???? Giriş ve Temel Kavramlar. Plants. Animals. Bazı terimler. Canlıların Sınıflandırılması. Canlıların Sınıflandırılması.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "???? Giriş ve Temel Kavramlar. Plants. Animals. Bazı terimler. Canlıların Sınıflandırılması. Canlıların Sınıflandırılması."

Transkript

1 Giriş ve Temel Kavramlar Biyoçeşitlilik ve Sınıflandırılması Bazı terimler Taksonomi, Yunanca taxis (sıralama) ve nomos (kanun) kelimelerinden türemiştir. İlk defa Candolle (1813) tarafından bitkilerin sınıflandırılmasında kullanılmıştır. Taksonomi: Organizmaların sınıflandırılmasının teori ve uygulamasıdır. Sistematik ise Yunanca systema kelimesinden geliştirilmiştir. İlk kez Linneaus un Systema Naturae adlı eserinin 1735 de basılan 1.baskısında kullanılmıştır. Sistematik: Organizmaların çeşit ve farklılıkları ile aralarındaki akrabalık derecelerinin bilimsel olarak incelenmesidir. Takson: Belirli bir kategoriye girebilecek derecede ayırt edici farklılıklara sahip olan herhangi bir derecedeki (cins, tür, alttür) taksonomik gruptur. Kategori: Sınıflandırma kademelerinde seviye veya dereceyi ifade eder. Mesela tür bir kategori olup bunun üyeleri taksondur. Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 2 Canlıların Sınıflandırılması B A C D F G H I E J Canlıların Sınıflandırılması Plants C D G I M???? Animals A B J K K L M N F L E H N Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 3 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 4 Biyoçeşitlilik Taxono m ic G roup # De scr ib ed # Es tim a te d % De scr ib ed Ver tebra tes 45,000 50, Va scul ar pl ants 250, , Mollusks 70, , Crusta ce ans 40, , Proto zoans 40, , A lg ae 40, , Ins ec ts 950,000 8,000, A ra chnids 75, , Fungi 70,000 1,000,000 7 Virus es 5, ,000 5 N em atod es 15, ,000 3 Bac ter ia 4, ,000 1 * Biyoçeşitlilik Groombridge, B Global Biodiversity: Status of the Earth's Living Resources. London, Chapman & Hall. * % described #described / #estimated Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 5 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 6 1

2 Biyoçeşitlilik Dünyada yaşayan canlıların farklılığı ve farklılığın miktarı insanı şaşırtacak düzeydedir. Bu güne kadar bilimsel olarak tanımlanmış Hayvan türlerinin sayısı , Bitki türlerinin sayısı ise aştığı tahmin edilmektedir. Bu rakamlara fosillerinden tanıdığımız türler dahil değildir. Hayvan türleri yaklaşık 25 Şube (24 ile 32 arasında değişmektedir.) 80 Sınıf ± 2000 familya grubu ile ± cins grubunda yer almaktadır. Bu arada henüz bilim dünyasınca bilinmeyen türlerin sayısının da 3 10 milyon arasında olabileceği ileri sürülmektedir. Biyoçeşitlilik Bu astronomik rakamlara aynı türün Eşey, Yaş, Sınıfsal, Mevsimsel formlar gibi değişik görünüşlerini katarsak çok fazla sayıda olan canlı türlerinin daha da karmaşık, içinden çıkılmaz bir hale geldiği görülür. Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 7 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 8 Giriş ve Temel Kavramlar Canlıların Sınıflandırılmasının Kısa bir Tarihçesi 2 Alem (Aristotle, 4. yy boyunca) Gözleme dayalı sınıfandırma: Aristotle canlıları Plantae: Bitkiler Animalia: Hayvanlar Hayvanları da gözleme dayalı sınıflandırmış, Örneğin, o yüksek organizasyonlu hayvanları kırmızı kana sahip olup olmamalarına göre gruplandırmış (vertebrates ve invertebrate). Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 10 3 alem (Ernst Haeckel, 1894) Gözleme dayalı sınıfandırma: 3 alemli sistem, Ernst Haeckel tarafından 1894 te ortaya konmuştur, reflected uzun zamveır varolan 2 aleme (Plantae ve Animalia) 3.sünü eklemiştir: Protista. Bu 3.sü tek hücreli eukaryote ları ve bakterileri (prokaryotes) içermektedir. Plantae: bitkiler (çoğunlukla ototrofik, çok hücreli eukaryotlar, sporlarla üreyenler) Animalia: hayvanlar (heterotrofik, çok hücreli eukaryotlar) Protista: tek hücreli eukaryotlar ve bacteriler (prokaryotes) 4 Alem (Herbert Copeland, 1956) Gözleme dayalı sınıflandırma: Bakteriler Alemi hakkındaki bilgiler için bu sınıflandırmanın ortaya çıkması önemlidir. Bu sınıflandırma, bakterilerin (tek hücreli prokaryotlar), tek hücreli eukaryotlarlardan çok farklı olduğunu anlamamızı sağlamıştır. Öncelikle, tek hücreli eukaryotlar ve bakteriler (tek hücreli prokaryotlar) Protista Alemi içinde gruplandırılmıştır. But Copeland, Haeckel's Protista sını 1 bölüme indirmiştir. Plantae: Bitkiler (çoğu autotrofik, çok hücreli eukaryotlar, sporla üreyenler) Animalia: Hayvanlar (heterotrofik, çok hücreli eukaryotlar) Protista: Tek hücreli eukaryotlar (dokusuz olanlar veya hücre farklılaşması olmayanlar) Bacteria: Bakteriler (tek hücreli prokaryotlar) Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 11 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 12 2

3 5 Alem (Robert Whittaker, 1959) Gözleme dayalı sınıflandırma: Robert Whittaker's 1959 da Copeland ın 4 alemine 1 alem daha eklemiştir: Fungi (tek ve çok hücreli osmotrofik eukaryotlar) Plantae: Bitkiler (çoğu autotrofik, çok hücreli eukaryotlar, sporla üreyenler) Animalia: Hayvanlar (heterotrofik, çok hücreli eukaryotlar) Protista: Tek hücreli eukaryotlar (dokusuz olanlar veya hücre farklılaşması olmayanlar) Monera: Bakteriler (tek hücreli prokaryotlar) Fungi: (Tek ve çok hücreli osmotrofik eukaryotlar) 5 Alem sistemi (Robert Whittaker, 1959) Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 13 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 14 5 Alem (Robert Whittaker, 1959) Alem Monera bakteriler ve cyanobakteriler. tek hücreli organizmalar prokaryotiktir, ki bunlar zarla çevrelenmiş bir nukleusa sahip değillerdir. Bakteriler çoğunlukla heterotrofik, ki onlar, cansız formlardan enerji elde edemezler ve diğer organizmalarla veya onların ürünleriyle beslenmezler. Cyanobakteriler autotrofiktir, ki onlar, biyolojik olarak kullanışlı enerji içeren cansız formlardan enerjiyi dönüştürürler (biyolojik moleküllerdeki kimyasal bağlar içine depo edilmiş); cyanobakteriler, bitki benzerleri, fotosentez gerçekleştirirler. Alem Protista tek hücreli organizmalar eukaryotiktir, ki onların nuklear bir zarla nükleusları sitoplazmadan ayrılmıştır. Bazıları hayvan benzeri heterotrofikken, bazıları bitki benzeri autotrofiktir, Alem Plantae Bitkiler. Çok hücreli organizmalar, carbohydrate hücreulose dan yapılmış hücre duvarı ile çevrelenmiş hücrelere sahiptirler. bitkiler tipik bir şeklde hareketsizdirler. Onlar autotrofiktir, biyolojik olarak kullanışlı enerji içeren cansız formlardan enerjiyi dönüştürürler (biyolojik moleküllerdeki kimyasal bağlar içine depo edilmiş); bitkiler fotosentez gerçekleştirirler, Alem Fungi şapkalı mantarlar, mayalar, ve diğer mantarlar. çok hücreli organizmalar tipik olarak hareketsiz, hücre duvarı ile çevrelenmiş hücrelere sahipler, ve heterotrofikler, cansız formlardan enerji üretmezler ve enerji üretmek için diğer organizmaları veya onların ürünlerini çürütürler, çoğunluğu çürükçüldür, ki onlar, ölü ve çürümekte olan organizmalar içindeki molekülleri parçalayarak enerji elde ederler. 5 Alem (Robert Whittaker, 1959) KINGDOM Monera Protista Fungi Plantae Animalia YAPISAL ORGANİZASYON small, simple tek prokaryotic hücre (nucleus bir zarla çevrili değil); bazı kümeleşmiş formlar Büyük, tek eukaryotic hücre (nucleus bir zarla çevrili); bazı kümeleşmiş formlar ve koloniler çok hücreli filamentous form with specialized eukaryotic hücres çok hücreli form, özelleşmiş ökaryotik hücreli; hareketsiz çok hücreli form, özelleşmiş ökaryotik hücre, hareketli BESLENME YÖNTEMİ absorbsiyonla beslenme absorbsiyonla yeme, ve/veya fotosentez beslenme absorbsiyonla beslenme fotosentez beslenme Mideye indirerek beslenme ORGANİZMA TÜRÜ bakteriler, blue-green algae, ve spirochetes protozoans ve algae of various types Manterlar, küf, şapkalı mantarlar, mayalar, paslar, rastik Liken, yosun, eğreltiler, odunsu ve otsuj bitkiler süngerler, kurtçuklar, böcekler, balıklar, kurbağalar, sürüngenler, kuşlar, memeliler, TÜR İSMİ (sayısı?) 4,000 80,000 72, ,000 1,326,239 TOPLAM TÜR (tahminen) 1,000, ,000 1,500, ,000 9,812,298 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 15 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 16 6 Alem (Carl Woese, 1977) EVRİM VE MOLEKÜLER GENETİĞE DAYALI SINIFLANDIRMA SİSTEMİ (Cladistics/Phylogeny) 1977 de, Carl Woese, Robert Whittaker ın 5 Alem sistemini genişketerek bakteriler Alemini 2 ye ayırmıştır: Eubakteriler ve Archaebakteriler. Archaebakterilerin Eubakterilerden farkıonların genetik transcription ve translasyon sürecidir (Archaebactera da, transcription ve translation eukaryotlara daha yakın ve benzerdir). Bu ayırt edici karakteristikler molekuler genetik analizler sonucu gözlemlenmiştir. Plantae - bitkiler (çoğu autotrofik, çok hücreli eukaryotlar, sporla üreyenler) Animalia - hayvanlar (heterotrofik, çok hücreli eukaryotlar) Eubakteriler - bakteriler (tek hücreli prokaryotlar) Archaebakteriler - prokaryotes (bakterilerden farklı genetik transcription ve translation, eukaryotlara daha benzer) Protista - tek hücreli eukaryotlar (dokusuz olanlar veya hücre farklılaşması olmayanlar) Fungi - tek ve çok hücreli osmotrofik eukaryotlar 6 Alem (Carl Woese, 1977) Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 17 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 18 3

4 6 Alem (Carl Woese, 1977) Archebakteriler EUbakteriler 3 Domain (Carl Woese, 1990) Evrim ve moleküler genetiğe dayalı sınıflandırma sistemi (Cladistics/Phylogeny) 1990 da, Carl Woese, önceki sınıflandırmayı gözden geçirerek, geleceğe yönelik bir sınıflandırma yaptı. Moleküler biyoloji çalışmaları, sonuçlarını göz önünde tutarak, Üçdomain sistemini geliştirdi ve organizmaları üç bölümde ele aldı. Bakteriler Archaea Eukarya Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 19 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 20 3 Domain (Carl Woese, 1990) YAPI Protein sentezini başlatan aminoasit İntronlar Membrana bağlı organel Membran lipid yapısı Çekirdek zarı Farklı RNA polimeraz sayısı ARCHEA metiyonin Bazı genlerde mevcut Dallanmış Birkaç Dallanmamış Bir DOMAİN BACTERİA Formil- metiyonin EUKARYA metiyonin Mevcut Var Dallanmamış Var Birkaç 3 Domain (Carl Woese, 1990) Morfolojiye göre Bakteriler Archaea Eukarya rrna ya göre Hücre duvarında peptidoglikan Var Streptomisin ve kloramfenikol tipi Antibiyotiklere yanıt Büyümeyi durdurmaz Büyümeyi durdurur Büyümeyi durdurmaz Ortak Ata Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 21 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 22 Canlıların Sınıflandırılması - Özet Protista Haeckel (1894) 3 Alems Whittaker (1959) 5Alems Monera Protista Protista Woese (1977) 6 Alems Eubakteriler Archaebakteriler Archaea Woese (1990) 3 domain bakteriler Taksonomik Kategoriler ve Hiyerarşi Plantae Fungi Plantae Fungi Plantae Eukarya Animalia Animalia Animalia Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 23 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 24 4

5 Taksonomik Kategoriler ve Hiyerarşi Biota Animalia Plantae Arthropoda Crustacea Echinodermata Fungi Taksonomik Kategoriler ve Hiyerarşi Rank Botany Bacteriology Zoology Divisio (-phyta/-mycota) Subdivisio (-phytina/-mycotina) Classis (-phyceae/-mycetes/-opsida) Subclassis (-phycidae/-mycetidae/-idae) Ordo -ales -ales Subordo -ineae -ineae Superfamilia (-oidea) Familia -aceae -aceae -idae Subfamilia -oideae -oideae -inae Tribus -eae -eae (-ini) Subtribus -inae -inae Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 25 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 26 Domain Archaea Domain Eubakteriler Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 27 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 28 Archaea ve Eubakteriler Domain Archaea Membran- sınırlanmış organeller YOK (prok.) Peptidoglycan YOK antibioticlere tepki VERMEZ extremophiles chemoautotrophs, heterotrophs 3 Ana grup : methanogens, extreme halophiles, extreme thermophiles Domain Eubakteriler Membran- sınırlanmış organeller YOK (prok.) peptidoglycan in hücre duvarında VAR antibioticlerle büyüme inhibe edilebilir (durdurulabilir) çeşitli metabolisma 5 Ana grup: spirochetes, chlamydias, gram+, cyanobakteriler, proteobakteriler Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 29 Kingdom Protista Amoeba Paramecium Giardia Water Mold Slime Mold Euglena Dinoflagellates Green Algae Brown Algae Diatom Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 30 5

6 Kingdom Fungi Kingdom Plantae Bryophyte Pteridophyte Pteridophyte Coniferophytes Angiosperm Angiosperm Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 31 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 32 Kingdom Animalia Animal Characteristics Eukaryotic Multicellular Diploid (2n) life stage dominant Heterotrophic: ingestive Cells lack cell wall Nerve and muscle tissue Motility Sexual reproduction in most Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 33 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 34 Kingdom Animalia Kingdom Animalia Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 35 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 36 6

7 Giriş ve Temel Kavramlar Hayvanların Sınıflandırılmasında Kullanılan Bazı Özellikler 1. Simetri Asimetri Protista aleminden Rhizopoda ve Porifera da Küresel (Sferik) simetri Protista aleminden Radiolaria ve Heliozoa da Işınsal (Radial) simetri Cnidaria ve Echinodermata da Bilateral simetri Serbest hareketli omurgasız hayvanların (Invertebrata) büyük bir çoğunluğunda omurgalıların (Vertebrata) tümünde Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ Simetri 2. Vücut boşluğu Sölomsuzlar (Acoelomata): Sölom boşluğuna sahip olmayan hayvanlar. Yalancı sölomlular (Pseudocoelomata): Gerçek söloma sahip olmayan canlılar. Vücudun içinde sıvı ile dolu bir boşluk bulunur. Bu boşluk blastosölden meydana gelir. Gerçek sölomlular (Eucoelomata): Gerçek sölom boşluğuna sahip canlılar. Vücudun içinde, mezodermden meydana gelen ve hücresel yapı gösteren bir zarla kuşatılan, sıvı dolu bir boşluk veya boşluklar bulunur. Bu tip sölom da oluşum şekline göre ikiye ayrılır. Embriyonik olarak gastrula safhasından itibaren ortaya çıkan mezoderm bloklarının yarılması sonucunda meydana gelen gerçek söloma Şizosöl (Schizocoel) tip sölom denir. İlk bağırsak duvarına ait mezoderm keselerinden oluşan gerçek gerçek söloma ise Enterosöl (Enterocoel) tip sölom denir. Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 39 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ Vücut boşluğu 2. Vücut boşluğu Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 41 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 42 7

8 2. Sölom Boşluğu 1. Acoelomata Sölom Tipleri 2. Pseudocoelomata 3. Eucoelomata Schizocoela Şubeler Plathelminthes, Nemertea, Gnathostomulida, Mesozoa Nematoda, Nematomorpha, Acanthocephala, Gastrotrichia, Kinorhyncha, Rotifera, Priapulida, Loricifera, Entoprocta Mollusca, Annnelidae, Echiura, Spincula, Pogonophora, Linguatulida, Tardigrada, Onychophora, Arthropoda, Phoronida, Bryozoa, Brachiopoda 3. Segmentasyon (Metamerizm) Bilateral simetrili ve uzun vücutlu hayvan gruplarında görülür. Bu hayvanlarda vücudun tümü veya bazı sistemleri ardışık olarak dizilen aynı yapı ve büyüklükteki birimlerden oluşur. Bu birimlerin her birine segment adı verilir. Segmentli hayvanlarda bazı organlar çift halde her segmentte tekrarlanır (nefridiumlar, gonadlar, sinir gangliyonları ve kas demetleri). Gerçek anlamda segmentli yapı Annelida (Halkalı solucanlar), Arthropoda (Eklembacaklılar) ve Chordata (Omurgalılar). Homonom metamerizm (vücut bölümlerinin birbirine eş segmentlerden oluşması) ve Enterocoela Echinodermata, Chaetognatha, Hemichordata, Urochordata, Cephalochordata ve Chordata Heteronom metamerizm (vücudu oluşturan segmentlerin, birbirinden farklı yapıda olması) olmak üzere iki tip vardır. Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 43 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ Embriyonik tabakalar A N I M A L I A Porifera DİPLO- BLAST TRİPLO BLAST Cnideria Acoelomates Pseudocoelomates Coelomates Plathelminthes Nematoda Protostomes Lophophorates Deuterostomes Mollusca Ctenophora Onychophora Brachiopods Echinodermata Nemerteans Rotifera Annelida Arthropoda Bryozoans Hemichordata Phoronids Chordata Diploblastik hayvanlar: Embriyonik gelişim sürecinde sadece endoderm ve ektodermin oluşması. (Invertebrata) Triploblasti: Embriyonik gelişim sürecinde her 3 tabakanın da (endoderm, mezoderm ve ektoderm) oluşması.(chortada da görülür). 5. Ağız ve anüsün oluşumu Protostomia: Embriyodaki blastopor, gelişerek ağzı oluşturur. Anüs, ağzın tam karşısında, arka bölgedeki ektodermin çökmesiyle gelişir. Genellikle, şizosöl sölom, spiral segmentasyon, ve mozaik gelişim ile birlikte anılır. Deuterostomia: Blastopor, ağız yerine anüsü oluşturur. Ağız daha sonra şekillenir. Genellikle, enterosöl sölom ve radial segmentasyon ile birlikte anılır. Şubeler Protostomia Mollusca Annelida Arthropoda 1. Spiral bölünme görülür 2. Blastopor erginde ağzı oluşturur. 3. Sölom şizosöl tiptedir. 4. merkezi sinir sistemi ventraldedir. 5. Trochophora larvası görülür. Deuterostomia Şubeler Echinodermata Hemichordata Chordata 1. Radyal bölünme görülür. 2. Blastopor erginde anüsü oluşturur. 3. Sölom enterosöl tiptedir. 4. Merkezi sinir sistemi dorsaldedir. 5. Dipleurula larvası görülür. Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 45 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ Ağız ve anüsün oluşumu 5. Ağız ve anüsün oluşumu Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 47 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 48 8

9 5. Ağız ve anüsün oluşumu 6. İskelet Bir çok karasal ve sucul hayvanda vücuda destek görevi yapan veya korunmaya yarayan iskelet bulunur. iskeler kurbağa ve insanda olduğu gibi içte (internal), mercan, yengeç ve böceklerde olduğu gibi dışta (eksternal) oluşabilir. Ayrıca iskeleti meydana getiren organik ve inorganik maddelerin özellikleri ile iskeleti oluşturan elemanlar farklı hayvan gruplarında farklılık gösterir. Kemik ve kıkırdaktan oluşan iskelet Chordata da, kireç, silis, keratin veya benzer maddelerden yapılmış iskelet de Invertebrata da görülür. Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 49 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ Embriyo gelişimi Yumurta Tipi Özelliği ve görüldüğü hayvan grubu Alesital yumurtalar Sitoplazmalarında vitellus ihtiva etmeyen yumurtalardır. Örneğin insan yumurtası a) Oligolesital yumurtalar: Vitellus az olup sitoplazma içinde homojen bir dağılım gösterir. Örneğin Deniz kestanesi yumurtaları. b) Anizolesital yumurtalar: Bol miktarda bulunan vitellus homojen dağılmamıştır. Vitellusun yerleşim yerine göre ikiye ayrılır. aa) Sentrolesital yumurtalar: Vitellus merkezde toplanmıştır. Sitoplazma ince bir örtü halinde yumurta yüzeyinde bulunur. Örneğin böcek yumurtaları bb) Telolesital yumurtalar: Vitellus yumurtanın bir kutbunda toplanmıştır. Dolayısı ile bu tip yumurtalarda kutuplaşma görülür. Vitellusun bulunduğu kutba vejetatif Endolesital yumurtalar kutup, sitoplazmanın bulunduğu kutba ise animal kutup adı verilir. Kutuplaşmanın Anizolesit derecesine göre ikiye ayrılır. al yumurtalar b1)mesolesital yumurtalar: Ilımlı bir kutuplaşma gösterir. Yumurtanın 1/3 ü animal kutup, 2/3 ü ise vejetal kutupta bulunur. Telol Örneğin kurbağa yumurtaları esital b2)polilesital yumurtalar: Vitellus çok olduğundan ileri bir yumu kutuplaşma gösterir. Sitoplazma ve nukleus oldukça dar bir alanda rtalar bulunur. Tavuk yumurtaları. Ektolesital yumurtalar Vitellus yumurta sitoplazmasında olmayıp yumurta hücresinin etrafındaki vitellus hücrelerinde depolanmıştır. Distomum yumurtaları Bölünme tipi Holoblastik bölünme Superfisial bölünme Meroblastik bölünme Meroblastik bölünme Meroblastik bölünme 7. Embriyo gelişimi Holoblastik bölünme: Hücre bölünmesinin, yumurtanın tamamında gerçekleşmesi, Meroblastik bölünme: Hücre bölünmesinin, yumurtanın belirli bir kısmında gerçekleşmesi. Döllenen yumurtanın, yani zigotun embriyoyu meydana getirmek üzere ard arda yaptığı mitoz bölünmelere segmentasyon denir. Hayvanlarda iki tip segmentasyon görülür. Her ikisinde de bölünme holoblastiktir. Spiral segmentasyon: Embriyoda, oluşan yeni hücrelerin birbirinin tam olarak üzerine veya yanına denk gelmeyip, yaklaşık 45 derecelik bir kayma ile birbirinin üzerine oturduğu segmentasyon tipi. Radial segmentasyon: Embriyoda, oluşan yeni hücrelerin birbirinin üzerine veya yanına gelecek şekilde ilerlediği segmentasyon tipi. gibi gruplandırmalar bulunmaktadır. Spiral segmentasyon 1. Bölünme düzlemi yumurtanın kutup ekseni ile dar veya geniş açı yapar, her hücre alt ve üstündeki iki hücre arasında yer alır blastomerli evrede her blastomerin gelecekteki görevi belirlenmiştir. Radial segmentasyon 1. Bölünme düzlemi yumurtanın kutup eksenine dik veya paralel konumdadır blastomerli evrede blastomerlerin gelecekteki görevi belirlenmemiştir. Her blastomer gelişimin ileri evrelerine kadar çeşitli doku ve organları oluşturabilir. Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 51 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ Üyeler Hareket ve beslenme gibi görevleri yerine getirmek üzere oluşturmuş vücut bölümleridir. Üyelerin tek ya da çift oluşu, eklemli ya da eklemsiz oluşu, sınıflandırmada kullanılan karakterlerdir. Arthropoda nın anten bacakları ile Omurgalıların Yüzgeç, Bacak ve Kanatları sayılabilir. 9. Larva Gelişim süresi boyunca bir larva evresinin bulunup bulunmaması, bulunuyorsa da larvanın tipi ve özellikleri, sınıflandırılmada başvurulan diğer bir karakterdir. Yandaki tabloda hayvanlarda görülen bazı larva tipleri ve ait oldukları şubeler verilmiştir. Gruplar Sölenterlerde (Coelenterata) Şeritlerde (Cestoda) Parazit kelebeklerde (Trematoda) Yumuşakçalarda (Mollusca) ve halkalısolucanlarda (Annelida) Derisidikenlilerde (Echinoderma) Kabuklularda (Crustacea) Böceklerde (/nsecta) Kurbagalarda (Anura) Trokofor Larva tipleri Planula, Veliger Onkosfera, Sistoserkus Mirasidiyum, Sporosit, Redi, Serkariya, Metaserkariya Bipinnaria, Brachiolaria Nauplius, Zoea tırtıllar, kadı lokması, rim iribaş ya da tokac Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 53 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 54 9

10 10. Sindirim sistemi Ağız ve anüsün bulunuşu, buna göre sindirim sisteminin tam veya yarım oluşu ile sindirim sisteminin diğer özellikleri, hayvanların sınıflandırılmasında evrimsel açıdan önem taşımaktadır. Porifera da (Süngerlerde) sindirim boşluğu yoktur. Daha yüksek organizasyonlu örneğin Ctenophora ve Plathelminthes şubelerinde gastrovasküler boşluk şeklindeki sindirim sistemi yanında ağız bulunur. Bunlardan da yüksek organizasyonlu Mollusca, Annelidae, Arthropoda, Echinodermata ve Chordata şubelerinde ise sindirim kanalı tamdır ve her bir uçta anüs ve ağız yer alır. 11. Dolaşım sistemi Hayvanlar aleminde besinlerin, gazların ve hormonların vücudun bir kısmından diğer kısmına taşınması kan ve dolayısı ile dolaşım sistemi ile gerçekleşir. Kan içerdiği solunum pigmentine göre, renksiz, mavi, kırmızı, sarı veya yeşilimsi renkli olabilir. Ayrıca Invertebratların çoğunda açık dolaşım, Annelida ve Chordata şuberinde ise kapalı dolaşım vardır. Omurgalılar kalp yapısı ve odacık sayısı bakımından farklılık gösterir. Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 55 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ Sinir sistemi Sinir sisteminin yapısı ve çeşidi bir hayvanın basit veya gelişmiş olduğunu gösterir. İlkel gruplarda gelişmemiştir (Porifera Süngerler). İlk kez Plathelmintes te ortaya çıkmıştır. Chordata da beyinden ve omurilikten çıkan sinirlerin sayısı farklılık gösterir. Balık ve Amfibilerde 10 çift beyin sinirine karşılık, sürüngen, kuş ve memelilerde 12 çift beyin siniri çıkar. Giriş ve Temel Kavramlar Hayvanların sınıflandırılması Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 57 Hayvanların sınıflandırılması Hayvanların sınıflandırılması Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 59 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 60 10

11 Hayvanların sınıflandırılması Phylum Porifera Süngerlerde sadece hücresel düzeyde farklılaşma görülür. Gerçek doku ve organlar bulunmaz. Vücutta iki tabaka bulunmaktadır: Koanoderm tabakasında, yakalı kamçılı koanosit hücreleri ve koruyucu pinakosit hücreleri bulunur. Koanosit hücrelerinin farklılaşması ile, eşey hücreleri gelişir. Mezoglea tabakasında ise amoeboid (amebosit) hücreler, spiküller ve spongin lifler bulunur Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 61 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 62 Phylum Porifera Phylum Cnidaria & Ctenophora Cnidaria Radyal simetri, ilk defa bu şube ile birlikte ortaya çıkar. ilk defa ağız oluşumu gözlenir. Ağız, aynı zamanda anüs görevindedir. Gastrovasküler boşluk gelişmiştir. Böylece hücre dışı sindirim de başlamış olur. Diploblastik canlılardır. Knidosit (knidoblast) hücreleri savunmada görevlidir. Bu hücrelerin içinde, nematosit adı verilen yakıcı kapsüller bulunur. Savunmanın yanında avlanmada da görevlidirler. Boşaltım ve solunum sistemleri yoktur. Ctenophora Radial simetri görülen ikinci şubedir. Küçük yapılı denizel türleri içerir ve sadece tek bir türde nematosit görülür. Tamamı karnivor olan bu şube üyelerinde anüs bulunmaz, ancak tüp şeklinde bir sindirim sistemi mevcuttur. Avın yakalanmasında, tentaküller üzerinde bulunan ve Colloblast olarak bilinen yapışkan sıvı işlev görür. Siller yardımıyla yüzen en iri canlılardır. Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 63 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 64 Phylum Cnidaria Phylum Cnidaria Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 65 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 66 11

12 Phylum Platyhelminthes Acoelomata'nın ilk şubesidir. Sindirim kanalı boşluğu bulunur, ancak bu boşluk sölom olarak kabul edilmez. Bilateral simetri, triploblasti, spiral segmentasyon ve buna bağlı olarak da mozaik gelişim görülür. Organizasyon organ-sistem düzeyindedir. Protostomia üyeleri oldukları için, sadece ağız bulunur ve anüs olmaması nedeniyle sindirim tek yönlüdür. Boşaltım sistemleri bulunur. Alev hücreleri taşıyan protonefridiumları vardır. Vücut dorso-ventral olarak (alt-üst yönünde) yassılaşmıştır. Solunum, iskelet ve dolaşım sistemleri bulunmaz. Basit duyu organlarına sahiptirler. Çoğu tür monoiktir. Bazı denizel formlarda, silli ve serbest yüzücü olan Müller larvası görülür. Phylum Nematoda Nemli topraklarda, tatlı sularda veya denizlerde dağılım gösterirler. Vücut yüzeyi yumuşak ve esnek bir kütikula ile örtülüdür ve siller bulunmaz. Bilezik şeklinde beyinleri ve karın tarafında uzanan sinir kordonları bulunur. Kas hücreleri, kendilerine en yakın konumda bulunan orta çizgi içindeki sinire uzantılar gönderir. Çoğu ayrı eşeylidir ve erkekler, dişilerden daha küçük yapılı olmaları ve vücutlarının arka kısmının uç tarafta kıvrılmasıyla ayrılırlar. Şubenin çoğu temsilcisi, ekonomik değere sahip olan hayvan ve bitki türlerinde parazittir. Parazit olan türlerde, genellikle bir başkalaşım evresi görülür. Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 67 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 68 Phylum Rotifera Çok hücrelilerin en küçük boyutlu temsilcileridendirler. Korona (taç) bölgesinde bulunan sillerin hareketi tekerlek görüntüsünü andırır. Vücudun gerisinde, parmak taşıyan ayak ve ayakta da yapışkan salgı bezleri (pedal bezleri) bulunur. Vücutlarında bulunan kaslı farinkse "Mastax" adı verilir. Kommensal ya da parazitik yaşarlar. Dolaşım sistemleri yoktur. Gaz değişimi difüzyon yoluyla gerçekleşir. Bu canlılarda da vücuttaki hücre sayısı sabittir Ayrı eşeylidirler ve dişiler ile erkekler arasında eşeysel dimorfizm görülür. Erkekler çoğunlukla dişilere göre daha küçüktür. Phylum Mollusca Şizosöl tipte gerçek bir sölom boşluğu görülür. Vücutları segmentsizdir, üç belirgin bölgeden oluşur: baş, kaslı ayak ve visceral kitle (organlar). Dorsal vücut duvarında Manto bulunur. Manto boşluğuna sindirim, boşaltım ve üreme sistemlerinin ürünleri atılır. Bazı gruplarda manto boşluğu değişikliğe uğrayarak akciğerleri meydana getirmiştir. Manto aynı zamanda, kabuk salgılar. Salgılanan kabuk 3 tabakadan meydana gelir: Periostracum: Colchidin proteininden meydana gelir. Prizmatik tabaka: Protein matrix içerisinde yer alan CaCO3 prizmalarından oluşur. Nacreus tabakası: Ardışık olarak bulunan CaCO3 ve organik tabakalardan meydana gelir. Midyeler hariç tüm üyelerde, rendeleyici organ olan Radula bulunur. Şube genelinde açık dolaşım sistemi görülür. Sadece Gastropoda'da kapalı dolaşım sistemi görülür. Dolaşım sisteminde, Aort ve diğer kan damarları, sinüsler, 3 odacıklı bir kalp ve solunum pigmentleri (Hemoglobin) taşıyan kan mevcuttur. Gaz değişimi vücut yüzeyi, solungaçlar, akciğerler ve manto ile gerçekleştirilir. Çizgili kas ilk defa bu grupta ortaya çıkar. Vücutlarında hem çizgili hem de düz kaslar bulunur. Boşaltım sisteminde metanefridium görülür. Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 69 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 70 Phylum Annelida Homonom metameri ilk defa bu canlılar ile ortaya çıkar. Vücut segmentleri, birbirine benzer. Metamerizm görülmeyen tek sistem, sindirim sistemidir. Ağız ve anüs oluşumu ile tek yönlü sindirim sistemi görülür. Sölom, şizosöl tiptedir. Epidermis tabakasından salgılanan kutikula tabakası, vücudun dış yüzeyini tamamen örter. Gaz değişimi vücut yüzeyi, solungaçlar veya Parapod'lar ile gerçekleştirilir. Baş bölgesinde tentakül, palpus, göz beneği gibi farklılaşmış organlara rastlanır. Dokunma duyusunu algılayan organlar, tat alma tomurcukları, statocyst (denge organı), fotoreseptör hücreler ve mercekli göz bulunabilir. Vücutları üzerinde bulunan kitin yapıdaki "Seta (Chaeta)" uzantıları, harekete yardımcıdır. Çoğunlukla vücutta, bez açısından zengin ve şişkin bir bölge olan "klitellum" bulunur. Bu bölge, üreme döneminde kokon oluşturulmasında görevlidir. Yine sülükler dışında tüm üyelerde kapalı dolaşım sistemi görülür. Solunum pigmenti olarak, kan plazması içerisinde Hemoglobin, Hemoerythrin veya Chlorocruorin görülebilir. Plazma içinde aynı zamanda amoebosit hücreler de bulunur. Phylum Arthropoda Hayvanlar aleminin en geniş şubesidir ve tüm bilinen türlerin yaklaşık ¾'ünü içerir. Gerçek ve şizosöl tipte bir sölom boşluğu, triploblasti ve çoğunlukla superfisiyal segmentasyon görülür. Bazı ilkel formlarda spiral segmentasyon görülebilir. Segmentlivücutları, eklemli üyeleri ve oldukça iyi gelişmiş organ sistemleri bulunur. Heteronom metameri görülür. Vücut Cephalon (Baş), Thorax ve Abdomen olarak üç bölümden oluşur. Genel olarak her segmentte bir çift üye bulunur. Ancak çeşitli gruplarda üyelerin sayısında değişiklik veya üyelerde çeşitli amaçlara yönelik değişiklikler görülebilir. Kasları çoğunlukla çizgilidir ve bu şubede hücreler asla sil taşımaz. Ergin bireylerde sölom boşluğu indirgenerek, sadece gonadların etrafında yer alır. Vücut boşluğu Haemocoel halindedir. Ağız ve anüs gelişmiştir. Sindirim sistemi tam ve tek yönlüdür. Açık dolaşım sistemi görülür. Kılcal damarlar bulunmamaktadır. Gaz değişimi; deri yüzeyi, solungaçlar, trake sistemi veya kitapsı akciğerler ile gerçekleştirilir. Boşaltımda Coxal, Maxillar ve Antennal bezler ile Malpighi tübülleri görevlidir. Eşeyler ayrıdır. Karasal formlarda iç döllenme ve çoğunlukla bir metamorfoz evresi görülür. Bazı gruplarda partenogenez, bazı gruplarda ise neoteni görülebilir. Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 71 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 72 12

13 Phylum Echinodermata Tamamı denizel olan ve birçoğu gruplar halinde yaşayan canlılardır. Bu takıma ait canlılarda, larva döneminde bilateral simetri görülür. Ergin fazda ise, radial simetriye geçilir. Vücut beş ışınlı (denizyıldızlarında), küre (deniz kestanelerinde) veya silindir (deniz hıyarları) şeklindedir. Embriyo gelişimi esnasında da radyal segmentasyon görülür. Mezoderm ve sölom oluşumu, protostomia üyelerinden farklıdır. anlamda bir boşaltım ve dolaşım sistemi görülmez. Rejenerasyon yetenekleri yüksektir. Ayrı eşeylidirler ve dış döllenme görülür.ayrıca birkaç türünde bölünme ile eşeysiz çoğalma görülür. Gelişim esnasında larva evresi bulunur. Ancak bazılarında doğrudan ergine gelişim de görülür. Phylum Chordata Bütün yaşam süresince vücuda desteklik yapan bir notokord bulunur. Vücudun arka kısmında, kanallı bir sinir şeridi bulunur. Sölom boşluğu ve sindirim sistemleri çok iyi gelişmiştir. En azından embriyonun ilkin safhalarında, mutlaka çift halde solungaç yarıkları görülür.genellikle bilateral simetri görülür. Triploblastik canlılardır. Segmentli yapı gösteren vücutlarında bir kuyruk bölgesi görülür. Gerçek bir kafatasının bulunup bulunmamasına göre, iki grup halinde incelenirler. Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 73 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 74 Phylum Chordata Hayvanların sınıflandırılması Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 75 Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 76 Hayvanların sınıflandırılması Nisan 12 Doç. Dr. Hasan KOÇ 77 13

ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ

ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ ADIM ADIM YGS-LYS 52. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-12 HAYVANLAR ALEMİ 3- OMURGALI HAYVANLAR SORU ÇÖZÜMÜ Halkalı solucanlar çift cinsiyetli olmalarına rağmen döllenme kendi kendine değil, iki ayrı

Detaylı

CANLI ALEMLERİ HAYVANLAR ALEMİ

CANLI ALEMLERİ HAYVANLAR ALEMİ CANLI ALEMLERİ HAYVANLAR ALEMİ HAYVANLAR ALEMİ Çok hücreli canlılardır. Süngerler hariç, hepsinde sinir sistemi bulunur ve aktif olarak yer değiştirebilirler. Heterotrof beslenirler. Besinlerini glikojen

Detaylı

CANLILARIN TANIMLANMASI ve ADLANDIRILMASI: TAKSONOMİ

CANLILARIN TANIMLANMASI ve ADLANDIRILMASI: TAKSONOMİ CANLILARIN TANIMLANMASI ve ADLANDIRILMASI: TAKSONOMİ 1969 Yılında Whittaker in geliştirdiği 5 li Alem sistemi kullanılmaktadır. Canlılar Monera ve Eukarya olmak üzere ikiye ayrılır. Sınıflandırma yani

Detaylı

Canlılarda Üreme ve Gelişme 1.Üreme Hücreleri (Gametler) 1.1.Erkek Üreme Hücreleri Spermler akrozom 1.2.Dişi Üreme Hücreleri Yumurtalar vitellus

Canlılarda Üreme ve Gelişme 1.Üreme Hücreleri (Gametler) 1.1.Erkek Üreme Hücreleri Spermler akrozom 1.2.Dişi Üreme Hücreleri Yumurtalar vitellus Canlılarda Üreme ve Gelişme 1.Üreme Hücreleri (Gametler) Üreme hücreleri erkeklerde sperm dişilerde yumurta adını alır.yumurtanın meydana gelişi oogenezis, spermin meydana gelişi ise spermatogenezis adını

Detaylı

ISPARTA HALIKENT ANADOLULİSESİ ÖĞRETİM YILI 9 A-B-C-D-E SINIFLAR BİYOLOJİ DERSİ 2. DÖNEM 3. YAZILI SINAVI RAKAMLA YAZIYLA PUAN

ISPARTA HALIKENT ANADOLULİSESİ ÖĞRETİM YILI 9 A-B-C-D-E SINIFLAR BİYOLOJİ DERSİ 2. DÖNEM 3. YAZILI SINAVI RAKAMLA YAZIYLA PUAN 1. Doğal sınıflandırmada aşağıdakilerden hangisi göz önünde bulundurulmamıştır? A) Genetik (soy) benzerliği B) Anatomik benzerlik C) Dünyadaki dağılımları D) Akrabalık derecesi E) Embriyonik benzerlik

Detaylı

*Bu alemde bulunan tüm canlılar ökaryot hücre yapısına sahiptirler ve genelde bir hücreli canlılardır.

*Bu alemde bulunan tüm canlılar ökaryot hücre yapısına sahiptirler ve genelde bir hücreli canlılardır. DERS :BİYOLOJİ KONU : CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI DEVAM EDİYORUZ... B: PROTİSTA ALEMİ *Bu alemde bulunan tüm canlılar ökaryot hücre yapısına sahiptirler ve genelde bir hücreli canlılardır. *Pratista alemindeki

Detaylı

II.Hayvansal Dokular. b.bez Epiteli 1.Tek hücreli bez- Goblet hücresi 2.Çok hücreli kanallı bez 3.Çok hücreli kanalsız bez

II.Hayvansal Dokular. b.bez Epiteli 1.Tek hücreli bez- Goblet hücresi 2.Çok hücreli kanallı bez 3.Çok hücreli kanalsız bez II.Hayvansal Dokular Hayvanların embriyonik gelişimi sırasında Ektoderm, Mezoderm ve Endoderm denilen 3 farklı gelişme tabakası (=germ tabakası) bulunur. Bütün hayvansal dokular bu yapılardan ve bu yapıların

Detaylı

*Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir.

*Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir. Fen ve Teknoloji 1. Ünite Özeti Hücre Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme. *Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir. *Hücrenin temel kısımları: hücre zarı, sitoplâzma ve

Detaylı

HAYVANLARIN EVRĠMĠNE GĠRĠġ. Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER

HAYVANLARIN EVRĠMĠNE GĠRĠġ. Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER HAYVANLARIN EVRĠMĠNE GĠRĠġ Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER HAYVAN NEDĠR? Yapıları, beslenme şekilleri ve yaşam döngüleri ile tanımlanan canlılardır. Buna göre; Hayvanlar çok hücreli, heterotrof, dışarıdan

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 54. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-14 HAYVANLAR ALEMİ 5- OMURGALI HAYVANLAR-3 SORU ÇÖZÜMÜ

ADIM ADIM YGS-LYS 54. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-14 HAYVANLAR ALEMİ 5- OMURGALI HAYVANLAR-3 SORU ÇÖZÜMÜ ADIM ADIM YGS-LYS 54. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-14 HAYVANLAR ALEMİ 5- OMURGALI HAYVANLAR-3 SORU ÇÖZÜMÜ e) Memeliler Hayvanlar aleminin en gelişmiş sınıfıdır. Dünyanın her yerinde dağılış göstermişlerdir.

Detaylı

ÖKARYOT CANLILAR Protista alemi

ÖKARYOT CANLILAR Protista alemi ÖKARYOT CANLILAR Protista alemi **Ökaryot canlılar: Çekirdekli hücre taşıyan canlılardır. Zarlı organeller bulunur. DNA' larında histon proteinleri bulunur. Ökaryot canlılar; 1. Protista 2. Bitkiler 3.

Detaylı

AMPHİOXUS TA ZİGOT TAN SONRAKİ GELİŞMELER

AMPHİOXUS TA ZİGOT TAN SONRAKİ GELİŞMELER AMPHİOXUS TA ZİGOT TAN SONRAKİ GELİŞMELER Amphioxus (Branchiostoma lanceolatum): Derin olmayan tuzlu sularda, kumda kazdıkları oyuklarda yaşar. Omurga ya da kafa bulunmaz. Çiftleşme mevsiminde bu oyuklardan

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 46. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-6 PROTİSTA ALEMİ

ADIM ADIM YGS-LYS 46. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-6 PROTİSTA ALEMİ ADIM ADIM YGS-LYS 46. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-6 PROTİSTA ALEMİ PROTİSTA ALEMİ Koloni, tek ve çok hücreli ökaryot canlıların bir arada bulunduğu karışık bir gruptur. Protista alemindeki canlılar

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu:

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu: MAYOZ BÖLÜNME Mayoz-1 evreleri: Mayoz bölünme homolog kromozomların ve kardeş kromatidlerin ayrılmasını sağlayan ardışık iki bölünme bütünüdür. Homolog kromozomların ayrılmasına neden olan birinci evreye

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS. 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1

ADIM ADIM YGS LYS. 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1 ADIM ADIM YGS LYS 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1 EMBRİYONUN DIŞINDA YER ALAN ZARLAR Zigotun gelişmesi ardından oluşan embriyo; sürüngen, kuş ve memelilerde

Detaylı

1. ÜNİTE: YAŞAM BİLİMİ BİYOLOJİ...10

1. ÜNİTE: YAŞAM BİLİMİ BİYOLOJİ...10 İçindekiler 1. ÜNİTE: YAŞAM BİLİMİ BİYOLOJİ...10 1. BÖLÜM: BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI ve BİYOLOJİ... 12 A. BİLİMSEL ÇALIŞMA YÖNTEMİ... 12 1. Bilim İnsanı ve Bilim... 12 B. BİLİMSEL YÖNTEMİN AŞAMALARI...

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Eşeyli üreme oogamiyle, eşeysiz üreme tomurcuklanma ve rejenerasyon (fragmentasyon)la gerçekleşir

Ayxmaz/biyoloji. Eşeyli üreme oogamiyle, eşeysiz üreme tomurcuklanma ve rejenerasyon (fragmentasyon)la gerçekleşir Hayvan Sistematiği Görünüm olarak en farklı krallık Her şubenin kendi tipik vücut planı (düzeni) vardır Hayvan nedir? Hayvanlar, heterotrofik, ökaryot, çok hücreli ve hücre duvarları içermeyen canlılardır

Detaylı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ 1 CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ 1.Hücresel yapıdan oluşur 2.Beslenir 3.Solunum yapar 4.Boşaltım yapar 5.Canlılar hareket eder 6.Çevresel uyarılara tepki gösterir 7.Büyür ve gelişir (Organizasyon) 8.Üreme

Detaylı

GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI (Zooloji) 1. Laboratuvar: Hayvan Sistematiği, Simetriler, Vücut Yönleri, Kesitler

GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI (Zooloji) 1. Laboratuvar: Hayvan Sistematiği, Simetriler, Vücut Yönleri, Kesitler B i y o 1 0 3. 0 1 G e n. B i y o. L a b. ( Z o o l o j i ) 1 GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI (Zooloji) 1. Laboratuvar: Hayvan Sistematiği, Simetriler, Vücut Yönleri, Kesitler Sistematik ve taksonomi nedir?...

Detaylı

ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME

ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME ÜNİTE:1 CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME VE GELİŞME HÜCRE: Canlıları oluşturan en küçük yapı birimine hücre denir.bütün canlılar hücrelerden oluşmuştur. * İnsanlar, hayvanlar, bitkiler, tek hücreli canlıların

Detaylı

Ders Adı : GENEL BİYOLOJİ I Ders No : Teorik : 4 Pratik : 0 Kredi : 4 ECTS : 3. Ders Bilgileri. Ön Koşul Dersleri.

Ders Adı : GENEL BİYOLOJİ I Ders No : Teorik : 4 Pratik : 0 Kredi : 4 ECTS : 3. Ders Bilgileri. Ön Koşul Dersleri. Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : GENEL BİYOLOJİ I Ders No : 030290052 : 4 Pratik : 0 Kredi : 4 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim Tipi

Detaylı

ANNELIDA. (Halkalı kurtlar) İÜ SÜFAK SUUM2038 SU OMURGASIZLARI DERSİ Prof. Dr. Bayram ÖZTÜRK

ANNELIDA. (Halkalı kurtlar) İÜ SÜFAK SUUM2038 SU OMURGASIZLARI DERSİ Prof. Dr. Bayram ÖZTÜRK ANNELIDA (Halkalı kurtlar) İÜ SÜFAK SUUM2038 SU OMURGASIZLARI DERSİ Prof. Dr. Bayram ÖZTÜRK ANNELIDA (Halkalı kurtlar) Vücutları, vücut boyunca devam eden, birbirinin benzeri bölümlerden (segment) oluşmuştur

Detaylı

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır.

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. SOLUNUM SİSTEMLERİ Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. 1. Dış Solunum Solunum organlarıyla dış ortamdan hava alınması ve verilmesi, yani soluk alıp vermeye

Detaylı

Gaz Alışverişi, İnsanda Solunum Sistemi

Gaz Alışverişi, İnsanda Solunum Sistemi A. GAZ ALIŞ VERİŞİ Gaz Alışverişi, İnsanda Solunum Sistemi Canlılarda hayatsal olayların sürdürülebilmesi için gerekli olan enerji hücresel solunumla elde edilir. Genellikle oksijenli olarak gerçekleşen

Detaylı

Hayvanlar Aleminin Sınıflandırılması

Hayvanlar Aleminin Sınıflandırılması Hayvanlar Aleminin Sınıflandırılması Çok Hücreli, ökaryot canlılardır. Gerekli besin maddelerini ortamdan Hazır olarak alırlar. Bu nedenle heterotrofturlar. Çoğunluğu epitel, bağ, sinir, kas gibi dokulara

Detaylı

Her canlının neslini devam ettirmek üzere kendine benzer yeni bireyler meydana getirmesi olayına üreme denir.

Her canlının neslini devam ettirmek üzere kendine benzer yeni bireyler meydana getirmesi olayına üreme denir. ÜREME ve ÇEŞİTLERİ Her canlının neslini devam ettirmek üzere kendine benzer yeni bireyler meydana getirmesi olayına üreme denir. A. EŞEYSİZ ÜREME Eşey hücrelerinin oluşumu ve döllenme olmadan, bir atadan

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ A) MİTOZ BÖLÜNME a) Hazırlık evresi:

HÜCRE BÖLÜNMESİ A) MİTOZ BÖLÜNME a) Hazırlık evresi: HÜCRE BÖLÜNMESİ Hücre bölünmesi tüm canlılarda görülen ortak bir özelliktir. Hücre büyüyüp gelişirken madde ve enerji gereksinimleri artar. Sitoplâzma hücre zarına oranla daha hızlı büyümesinden dolayı,

Detaylı

a-spermatogenez:erkek bireylerde testislerde spermlerin meydana gelmesidir: Özellikleri:

a-spermatogenez:erkek bireylerde testislerde spermlerin meydana gelmesidir: Özellikleri: MAYOZ BÖLÜNME Mayoz-1 evreleri: Mayoz bölünme homolog kromozomların ve kardeş kromatidlerin ayrılmasını sağlayan ardışık iki bölünme bütünüdür. Homolog kromozomların ayrılmasına neden olan birinci evreye

Detaylı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ Beslenme Boşaltım Üreme Büyüme Uyarıları algılama ve cevap verme Hareket Solunum Hücreli yapı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ Beslenme Boşaltım Üreme Büyüme Uyarıları algılama ve cevap verme Hareket Solunum Hücreli yapı CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ Beslenme Boşaltım Üreme Büyüme Uyarıları algılama ve cevap verme Hareket Solunum Hücreli yapı Hayvan hücreleri mikroskop ile incelendiğinde hücre şekillerinin genelde yuvarlak

Detaylı

9. SINIF KONU ANLATIMI 23 HÜCRE 1 - HÜCRENİN KEŞFİ PROKARYOT ÖKARYOT HÜCRE

9. SINIF KONU ANLATIMI 23 HÜCRE 1 - HÜCRENİN KEŞFİ PROKARYOT ÖKARYOT HÜCRE 9. SINIF KONU ANLATIMI 23 HÜCRE 1 - HÜCRENİN KEŞFİ PROKARYOT ÖKARYOT HÜCRE HÜCRE Canlıların en küçük yapı birimi hücredir. Tüm canlılar hücrelerden meydana gelmiştir. Hücrelerin şekilleri ve canlı içindeki

Detaylı

Öğr. Gör. Dr. İlker BÜYÜK, Botanik, 3. Hafta: Bitkisel Dokular KOLONİ VE DOKULAŞMA

Öğr. Gör. Dr. İlker BÜYÜK, Botanik, 3. Hafta: Bitkisel Dokular KOLONİ VE DOKULAŞMA KOLONİ VE DOKULAŞMA Yeryüzünde çok sayıda tek hücreli canlı vardır ve bunlar basit yapılıdır. Oysaki çok hücreli olmak gelişmiş canlı olmanın gereklerindendir. Çünkü tek hücreli bir canlı (örneğin Euglena

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI. 10. Sınıf

YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI. 10. Sınıf YAZILIYA HAZIRLIK TEST SORULARI 10. Sınıf 1) Hücre döngüsünün interfaz evresini yeni tamamlamış bir hücre ile bu hücrenin döngü sonunda oluşturduğu yeni hücrelerde; I. DNA miktarı II. Gen Sayısı III. Gen

Detaylı

Hücre canlının en küçük yapı birimidir.

Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Bitkilerde bulunan hücredir.bu hücrelerde hücre duvarı bulunduğundan hayvan hücresinden ayrılır. Hücre duvarı vardır. Kofulu büyük ve az sayıdadır. Şekli dikdörtgen

Detaylı

Anatomik Sistemler. Hastalıklar Bilgisi Ders-2 İskelet-Kas-Sinir Sistemleri

Anatomik Sistemler. Hastalıklar Bilgisi Ders-2 İskelet-Kas-Sinir Sistemleri Anatomik Sistemler Hastalıklar Bilgisi Ders-2 İskelet-Kas-Sinir Sistemleri Anatomik Sistem İskelet Sistemi İskeletin Görevleri Vücuda şekil verir. Vücuda destek sağlar. Göğüs kafes ve kafatası kemikleri

Detaylı

Mekanik zedelenmelerde nazik olan solunum yüzeylerinin korunması

Mekanik zedelenmelerde nazik olan solunum yüzeylerinin korunması SOLUNUM SİSTEMLERİ Hücre işlevlerinin yürütülmesi için gerekli enerji, genellikle biyolojik oksidasyonlardan elde edilir. Hücresel solunumda besin maddeleri parçalanarak enerji elde edilir. Burada O 2

Detaylı

Amphioxus ta Zigottan Sonraki Gelişmeler

Amphioxus ta Zigottan Sonraki Gelişmeler Amphioxus ta Zigottan Sonraki Gelişmeler 1 Amphioxus Derin olmayan tuzlu sularda (Deniz sahillerinde) kumda kazdıkları oyuklarda yaşarlar. Erkek ve dişiler, eşey hücrelerini suya bırakırlar. ----------------DÖLLENME

Detaylı

" N i t e l i k l i B i l g i "

 N i t e l i k l i B i l g i 1 of 12 11-03-2012 19:32 GÜNCEL BILIM BILIM-EĞLENCE BILIM-PROJE BILIM-ÖĞRETMEN " N i t e l i k l i B i l g i " GIRIŞ KONULAR SORULAR NOTLAR MATERYAL DENEYLER RESIMLER ANIMASYON SINIFLANDIRMA LİNK Sınıflandırmanın

Detaylı

PROTİSTA Genel Özellikleri Kamçılılar

PROTİSTA Genel Özellikleri Kamçılılar PROTİSTA Genel Özellikleri Eukaryotik canlılardır Tek hücreli ve koloni şeklinde yaşarlar Serbest ve parazit yaşayanlar bulunur Ototrof ve heterotrof olarak beslenenler bulunur Eşeyli ve eşeysiz üreme

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #16

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #16 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #16 1) Topraktaki azotlu bileşik miktarını, I. Denitrifikasyon bakteri sayısındaki artış II. Saprofit bakterilerce gerçekleşen çürüme III. Şimşek ve yıldırım olaylarındaki artış

Detaylı

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir.

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop:  Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir. Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Gözümüzle göremediğimiz çok küçük birimleri (canlıları, nesneleri vs ) incelememize yarayan alete mikroskop denir. Mikroskobu ilk olarak bir kumaş satıcısı

Detaylı

9. SINIF KONU ANLATIMI 46 CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-8 BİTKİLER ALEMİ

9. SINIF KONU ANLATIMI 46 CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-8 BİTKİLER ALEMİ 9. SINIF KONU ANLATIMI 46 CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-8 ALEMİ ALEMİ Çok hücreli ökaryot canlılardır. Koloroplast içerirler ve fotosentez ile inorganik maddeleri organik madde haline getirerek beslenirler.

Detaylı

HÜCRE #6 HÜCRE İSKELET ELEMANLARI ÇEKİRDEK SELİN HOCA

HÜCRE #6 HÜCRE İSKELET ELEMANLARI ÇEKİRDEK SELİN HOCA HÜCRE #6 HÜCRE İSKELET ELEMANLARI ÇEKİRDEK SELİN HOCA HÜCRE İSKELET ELEMANLARI Sitoplazmanın içinde bulunan özel proteinlerdir. 3 çeşit hücre iskelet elemanı bulunur. Her iskelet elemanının görev ve yapısı

Detaylı

Moleküler biyolojiye giriş. Doç.Dr.Pınar AKSOY SAĞIRLI

Moleküler biyolojiye giriş. Doç.Dr.Pınar AKSOY SAĞIRLI Moleküler biyolojiye giriş Doç.Dr.Pınar AKSOY SAĞIRLI Molecular biology terimi ilk kez Warren Weaver tarafından 1938 de kullanıldı. Hayatın fiziksel ve kimyasal olarak açıklanması olarak tanımlandı. 1977

Detaylı

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME. Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1

HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME. Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1 HÜCRE BÖLÜNMESİ VE ÜREME Mitoz Bölünme ve Eşeysiz Üreme 1 Hücrenin bölünmeye başlamasından itibaren onu takip eden diğer hücre bölünmesine kadar geçen zaman aralığına hücre döngüsü denir. Hücreler belli

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 47. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-7 MANTARLAR ALEMİ

ADIM ADIM YGS-LYS 47. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-7 MANTARLAR ALEMİ ADIM ADIM YGS-LYS 47. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-7 MANTARLAR ALEMİ MANTARLAR (FUNGİ) ALEMİ Genellikle çok hücreli olan ökaryot canlılardır. Kloroplastları yoktur. Bu nedenle fotosentez yapamazlar.parazit

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 2. ADIM CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ

ADIM ADIM YGS-LYS 2. ADIM CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ ADIM ADIM YGS-LYS 2. ADIM CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ HÜCRESEL YAPI: Tüm canlılarda temel yapı ve görev birimi hücredir. Canlılar hücre sayılarına ve hücre yapılarına göre gruplandırılır.

Detaylı

Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir.

Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir. İSKELET SİSTEMLERİ Organizmaların vücuduna desteklik yaparak kendilerine özgü şekillerinin oluşmasını sağlayan yapılara destekleyici yapılar denir. A. İSKELET ÇEŞİTLERİ Hayvanların çoğunda, vücuda destek

Detaylı

ÜREME. Canlıların kendilerine benzer canlı fertler (yavrular) meydana getirerek neslini devam ettirmesine üreme denir.

ÜREME. Canlıların kendilerine benzer canlı fertler (yavrular) meydana getirerek neslini devam ettirmesine üreme denir. 1 ÜREME Canlıların kendilerine benzer canlı fertler (yavrular) meydana getirerek neslini devam ettirmesine üreme denir. *Eşeysiz üreme: EŞEYSİZ ÜREME Tek bir ata bireyin, kendisiyle aynı genetik özelliklere

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2

ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2 ADIM ADIM YGS LYS 64. ADIM EŞEYSİZ ÜREME 2 4) Partenogenez Döllenmemiş yumurtadan mitoz bölünmeler ile canlı gelişimine PARTENOGENEZ denir. Arı, karınca, su piresi ve bazı kertenkele gibi canlılarda görülür.

Detaylı

LYS ANAHTAR SORULAR #6. Mitoz ve Mayoz Bölünme Eşeyli ve Eşeysiz Üreme İnsanda Üreme

LYS ANAHTAR SORULAR #6. Mitoz ve Mayoz Bölünme Eşeyli ve Eşeysiz Üreme İnsanda Üreme LYS ANAHTAR SORULAR #6 Mitoz ve Mayoz Bölünme Eşeyli ve Eşeysiz Üreme İnsanda Üreme 1) 2n = 40 kromozomlu memeli türünde, Dişinin ovaryumlarında yumurta hücresi oluşurken anafaz I evresinde gonozomların

Detaylı

BAKTERİLER ALEMİ SELİN HOCA

BAKTERİLER ALEMİ SELİN HOCA BAKTERİLER ALEMİ SELİN HOCA Prokaryot hücre yapısına sahip olan tek hücreli canlılardır. Gözle göremediğimiz için keşfedilmeleri ancak mikroskobun icadı ile olmuştur. Keşfedilmemiş bakteri çeşidi sayısının

Detaylı

Kaslar, canlı organizmada hareket sistemini meydana getiren yapılardandır. Kasların en önemli özellikleri uzayıp kısalma yeteneğine sahip olmalarıdır.

Kaslar, canlı organizmada hareket sistemini meydana getiren yapılardandır. Kasların en önemli özellikleri uzayıp kısalma yeteneğine sahip olmalarıdır. KAS SİSTEMLERİ Kaslar, canlı organizmada hareket sistemini meydana getiren yapılardandır. Kasların en önemli özellikleri uzayıp kısalma yeteneğine sahip olmalarıdır. Kas Dokusunun Karakteristikleri: 1.

Detaylı

YUMURTA TİPLERİ BÖLÜNME ŞEKİLLERİ İNVİTRO FERTİLİZASYON VE EMBRİYO NAKLİ. Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU

YUMURTA TİPLERİ BÖLÜNME ŞEKİLLERİ İNVİTRO FERTİLİZASYON VE EMBRİYO NAKLİ. Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU YUMURTA TİPLERİ BÖLÜNME ŞEKİLLERİ İNVİTRO FERTİLİZASYON VE EMBRİYO NAKLİ Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU Yumurta tipleri : Çeşitli hayvan yumurtaları, taşıdıkları lecithus (vitellus) maddesinin azlığına

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 43. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-3 BAKTERİLER ALEMİ

ADIM ADIM YGS-LYS 43. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-3 BAKTERİLER ALEMİ ADIM ADIM YGS-LYS 43. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-3 BAKTERİLER ALEMİ BAKTERİLER ALEMİ Prokaryot hücre yapısına sahip olan tek hücreli canlıların oluşturduğu alemdir. Mikroskobun icadından sonra keşfedilmişlerdir.

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 9. Sınıf 1 BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI CANLININ ORTAK ÖZELLİKLERİ DOĞRU YANLIŞ SORULARI Bilimsel problemlerde hipotezler her zaman bir sonuca ulaşır. Bir problemle ilgili gözlem

Detaylı

İskelet ve kemik çeşitleri nelerdir?

İskelet ve kemik çeşitleri nelerdir? On5yirmi5.com İskelet ve kemik çeşitleri nelerdir? İskelet ve kemik çeşitleri nelerdir? Yayın Tarihi : 16 Kasım 2012 Cuma (oluşturma : 1/4/2017) A. İSKELET ÇEŞİTLERİ Hayvanların çoğunda, vücuda destek

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #20

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #20 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #20 1) Canlı birey sayısı 2) Kalbin Odacık Sayısı Ortama uyum Solunum şekli Döllenme ve Gelişme X Y B A Zaman Aynı ekosistemdeki sayısal değişimleri şekildeki grafikte gösterilen

Detaylı

1 Canlı Bilimine Giriş 2. 2 Yaşamın Kimyası 18

1 Canlı Bilimine Giriş 2. 2 Yaşamın Kimyası 18 1 Canlı Bilimine Giriş 2 1.1 Tüm yaşayan organizmaların belirli özellikleri ortaktır 2 1.2 Yaşam bir çok seviyede incelenebilir 4 1.3 Bilim insanları doğal dünyayı araştırmak için iyi yapılandırılmış yöntemler

Detaylı

Böceklerde Kanının Yapısı

Böceklerde Kanının Yapısı Böceklerde Kanının Yapısı Hemolimf yada plasma Dokular için yağlayıcı Hidrolik ortam (larva, deri değiştirme, ptilinum (baştaki boş hacim) ve kanadın gerilmesi) Atıklarda dahil bir çok molekülün nakil

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

Aşağıda mitoz bölünme safhaları karışık olarak verilmiştir.

Aşağıda mitoz bölünme safhaları karışık olarak verilmiştir. 2015/2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ ÖRNEK 8.SINIFLAR 1.DÖNEM 1.YAZILI Adı Soyadı : No: Sınıf: Resimdeki türlerin bazı hücrelerindeki kromozom sayılarını yazınız. (4x2p) Aşağıda mitoz bölünme

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 44. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-4 BAKTERİLER ALEMİ-2

ADIM ADIM YGS-LYS 44. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-4 BAKTERİLER ALEMİ-2 ADIM ADIM YGS-LYS 44. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-4 BAKTERİLER ALEMİ-2 BAKTERİLERDE EŞEYSİZ ÜREME İKİYE BÖLÜNME Bakteri bölüneceği zaman DNA dan bir kopya çıkartılır. Böylece bakteri içinde iki tane

Detaylı

Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü

Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü ÜREME ORGANI ÇİÇEK ÇİÇEKLER BİTKİLERİN EŞEYLİ ÜREME ORGANIDIR. ÇİÇEĞİN KISIMLARI taç yaprak TAM ÇİÇEĞİN ŞEKLİ başçık sapçık dişicik

Detaylı

BİYOLOJİYE GİRİŞ. Canlılığın bilimsel olarak araştırılmasıdır.

BİYOLOJİYE GİRİŞ. Canlılığın bilimsel olarak araştırılmasıdır. BİYOLOJİYE GİRİŞ Canlılığın bilimsel olarak araştırılmasıdır. Biyolojik Organizasyon; Her düzeydeki biyolojik organizasyon belirgin özelliklere sahiptir. Her türlü maddenin kimyasal yapıtaşları olan ve

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI. Prof. Dr. SERKAN YILMAZ

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI. Prof. Dr. SERKAN YILMAZ CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Prof. Dr. SERKAN YILMAZ 1. GİRİŞ Canlıları belirli özelliklerine göre gruplara ayırarak inceleyen bilim dalına Taksonomi ya da Sistematik Bilimi denir. Taksonomi taxis = sıralama

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMI 28 EKOLOJİ KOMÜNİTE EKOLOJİSİ

12. SINIF KONU ANLATIMI 28 EKOLOJİ KOMÜNİTE EKOLOJİSİ 12. SINIF KONU ANLATIMI 28 EKOLOJİ KOMÜNİTE EKOLOJİSİ KOMÜNİTE EKOLOJİSİ Bir alan ya da habitat içerisindeki tüm popülasyonların oluşturduğu birliğe komünite denir. Komüniteyi oluşturan türler arasında

Detaylı

10. Sınıf Biyoloji Konuları Hücre Bölünmeleri Kalıtımın Genel İlkeleri Ekosistem Ekolojisi ve Güncel Çevre Sorunları

10. Sınıf Biyoloji Konuları Hücre Bölünmeleri Kalıtımın Genel İlkeleri Ekosistem Ekolojisi ve Güncel Çevre Sorunları 10. Sınıf Biyoloji Konuları Hücre Bölünmeleri Mitoz ve Eşeysiz Üreme Canlılarda hücre bölünmesinin gerekliliği Mayoz ve Eşeyli Üreme Kalıtımın Genel İlkeleri Kalıtım ve Biyolojik Çeşitlilik Kalıtımın genel

Detaylı

MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ

MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ MEMELİ BİYOLOJİSİ M.YAVUZ MEMELİLERİN YAŞAMINA BİR BAKIŞ MEMELİLERİN SİSTEMATİKTEKİ YERİ Classis: MAMMALIA Günümüzde memeliler üç alt sınıfa ayrılır. Subclasis : Prototheri= Monotremata (Tek Delikliler)

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ

10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ 10. SINIF KONU ANLATIMI 12 EŞEYLİ VE EŞEYSİZ ÜREME SORU ÇÖZÜMÜ Eşeysiz Üreme ile ilgili, I. Canlının yararlı özelliklerinin korunmasını sağlar. II. Canlının değişen ortam koşullarına uyumunu artırır. III.

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 48. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-8 BİTKİLER ALEMİ

ADIM ADIM YGS-LYS 48. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-8 BİTKİLER ALEMİ ADIM ADIM YGS-LYS 48. ADIM CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI-8 ALEMİ ALEMİ Çok hücreli ökaryot canlılardır. Koloroplast içerirler ve fotosentez ile inorganik maddeleri organik madde haline getirerek beslenirler.

Detaylı

LER 1. BÖLÜM: CANLI VE CANSIZ FARKLARI...1 2. BÖLÜM: CANLILARIN ÇE

LER 1. BÖLÜM: CANLI VE CANSIZ FARKLARI...1 2. BÖLÜM: CANLILARIN ÇE İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM: CANLI VE CANSIZ FARKLARI...1 2. BÖLÜM: CANLILARIN ÇEŞİTLİLİĞİ...5 VİRÜSLER...7 MONERA ALEMİ...9 PROTİSTA ALEMİ...12 Hayvan benzeri protistler: Protozoa... 13 Fungus benzeri protistler:

Detaylı

Dersin Kodu

Dersin Kodu Genel Biyoloji I Dersin Adı Genel Biyoloji I Dersin Kodu 1206.3101 Dersin Türü Zorunlu Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi 5,00 Haftalık Ders Saati (Kuramsal) 4 Haftalık Uygulama Saati 0 Haftalık Laboratuar

Detaylı

Bir çekirge sürüsü yaklaşık 2 milyar bireyden oluşur. Ortalama 3 bin ton ağırlığa ulaşır. Bu bazen 50 bin tona yaklaşır. Bir birey bin yumurta

Bir çekirge sürüsü yaklaşık 2 milyar bireyden oluşur. Ortalama 3 bin ton ağırlığa ulaşır. Bu bazen 50 bin tona yaklaşır. Bir birey bin yumurta Tanımlanmış hayvanların 5/4 ü bu sınıfa girer. Toplam tür sayısı 2 milyon civarındadır. Karasal hayvanlar olmalarına rağmen derin denizler hariç tüm biyotoplara uyum sağlamıştır. Atların ayak izinde, birikmiş

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #18 1) Bakterilerin gerçekleştirdiği, I. Kimyasal enerji sayesinde besin sentezleme II. Işık enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürme III. Kimyasal bağ enerjisini ATP enerjisine

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #7

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #7 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #7 1) 48 saat karanlıkta bekletilen bir saksı bitkisinden bu sürenin sonunda bir yaprak kopartılmış (1. yaprak) ve bitki aydınlık ortamda 12 saat bekletilmiştir. Bu sürenin sonunda

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #9

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #9 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #9 1) Hücre teknolojisi yöntemlerinin gelişmesi, kök hücrelerden faydalanmaya başlanmasına, ayrıca hücre ve doku kültürü ile ilgili çalışmalarda önemli gelişmeler kaydedilmesine

Detaylı

Saprolegnia (Su Küfü)

Saprolegnia (Su Küfü) MYCOPHYTA Saprolegnia (Su Küfü) Yaygın bir su küfü olup, türleri tatlı sularda ve ıslak topraklarda yaşarlar. Saprofit olarak sulardaki ölü böcekler, balıklar, kurbağa yavruları ve diğer su hayvanlarının

Detaylı

ENTOMOLOJĠ. Prof. Dr. Cafer MART

ENTOMOLOJĠ. Prof. Dr. Cafer MART ENTOMOLOJĠ Prof. Dr. Cafer MART ENTOMOLOJİ Terim olarak Böcek Bilimi yada Böcekler Bilimi anlamına gelir. Yeryüzünde bulunan hayvan türlerinin aşağı yukarı dörtte üçünü oluşturur (Yaklaşık bir milyon tür).

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

Hücre çekirdeği (nucleus)

Hücre çekirdeği (nucleus) Hücre çekirdeği (nucleus) Toplam hücre hacmının 1/20-1/10'unu kapsar. Değişik hücrelerde mekanik etkilerle, yer ve şekil değiştirebilir, bu nedenle hücrelerde farklı şekillerde görülebilir. Çekirdek, hücre

Detaylı

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri DOKU Dicle Aras Doku ve doku türleri Doku Bazı özel görevler üstlenmiş hücre topluluklarıdır. Bir doku aynı yönde özelleşmiş hücre ve hücreler arası maddelerin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. İntrauterin

Detaylı

Şekil 1. Mitoz bölünmenin profaz evresi.

Şekil 1. Mitoz bölünmenin profaz evresi. KONU 9. HÜCRE BÖLÜNMESİ MİTOZ BÖLÜNME Mitoz bölünme tek hücreli canlılardan, çok hücreli canlılara ve insana kadar birçok canlı grubu tarafından gerçekleştirilebilir. Mitoz bölünme sonunda bölünen hücrelerden

Detaylı

YGS ANAHTAR SORULAR #3

YGS ANAHTAR SORULAR #3 YGS ANAHTAR SORULAR #3 1) Bir insanın kan plazmasında en fazla bulunan organik molekül aşağıdakilerden hangisidir? A) Mineraller B) Su C) Glikoz D) Protein E) Üre 3) Aşağıdakilerden hangisi sinir dokunun

Detaylı

CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK

CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK EN KÜÇÜK OLANINDAN EN BÜYÜK OLANINA KADAR TÜM CANLILARIN YAPISINI OLUŞTURAN BİRİM: HÜCRE Canlıların tüm özelliklerini taşıyan en küçük birimine hücre denir. Canlı bir hücreden

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : GENEL BİYOLOJİ II Ders No : 0000000 Teorik : Pratik : Kredi : ECTS : 8 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim Tipi

Detaylı

GELİŞİMİN 1. VE 2. HAFTASI

GELİŞİMİN 1. VE 2. HAFTASI GELİŞİMİN 1. VE 2. HAFTASI (Fertilizasyon, Segmentasyon, İmplantasyon ve Bilaminar disk) PROF. DR. İSMAİL SEÇKİN FERTİLİZASYON A ) Germ hücrelerinin fertilizasyon bölgesine taşınması Oositin ampullaya

Detaylı

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #12

YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #12 YGS YE HAZIRLIK DENEMESi #12 1) İnsanda döllenme sırasında, I. Spermdeki çekirdek, sentrozomun yumurtaya geçmesi II. Spermdeki akrozomun patlayarak zona pellusidayı eritmesi III. Yumurtadaki salgı maddelerinin

Detaylı

Hücre zarının yapısındaki yağlardan eriyerek hücre zarından geçerler.fazlalıkları karaciğerde depo edilir.

Hücre zarının yapısındaki yağlardan eriyerek hücre zarından geçerler.fazlalıkları karaciğerde depo edilir. DERS: BİYOLOJİ KONU: C.T.B(Vitaminler e Nükleik Asitler) VİTAMİNLER Bitkiler ihtiyaç duydukları bütün vitaminleri üretip, insanlar ise bir kısmını hazır alır. Özellikleri: Yapıcı, onarıcı, düzenleyicidirler.

Detaylı

KALITIMIN GENEL İLKELERI. Modern Genetik Eşeye Bağlı Kalıtım-1

KALITIMIN GENEL İLKELERI. Modern Genetik Eşeye Bağlı Kalıtım-1 KALITIMIN GENEL İLKELERI Modern Genetik Eşeye Bağlı Kalıtım-1 Eşey Tayini Kromozoma dayalı eşey saptanması çok hücreli canlılarda gerçekleştirilebilir. Otozomal kromozomlar üzerinde her iki eşeye ait özellikleri

Detaylı

www.kanatlibilgi.com

www.kanatlibilgi.com www.kanatlibilgi.com TAVUK EMBRİYOSUNUN GÜNLÜK GELİŞİM SAFHALARI Kaynak: Dr Stephan WARIN, DVM, Avian Business Unit. CEVA Santé Animale, La Ballastiere, BP 126, 33501 Libourne Cedex, France Çeviren: Barbaros

Detaylı

BİTKİSEL VE HAYVANSAL DOKULAR

BİTKİSEL VE HAYVANSAL DOKULAR ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU BİTKİSEL VE HAYVANSAL DOKULAR Hazırlayanlar: Aksel Adnan Yüksel TAN Çağlar BÜYÜKTOPÇU Denizhan ÇAKAR Dorukhan DEMİR Yunus SANCAK Rehber Öğretmen: Münire Savranoğlu Nisan,2002

Detaylı

Kök Hücre ve Farklılaşma

Kök Hücre ve Farklılaşma Kök Hücre ve Farklılaşma Kök Hücre Erişkin ve embriyonik kök hücreler farklılaşarak soma7k hücreleri oluştururlar. Kök hücre Progenitör hücre Farklılaşmış hücre Neden Farklılaşmaya İh7yaç Duyulur Tek hücreli

Detaylı

CANLILARDA ÜREME. Üreme canlıların ortak özelliğidir. Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir

CANLILARDA ÜREME. Üreme canlıların ortak özelliğidir. Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir CANLILARDA ÜREME EYLÜL 3.HAFTA MİTOZ VE EŞEYSİZ ÜREME Her canlının kendine benzer canlı meydana getirebilmesi üreme ile gerçekleşir Üreme canlıların ortak özelliğidir 3 4 Canlılar hücrelerden meydana gelir

Detaylı

Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU

Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU EXTRAEMBRİYONAL KESELERİN MEYDANA GELİŞİ Zigottan sonraki gelişmelerle uterusa ulaşmış olan blastosist in intrauterin tesirlere ve dış basınçlara karşı korunması gerekir.

Detaylı

2006 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI

2006 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 2006 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 1. BÖLÜM 1. I. Adaptasyon II. Mutasyon III. Kalıtsal varyasyon Bir populasyondaki bireyler, yukarıdakilerden hangilerini "doğal seçilim ile kazanır? D) I veii E)

Detaylı

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT Dünyamızda milyonlarca tür canlının yaşadığı tahmin edilmektedir. Bunlar kedi, köpek, aslan, yılan, böcek, kuş gibi hayvanlar, elma, meşe, erik,

Detaylı

ÇOK HÜCRELİ ORGANİZMALARIN GELİŞİMİ

ÇOK HÜCRELİ ORGANİZMALARIN GELİŞİMİ ÇOK HÜCRELİ ORGANİZMALARIN GELİŞİMİ Seçici gen ifadesi embriyonun gelişmesini sağlayan 4 temel işlevi denetler: 1. Hücre çoğalması 2. Hücre farklılaşması 3. Hücre etkileşimleri 4. Hücre hareketi HÜCRE

Detaylı

BELKİDE BİYOLOJİNİN EN TEMEL KONUSU EN ZEVKLİ KONUSUNA BAŞLAYALIM ARKADAŞLAR!!!

BELKİDE BİYOLOJİNİN EN TEMEL KONUSU EN ZEVKLİ KONUSUNA BAŞLAYALIM ARKADAŞLAR!!! DERS : BİYOLOJİ KONU: HÜCRE BELKİDE BİYOLOJİNİN EN TEMEL KONUSU EN ZEVKLİ KONUSUNA BAŞLAYALIM ARKADAŞLAR!!! Canlıların canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimidir.( Virüsler hariç) Şekil: Bir hayvan

Detaylı

İLK DEFA 1665 YILINDA ROBERT HOOK, MANTAR DOKUSUNU İNCELEMİŞ GÖZLEMLEDİGİ YAPILARDA KÜÇÜK BOŞLUKLAR GÖRMÜŞ VE GÖRDÜĞÜ BU BOŞLUKLARA İÇİ BOŞ ODACIKLAR

İLK DEFA 1665 YILINDA ROBERT HOOK, MANTAR DOKUSUNU İNCELEMİŞ GÖZLEMLEDİGİ YAPILARDA KÜÇÜK BOŞLUKLAR GÖRMÜŞ VE GÖRDÜĞÜ BU BOŞLUKLARA İÇİ BOŞ ODACIKLAR HÜCRE İLK DEFA 1665 YILINDA ROBERT HOOK, MANTAR DOKUSUNU İNCELEMİŞ GÖZLEMLEDİGİ YAPILARDA KÜÇÜK BOŞLUKLAR GÖRMÜŞ VE GÖRDÜĞÜ BU BOŞLUKLARA İÇİ BOŞ ODACIKLAR ANLAMINA GELEN HÜCRE DEMİŞTİR.ANCAK HÜCRE BİLİMİNİN

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI. 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü

10. SINIF KONU ANLATIMI. 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü 10. SINIF KONU ANLATIMI 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü DÖLLENME Dişi üreme sistemine giren sperm hücreleri yumurta hücresinin salgıladığı FERTİLİZİN sayesinde yumurta hücresini

Detaylı