCU GELİŞEN RENAL HASARIN ÖNLENMESİNDE KARNİTİNİN ROLÜ Şeref Yüksel 1 Efkan Uz

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

TRAVMATİK SPİNAL KORD LEZYONLARINDA MEDİKAL TEDAVİ

TRAVMATİK SPİNAL KORD LEZYONLARINDA MEDİKAL TEDAVİ TRAVMATİK SPİNAL KORD LEZYONLARINDA MEDİKAL TEDAVİ Dr.Hakan BOZKUŞ VKV Amerikan Hastanesi, Nöroşirurji Bölümü Omurilik Hasarı Birincil hasar İkincil hasar Sistemik değişiklikler (bradikardi, hipotansiyon,

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ

ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ DR GÜRHAN SAKMAN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ ANABİLİM DALI ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ DR GÜRHAN

Detaylı

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK GİRİŞ Yaygın anksiyete bozukluğu ( YAB ) birçok konuyla, örneğin parasal, güvenlik, sağlık,

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

S çandaki renal iskemi-reperfüzyon hasar nda L-karnitinin koruyucu etkisi

S çandaki renal iskemi-reperfüzyon hasar nda L-karnitinin koruyucu etkisi Turkish Journal of Trauma & Emergency Surgery Ulus Travma Derg 2004;10(3):160-167 S çandaki renal iskemi-reperfüzyon hasar nda L-karnitinin koruyucu etkisi The beneficial effect of L-carnitine in rat renal

Detaylı

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi!

Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! Kent Hastanesi, Hepimizden Önce Çocuklarımızın Hastanesi! www.kenthospital.com Kent Hastanesi, hepimizden önce çocuklarımızın hastanesi! Çünkü, çocuklarımız, hepimizin geleceği! Kuruluşumuzdan bu yana

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi

Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi Türk Onkoloji Dergisi 9;24(1):15- Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi The effect of stopping power ratios of different protocols on %DD curve Hilal ACAR 1 1 stanbul Üniversitesi

Detaylı

L-TR PTOFAN VE PENTOKS F L N N STRES ÜLSER ÜZER NE ETK S

L-TR PTOFAN VE PENTOKS F L N N STRES ÜLSER ÜZER NE ETK S TJTES TURKISH JOURNAL OF TRAUMA & EMERGENCY SURGERY Ulus Travma Derg. 2003 Apr;9(2):90-95 L-TR PTOFAN VE PENTOKS F L N N STRES ÜLSER ÜZER NE ETK S THE EFFECTS OF L-TRYPTOPHAN AND PENTOXIPHYLLINE ON STRESS

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

Doç. Dr. Orhan YILMAZ

Doç. Dr. Orhan YILMAZ Yazar Ad 151 Doç. Dr. Orhan YILMAZ İnsanda iletişimin en önemli araçlarından biri olan ses, kişinin duygusal yapısını yansıtan bir olaydır. Yaş ilerledikçe tüm organlarda görülebilen yaşlanma konuşma

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

Endovenöz Lazerde Ultrason Kılavuzluğunda Femoral ve Siyatik Sinir Blokajları Saim Yılmaz, Kağan Çeken, Mustafa Çetin, Emel Alimoğlu, Timur Sindel

Endovenöz Lazerde Ultrason Kılavuzluğunda Femoral ve Siyatik Sinir Blokajları Saim Yılmaz, Kağan Çeken, Mustafa Çetin, Emel Alimoğlu, Timur Sindel Endovenöz Lazerde Ultrason Kılavuzluğunda Femoral ve Siyatik Sinir Blokajları Saim Yılmaz, Kağan Çeken, Mustafa Çetin, Emel Alimoğlu, Timur Sindel Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, Radyoloji Anabilim

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

GÖREV ANALİZİ 2. YAZILMA ÖĞRENİM HEDEFİ. Mesane ve üreterin normal ve patolojik özelliklerini belirler

GÖREV ANALİZİ 2. YAZILMA ÖĞRENİM HEDEFİ. Mesane ve üreterin normal ve patolojik özelliklerini belirler GÖREV Mesane ve üreter hastalıklarınd a GÖREV ANALİZİ 1. YAZILMA DÜZEYİ ulaştırılmasında kritik danışmanlık. GÖREV ANALİZİ 2. YAZILMA DÜZEYİ Mesane ve üreterin normal ve Makroskopik inceleme ve örnekleme.

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

TIPTA UZMANLIK KURULU. 23/06/2010 tarih ve 82 sayılı Karar Sayfa 1 / 14

TIPTA UZMANLIK KURULU. 23/06/2010 tarih ve 82 sayılı Karar Sayfa 1 / 14 Eğitimi Yılı /0/00 tarih ve 8 sayılı Karar Sayfa / ( Uzmanları için) Acil tıp (Toplam eğitim süresi ay) (0.0.0 tarih ve 7 No lu TUK Kararıyla ( Uzmanları için ) Acil tıp (Toplam eğitim süresi ay) (0.0.0

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON 1 Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE Teknik Alan YÖNELİK BİR FORMÜLASYON Buluş, bcl2 baskılama işleviyle anti-karsinojenik etki göstermeye yönelik oluşturulmuş bir formülasyon

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev

: TRE Investment-TRE II Proje Tarihi : 01.2005-06.2005 nflaat Tarihi : 06.2005-12.2006 Ana Strüktür. : Betonarme Karkas Ana fllev EGEM MARLIK 00/ - 0 Yap Tan t m Genel görünüm O live Park Evleri Mimari Tasar m : M art D Mimarl k, Metin K l ç Mimari Proje ve Uygulama Ekibi: Özgür Dinçer, Gökhan Yadel, Okan Taflk ran, brahim Deniz,

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Y.Ü. DENEY HAYVANLARI ETİK KURULU BAŞVURU FORMU

Y.Ü. DENEY HAYVANLARI ETİK KURULU BAŞVURU FORMU YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ Y.Ü. DENEY HAYVANLARI ETİK KURULU BAŞVURU FORMU Protokol no: Onay tarihi: KARAR : Uygun Düzeltilmesi Gerekir Koşullu Olarak Uygun Uygun Değil Bu bölüm YÜDHEK tarafından doldurulacaktır

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7 İÇİNDEKİLER 1 Projenin Amacı... 1 2 Giriş... 1 3 Yöntem... 1 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6 5 Kaynakça... 7 FARKLI ORTAMLARDA HANGİ RENK IŞIĞIN DAHA FAZLA SOĞURULDUĞUNUN ARAŞTIRILMASI Projenin Amacı : Atmosfer

Detaylı

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ Rev. No : 01 Rev.Tarihi : 13 Haziran 2012 1/ 1. Amaç: UÜ-SK da organ ve doku nakli hizmetlerinden yararlanacak hastaların ve/veya canlı vericilerinin başvuru kriterlerinin ve organ bekleme listelerine

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin Madde: Her bir ampul 1000 mg Kolin alfoskerat a

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU. Endodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU. Endodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TIPTA UZMANLIK KURULU Endodonti Uzmanlık Eğitimi Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Komisyonu Endodonti Uzmanlık Eğitimi Çekirdek Eğitim Müfredatı 2011 Ankara 1 TUK Endodonti

Detaylı

Nesrullah AYŞİN 1, Handan MERT 2, Nihat MERT 2, Kıvanç İRAK 3. Hakkari Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu, HAKKARİ

Nesrullah AYŞİN 1, Handan MERT 2, Nihat MERT 2, Kıvanç İRAK 3. Hakkari Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu, HAKKARİ Nesrullah AYŞİN 1, Handan MERT 2, Nihat MERT 2, Kıvanç İRAK 3 1 Hakkari Üniversitesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu, HAKKARİ 2 Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Biyokimya Anabilim

Detaylı

Karaciğer Nakli. Dr Sezai YILMAZ İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi MALATYA

Karaciğer Nakli. Dr Sezai YILMAZ İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi MALATYA Karaciğer Nakli Güncel Yaklaşımlar Dr Sezai YILMAZ İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi MALATYA Karaciğer Nakli Malatya Deneyimi ABD Karaciğer Nakli Verileri -2007 ABD Karaciğer Nakli Verileri -2008

Detaylı

ÖZET. Anahtar Kelimeler: HCV-HBV koinfeksiyonu, viral interferans Nobel Med 2010; 6(3): 34-38. Bulgular: De erlendirmeye al nan olgulardan 13'ü

ÖZET. Anahtar Kelimeler: HCV-HBV koinfeksiyonu, viral interferans Nobel Med 2010; 6(3): 34-38. Bulgular: De erlendirmeye al nan olgulardan 13'ü ÖZET Amaç: HCV-HBV koinfeksiyonlu olgularda viral replikasyon durumunun kesitsel de erlendirmesi ve koinfeksiyonlu olgularla kronik HBV infeksiyonlu olgular n HBV replikasyonu aç s ndan karfl laflt r lmas.

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ PUREZONE CİHAZI TEST RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ PUREZONE CİHAZI TEST RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ PUREZONE CİHAZI TEST RAPORU Prof.Dr. Gülen GÜLLÜ Hacettepe Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü 06800 Beytepe Ankara OCAK 2010 Amaç: Bu çalışmada, Shenzhen

Detaylı

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr www.boren.com.tr / info@boren.com.tr YAŞAM da BOR BOR/B; Yeryüzünde bileşikler halinde, toprak, kaya ve suda az miktarlarda fakat yaygın olarak bulunan bir elementtir. Yer kabuğunda 10-20 ppm, deniz ve

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

Kan tlanm fl performans

Kan tlanm fl performans Kan tlanm fl performans GENESIS II Total Knee System GENESIS II genifl implant ve entrümantasyon seçenekleri ile cerrahlar n farkl beklentilerini karfl layan kapsaml bir total diz protezidir. GENESIS II

Detaylı

Tarifname MONOAMĠNOKSĠDAZ B BASKILAMA NĠTELĠĞĠ GÖSTEREN MĠYOTROPĠK. BĠLEġENLER ĠÇEREN BĠR KOMPOZĠSYON

Tarifname MONOAMĠNOKSĠDAZ B BASKILAMA NĠTELĠĞĠ GÖSTEREN MĠYOTROPĠK. BĠLEġENLER ĠÇEREN BĠR KOMPOZĠSYON 1 Tarifname MONOAMĠNOKSĠDAZ B BASKILAMA NĠTELĠĞĠ GÖSTEREN MĠYOTROPĠK Teknik Alan BĠLEġENLER ĠÇEREN BĠR KOMPOZĠSYON içeren bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu 1 Günümüzde monoaminoksidaz

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

Fakat. Perioperatif Dönemde HİPEROKSEMİ HİPEROKSİ?? HİPEROKSİNİN UYGULAMANIN FAYDALARI ANESTEZİ UYGULAMASINDA NEDEN HİPEROKSİ

Fakat. Perioperatif Dönemde HİPEROKSEMİ HİPEROKSİ?? HİPEROKSİNİN UYGULAMANIN FAYDALARI ANESTEZİ UYGULAMASINDA NEDEN HİPEROKSİ HİPEROKSİ?? Perioperatif Dönemde HİPEROKSEMİ DR.GÜNİZ M.KÖKSAL İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Oksijen kullanımı hekimler tarafından önerilen reçete edilen yaygın

Detaylı

Kimdir? Alkoller. Günlük yaşantımızdaki alkoller HİPOKRAT MÖ. 460-370. Doktor ne demektir? Doç Dr Özlem GÜNEYSEL Marmara Ü Acil Tıp AD

Kimdir? Alkoller. Günlük yaşantımızdaki alkoller HİPOKRAT MÖ. 460-370. Doktor ne demektir? Doç Dr Özlem GÜNEYSEL Marmara Ü Acil Tıp AD Kimdir? Alkoller Doç Dr Özlem GÜNEYSEL Marmara Ü Acil Tıp AD HİPOKRAT MÖ. 460-370 Doktor ne demektir? La. Öğretmen. Doktor, 1000 yıl önce, ilk üniversitelerin ortaya çıkmasıyla birlikte, akademik bir unvan

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi

Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi Haz rlayan: Halime Ayd n Kartal E itim ve Ara rma Hastanesi Stoma ve Yara Bak m Hem iresi *Ac badem Üniversitesi 2. Geleneksel Bilgi Güncelleme Sempozyumunda Sunulmu tur 1-BASINÇ YARASI Tan m Evreleri

Detaylı

Biyoteknoloji Yükselen Sektör. Dr.Nezih Hekim Dr.Pakize İ.Tarzi Laboratuarları İstanbul

Biyoteknoloji Yükselen Sektör. Dr.Nezih Hekim Dr.Pakize İ.Tarzi Laboratuarları İstanbul Biyoteknoloji Yükselen Sektör Dr.Nezih Hekim Dr.Pakize İ.Tarzi Laboratuarları İstanbul Dr.Pakize İ.Tarzi Sağlık Kurumları Kimdir? Dr.Pakize İ.Tarzi Sağlık Kurumları 1949 yılında Kadın ve Çocuk Hastanesi

Detaylı

1989-1995 Kandilli Kız Lisesi

1989-1995 Kandilli Kız Lisesi Burcu ÇEVRELİ KİŞİSEL BİLGİLER Adres :Eski Ankara Cad. Aydınlar Sit. B Blok Yenişehir Kurtköy-Pendik- İstanbul GSM : 0537 942 82 69 e-mail : burcucevreli@uskudar.edu.tr burcu-vet1978@hotmail.com Doğum

Detaylı

Handan Tanyıldızı 1, Nami Yeyin 2, Aslan Aygün 2, Mustafa Demir 2, Levent Kabasakal 2 1. İstanbul Üniversitesi, Fen Fakültesi, Nükleer Fizik ABD 2

Handan Tanyıldızı 1, Nami Yeyin 2, Aslan Aygün 2, Mustafa Demir 2, Levent Kabasakal 2 1. İstanbul Üniversitesi, Fen Fakültesi, Nükleer Fizik ABD 2 Yttrium-90 mikroküre tedavisinde radyasyon kaynaklı karaciğer hastalığı (RILD) analizi ve terapötik aktivite miktarı ile karaciğer fonksiyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi Handan Tanyıldızı 1, Nami

Detaylı

GİRİŞ: Açık kalp cerrahisi sonrasında gözlenen komplikasyonlar içinde önemli bir yer teşkil eden cerrahi alan enfeksiyonları, hastalarda görülen morbidite ve mortalitenin önemli bir nedenidir. Açık kalp

Detaylı

Renovasküler Hipertansiyonda Doppler US

Renovasküler Hipertansiyonda Doppler US Renovasküler Hipertansiyonda Doppler US Dr. Süha Süreyya Özbek Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı İzmir Öğrenim Hedefleri Renovasküler Hastalık Doppler teknik, püf noktası ve tuzaklar

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım 2009 04:07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım 2009 04:29

Yönetici tarafından yazıldı Perşembe, 05 Kasım 2009 04:07 - Son Güncelleme Perşembe, 05 Kasım 2009 04:29 Dünyanın Derdi Depresyon Dünyada 120 milyon kişi depresyonda. 185 ülkenin verilerine göre 2020 yılında kalp hastalıklarından sonra ikinci sırada depresyon olacak. İSTANBUL - Türkiye psikiyatri Derneği'nin

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER

ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER ÜN TE III ORGAN K K MYA HAKKINDA GENEL B LG LER 3.1. ORGAN K K MYANIN TAR HÇES VE KONUSU 3.2. ORGAN K MADDELERDE C, H, O ve N ARANMASI a. Organik Maddelerde C ve H Aranmas b. Organik Maddelerde N Aranmas

Detaylı

RAHİM TAHLİYESİ UYGULAMALARININ ZEYNEP KAMİL AİLE PLANLAMASI KLİNİGİNDE GÖZLENEN ETKİLERİ GİRİŞ. Dr. Asuman KARAMANı.. ı Dr.

RAHİM TAHLİYESİ UYGULAMALARININ ZEYNEP KAMİL AİLE PLANLAMASI KLİNİGİNDE GÖZLENEN ETKİLERİ GİRİŞ. Dr. Asuman KARAMANı.. ı Dr. RAHİM TAHLİYESİ UYGULAMALARININ ZEYNEP KAMİL AİLE PLANLAMASI KLİNİGİNDE GÖZLENEN ETKİLERİ Dr. Vahit GEDiKOÔLU 1 ı Dr. Silhendan TÜRKMEN< 01 Dr. M. Tahir DEG1Ş 101 Dr. Ertuğrul BAYIRLI' tııu'*) Dr. Asuman

Detaylı

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Sağlıklı, güçlü kuvvetli bir erkeksiniz ama çocuğunuz olmuyorsa bu önemli sorunun sebebi yediklerinizle ilgili olabilir. Erkekler üzerinde yapılan bilimsel

Detaylı

Deneysel Sepsis Modelinde Glutatyon, Myeloperoksidaz, Plazma ve Doku Mda Düzeylerine N-Asetilsistein ve Erdostein in Etkilerinin Karfl laflt r lmas

Deneysel Sepsis Modelinde Glutatyon, Myeloperoksidaz, Plazma ve Doku Mda Düzeylerine N-Asetilsistein ve Erdostein in Etkilerinin Karfl laflt r lmas Orijinal Çal flma Deneysel Sepsis Modelinde Glutatyon, Myeloperoksidaz, Plazma ve Doku Mda Düzeylerine N-Asetilsistein ve Erdostein in Etkilerinin Karfl laflt r lmas Comparison of the Effects of Erdosteine

Detaylı

Genetik Tanı ve Hücre Tedavi Hizmetlerinde İnovasyon

Genetik Tanı ve Hücre Tedavi Hizmetlerinde İnovasyon Genetik Tanı ve Hücre Tedavi Hizmetlerinde İnovasyon Fikirden Faturaya.. Ürün inovasyonu: pazarda bulunanlardan farklı mamul maddeler Servis inovasyonu: Farklı hizmetlerin yaratılması veya varolan servislerin

Detaylı

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi ÜN VERS TEYE G R SINAV S STEM NDEK SON DE KL E L K N Ö RENC LER N ALGILARI Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Detaylı

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ Savaş AYBERK, Bilge ALYÜZ*, Şenay ÇETİN Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü, Kocaeli *İletişim kurulacak yazar bilge.alyuz@kou.edu.tr, Tel: 262

Detaylı

D- BU AMELİYATIN RİSKLERİ Bu ameliyatın taşıdığı bazı riskler/ komplikasyonlar vardır. Ameliyattaki riskler:

D- BU AMELİYATIN RİSKLERİ Bu ameliyatın taşıdığı bazı riskler/ komplikasyonlar vardır. Ameliyattaki riskler: Mikro TESE Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi, Mikroskopik TESE ameliyatı genel, veya bolgesel anestezi altında yapılabilir. Skrotum (torba) orta hattan 4 cm lik bir kesi yapılırak testislere ulaşılır ve testisler

Detaylı

Santral Disseksiyon. Dr. İbrahim Ali ÖZEMİR. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği

Santral Disseksiyon. Dr. İbrahim Ali ÖZEMİR. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği Dr. İbrahim Ali ÖZEMİR İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği 7. Endokrin Cerrahi Kongresi Antalya,2015 Profilaktik Santral Disseksiyon; Preoperatif

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

ONKOLOJİDE SIK KULLANILAN İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLER VE SAĞKALIM EĞRİLERİ

ONKOLOJİDE SIK KULLANILAN İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLER VE SAĞKALIM EĞRİLERİ ONKOLOJİDE SIK KULLANILAN İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLER VE SAĞKALIM EĞRİLERİ HESAPLAMA VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ Prof. Dr. M. Özşahin Radyasyon Onkolojisi Bölümü, Lozan Üniversitesi Hastanesi, İsviçre mahmut.ozsahin@chuv.ch

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i

Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi Al m Süreci Örne i Uluslararas Yüksekö retim Kongresi: Yeni Yönelifller ve Sorunlar (UYK-2011) 27-29 May s 2011, stanbul; 2. Cilt / Bölüm XI / Sayfa 1359-1364 Gelece in Bilgi flçilerini Do ru Seçmek: Araflt rma Görevlisi

Detaylı

İNTRATEKAL MORFİN UYGULAMASININ KORONER ARTER BYPASS GREFT OPERASYONLARINDA ETKİSİ

İNTRATEKAL MORFİN UYGULAMASININ KORONER ARTER BYPASS GREFT OPERASYONLARINDA ETKİSİ İNTRATEKAL MORFİN UYGULAMASININ KORONER ARTER BYPASS GREFT OPERASYONLARINDA STRES YANIT VE AĞRI KONTROLÜ ÜZERİNE ETKİSİ KARTAl KOŞUYOLU YÜKSEK İHTİSAS EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ANESTEZİ VE REANİMASYON

Detaylı

LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU

LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU TÜRKİYE YÜKSEK İHTİSAS HASTANESİ GASTROENTEROLOJİ CERRAHİSİ KLİNİĞİ DR.TAHSİN DALGIÇ GİRİŞ Laparoskopik kolorektal cerrahi son

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON. Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD.

YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON. Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. Rehabilitasyonun Tanımı Fizyolojik veya anatomik yetersizliği

Detaylı

RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG

RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG ÜÇLENDİRME ÇALIŞMALARI Doç.. Dr. Ercan ÖZGAN Düzce Üniversitesi YAPILARDA OLU AN R SKLER N NEDENLER GENEL OLARAK 1. Tasar m ve Analiz Hatalar 2. Malzeme Hatalar 3. çilik Hatalar

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER CO RAFYA TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER ÖRNEK 1 : 1990 nüfus say m na göre nüfus yo unluklar Türkiye ortalamas n n alt nda olan afla daki illerin hangisinde, nüfus yo unlu unun azl yüzey flekillerinin

Detaylı

K MYA 8 ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER

K MYA 8 ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER 31 BU ÜN TEN N AMAÇLARI Bu üniteyi çal flt n zda; Karbon hidratlar n genel yap lar n, adland

Detaylı

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul

İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul İSKEMİK BARSAĞIN RADYOLOJİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Ercan Kocakoç Bezmialem Vakıf Üniversitesi İstanbul Öğrenim hedefleri Mezenterik vasküler olay şüphesi ile gelen hastayı değerlendirmede kullanılan

Detaylı

SIÇANLARDA LİPOPOLİSAKKARİT İLE OLUŞTURULAN SİSTEMİK İNFLAMASYONA EŞLİK EDEN TERMOREGÜLATUVAR DEĞİŞİKLİKLER

SIÇANLARDA LİPOPOLİSAKKARİT İLE OLUŞTURULAN SİSTEMİK İNFLAMASYONA EŞLİK EDEN TERMOREGÜLATUVAR DEĞİŞİKLİKLER SIÇANLARDA LİPOPOLİSAKKARİT İLE OLUŞTURULAN SİSTEMİK İNFLAMASYONA EŞLİK EDEN TERMOREGÜLATUVAR DEĞİŞİKLİKLER Eyüp S. Akarsu Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Tıbbi Farmakoloji ABD 2. Ulusal Farmakoloji

Detaylı

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ;

Farkl alanlarda çal flmalar n sürdüren firmam z n bafll ca faaliyet alanlar ; FARK n zolsun Bir DPAK Prestij Torbalar DPAK File Torbalar DPAK Bantl Torbalar Etiketler Etiketli Çuvallar Rulo Etiketler Üzüm Torbalar Sebze Torbalar Koliler Tüp File ve Extrude File çeflitleri Hakk m

Detaylı

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR Teknik Alan FORMÜLASYON Buluş, madde bağımlılığının tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Ders 2: Aktüerya. Ankara Üniversitesi. İST424 Aktüeryal Risk Analizi Ders Notları. Doç.Dr. Fatih Tank. Sigortacılığın.

Ders 2: Aktüerya. Ankara Üniversitesi. İST424 Aktüeryal Risk Analizi Ders Notları. Doç.Dr. Fatih Tank. Sigortacılığın. yal ya yal Ders 2: ya Ankara Üniversitesi Giriş yal ya yal ya Tanım (5.1.1 Risk) Hasar oluşumundaki belirsizliğe risk denir. Objektif Risk Risk Subjektif Risk Tanım (5.1.2 Objektif Risk) Gerçekleşen hasarın

Detaylı

YÜZEY ETKĐSĐNDE UÇUŞ

YÜZEY ETKĐSĐNDE UÇUŞ YÜZEY ETKĐSĐNDE UÇUŞ Gülkız Doğan Araş. Gör., ODTÜ, Havacılık Mühendisliği Bölümü Uçak pilotları inişe geçen uçağın yere değmeden az önce daha fazla alçalmak istemediğine, yoluna öylece devam etmek istediğine

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi GATA 1989 Y. Lisans Tıp Fakültesi GATA 1989 Doktora Fizyoloji Hacettepe Üniversitesi 1997

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi GATA 1989 Y. Lisans Tıp Fakültesi GATA 1989 Doktora Fizyoloji Hacettepe Üniversitesi 1997 1. Adı Soyadı: Ahmet TOMUR 2. Doğum Tarihi: 1967 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi GATA 1989 Y. Lisans Tıp Fakültesi GATA 1989 Doktora

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

HAYALi ihracatln BOYUTLARI

HAYALi ihracatln BOYUTLARI HAYALi ihracatln BOYUTLARI 103 Müslüme Bal U lkelerin ekonomi politikaları ile dış politikaları,. son yıllarda birbirinden ayrılmaz bir bütün haline gelmiştir. Tüm dünya ülkelerinin ekonomi politikalarında

Detaylı

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN GEOMETR Geometrik Cisimler Uzunluklar Ölçme 6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN 1. Prizmalar n temel elemanlar n belirler. Tabanlar n n karfl l kl köflelerini birlefltiren ayr tlar tabanlara

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlayan: Doç.Dr. Hakan Güler Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Karlsruhe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Almanya

Detaylı