PROF.DR. ŞABAN KUZGUN. ARMAGANI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PROF.DR. ŞABAN KUZGUN. ARMAGANI"

Transkript

1 o o 7975 FlRAT ÜNiVERSiTESi il HiV T FA.. LTESi D isi PROF.DR. ŞABAN KUZGUN. ARMAGANI SAYI: 5 ELAZIG-2000

2 ONTOLOJiK DELiLiN OLUŞUMUNDA ARiSTOCU VE YENi-EFLATUNCU FiKiRLERiNETKiSi Haydar DÖLEK* Tann'nın varlığı ve O'nun varlığının delillendirilmesi, metafizik bir problem olarak felsefi düşüncenin başlangıcından itibaren filozofların temel konulanndan birisi olmuştur.filozoflar, Tann'nın varlığını delil1endinnek için yöntem ve metotlar izlemişlerdir. Bu yöntem ve metodlar, daha sonra değişik isimlerle deliller olarak adlandınlımştır. Bu metodlardan "Ontolojik Delir', ispat yöntemi ve!..-ullanılması yönünden diğer delillerden farklılık arz etmektedir. Ontoloji, Almanca ve Fransızcada ontologie, İngilizcede ontology, Osnıanlıcada mebhas-i vücut, günün1üz Türkçesinde ise varlık bilinl kelimeleri ile karşılık bulmaliadır. 1 Ontolojik delil, başka bir ifade ile yarlık bilimi, duyularla kananamayan varlığın maddi olmayan yapısını 2 veya Aristoteles ( )'in "ilk felsefe, olarak tarif ettiği var olaniann özünü inceleyen biliındir. 3 I ann'nın varlığının ispatlanması hususunda, çeşitli delillerin!..-ullanılmış olmasına rağmen, bunlann en önemlisi akla dayanarak mürnkiin varlığı söz konusu etmeden zonmlu varlık fikrine ulaşan "ontolojik delil"dir. 4 Ontolojik delilin tarihi kökü İslam felsefesinde 5 Farabi ( )'ye dayanmakla birlilie, ondan hemen hemen bir buçuk asır sonra yaşamış olan meşhur Hristiy an ilahiyatçısı S aint Anselın ( ll 09) tarafından sistenıleştirilmiş ve "Anselın'in Delili" diye tanınmıştır. 6 Arş.Gör., Fırat Üniversitesi ilahiyat Fahiiltesi, Din Felsefesi AB.D. 1 Orhan H~çerlioğlu, Felsefe Söı.lüğü, İstanbull989, s. 439; Bedia/\larsu, Felsefe Terim1eri Sözlüğü, Istanbul 1988, s. 189; S. Hayri Bolay, Fet~fi Dot;trinler Ye Terimler Sözlüğü, Ankara 1996, s Hançerlioğlu, a.g.e., s Bolay, a.g.e., s. 432; Akarsu, n.g.e., s Vahdettin Başçı, "Anselnı'de Ontolojik Deli1Anla)1Şl", Felsefe Dünyası, S. III, Ankara 1992, s Mehmet Aydın, Din Felsefesi, İzmir 1990, s Bekir T opaloğlu, İsHim KeHimcıJarın a w Filozoflarına Göre Allah 'ın Varlığı, Ankara 1992, s. 61; Bolay, a.g.e., s. 316.

3 Bu delilde, Tanrı'nın varlığı "Tanrı kavraım"nın tahlilinden zorunlu olarak çıkarılır. 7 Bu delili ilk defa sistemli bir şekilde ele alan filozof Anselın'dir. O, Tanrı'nın varlığını yirie Onıın tarifinden ve Tanrı kavraımnm tahlilinden çıkarmaya çalışır. Anselın'e göre Tanrı "kendisinden daha büyüğü tasavvur edilemeyen varlık"tır. 8 Anselın'in burada kullandığı "daha büyüğü tasavvur edilemeyen varlık", "en mükemmel varlık" anlanundadır. insanda böyle mükemmel bir varlık fikri vardır. Hatta kalbinde "Tanrı yoktıır" diye iddiada bulunan bir aptalın bile zihninde bu fikir fıtri olarak mevcuttur. 9 Onun ileri sürdüğü bu delilde aklımıza şöyle bir soru gelebilir: Acaba sözü edilen bu fikir sadece zihnimizde mevcut olan bir kavram mıdır yoksa o, zihnimizin dışmda da bir gerçeklik ifade etmekte midir? Buna "O sadece zihindedir" diye cevap verirsek, kendimizi bir çıkınazın içinde buluruz. Çürıkü hem zihnimizde hem de zihnimizin dışmda mevcut olan bir şey, sadece zihnimizde bulunandan daha mükemmel olacaktır. Oysa ki biz Tanrı'mn "kendisinden daha mükemmeli tasavvur edilemeyen varlık" olduğunu söylemiştik. Anselın'e göre, Tanrı'ya zihnin dışmda da bir varlık atfetmezsek daha önce belirtilen gerçekliğe ters düşmüş oluruz. Buradan da şu sonucu çıkannz: "Tanrı hem zihnimizde hem de zihnimizin dışmda reel olarak vardır." Bu, filozofların çoğımluğu tarafından Anselın'in delilinin "birinci şekli" olarak kabul edilınektedir. 10 Anselın'in ifade ettiği bu delile göre, Tanrı'nın varlığının zihinde mevcut olup zihnin dışmda mevcut olınaması durumunda Onun "en mükemınel" olamayacağı kanaati zorunlu.olarak açıklanmaktadır. O halde Tanrı, hem zihinde hem de zihnin dışmda zorunlu olarak bulunmaktadır ve "mümkün" kavranundan da uzaktır. Delilin bu şekilde ifade edilen birinci kısmına Onun sadece zihinde de tasavvur edilebileceği gerekçesi ile Tanrı'nın mümkün varlık olarak da düşünülebileceği noktasında eleştiriler olınuştur. Fakat Norman Malcolın'a göre Anselın'de bu delilin ikinci bir şekli daha vardır ki onda anahtar teriın varlık değil zorunlu varlıktır. Bu noktadan balcıldığında Tanrı zorunlu olarak vardır. Zorunlu varlığa sahip olan bir varlık mümkün varlığa sahip olan bir varlıktan daha fazla mükemmellik arzeder. Delilin birinci şekline yapılan eleştiri ve itiraz Aydın, a.g.e., s. 22. Başçı, a.g.m., s. 78. Aydın, a.g.e., s Aydın, a.g.e., s. 23; Başçı, a.g.m., s

4 lan, Anselın'in ontolojik delilinin ilcinci şekli ortadan kaldırmıştır. 11 Delilin bu ikinci şekline göre "Tanrı zorunlu olarak vardır" sonucunu çıkannz. Ontolojik delil Anselın'den sonra sistemli olarak Descartes ( )'in "Metafizik Düşünceler"inde ele alınmıştır. Descartes, üçüncü düşüncesinde Tanrı kavramından yola çıkarak Onun bizi aldatan veya aldatmayan alınası noktasındaki şüpheciliği ile gerçekliğe ulaşınaya çalışmaktadır. O, "aldatıcı bir Tanrı var olup olınadığını incelememiz lazundır." 12 demek sfuetiyle zihinde bulunan Tanrı tasavvurundan hareketle işe başlamaktadır. Daha sonra "bizdeki Tanrı bize kendimizden gelemez ve o halde Tanrı vardır." demek sfuetiyle Descartes, zihnim.izdeki T ann fikrinden Onun varlığına ulaşmıştır. Ona göre, bu Tanrı fikri, kendi varlığunıza ait fikrimizden daha öncedir ve Onun kavramının zihnimize bizden gelınesi imldinsızdır. 13 Descartes beşinci düşüncede ise sayılar, şekiller ve hareketler gibi birçok özelliklerin bizde apaçık bilgiler ve duyular yoluyla hasıl olınadığını dolayısıyla bir Tanrı kavramının zihnimizde mevcut olduğunu belirtmektedir. Ondan daha kolay bilebileceğimiz hiç bir şey yoktur. 14 pescartes, bizde Tann yani mutlak ve olgun bir varlık kavramının, herhangi bir şekil ve sayının kavranıından daha az mevcut alınadığı görüşündedir. 15 Descartes'e göre, Tann kavramını, varlıktan soyutlamak aklen inıkansızdır ve bu safsatarlan başka bir şey değildir. Nasıl ki bu dünyada deresiz bir dağ düşünüldüğünde bu bir safsatarlan ibaret ise, "Tanrı kavranıını" "varlık"tan ayrı olaraktasavvur etmek de inıkansızdır. Tanrı, zorunlu olarak vardır. Onu bu şekilde düşünmeyi Tanrı'nın varlığının zarureti ortaya koymaktadır. 16 O, "varlık" terimi yerine "zonınlu varlık" terimini kullanarak, "Tanrı'nın en mükemmel varlık" olduğunu apaçık ortaya koymaktadır Aydın, a.g.e., s. 23. Rene Descartes, Metafizik Düşünceler (Çev. Mehmet Karasan), İstanbull967, s Descartes, a.g.c., s Descartes, a.g.e., s Descartes, a.g.e., s Descartes, a.g.e., s

5 Aristoteles ve Aristoculuk'ta Ontolojik Delil Aristoteles'in Ortaçağdaki etkisi en yüksek seviyede olduğu gibi, daha somaki dönemlerde de Descartes, Leibniz (1646"1716) ve Hegel ( ) dahil o1mak üzere birçok düşünürüzerinde etki bırakrnıştır. 17 Özellikle İslam dünyasında halifelerin desteğiyle VID. Yüzyıldan başlayarak X. Yüzyıl sonlarına doğru devam eden tercüme faaliyetleri içerisinde en etkili olanı, 18 "Mualliın"i Evvel" ünvanı ile bilinen 19 Aristoteles'tir. İslam filozoflan içinde terminolojik, metodik ve problematik yönleriyle Aristoteles'i takip eden filozoflara "Meşşaiyyfin", temsil ettikleri ekole de "Meşşm" denilmiştir.20 Aristoteles, birçok ilmin olduğu gibi metafiziğin de kurucusudur. O, varlığı varlık olarak ele almış ilk ve son sebepler bakımından incelemiş, onu duyulur maddi cevher ve duyular üstü manevi cevher olarak en ince ve en derin yönleriyle tahlil etmiştir. Eserine "İlk Felsefe" adını vermesine rağmen, eserlerini tertip eden Rodoslu Andronikos (50-?), ilk felsefe ile alakah olarak bulduğu yazılan Fizika'dan somaya koyduğu için eserin adı «Metafizika" olmuştur.21 Aristoteles, ortaya koymuş olduğu sistem ve düşünceleriyle ilkçağdan itibaren günümüze kadar, düşünürler üzerinde etkisi en çok olan :filozoftur. Hem şark hem de garp filozoflan kendisinden büyük ölçüde etkilenmişlerdir. Aristoteles, Tanrı'nın varlığını ispatlamaya çalışırken, Onun yaratıklan ve alemden hareketle teleolojik deliller kullandığı gibi, Tanrı kavramından hareket ederek Onun varlığını delillendirınede ontolojik delili de kullanmıştır. Aristoteles, şöyle der: "Daha iyinin olduğu yerde en iyi de vardır. Şimdi var olan şeyler arasmda bazılan diğerlerinden daha iyidir. O halde tanrısal olması zorunlu olan en iyi varlık vardır. "22 Dolayısıyla Aristoteles 'in zaman ve mekana tabi tuttuğu varlık mümkün varlık, zaman ve mekana tabi tutmadığı varlık da zorunlu varlıktır Frank Thılly, Felsefe Tarihi (Çev. İbral:ıim Şener), İstanbul1995, s Mahmut Kaya, "Aristo", T.D.V.İA., C. m, İstanbull991, s Vahdettin Başçı, Ontolojik Delil Yönünden Zorunin Varllli: Uzerine Bir İnceleme (BasılmamışDoktora Tezi),Eızuruın 1989, s. 27. Kaya, a.g.m., s Kaya, a.g.ın., s Aristoteles, Metatizll' (Çev. Mehmet Arslan), İzmir 1985, s Başçı. a.g.e., s

6 Ontolojik delilin "Tann" kauamının tahlilinden ortaya çıkanldığını düşünürsek, Aristoteles'in Anselm'den önce bir ontolojik deliltesis ettiği daha iyi anlaşılmış olacaktır. "Tann" ka\taını Onun tarafindan insanlarm fıtratına yerleştirilmiştir. İnsanların fitratında zihninde yer eden bu ka\tam, sonradan ortaya çıkınah.iadır. Aristoteles'e göre ilk hareket ettirici sadece form ve fıil değildir; ilk hareket ettirici a) nı zamanda hayat ve zihindir. Bu zamana kadar ortaya çıkmamış olan "Tann" ka\tamı, yavaş yavaş ona uygulanmaya başlar. Eğer bir bilgi, insanda olduğu gibi du)ıılar ve hayal gücüne bağlı değilse, onun en mükemmel olanın bilgisi olması gerekir. En mükemmel olan varlık Tann'dır. O halde Tann'nın düşüncesinin konusu olan şey, bizzat kenclisidir.24 O, Tannca düşünceyi gerçekleştiren üstün varlıktır. Üstün bir varlık olmak, a)nı zamanda en mükemmel varlık olmayı gerektirmej...iedir. Burada aklımıza şöyle bir soru gelebilir: Aristoteles'te İlk Muharrik ile Taıırı aynı mıdır? Aristoteles, Fizik kitabında Tann kelimesini pek fazla k'ullanmaz. Buna karşılık Metafizik ve diğer J.;jtaplannda Tann ka\tamını sık sık kullanmıştır. Metafizik'in XII. kitabında ' Tann ve İlk Muharrik" kelimelerini birlikie J...'Ullanmıştır. Yine bu kitabın \ıli. Bahsinde İlk Muharrik'in mahiyetini inceler ve burada fiilin önceliğinden hareketle "Birinci Gök"ün ezeli olması sebebiyle devri hareketinin de ezeli olduğunu ve ezeli devri hareketi meydana getiren İlk Muharrik 'in de zaruri varlık olarak hareketin prensibi olduğundan hareketle Taıırı'nın hayatının en )üksek ve en mükemmel olduğunu belirtir. "Bizim ezeli mükemmel varlığı Tanrı kavramı ile karşılamarnız bu yüzdendir." der. Aristoteles, İlk Muharrik ile Tann :1 a)nı sa)makla Onun "Fizik"teki fizik karah.ierli İlk Mulıarrik'i "l\-1etafızik"te teolojik ve ontolojik bir kanama sahip olmaj...iadır. 25 Tanrı'nın ontolojik yönden delillendirilmesine Aristoteles tarafından da temas edilmiştir denilebilir? 6 Buradan da anlaşılabileceği gibi bu iki kelime "Metafızik"te aynı şeyi ifade etmekle birlikie, ontolojik delil için k-ullanılan kanarnlar olarak da karşımıza çıkmaj...iadır. Ontolojik delile sisteminde yer veren bir diğer Meşşai filozof da Fan1bi' dir. Farabi, sistemlerinde çok önemli bir yer tutan ontolojik delili St. Anselm ve Deseart es 'ten daha önce sa\ unınuştur. Fiirabi, ortaçağda meşhur olan Allah tasan-uru hakkındaki tarifıni şu şekilde vermektedir: "Allah, mevcudiyeti ile mahiyeti birbirinden ayırt edilmemiş Aristoteles, a.g.e., s. 74. Bolay, A.risto Metafıziği İle Gazzfill Metafıziğinin Karşılaştırılrnas~!stanbull993, s. ı Başçı, a. g.e., s. 3 ı. 591

7 olan varlıktrr. Mevcut olmayan bir Allah tasavvur edemeyiz. Bu vasfıyla Allah, zorunlu bir varlıktır ve bütün varlıklardan kendisini bu şekilde ayırt eder." 27 Burada Farabi, "Allah" kavramının tarifinden başlayıp tasavvuru ile devam ederek Allah'ın varlığının zorunlu, yani Vacibu'l-Vücil:d olduğunu, varlığı vacip olan bir şeyin de zorunlu olarak bulunması gerektiğini belirtmektedir. Farabi'ye göre, Allah "Ekmel"dir. Ondan daha fazla kemal salıibi bir varlık düşüneıneyiz. "İlk akdem"dir, çünkü kadim olmayan şey en mükemmel de olamaz. O, Viicibu'l-Vücil:d'dur. Onun yokluğunu düşünmek akla aykırı bir davranıştrr. 28 Ontolojik delilin karakteristik bir özelliği olan Tanrı'yı zihinde düşünmek fikri, Farabi'de de vardır. O, "Zihnimde ekmel bir varlık düşünüyorum. Mükemmellik vasıflarından birisi de zihnin dışmda da var olmaktır. O halde Tann'dan ibaret olan bu mükemmel varlık mevcuttur." şeklinde düşünerek ontolojik delilin bu unsurunu dile getirnıektedir. 29 Farabi'ye göre zorunlu varlık gerek akıl ve mantık yönünden ve gerekse varlık ve varlığın olguları yönünden düşünülsün, en mükemmel ve en yetkin varlıktır. Allah bütün noksanlıklardan yoksun ve uzaktır. Onu bütün noksanlıklardan uzak olarak düşündüğümüz zaman, Onun varlığı mükemmeldir. Onu zihinde bu şekilde tasavvur etmek zorunlu olduğu gibi, Allah'ın da en mükemmel olması zorunludur :ve bu zorunluluğu da kendindendir. Vucil:du en mükemmel vücil:ddur. Mükemmelliği icabı "Tam, Tek, Sonsuz ve Sınırsız" dır. Farabi'ye göre, Tanrı sadece zat ve varlığından en yetkin ve en mükemmel değil, aynı zamanda sıfatlan bakımından da en mükemmeldir. 30 Farabi, varlığı mümkün ve vacip şeklinde iki kısma ayınnış, mümkünün varlığının bir sebebe dayandığı, onun mümkün oluşunun ya hep süregelen, ya da bazen ortaya çıkan bir şey olabileceği, mümkün varlıkların ne sebeplilik zinciriııde, ne de süreklilik yoluyla sürüp gitmeleri mantığa aykırıdır. Mümkün varlıklar zorunlu bir varlıkta son bulmalıdır ki bu varlık da en kadim ve en mükemmel bir varlık olan Tann'dır. Onun varlığını ispat etmek için akıl yürütmelere gerek yoktur, çünkü Tann'nın zatını idrak etmek yeterlidir. 31 Allah, varlığı, özü ve sıfatları yönünden görünen ve görünmeyen varlıklardan zorunlu olarak aynlır. Diğer varlıklar Ona göre noksandırlar ve en mükemmellikten yoksundurlar. Onun diğer varlıklardan aynlığı, onların eksik ve Cavit Sunar, Varlık Hakkında Ana Düşünceler, Ankara 1977, s Aydın, a.g.e., s. 24. Topaloğlu, a.g.e., s Mehmet Bayraktar, İslam Felsefesine Giriş, Ankara 1997, s Necip Taylan, İslam DüşüncesindeDin Felsefeleri, İstanbul ı 994, s. 1 ı

8 noksan oluşları, Farabi'nin Allah'ı "En Mükemmellik" veya "Ontolojik Delil" ile ispatnun öncülleridir. Eğer diğer varlıklar mükemmelliğe sahip iseler, bu varlıklardaki mükemmelliğin kendisinden geldiği bir "En Mükemmel" vardır ki o da Tann'dır. 32 Farabi'ye göre aşk; "En Mükemmel"in mükemmelliğine duyulan bir iç duygu ve imandır. Mükemmellik veya yetkinlik, aşkla aynı şeydir. 33 Sisteminde ontolojik delile yer veren ve Farabi'den sonra gelen bir diğer Meşşai filozof da İbn-i Sina ( )'dır. İbn-i Sina'da ontolojik delilin varlığı tartışına konusu olmuştur. O, ontolojik delile esas teşkil eden varlık kavramını Zorunlu (Vacip) ve Zorunsuz (Münıkün) olmak üzere iki şekilde incel er. İbn-i Sina, Vacibu'l-Vücfıd kavramının tahlili ile yola çıkar. "Zorunlu Varlık vardır" önermesi doğruluğu apaçık olan bir önennedir. Anselm delilinde "varlık"ı anahtar terim olarak ele alırken, İbn-i Sina ise "Zorunlu Varlık"ı anahtar teriın olarak ele alır ve şöyle devam eder: "Zorunlu Varlık, mahiyeti var olmak olandır. "Vücut" aklın kabul ettiği en genel kavramdır." Ona göre; "Vacibu '1-Vücild" "Vacibu'l-Mevcild"dur. 34 İbn-i Sinii, Allah'ın varlığının delillendirilmesi için varlığın ve Allah'ın yeterli olduğunu belirtınektedir. Ona göre, Allah'ın varlığına delalet etseler bile, Onun tarafından yaratılan varlıklar Onun varlığına delil olarak gösterilemezler. Allah'ın varlığını, varlık kavramının tahlilinden yola çıkarak delillendirınek, daha sağlam ve daha güvenilir bir yoldur. Bizzat varlıktan ve Allah kavramının apaçıklığuıdan Onun varlığını delillendinne yolu sıddiklara ait olan bir metod olması bakmıından daha güvenilirdir. Bu şekilde sebepten esere gidilmektedir? 5 İbn-i Sina'ya göre, Zorunlu Varlık Allah'tan başkası değildir. O, Zorunlu Varlık olarak saf gerçekliktir, varlığında bizzat mükemmeldir. O, kötülük ve mükemmel olmamaktan uzaktır. Allah, her yönden en mükemmel varlık olup, Ondan daha mükemmel başka varlığın düşünülmesi iınkfuısızdır. 36 İbn-i Sina felsefesinde zariiri varlık fikri, :fıtri olarak bulunmaktadır ve bu kavramın tahlilinden ontolojik delilin iıışasıyla "En Mükemmel"e ulaşılmaktadır Bayraktar, a..g.e., s Bayraktar, a.g.e., s Aydın, a.g.c., s. 24. H. Ömer Özden, İbn-i Sina-Descartcs, 1stanbul1996, s Bayraktar, a.g.e., s

9 Plotinus ve Y eni-eflatunculuk'ta Ontolojik Delil Yeni Eflatunculuğa göre Tann, bütün varlıkların kaynağıdır. Bütün şeyler Ondan kaynaklanmaktadır. Her şey Tann'dan sudfu etmektedir. Kendisi farklı ya da çoğulcu bir yapıya sahip değildir. O tekdir, her şeyi kaplayan sonsuzluğu içinde birdir. İlk nedensiz nedendir. Her şey Ondan meydana gelmiştir? 7 Bu ifadelerden de anlaşılacağı üzere, "Tann" vardır v.e O, her şeyin kaynağı ve kendisinden sudtir edilendir. Yeni Eflatunculuğa göre Tann, bu şekilde tarif edilmeye çalışılmaktadır. Buna göre "Tann" kavramının tasavvurundan Onun varlığının açıklanmak istendiği anlaşılmaktadır ki, bu metod bizi yeni Eflatunculukta ontolojik delilin varlığına götürmektedir. Plotinus ( ), Tann olarak kabul ettiği "Bir"i şöyle tarif eder: "Bir, hiç bir şey aramadığı, hiçbir şeye sahip olamadığı ve hiçbir şeye ihtiyacı olmadığı için yetkindir. Yetkin olduğu için bolluk olur ve bolluk olma Ondan farklı bir şeyi meydana getirir. " 38 Plotinus "Bir" ile Tann'yı ifade etmekte ve Onun mükemmel bir varlık olduğunu "yetkin" kavramıyla izah etmektedir ki, yetkin olmak ise kamil ve kendisinden daha yetkin ve kamil bir şeyin olamayacağını gösterir. Plotinus, Birden türeyen diğer varlıklar için de "B"ır" kelimesini kullanmaktadır; fakat onlan mahiyet olarak ve özü itibariyle farklı düşünmektedir. Ona göre; Birden Bir çikar, yani zeka çikar. Bu ikinci Birden ruh çikar ve bu, bitkilere kadar aynı şekilde devam eder. Ama ilk olan Bir, diğerlerine nazaran basittir ve zeka, ruh ve diğerleri ise çokluğa sahiptirler ki; bunlar basitlikten uzaktırlar. 39 Basit olan Bir, aynı zamanda mükemmel olacal1:ır, çokluğu olanlar ise mükemmellikten uzak olacaklardır. Ona göre, Tann kavramı zekada mevcuttur, fakat Onun objesi özellikle olmak zorundadır. Zeki!, bir şeyi var ettiği için düşünmez. Zeka düşündüğü için "T ann" var diyemeyiz, çünkü bu kavramın objesi kavramdan önce olmak zorundadır. Bundan dolayıtanniçin "Zorunlu Varlık" da diyebiliriz. 40 Plotinus'a göre akıl (zeka), Bir' dir; fakat kendisinden ezeli olarak sudfu eden şeylere gebedir. 41 Bundan dolayı aklın Tannsallığı ilk Bir'den burada aynlmaktadır. Tann kendisinden sudfu eden şeylere muhtaç da değildir, gebe de değildir. Sonuç olarak O gerçekten mükemmel bir varlıktır. Thilly, a.g.e., s. I 73. Plotinus, Enneadlar (Çev. Zeki Özcan), Bursa 1996, s. 21. Plotinus, a.g.e., s Plotinus, a.g.e., s Etienne Gilson, Tanrı ve Felsefe (Çev. Mehmet Aydın), İznllr 1986, s

10 Fakat zekanın Tann 'yı temaşa ettiğini söyleyebiliriz. Bu şekilde O, Tann'yı tanıyacaktır ve Tann'yı tanıması da Ondan aldığı güçler ve Onun balışettiği güçlerle olur ki, bu şekilde kendisini de tanıdığını kabul etmemiz gerekir. Eğer Tann mükemmel olmasa zekatann'yı tanıyamazdı. Plotinus'a göre Tann haricindeki varlık.lar kendi kendilerini yönetemezler, cisimsel nedenler onlara egemen de değildir. Plotinus'un bu konudaki ifadeleri de şöyledir: "V ariıkiarın tesadüf veya kendiliğinden bir güç tarafından yönetildiğini ve cisimsel nedenlerin onlara egemen olduğunu düşünen kişi,~ Tann kavramının ve Bir kanarnının oldukça uzağına gitmiştir."~ 2 Görüldüğü gibi, Plotinus burada "Tann veya Bir" kanaınlarından Onun varlığına ve diğer varlıkların sebebi ve onlan yöneten olduğuna gidiyor ki, bu ise antolajik delile yönelme olarak görülebilir. Daha önce de belirttiğimiz gibi Plotinus, "'Tann'ya Bir ismini verdiği için O vardır." demiyor. O, var olduğu için ve Ona bir ad vem1ek gerektiği için Ona "Bir" diyor. 43 Tann'nın varlığının "Taıın" kanammm tahlil ve tasav1uru ile çıkarılarak delillendirilmesini antolajik delil diye tarif etıniştik. Bu delilin ilk defa sistemli olarak Anselm, daha sonra da Descartes'te görülınüştür. Fakat bu fılozoflardan daha önce Aristoteles, Aristocular ye Yeni-Eflatuncular ontolojik delile sistemleri içerisinde yer vermişler ve kullanmışlardır. Aristoteles, Tanrı'nm varlığını ispatlamaya çalışırken, teleolojik delilleri h.ııllandığı gibi, "Tanrı" kavran1111ın tahlil ve tasavmrundan hareketle Tann'nın Yarlığına delil getirmek için ontolojik delili de kullanmıştır. O, "Daha iyinin olduğu yerde, en iyi de, ardır" demek suretiyle "Tann" kavrammın yanında "en İ)i varlık" kanamını da lullanmakiadır. Aristoteles'e göre Taıın kanamı, yine Onun tarafından insanların fıtratına yerleştirilmiş olup, zilıinde yer eden bu kavram sonradan ortaya çıkmaktadır. A)nca O, Tann'nın en üstün varlık olduğundan hareket ederek Onun en mükemmel varlık olduğunu kabul etıneliedir. Tann'nın hayatının da en )üksek ve en mükemmel olduğunu açıkça belirtmeliedir. Aristoteles'ten büyük ölçüde etkilenen Farabi de ontolojik delili Anselm ve Descartes 'ten önce savunmuş ve lullanmıştır. Ona göre Allah mevcudiyeti ile mahiyeti birbirinden ayırt edilemeyendir. Mevcut olmayanı tasavvur da edemeyiz. Bundan dolayı Allah, "Zorunlu Varlık"tır. Farabl, "Allah" kavramının tarifınden başlayarak Onun tasavvuru ile devam etmelie ve böylece "Zorunlu Varlık"a "Vacibu'l-Vücı1d"a ulaşmal-tadır. Allah için "Ekmel ve Akdem" kanaınla Plo1inus, a.g.e., s. 86. Plo1inus, a.g.e., s

11 nnı kullanarak Onun en mükemmel varlık olduğunu belirten Farabi, aynca en mükemmel varlığın yokluğunun düşünülmesinin akla aylan olacağını düşünmektedir. Farabi'ye göre, mükemmellik vasıflarından birisi de zihnin dışmda da bulunması gerektiğidir. Tanrı en mükemmel ve en yetlcin varlıktır. Sadece varlığı yönünden değil, sıfatları yönünden de en mükemmeldir. Aristoteles'in etkisinde kalan diğer bir İslam filozofu da İbn-i Sina'dır. Ona göre yaratma sudfu şeklindedir. Varlığı metafiziğiıı temeline yerleştirdiği için, varlık hiçbir araştırma ve incelemeye gerek olmadan doğrudan doğruya apaçık olarak bilinen bir kavramdır. İbn-i Sina, Allah ve varlığı özdeşleştirmiş ve Allah'a "Zaruri Varlık" demiştir. Ona göre Allah, mükemmel varlık olup hiçbir sebebe ihtiyacı olmayandır. İbn-i Sina diğer filozoflardan farklı olarak Vacibu'l-Vücfid kavramının talılili ile ontolojik delili oluşturmuştur. Yine "Zonmlu V arlık"ı anahtar terim olarak k-ullanması yönünden de Aristoteles, Farab1, Plotinus ve Anselm'den ayrılmaktadır. İbn-i Sina, Allah'ın varlığının ispatı için varlığın ve Allah'ın yeterli olduğuna, mümkün varlıkların Onun varlığına delil olarak gösterilemeyeceğiııe inanır. Allah'm varlığından yola çıkarak Onun varlığmı delillendirmenin daha sağlam ve daha güvenilir bir yol olduğunu söyler. Yeni Eflatunculuğun k-urucusu olan Plotinus ise, İbn-i Sina'dan önce varlığı sudur şeklinde kabul etmiştir. Onun sudfu aniayışma göre her şey "Bir" den çıkar. Plotinus, "Bii" kavramı ile "Tanrı"yı kasdetınektedir. Kullandığı kavram yönünden diğer filozoflardan farklılık göstermektedir. Plotinus, "Bir" yani "Tanrı" kavramının tahlil ve tasavvuru ile Onun varlığını delillendirmesi yönünden diğer filozoflarla birleşmektedir. Ona göre "Bir", yetkin ve basittir. Basit olmayıp çokluğu olanlar mükemmellikten de uzaktırlar. Plotinus'a göre de "Tanrı" kavramı zekada mevcuttur. Zeka Tann'yı temaşa ile tanır. Eğer "Bir" mükemmel olmasa idi, zeka Onu tanıyamazdı. Plotinus'a göre, Tann'ya "Bir" ismi verildiği için değil, O var olduğu ve Ona bir isim vermek gerektiği için "Bir" denilmiştir. Bu bilgilere göre, ontolojik delil daha Anselın ve Descartes 'ten önce Aristoteles, Aristocular ve Yeni Eflatuncular tarafindan oluşturulmuş ve kullanılmıştır. Bu filozoflar, ontolojik delilin sistemli bir şekilde oluşturulmasına, kullanılan kavram ve delilin kullanışı yönünden büyük etkide bulunmuşlardır. Özellikle İbn-i Sina'nm "Zorunlu Varlık" kavramını anahtar terim olarak kullanması, Anselın'in. delilinin birinci şeklinde olınaması ve Descartes'in ontolojik delilinde de aynı kavramın anahtar terim olarak kullanılması dikkat çekicidir. 596

Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Kredisi Akts Felsefeye Giriş IV

Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Kredisi Akts Felsefeye Giriş IV Adı Kodu Yarıyılı T+U Kredisi Akts Felsefeye Giriş IV 2+0 2 2 Ön Koşul Dersler Yardımcıları Amacı Öğrenme Bu dersin genel amacı; felsefe adı verilen rasyonel faaliyetin ne olduğu, nasıl ortaya çıktığı,

Detaylı

7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ

7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ 7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ Estetik ve Sanat Felsefesi Estetiğin Temel Soruları Felsefe Açısından Sanat Sanat Eseri Estetiğin Temel Kavramları Estetiğin Temel Sorunlarına Yaklaşımlar Ortak Estetik

Detaylı

10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK)

10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK) 10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK) Estetik, "güzel in ne olduğunu soran, sorguluyan felsefe dalıdır. Sanatta ve doğa varolan tüm güzellikleri konu edinir. Hem doğa hem de sanatta. Sanat, sanatçının

Detaylı

Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı

Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın dil felsefesi Frege nin anlam kuramına eleştirileri ile başlamaktadır. Frege nin kuramında bilindiği üzere adların hem göndergelerinden hem de duyumlarından

Detaylı

İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler

İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler İnsanı Diğer Canlılardan Ayıran Özellikler Hani, Rabbin meleklere, Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım demişti. Onlar, Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz sana hamd

Detaylı

İBN MEYMUN FELSEFESİNDE TANRI

İBN MEYMUN FELSEFESİNDE TANRI sakarya üniversitesi ilahiyat fakültesi dergisi 17 / 2008, s. 195-202 kitap tanıtımı İBN MEYMUN FELSEFESİNDE TANRI Atilla Arkan, İz yay. 2007, 283 s. Yakup ÖZKAN * Düşünce tarihinde farklı kültürler arasında

Detaylı

İSLAM FELSEFESİ: Tarih ve Problemler Editör: M. Cüneyt Kaya. ISBN sayfa, 45 TL.

İSLAM FELSEFESİ: Tarih ve Problemler Editör: M. Cüneyt Kaya. ISBN sayfa, 45 TL. İSLAM FELSEFESİ: Tarih ve Problemler Editör: M. Cüneyt Kaya ISBN 978-605-4829-05-7 869 sayfa, 45 TL. VII. yüzyılın başlarında kadim medeniyet havzalarında canlılığını neredeyse kaybetmiş olan felsefe,

Detaylı

FARABİ DE BEŞ TÜMEL. Doktora Öğrencisi, Sakarya İlahiyat Fakültesi, İslam Felsefesi Bilim Dalı,

FARABİ DE BEŞ TÜMEL. Doktora Öğrencisi, Sakarya İlahiyat Fakültesi, İslam Felsefesi Bilim Dalı, FARABİ DE BEŞ TÜMEL Yakup ÖZKAN Giriş Farabi (ö. 950) ortaçağın en önemli felsefecilerinden biridir. Eserlerinin arasında Mantık Bilimi ile ilgili olanları daha fazladır. Farabi, mantıkçı olarak İslam

Detaylı

Bilgisayar II, 2013-2014 Bahar, Kültür Üniversitesi, İstanbul, 08-15 Nisan

Bilgisayar II, 2013-2014 Bahar, Kültür Üniversitesi, İstanbul, 08-15 Nisan FİLOZOF BEYİN Yücel KILIÇ İstanbul Kültür Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Programı Bilgisayar II: «Konular ve Sunumlar» İstanbul, 08-15 Nisan

Detaylı

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan

Detaylı

6 Sofistlerin O rtaya Ç ıkışın d a Etkili O lan Felsefe-D ışı N edenler ıo Felsefi N ed enler

6 Sofistlerin O rtaya Ç ıkışın d a Etkili O lan Felsefe-D ışı N edenler ıo Felsefi N ed enler İçindekiler xiii Önsöz ı BİRİNCİ KISIM Sofistler 3 1 Giriş 6 Sofistlerin O rtaya Ç ıkışın d a Etkili O lan Felsefe-D ışı N edenler ıo Felsefi N ed enler 17 K a y n a k la r 17 Sofistlerin G enel Ö zellikleri

Detaylı

FELSEFE BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ I.YARIYIL DERSLERİ

FELSEFE BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ I.YARIYIL DERSLERİ FELSEFE BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ I.YARIYIL DERSLERİ FEL-101 Felsefeye Giriş Felsefenin temel problem, kavram, akım ve alt disiplinlerine genel bir giriş. FEL-103 Eskiçağda Felsefe Kredi (Teorik-Pratik-Lab.)

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : FELSEFEYE GİRİŞ Ders No : 0070160018 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : İSLAM FELSEFE TARİHİ I Ders No : 0070040158 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili

Detaylı

03 Temmuz 2013 tarih ve 51 sayılı Üniversite Senato toplantısının 1 nolu karar ekidir.

03 Temmuz 2013 tarih ve 51 sayılı Üniversite Senato toplantısının 1 nolu karar ekidir. 03 Temmuz 2013 tarih ve 51 sayılı Üniversite Senato toplantısının 1 nolu karar ekidir. KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ FELSEFE BÖLÜMÜ İKİLİ ÖĞRETİM DERS PLANI (2013-2014 Eğitim öğretim yılından

Detaylı

BAYRAM DALKILIÇ, HÜSAMETTİN ERDEM,

BAYRAM DALKILIÇ, HÜSAMETTİN ERDEM, Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : MANTIK Ders No : 0070040047 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim Tipi Ön

Detaylı

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b.

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : KELAM TARİHİ Ders No : 0070040093 Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Lisans İLAHİYAT ERCİYES Üniversitesi Y. Lisans Sosyal Bilimler Enstitüsü ANKARA Üniversitesi 1989

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Lisans İLAHİYAT ERCİYES Üniversitesi Y. Lisans Sosyal Bilimler Enstitüsü ANKARA Üniversitesi 1989 ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Nuri ADIGÜZEL Doğum Tarihi: YAHYALI 13 MART 1962 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans İLAHİYAT ERCİYES Üniversitesi 1985 Y. Lisans Sosyal Bilimler

Detaylı

İBN RÜŞD PSİKOLOJİSİ -Fizikten Metafiziğe İbn Rüşd ün İnsan Tasavvuru- Atilla ARKAN, İz yay. 376 s. Sadi YILMAZ

İBN RÜŞD PSİKOLOJİSİ -Fizikten Metafiziğe İbn Rüşd ün İnsan Tasavvuru- Atilla ARKAN, İz yay. 376 s. Sadi YILMAZ sakarya üniversitesi ilahiyat fakültesi dergisi 15 / 2007, s. 203-208 kitap tanıtımı İBN RÜŞD PSİKOLOJİSİ -Fizikten Metafiziğe İbn Rüşd ün İnsan Tasavvuru- Atilla ARKAN, İz yay. 376 s. Sadi YILMAZ Gerek

Detaylı

VARLIK ve ZAMAN - Genç Gelişim Kişisel Gelişim

VARLIK ve ZAMAN - Genç Gelişim Kişisel Gelişim Doç.Dr. Haluk BERKMEN 1 / 9 Varlık hakkında eskiden beri varlık birçok düşünce üretilmiştir. konusu hakkında Felsefenin konuşmak temel Ontoloji demek konularından varlık bilimi biri yao Töz Nedir? Duyularla

Detaylı

11/26/2010 BİLİM TARİHİ. Giriş. Giriş. Giriş. Giriş. Bilim Tarihi Dersinin Bileşenleri. Bilim nedir? Ve Bilim tarihini öğrenmek neden önemlidir?

11/26/2010 BİLİM TARİHİ. Giriş. Giriş. Giriş. Giriş. Bilim Tarihi Dersinin Bileşenleri. Bilim nedir? Ve Bilim tarihini öğrenmek neden önemlidir? Bilim Tarihi Dersinin Bileşenleri BİLİM TARİHİ Yrd. Doç. Dr. Suat ÇELİK Bilim nedir? Ve Bilim tarihini öğrenmek neden önemlidir? Bilim tarihi hangi bileşenlerden oluşmaktadır. Ders nasıl işlenecek? Günümüzde

Detaylı

Felsefe Nedir OKG 1201 EĞİTİM FELSEFESİ. Felsefe: Bilgelik sevgisi Filozof: Bilgelik, hikmet yolunu arayan kişi

Felsefe Nedir OKG 1201 EĞİTİM FELSEFESİ. Felsefe: Bilgelik sevgisi Filozof: Bilgelik, hikmet yolunu arayan kişi Felsefe Nedir OKG 1201 EĞİTİM FELSEFESİ Felsefe: Bilgelik sevgisi Filozof: Bilgelik, hikmet yolunu arayan kişi GERÇEĞİ TÜMÜYLE ELE ALIP İNCELEYEN VE BUNUN SONUCUNDA ULAŞILAN BİLGİLERİ YORUMLAYAN VE SİSTEMLEŞTİREN

Detaylı

Ontolojik Yaklaşım (*)

Ontolojik Yaklaşım (*) DERS 2 İnanmak için Neden Tanrı Var mı/mevcut mu? 24.00 Felsefenin Sorunları Prof. Sally Haslanger Eylül 12, 2005 Ontolojik Yaklaşım (*) Soru ( ve cevaplar için çerçeve) -- Tanrı var mı? (Bu soruda,tanrının,

Detaylı

İslamî bilimler : Kur'an-ı Kerim'in ve İslam dininin doğru biçimde anlaşılması için yapılan çalışmalar sonucunda İslami bilimler doğdu.

İslamî bilimler : Kur'an-ı Kerim'in ve İslam dininin doğru biçimde anlaşılması için yapılan çalışmalar sonucunda İslami bilimler doğdu. Türk İslam Bilginleri: İslam dini insanların sadece inanç dünyalarını etkilemekle kalmamış, siyaset, ekonomi, sanat, bilim ve düşünce gibi hayatın tüm alanlarını da etkilemiş ve geliştirmiştir Tabiatı

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI. Prof. Dr. Yaşar AYDINLI

DERS ÖĞRETİM PLANI. Prof. Dr. Yaşar AYDINLI DERS ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE 1 Dersin Adı: Ortaçağ ve Rönesans ta Felsefe 2 Dersin Kodu: FLS 1012 3 Dersin Türü: Zorunlu 4 Dersin Seviyesi: Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 6 Dersin Verildiği Yarıyıl: 7 Dersin

Detaylı

GAZALİ NİN ELEŞTİRİLERİ FELSEFEYİ BİTİRDİ Mİ?

GAZALİ NİN ELEŞTİRİLERİ FELSEFEYİ BİTİRDİ Mİ? GAZALİ NİN ELEŞTİRİLERİ FELSEFEYİ BİTİRDİ Mİ? Hasan AYIK * ÖZET Bu makalede, Gazali nin Tehafütü l Felasife adlı eserindeki eleştirilerin dini savunmak amacıyla ortaya konulmuş kelami deliller değil, felsefi

Detaylı

Ýslâm Ahlak Teorileri (Ethical Theories in Islam)

Ýslâm Ahlak Teorileri (Ethical Theories in Islam) ve referanslar ve elbette tarihsel ve entelektüel ardalan ileri derecede önemlidir. Çünkü genelde Batýlý kavramlar, kendilerinde ne olduklarý na bakýlmaksýzýn (aslýnda akademik ve entelektüel bir soruþturmanýn

Detaylı

Ve Brahman bir felsefedir ve o çeşit anlamlarıyla felsefi ve edebi yazılarda kullanılır.

Ve Brahman bir felsefedir ve o çeşit anlamlarıyla felsefi ve edebi yazılarda kullanılır. Prana Sanskritçe den nefes-nefes alma ve devamlı hareket şeklinde çevrilir. Bu Hint felsefesinde-tıbbında ve teolojisinde genel bir anlamı ifade eder. Dil uzmanları kelimeye bu anlamları yanında hayat

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Yedinci Baskıya Önsöz 15 İkinci Baskıya Önsöz 16 Önsöz 17 GİRİŞ 19 I. BÖLÜM FELSEFE ÖĞRETİMİ 23

İÇİNDEKİLER. Yedinci Baskıya Önsöz 15 İkinci Baskıya Önsöz 16 Önsöz 17 GİRİŞ 19 I. BÖLÜM FELSEFE ÖĞRETİMİ 23 İÇİNDEKİLER Yedinci Baskıya Önsöz 15 İkinci Baskıya Önsöz 16 Önsöz 17 GİRİŞ 19 I. BÖLÜM FELSEFE ÖĞRETİMİ 23 I. Felsefe Eğitimi ve Öğretimi 23 A. Eğitim ve Öğretim 23 B. Felsefe Eğitimi ve Öğretimi 24 II.

Detaylı

II.Ünite: KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI)

II.Ünite: KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI) II.Ünite: KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI) A. KAVRAM, TERİM - Kavramlar Arası İlişkiler - İçlem - kaplam ilişkisi - Beş tümel - Tanım B. ÖNERMELER - Önermeler Arası İlişkiler C. ÇIKARIM Ve Türleri - Kıyas

Detaylı

AŞKIN BULMACA BAROK KENT

AŞKIN BULMACA BAROK KENT AŞKIN BULMACA 18.yy'da Aydınlanma filozoflarıyla tariflenen modernlik, nesnel bilimi, evrensel ahlak ve yasayı, oluşturduğu strüktür çerçevesinde geliştirme sürecinden oluşur. Bu adım aynı zamanda, tüm

Detaylı

SOSYOLOJİSİ (İLH2008)

SOSYOLOJİSİ (İLH2008) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. DİN SOSYOLOJİSİ (İLH2008) KISA ÖZET-2013

Detaylı

ULUSLARARASI İBN TÜRK,

ULUSLARARASI İBN TÜRK, ATATÜRK KÜLTÜRı DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU ATATÜRK KÜLTÜR MERKEZi YAYlNI, SAYI: 42 KONGRE VE SEMPOZYUM BiLDİRİLERi DiziSi, SA YI: 1 ULUSLARARASI İBN TÜRK, HAREZMİ, F ARABl, BEYRÜNİ, VE İBN SİNA SEMPOZYUMU

Detaylı

FOCUS ON LANGUAGE and MULTI MEDIA LANGUAGE ASSISTANT

FOCUS ON LANGUAGE and MULTI MEDIA LANGUAGE ASSISTANT June21,2011 ADEEPAPPROACH TOTURKISH SUGGESTIONCARDFORSELF DIRECTEDLEARNING CARDNUMBER:7 THEME:DİNVEFELSEFE RELIGIONANDPHILOSOPHY (Sufilik,İslâmiyeteGiriş,FârâbiveÇokkültürlülük) (Sufism,IntroductiontoIslam,Farabiand

Detaylı

Kur'an-ı Kerimde tevafuk mucizesi Kainatta tesadüf yok, tevafuk vardır

Kur'an-ı Kerimde tevafuk mucizesi Kainatta tesadüf yok, tevafuk vardır Kur'an-ı Kerimde tevafuk mucizesi Kainatta tesadüf yok, tevafuk vardır Tevafuk birbirine denk gelmek, birbiriyle uygun vaziyet almak demektir. Tevafuklu Kur anda tam 2806 Allah lafzı pek az müstesnalar

Detaylı

Diğer Toplam Kredi ECTS Kredi 3/ Ders Dili

Diğer Toplam Kredi ECTS Kredi 3/ Ders Dili FEL 302 FELSEFE TARİHİ (ÇAĞDAŞ FELSEFE) ORTA ÖĞRETİM SOSYAL ALANLAR EĞİTİMİ BÖLÜMÜ FELSEFE GRUBU EĞİTİMİ ANABİLİM DALI Eğitim ve Öğretim Yöntemleri Krediler Yarıyıl Teori Uyg. Lab. Proje/Alan Çalışması

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HUKUK DOKTORİNLERİ VE İSLAM HUKUKU

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HUKUK DOKTORİNLERİ VE İSLAM HUKUKU DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HUKUK DOKTORİNLERİ VE İSLAM HUKUKU İLH322 6 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Türkçe Lisans Dersin Türü Yüz Yüze

Detaylı

ÜNİTE:1. Felsefe Nedir? ÜNİTE:2. Epistemoloji ÜNİTE:3. Metafizik ÜNİTE:4. Bilim Felsefesi ÜNİTE:5. Etik ÜNİTE:6. Siyaset Felsefesi ÜNİTE:7.

ÜNİTE:1. Felsefe Nedir? ÜNİTE:2. Epistemoloji ÜNİTE:3. Metafizik ÜNİTE:4. Bilim Felsefesi ÜNİTE:5. Etik ÜNİTE:6. Siyaset Felsefesi ÜNİTE:7. ÜNİTE:1 Felsefe Nedir? ÜNİTE:2 Epistemoloji ÜNİTE:3 Metafizik ÜNİTE:4 Bilim Felsefesi ÜNİTE:5 Etik 1 ÜNİTE:6 Siyaset Felsefesi ÜNİTE:7 Estetik ÜNİTE:8 Eğitim Felsefesi 0888 228 22 22 WWW.22KASİMYAYİNLARİ.COM

Detaylı

DİN FELSEFESİ. Ders Notları. Hazırlayan: Sümeyra ÇADIRCI

DİN FELSEFESİ. Ders Notları. Hazırlayan: Sümeyra ÇADIRCI DİN FELSEFESİ Ders Notları Hazırlayan: Sümeyra ÇADIRCI 7 04.12.2012 Not: Bu not 27.11.2012 Salı Günü olan din felsefesi dersinin ses kaydı alınarak hazırlanmıştır ONTOLOJİK DELİL س ن ر يه م آي ات ن ا ف

Detaylı

YENİ BİR İSLAM MEDENİYETİ TASAVVURU İÇİN FELSEFEYİ ANADOLU DA YENİDEN YURTLANDIRMAK PROJESİ

YENİ BİR İSLAM MEDENİYETİ TASAVVURU İÇİN FELSEFEYİ ANADOLU DA YENİDEN YURTLANDIRMAK PROJESİ YENİ BİR İSLAM MEDENİYETİ TASAVVURU İÇİN FELSEFEYİ ANADOLU DA YENİDEN YURTLANDIRMAK PROJESİ Mevlüt UYANIK Prof.Dr. Hitit üniversitesi 1 YENİ BİR İSLAM MEDENİYETİ TASAVVURU İÇİN FELSEFEYİ ANADOLU DA YENİDEN

Detaylı

Kitap Tanıtımı -I. Yrd. Doç. Dr. Önder BİLGİN

Kitap Tanıtımı -I. Yrd. Doç. Dr. Önder BİLGİN Kitap Tanıtımı -I Yrd. Doç. Dr. Önder BİLGİN Süleyman Dönmez, Aklın Birlikten Çokluğa Yolculuğu XIII. Yüzyıl Latin İbn Rüşdcülüğü Bağlamında Aklın ya da Akılların Birliği Problemi, Birleşik Yayınları,

Detaylı

İBN SİNA'NIN BİLİMLER SINIFLAMASI

İBN SİNA'NIN BİLİMLER SINIFLAMASI T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İLÂHİYAT FAKÜLTESİ Sayı: 9, Cilt: 9, 2000 İBN SİNA'NIN BİLİMLER SINIFLAMASI Hidayet Peker * İbn Sina'nın bilimler sınıflaması, müstakil olarak bu konuya ayrıdığı "Aklî Bilimlerin

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İSLAM EĞİTİM TARİHİ ILA323 5 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin

Detaylı

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ FELSEFE BÖLÜMÜ 8 YARIYILLIK (DÖRT YIL) DERS PROGRAMI (YENİ DÜZENLEME)

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ FELSEFE BÖLÜMÜ 8 YARIYILLIK (DÖRT YIL) DERS PROGRAMI (YENİ DÜZENLEME) İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ FELSEFE BÖLÜMÜ 8 YARIYILLIK (DÖRT YIL) DERS PROGRAMI (YENİ DÜZENLEME) BİRİNCİ YARIYIL DERSLERİ 101 Felsefeye Giriş I Z 2 2 0 2 5 103 İlkçağ Felsefesi I Z 3 3 0

Detaylı

O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır.

O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır. İslam çok yüce bir dindir. Onun yüceliği ve büyüklüğü Kur an-ı Kerim in tam ve mükemmel talimatları ile Hazret-i Resûlüllah (S.A.V.) in bu talimatları kendi yaşamında bizzat uygulamasından kaynaklanmaktadır.

Detaylı

Yazılı Ödeviniz Hakkında Kendinize Sormanız Gereken Bazı Sorular

Yazılı Ödeviniz Hakkında Kendinize Sormanız Gereken Bazı Sorular 24.00/24.02 Güz Dönemi, 2005 Yazılı Ödeviniz Hakkında Kendinize Sormanız Gereken Bazı Sorular Bir Ödevi yazmaya başlamadan önce, hazırladığınız taslağınızı, bir de şu soruları aklınızda tutarak gözden

Detaylı

DBY Ajans. This book has been supported by the Office of Scientific Research Projects of Istanbul Medeniyet University Istanbul, Turkey - March 2014.

DBY Ajans. This book has been supported by the Office of Scientific Research Projects of Istanbul Medeniyet University Istanbul, Turkey - March 2014. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimince desteklenmiştir. Proje Numarası: 458 Kitabın Adı: Büyük Doğu Kapaklarında Portreler, Toplum ve Gençlik Yazarlar: Ahmet

Detaylı

ST. THOMAS AQUİNAS Muhammet Tarakçı, İz yay. 2006, 280 s. Sadi YILMAZ *

ST. THOMAS AQUİNAS Muhammet Tarakçı, İz yay. 2006, 280 s. Sadi YILMAZ * sakarya üniversitesi ilahiyat fakültesi dergisi 15 / 2007, s. 209-214 kitap tanıtımı ST. THOMAS AQUİNAS Muhammet Tarakçı, İz yay. 2006, 280 s. Sadi YILMAZ * Ortaçağ genel itibariyle hem İslam hem de batı

Detaylı

Sosyoloji. Konular ve Sorunlar

Sosyoloji. Konular ve Sorunlar Sosyoloji Konular ve Sorunlar Ontoloji (Varlık) Felsefe Aksiyoloji (Değer) Epistemoloji (Bilgi) 2 Felsefe Aksiyoloji (Değer) Etik Estetik Hukuk Felsefesi 3 Bilim (Olgular) Deney Gözlem Felsefe Düşünme

Detaylı

Hipnoz durumu nedir? H İ P N O Z NE DEĞİLDİR? NEDİR? Uyku Uyanık bir durum. Bilinçsiz bir durum Rahatlama durumu. Aldanma Hayalinizde canlandırma

Hipnoz durumu nedir? H İ P N O Z NE DEĞİLDİR? NEDİR? Uyku Uyanık bir durum. Bilinçsiz bir durum Rahatlama durumu. Aldanma Hayalinizde canlandırma Hipnoz ile ilgili olarak hemen hemen herkesin bir fikri vardır. Ve bu fikir genellikle filmlerden öğrenilen birisine adam öldürtmek, hırsızlık yaptırmak gibi genelde olumsuz örneklerden oluşmaktadır. Peki,

Detaylı

SÜREÇ ANLAYIŞINDA AHLAKİ EYLEMİN TEMELLENDİRİLMESİ

SÜREÇ ANLAYIŞINDA AHLAKİ EYLEMİN TEMELLENDİRİLMESİ SÜREÇ ANLAYIŞINDA AHLAKİ EYLEMİN TEMELLENDİRİLMESİ ÖZET Ahlak felsefesinde ahlaki eylemi, yasaya uygun hareket etmeyi ve bu hareketin neticesinde ise davranışın hem iç hemde dış özellikleri değerleri bakımından

Detaylı

Aristo Metafiziği ile Gazali Metafiziğinin Karşılaştırılması- SH. Bolay.Kültür Bak. Yay. 1976 s.40-46

Aristo Metafiziği ile Gazali Metafiziğinin Karşılaştırılması- SH. Bolay.Kültür Bak. Yay. 1976 s.40-46 Madde ve Sûret Anlayışı Aristo, Metafizik'in VIII. kitabında daima sorulmuş olan "varlık nedir?" sorusunun aslında "cevher nedir?" sorusundan ibaret olduğunu söylüyordu." 9 Bu bakımdan cevher aynı zamanda

Detaylı

ALEXANDER RUSSEL WEBB-MUHAMMED

ALEXANDER RUSSEL WEBB-MUHAMMED ALEXANDER RUSSEL WEBB-MUHAMMED Benim araştırıcı, meraklı bir ahlâkım vardı. Her şeyin sebebini ve maksadını arıyordum. Bunlar için mantıkî cevaplar bekliyordum. Hâlbuki râhiplerin ve diğer Hıristiyan din

Detaylı

ZEKA ATÖLYESİ AKIL OYUNLAR

ZEKA ATÖLYESİ AKIL OYUNLAR ZEKA ATÖLYESİ AKIL OYUNLAR Akıl Oyunları çocukların ve yetişkinlerin strateji geliştirme, planlama, mantık yürütmemantıksal bütünleme, görsel-uzamsal düşünme, yaratıcılık, dikkat - konsantrasyon, hafıza

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi Law 221 3 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Türkçe Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

İSMAİL TAŞ, MEHMET HARMANCI, TAHİR ULUÇ,

İSMAİL TAŞ, MEHMET HARMANCI, TAHİR ULUÇ, Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : İSLAM AHLAK ESASLARI VE FELSEFESİ Ders No : 0070040072 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 4 Ders Bilgileri Ders Türü

Detaylı

AKIL VE İNANÇ: Din Felsefesine Giriş M. Peterson vd., trc: Rahim ACAR, Küre Yayınları, İstanbul 2006, 458 s. Zeynep KORKMAZ *

AKIL VE İNANÇ: Din Felsefesine Giriş M. Peterson vd., trc: Rahim ACAR, Küre Yayınları, İstanbul 2006, 458 s. Zeynep KORKMAZ * sakarya üniversitesi ilahiyat fakültesi dergisi 15 / 2007, s. 193-197 kitap tanıtımı AKIL VE İNANÇ: Din Felsefesine Giriş M. Peterson vd., trc: Rahim ACAR, Küre Yayınları, İstanbul 2006, 458 s. Zeynep

Detaylı

Aristo Metafiziği ile Gazali Metafiziğinin Karşılaştırılması- SH. Bolay.Kültür Bak. Yay. 1976 s.46-53

Aristo Metafiziği ile Gazali Metafiziğinin Karşılaştırılması- SH. Bolay.Kültür Bak. Yay. 1976 s.46-53 Güç-Fiil Anlayışı Aristo bundan önceki bahiste, madde için gerçekleşmesi gereken bir güç ve imkân, form için de maddedeki güç'ü gerçekleştiren bir prensip demişti. Şimdi form'un madde'de gerçekleşmesini

Detaylı

HİKMET YURDU Düşünce Yorum Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi

HİKMET YURDU Düşünce Yorum Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi HİKMET YURDU Düşünce Yorum Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi ISSN: 1308-6944 www.hikmetyurdu.com Hikmet Yurdu, Yıl: 5, C: 5, Sayı: 10, Temmuz Aralık 2012/2, ss. 183-196 Akıl Yürütme Formlarının Mantık

Detaylı

BĠLĠMSEL ÇALIġMALAR (SON 5 YIL)

BĠLĠMSEL ÇALIġMALAR (SON 5 YIL) BĠLĠMSEL ÇALIġMALAR (SON 5 YIL) A. YÖNETTĠĞĠ TEZLER Yüksek Lisans Tezleri 1. Fatma BENGİ, Mevlana nın Mesnevisinde Doğa Bilinci, (Devam Ediyor) 2. YAYA, Alim, Muhammed İkbal de Tanrı Anlayışı, Ondokuz

Detaylı

Önermelerin doğru veya yanlış olabilmesine doğruluk değerleri denir.

Önermelerin doğru veya yanlış olabilmesine doğruluk değerleri denir. A. MANTIĞIN ALANI ve İLKELERİ 1- Mantığın Tanımı Mantığın temel amacı (bilimsel dilden günlük dile kadar tüm alanlardaki) ifadeleri genel bir yöntemle inceleyerek doğruluk ya da yanlışlık yargısıyla değerlendirebilmektir.

Detaylı

Sıklıkla kullanılan ve okumamış insanların bile anlayabileceği delil etki-tepki delilidir. Bu sebepten de çok faydalıdır.

Sıklıkla kullanılan ve okumamış insanların bile anlayabileceği delil etki-tepki delilidir. Bu sebepten de çok faydalıdır. Sıklıkla kullanılan ve okumamış insanların bile anlayabileceği delil etki-tepki delilidir. Bu sebepten de çok faydalıdır. Bir hikâyeye göre bir felsefe adamı bedevi olan cahil bir çiftçiye Sen Allah a

Detaylı

I. KİTAP: BATI FELSEFE GELENEĞİ: ÖĞRETİ VE KAVRAMLAR AÇISINDAN YAKLAŞIM FELSEFEYE GİRİŞ

I. KİTAP: BATI FELSEFE GELENEĞİ: ÖĞRETİ VE KAVRAMLAR AÇISINDAN YAKLAŞIM FELSEFEYE GİRİŞ I. KİTAP: BATI FELSEFE GELENEĞİ: ÖĞRETİ VE KAVRAMLAR AÇISINDAN YAKLAŞIM FELSEFEYE GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM İnsan kültürünün biçimleri: Büyü, din, bilim ve sanat... 17 1. Büyü...17 2. Teknik...19 3. Din...21

Detaylı

Descartes Felsefesinde Kozmolojik Argüman Soruşturması

Descartes Felsefesinde Kozmolojik Argüman Soruşturması Descartes Felsefesinde Kozmolojik Argüman Soruşturması Cosmological Argument Investigation in Descartes Philosophy Hasan ÖZALP Citation/ : Özalp, Hasan, (2014). Cosmological Argument Investigation in Descartes

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

DESCARTES TA METAFİZİK FİZİK İLİŞKİSİ

DESCARTES TA METAFİZİK FİZİK İLİŞKİSİ T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DİPLOMA ÇALIŞMASI DESCARTES TA METAFİZİK FİZİK İLİŞKİSİ TEZ YÖNETİCİSİ Doç. Dr. H. Ömer ÖZDEN HAZIRLAYAN İsmail EKİNCİ ERZURUM -2004- T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

21.10.2009. KIŞILIK KURAMLARı. Kişilik Nedir? Kime göre?... GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ

21.10.2009. KIŞILIK KURAMLARı. Kişilik Nedir? Kime göre?... GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ KIŞILIK KURAMLARı GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ Kişilik Nedir? Psikolojide kişilik, kapsamı en geniş kavramlardan biridir. Kişilik kelimesinin bütün teorisyenlerin üzerinde anlaştığı bir tanımlaması yoktur.

Detaylı

Bağdat Cad. No:108/B D:26 Fenerbahçe Kadıköy İSTANBUL. : Bilirkişi 2. Ek Rapor ve Ayrık 2. Ek Rapora Karşı Beyanlarımızdan İbarettir.

Bağdat Cad. No:108/B D:26 Fenerbahçe Kadıköy İSTANBUL. : Bilirkişi 2. Ek Rapor ve Ayrık 2. Ek Rapora Karşı Beyanlarımızdan İbarettir. 24 MAYIS 2011. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ SAYIN BAŞKANLIĞI NA 200/. ESAS DAVALILAR VEKİLİ : 1-2-.. : Av. AHMET AYDIN Bağdat Cad. No:108/B D:26 Fenerbahçe Kadıköy İSTANBUL DAVACI :. SİGORTA A.Ş. VEKİLİ :

Detaylı

Skolastik Dönem (8-14.yy)

Skolastik Dönem (8-14.yy) Skolastik Felsefe Skolastik Dönem (8-14.yy) Köklü eğitim kurumlarına sahip olma avantajı 787: Fransa da Şarlman tüm kilise ve manastırların okul açması için kanun çıkardı. Üniversitelerin çekirdekleri

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : GÜNÜMÜZ FELSEFE AKIMLARI (SEÇMELİ) Ders No : 0070040175 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü

Detaylı

DESCARTES METAFİZİĞİNDE TANRI PROBLEMİ. The Problem of God in Descartes Metaphysics. Emine AYDOĞAN *

DESCARTES METAFİZİĞİNDE TANRI PROBLEMİ. The Problem of God in Descartes Metaphysics. Emine AYDOĞAN * Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi Journal of Social Sciences Sayı/Number 50, Haziran/June 2013, 91-100 DESCARTES METAFİZİĞİNDE TANRI PROBLEMİ The Problem of God in Descartes

Detaylı

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI T U : Teorik ders saati : Uygulamalı ders saati : Dersin redisi : Avrupa redi Transfer Sistemi 1.SINIF 1.SINIF ODU I. YARIYIL/GÜZ

Detaylı

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz.

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz. Söylenen her söz, içinden çıktığı kalbin kılığını üzerinde taşır. Ataullah İskenderî Söz ilaç gibidir. Gereği kadar sarf edilirse fayda veriri; gerektiğinden fazlası ise zarara neden olur. Amr bin As Sadece

Detaylı

Gerçek şudur ki bu konu doğru dürüst anlaşılmamıştır; hakkında hiç derin derin düşünülmemiştir. Ali-İmran suresinde Allah (c.c.) şöyle buyurur; [3]

Gerçek şudur ki bu konu doğru dürüst anlaşılmamıştır; hakkında hiç derin derin düşünülmemiştir. Ali-İmran suresinde Allah (c.c.) şöyle buyurur; [3] Şimdi de hızlıca Müteşabihat hakkında bir iki şey söylemek istiyorum. Deniliyor ki Kur ân da hem Muhkemat hem Müteşabihatlar vardır. Bu durumda Kur ân a nasıl güvenebiliriz? Gerçek şudur ki bu konu doğru

Detaylı

Bilimin Doğası ve Bilim Tarihi

Bilimin Doğası ve Bilim Tarihi Bilimin Doğası ve Bilim Tarihi Dersin Adı Bilimin Doğası ve Bilim Tarihi Dersin Kodu 1206.6102 Dersin Türü Zorunlu Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi 3,00 Haftalık Ders Saati (Kuramsal) 3 Haftalık Uygulama

Detaylı

KUR AN DA AKIL ve BİLGİ

KUR AN DA AKIL ve BİLGİ KUR AN DA AKIL ve BİLGİ Memduh ÇELMELİ Aklın Dinî Sorumluluktaki Yeri ve Önemi Akıl, doğru ile yanlışı ayırt edebilme kabiliyetidir. Aynı zamanda her türlü sorumluluğun da ön şartıdır. Aklın özgürce işlevini

Detaylı

FK IX OFFER BENLİK İMAJ ENVANTERİ

FK IX OFFER BENLİK İMAJ ENVANTERİ FK IX OFFER BENLİK İMAJ ENVANTERİ 1- Beni çok iyi tanımlıyor 2- Beni iyi tanımlıyor 3- Beni az çok iyi tanımlıyor 4- Beni pek tanımlamıyor 5- Beni zaman zaman hiç tanımlamıyor 6- Beni hiç tanımlamıyor

Detaylı

Din Felsefesi ve Hermenötik Atölye Çalışması (15 Mayıs 2010)

Din Felsefesi ve Hermenötik Atölye Çalışması (15 Mayıs 2010) Din Felsefesi ve Hermenötik Atölye Çalışması (15 Mayıs 2010) * Tanıtan: Tamer YILDIRIM1 Din Felsefesi Derneği ve İSAM işbirliği ile düzenlenen Din Felsefesi ve Hermenötik adlı atölye çalışması 15 Mayıs

Detaylı

Web adresi. Psikolojiye Giriş. Bu Senin Beynin! Ders 2. Değerlendirme. Diğer şeyler. Bağlantıya geçme. Nasıl iyi yapılır. Arasınav (%30) Final (%35)

Web adresi. Psikolojiye Giriş. Bu Senin Beynin! Ders 2. Değerlendirme. Diğer şeyler. Bağlantıya geçme. Nasıl iyi yapılır. Arasınav (%30) Final (%35) Psikolojiye Giriş Web adresi Bu Senin Beynin! Ders 2 2 Değerlendirme Arasınav (%30) Diğer şeyler Bağlantıya geçme Final (%35) Haftalık okuma raporları (%15) Nasıl iyi yapılır Kitap inceleme (%20) Deneye

Detaylı

XI. TÜRKİYE İÇ DENETİM KONGRESİ KÜRESEL BİRİKİMLERDEN ULUSAL DEĞERLER YARATMAK

XI. TÜRKİYE İÇ DENETİM KONGRESİ KÜRESEL BİRİKİMLERDEN ULUSAL DEĞERLER YARATMAK XI. TÜRKİYE İÇ DENETİM KONGRESİ KÜRESEL BİRİKİMLERDEN ULUSAL DEĞERLER YARATMAK Birlikte Başarmak Ali Kamil UZUN, CPA, CFE Türkiye İç Denetim Enstitüsü Kurucu Başkanı Ali Kamil Uzun, CPA, CFE Deloitte Türkiye

Detaylı

İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ

İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ KISA ÖZET

Detaylı

T. C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İNSAN HAKLARI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Bahar Yarıyılı

T. C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İNSAN HAKLARI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Bahar Yarıyılı T. C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İNSAN HAKLARI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2012-2013 Bahar Yarıyılı ETİK VE İNSAN HAKLARI İHA 504 01 ve 02 7,5 AKTS Kredisi 1. yıl 2. yarıyıl Yüksek Lisans

Detaylı

Descartes'in Epistemolojisinde Tanrı'nın Yeri

Descartes'in Epistemolojisinde Tanrı'nın Yeri Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi 40, 3-4 (2000), 29-35 Descartes'in Epistemolojisinde Tanrı'nın Yeri Ülker Öktem* Özet Bu makalede, Descartes'in açık-seçik, kesin ve güvenilir

Detaylı

islam Dergisi Araştırmalan 11,'}_ r 3289 TURKISH JOURNAL OF ISLAMIC STUDIES s. l'l.. J İSLAM ARAŞTIRMALARI MERKEZ! S A Y l 12 2 O O 1

islam Dergisi Araştırmalan 11,'}_ r 3289 TURKISH JOURNAL OF ISLAMIC STUDIES s. l'l.. J İSLAM ARAŞTIRMALARI MERKEZ! S A Y l 12 2 O O 1 ~. 11,'}_ r 3289 1 s. l'l.. J S A Y l 12 2 O O 1 islam Araştırmalan Dergisi TURKISH JOURNAL OF ISLAMIC STUDIES T ÜRK I Y E D I Y!ı. N~T VA I\f l İSLAM ARAŞTIRMALARI MERKEZ! Kitôbiyot Bu tür çalışmalarda

Detaylı

Birinci Kısım. Bediüzzaman ın. Tefekkür Sistemi

Birinci Kısım. Bediüzzaman ın. Tefekkür Sistemi Birinci Kısım Bediüzzaman ın Tefekkür Sistemi 1. Bediüzzaman mantık ilmini nasıl kullandı? MANTIĞIN TANIMI MANTIK, DOĞRU düşünmenin kurallarıdır. Akıl yürütme, doğru düşünme, yargılama gibi kavramların

Detaylı

Ramazan ve Bayram Ramazan Ramazan Allah a yakınlaşmak için yegane bir zaman. Allah dünyada kendisi ve insanlar arasına perdeler koymuş. Bu perdeleri açmak ve aşmak, Allah a yakınlaşmak, onu hissetmek için

Detaylı

Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular

Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular hazır olun düşüyoruz diyor. Düşüyoruz ama ben dâhil

Detaylı

Erken Grek Felsefesinde Birlik Arayışı

Erken Grek Felsefesinde Birlik Arayışı Beytulhikme An International Journal of Philosophy ISSN: 1303-8303 Volume 3 Issue 1 June 2013 Araştırma Makalesi / Research Article Erken Grek Felsefesinde Birlik Arayışı The Search for Unity in Early

Detaylı

Tanrı-Doğa İlişkileri Bağlamında Metafiziksel Fail Neden: İbn Sina Örneği

Tanrı-Doğa İlişkileri Bağlamında Metafiziksel Fail Neden: İbn Sina Örneği ARAŞTIRMA VE İNCELEME Tanrı-Doğa İlişkileri Bağlamında Metafiziksel Fail Neden: İbn Sina Örneği a a Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Sivas Ge liş Ta ri hi/re

Detaylı

ARALIK 2013 SAYI 2 12/17/2013 1

ARALIK 2013 SAYI 2 12/17/2013 1 ARALIK 2013 SAYI 2 12/17/2013 1 12/17/2013 2 12/17/2013 3 KISA KISALAR 12/17/2013 4 12/17/2013 5 İLİM VE MEVLANA Bizzat kendisi büyük bir alim olan Mevlana ilmin değerine inanır. Ona göre ilim ; Hz. Süleyman'ın

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ÇAĞDAŞ DİNİ AKIMLAR İLH

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ÇAĞDAŞ DİNİ AKIMLAR İLH DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ÇAĞDAŞ DİNİ AKIMLAR İLH 427 7 3+0 3 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Seçmeli Dersin

Detaylı

Emine Öğük, Mâturidi nin Düşünce Sisteminde Şer-Hikmet İlişkisi, 268 Sayfa, Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 2010.

Emine Öğük, Mâturidi nin Düşünce Sisteminde Şer-Hikmet İlişkisi, 268 Sayfa, Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 2010. İ.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi Güz 2010/ 1(2) 327-333 Kitap Tanıtımı Emine Öğük, Mâturidi nin Düşünce Sisteminde Şer-Hikmet İlişkisi, 268 Sayfa, Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 2010. İrem CEYHAN Bu eser,

Detaylı

MEVLÂNÂ DÜŞÜNCESİNDE TANRI-EVREN İLİŞKİSİ

MEVLÂNÂ DÜŞÜNCESİNDE TANRI-EVREN İLİŞKİSİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI İSLÂM FELSEFESİ BİLİM DALI MEVLÂNÂ DÜŞÜNCESİNDE TANRI-EVREN İLİŞKİSİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Saim GÜNDOĞAN

Detaylı

Bilimsel Yasa Kavramı. Yrd.Doç.Dr. Hasan Said TORTOP Kdz.Ereğli-2014

Bilimsel Yasa Kavramı. Yrd.Doç.Dr. Hasan Said TORTOP Kdz.Ereğli-2014 Bilimsel Yasa Kavramı Yrd.Doç.Dr. Hasan Said TORTOP Kdz.Ereğli-2014 Bilimsel yasa her şeyden önce genellemedir. Ama nasıl bir genelleme? 1.Bekarla evli değildir. 2. Bahçedeki elmalar kırmızıdır 3. Serbest

Detaylı

ÜNİTE:1. Siyaset ve Siyaset Bilimi ÜNİTE:2. Siyasetin Dili: Kavramlar, Kurumlar ÜNİTE:3. Bir Örgütlü İktidar Olarak Devlet ve Siyasal Sistemler

ÜNİTE:1. Siyaset ve Siyaset Bilimi ÜNİTE:2. Siyasetin Dili: Kavramlar, Kurumlar ÜNİTE:3. Bir Örgütlü İktidar Olarak Devlet ve Siyasal Sistemler ÜNİTE:1 Siyaset ve Siyaset Bilimi ÜNİTE:2 Siyasetin Dili: Kavramlar, Kurumlar ÜNİTE:3 Bir Örgütlü İktidar Olarak Devlet ve Siyasal Sistemler ÜNİTE:4 Siyaset ve Birey: Siyasal Katılma ÜNİTE:5 1 Çağdaş Yönetim

Detaylı

EK-3 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Abdulkuddüs BİNGÖL 2. Doğum Tarihi : 28 Mart Unvanı : Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Doktora 5.

EK-3 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Abdulkuddüs BİNGÖL 2. Doğum Tarihi : 28 Mart Unvanı : Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Doktora 5. EK-3 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Abdulkuddüs BİNGÖL 2. Doğum Tarihi : 28 Mart 1952 3. Unvanı : Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Doktora 5. Çalıştığı Kurum : Artvin Çoruh Üniversitesi Derece Alan Üniversite Yıl

Detaylı

www.rehberlikservisi.org

www.rehberlikservisi.org www.rehberlikservisi.org 1 BAŞLARKEN Çocuklarımız bizim için ne kadar önemli? TEOG öncesinde onlar için neler yapıyoruz? Gelecekleri için planlarınız var mı? Çocuklarınızı yeterince anlıyor musunuz? Neden

Detaylı

İbn Sînâ nın Kitâbu l-burhân Eserinde Bilimin Konu Sorunsal ve İlkelerinin Açıklanması

İbn Sînâ nın Kitâbu l-burhân Eserinde Bilimin Konu Sorunsal ve İlkelerinin Açıklanması Iğd Üniv Sos Bil Der / Igd Univ Jour Soc Sci Sayı / No. 9, Nisan / April 2016: 235-240 İnceleme Makalesi / Review Article İNCELEME / REVIEW İbn Sînâ nın Kitâbu l-burhân Eserinde Bilimin Konu Sorunsal ve

Detaylı