AĞIR ARAÇLAR İÇİN YOL EĞİMİ VE VİRAJ YARIÇAPI DİKKATE ALINARAK EN HIZLI GÜZERGÂHIN BELİRLENMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AĞIR ARAÇLAR İÇİN YOL EĞİMİ VE VİRAJ YARIÇAPI DİKKATE ALINARAK EN HIZLI GÜZERGÂHIN BELİRLENMESİ"

Transkript

1 Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der. Journal of the Faculty of Engneerng and Archtecture of Gaz Unversty Clt 27, No 2, , 2012 Vol 27, No 2, , 2012 AĞIR ARAÇLAR İÇİN YOL EĞİMİ VE VİRAJ YARIÇAPI DİKKATE ALINARAK EN HIZLI GÜZERGÂHIN BELİRLENMESİ Hasan KUMAġ a, Cevrye GENCER b, Hakan MARAġ c a Harekat Araştırması ABD., Savunma Blmler Ens., KHO, 06654, Ankara b Endüstr Müh. Böl., Mühendslk Fak., Gaz Ün., 06570, Maltepe, Ankara c Fotogrametr Dare Bşk., Harta Genel Komutanlığı, 06100, Dkmev, Ankara (GelĢ/Receved: ; Kabul/Accepted: ) ÖZET En kısa yol, süre açısından en kısa zamanda; malyet açısından en küçük malyet le veya mesafe açısından en kısa mesafede kat edlen yoldur. Aracın sabt hızda yol aldığı varsayıldığında en kısa yol, en kısa zamanda kat edlen yol dğer br fadeyle en hızlı yol olarak kabul edleblr. Oysa araçlar, yolların eğm ve vrajlar nedenyle her zaman sabt hızda mesafe kat edemezler. Bu durumda da en hızlı yol, mesafes en kısa olan yol olarak kabul edlemez. En hızlı yol çn yolların eğmn ve vraj yarıçaplarını dkkate alan hesaplamalar yapılmalıdır. Bu çalışmada ağır araçlar çn yolun eğm, vraj yarıçapı, yolun genşlğ, yükseklğ ve taşıma kapastes dkkate alınarak en hızlı-en y güzergâhın belrlenmes çn br model önersnde bulunulmuştur. Bu maksatla öncelkle çalışmada araç hızını etkleyen faktörler üzernde durulmuş; müteakben ağır araçların eğml ve vrajlı yollarda hız hesaplamaları çn kullanılan formüller açıklanmıştır. En hızlı güzergâhın belrlenmesnde, aracın tırmanma ve dönme kablyet le genşlk, yükseklk ve yüklü ağırlığına göre geçemeyeceğ yol kesmlern tespt etmek çn Coğraf Blg Sstemlernden (CBS) faydalanılmıştır. Anahtar Kelmeler: Ağır Araç, En Kısa Yol Problem, En Hızlı Yol Problem, CBS, Yol Eğm, Vraj Yarıçapı. DETERMINATION FASTEST PATH FOR HEAVY VEHICLES TAKING INTO ACCOUNT ROAD SLOPE AND HORIZONTAL CURVE RADIUS ABSTRACT The shortest path s the path whch s traveled n the shortest tme n terms of tme, wth the mnmum cost n terms of cost or n the shortest dstance n terms of dstance. Assumng the vehcle travelng at a constant speed, the shortest path can be regarded as the path takes the least tme n other words the fastest path. Whereas, every tme vehcles can not travel at a constant speed because of the road slope and horzontal curves. In ths case, the fastest path can not be regarded as the shortest path. For the fastest path, calculatons should be made takng nto account slope of the roads and radus of the horzontal curves. In ths study, a model was proposed to determne the fastest-the best route takng nto account road slope, horzontal curve radus, road wdth, vertcal road heght and carryng capacty. For ths purpose, frst, study focused on factors affectng vehcle s speed, followng formulas used for speed calculatons of heavy vehcles on the vertcal and the horzontal curved roads are explaned. In determnng the fastest route, to detect road sectons that vehcle can not cross due to ts clmbng ablty, cornerng ablty, wdth, heght and loaded total weght, Geographc Informaton Systems (GIS) are employed. Keywords: Heavy Vehcle, Shortest Path Problem, Fastest Path Problem, GIS, Road Slope, Curve Radus.

2 H. Kumaş ve Ark. Ağır Ağaçlar İçn Yol Eğm ve Vraj Yarıçapı Dkkate Alınarak 1. GĠRĠġ (INTRODUCTION) Karayolu araçlarının, yolun durumu, araç performansı, sürücü, trafk durumu ve dğer faktörler gb hızını etkleyen br dz faktör bulunmaktadır [1]. Vraj, eğm, yol genşlğ, görüş mesafes ve pürüzlülük araç hızını etkleyen yol durumlarıdır. Bunların çersnde vraj ve eğm en öneml olanlarıdır [2]. Vrajlı yolda araç daresel hareket yapacağından vrajın merkezne doğru br merkezcl kuvvet ve aks yönde br merkezkaç kuvvet oluşacaktır. Aracın emnyetle seyahat çn aracın kütles ve hızı le vrajın kesknlğne göre oluşan merkezkaç kuvvet aracın yola tutunma kuvvetn geçmemeldr. Aks halde araç vrajın dışına savrulur. Eğm aşağı ve yukarı olablr. Yokuş yukarı eğmler araçların hızları üzernde sınırlayıcı etkye sahptr. Bu yüzden sürücülern stedkler hızda gtmelern zorlaştırır. Eğer aracın çıktığı yokuş yeternce dk se araç yavaşlamaya zorlanacaktır; yeternce uzun se araç bell br süre sonunda tırmanma hızına kadar yavaşlayacaktır. Tırmanma hızına ulaşan araç, yokuşun kalan kısmını bu hızda sabt olarak gdeblr fakat hızlanamaz. Ayrıca, bu yokuştak aracın tırmanma hızı, aracın performansı ve yokuşun eğmne de bağlıdır. Aracın tırmanma hızına ulaşıncaya kadar kat ettğ mesafe, aracın performansı, yokuşun eğm ve yokuşa grş hızına bağlıdır [3]. Aracın performansı, motor karakterstğne, aracın ağırlığına ve boyutlarına bağlı olarak değşr. Motorun efektf verm ne kadar yüksek olursa aracın tırmanma hızı da o oranda artar. Newton un knc hareket yasasında belrttğ gb, br csmn vmes, csme etk eden kuvvetle doğru, csmn kütles le ters orantılıdır. Sonuçta aracın ağırlığı arttığında tırmanma yeteneğ azalır[4]. Bu çalışmada ağır araçlar çn yolun eğm, vraj yarıçapı, genşlğ, düşey gabars ve taşıma kapastes dkkate alınarak en hızlı yolun bulunmasına yönelk br matematksel model önerlerek örnek uygulama le açıklanmıştır. Önerlen modele grd sağlayacak verlern hazırlanablmes çn ağır araçlarla lgl genel blgler verlmş olup; eğm ve vraj yarıçapına bağlı olarak hız hesaplamaları anlatılmıştır. taşımak çn kullanılan ve sürücü koltuğu harcnde 8 den fazla koltuğu olan motorlu araçlar, yük taşımak çn kullanılan ve azam müsaade edleblr ağırlığı 3500 kg dan fazla olan motorlu araçlar, azam müsaade edleblr ağırlığı 3500 kg dan fazla olan römorklar ve yarı römorklar le traktörler ağır araçlar sınıfına grer. İş yapablme kablyet anlamına gelen beygr gücü aracın yapması gereken ş ne kadar sürede yaptığıyla lgl br büyüklüktür. Ağırlığına oranla beygr gücü daha yüksek olan araçlar, yüksek ortalama sürat yakalayarak aynı zamanda daha çok ş yapablrler. Ağır araçlar, güçler ağırlıklarına oranla düşük olduğu çn eğml yollarda daha fazla hız kaybına uğrarlar Eğml yolda vme ve hız hesabı (Acceleraton and Speed Calculaton On A Vertcal Curved Road) Hareket halndek br araca etkyen kuvvetler, aracı hareket ettrc kuvvetler ve bu harekete drenç gösteren kuvvetler olmak üzere k grupta değerlendrleblr. Aracı hareket ettrc temel kuvvet; motor tarafından üretlerek, aktarma organları aracılığıyla tekerleklere ulaştırılan ve tekerlekle yol arasındak etkleşme bağlı olarak ortaya çıkan kuvvettr. Motor çıkışından alınan kullanılablr enerj, efektf güç (P e ) olarak belrtlmektedr. Motorun çıkış mlnden alınan efektf güç, aktarma organları üzernden tekerleklere ulaşıncaya kadar sürtünmelerle br mktar kaybedlr. Bu kayıp enerj transmsyon kayıpları olarak blnr ve transmsyon verm (η t ) le tanımlanmaktadır [9]. Motordan tekerleklere ulaşan güç, aktarma organlarındak kayıplar dkkate alınarak, P = P e η t şeklnde yazılablr. Lan ve Menendez [10], transmsyon vermn 0,92 olarak kabul etmştr. Tpk transmsyon vermllğ 0,89-0,94 aralığındadır [11]. Şekl 1 de eğml yolda araca etkyen kuvvetler görülmektedr. Herhang br eğml yolda, sabt hızda seyretmekte olan br aracın karşılaşacağı drençler; yokuş drenc (Rg), yuvarlanma drenc (Rr) ve hava drencdr (Ra) [9, 10, 12-16]. 2. AĞIR ARAÇLAR VE HIZ (HEAVY VEHICLES AND SPEED) Araçlar dzaynlarına göre yolcu otomobller, otobüsler, kamyonlar ve karavanlar olmak üzere dört sınıfa ayrılır [5]. FHWA [6], araçları aks/treyler sayısına göre 13 sınıfa ayırmış ve 4. sınıf ve yukarısındak sınıfları ağır araç olarak tanımlamıştır. The Envronmental Protecton Agency (EPA) ye göre 8500 pound (3855 kg) ve daha fazla ağırlığa sahp araçlar ağır araç sınıfına grmektedr [7]. Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletlmes ve Araç Muayenes Hakkında Yönetmelk [8] gereğ yolcu ġekl 1. Yokuş Çıkan Araca Etkyen Kuvvetler [13]. (Forces Actng On A Vehcle Ascendng A Gradent) Şekl 1 de görüldüğü gb, araca etkyen toplam drençler R T = Rg + Rr +Ra şeklnde fade edleblr. 386 Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der. Clt 27, No 2, 2012

3 Ağır Ağaçlar İçn Yol Eğm ve Vraj Yarıçapı Dkkate Alınarak H. Kumaş ve Ark. YokuĢ Drenc (Rg), aracın eğml yolda hareket sırasında aracın ağırlığının yola paralel bleşennden kaynaklanır. Maksmum araç hızının altındak hızlarda, motor tarafından aracın tekerleklernde gelştrlen tahrk kuvvet, aracı o hızlarda vmesz olarak kullanmak çn gerekl olan kuvvetten daha fazladır. Rezerv Kuvvet olarak da adlandırılan bu fazlalık, gerektğnde aracın belrl yokuşları aşablmes veya hızını artırablmes çn kullanılmaktadır. Br aracın, herhang br sabt hızda (vmesz olarak) tırmanableceğ maksmum yokuş; o aracın tırmanma yeteneğ olarak tanımlanmaktadır. Tırmanableceğ maksmum eğm se, maksmum tırmanma yeteneğn belrlemektedr. Bu yetenek, özellkle ağır vasıtalar ve karayolu dışı araçlar çn önem kazanmaktadır. Yolun eğm genellkle eğm açısı (θ), veya bu açının tanjantı le tanımlanmaktadır [9]. Yokuş drenc, Rg = ±W snθ (kg) şeklnde fade edleblr [9-11, 17, 18]. Burada, W, aracın kütlesn(kg); θ, yolun eğm açısını (derece); (+) değerler yokuşu, (-) değerler se nş fade etmektedr. Yokuş eğm arttıkça aracın kütles, aracın hareketne zıt yönde drenç göstereceğnden yokuş drenc artar. Yuvarlanma Drenc (Rr), araç tekerleğnn yuvarlanma sırasında yol ve lastklerdek şekl değştrmelerden kaynaklanır. Lastklern dönüşü, yan yuvarlanması sırasında yük nedenyle drenç oluşmaktadır. Bu drenç, her br tekerleğe gelen yük ve o tekerlekle yol arasındak sürtünmeyle doğru orantılıdır. Lastklern yuvarlanma drenc, brçok faktörün etks altındadır. Bu faktörler; araç hızı, lastk yapısı, şşrme basıncı, kest oranı, lastk karışımı, dş malzemes ve bçm le yol yüzeynn durumu şeklnde özetleneblr [4,9]. fr, yuvarlanma drenc katsayısını fade etmek üzere; yuvarlanma drenc Rr = fr W şeklnde fade edleblr [17, 18]. Yolun kaplama durumuna göre örnek yuvarlanma drenc katsayıları Tablo 1 de gösterlmştr. Tablo 1. Yuvarlanma Drenc Katsayıları (Rollng Resstance Coeffcents) Yol Kaplaması Yuvarlanma Drenc Katsayısı Beton 0,010 Asfalt beton 0,012 Sıkıştırılmış moloz 0,015 Kumlu toprak, gevşek 0,037 Moloz, gevşek 0,100 Kum 0,150 Hava Drenc (Ra), aracın hareket sırasında, hava hareketne bağlı olarak gelşen aerodnamk kuvvetler, aracın performansını etklemektedr. Hava akışı aracın hızına ve ortamın rüzgâr hızına bağlıdır. Aracın hızı, sayısal değer ve yön bakımından sürekl olarak değşr. Tüm araç yüzeyne dağılmış olan basınçların bleşkes olan aerodnamk kuvvet, basınç merkez adı verlen br noktaya etk etmekte, aracın kullanım ve yönlendrme karakterstklern olumlu veya olumsuz bçmde etkleyen koşullar yaratmaktadır. Aerodnamk kuvvetn öneml k bleşen, aerodnamk kaldırma (lft) ve yanal kuvvetlerdr. Aerodnamk kaldırma kuvvet, lastklerle zemn arasındak tutunma kuvvetn azaltarak, aracın yönlendrme ve tahrk karakterstklern; aerodnamk yanal kuvvet se, araç kararlılığını etklemektedr [9]. Hava drenc, araca etkyen kuvvetler çersnde aracın ağırlığından etklenmeyen tek kuvvettr [7]. Aracı hareket halndeyken etks altına alan hava drenc; aracın aerodnamk yapısına, aracın boyutlarına (ön yüzey, üst ekpmanı, taşınan yükün büyüklüğü) ve hızına bağlı olarak aşağıdak gb fade edleblr [1, 9, 10, 18]: Ra = ρ C D A f V kg Burada, ρ, kg s²/m 4 (Havanın yoğunluğu-denz sevyesnde 15 ºC); C D, aerodnamk drenç katsayısını; A f, aracın ön zdüşüm alanını (m²) ve V, aracın hızını (m/s) fade etmektedr. Ağır araçlar çn aerodnamk drenç katsayısı 0,6 1,3 aralığında seçleblr [1,10,19]. Aracın ön zdüşüm alanının hesaplanmasında A f = 0,9 WV HV eştlğ kullanılablr [9,10]. Burada, WV, aracın genşlğn (m) ve HV, aracın yükseklğn (m) fade etmektedr. Aracın lerye hareket etmes çn gereken kuvvet, araca boylamasına etkyen bu kuvvetlern toplamına göre belrlenmektedr [13]. Motorlu araçlarda hareket, motor gücünden alınan çek kuvvetnn karşı drençler yenmesyle gerçekleşr [1, 11, 13]. Aracın hareket çn gereken çek kuvvet, motordan tekerleklere aktarılan gücün hıza bölünmes le aşağıdak gb fade edleblr [10, 11, 14, 20, 21], 101,97 P F T = (kg) V Newton un 2. kanununa göre, br csme etkyen kuvvetlern toplamı o csmn kütles le vmesnn çarpımına eşttr. F F T - R F = ma a = = m m Br csme etk eden kuvvetlern toplamı sıfır olursa bu csm dengededr ve hızı sabt veya sıfırdır. Eğml yolda aracın vmesz (a=0) olarak tırmanableceğ maksmum hızı bulmak çn Newton un 2. kanununu kullanarak; T Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der. Clt 27, No 2,

4 H. Kumaş ve Ark. Ağır Ağaçlar İçn Yol Eğm ve Vraj Yarıçapı Dkkate Alınarak F - R = 0 T T T T F = R 101,97 P = (Rg + Rr + Ra) V 1 K = ρ C D Af ,97 P e η t - fr + snθ W V - KV = 0 3 K V + fr+ snθ WV - 101,97 P e η t = 0 (2.1) eştlğ elde edlr. Bu eştlk tam olmayan kübk br eştlktr. Bu tp eştlklern çözümü aşağıda verlmştr. 3 V + a V + b = b b a b b a V = (m/s) Aracın bu hıza ulaşmak çn kullanacağı vme Lan ve Menendez e [10] göre aşağıdak gb fade edleblr, 2 1,45 101,97 P e ηt K V lk a = 1, fr - - snθ g V V W W lk lk V 1,45 m/s 2.3 lk İnş ve çıkış eğml yollar, kamyon ve çekc sürücüler çn oldukça tehlkel kesmlerdr. Bu tehlkenn temel neden, araca etkyen yokuş drencdr. Yokuş drenc, çıkış eğml yollarda araca karşı br drenç olarak belrr. İnş eğml yollarda se, hızlandırıcı br etk gösterr. Ağır tonajlı araç, kamyon ve çekc, sürücüler bu drençler daha çok hssetmektedr. Bunda araçlarının büyüklüğü ve ağırlığı le motor performansları etken olmaktadır. İnş sırasında, aracı aşağı doğru hızlandırarak ten kuvvet, aracın ağırlığı le artar. İşte bu nedenle ağır tonajlı araç sürücüler, sürekl motor veya servs frenlern kullanmak zorundadır. İnş eğm ne kadar büyükse, araca etkyen hızlandırıcı kuvvet de o kadar büyük olur. AASHTO ya [5] göre nş eğml yollarda ağır araçların dğer araçlara göre daha büyük hızlanma potansyeller olduğu çn nş eğmler % 3 veya % 4 olarak sınırlandırılmalıdır. Çıkış eğml yolda hız, araca etkyen drençler ve aracın ağırlık-güç oranı tarafından belrlenrken nş eğml yolda sürücünün davranışı en öneml faktördür. Çünkü bu hız, stenen seyahat hızına ve aracı durdurablmeye yeterl hıza bağlıdır [1]. Lteratür çalışmaları sürücülern çoğunun yolda beklenmeyen br engelle karşılaşıldığında durmak çn 4,5 m/s² den daha yüksek vmelerde yavaşladığını göstermektedr. Sürücülern yaklaşık % 90 ı 3,4 m/s² den büyük vmelerle yavaşlamaktadır. Çünkü bu vmeler sürücünün ıslak zemnde dreksyon hâkmyetn kaybetmeden kend şerdnde durableceğ değerlerdr [5]. Karayolu araçlarında, güvenlk bakımından en fazla 0,32 g lk frenleme vmes öngörülmekte, bunun üzerndek yavaşlama vmeler rahatsız edc olmaktadır. İnsanların dayanableceğ maksmum frenleme vmes se 20 g kadardır [9] Vrajlı yolda hız hesabı (Speed Calculaton On A Horzontal Curved Road) Vrajlar araç hızları üzernde çok öneml br etkye sahptr [2]. Vrajlı yolda araç daresel hareket yapacağından vrajın merkezne doğru br merkezcl kuvvet ve aks yönde br merkezkaç kuvvet oluşacaktır. Aracın emnyetle seyahat çn merkezkaç kuvvet aracın yola tutunma kuvvetn geçmemeldr. Aracın vrajın dışına savrulmadan ve emnyetl br şeklde seyahat edebleceğ azam hız, Newton un 2. hareket kanunundan stfade ederek aşağıdak gb fade edleblr [5, 14, 22]. V = (e+μs) g R (m/s) veya vraj V = 127 (e+μs) R (km/h) vraj (2.4) Burada, e, yolun yatay eğmn; µs, yanal tutunma katsayısını ve R, vraj yarıçapını (m) fade etmektedr. AASHTO ya [5] göre vraj yarıçapının belrlenmes çn, tasarlanan hızlara göre, önerlen yanal tutunma katsayıları Tablo 2 de gösterlmştr. Tablo 2. Yanal Tutunma Katsayıları (Sde Frcton Coeffcents) Tasarlanan Hız (km/h) Yanal Tutunma Katsayısı (μs) 30 0, , ,08 Vrajlar vraj yarıçapı yerne vraj açısı (DC) cnsnden de fade edleblr. Buna göre vraj açısı, 30,5 m lk ark uzunluğuna karşılık gelen merkez açısı olarak tanımlanırsa DC = 1746,38 / R (derece) eştlğnden bulunablr [3, 22]. ġekl 2. Vraj Yarıçapı (Horzontal Curve Radus) Vraj yarıçapı (R), kırılma açısı (α) blnyorsa çembern geometrk özellklernden stfade ederek aşağıdak eştlkten bulunablr (Şekl 2) [23]. 388 Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der. Clt 27, No 2, 2012

5 Ağır Ağaçlar İçn Yol Eğm ve Vraj Yarıçapı Dkkate Alınarak H. Kumaş ve Ark. 180 d j R = π DC (m) (2.5) Burada, d j, (,j) yolunun mesafesn (m); α, kırılma açısını (derece); I=360-2α (derece) ve DC = (1/2) I = 180 α (Vraj açısı) (derece) y fade etmektedr. 3. COĞRAFĠ BĠLGĠ SĠSTEMLERĠ (GEOGRAPHIC INFORMATION SYSTEMS) CBS, coğrafyaya lşkn blglern her türlü şeklnn etkn br şeklde toplanması, depolanması, güncelleştrlmes, şlenmes, analz ve görüntülenmes amacıyla tasarlanmış, blgsayar donanımı, yazılım, coğraf ver ve personeln düzenl br şeklde br araya getrlmş haldr [24]. CBS ne lşkn uygulama ve projelern gerçekleşeblmes ancak uygun yapıda verlern mevcut olmasına bağlıdır. Bu nedenle CBS de ver öneml br unsurdur. Verler grafk ve grafk olmayan ntelkte olup, farklı kaynaklardan değşk yöntemlerle toplanarak konumsal blg analzlernde kullanılacak hale dönüştürülür [25]. CBS dek detaylar çn toplanacak verler konumsal, özntelksel ve topolojk verler olarak üç grupta ele alınablr. değerlernn bulunması gerekldr. Düğümlern/vertekslern yükseklk değerler arasındak fark düşey mesafey verr. Üçüncü boyut olarak yükseklk blgs vektör ver yapısında her br verteksn Z değerne kaydedlmş olablr. Vektör vernn k boyutlu olması durumunda se yükseklk blgs, matrs yapıdak Sayısal Yükseklk Model (SYM) verlernden elde edleblr. Kare grd yapısındak sayısal yükseklk modelnden, X ve Y koordnatları le belrl herhang br noktada yükseklk değernn bulunması çn değşk enterpolasyon teknkler kullanılmaktadır. Çünkü sayısal yükseklk model, düzenl grd yapısında temsl edldyse, yükseklk blgler sadece grd köşelernde mevcuttur. Bu teknklerden br olan ağırlıklı ortalama le enterpolasyon, yükseklğ belrlenecek noktanın, herhang br grd karesnn kenarlarında değl de çnde kaldığında terch edlecek br yöntemdr. Bu yöntemde, noktanın yükseklğnn belrlenmesnde kullanılacak dayanak noktalarına uzaklıklarına göre ağırlıklar verlmektedr. Dayanak noktaları noktanın çnde bulunduğu grd karesnn köşe noktalarıdır [24]. Konumsal verler, coğraf varlığın bell br referans sstemne göre yern ve bçmn belrten koordnat değerdr. Konum ve bçm blgs k boyutlu veya üç boyutlu olablr. Blgsayar belleğnde ve depolama brmlernde raster, vektör veya matrs yapıda temsl edlrler. Özntelk verler se konuma bağlı olmayan, doğrudan detaya bağlı ve detayı tanıtıcı verlerdr. Örneğn; ormandak ağacın cns, akarsuyun debs, parseln sahb vb. özntelk blglerdr. Topolojk verler se detaylar arasında ölçüleblr olmayan, komşuluk, çakışıklık, çerme, bağlantı vb. lşkler gb uzaysal lşkler belrler. Örneğn A noktasından B noktasına taşınacak olan zehrl madde, 1 numaralı yoldan taşınırsa kaç adet yerleşm merkeznn çnden geçer blgs topolojk br blgdr. Çalışmada, kullanılacak verlern CBS olanaklarından faydalanılarak nasıl hesaplandığı aşağıda açıklanmıştır Eğm ve Yükseklk Tayn (Determnaton Slope and Heght) Eğm, düşey olarak gdlen mesafenn yatay mesafeye oranıdır. CBS de eğm belrlemek çn gerekl yatay mesafe vektör ver yapısında yolu oluşturan her br doğru parçasının baş ve sonundak noktaların (düğüm/verteks) X ve Y koordnatları kullanılarak rahatça bulunablr. Düğümler arasındak ara noktalar verteks olarak tanımlanmaktadır. Düşey mesafenn tespt çn düğümlern/vertekslern yükseklk ġekl 3. Ağırlıklı ortalama le yükseklk belrleme (Heght Determnaton wth Weghted Average) Şekl 3 dek P noktasının yükseklğn (Z P ) bulmak çn, noktanın çnde bulunduğu grd karesnn her br kenarındak yükseklk değer (Z İ ) ve bu kenarlardan P noktasına olan uzaklık (S İ ) kullanılır. Bu maksatla lk olarak her köşe noktasının P noktasına olan uzaklığı (3.1) e göre bulunur. Daha sonra her köşe noktasının ağırlık değer (W İ ), (3.2.) e göre hesaplanır. (3.2) dek k sayısının değer arttıkça P noktasına en yakın köşe noktasının yükseklk değernn etks artmakta uzak olanınk se azalmaktadır. Son olarak P noktasının yükseklk değer se (3.3) dek eştlkten bulunur. 2 2 P P S = x -x + y -y (3.1) -k W = S k=1,2,3,... (3.2) Z = p W Z W (3.3) Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der. Clt 27, No 2,

6 H. Kumaş ve Ark. Ağır Ağaçlar İçn Yol Eğm ve Vraj Yarıçapı Dkkate Alınarak Düğümlern/vertekslern yükseklk değerler bulunduktan sonra eğm yüzde cnsnden aşağıdak eştlkten bulunur. Z p+1 - Zp GR (p+1,p) = 100 (x -x ) + (y -y ) 2 2 p+1 p p+1 p (3.4) 3.2. Vraj Açısının Tayn (Determnaton Degree of Horzontal Curve) (2.5) numaralı eştlktek vraj açısı (DC), CBS kullanılarak DC=(180-α) = D (p,p+1) D (p+1,p+2) eştlğnden hesap edleblr. D (p,p+1), p düğüm/verteks le p+1 düğüm/verteks arasındak dalın kuzey stkamet le yaptığı açıdır. Vraj açısı, kesşen k dal arasındak açıyı (α) bütünleyen açıdır. CBS de bu açı, dalların kuzey stkametne göre olan açılarının farkı bulunarak elde edleblr Yol GenĢlğ, DüĢey Gabar ve TaĢıma Kapastesnn Tayn (Road Wdth, Vertcal Heght and Carryng Capacty) CBS özntelk verlernden, yol genşlğ, düşey gabar ve taşıma kapastes blgler doğrudan elde edleblr. Brden çok şertl yollarda yol genşlğ, tek şert genşlğ olarak alınmıştır. Düşey gabar, yola düşey stkamettek engel yükseklğdr. Aracın ve yolun taşıma kapastes çn asker yük sınıflandırma sstem [26] kullanılmıştır. Yolun taşıma kapastes, yol üzernde asker yük sınıflandırma sstemne göre en düşük kapasteye sahp köprü sınıfıdır. 4. PROBLEMĠN TANIMI VE MODEL (PROBLEM DEFINITION AND MODEL) Araçlar çn en hızlı yol hesaplamalarında ntkal süres kullanılan en öneml unsurdur. İntkal sürelernn hesaplanmasında genellkle trafk yoğunluğu ve sabt hızlar kullanılmakta aracın performansı ve yolun topoğrafk özellkler dkkate alınmamaktadır. Hâlbuk eğml yollarda ağır araçların hızı, motor gücü ve yüklü ağırlıklarına göre öneml değşkler göstermektedr. Bu nedenle ağır araçlar çn en hızlı yol hesaplamalarında yolun eğm ve vrajlar dkkate alınarak ntkal sürelernn hesaplanması gerekr. Ayrıca aracın tırmanma ve dönme kablyet le genşlk, yükseklk ve yüklü ağırlığına göre geçemeyeceğ yol kesmler de tespt edlmeldr. Bunu yaparken k düğüm arasındak eğm ortalama br değer kabul etmek hatalı sonuç vereblr. Örneğn tırmanma kablyet % 30 olan br araç çn en hızlı yol belrlenrken k düğüm arasındak yolun ortalama % 10 eğme sahp olduğu belrlendğnde aracın bu yolu kat edebleceğ düşünüleblr. Fakat bu yolun herhang br kesmnde % 30 dan fazla br eğmn varlığı durumunda aracın bu yoldan gdemeyeceğ açıktır. Bu yüzden yol blglernn sıklığı çok öneml br faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu hassasyet sağlamak çn de CBS y kullanmak kaçınılmaz hale gelmektedr. Çalışmada, CBS yardımıyla yolun topoğrafk özellklern ve aracın performansını dkkate alarak, ağır araçların ntkal süreler hesaplanmış ve en hızlı güzergâhı belrlemede kullanılacak br model önerlmştr Modeln Varsayımları (Problem Assumptons) - Motor gücünün verlen en yüksek değernde sabt olduğu varsayılmıştır. - Vrajlara grş ve çıkışlardak yavaşlama ve hızlanma hesaba katılmamıştır. - % 4 ten daha büyük nş eğml yollarda aracın aynı eğm çıkarken kullandığı hızla seyahat ettğ varsayılmıştır. - % 4 e kadar nş eğml yollarda araç hızının kısıtlanmadığı varsayılmıştır. - Havanın rüzgârsız olduğu ve yağış olmadığı varsayılmıştır. - Araç hızının en düşük değer 1,45 m/s kabul edlmştr. - Düğümlerde aracın en düşük hızda geçtğ varsayılmıştır. - İnş eğml yollarda yavaşlama vmes 3,4 m/s² olarak kabul edlmştr. - Transmsyon verm, aerodnamk drenç katsayısı ve yanal tutunma katsayısı sırasıyla 0,9-0,8-0,14 olarak alınmıştır. - Verteksler arasındak açının 150 dereceden az olduğu durumlarda aracın en düşük hızla geçtğ varsayılmıştır Modelde Kullanılan Notasyon ve Ġndsler (Notaton and Indces Used In Model) A = Yollar kümes. N t j d j = Düğümler kümes. = Aracın (,j) yolunu kat etme süres (mn), = (,j) yolunun mesafes (m), WR j = (,j) yolunun en küçük şert genşlk değer (m), WV = Aracın genşlğ (m), HR j = (,j) yolunun en küçük düşey gabar değer (m), HV = Aracın yükseklğ (m), 390 Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der. Clt 27, No 2, 2012

7 Ağır Ağaçlar İçn Yol Eğm ve Vraj Yarıçapı Dkkate Alınarak H. Kumaş ve Ark. LR j = (,j) yolunun en küçük taşıma kapastes değer, LV = Aracın asker yük sınıfı, GR j = (,j) yolunun bölünmüş alt kısımlarının en büyük eğm değer (%), GV = Aracın maksmum tırmanma kablyet (%), RR j = (,j) yolunun bölünmüş alt kısımlarının en küçük vraj yarıçapı değer (m), RV = Aracın dönme kablyet (m), X j 1 (,j) yolu seçlrse = 0 (,j) yolu seçlmezse Yolun eğmn, genşlğn, düşey gabarsn, taşıma kapastesn ve vraj yarıçapını dkkate alarak ulaşılmak stenen noktaya en hızlı ulaşımı sağlayan, en hızlı güzergâhın model aşağıdadır: Mn z= tjx j (4.1) (,j) A 1 orjn se Xj X j 1 orjn j se,j N (4.2) (, j) A ( j,) A 0 dd WR j WV Xj 0, X j : (, j) A (4.3) HR j HV Xj 0, X j : (, j) A (4.4) (4.1) numaralı eştlk en hızlı yolu vermektedr. (4.2) numaralı kısıt se klask en kısa yol problemlernde olduğu gb yolların başlangıç-btş ve ara düğümlern tanımlamaktadır. (4.3) - (4.7) numaralı kısıtlarda, aracın özellkler yol blgler le karşılaştırıldığında aracın (,j) yolunu geçp geçemeyeceğne karar verlmektedr. Araç (,j) yolundan geçemyorsa X j 0 değern almaktadır. Aks halde X j amaç fonksyonuna göre belrlenmektedr. (4.3) numaralı kısıtta yolun genşlğ aracın genşlğnden büyük se geçş olmakta; aks halde araç (,j) yolundan geçememektedr. (4.4) numaralı kısıtta yolun mnmum düşey gabars araç yükseklğnden büyükse (,j) yolundan geçş olmakta aks halde geçş mümkün olamamaktadır. (4.5) numaralı kısıtta yolun mnmum taşıma kapastes aracın asker yük sınıfından büyükse geçş olmakta; aks halde geçş olamamaktadır. (4.6) numaralı kısıtta aracın maksmum tırmanma kablyet yolun maksmum eğmnden büyükse (,j) yolundan geçş mümkün olmakta, aks halde olamamaktadır. (4.7) numaralı kısıtta aracın dönme kablyet yoldak en keskn vrajın yarıçapından küçükse geçş mümkün olmakta, aks halde olamamaktadır. (4.8) numaralı kısıt se karar değşkenlern tanımlamaktadır Modeldek Verlern Elde Edlmes ve Örnek Uygulama (Data Acquston of Model and Sample Applcaton) Çalışmada ağır araçlar çn eğm, vraj yarıçapı, genşlk, düşey gabar ve taşıma kapastes dkkate alınarak en hızlı yolun bulunmasına yönelk önerlen modeln amaç fonksyon katsayısı ve teknolojk katsayılarının hazırlanması gerekmektedr. İlgl katsayıların hazırlanışı Şekl 4 de verlen örnek şebeke üzernde anlatılmıştır. LR j LV Xj 0, X j : (, j) A (4.5) GR j GV Xj 0, X j : (, j) A (4.6) 130 m m RRj RV Xj 0, X j : (, j) A (4.7) m 4 j j X 0,1 X : (, j) A (4.8) 2600 m m ġekl 4. Örnek Uygulama Şebekes (Sample Applcaton Network) Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der. Clt 27, No 2,

8 H. Kumaş ve Ark. Ağır Ağaçlar İçn Yol Eğm ve Vraj Yarıçapı Dkkate Alınarak Tablo 3. Nha Ver Matrs (Fnal Data Matrx) Dal GenĢlk (WR j ) (m) DüĢey Gabar (HR j )(m) Kapaste (LR j ) Eğm (GR j ) (%) Vraj Yarıçapı (RR j )(m) Mesafe (d j ) (m) Süre (t j ) (mn) (1,2) , (1,3) , (1,4) , (2,4) , (3,4) 4 3, , Çalışmada, Şekl 4 dek şebekede 1 başlangıç düğümü ve 4 varış noktası düğümü arasında yer alan tüm yolların özntelk (genşlk, düşey gabar, kapaste) ve konumsal (X, Y, Z) verler türetlmştr. Sayısal yükseklk model versnn hassasyet 30 m olduğu çn; verlerde k düğüm arası 26 m lk segmentlere (alt kısımlara) bölünmüştür. Modele ver grşn sağlayacak nha ver matrs Tablo 3 de gösterldğ gb oluşturulur. Araca at blgler kullanıcı tarafından belrlenmektedr. Tablo 3 de 1. sütun, şebekedek dalları, 2. sütun, lgl dala at yol genşlğn, 3. sütun, lgl dala at düşey gabary, 4. sütun, lgl dala at yolun taşıma kapastesn, 5. sütun, lgl dala at en büyük eğm; 6. sütun lgl dala at en küçük vraj yarıçapını; 7. sütun, Tablo 4. Yol Ver Matrs (Road Data Matrx) Dal BölünmüĢ Kısım Mesafe (d j ) (m) GenĢlk (WR j ) (m) DüĢey Gabar (HR j ) (m) lgl dalın uzunluğunu; 8. sütun, lgl dalın araç tarafından ne kadar sürede kat edldğn göstermektedr sütun verler özntelk verlernden; 5-8. sütundak verler se, Tablo 4 ve Tablo 5 den elde edlmektedr. Tablo 4 de bölünmüş alt kısımlara (segmentlere) at yol blgler bulunmaktadır. Örneğn (1,2) dalı 130 m olup, (1,a1)-(a1,a2)-(a2,a3)-(a3,a4)-(a4,2) şeklnde 5 bölünmüş alt kısımdan oluşmaktadır. Her bölünmüş alt kısma at mesafe (d j ) değerler (3.1) numaralı eştlk kullanılarak elde edlmştr. Genşlk (WR), yükseklk (HR) ve kapaste (LR) değerler yol verlernn özntelk verlernden elde edlmştr. Örneğn, (1,2) dalı beş bölünmüş alt kısma ayrılmış ve her bölünmüş alt kısım çn özntelk verler tespt Kapaste (LR j ) Eğm (GR j ) (%) Vraj Yarıçapı (RR j )(m) (1,2) (1,a1) ,01 (a1,a2) ,01 (a2,a3) ,01 (a3,a4) ,01 (a4,2) ,01 (1,3) (1,4) (2,4) (3,4) , (3,e1) ,01 (e1,e2) ,01 (e2,e3) ,01 (e3,e4) ,01 (e4,e5) , ,01 (e5,e6) ,01 (e6,e7) ,01 (e7,e8) ,01 (e8,e9) ,01 (e9,4) ,01 fr 392 Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der. Clt 27, No 2, 2012

9 Ağır Ağaçlar İçn Yol Eğm ve Vraj Yarıçapı Dkkate Alınarak H. Kumaş ve Ark. edlmştr. Bunlar arasından genşlk, yükseklk ve taşıma kapastelernn en küçüğü (1,2) dalının değer olarak alınmıştır. Eğm (GR), (3.1), (3.2), (3.3) ve (3.4) numaralı eştlkler kullanılarak elde edlmştr. Vraj yarıçapı (RR), (3.5) ve (2.5) numaralı eştlkler kullanılarak elde edlmştr. Bölünmüş alt kısımlar çn hesaplanan eğmlern en büyüğü; vraj yarıçaplarının en küçüğü o dalın eğm ve vraj yarıçapını belrlemektedr. Yuvarlanma drenc katsayısı (fr) özntelk verlernden elde edlen yolun kaplama durumuna göre Tablo 1 den elde edlmektedr. göre vme hesaplanır. Yavaşlama vmes 3,4 m/s² olarak alınır. Hızlanma vmes (2.3) numaralı eştlkten hesaplanır. Aracın lk hızı ve vmesne göre bölünmüş kısmın sonunda ulaşacağı hız bulunur (Vvme). Bu hız hesaplanan maksmum hızdan (Veğm) hızlanma netcesnde büyük, yavaşlama netcesnde küçükse aracın bölünmüş kısmın sonunda ulaşacağı hız (Vvme) hesaplanan maksmum hız olarak kabul edlr (Vvme=Veğm). % 4 ten daha yüksek nş eğml yolun bölünmüş kısımlarında kat etme süresn hesaplamak çn aracın aynı eğme sahp çıkış eğml yoldak hızla seyahat ettğ varsayılmıştır. Bu maksatla eğm değer poztf alınarak (2.1) ve (2.2) Tablo 5. Süre Ver Matrs (Duraton Data Matrx) Dal BölünmüĢ Kısım Ġvme(a) (m/s²) Veğm (m/s) Vvme (m/s) Vvraj (m/s) Vmaks (m/s) Vlk (m/s) Vson (m/s) Süre (t j )(mn) (1,2) 0, (1,a1) 0, , , , ,45 2, ,91302 (a1,a2) 0, , , , , , , (a2,a3) 1, , , , , , , (a3,a4) 1, , , , , , (a4,2) 0, , , , ,6837 2, (1,3) 3, (1,4) 1, (2,4) 1, (3,4) 0, (3,e1) 0, , , , ,45 2, ,24391 (e1,e2) 0, , , , , , , (e2,e3) 0, , , , , , , (e3,e4) 0, , , , , , , (e4,e5) 0, , , , , , ,27111 (e5,e6) 0, , , , , , , (e6,e7) 0, , , , , , ,91721 (e7,e8) 0, , , , , , , (e8,e9) 0, , , , , , , (e9,4) 0, , , , , , , Tablo 5 de her br dala at bölünmüş alt kısımların araç tarafından ne kadar sürede kat edldğ hesaplanmıştır. Tablo 4 de eğm sütununda artı değerl eğmler çıkış eğml yolu; eks değerler nş eğml yolu tanımlanmaktadır. Çıkış eğml yolun bölünmüş kısımlarında kat etme süresn hesaplamak çn öncelkle (2.1) ve (2.2) numaralı eştlklerden ulaşılablecek maksmum hız (Veğm) hesaplanır. Sonra aracın lk hızına göre (2.3) numaralı eştlkten vme (a) hesaplanır. Aracın lk hızı ve vmesne göre bölünmüş kısmın sonunda ulaşacağı hız (Vvme) Vvme 2 = Vlk 2 + 2ad j eştlğnden bulunur. Bu hız hesaplanan maksmum hızdan (Veğm) hızlanma netcesnde büyük, yavaşlama netcesnde küçükse aracın bölünmüş kısım sonunda ulaşacağı hız (Vvme) hesaplanan maksmum hız (Veğm) olarak kabul edlr (Vvme=Veğm). % 4 e kadar nş eğml yollarda aracın hız performansı eğmden etklenmeyeceğ çn ulaşılablecek maksmum hız seyahat süresnce araç çn belrlenen maksmum hız (Vmaks) olarak kabul edleblr (Veğm=Vmaks). Sonra aracın lk hızına numaralı eştlklerden ulaşılablecek maksmum hız (Veğm) hesaplanır. Sonra aracın lk hızına göre vme hesaplanır. Yavaşlama vmes 3,4 m/s² olarak alınır. Hızlanma vmes (2.3) numaralı eştlkten hesaplanır. Aracın lk hızı ve vmesne göre bölünmüş kısmın sonunda ulaşacağı hız bulunur (Vvme). Bu hız hesaplanan maksmum hızdan (Veğm) hızlanma netcesnde büyük, yavaşlama netcesnde küçükse aracın bölünmüş kısmın sonunda ulaşacağı hız (Vvme) hesaplanan maksmum hız olarak kabul edlr (Vvme=Veğm). Yolun bölünmüş kısımlarında elde edlen vraj yarıçapına göre (2.4) numaralı eştlkten maksmum vraj hızı (Vvraj) hesaplanır. Seyahat süresnce araç çn belrlenen maksmum hız (Vmaks), bölünmüş kısmın sonunda aracın ulaşacağı eğme bağlı hız (Vvme) ve vraj yarıçapına göre hesaplanan maksmum vraj hızından (Vvraj) en düşük olanı son hız (Vson) olarak seçlr. Kat etme süres (t j ), bölünmüş kısım sonunda aracın ulaşacağı hız (Vson), bölünmüş kısım başlangıcındak araç hızı ve vme değerlerne göre t j = (Vson - Vlk) / a (s) eştlğnden Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der. Clt 27, No 2,

10 H. Kumaş ve Ark. Ağır Ağaçlar İçn Yol Eğm ve Vraj Yarıçapı Dkkate Alınarak bulunur. Son hız (Vson), vraj hızı (Vvraj) veya bölünmüş kısmın başlangıcındak hıza (Vlk) eştse hız sabt kalacağından kat etme süres t j = d j / Vson (s) eştlğnden bulunur. Br sonrak bölünmüş kısmın kat etme süres hesaplanırken br öncek bölünmüş kısmın sonunda ulaşılan hız (Vson), bu kısmın lk hızı olarak hesap edlr (Vlk=Vson). İk düğüm arasındak yolun bölünmüş kısımları çn hesaplanan kat etme süreler toplanarak dakkaya çevrldğnde bu yolun kat etme süres (t j ) bulunur Önerlen modelde kullanılan araca at blgler aşağıda verlmştr. Genşlk (WV) Yükseklk (HV) Yüklü Ağırlık (LV) = 2.5 m = 3.5 m Asker Yük Sınıfı = 50 = kg Tırmanma Kablyet (GV) = % 50 Dönme Kablyet (RV) Motor Gücü (Pe) İzn Verlen Maks. Hız (Vmaks) = 16 m = 300 kw = 90 km/h Yukarıda zah edldğ gb yol blgler kullanılarak oluşturulan nha ver matrs (Tablo 3) ve araç blglernden stfade ederek kurulan model çözüldüğünde en y çözüm 1,9063 dakka le 1 4 güzergâhıdır. Sabt hız varsayımı ve önerlen modele göre, Şekl-4 örnek şebekedek tüm yollar çn en hızlı yol ve en kısa yol karşılaştırması Tablo 6 da verlmştr. Tablo 6. En Hızlı Yol ve En Kısa Yol Karşılaştırması (The Fastest Path and The Shortest Path Comparson) Sabt Hız Varsayımında (90 km/h) Önerlen Model Yollar Mesafe Süre Mesafe Süre (m) (mn) (m) (mn) , , , , , ,6834 Tablo 6 ncelendğnde sabt hız varsayımı altında örnek şebekede en kısa yolun 1056 m le yolu ve en hızlı yolun 0,7040 dakka le yne yolu olduğu görülmektedr. Örnek şebeke, yolun durumu ve aracın performansı dkkate alınarak ncelendğnde en kısa yolun 1056 m le yolu ve en hızlı yolun 1,9063 dakka le 1 4 yolu olduğu görülmektedr. Dolayısıyla sabt hız varsayımı altında en kısa yol en hızlı yol kabul edlrken; yolun durumu ve aracın performansı dkkate alındığında her zaman en kısa yolun en hızlı yol olmadığı görülmektedr. Amaç en hızlı yolu bulmak olduğu çn, daha uzun mesafeye sahp olmasına rağmen 1 4 yolu en hızlı güzergâh olarak seçlr. 5. SONUÇ VE ÖNERĠLER (CONCLUSION AND RECOMMENDATIONS) Çalışmada ağır araçlar çn yolun eğm, vraj yarıçapı, yolun genşlğ, yükseklğ ve taşıma kapastes dkkate alınarak en hızlı-en y güzergâhın belrlenmes çn br model önersnde bulunulmuştur. Modelde ver temn çn CBS den faydalanıldığı taktrde en hızlı güzergâhların belrlenebleceğ örnekle gösterlmştr. Çalışmanın konvoyların ntkal zamanlarının hesaplanmasında ve ntkal hızlarının tesptnde kullanılableceğ; karar destek sstem oluşturulduğu taktrde navgasyon sstemlernn gelştrlmesnde kullanılableceğ değerlendrlmektedr. KAYNAKLAR (REFERENCES) 1. Bennett, Chrstopher R., A Speed Predcton Model For Rural Two-Lane Hghways, Doctor Thess, The Unversty of Auckland, New Zeland, Ayman, A. Abdul-Mawjoud and Gandh, G. Sofa, Development Of Models For Predctng Speed On Horzontal Curves For Two Lane Rural Hghways, The Araban Journal for Scence and Engneerng, 33(2B), , FHWA, Speed Predcton For Two-Lane Rural Hghways, US Department of Transportaton, Washngton, D.C., Yeşlırmak, M., TaĢıtlarda Ġvme Analz ve Matematksel Modellemes, Yüksek Lsans Tez, Afyon Kocatepe Ünverstes, Fen Blmler Ensttüsü, AASHTO, A Polcy on Geometrc Desgn of Hghways and Streets, Amercan Assoc. of State Hghway and Transportaton Offcals, (erşm tarh: 2010) 7. Ahanotu, Dke N., Heavy-Duty Vehcle Weght And Horsepower Dstrbutons: Measurement Of Class-Specfc Temporal And Spatal Varablty, Doctor Thess, Georga Insttute of Technology, Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletlmes ve Araç Muayenes Hakkında Yönetmelk, , 25592, Resm Gazete. 9. Çetnkaya, S., TaĢıt Mekanğ, Nobel Yayın Dağıtım, 3. Baskı, Ankara, Lan, C-J. and Menendez, M., Truck speed profle models for crtcal length of grade, Journal of Transportaton Engneerng ASCE 129(4), , Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der. Clt 27, No 2, 2012

11 Ağır Ağaçlar İçn Yol Eğm ve Vraj Yarıçapı Dkkate Alınarak H. Kumaş ve Ark. 11. Lucc, I., Truck Modelng Along Grade Sectons, Master Thess, The Faculty of the Vrgna Polytechnc Insttute and State Unversty, Rakha, H. and Yu, B., Truck Performance Curves Reflectve of Truck and Pavement Characterstcs. Journal of Transportaton Engneerng ASCE 130(6), , Arasan, V. T. and Arkatkar, S. S., Modelng Heterogeneous Traffc Flow On Upgrades Of Intercty Roads, Transport, 25(2), , Gllespe, T. D., Fundamentals of Vehcle Dynamcs, Socety of Automatve Engneers, Inc., Boyalı, A., Hbrd Elektrkl Yol TaĢıtlarının Modellenmes ve Kontrolü, Doktora Tez, İstanbul Teknk Ünverstes, Fen Blmler Ensttüsü, İstanbul, Lugner, P., Tyre models, Propulson and Handlng of Road Vehcles, Dynamcal Analyss of Vehcle Systems, CISM Courses and Lectures, 497, , Yu, B., Modelng Truck Moton along Grade Sectons, Doctor Thess, The Faculty of Vrgna Polytechnc Insttute and State Unversty, Sahlholm, P. and Johansson, K. H., Road grade estmaton for look-ahead vehcle control usng multple measurement runs, Control Engneerng Practce, Bayar, K., Modelng Of the Dynamcs of Mult-Axle Steered Vehcles, Master Thess, METU, Mavromats, S. and Psaranos, B., Analytcal Model to Determne the Influence of Horzontal Algnment of Two-Axle Heavy Vehcles on Upgrades, Journal of Transportaton Engneerng ASCE, 129(6), , Uostas, A. and Janulevčus, A., Investgaton of Tractor Engne Power And Economcal Workng Condtons Utlzaton Durng Transport Operaton, Transport, 23(1), 37 43, Brockenbrough, R. L., Hghway engneerng handbook: buldng and rehabltatng the nfrastructure, McGraw-Hll Inc.,3 rd Edton, New York, Ncholas, J. Garber and Lester, A. H., Traffc and Hghway Engneerng, Nelson Engneerng, Fourth Edton, USA, Maraş, H. H., Sayısal Araz Model Ürünler, Yüksek Lsans Tez, Selçuk Ünverstes, Konya, Yomralıoğlu, T., CBS: Temel Kavramlar ve Uygulamalar, İstanbul, Seçl Ofset, NATO STANAG 2021, Mltary Computaton of Brdge, Ferry, Raft and Vehcle Classfcatons, NATO, 18 September Gaz Ünv. Müh. Mm. Fak. Der. Clt 27, No 2,

12

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Clt:3 Sayı: Celal Bayar Ünverstes İ.İ.B.F. MANİSA Bulanık Araç Rotalama Problemlerne Br Model Öners ve Br Uygulama Doç. Dr. İbrahm GÜNGÖR Süleyman Demrel Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE BAÜ Fen Bl. Enst. Dergs (6).8. YAYII YÜK İE YÜKENİŞ YAPI KİRİŞERİNDE GÖÇE YÜKÜ HESABI Perhan (Karakulak) EFE Balıkesr Ünverstes ühendslk marlık Fakültes İnşaat üh. Bölümü Balıkesr, TÜRKİYE ÖZET Yapılar

Detaylı

BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ ÖRNEK 20 İKİ KATLI YIĞMA KONUT BİNASININ TASARIMI

BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ ÖRNEK 20 İKİ KATLI YIĞMA KONUT BİNASININ TASARIMI BÖLÜM II D ÖRNEK 0 BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ ÖRNEK 0 İKİ KATLI YIĞMA KONUT BİNASININ TASARIMI 0.1. BİNANIN GENEL ÖZELLİKLERİ...II.0/ 0.. TAŞIYICI

Detaylı

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması Fırat Ünv. Fen ve Müh. Bl. ergs Scence and Eng. J of Fırat Unv. 19 (2, 133-138, 2007 19 (2, 133-138, 2007 Toplam Eşdeğer eprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 eprem Yönetmelğ İle 2006 eprem Yönetmelğnn

Detaylı

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU 6.07.0 ÇOKLU REGRESON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-ON KATSAILARININ ORUMU ÇOKLU REGRESON MODELİ Ekonom ve şletmeclk alanlarında herhang br bağımlı değşken tek br bağımsız

Detaylı

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Ünsal M.; Varol, A.: Soğutma Kulelernn Boyutlandırılması İçn Br Kuramsal 8 Mayıs 990, S: 8-85, Adana 4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Asaf Varol Fırat Ünverstes, Teknk Eğtm Fakültes,

Detaylı

PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI

PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI Mehmet ARDIÇLIOĞLU *, Galp Seçkn ** ve Özgür Öztürk * * Ercyes Ünverstes, Mühendslk Fakültes, İnşaat Mühendslğ Bölümü Kayser

Detaylı

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre Devre Analz Teknkler DEE AAĐZ TEKĐKEĐ Bu zamana kadar kullandığımız Krchoffun kanunları ve Ohm kanunu devre problemlern çözmek çn gerekl ve yeterl olan eştlkler sağladılar. Fakat bu kanunları kullanarak

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs, Clt 0, Sayı 3, 04, Sayfalar 85-9 Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs Pamukkale Unversty Journal of Engneerng Scences PREFABRİK ENDÜSTRİ YAPIARININ ARMONİ

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Mukavemet I Vize Sınavı (2A)

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Mukavemet I Vize Sınavı (2A) KOCELİ ÜNİVERSİTESİ Mühendslk akültes Makna Mühendslğ Bölümü Mukavemet I Vze Sınavı () dı Soyadı : 18 Kasım 013 Sınıfı : No : SORU 1: Şeklde verlen levhalar aralarında açısı 10 o la 0 o arasında olacak

Detaylı

Calculating the Index of Refraction of Air

Calculating the Index of Refraction of Air Ankara Unversty Faculty o Engneerng Optcs Lab IV Sprng 2009 Calculatng the Index o Reracton o Ar Lab Group: 1 Teoman Soygül Snan Tarakçı Seval Cbcel Muhammed Karakaya March 3, 2009 Havanın Kırılma Đndsnn

Detaylı

FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ

FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ 1 Nasır Çoruh, Tarık Erfdan, 3 Satılmış Ürgün, 4 Semra Öztürk 1,,4 Kocael Ünverstes Elektrk Mühendslğ Bölümü 3 Kocael Ünverstes Svl Havacılık Yüksekokulu ncoruh@kocael.edu.tr,

Detaylı

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus SU İHTİYAÇLARII BELİRLEMESİ Suİhtyacı Proje Süres Brm Su Sarfyatı Proje Süres Sonundak üfus Su ayrım çzs İsale Hattı Su Tasfye Tess Terf Merkez, Pompa İstasyonu Baraj Gölü (Hazne) Kaptaj Su Alma Yapısı

Detaylı

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi Harta Teknolojler Elektronk Dergs Clt: 5, No: 1, 2013 (61-67) Electronc Journal of Map Technologes Vol: 5, No: 1, 2013 (61-67) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com e-issn: 1309-3983 Makale

Detaylı

a IIR süzgeç katsayıları ve N ( M) de = s 1 (3) 3. GÜRÜLTÜ GİDERİMİ UYGULAMASI

a IIR süzgeç katsayıları ve N ( M) de = s 1 (3) 3. GÜRÜLTÜ GİDERİMİ UYGULAMASI Fırat Ünverstes-Elazığ MİTRAL KAPAK İŞARETİ ÜZERİNDEKİ ANATOMİK VE ELEKTRONİK GÜRÜLTÜLERİN ABC ALGORİTMASI İLE TASARLANAN IIR SÜZGEÇLERLE SÜZÜLMESİ N. Karaboğa 1, E. Uzunhsarcıklı, F.Latfoğlu 3, T. Koza

Detaylı

AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ

AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ III. ULUSAL HAVACILIK VE UZAY KONFERANSI 16-18 Eylül 2010, ANADOLU ÜNİVERSİTESİ, Eskşehr AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ Davut ÇIKRIKCI * Yavuz YAMAN Murat SORGUÇ

Detaylı

ROBİNSON PROJEKSİYONU

ROBİNSON PROJEKSİYONU ROBİNSON PROJEKSİYONU Cengzhan İPBÜKER ÖZET Tüm yerkürey kapsayan dünya hartalarının yapımı çn, kartografk lteratürde özel br öneme sahp olan Robnson projeksyonu dk koordnatlarının hesabı brçok araştırmacı

Detaylı

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre 1 DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cnemre 2 BİRİNCİ BÖLÜM HEDEF PROGRAMLAMA 1.1 Grş Karar problemler amaç sayısına göre tek amaçlı ve çok amaçlı

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:305-63X Yapı Teknolojler Elektronk Dergs 008 () - TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Başlığın Boru Hattı Etrafındak Akıma Etks Ahmet Alper ÖNER Aksaray Ünverstes, Mühendslk

Detaylı

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular Basel II Geçş Sürec Sıkça Sorulan Sorular Soru No: 71 Cevaplanma Tarh: 06.03.2012 İlgl Hüküm: --- Konu: Gayrmenkul İpoteğyle Temnatlandırılmış Alacaklar İçn KR510AS Formunun Doldurulmasına İlşkn Örnek

Detaylı

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch FRENLER GENEL 40-4. M. Güven KUTAY. 40-4-frenler-genel.doc

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch FRENLER GENEL 40-4. M. Güven KUTAY. 40-4-frenler-genel.doc 009 Kasım FRENLER GENEL 40-4. Güven KUTAY 40-4-frenler-genel.doc İ Ç İ N D E K İ L E R 4 enler... 4.3 4. en çeştler... 4.3 4.3 ende moment hesabı... 4.4 4.3.1 Kaba hesaplama... 4.4 4.3. Detaylı hesaplama...

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt:13 Sayı:2 sh.75-87 Mayıs 2012

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt:13 Sayı:2 sh.75-87 Mayıs 2012 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Clt:13 Sayı:2 sh.75-87 Mayıs 2012 ÇELİK YAPI SİSTEMLERİNDE İKİNCİ MERTEBE ANALİZ YÖNTEMLERİNİN İNCELENMESİ (INVESTIGATION OF SECOND ORDER ANALYSIS

Detaylı

Türkiye deki Binalara Yönelik Soğutma Yükü Hesabı için Web Tabanlı Yazılım Geliştirilmesi

Türkiye deki Binalara Yönelik Soğutma Yükü Hesabı için Web Tabanlı Yazılım Geliştirilmesi 43 Türkye dek Bnalara Yönelk Soğutma Yükü Hesabı çn Web Tabanlı Yazılım Gelştrlmes Development of a Web-Based Software For Buldng Coolng Load Calculatons n Turkey Yrd. Doç. Dr. M. Azm AKTACİR / Yrd. Doç.

Detaylı

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi Fumonc 3 rado net kablosuz duman dedektörü Kracılar ve mülk sahpler çn blg Tebrk ederz! Darenze akıllı fumonc 3 rado net duman dedektörler monte edlmştr. Bu şeklde ev sahbnz yasal donanım yükümlülüğünü

Detaylı

TRANSPORT PROBLEMI için GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI

TRANSPORT PROBLEMI için GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI Yönetm, Yl 9, Say 28, Ekm - 1997,5.20-25 TRANSPORT PROBLEMI ÇIN GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI Dr. Erhan ÖZDEMIR I.Ü. Teknk Blmler M.Y.O. L.GIRIs V AM transport problemlerne en düsük malyetl baslangç çözüm

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ Emel KOCADAYI EGE ÜNİVERSİTESİ MÜH. FAK., KİMYA MÜH. BÖLÜMÜ, 35100-BORNOVA-İZMİR ÖZET Bu projede, Afyon Alkalot Fabrkasından

Detaylı

Okullarda Coğrafi Bilgi Sistem Destekli Öğrenci Kayıt Otomasyon Sistemi Uygulaması: Trabzon Kenti Örneği

Okullarda Coğrafi Bilgi Sistem Destekli Öğrenci Kayıt Otomasyon Sistemi Uygulaması: Trabzon Kenti Örneği Okullarda Coğraf Blg Sstem Destekl Öğrenc Kayıt Otomasyon Sstem Uygulaması: Trabzon Kent Örneğ Volkan YILDIRIM 1, Recep NİŞANCI 2, Selçuk REİS 3 Özet Ülkemzde öğrenc veller le okul darecler, öğrenc kayıt

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 7 Sayı: 1 s. 1-17 Ocak 2005

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 7 Sayı: 1 s. 1-17 Ocak 2005 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Clt: 7 Sayı: 1 s. 1-17 Ocak 25 DEPREM EKİSİ ALINDA YAPILARDA OLUŞAN ABAN KESME KUVVELERİNİN KIYASLANMASI (COMPARISON OF BASE SHEAR FORCES A BUILDINGS

Detaylı

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 5-7 Kasım 5 ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR wwwteknolojkarastrmalarcom ISSN:1304-4141 Makne eknolojler Elektronk Dergs 00 (4 1-14 EKNOLOJİK ARAŞIRMALAR Makale Klask Eş Eksenl (Merkezl İç İçe Borulu Isı Değştrcsnde Isı ransfer ve Basınç Kaybının

Detaylı

ÇERÇEVE TİPİ YAPILARIN DEPLASMAN ESASLI DİZAYNI İÇİN DEPLASMAN PROFİLİ

ÇERÇEVE TİPİ YAPILARIN DEPLASMAN ESASLI DİZAYNI İÇİN DEPLASMAN PROFİLİ Eskşehr Osmangaz Ünverstes Müh.Mm.Fak.Dergs C.XIX, S.2, 2006 Eng&Arch.Fac. Eskşehr Osmangaz Unversty, Vol..XIX, No:2, 2006 Makalenn Gelş Tarh : 26.04.2005 Makalenn Kabul Tarh : 5.08.2005 ÇERÇEVE TİPİ YAPILARIN

Detaylı

Şehiriçi Karayolu Ağlarının Sezgisel Harmoni Araştırması Optimizasyon Yöntemi ile Ayrık Tasarımı *

Şehiriçi Karayolu Ağlarının Sezgisel Harmoni Araştırması Optimizasyon Yöntemi ile Ayrık Tasarımı * İMO Teknk Derg, 2013 6211-6231, Yazı 392 Şehrç Karayolu Ağlarının Sezgsel Harmon Araştırması Optmzasyon Yöntem le Ayrık Tasarımı * Hüseyn CEYLAN* Halm CEYLAN** ÖZ Bu çalışmada, şehrç ulaştırma ağlarının

Detaylı

K-Ortalamalar Yöntemi ile Yıllık Yağışların Sınıflandırılması ve Homojen Bölgelerin Belirlenmesi *

K-Ortalamalar Yöntemi ile Yıllık Yağışların Sınıflandırılması ve Homojen Bölgelerin Belirlenmesi * İMO Teknk Derg, 2012 6037-6050, Yazı 383 K-Ortalamalar Yöntem le Yıllık Yağışların Sınıflandırılması ve Homojen Bölgelern Belrlenmes * Mahmut FIAT* Fath DİKBAŞ** Abdullah Cem KOÇ*** Mahmud GÜGÖ**** ÖZ

Detaylı

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI A. DNYİN AMACI : Bast ser ve bast paralel drenç devrelern analz edp kavramak. Voltaj ve akım bölücü kurallarını kavramak. Krchoff kanunlarını deneysel olarak uygulamak. B. KULLANILACAK AAÇ V MALZML : 1.

Detaylı

ZKÜ Mühendislik Fakültesi - Makine Mühendisliği Bölümü ISI VE TERMODİNAMİK LABORATUVARI Sudan Suya Türbülanslı Akış Isı Değiştirgeci Deney Föyü

ZKÜ Mühendislik Fakültesi - Makine Mühendisliği Bölümü ISI VE TERMODİNAMİK LABORATUVARI Sudan Suya Türbülanslı Akış Isı Değiştirgeci Deney Föyü ZKÜ Müendslk Fakültes - Makne Müendslğ Bölümü Sudan Suya Türbülanslı Akış Isı Değştrge Deney Föyü Şekl. Sudan suya türbülanslı akış ısı değştrge (H950 Deneyn adı : Boru çnde sudan suya türbülanslı akışta

Detaylı

TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ

TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ ZKÜ Sosyal Blmler Dergs, Clt 3, Sayı 6, 2007, ss. 109 125. TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN İŞLEYİŞ SÜRECİ, BULANIK DAĞITIM PROBLEMİNİN TAMSAYILI DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODEL DENEMESİ Yrd.Doç.Dr. Ahmet ERGÜLEN Nğde

Detaylı

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm EK-1 TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ

KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM TALEP SİSTEMİ YAKLAŞIMIYLA ANALİZİ Süleyman Demrel Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yıl: 2007/2, Sayı: 6 Journal of Suleyman Demrel Unversty Insttue of Socal Scences Year: 2007/2, Number: 6 KIRMIZI, TAVUK VE BEYAZ ET TALEBİNİN TAM

Detaylı

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH Dr Türkmen Göksel Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu makalede teknoloj sevyesnn pyasa rekabet ve refah sevyes üzerndek etkler matematksel br model le ncelenecektr

Detaylı

Betül BektaĢ Ekici Accepted: October 2011. ISSN : 1308-7231 bbektas@firat.edu.tr 2010 www.newwsa.com Elazig-Turkey

Betül BektaĢ Ekici Accepted: October 2011. ISSN : 1308-7231 bbektas@firat.edu.tr 2010 www.newwsa.com Elazig-Turkey ISSN:136-3111 e-journal of New World Scences Academy 211, Volume: 6, Number: 4, Artcle Number: 1A24 ENGINEERING SCIENCES Receed: July 211 Betül BektaĢ Ekc Accepted: October 211 U. Teoman Aksoy Seres :

Detaylı

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet

ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK REGRESYON ANALİZİ İLE HİZMET TERCİHİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİ. Özet Dokuz Eylül Ünverstes Sosyal Blmler Ensttüsü Dergs Yayın Gelş Tarh: 18.02.2011 Clt: 13, Sayı: 1, Yıl: 2011, Sayfa: 21-37 Yayına Kabul Tarh: 17.03.2011 ISSN: 1302-3284 ALGILANAN HİZMET KALİTESİ VE LOJİSTİK

Detaylı

Üç Boyutlu Yapı-Zemin Etkileşimi Problemlerinin Kuadratik Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak Çözümü

Üç Boyutlu Yapı-Zemin Etkileşimi Problemlerinin Kuadratik Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak Çözümü ECAS Uluslararası Yapı ve Deprem Mühendslğ Sempozyumu, Ekm, Orta Doğu Teknk Ünverstes, Ankara, Türkye Üç Boyutlu Yapı-Zemn Etkleşm Problemlernn Kuadratk Sonlu Elemanlar ve Sonsuz Elemanlar Kullanılarak

Detaylı

Öğretim planındaki AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9

Öğretim planındaki AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9 Ders Kodu Teork Uygulama Lab. Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9 Ön Koşullar : Grafk İletşm I ve II, Tasarım Stüdyosu I, II, III derslern almış ve başarmış

Detaylı

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi V tsttşfaktör T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Il Kamu Hastaneler Brlğ Genel Sekreterlğ Kanun Eğtm ve Araştırma Hastanes Sayı ı 23618724/?ı C.. Y** 08/10/2015 Konu : Yaklaşık Malyet

Detaylı

İstanbul Ünverstes İşletme Fakültes Dergs Istanbul Unversty Journal of the School of Busness Admnstraton Clt/Vol:39, Sayı/No:2,, 310-334 ISSN: 1303-1732 www.fdergs.org Stokastk envanter model kullanılarak

Detaylı

MADEN DEĞERLENDİRME. Ders Notları

MADEN DEĞERLENDİRME. Ders Notları MADEN DEĞERLENDİRME Ders Notları Doç.Dr. Kaan ERARSLAN 008 ĐÇĐNDEKĐLER. GĐRĐŞ... 3. REZERV SINIFLARI VE HESAPLAMALARI... 4. Görünür rezervler...4.. Muhtemel Rezervler...6.3 Mümkün Rezervler...7.4 Belrl

Detaylı

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR.

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR. EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATL RESMİ GAETEDE YAYNLANMŞTR. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm Resm Gazetenn 29.12.2012 tarh ve 28512 sayılı le yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket Bu Doküman

Detaylı

Laser Distancer LD 420. Kullanma kılavuzu

Laser Distancer LD 420. Kullanma kılavuzu Laser Dstancer LD 40 tr Kullanma kılavuzu İçndekler Chazın Kurulumu - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Grş - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Genel bakış

Detaylı

Şiddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetik Algoritma ile Belirlenmesi: GAP Örneği *

Şiddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetik Algoritma ile Belirlenmesi: GAP Örneği * İMO Teknk Derg, 28 4393-447, Yazı 29 Şddet-Süre-Frekans Bağıntısının Genetk Algortma le Belrlenmes: GAP Örneğ * Hall KARAHAN* M. Tamer AYVAZ** Gürhan GÜRARSLAN*** ÖZ Bu çalışmada, Genetk Algortma (GA)

Detaylı

Metin Madenciliği ile Soru Cevaplama Sistemi

Metin Madenciliği ile Soru Cevaplama Sistemi Metn Madenclğ le Soru Cevaplama Sstem Sevnç İlhan 1, Nevchan Duru 2, Şenol Karagöz 3, Merve Sağır 4 1 Mühendslk Fakültes Blgsayar Mühendslğ Bölümü Kocael Ünverstes slhan@kocael.edu.tr, nduru@kocael.edu.tr,

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:135-31X Yapı Teknolojler Elektronk Dergs (1) 13-1 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Araz Yüzey Tanımlamada Nokta Dağılımının Önem Đk Deneysel Çalışma H.Murat YILMAZ *, Murat

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:134-4141 Makne Teknolojler Elektronk Dergs 28 (1) 61-68 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Kısa Makale Tabakalı Br Dskn Termal Gerlme Analz Hasan ÇALLIOĞLU 1, Şükrü KARAKAYA 2 1

Detaylı

Türkiyede ki ĠĢ Kazalarının Yapay Sinir Ağları ile 2025 Yılına Kadar Tahmini

Türkiyede ki ĠĢ Kazalarının Yapay Sinir Ağları ile 2025 Yılına Kadar Tahmini Türkyede k ĠĢ Kazalarının Yapay Snr Ağları le 2025 Yılına Kadar Tahmn Hüseyn Ceylan ve Murat Avan Kırıkkale Meslek Yüksekokulu, Kırıkkale Ünverstes, Kırıkkale, 71450 Türkye. Kaman Meslek Yüksekokulu, Ah

Detaylı

TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI

TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI TDK Temel Devre Kavramları ve Kanunları /0 TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI GĐRĐŞ: Devre analz gerçek hayatta var olan fzksel elemanların matematksel olarak modellenerek gerçekte olması gereken sonuçların

Detaylı

ÇOK BĐLEŞENLĐ DAMITMA KOLONU TASARIMI PROF. DR. SÜLEYMAN KARACAN

ÇOK BĐLEŞENLĐ DAMITMA KOLONU TASARIMI PROF. DR. SÜLEYMAN KARACAN ÇOK BĐLEŞENLĐ DAMITMA KOLONU TASARIMI PROF. DR. SÜLEYMAN KARACAN 1 DAMITMA KOLONU Kmya ve buna bağlı endüstrlerde en çok kullanılan ayırma proses dstlasyondur. Uygulama alanı antk çağda yapılan alkol rektfkasyonundan

Detaylı

ORTOTROPİK ZİNCİR YAN PLAKALARINDA GERİLME YIĞILMASI KATSAYILARININ HESAPLANMASI

ORTOTROPİK ZİNCİR YAN PLAKALARINDA GERİLME YIĞILMASI KATSAYILARININ HESAPLANMASI PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K B İ L İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 997 : 3 : 3 :45-49

Detaylı

KAFES SİSTEMLERİN UYGULAMAYA YÖNELİK OPTİMUM TASARIMI

KAFES SİSTEMLERİN UYGULAMAYA YÖNELİK OPTİMUM TASARIMI PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİLİMLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 1999 : 5 : 1 : 951-957

Detaylı

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi 01.01.2015 tarh ve 29223 sayılı Resm Gazetede yayımlanmıştır. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem

Detaylı

PRODUCTION PLANNING BASED ON GOAL PROGRAMMING FOR MASS CUSTOMIZATION IN A COMPANY

PRODUCTION PLANNING BASED ON GOAL PROGRAMMING FOR MASS CUSTOMIZATION IN A COMPANY BİR İŞLETMEDE KİTLESEL ÖZEL ÜRETİME YÖNELİK HEDEF PROGRAMLAMA TABANLI ÜRETİM PLANLAMA PRODUCTION PLANNING BASED ON GOAL PROGRAMMING FOR MASS CUSTOMIZATION IN A COMPANY ESRA AKBAL Başkent Ünverstes Lsansüstü

Detaylı

Çok Parçalı Basınç Çubukları

Çok Parçalı Basınç Çubukları Çok Parçalı Basınç Çubukları Çok parçalı basınç çubukları genel olarak k gruba arılır. Bunlar; a) Sürekl brleşk parçalardan oluşan çok parçalı basınç çubukları b) Parçaları arasında aralık bulunan çok

Detaylı

TRAFİK İŞARETLERİNİN HOUGH DÖNÜŞÜMÜ VE DVM KULLANILARAK SINIFLANDIRILMASI TRAFFIC SIGN CLASSIFICATION USING HOUGH TRANSFORM AND SVM

TRAFİK İŞARETLERİNİN HOUGH DÖNÜŞÜMÜ VE DVM KULLANILARAK SINIFLANDIRILMASI TRAFFIC SIGN CLASSIFICATION USING HOUGH TRANSFORM AND SVM TRAFİK İŞARETLERİNİN HOUGH DÖNÜŞÜMÜ VE DVM KULLANILARAK SINIFLANDIRILMASI TRAFFIC SIGN CLASSIFICATION USING HOUGH TRANSFORM AND SVM Emrah ONAT SDT - Space & Defence Technologes A.Ş. emrahonat@yahoo.com

Detaylı

Soğutucu Akışkan Karışımlarının Kullanıldığı Soğutma Sistemlerinin Termoekonomik Optimizasyonu

Soğutucu Akışkan Karışımlarının Kullanıldığı Soğutma Sistemlerinin Termoekonomik Optimizasyonu Soğutucu Akışkan arışımlarının ullanıldığı Soğutma Sstemlernn ermoekonomk Optmzasyonu * 1 Hüseyn aya, 2 ehmet Özkaymak ve 3 rol Arcaklıoğlu 1 Bartın Ünverstes akne ühendslğ Bölümü, Bartın, ürkye 2 arabük

Detaylı

UZAY ÇERÇEVE SİSTEMLERİN ELASTİK-PLASTİK ANALİZİ İÇİN BİR YÖNTEM

UZAY ÇERÇEVE SİSTEMLERİN ELASTİK-PLASTİK ANALİZİ İÇİN BİR YÖNTEM ECAS Uluslararası Yapı ve Deprem ühendslğ Sempozyumu, Ekm, Orta Doğu Teknk Ünverstes, Ankara, Türkye UZAY ÇERÇEVE SİSTEERİN STİK-PASTİK ANAİZİ İÇİN BİR YÖNTE Erdem Damcı, Turgay Çoşgun, Tuncer Çelk, Namık

Detaylı

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. KURUL KARARI. Karar No: 5398-1 Karar Tarihi: 30/12/2014

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. KURUL KARARI. Karar No: 5398-1 Karar Tarihi: 30/12/2014 01.01.2015 tarh ve 29223 sayılı Resm Gazetede yayımlanmıştır. Enerj Pyasası Düzenleme Kurumundan : KURUL KARARI Karar No: 5398-1 Karar Tarh: 30/12/2014 Enerj Pyasası Düzenleme Kurulunun 30/12/2014 tarhl

Detaylı

T. C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ DENEYLER 1 ÇOKLU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ DENEYİ

T. C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ DENEYLER 1 ÇOKLU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ DENEYİ T. C. GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ DENEYLER ÇOKLU ISI DEĞİŞTİRİCİSİ DENEYİ ÖĞRENCİ NO: ADI SOYADI: DENEY SORUMLUSU: YRD. DOÇ. DR. BİROL ŞAHİN

Detaylı

YER ÖLÇÜLERİ. Yer ölçüleri, verilerin merkezini veya yığılma noktasını belirleyen istatistiklerdir.

YER ÖLÇÜLERİ. Yer ölçüleri, verilerin merkezini veya yığılma noktasını belirleyen istatistiklerdir. YER ÖLÇÜLERİ Yer ölçüler, verler merkez veya yığılma oktasıı belrleye statstklerdr. Grafkler bze verler yığılma oktaları hakkıda ö blg vermede yardımcı olurlar. Acak bu değerler gerçek değerler değldr,

Detaylı

2005 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:16, s31-46

2005 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:16, s31-46 2005 Gaz Ünverstes Endüstryel Sanatlar Eğtm Fakültes Dergs Sayı:16, s31-46 ÖZET BANKALARDA MALİ BAŞARISIZLIĞIN ÖNGÖRÜLMESİ LOJİSTİK REGRESYON VE YAPAY SİNİR AĞI KARŞILAŞTIRMASI 31 Yasemn KESKİN BENLİ 1

Detaylı

ÇELİK UZAYSAL ÇERÇEVE YAPILARIN OPTİMUM TASARIMI

ÇELİK UZAYSAL ÇERÇEVE YAPILARIN OPTİMUM TASARIMI ÇELİK UZAYSAL ÇERÇEVE YAPILARIN OPTİMUM TASARIMI M. Sedat HAYALİOĞLU *, S. Özgür DEĞERTEKİN * * Dcle Ünverstes, Müh.-Mm. Fak., İnşaat Müh. Böl., Dyarbakır ÖZET Bu çalışmada çelk uzay çerçevelern, Amerkan

Detaylı

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi DÜZ DİŞLİ ÇARKLARIN SONLU ELEMANLAR METODU İLE MODELLENMESİ

Journal of Engineering and Natural Sciences Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi DÜZ DİŞLİ ÇARKLARIN SONLU ELEMANLAR METODU İLE MODELLENMESİ Journal of Engneerng and Natural Scences Mühendslk ve Fen Blmler Dergs Sgma 2004/2 DÜZ DİŞLİ ÇARKLARIN SONLU ELEMANLAR METODU İLE MODELLENMESİ M. Cüneyt FETVACI *, C. Erdem İMRAK İstanbul Teknk Ünverstes,

Detaylı

HAVAYOLU KARGO TAŞIMACILIĞINDA KAPASİTE SINIRI OLMAYAN ÇOK ATAMALI p-ana DAĞITIM ÜSSÜ MEDYAN PROBLEMİNE TAMSAYILI MODEL YAKLAŞIMI

HAVAYOLU KARGO TAŞIMACILIĞINDA KAPASİTE SINIRI OLMAYAN ÇOK ATAMALI p-ana DAĞITIM ÜSSÜ MEDYAN PROBLEMİNE TAMSAYILI MODEL YAKLAŞIMI HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ OCAK 2009 CİLT 4 SAYI 1 (47-60) HAVAYOLU KARGO TAŞIMACILIĞINDA KAPASİTE SINIRI OLMAYAN ÇOK ATAMALI p-ana DAĞITIM ÜSSÜ MEDYAN PROBLEMİNE TAMSAYILI MODEL YAKLAŞIMI

Detaylı

BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA VE BİR TEKSTİL FİRMASINDA UYGULAMA ÖRNEĞİ

BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA VE BİR TEKSTİL FİRMASINDA UYGULAMA ÖRNEĞİ Eskşehr Osmangaz Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Clt: 6 Sayı: 2 Aralık 2005 BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA VE BİR TEKSTİL FİRMASINDA UYGULAMA ÖRNEĞİ İrfan ERTUĞRUL Pamukkale Ünverstes İİBF, Denzl ÖZET Günümüzde

Detaylı

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ BÖLÜM 6 ALTERNATİF AKIM DEVRE ÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ 6. ÇEVRE AKIMLAR ÖNTEMİ 6. SÜPERPOZİSON TEOREMİ 6. DÜĞÜM GERİLİMLER ÖNTEMİ 6.4 THEVENİN TEOREMİ 6.5 NORTON TEOREMİ Tpak GİRİŞ Alternatf akımın

Detaylı

İNCE CİDARLI KAPALI ENKESİTLİ ÇUBUKLARDAN OLUŞAN SİSTEMLERİN DÜĞÜM NOKTASI

İNCE CİDARLI KAPALI ENKESİTLİ ÇUBUKLARDAN OLUŞAN SİSTEMLERİN DÜĞÜM NOKTASI YILDIZ TEKİK ÜİVERSİTESİ FE BİLİMLERİ ESTİTÜSÜ İCE CİDARLI KAPALI EKESİTLİ ÇUBUKLARDA OLUŞA SİSTEMLERİ DÜĞÜM OKTASI BİRLEŞİMLERİİ İCELEMESİ İnşaat Mühends Fevz Fırat BOZACI FBE İnşaat Mühendslğ Anablm

Detaylı

SABİT GPS İSTASYONLARI KOORDİNAT ZAMAN SERİLERİNİN ANALİZİ (ANALYSIS OF CONTINUOUS GPS COORDINATE TIME SERIES)

SABİT GPS İSTASYONLARI KOORDİNAT ZAMAN SERİLERİNİN ANALİZİ (ANALYSIS OF CONTINUOUS GPS COORDINATE TIME SERIES) SABİT GPS İSTASYONLARI KOORDİNAT ZAMAN SERİLERİNİN ANALİZİ (ANALYSIS OF CONTINUOUS GPS COORDINATE TIME SERIES) Özlem SİMAV, Coşkun DEMİR, Mehmet SİMAV, Hasan YILDIZ Harta Genel Komutanlığı, Ankara ozlemyemscoglu@hgk.ml.tr

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 07 KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ, LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ FAİZ ESNEKLİĞİ Bugünk dersn çerğ: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 1.1 İŞLEMLER (MUAMELELER) TALEBİ... 2 1.2 ÖNLEM (İHTİYAT) TALEBİ...

Detaylı

EMG İşaretlerinin K-Ortalama Algoritması Kullanılarak Öbekleştirilmesi. EMG Signal Analysis Using K-Means Clustering

EMG İşaretlerinin K-Ortalama Algoritması Kullanılarak Öbekleştirilmesi. EMG Signal Analysis Using K-Means Clustering KSÜ Mühendslk Blmler Dergs, (), 9 5 KSU Journal of Engneerng Scences, (), 9 EMG İşaretlernn K-Ortalama Algortması Kullanılarak Öbekleştrlmes Mücahd Günay, Ahmet ALKA, KSÜ Mühendslk-Mmarlık Fakültes Elektrk-Elektronk

Detaylı

Meteorolojik Verilerin Yapay Sinir Ağları Đle Modellenmesi

Meteorolojik Verilerin Yapay Sinir Ağları Đle Modellenmesi KSÜ Fen ve Mühendslk Dergs, 10(1), 2007 148 KSU Journal of Scence and Engneerng, 10(1), 2007 Meteorolojk Verlern Yapay Snr Ağları Đle Modellenmes Kemal ATĐK 1, Emrah DENĐZ 1, Enver YILDIZ 2 1 ZKÜ. Karabük

Detaylı

ORTA GERİLİM ENERJİ DAĞITIM TALİ HATLARINDA ARIZA ANALİZİ

ORTA GERİLİM ENERJİ DAĞITIM TALİ HATLARINDA ARIZA ANALİZİ ORTA GERİLİM ENERJİ DAĞTM TALİ HATLARNDA ARZA ANALİZİ Yılmaz ASLAN Şebnem TÜRE 2,2 Dumlupınar Ünverstes Mühendslk Fak., Elektrk-Elektronk Müh. Bölümü, 4300, Kütahya e-posta: yaslan@dumlupnar.edu.tr 2 e-posta:

Detaylı

AYIRMA KOLONLARININ TASARIMI-1

AYIRMA KOLONLARININ TASARIMI-1 AYIRMA KOLONLARININ TASARIMI-1 DİSTİLASYON KOLONLARININ TASARIMI Prof.Dr.Hasp Yenova İÇİNDEKİLER: 1. Grş 1 2. Sürekl Dstlasyon Prosesn Tanımı 1 Buhar- sıvı denge verler 3 2.1 Ger akma 4 2.2 Besleme noktasının

Detaylı

COMPUTER-AIDED DESIGN OF HORIZONTAL AXIS WIND TURBINE BLADE

COMPUTER-AIDED DESIGN OF HORIZONTAL AXIS WIND TURBINE BLADE 1 ÖZET 2008 Gaz Ünverstes Endüstryel Sanatlar Eğtm Fakültes Dergs Sayı: 22, s.1-11 YATAY EKSENLĐ RÜZGÂR TÜRBÜN KANADININ BĐLGĐSAYAR DESTEKLĐ TASARIMI Murat ÖNDER 1 Hüseyn Güçlü YAVUZCAN 2 Bu makalede yatay

Detaylı

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR.

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR. EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

Bitkisel Ürün Sigortası Yaptırma İsteğinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği

Bitkisel Ürün Sigortası Yaptırma İsteğinin Belirlenmesi: Tokat İli Örneği Atatürk Ünv. Zraat Fak. Derg., 42 (2): 153-157, 2011 J. of Agrcultural Faculty of Atatürk Unv., 42 (2): 153-157, 2011 ISSN : 1300-9036 Araştırma Makales/Research Artcle Btksel Ürün Sgortası Yaptırma İsteğnn

Detaylı

MATLAB GUI İLE DA MOTOR İÇİN PID DENETLEYİCİLİ ARAYÜZ TASARIMI INTERFACE DESING WITH PID CONTROLLER FOR DC MOTOR BY MATLAB GUI

MATLAB GUI İLE DA MOTOR İÇİN PID DENETLEYİCİLİ ARAYÜZ TASARIMI INTERFACE DESING WITH PID CONTROLLER FOR DC MOTOR BY MATLAB GUI İler Teknoloj Blmler Dergs Clt 2, Sayı 3, 10-18, 2013 Journal of Advanced Technology Scences Vol 2, No 3, 10-18, 2013 MATLAB GUI İLE DA MOTOR İÇİN PID DENETLEYİCİLİ ARAYÜZ TASARIMI M. Fath ÖZLÜK 1*, H.

Detaylı

Heterojen Araç Filolu Zaman Pencereli Eş Zamanlı Dağıtım-Toplamalı Araç Rotalama Problemleri: Matematiksel Model

Heterojen Araç Filolu Zaman Pencereli Eş Zamanlı Dağıtım-Toplamalı Araç Rotalama Problemleri: Matematiksel Model Internatonal Journal of Research and Development, Vol.3, No.1, January 2011 19 Heteroen Araç Flolu Zaman Pencerel Eş Zamanlı Dağıtım-Toplamalı Araç Rotalama Problemler: Matematksel Model Suna ÇETİN, Cevrye

Detaylı

ADJUSTED DURBIN RANK TEST FOR SENSITIVITY ANALYSIS IN BALANCED INCOMPLETE BLOCK DESIGN

ADJUSTED DURBIN RANK TEST FOR SENSITIVITY ANALYSIS IN BALANCED INCOMPLETE BLOCK DESIGN SAÜ Fen Edebyat Dergs (2010-I) F.GÖKPINAR v.d. DENGELİ TAMAMLANMAMIŞ BLOK TASARIMINDA, DUYUSAL ANALİZ İÇİN DÜZELTİLMİŞ DURBİN SIRA SAYILARI TESTİ Fkr GÖKPINAR*, Hülya BAYRAK, Dlşad YILDIZ ve Esra YİĞİT

Detaylı

FOTOGRAMETRİK NOKTA AĞLARI İÇİN BASİT BİR OPTİMİZASYON METODU

FOTOGRAMETRİK NOKTA AĞLARI İÇİN BASİT BİR OPTİMİZASYON METODU Selçuk Ünverstes Jeode ve Fotogrametr Mühendslğ Öğretmnde 0. õl Sempoumu6-8 Ekm 00 Kona SUNULMUŞ İLDİRİ FOTOGRMETRİK NOKT ĞLRI İÇİN SİT İR OTİMİSON METODU Esra TUNÇ Jurgen FRIEDRICH Fev KRSLI Karaden Teknk

Detaylı

Çelik Yapıların Öngörülen Göreli Kat Ötelemesi Oranına Göre Enerji Esaslı Tasarımı *

Çelik Yapıların Öngörülen Göreli Kat Ötelemesi Oranına Göre Enerji Esaslı Tasarımı * İO Teknk Derg, 01 5777-5798, Yazı 369 Çelk Yaıların Öngörülen Görel Kat Ötelemes Oranına Göre Enerj Esaslı Tasarımı * Onur ERTER* Özgür BOZDAĞ** ustafa DÜZGÜ*** ÖZ Günümüz yönetmelklernde yer alan ve yaıların

Detaylı

Hasar sıklıkları için sıfır yığılmalı kesikli modeller

Hasar sıklıkları için sıfır yığılmalı kesikli modeller www.statstkcler.org İstatstkçler Dergs 5 (01) 3-31 İstatstkçler Dergs Hasar sıklıkları çn sıfır yığılmalı keskl modeller Sema Tüzel Hacettepe Ünverstes Aktüerya Blmler Bölümü 06800-Beytepe, Ankara, Türkye

Detaylı

TRİSTÖR VE TRİYAK HARMONİKLERİNİN 3 BOYUTLU GÖSTERİMİ VE TOPLAM HARMONİK BOZUNUMA EĞRİ UYDURMA

TRİSTÖR VE TRİYAK HARMONİKLERİNİN 3 BOYUTLU GÖSTERİMİ VE TOPLAM HARMONİK BOZUNUMA EĞRİ UYDURMA PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİL İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : : : : 5- TRİSTÖR VE TRİYAK

Detaylı

Konumsal Enterpolasyon Yöntemleri Uygulamalarında Optimum Parametre Seçimi: Doğu Karadeniz Bölgesi Günlük Ortalama Sıcaklık Verileri Örneği

Konumsal Enterpolasyon Yöntemleri Uygulamalarında Optimum Parametre Seçimi: Doğu Karadeniz Bölgesi Günlük Ortalama Sıcaklık Verileri Örneği S. ZENGİN KAZANCI, E. TANIR KAYIKÇI Konumsal Enterpolasyon Yöntemler Uygulamalarında Optmum Parametre Seçm: Doğu Karadenz Bölges Günlük Ortalama Sıcaklık S. ZENGİN KAZANCI 1, E. TANIR KAYIKÇI 1 1 Karadenz

Detaylı

Veride etiket bilgisi yok Denetimsiz öğrenme (unsupervised learning) Neden gereklidir?

Veride etiket bilgisi yok Denetimsiz öğrenme (unsupervised learning) Neden gereklidir? MEH535 Örünü Tanıma 7. Kümeleme (Cluserng) Doç.Dr. M. Kemal GÜLLÜ Elekronk ve Haberleşme Mühendslğ Bölümü web: hp://akademkpersonel.kocael.edu.r/kemalg/ E-posa: kemalg@kocael.edu.r Verde eke blgs yok Denemsz

Detaylı

Maliyetlerinin Bulanık Mantık (Fuzzy Logıc) Yaklaşımı Đle Yönetilmesi ve Finansal Performans Üzerindeki Etkisinin Đncelenmesi

Maliyetlerinin Bulanık Mantık (Fuzzy Logıc) Yaklaşımı Đle Yönetilmesi ve Finansal Performans Üzerindeki Etkisinin Đncelenmesi Yrd. Doç. Dr. Al Deran Yrd. Doç. Dr. Ahmet Ergülen Taşıma Malyetlernn Bulanık Mantık (Fuzzy Logıc) Yaklaşımı Đle Yönetlmes ve Fnansal Performans Üzerndek Etksnn Đncelenmes Yrd. Doç. Dr. Ahmet ERGÜLEN Yrd.

Detaylı

Otomatik Kontrol Ulusal Toplantısı, TOK2013, 26-28 Eylül 2013, Malatya MEKATRONİK SİSTEMLER VE KONTROLÜ

Otomatik Kontrol Ulusal Toplantısı, TOK2013, 26-28 Eylül 2013, Malatya MEKATRONİK SİSTEMLER VE KONTROLÜ Otomatk Kontrol Ulusal Toplantısı, TOK23, 26-28 Eylül 23, Malatya MEKATRONİK SİSTEMLER VE KONTROLÜ 655 Otomatk Kontrol Ulusal Toplantısı, TOK23, 26-28 Eylül 23, Malatya EKF Tabanlı INS/GPS Entegrasyonu

Detaylı

Biyomedikal Amaçlı Basınç Ölçüm Cihazı Tasarımı

Biyomedikal Amaçlı Basınç Ölçüm Cihazı Tasarımı Byomedkal Amaçlı Basınç Ölçüm Chazı Tasarımı Barış Çoruh 1 Onur Koçak 2 Arf Koçoğlu 3 İ. Cengz Koçum 4 1 Ayra Medkal Yatırımlar Ltd. Şt, Ankara 2,4 Byomedkal Mühendslğ Bölümü, Başkent Ünverstes, Ankara,

Detaylı

YAŞAM ÇÖZÜMLEMESİNDE AYKIRI DEĞERLER OUTLIERS IN SURVIVAL ANALYSIS

YAŞAM ÇÖZÜMLEMESİNDE AYKIRI DEĞERLER OUTLIERS IN SURVIVAL ANALYSIS YAŞAM ÇÖZÜMLEMESİNDE AYKIRI DEĞERLER OUTLIERS IN SURVIVAL ANALYSIS NURAY TUNCER PROF. DR. DURDU KARASOY Tez Danışmanı Hacettepe Ünverstes Lsansüstü Eğtm-Öğretm Yönetmelğnn İstatstk Anablm Dalı İçn Öngördüğü

Detaylı

VANTİLATÖR TASARIMI. Şekil 1. Merkezkaç vantilatör tipleri

VANTİLATÖR TASARIMI. Şekil 1. Merkezkaç vantilatör tipleri 563 VANTİLATÖR TASARIMI Fuat Hakan DOLAY Cem PARMAKSIZOĞLU ÖZET Bu çalışmada merkezkaç ve eksenel vantlatör tpler çn gelştrlmş olan matematksel modeln çözümünü sağlayan br blgsayar programı hazırlanmıştır.

Detaylı

TEKNOLOJİ BAĞIMLI YAŞAMIN MATEMATİKSEL DESENLERİ-I

TEKNOLOJİ BAĞIMLI YAŞAMIN MATEMATİKSEL DESENLERİ-I TEKNOLOJİ BAĞIMLI YAŞAMIN MATEMATİKSEL DESENLERİ-I Fevz ÜNLÜ *, Esra DALAN YILDIRIM **,Şule AYAR *** ÖZET: Evren her an nano-önces, nano, mkro, normal, makro ve makro-ötes gözler le gözlemlermze açıktır.

Detaylı

TE 06 TOZ DETERJAN ÜRETİM TESİSİNDEKİ PÜSKÜRTMELİ KURUTMA ÜNİTESİNDE EKSERJİ ANALİZİ

TE 06 TOZ DETERJAN ÜRETİM TESİSİNDEKİ PÜSKÜRTMELİ KURUTMA ÜNİTESİNDE EKSERJİ ANALİZİ Yednc lusal Kmya Mühendslğ Kngres, 5-8 ylül 26, Anadlu Ünverstes, skşehr 6 OZ DRJAN ÜRİM SİSİNDKİ PÜSKÜRMLİ KRMA ÜNİSİND KSRJİ ANALİZİ GÜLSÜN BKAŞ*, FİRZ BALKAN ge Ünverstes Kmya Mühendslğ Bölümü, 351,

Detaylı

Servis Amaçlı Robotlarda Modüler ve Esnek Boyun Mekanizması Tasarımı ve Kontrolü

Servis Amaçlı Robotlarda Modüler ve Esnek Boyun Mekanizması Tasarımı ve Kontrolü Servs Amaçlı Robotlarda Modüler ve Esnek Boyun Mekanzması Tasarımı ve Kontrolü Neşe Topuz, Hüseyn Burak Kurt, Pınar Boyraz, Chat Bora Yğt Makna Mühendslğ Bölümü İstanbul Teknk Ünverstes İnönü Cd. No:65,

Detaylı