PROF.DR. ŞABAN KUZGUN. ARMAGANI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PROF.DR. ŞABAN KUZGUN. ARMAGANI"

Transkript

1 o o 7975 FlRAT ÜNiVERSiTESi il HiV T FA.. LTESi D isi PROF.DR. ŞABAN KUZGUN. ARMAGANI SAYI: 5 ELAZIG-2000

2 ONTOLOJiK DELiLiN OLUŞUMUNDA ARiSTOCU VE YENi-EFLATUNCU FiKiRLERiNETKiSi Haydar DÖLEK* Tann'nın varlığı ve O'nun varlığının delillendirilmesi, metafizik bir problem olarak felsefi düşüncenin başlangıcından itibaren filozofların temel konulanndan birisi olmuştur.filozoflar, Tann'nın varlığını delil1endinnek için yöntem ve metotlar izlemişlerdir. Bu yöntem ve metodlar, daha sonra değişik isimlerle deliller olarak adlandınlımştır. Bu metodlardan "Ontolojik Delir', ispat yöntemi ve!..-ullanılması yönünden diğer delillerden farklılık arz etmektedir. Ontoloji, Almanca ve Fransızcada ontologie, İngilizcede ontology, Osnıanlıcada mebhas-i vücut, günün1üz Türkçesinde ise varlık bilinl kelimeleri ile karşılık bulmaliadır. 1 Ontolojik delil, başka bir ifade ile yarlık bilimi, duyularla kananamayan varlığın maddi olmayan yapısını 2 veya Aristoteles ( )'in "ilk felsefe, olarak tarif ettiği var olaniann özünü inceleyen biliındir. 3 I ann'nın varlığının ispatlanması hususunda, çeşitli delillerin!..-ullanılmış olmasına rağmen, bunlann en önemlisi akla dayanarak mürnkiin varlığı söz konusu etmeden zonmlu varlık fikrine ulaşan "ontolojik delil"dir. 4 Ontolojik delilin tarihi kökü İslam felsefesinde 5 Farabi ( )'ye dayanmakla birlilie, ondan hemen hemen bir buçuk asır sonra yaşamış olan meşhur Hristiy an ilahiyatçısı S aint Anselın ( ll 09) tarafından sistenıleştirilmiş ve "Anselın'in Delili" diye tanınmıştır. 6 Arş.Gör., Fırat Üniversitesi ilahiyat Fahiiltesi, Din Felsefesi AB.D. 1 Orhan H~çerlioğlu, Felsefe Söı.lüğü, İstanbull989, s. 439; Bedia/\larsu, Felsefe Terim1eri Sözlüğü, Istanbul 1988, s. 189; S. Hayri Bolay, Fet~fi Dot;trinler Ye Terimler Sözlüğü, Ankara 1996, s Hançerlioğlu, a.g.e., s Bolay, a.g.e., s. 432; Akarsu, n.g.e., s Vahdettin Başçı, "Anselnı'de Ontolojik Deli1Anla)1Şl", Felsefe Dünyası, S. III, Ankara 1992, s Mehmet Aydın, Din Felsefesi, İzmir 1990, s Bekir T opaloğlu, İsHim KeHimcıJarın a w Filozoflarına Göre Allah 'ın Varlığı, Ankara 1992, s. 61; Bolay, a.g.e., s. 316.

3 Bu delilde, Tanrı'nın varlığı "Tanrı kavraım"nın tahlilinden zorunlu olarak çıkarılır. 7 Bu delili ilk defa sistemli bir şekilde ele alan filozof Anselın'dir. O, Tanrı'nın varlığını yirie Onıın tarifinden ve Tanrı kavraımnm tahlilinden çıkarmaya çalışır. Anselın'e göre Tanrı "kendisinden daha büyüğü tasavvur edilemeyen varlık"tır. 8 Anselın'in burada kullandığı "daha büyüğü tasavvur edilemeyen varlık", "en mükemmel varlık" anlanundadır. insanda böyle mükemmel bir varlık fikri vardır. Hatta kalbinde "Tanrı yoktıır" diye iddiada bulunan bir aptalın bile zihninde bu fikir fıtri olarak mevcuttur. 9 Onun ileri sürdüğü bu delilde aklımıza şöyle bir soru gelebilir: Acaba sözü edilen bu fikir sadece zihnimizde mevcut olan bir kavram mıdır yoksa o, zihnimizin dışmda da bir gerçeklik ifade etmekte midir? Buna "O sadece zihindedir" diye cevap verirsek, kendimizi bir çıkınazın içinde buluruz. Çürıkü hem zihnimizde hem de zihnimizin dışmda mevcut olan bir şey, sadece zihnimizde bulunandan daha mükemmel olacaktır. Oysa ki biz Tanrı'mn "kendisinden daha mükemmeli tasavvur edilemeyen varlık" olduğunu söylemiştik. Anselın'e göre, Tanrı'ya zihnin dışmda da bir varlık atfetmezsek daha önce belirtilen gerçekliğe ters düşmüş oluruz. Buradan da şu sonucu çıkannz: "Tanrı hem zihnimizde hem de zihnimizin dışmda reel olarak vardır." Bu, filozofların çoğımluğu tarafından Anselın'in delilinin "birinci şekli" olarak kabul edilınektedir. 10 Anselın'in ifade ettiği bu delile göre, Tanrı'nın varlığının zihinde mevcut olup zihnin dışmda mevcut olınaması durumunda Onun "en mükemınel" olamayacağı kanaati zorunlu.olarak açıklanmaktadır. O halde Tanrı, hem zihinde hem de zihnin dışmda zorunlu olarak bulunmaktadır ve "mümkün" kavranundan da uzaktır. Delilin bu şekilde ifade edilen birinci kısmına Onun sadece zihinde de tasavvur edilebileceği gerekçesi ile Tanrı'nın mümkün varlık olarak da düşünülebileceği noktasında eleştiriler olınuştur. Fakat Norman Malcolın'a göre Anselın'de bu delilin ikinci bir şekli daha vardır ki onda anahtar teriın varlık değil zorunlu varlıktır. Bu noktadan balcıldığında Tanrı zorunlu olarak vardır. Zorunlu varlığa sahip olan bir varlık mümkün varlığa sahip olan bir varlıktan daha fazla mükemmellik arzeder. Delilin birinci şekline yapılan eleştiri ve itiraz Aydın, a.g.e., s. 22. Başçı, a.g.m., s. 78. Aydın, a.g.e., s Aydın, a.g.e., s. 23; Başçı, a.g.m., s

4 lan, Anselın'in ontolojik delilinin ilcinci şekli ortadan kaldırmıştır. 11 Delilin bu ikinci şekline göre "Tanrı zorunlu olarak vardır" sonucunu çıkannz. Ontolojik delil Anselın'den sonra sistemli olarak Descartes ( )'in "Metafizik Düşünceler"inde ele alınmıştır. Descartes, üçüncü düşüncesinde Tanrı kavramından yola çıkarak Onun bizi aldatan veya aldatmayan alınası noktasındaki şüpheciliği ile gerçekliğe ulaşınaya çalışmaktadır. O, "aldatıcı bir Tanrı var olup olınadığını incelememiz lazundır." 12 demek sfuetiyle zihinde bulunan Tanrı tasavvurundan hareketle işe başlamaktadır. Daha sonra "bizdeki Tanrı bize kendimizden gelemez ve o halde Tanrı vardır." demek sfuetiyle Descartes, zihnim.izdeki T ann fikrinden Onun varlığına ulaşmıştır. Ona göre, bu Tanrı fikri, kendi varlığunıza ait fikrimizden daha öncedir ve Onun kavramının zihnimize bizden gelınesi imldinsızdır. 13 Descartes beşinci düşüncede ise sayılar, şekiller ve hareketler gibi birçok özelliklerin bizde apaçık bilgiler ve duyular yoluyla hasıl olınadığını dolayısıyla bir Tanrı kavramının zihnimizde mevcut olduğunu belirtmektedir. Ondan daha kolay bilebileceğimiz hiç bir şey yoktur. 14 pescartes, bizde Tann yani mutlak ve olgun bir varlık kavramının, herhangi bir şekil ve sayının kavranıından daha az mevcut alınadığı görüşündedir. 15 Descartes'e göre, Tann kavramını, varlıktan soyutlamak aklen inıkansızdır ve bu safsatarlan başka bir şey değildir. Nasıl ki bu dünyada deresiz bir dağ düşünüldüğünde bu bir safsatarlan ibaret ise, "Tanrı kavranıını" "varlık"tan ayrı olaraktasavvur etmek de inıkansızdır. Tanrı, zorunlu olarak vardır. Onu bu şekilde düşünmeyi Tanrı'nın varlığının zarureti ortaya koymaktadır. 16 O, "varlık" terimi yerine "zonınlu varlık" terimini kullanarak, "Tanrı'nın en mükemmel varlık" olduğunu apaçık ortaya koymaktadır Aydın, a.g.e., s. 23. Rene Descartes, Metafizik Düşünceler (Çev. Mehmet Karasan), İstanbull967, s Descartes, a.g.c., s Descartes, a.g.e., s Descartes, a.g.e., s Descartes, a.g.e., s

5 Aristoteles ve Aristoculuk'ta Ontolojik Delil Aristoteles'in Ortaçağdaki etkisi en yüksek seviyede olduğu gibi, daha somaki dönemlerde de Descartes, Leibniz (1646"1716) ve Hegel ( ) dahil o1mak üzere birçok düşünürüzerinde etki bırakrnıştır. 17 Özellikle İslam dünyasında halifelerin desteğiyle VID. Yüzyıldan başlayarak X. Yüzyıl sonlarına doğru devam eden tercüme faaliyetleri içerisinde en etkili olanı, 18 "Mualliın"i Evvel" ünvanı ile bilinen 19 Aristoteles'tir. İslam filozoflan içinde terminolojik, metodik ve problematik yönleriyle Aristoteles'i takip eden filozoflara "Meşşaiyyfin", temsil ettikleri ekole de "Meşşm" denilmiştir.20 Aristoteles, birçok ilmin olduğu gibi metafiziğin de kurucusudur. O, varlığı varlık olarak ele almış ilk ve son sebepler bakımından incelemiş, onu duyulur maddi cevher ve duyular üstü manevi cevher olarak en ince ve en derin yönleriyle tahlil etmiştir. Eserine "İlk Felsefe" adını vermesine rağmen, eserlerini tertip eden Rodoslu Andronikos (50-?), ilk felsefe ile alakah olarak bulduğu yazılan Fizika'dan somaya koyduğu için eserin adı «Metafizika" olmuştur.21 Aristoteles, ortaya koymuş olduğu sistem ve düşünceleriyle ilkçağdan itibaren günümüze kadar, düşünürler üzerinde etkisi en çok olan :filozoftur. Hem şark hem de garp filozoflan kendisinden büyük ölçüde etkilenmişlerdir. Aristoteles, Tanrı'nın varlığını ispatlamaya çalışırken, Onun yaratıklan ve alemden hareketle teleolojik deliller kullandığı gibi, Tanrı kavramından hareket ederek Onun varlığını delillendirınede ontolojik delili de kullanmıştır. Aristoteles, şöyle der: "Daha iyinin olduğu yerde en iyi de vardır. Şimdi var olan şeyler arasmda bazılan diğerlerinden daha iyidir. O halde tanrısal olması zorunlu olan en iyi varlık vardır. "22 Dolayısıyla Aristoteles 'in zaman ve mekana tabi tuttuğu varlık mümkün varlık, zaman ve mekana tabi tutmadığı varlık da zorunlu varlıktır Frank Thılly, Felsefe Tarihi (Çev. İbral:ıim Şener), İstanbul1995, s Mahmut Kaya, "Aristo", T.D.V.İA., C. m, İstanbull991, s Vahdettin Başçı, Ontolojik Delil Yönünden Zorunin Varllli: Uzerine Bir İnceleme (BasılmamışDoktora Tezi),Eızuruın 1989, s. 27. Kaya, a.g.m., s Kaya, a.g.ın., s Aristoteles, Metatizll' (Çev. Mehmet Arslan), İzmir 1985, s Başçı. a.g.e., s

6 Ontolojik delilin "Tann" kauamının tahlilinden ortaya çıkanldığını düşünürsek, Aristoteles'in Anselm'den önce bir ontolojik deliltesis ettiği daha iyi anlaşılmış olacaktır. "Tann" ka\taını Onun tarafindan insanlarm fıtratına yerleştirilmiştir. İnsanların fitratında zihninde yer eden bu ka\tam, sonradan ortaya çıkınah.iadır. Aristoteles'e göre ilk hareket ettirici sadece form ve fıil değildir; ilk hareket ettirici a) nı zamanda hayat ve zihindir. Bu zamana kadar ortaya çıkmamış olan "Tann" ka\tamı, yavaş yavaş ona uygulanmaya başlar. Eğer bir bilgi, insanda olduğu gibi du)ıılar ve hayal gücüne bağlı değilse, onun en mükemmel olanın bilgisi olması gerekir. En mükemmel olan varlık Tann'dır. O halde Tann'nın düşüncesinin konusu olan şey, bizzat kenclisidir.24 O, Tannca düşünceyi gerçekleştiren üstün varlıktır. Üstün bir varlık olmak, a)nı zamanda en mükemmel varlık olmayı gerektirmej...iedir. Burada aklımıza şöyle bir soru gelebilir: Aristoteles'te İlk Muharrik ile Taıırı aynı mıdır? Aristoteles, Fizik kitabında Tann kelimesini pek fazla k'ullanmaz. Buna karşılık Metafizik ve diğer J.;jtaplannda Tann ka\tamını sık sık kullanmıştır. Metafizik'in XII. kitabında ' Tann ve İlk Muharrik" kelimelerini birlikie J...'Ullanmıştır. Yine bu kitabın \ıli. Bahsinde İlk Muharrik'in mahiyetini inceler ve burada fiilin önceliğinden hareketle "Birinci Gök"ün ezeli olması sebebiyle devri hareketinin de ezeli olduğunu ve ezeli devri hareketi meydana getiren İlk Muharrik 'in de zaruri varlık olarak hareketin prensibi olduğundan hareketle Taıırı'nın hayatının en )üksek ve en mükemmel olduğunu belirtir. "Bizim ezeli mükemmel varlığı Tanrı kavramı ile karşılamarnız bu yüzdendir." der. Aristoteles, İlk Muharrik ile Tann :1 a)nı sa)makla Onun "Fizik"teki fizik karah.ierli İlk Mulıarrik'i "l\-1etafızik"te teolojik ve ontolojik bir kanama sahip olmaj...iadır. 25 Tanrı'nın ontolojik yönden delillendirilmesine Aristoteles tarafından da temas edilmiştir denilebilir? 6 Buradan da anlaşılabileceği gibi bu iki kelime "Metafızik"te aynı şeyi ifade etmekle birlikie, ontolojik delil için k-ullanılan kanarnlar olarak da karşımıza çıkmaj...iadır. Ontolojik delile sisteminde yer veren bir diğer Meşşai filozof da Fan1bi' dir. Farabi, sistemlerinde çok önemli bir yer tutan ontolojik delili St. Anselm ve Deseart es 'ten daha önce sa\ unınuştur. Fiirabi, ortaçağda meşhur olan Allah tasan-uru hakkındaki tarifıni şu şekilde vermektedir: "Allah, mevcudiyeti ile mahiyeti birbirinden ayırt edilmemiş Aristoteles, a.g.e., s. 74. Bolay, A.risto Metafıziği İle Gazzfill Metafıziğinin Karşılaştırılrnas~!stanbull993, s. ı Başçı, a. g.e., s. 3 ı. 591

7 olan varlıktrr. Mevcut olmayan bir Allah tasavvur edemeyiz. Bu vasfıyla Allah, zorunlu bir varlıktır ve bütün varlıklardan kendisini bu şekilde ayırt eder." 27 Burada Farabi, "Allah" kavramının tarifinden başlayıp tasavvuru ile devam ederek Allah'ın varlığının zorunlu, yani Vacibu'l-Vücil:d olduğunu, varlığı vacip olan bir şeyin de zorunlu olarak bulunması gerektiğini belirtmektedir. Farabi'ye göre, Allah "Ekmel"dir. Ondan daha fazla kemal salıibi bir varlık düşüneıneyiz. "İlk akdem"dir, çünkü kadim olmayan şey en mükemmel de olamaz. O, Viicibu'l-Vücil:d'dur. Onun yokluğunu düşünmek akla aykırı bir davranıştrr. 28 Ontolojik delilin karakteristik bir özelliği olan Tanrı'yı zihinde düşünmek fikri, Farabi'de de vardır. O, "Zihnimde ekmel bir varlık düşünüyorum. Mükemmellik vasıflarından birisi de zihnin dışmda da var olmaktır. O halde Tann'dan ibaret olan bu mükemmel varlık mevcuttur." şeklinde düşünerek ontolojik delilin bu unsurunu dile getirnıektedir. 29 Farabi'ye göre zorunlu varlık gerek akıl ve mantık yönünden ve gerekse varlık ve varlığın olguları yönünden düşünülsün, en mükemmel ve en yetkin varlıktır. Allah bütün noksanlıklardan yoksun ve uzaktır. Onu bütün noksanlıklardan uzak olarak düşündüğümüz zaman, Onun varlığı mükemmeldir. Onu zihinde bu şekilde tasavvur etmek zorunlu olduğu gibi, Allah'ın da en mükemmel olması zorunludur :ve bu zorunluluğu da kendindendir. Vucil:du en mükemmel vücil:ddur. Mükemmelliği icabı "Tam, Tek, Sonsuz ve Sınırsız" dır. Farabi'ye göre, Tanrı sadece zat ve varlığından en yetkin ve en mükemmel değil, aynı zamanda sıfatlan bakımından da en mükemmeldir. 30 Farabi, varlığı mümkün ve vacip şeklinde iki kısma ayınnış, mümkünün varlığının bir sebebe dayandığı, onun mümkün oluşunun ya hep süregelen, ya da bazen ortaya çıkan bir şey olabileceği, mümkün varlıkların ne sebeplilik zinciriııde, ne de süreklilik yoluyla sürüp gitmeleri mantığa aykırıdır. Mümkün varlıklar zorunlu bir varlıkta son bulmalıdır ki bu varlık da en kadim ve en mükemmel bir varlık olan Tann'dır. Onun varlığını ispat etmek için akıl yürütmelere gerek yoktur, çünkü Tann'nın zatını idrak etmek yeterlidir. 31 Allah, varlığı, özü ve sıfatları yönünden görünen ve görünmeyen varlıklardan zorunlu olarak aynlır. Diğer varlıklar Ona göre noksandırlar ve en mükemmellikten yoksundurlar. Onun diğer varlıklardan aynlığı, onların eksik ve Cavit Sunar, Varlık Hakkında Ana Düşünceler, Ankara 1977, s Aydın, a.g.e., s. 24. Topaloğlu, a.g.e., s Mehmet Bayraktar, İslam Felsefesine Giriş, Ankara 1997, s Necip Taylan, İslam DüşüncesindeDin Felsefeleri, İstanbul ı 994, s. 1 ı

8 noksan oluşları, Farabi'nin Allah'ı "En Mükemmellik" veya "Ontolojik Delil" ile ispatnun öncülleridir. Eğer diğer varlıklar mükemmelliğe sahip iseler, bu varlıklardaki mükemmelliğin kendisinden geldiği bir "En Mükemmel" vardır ki o da Tann'dır. 32 Farabi'ye göre aşk; "En Mükemmel"in mükemmelliğine duyulan bir iç duygu ve imandır. Mükemmellik veya yetkinlik, aşkla aynı şeydir. 33 Sisteminde ontolojik delile yer veren ve Farabi'den sonra gelen bir diğer Meşşai filozof da İbn-i Sina ( )'dır. İbn-i Sina'da ontolojik delilin varlığı tartışına konusu olmuştur. O, ontolojik delile esas teşkil eden varlık kavramını Zorunlu (Vacip) ve Zorunsuz (Münıkün) olmak üzere iki şekilde incel er. İbn-i Sina, Vacibu'l-Vücfıd kavramının tahlili ile yola çıkar. "Zorunlu Varlık vardır" önermesi doğruluğu apaçık olan bir önennedir. Anselm delilinde "varlık"ı anahtar terim olarak ele alırken, İbn-i Sina ise "Zorunlu Varlık"ı anahtar teriın olarak ele alır ve şöyle devam eder: "Zorunlu Varlık, mahiyeti var olmak olandır. "Vücut" aklın kabul ettiği en genel kavramdır." Ona göre; "Vacibu '1-Vücild" "Vacibu'l-Mevcild"dur. 34 İbn-i Sinii, Allah'ın varlığının delillendirilmesi için varlığın ve Allah'ın yeterli olduğunu belirtınektedir. Ona göre, Allah'ın varlığına delalet etseler bile, Onun tarafından yaratılan varlıklar Onun varlığına delil olarak gösterilemezler. Allah'ın varlığını, varlık kavramının tahlilinden yola çıkarak delillendirınek, daha sağlam ve daha güvenilir bir yoldur. Bizzat varlıktan ve Allah kavramının apaçıklığuıdan Onun varlığını delillendinne yolu sıddiklara ait olan bir metod olması bakmıından daha güvenilirdir. Bu şekilde sebepten esere gidilmektedir? 5 İbn-i Sina'ya göre, Zorunlu Varlık Allah'tan başkası değildir. O, Zorunlu Varlık olarak saf gerçekliktir, varlığında bizzat mükemmeldir. O, kötülük ve mükemmel olmamaktan uzaktır. Allah, her yönden en mükemmel varlık olup, Ondan daha mükemmel başka varlığın düşünülmesi iınkfuısızdır. 36 İbn-i Sina felsefesinde zariiri varlık fikri, :fıtri olarak bulunmaktadır ve bu kavramın tahlilinden ontolojik delilin iıışasıyla "En Mükemmel"e ulaşılmaktadır Bayraktar, a..g.e., s Bayraktar, a.g.e., s Aydın, a.g.c., s. 24. H. Ömer Özden, İbn-i Sina-Descartcs, 1stanbul1996, s Bayraktar, a.g.e., s

9 Plotinus ve Y eni-eflatunculuk'ta Ontolojik Delil Yeni Eflatunculuğa göre Tann, bütün varlıkların kaynağıdır. Bütün şeyler Ondan kaynaklanmaktadır. Her şey Tann'dan sudfu etmektedir. Kendisi farklı ya da çoğulcu bir yapıya sahip değildir. O tekdir, her şeyi kaplayan sonsuzluğu içinde birdir. İlk nedensiz nedendir. Her şey Ondan meydana gelmiştir? 7 Bu ifadelerden de anlaşılacağı üzere, "Tann" vardır v.e O, her şeyin kaynağı ve kendisinden sudtir edilendir. Yeni Eflatunculuğa göre Tann, bu şekilde tarif edilmeye çalışılmaktadır. Buna göre "Tann" kavramının tasavvurundan Onun varlığının açıklanmak istendiği anlaşılmaktadır ki, bu metod bizi yeni Eflatunculukta ontolojik delilin varlığına götürmektedir. Plotinus ( ), Tann olarak kabul ettiği "Bir"i şöyle tarif eder: "Bir, hiç bir şey aramadığı, hiçbir şeye sahip olamadığı ve hiçbir şeye ihtiyacı olmadığı için yetkindir. Yetkin olduğu için bolluk olur ve bolluk olma Ondan farklı bir şeyi meydana getirir. " 38 Plotinus "Bir" ile Tann'yı ifade etmekte ve Onun mükemmel bir varlık olduğunu "yetkin" kavramıyla izah etmektedir ki, yetkin olmak ise kamil ve kendisinden daha yetkin ve kamil bir şeyin olamayacağını gösterir. Plotinus, Birden türeyen diğer varlıklar için de "B"ır" kelimesini kullanmaktadır; fakat onlan mahiyet olarak ve özü itibariyle farklı düşünmektedir. Ona göre; Birden Bir çikar, yani zeka çikar. Bu ikinci Birden ruh çikar ve bu, bitkilere kadar aynı şekilde devam eder. Ama ilk olan Bir, diğerlerine nazaran basittir ve zeka, ruh ve diğerleri ise çokluğa sahiptirler ki; bunlar basitlikten uzaktırlar. 39 Basit olan Bir, aynı zamanda mükemmel olacal1:ır, çokluğu olanlar ise mükemmellikten uzak olacaklardır. Ona göre, Tann kavramı zekada mevcuttur, fakat Onun objesi özellikle olmak zorundadır. Zeki!, bir şeyi var ettiği için düşünmez. Zeka düşündüğü için "T ann" var diyemeyiz, çünkü bu kavramın objesi kavramdan önce olmak zorundadır. Bundan dolayıtanniçin "Zorunlu Varlık" da diyebiliriz. 40 Plotinus'a göre akıl (zeka), Bir' dir; fakat kendisinden ezeli olarak sudfu eden şeylere gebedir. 41 Bundan dolayı aklın Tannsallığı ilk Bir'den burada aynlmaktadır. Tann kendisinden sudfu eden şeylere muhtaç da değildir, gebe de değildir. Sonuç olarak O gerçekten mükemmel bir varlıktır. Thilly, a.g.e., s. I 73. Plotinus, Enneadlar (Çev. Zeki Özcan), Bursa 1996, s. 21. Plotinus, a.g.e., s Plotinus, a.g.e., s Etienne Gilson, Tanrı ve Felsefe (Çev. Mehmet Aydın), İznllr 1986, s

10 Fakat zekanın Tann 'yı temaşa ettiğini söyleyebiliriz. Bu şekilde O, Tann'yı tanıyacaktır ve Tann'yı tanıması da Ondan aldığı güçler ve Onun balışettiği güçlerle olur ki, bu şekilde kendisini de tanıdığını kabul etmemiz gerekir. Eğer Tann mükemmel olmasa zekatann'yı tanıyamazdı. Plotinus'a göre Tann haricindeki varlık.lar kendi kendilerini yönetemezler, cisimsel nedenler onlara egemen de değildir. Plotinus'un bu konudaki ifadeleri de şöyledir: "V ariıkiarın tesadüf veya kendiliğinden bir güç tarafından yönetildiğini ve cisimsel nedenlerin onlara egemen olduğunu düşünen kişi,~ Tann kavramının ve Bir kanarnının oldukça uzağına gitmiştir."~ 2 Görüldüğü gibi, Plotinus burada "Tann veya Bir" kanaınlarından Onun varlığına ve diğer varlıkların sebebi ve onlan yöneten olduğuna gidiyor ki, bu ise antolajik delile yönelme olarak görülebilir. Daha önce de belirttiğimiz gibi Plotinus, "'Tann'ya Bir ismini verdiği için O vardır." demiyor. O, var olduğu için ve Ona bir ad vem1ek gerektiği için Ona "Bir" diyor. 43 Tann'nın varlığının "Taıın" kanammm tahlil ve tasav1uru ile çıkarılarak delillendirilmesini antolajik delil diye tarif etıniştik. Bu delilin ilk defa sistemli olarak Anselm, daha sonra da Descartes'te görülınüştür. Fakat bu fılozoflardan daha önce Aristoteles, Aristocular ye Yeni-Eflatuncular ontolojik delile sistemleri içerisinde yer vermişler ve kullanmışlardır. Aristoteles, Tanrı'nm varlığını ispatlamaya çalışırken, teleolojik delilleri h.ııllandığı gibi, "Tanrı" kavran1111ın tahlil ve tasavmrundan hareketle Tann'nın Yarlığına delil getirmek için ontolojik delili de kullanmıştır. O, "Daha iyinin olduğu yerde, en iyi de, ardır" demek suretiyle "Tann" kavrammın yanında "en İ)i varlık" kanamını da lullanmakiadır. Aristoteles'e göre Taıın kanamı, yine Onun tarafından insanların fıtratına yerleştirilmiş olup, zilıinde yer eden bu kavram sonradan ortaya çıkmaktadır. A)nca O, Tann'nın en üstün varlık olduğundan hareket ederek Onun en mükemmel varlık olduğunu kabul etıneliedir. Tann'nın hayatının da en )üksek ve en mükemmel olduğunu açıkça belirtmeliedir. Aristoteles'ten büyük ölçüde etkilenen Farabi de ontolojik delili Anselm ve Descartes 'ten önce savunmuş ve lullanmıştır. Ona göre Allah mevcudiyeti ile mahiyeti birbirinden ayırt edilemeyendir. Mevcut olmayanı tasavvur da edemeyiz. Bundan dolayı Allah, "Zorunlu Varlık"tır. Farabl, "Allah" kavramının tarifınden başlayarak Onun tasavvuru ile devam etmelie ve böylece "Zorunlu Varlık"a "Vacibu'l-Vücı1d"a ulaşmal-tadır. Allah için "Ekmel ve Akdem" kanaınla Plo1inus, a.g.e., s. 86. Plo1inus, a.g.e., s

11 nnı kullanarak Onun en mükemmel varlık olduğunu belirten Farabi, aynca en mükemmel varlığın yokluğunun düşünülmesinin akla aylan olacağını düşünmektedir. Farabi'ye göre, mükemmellik vasıflarından birisi de zihnin dışmda da bulunması gerektiğidir. Tanrı en mükemmel ve en yetlcin varlıktır. Sadece varlığı yönünden değil, sıfatları yönünden de en mükemmeldir. Aristoteles'in etkisinde kalan diğer bir İslam filozofu da İbn-i Sina'dır. Ona göre yaratma sudfu şeklindedir. Varlığı metafiziğiıı temeline yerleştirdiği için, varlık hiçbir araştırma ve incelemeye gerek olmadan doğrudan doğruya apaçık olarak bilinen bir kavramdır. İbn-i Sina, Allah ve varlığı özdeşleştirmiş ve Allah'a "Zaruri Varlık" demiştir. Ona göre Allah, mükemmel varlık olup hiçbir sebebe ihtiyacı olmayandır. İbn-i Sina diğer filozoflardan farklı olarak Vacibu'l-Vücfid kavramının talılili ile ontolojik delili oluşturmuştur. Yine "Zonmlu V arlık"ı anahtar terim olarak k-ullanması yönünden de Aristoteles, Farab1, Plotinus ve Anselm'den ayrılmaktadır. İbn-i Sina, Allah'ın varlığının ispatı için varlığın ve Allah'ın yeterli olduğuna, mümkün varlıkların Onun varlığına delil olarak gösterilemeyeceğiııe inanır. Allah'm varlığından yola çıkarak Onun varlığmı delillendirmenin daha sağlam ve daha güvenilir bir yol olduğunu söyler. Yeni Eflatunculuğun k-urucusu olan Plotinus ise, İbn-i Sina'dan önce varlığı sudur şeklinde kabul etmiştir. Onun sudfu aniayışma göre her şey "Bir" den çıkar. Plotinus, "Bii" kavramı ile "Tanrı"yı kasdetınektedir. Kullandığı kavram yönünden diğer filozoflardan farklılık göstermektedir. Plotinus, "Bir" yani "Tanrı" kavramının tahlil ve tasavvuru ile Onun varlığını delillendirmesi yönünden diğer filozoflarla birleşmektedir. Ona göre "Bir", yetkin ve basittir. Basit olmayıp çokluğu olanlar mükemmellikten de uzaktırlar. Plotinus'a göre de "Tanrı" kavramı zekada mevcuttur. Zeka Tann'yı temaşa ile tanır. Eğer "Bir" mükemmel olmasa idi, zeka Onu tanıyamazdı. Plotinus'a göre, Tann'ya "Bir" ismi verildiği için değil, O var olduğu ve Ona bir isim vermek gerektiği için "Bir" denilmiştir. Bu bilgilere göre, ontolojik delil daha Anselın ve Descartes 'ten önce Aristoteles, Aristocular ve Yeni Eflatuncular tarafindan oluşturulmuş ve kullanılmıştır. Bu filozoflar, ontolojik delilin sistemli bir şekilde oluşturulmasına, kullanılan kavram ve delilin kullanışı yönünden büyük etkide bulunmuşlardır. Özellikle İbn-i Sina'nm "Zorunlu Varlık" kavramını anahtar terim olarak kullanması, Anselın'in. delilinin birinci şeklinde olınaması ve Descartes'in ontolojik delilinde de aynı kavramın anahtar terim olarak kullanılması dikkat çekicidir. 596

7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ

7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ 7.Ünite: ESTETİK ve SANAT FELSEFESİ Estetik ve Sanat Felsefesi Estetiğin Temel Soruları Felsefe Açısından Sanat Sanat Eseri Estetiğin Temel Kavramları Estetiğin Temel Sorunlarına Yaklaşımlar Ortak Estetik

Detaylı

10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK)

10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK) 10. hafta GÜZELLİK FELSEFESİ (ESTETİK) Estetik, "güzel in ne olduğunu soran, sorguluyan felsefe dalıdır. Sanatta ve doğa varolan tüm güzellikleri konu edinir. Hem doğa hem de sanatta. Sanat, sanatçının

Detaylı

Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı

Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın Belirli Betimlemeler Kuramı Russell ın dil felsefesi Frege nin anlam kuramına eleştirileri ile başlamaktadır. Frege nin kuramında bilindiği üzere adların hem göndergelerinden hem de duyumlarından

Detaylı

Bilgisayar II, 2013-2014 Bahar, Kültür Üniversitesi, İstanbul, 08-15 Nisan

Bilgisayar II, 2013-2014 Bahar, Kültür Üniversitesi, İstanbul, 08-15 Nisan FİLOZOF BEYİN Yücel KILIÇ İstanbul Kültür Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Programı Bilgisayar II: «Konular ve Sunumlar» İstanbul, 08-15 Nisan

Detaylı

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b.

Detaylı

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan

Detaylı

FARABİ DE BEŞ TÜMEL. Doktora Öğrencisi, Sakarya İlahiyat Fakültesi, İslam Felsefesi Bilim Dalı,

FARABİ DE BEŞ TÜMEL. Doktora Öğrencisi, Sakarya İlahiyat Fakültesi, İslam Felsefesi Bilim Dalı, FARABİ DE BEŞ TÜMEL Yakup ÖZKAN Giriş Farabi (ö. 950) ortaçağın en önemli felsefecilerinden biridir. Eserlerinin arasında Mantık Bilimi ile ilgili olanları daha fazladır. Farabi, mantıkçı olarak İslam

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

6 Sofistlerin O rtaya Ç ıkışın d a Etkili O lan Felsefe-D ışı N edenler ıo Felsefi N ed enler

6 Sofistlerin O rtaya Ç ıkışın d a Etkili O lan Felsefe-D ışı N edenler ıo Felsefi N ed enler İçindekiler xiii Önsöz ı BİRİNCİ KISIM Sofistler 3 1 Giriş 6 Sofistlerin O rtaya Ç ıkışın d a Etkili O lan Felsefe-D ışı N edenler ıo Felsefi N ed enler 17 K a y n a k la r 17 Sofistlerin G enel Ö zellikleri

Detaylı

03 Temmuz 2013 tarih ve 51 sayılı Üniversite Senato toplantısının 1 nolu karar ekidir.

03 Temmuz 2013 tarih ve 51 sayılı Üniversite Senato toplantısının 1 nolu karar ekidir. 03 Temmuz 2013 tarih ve 51 sayılı Üniversite Senato toplantısının 1 nolu karar ekidir. KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ FELSEFE BÖLÜMÜ İKİLİ ÖĞRETİM DERS PLANI (2013-2014 Eğitim öğretim yılından

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI. Prof. Dr. Yaşar AYDINLI

DERS ÖĞRETİM PLANI. Prof. Dr. Yaşar AYDINLI DERS ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE 1 Dersin Adı: Ortaçağ ve Rönesans ta Felsefe 2 Dersin Kodu: FLS 1012 3 Dersin Türü: Zorunlu 4 Dersin Seviyesi: Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 6 Dersin Verildiği Yarıyıl: 7 Dersin

Detaylı

GAZALİ NİN ELEŞTİRİLERİ FELSEFEYİ BİTİRDİ Mİ?

GAZALİ NİN ELEŞTİRİLERİ FELSEFEYİ BİTİRDİ Mİ? GAZALİ NİN ELEŞTİRİLERİ FELSEFEYİ BİTİRDİ Mİ? Hasan AYIK * ÖZET Bu makalede, Gazali nin Tehafütü l Felasife adlı eserindeki eleştirilerin dini savunmak amacıyla ortaya konulmuş kelami deliller değil, felsefi

Detaylı

ULUSLARARASI İBN TÜRK,

ULUSLARARASI İBN TÜRK, ATATÜRK KÜLTÜRı DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU ATATÜRK KÜLTÜR MERKEZi YAYlNI, SAYI: 42 KONGRE VE SEMPOZYUM BiLDİRİLERi DiziSi, SA YI: 1 ULUSLARARASI İBN TÜRK, HAREZMİ, F ARABl, BEYRÜNİ, VE İBN SİNA SEMPOZYUMU

Detaylı

FOCUS ON LANGUAGE and MULTI MEDIA LANGUAGE ASSISTANT

FOCUS ON LANGUAGE and MULTI MEDIA LANGUAGE ASSISTANT June21,2011 ADEEPAPPROACH TOTURKISH SUGGESTIONCARDFORSELF DIRECTEDLEARNING CARDNUMBER:7 THEME:DİNVEFELSEFE RELIGIONANDPHILOSOPHY (Sufilik,İslâmiyeteGiriş,FârâbiveÇokkültürlülük) (Sufism,IntroductiontoIslam,Farabiand

Detaylı

Ýslâm Ahlak Teorileri (Ethical Theories in Islam)

Ýslâm Ahlak Teorileri (Ethical Theories in Islam) ve referanslar ve elbette tarihsel ve entelektüel ardalan ileri derecede önemlidir. Çünkü genelde Batýlý kavramlar, kendilerinde ne olduklarý na bakýlmaksýzýn (aslýnda akademik ve entelektüel bir soruþturmanýn

Detaylı

Hipnoz durumu nedir? H İ P N O Z NE DEĞİLDİR? NEDİR? Uyku Uyanık bir durum. Bilinçsiz bir durum Rahatlama durumu. Aldanma Hayalinizde canlandırma

Hipnoz durumu nedir? H İ P N O Z NE DEĞİLDİR? NEDİR? Uyku Uyanık bir durum. Bilinçsiz bir durum Rahatlama durumu. Aldanma Hayalinizde canlandırma Hipnoz ile ilgili olarak hemen hemen herkesin bir fikri vardır. Ve bu fikir genellikle filmlerden öğrenilen birisine adam öldürtmek, hırsızlık yaptırmak gibi genelde olumsuz örneklerden oluşmaktadır. Peki,

Detaylı

YENİ BİR İSLAM MEDENİYETİ TASAVVURU İÇİN FELSEFEYİ ANADOLU DA YENİDEN YURTLANDIRMAK PROJESİ

YENİ BİR İSLAM MEDENİYETİ TASAVVURU İÇİN FELSEFEYİ ANADOLU DA YENİDEN YURTLANDIRMAK PROJESİ YENİ BİR İSLAM MEDENİYETİ TASAVVURU İÇİN FELSEFEYİ ANADOLU DA YENİDEN YURTLANDIRMAK PROJESİ Mevlüt UYANIK Prof.Dr. Hitit üniversitesi 1 YENİ BİR İSLAM MEDENİYETİ TASAVVURU İÇİN FELSEFEYİ ANADOLU DA YENİDEN

Detaylı

İBN SİNA'NIN BİLİMLER SINIFLAMASI

İBN SİNA'NIN BİLİMLER SINIFLAMASI T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İLÂHİYAT FAKÜLTESİ Sayı: 9, Cilt: 9, 2000 İBN SİNA'NIN BİLİMLER SINIFLAMASI Hidayet Peker * İbn Sina'nın bilimler sınıflaması, müstakil olarak bu konuya ayrıdığı "Aklî Bilimlerin

Detaylı

ST. THOMAS AQUİNAS Muhammet Tarakçı, İz yay. 2006, 280 s. Sadi YILMAZ *

ST. THOMAS AQUİNAS Muhammet Tarakçı, İz yay. 2006, 280 s. Sadi YILMAZ * sakarya üniversitesi ilahiyat fakültesi dergisi 15 / 2007, s. 209-214 kitap tanıtımı ST. THOMAS AQUİNAS Muhammet Tarakçı, İz yay. 2006, 280 s. Sadi YILMAZ * Ortaçağ genel itibariyle hem İslam hem de batı

Detaylı

Erken Grek Felsefesinde Birlik Arayışı

Erken Grek Felsefesinde Birlik Arayışı Beytulhikme An International Journal of Philosophy ISSN: 1303-8303 Volume 3 Issue 1 June 2013 Araştırma Makalesi / Research Article Erken Grek Felsefesinde Birlik Arayışı The Search for Unity in Early

Detaylı

Aristo Metafiziği ile Gazali Metafiziğinin Karşılaştırılması- SH. Bolay.Kültür Bak. Yay. 1976 s.40-46

Aristo Metafiziği ile Gazali Metafiziğinin Karşılaştırılması- SH. Bolay.Kültür Bak. Yay. 1976 s.40-46 Madde ve Sûret Anlayışı Aristo, Metafizik'in VIII. kitabında daima sorulmuş olan "varlık nedir?" sorusunun aslında "cevher nedir?" sorusundan ibaret olduğunu söylüyordu." 9 Bu bakımdan cevher aynı zamanda

Detaylı

Skolastik Dönem (8-14.yy)

Skolastik Dönem (8-14.yy) Skolastik Felsefe Skolastik Dönem (8-14.yy) Köklü eğitim kurumlarına sahip olma avantajı 787: Fransa da Şarlman tüm kilise ve manastırların okul açması için kanun çıkardı. Üniversitelerin çekirdekleri

Detaylı

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI T U : Teorik ders saati : Uygulamalı ders saati : Dersin redisi : Avrupa redi Transfer Sistemi 1.SINIF 1.SINIF ODU I. YARIYIL/GÜZ

Detaylı

DESCARTES TA METAFİZİK FİZİK İLİŞKİSİ

DESCARTES TA METAFİZİK FİZİK İLİŞKİSİ T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DİPLOMA ÇALIŞMASI DESCARTES TA METAFİZİK FİZİK İLİŞKİSİ TEZ YÖNETİCİSİ Doç. Dr. H. Ömer ÖZDEN HAZIRLAYAN İsmail EKİNCİ ERZURUM -2004- T.C. ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

BĠLĠMSEL ÇALIġMALAR (SON 5 YIL)

BĠLĠMSEL ÇALIġMALAR (SON 5 YIL) BĠLĠMSEL ÇALIġMALAR (SON 5 YIL) A. YÖNETTĠĞĠ TEZLER Yüksek Lisans Tezleri 1. Fatma BENGİ, Mevlana nın Mesnevisinde Doğa Bilinci, (Devam Ediyor) 2. YAYA, Alim, Muhammed İkbal de Tanrı Anlayışı, Ondokuz

Detaylı

XI. TÜRKİYE İÇ DENETİM KONGRESİ KÜRESEL BİRİKİMLERDEN ULUSAL DEĞERLER YARATMAK

XI. TÜRKİYE İÇ DENETİM KONGRESİ KÜRESEL BİRİKİMLERDEN ULUSAL DEĞERLER YARATMAK XI. TÜRKİYE İÇ DENETİM KONGRESİ KÜRESEL BİRİKİMLERDEN ULUSAL DEĞERLER YARATMAK Birlikte Başarmak Ali Kamil UZUN, CPA, CFE Türkiye İç Denetim Enstitüsü Kurucu Başkanı Ali Kamil Uzun, CPA, CFE Deloitte Türkiye

Detaylı

Önermelerin doğru veya yanlış olabilmesine doğruluk değerleri denir.

Önermelerin doğru veya yanlış olabilmesine doğruluk değerleri denir. A. MANTIĞIN ALANI ve İLKELERİ 1- Mantığın Tanımı Mantığın temel amacı (bilimsel dilden günlük dile kadar tüm alanlardaki) ifadeleri genel bir yöntemle inceleyerek doğruluk ya da yanlışlık yargısıyla değerlendirebilmektir.

Detaylı

Bağdat Cad. No:108/B D:26 Fenerbahçe Kadıköy İSTANBUL. : Bilirkişi 2. Ek Rapor ve Ayrık 2. Ek Rapora Karşı Beyanlarımızdan İbarettir.

Bağdat Cad. No:108/B D:26 Fenerbahçe Kadıköy İSTANBUL. : Bilirkişi 2. Ek Rapor ve Ayrık 2. Ek Rapora Karşı Beyanlarımızdan İbarettir. 24 MAYIS 2011. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ SAYIN BAŞKANLIĞI NA 200/. ESAS DAVALILAR VEKİLİ : 1-2-.. : Av. AHMET AYDIN Bağdat Cad. No:108/B D:26 Fenerbahçe Kadıköy İSTANBUL DAVACI :. SİGORTA A.Ş. VEKİLİ :

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

Aristo Metafiziği ile Gazali Metafiziğinin Karşılaştırılması- SH. Bolay.Kültür Bak. Yay. 1976 s.46-53

Aristo Metafiziği ile Gazali Metafiziğinin Karşılaştırılması- SH. Bolay.Kültür Bak. Yay. 1976 s.46-53 Güç-Fiil Anlayışı Aristo bundan önceki bahiste, madde için gerçekleşmesi gereken bir güç ve imkân, form için de maddedeki güç'ü gerçekleştiren bir prensip demişti. Şimdi form'un madde'de gerçekleşmesini

Detaylı

Sıklıkla kullanılan ve okumamış insanların bile anlayabileceği delil etki-tepki delilidir. Bu sebepten de çok faydalıdır.

Sıklıkla kullanılan ve okumamış insanların bile anlayabileceği delil etki-tepki delilidir. Bu sebepten de çok faydalıdır. Sıklıkla kullanılan ve okumamış insanların bile anlayabileceği delil etki-tepki delilidir. Bu sebepten de çok faydalıdır. Bir hikâyeye göre bir felsefe adamı bedevi olan cahil bir çiftçiye Sen Allah a

Detaylı

Sempozyum Onursal Başkanı Prof. Dr. Cemil ÇELİK. Sempozyum Başkanı Prof. Dr. Saffet SANCAKLI

Sempozyum Onursal Başkanı Prof. Dr. Cemil ÇELİK. Sempozyum Başkanı Prof. Dr. Saffet SANCAKLI İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kelam Anabilim Dalının düzenlemiş olduğu XVII. Kelam Anabilim Dalları Koordinasyon Toplantısı & Gnostik Akımlar ve Okültizm Sempozyumu Sempozyum Onursal Başkanı Prof.

Detaylı

Allah Kuran-ı Kerim'de bildirmiştir ki, O kadın ve erkeği eşit varlıklar olarak yaratmıştır.

Allah Kuran-ı Kerim'de bildirmiştir ki, O kadın ve erkeği eşit varlıklar olarak yaratmıştır. İslam a göre kadınlar erkeklerden daha değersiz kabul edilmez. Kadınlar ve erkekler benzer haklara sahiptirler ve doğrusu bazı hususlarda kadınlar, erkeklerin sahip olmadığı bazı belirli ayrıcalıklara

Detaylı

21.10.2009. KIŞILIK KURAMLARı. Kişilik Nedir? Kime göre?... GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ

21.10.2009. KIŞILIK KURAMLARı. Kişilik Nedir? Kime göre?... GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ KIŞILIK KURAMLARı GİRİŞ Doç. Dr. Halil EKŞİ Kişilik Nedir? Psikolojide kişilik, kapsamı en geniş kavramlardan biridir. Kişilik kelimesinin bütün teorisyenlerin üzerinde anlaştığı bir tanımlaması yoktur.

Detaylı

Birinci Kısım. Bediüzzaman ın. Tefekkür Sistemi

Birinci Kısım. Bediüzzaman ın. Tefekkür Sistemi Birinci Kısım Bediüzzaman ın Tefekkür Sistemi 1. Bediüzzaman mantık ilmini nasıl kullandı? MANTIĞIN TANIMI MANTIK, DOĞRU düşünmenin kurallarıdır. Akıl yürütme, doğru düşünme, yargılama gibi kavramların

Detaylı

islam Dergisi Araştırmalan 11,'}_ r 3289 TURKISH JOURNAL OF ISLAMIC STUDIES s. l'l.. J İSLAM ARAŞTIRMALARI MERKEZ! S A Y l 12 2 O O 1

islam Dergisi Araştırmalan 11,'}_ r 3289 TURKISH JOURNAL OF ISLAMIC STUDIES s. l'l.. J İSLAM ARAŞTIRMALARI MERKEZ! S A Y l 12 2 O O 1 ~. 11,'}_ r 3289 1 s. l'l.. J S A Y l 12 2 O O 1 islam Araştırmalan Dergisi TURKISH JOURNAL OF ISLAMIC STUDIES T ÜRK I Y E D I Y!ı. N~T VA I\f l İSLAM ARAŞTIRMALARI MERKEZ! Kitôbiyot Bu tür çalışmalarda

Detaylı

ZAFER TALHA ÇİMEN 8/E - 1453

ZAFER TALHA ÇİMEN 8/E - 1453 ÖZEL EGE LİSESİ (ORTAOKULU) DİN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BİLGİSİ KAZA VE KADER (Allah, herkesin ne yapacağını bilip yazdığına göre, insanların hayır işlemesinin bir anlamı var mı? İslam da İnsanın İradeli Fiilleri

Detaylı

Tanrı-Doğa İlişkileri Bağlamında Metafiziksel Fail Neden: İbn Sina Örneği

Tanrı-Doğa İlişkileri Bağlamında Metafiziksel Fail Neden: İbn Sina Örneği ARAŞTIRMA VE İNCELEME Tanrı-Doğa İlişkileri Bağlamında Metafiziksel Fail Neden: İbn Sina Örneği a a Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Sivas Ge liş Ta ri hi/re

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu OCAK 2013 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

www.rehberlikservisi.org

www.rehberlikservisi.org www.rehberlikservisi.org 1 BAŞLARKEN Çocuklarımız bizim için ne kadar önemli? TEOG öncesinde onlar için neler yapıyoruz? Gelecekleri için planlarınız var mı? Çocuklarınızı yeterince anlıyor musunuz? Neden

Detaylı

Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri

Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri Türk Dili Anabilim Dalı- Tezli Yüksek Lisans (Sak.Üni.Ort) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı SOSYAL BİLİMLERDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ TDE729 1 3 + 0 6 Sosyal bilimlerle ilişkili

Detaylı

Din Felsefesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Din Felsefesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme John Locke ve Davıd Hume Din Felsefesi Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme Habib Şener HabIb Şener; 1973 yılında Erzurum ili Tortum ilçesinde dünyaya geldi. Erzurum İmam-Hatip Lisesi ni ve Atatürk Üniversitesi

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

MEVLÂNÂ DÜŞÜNCESİNDE TANRI-EVREN İLİŞKİSİ

MEVLÂNÂ DÜŞÜNCESİNDE TANRI-EVREN İLİŞKİSİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI İSLÂM FELSEFESİ BİLİM DALI MEVLÂNÂ DÜŞÜNCESİNDE TANRI-EVREN İLİŞKİSİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Saim GÜNDOĞAN

Detaylı

DİL DÜŞÜNCE VE VARLIK İLİŞKİSİ

DİL DÜŞÜNCE VE VARLIK İLİŞKİSİ DİL DÜŞÜNCE VE VARLIK İLİŞKİSİ Prof. Dr. Ali Osman GÜNDOĞAN * Dil, bir düşünme biçiminin dışa vurulduğu, o düşünme biçiminin somutlaştırıldığı, başka özneler için bir düşünme konusu haline getirildiği

Detaylı

İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ

İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ KISA ÖZET

Detaylı

Ramazan ve Bayram Ramazan Ramazan Allah a yakınlaşmak için yegane bir zaman. Allah dünyada kendisi ve insanlar arasına perdeler koymuş. Bu perdeleri açmak ve aşmak, Allah a yakınlaşmak, onu hissetmek için

Detaylı

Değerler Değerlendirmeye Değer mi? 1

Değerler Değerlendirmeye Değer mi? 1 Değerler Değerlendirmeye Değer mi? 1 Öteden beri iki alanda konuşmanın ve yazmanın çok zor olduğunu bilirim veya en azından bana öyle gelmiştir. Sözünü ettiğim bu iki alandan biri dil, diğeri ise değerdir.

Detaylı

EŞ ARİ NİN ALLAH IN VARLIĞI VE SIFATLARI HAKKINDA KULLANDIĞI BAZI ARGÜMANLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ. Doç. Dr. Halife KESKİN*

EŞ ARİ NİN ALLAH IN VARLIĞI VE SIFATLARI HAKKINDA KULLANDIĞI BAZI ARGÜMANLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ. Doç. Dr. Halife KESKİN* Ç. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 3, Sayı 2, Temmuz-Aralık 2003 EŞ ARİ NİN ALLAH IN VARLIĞI VE SIFATLARI HAKKINDA KULLANDIĞI BAZI ARGÜMANLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Doç. Dr. Halife KESKİN* Giriş İslam

Detaylı

Giorgio Colli, Felsefenin Doğuşu / Çev. Fisun Demir Dost Yayınları, Ankara, 2007, s. 94.

Giorgio Colli, Felsefenin Doğuşu / Çev. Fisun Demir Dost Yayınları, Ankara, 2007, s. 94. Giorgio Colli, Felsefenin Doğuşu / Çev. Fisun Demir Dost Yayınları, Ankara, 2007, s. 94. Dominique Folscheid, Felsefe Akımları / Çev. Muna Cedden Dost Yayınları, Ankara, 2005, s. 160. * Tanıtan: Tamer

Detaylı

Yılmaz Özakpınar İNSAN. İnanan BIr Varlık

Yılmaz Özakpınar İNSAN. İnanan BIr Varlık Yılmaz Özakpınar İNSAN İnanan BIr Varlık Yılmaz Özakpınar; 1934 te Boyabat ta doğdu. 1957 de İs tanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü n den, 1960 ta Cambridge Üniversitesi Biyoloji Fakültesi

Detaylı

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz.

Söylemek istemediğimiz birçok şey, söylemek istediğimiz zaman dinleyici bulamaz. Söylenen her söz, içinden çıktığı kalbin kılığını üzerinde taşır. Ataullah İskenderî Söz ilaç gibidir. Gereği kadar sarf edilirse fayda veriri; gerektiğinden fazlası ise zarara neden olur. Amr bin As Sadece

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı

T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ(DİN FELSEFESİ) ANABİLİM DALI

T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ(DİN FELSEFESİ) ANABİLİM DALI T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ(DİN FELSEFESİ) ANABİLİM DALI GAZALİ VE İBN RÜŞD E GÖRE YARATMA Doktora Tezi Tuncay AKGÜN Ankara-2011 T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

BİLGİ FELSEFESİ Felsefenin, insan bilgisinin yapısını ve geçerliliğini ele alan dalına bilgi felsefesi denir. O, belli bir bilgi türünü değil de,

BİLGİ FELSEFESİ Felsefenin, insan bilgisinin yapısını ve geçerliliğini ele alan dalına bilgi felsefesi denir. O, belli bir bilgi türünü değil de, BİLGİ FELSEFESİ Felsefenin, insan bilgisinin yapısını ve geçerliliğini ele alan dalına bilgi felsefesi denir. O, belli bir bilgi türünü değil de, bilen özne ile bilinen obje arasındaki ilişki ile ortaya

Detaylı

Ali Yaşar Sarıbay. İbn Meymûn Felsefesinde Tanrı. Atilla Arkan İstanbul: Değişim Yayınları, 2007. 283 sayfa.

Ali Yaşar Sarıbay. İbn Meymûn Felsefesinde Tanrı. Atilla Arkan İstanbul: Değişim Yayınları, 2007. 283 sayfa. İslâm Araştırmaları Dergisi Hurd draws attention to discussions that pertain to the distinction between secularism and laicism in the case of Iran, and the organic bond between religion and politics in

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ (Behavior): Organizmanın doğrudan veya dolaylı olarak gözlenebilen tüm etkinlikleridir. Duygular, tutumlar, zihinsel süreçler

Detaylı

ELMALILI M. HAMDİ YAZIR SEMPOZYUMU

ELMALILI M. HAMDİ YAZIR SEMPOZYUMU AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ELMALILI M. HAMDİ YAZIR SEMPOZYUMU 02 04 Kasım 2012, Antalya P r o g r a m 1. Gün (2 Kasım 2012 Cuma): Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Konferans Salonu, Kampüs

Detaylı

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel

Detaylı

BÖLÜM 1 FELSEFENİN KONUSU

BÖLÜM 1 FELSEFENİN KONUSU BÖLÜM 1 FELSEFENİN KONUSU Bu toplumda biliyor olmak mutlak surette bir haksızlığa maruz kalmak demektir. Çünkü bilgi borçlandırır, anlamak zorunda bırakır. Cahil, acıma duygusu uyandırır. Yıkıcılığı bağışlanır.

Detaylı

EBÜ' 1- SEREKAT el- BAG D AD!

EBÜ' 1- SEREKAT el- BAG D AD! EBÜ' 1- SEREKAT el- BAG D AD! ı EBÜ'l-BEREKAT el-bagdadi ( s~i-'":ji ül5 y:ıı Y.ı ı Ebü'l-Berekat Evhadüzzaman Hibetullah (b.) All b. Melka ei-bağdadl (ö. 54711152 [?]) Meşşai felsefeye karşı yönelttiği

Detaylı

SAHİP OLDUKLARIMIZI KORUMANIN 4 RUHSAL ADIMI

SAHİP OLDUKLARIMIZI KORUMANIN 4 RUHSAL ADIMI 1 KORUMANIN 4 RUHSAL Çoğu insan nasıl dua edeceğini bilemez. Bu yüzden size yardımcı olabilecek örnek bir dua metni hazırladım. Bu duayı sesli olarak okuyabilir ya da içinizden geldiği gibi dua edebilirsiniz.

Detaylı

Özet. Comparing Ibn Sina (Avicenna) and Descartes' Epistemological Understanding I Abstract

Özet. Comparing Ibn Sina (Avicenna) and Descartes' Epistemological Understanding I Abstract Ç a n a k k a l e O n s e k i z M a r t Ü n i v e r s i t e s i İ l a h i y a t F a k ü l t e s i D e r g i s i 2 0 1 3 / 1, C i l t 2, S a y ı 2 2 ( S a y f a 9 7-1 2 9 ) İbn Sînâ ve Descartes ın Bilgi

Detaylı

CATI YALITIM CEPHE DOSYA MEHPARE EVRENOL SELÇUK AVCI BOĞAÇHAN DÜNDARALP. MART 2014 Say 371 Fiyat 10 TL

CATI YALITIM CEPHE DOSYA MEHPARE EVRENOL SELÇUK AVCI BOĞAÇHAN DÜNDARALP. MART 2014 Say 371 Fiyat 10 TL MART 2014 Say 371 Fiyat 10 TL TÜRK YE N N ULUSLARARASI YATIRIM, PROJE VE MÜTEAHH TL K DERG S MEHPARE EVRENOL SELÇUK AVCI BOĞAÇHAN DÜNDARALP CATI DOSYA CEPHE YALITIM CEPHE YALITIM ÇATI BOĞAÇHAN DÜNDARALP

Detaylı

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize;

MEB kitaplarının yanında kullanılacak bu kitap ve dijital kaynakların öğrencilerimize; Sayın Veli, Yeni bir eğitim öğretim yılına başlarken, öğrencilerimizin yıl boyunca öğrenme ortamlarını destekleyecek, ders kitaplarını ve kaynak kitapları sizlerle paylaşmak istedik. Bu kaynakları belirlerken

Detaylı

İSLAM FELSEFESİ. Hafta 8. Doç. Dr. Kemal BATAK SAKARYA ÜNİVERSİTESİ

İSLAM FELSEFESİ. Hafta 8. Doç. Dr. Kemal BATAK SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İSLAM FELSEFESİ Hafta 8 Doç. Dr. Kemal BATAK Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak hazırlanan bu

Detaylı

Bilimsel Yasa Kavramı. Yrd.Doç.Dr. Hasan Said TORTOP Kdz.Ereğli-2014

Bilimsel Yasa Kavramı. Yrd.Doç.Dr. Hasan Said TORTOP Kdz.Ereğli-2014 Bilimsel Yasa Kavramı Yrd.Doç.Dr. Hasan Said TORTOP Kdz.Ereğli-2014 Bilimsel yasa her şeyden önce genellemedir. Ama nasıl bir genelleme? 1.Bekarla evli değildir. 2. Bahçedeki elmalar kırmızıdır 3. Serbest

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ (İSLAM FELSEFESİ) ANABİLİM DALI FARABİ DE AKIL VE TASAVVUF İLİŞKİSİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ (İSLAM FELSEFESİ) ANABİLİM DALI FARABİ DE AKIL VE TASAVVUF İLİŞKİSİ TC ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ (İSLAM FELSEFESİ) ANABİLİM DALI FARABİ DE AKIL VE TASAVVUF İLİŞKİSİ YÜKSEK LİSANS TEZİ NURALİ YEGENOV ANKARA 2013 TC ANKARA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

I. FELSEFEYE GİRİŞ FELSEFENİN ANLAMI. 1. Bilginin Tanımı: 2. Bilgi Türleri: a) Gündelik Bilgi (Empirik bilgi)

I. FELSEFEYE GİRİŞ FELSEFENİN ANLAMI. 1. Bilginin Tanımı: 2. Bilgi Türleri: a) Gündelik Bilgi (Empirik bilgi) I. FELSEFEYE GİRİŞ FELSEFENİN ANLAMI Bugünkü bildiğimiz anlamda, felsefeyi ilk olarak ortaya koyanın eski Yunanlılar olduğu kabul edilir. Böyle bir felsefe, Klasik Çağ ya da Antik Çağ adı verilen, yalnız

Detaylı

SADETTİN ÖKTEN FİNCANIMDA COLA VAR!

SADETTİN ÖKTEN FİNCANIMDA COLA VAR! SADETTİN ÖKTEN FİNCANIMDA COLA VAR! Uygarlaş(tırıl)an Medeniyetim İNSAN İnsan dediğimiz varlık, fizyolojik yani fiziksel bir yapıdadır. Diğer canlılarda da bu beden dediğimiz fizyolojik yapı olmasına rağmen

Detaylı

Kelime anlamı itibarıyla kudsi,mukaddes,bütün kusur ve noksanlıklardan uzak,pâk ve temiz olan anlamınadır.

Kelime anlamı itibarıyla kudsi,mukaddes,bütün kusur ve noksanlıklardan uzak,pâk ve temiz olan anlamınadır. KUDDÜS Kelime anlamı itibarıyla kudsi,mukaddes,bütün kusur ve noksanlıklardan uzak,pâk ve temiz olan anlamınadır. Hz.Ali-nin kullandığı altı isimden biridir. Sabah ve akşam namazından sonra 33 defa okunmasının

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981 Doktora Tarih Atatürk Üniversitesi 1985

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981 Doktora Tarih Atatürk Üniversitesi 1985 1. Adı Soyadı : MEHMET ÇELİK 2. Doğum Tarihi: 05 Haziran 195. Unvanı : Prof.Dr.. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981

Detaylı

FİZİK. Mekanik 12.11.2013 İNM 103: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ. Mekanik Nedir? Mekanik Nedir?

FİZİK. Mekanik 12.11.2013 İNM 103: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ. Mekanik Nedir? Mekanik Nedir? İNM 103: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ 22.10.2013 MEKANİK ANABİLİM DALI Dr. Dilek OKUYUCU Mekanik Nedir? Mekanik: Kuvvetlerin etkisi altında cisimlerin davranışını inceleyen bilim dalıdır. FİZİK Mekanik

Detaylı

DERS BĠLGĠLERĠ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2

DERS BĠLGĠLERĠ TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 DERS BĠLGĠLERĠ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRKÇE I: YAZILI ANLATIM TRD 101 1 2 + 0 2 2 Ön KoĢul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin

Detaylı

fizik güncesi ALBERT EINSTEIN DAN 10 HAYAT DERSİ Haftalık E-bülten MARMARİS KAMPÜSÜ

fizik güncesi ALBERT EINSTEIN DAN 10 HAYAT DERSİ Haftalık E-bülten MARMARİS KAMPÜSÜ fizik güncesi MARMARİS KAMPÜSÜ Haftalık E-bülten Sayı: 3 / 13.03.2015 Hazırlayanlar Defne TÜRKER Herkes zekidir. Ancak bir balığı ağaca tırmanma kabiliyetine göre değerlendirirseniz tüm hayatını aptal

Detaylı

5. Salih Zeki Matematik Araştırma Projeleri Yarışması PROJENİN ADI DİZİ DİZİ ÜRETEÇ PROJEYİ HAZIRLAYAN ESRA DAĞ ELİF BETÜL ACAR

5. Salih Zeki Matematik Araştırma Projeleri Yarışması PROJENİN ADI DİZİ DİZİ ÜRETEÇ PROJEYİ HAZIRLAYAN ESRA DAĞ ELİF BETÜL ACAR 5. Salih Zeki Matematik Araştırma Projeleri Yarışması PROJENİN ADI DİZİ DİZİ ÜRETEÇ PROJEYİ HAZIRLAYAN ESRA DAĞ ELİF BETÜL ACAR ÖZEL BÜYÜKÇEKMECE ÇINAR KOLEJİ 19 Mayıs Mah. Bülent Ecevit Cad. Tüyap Yokuşu

Detaylı

Günün sorusu: Kişisel gelişim nedir?

Günün sorusu: Kişisel gelişim nedir? Günün sorusu: Kişisel gelişim nedir? İnsanlar potansiyel ile doğar. Ancak dünyada bir iyiler ve bir de, daha da iyiler vardır. Yani insan fiziksel olduğu kadar nitelik olarakta gelişebilir. Kişinin herhangi

Detaylı

FSH BİLGİLENDİRME TOPLANTILARI 28.12.2015

FSH BİLGİLENDİRME TOPLANTILARI 28.12.2015 FSH BİLGİLENDİRME TOPLANTILARI 28.12.2015 Yrd. Doç. Dr. Selin ÖZDEN MERHACI Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Fikri ve Sınai Haklar Araştırma ve Uygulama Merkezi FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI (FİKRİ VE SINAİ

Detaylı

17. yy. Dehalar Yüzyılı

17. yy. Dehalar Yüzyılı 17. yy. Dehalar Yüzyılı 20. yy a kadar her bilimsel gelişmeyi etkilediler. 17. yy daki bilimsel devrimin temelleri 14.yy. da atılmıştı fakat; Coğrafi keşifler ile ticaret ve sanayideki gelişmeler sayesinde

Detaylı

PLOTİNUS VE FÂRÂBÎ DE RUH/NEFS KAVRAMI

PLOTİNUS VE FÂRÂBÎ DE RUH/NEFS KAVRAMI T. C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI İSLAM FELSEFESİ BİLİM DALI PLOTİNUS VE FÂRÂBÎ DE RUH/NEFS KAVRAMI (YÜKSEK LİSANS TEZİ) Besmir HALLAÇİ BURSA 2013

Detaylı

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ TG 6 ÖABT DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ

KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ TG 6 ÖABT DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ TG 6 ÖABT DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin

Detaylı

AVCILIK. İnsanlığın tarihi kadar eski bir fenomen ve bir faaliyettir.

AVCILIK. İnsanlığın tarihi kadar eski bir fenomen ve bir faaliyettir. AVCILIK İnsanlığın tarihi kadar eski bir fenomen ve bir faaliyettir. Avcılık İnsanlığın tarihi kadar eski bir fenomen Avcılık eskiden; İnsanın kendisini korumak, Karnını doyurmak, Hayvan ehlileştirmek,

Detaylı

ZORUNLU VARLIĞIN TİKELLERE DAİR BİLGİSİ ÜZERİNE: İBN SÎNÂ - ŞEHRİSTÂNÎ MERKEZLİ BİR TARTIŞMA

ZORUNLU VARLIĞIN TİKELLERE DAİR BİLGİSİ ÜZERİNE: İBN SÎNÂ - ŞEHRİSTÂNÎ MERKEZLİ BİR TARTIŞMA Hitit Üniversitesi İ lahiyat Fakültesi Dergisi, 2006/2, c. V, sayı : 10, ss. 111-130. ZORUNLU VARLIĞIN TİKELLERE DAİR BİLGİSİ ÜZERİNE: İBN SÎNÂ - ŞEHRİSTÂNÎ MERKEZLİ BİR TARTIŞMA Aygün AKYOL * Özet Zorunlu

Detaylı

Alkın Küçükbayrak alkin@superonline.com. Beyin ve Yapay Zeka III - Beyin Simulatörleri

Alkın Küçükbayrak alkin@superonline.com. Beyin ve Yapay Zeka III - Beyin Simulatörleri Alkın Küçükbayrak alkin@superonline.com Beyin ve Yapay Zeka III - Beyin Simulatörleri Bundan önceki yazımızda Yapay Sinir Ağları konusunu örneklerle incelemiştik. İstatistiksel yöntemler kullanılarak yapılan

Detaylı

ANKET SONUÇLARI. Anket -1 Lise Öğrencileri anketi.

ANKET SONUÇLARI. Anket -1 Lise Öğrencileri anketi. ANKET SONUÇLARI Anket -1 Lise Öğrencileri anketi. Bu anket, çoğunluğu Ankara Kemal Yurtbilir İşitme Engelliler Meslek Lisesi öğrencisi olmak üzere toplam 130 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya

Detaylı

Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe Ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı Mantık Bilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi BULANIK MANTIK

Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe Ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı Mantık Bilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi BULANIK MANTIK Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe Ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı Mantık Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi BULANIK MANTIK İbrahim KARATAŞ Diyarbakır 2012 Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN 4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN (28 Ekim 2013-13 Aralık 2013) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 28 Ekim 2013-13 Aralık 2013 tarihleri arasında işlediğimiz

Detaylı

Web adresi. Psikolojiye Giriş. Bu Senin Beynin! Ders 2. Değerlendirme. Diğer şeyler. Bağlantıya geçme. Nasıl iyi yapılır. Arasınav (%30) Final (%35)

Web adresi. Psikolojiye Giriş. Bu Senin Beynin! Ders 2. Değerlendirme. Diğer şeyler. Bağlantıya geçme. Nasıl iyi yapılır. Arasınav (%30) Final (%35) Psikolojiye Giriş Web adresi Bu Senin Beynin! Ders 2 2 Değerlendirme Arasınav (%30) Diğer şeyler Bağlantıya geçme Final (%35) Haftalık okuma raporları (%15) Nasıl iyi yapılır Kitap inceleme (%20) Deneye

Detaylı

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri

Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı- Tezli Ortak Yüksek Lisans Programı Ders İçerikleri 1. Yıl Ders Planı Türkiye Türkçesi ETO703 1 2 + 1 8 Türk dilinin kaynağı, gelişimi; Türkiye Türkçesinin diğer dil ve lehçelerle

Detaylı

KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI)

KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI) KLASİK MANTIK (ARİSTO MANTIĞI) A. KAVRAM Varlıkların zihindeki tasarımı kavram olarak ifade edilir. Ağaç, kuş, çiçek, insan tek tek varlıkların tasarımıyla ortaya çıkmış kavramlardır. Kavramlar genel olduklarından

Detaylı

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi

Murat Çokgezen. Prof. Dr. Marmara Üniversitesi Murat Çokgezen Prof. Dr. Marmara Üniversitesi 183 SORULAR 1. Ne zaman, nasıl, hangi olayların, okumaların, faktörlerin veya kişilerin tesiriyle ve nasıl bir süreçle liberal oldunuz? 2. Liberalleşmeniz

Detaylı

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri

Dil Gelişimi. temel dil gelişimi imi bilgileri Dil Gelişimi Yaş gruplarına göre g temel dil gelişimi imi bilgileri Çocuklarda Dil ve İletişim im Doğumdan umdan itibaren çocukların çevresiyle iletişim im kurma çabaları hem sözel s hem de sözel olmayan

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 4857 S.İşK/18-21

İlgili Kanun / Madde 4857 S.İşK/18-21 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/20255 Karar No. 2010/11968 Tarihi: 03.05.2010 İlgili Kanun / Madde 4857 S.İşK/18-21 GÜVENLİK HİZMETLERİNİN YARDIMCI İŞ OLMASI HAKLI NEDENLERLE FESİHTE SAVUNMA

Detaylı

Süreklilik Göstergesi. Kavram Haritaları. Etkileşim Göstergesi. Problem/Çözüm Göstergesi Karşılaştırma Matrisi. (Anlam Çözümleme Tablosu)

Süreklilik Göstergesi. Kavram Haritaları. Etkileşim Göstergesi. Problem/Çözüm Göstergesi Karşılaştırma Matrisi. (Anlam Çözümleme Tablosu) Kavram Haritaları Hiyerarşik KH Hiyerarşik Olmayan KH ( Ağ, Örümcek Harita) Zincir KH Sınıflandırma Haritası Vee Diyagramları Neden-Sonuç Diyagramları Balık Kılçığı Döngü Göstergesi Olay Zinciri Dizileri

Detaylı

DİKKAT BU ÖZET 8 ÜNİTE

DİKKAT BU ÖZET 8 ÜNİTE DİKKAT BU ÖZET 8 ÜNİTE OLUP,BURADA YALNIZ İLK ÜNİTE GÖSTERİLMEKTEDİR İLKÇAĞ SEFESİ KISA ÖZET www.kolayaof.com 2 1.Ünite-Antik Yunan Mitolojisi ve Felsefe FELSEFE SÖZCÜĞÜNÜN ANLAMI Bugün dilimize felsefe

Detaylı

SİNERJİ SİRKÜLER RAPOR

SİNERJİ SİRKÜLER RAPOR 1 Sirküler Tarihi: 05.05.2014 Sirküler No : 2014/19 SİNERJİ SİRKÜLER RAPOR SON DÜZENLEMELER IŞIĞINDA KDV İADESİNDE ÖZEL ESASLAR UYGULAMASI Maliye Bakanlığı nca 26 Nisan 2014 tarihinde yayımlanan KDV Uygulama

Detaylı

KİTABIN TANITIM YAZISI Cuma, 12 Ekim 2012 14:57

KİTABIN TANITIM YAZISI Cuma, 12 Ekim 2012 14:57 Eğitimci yazar M. Emin KARABACAK ın BAYRAMLIK İSTEMEYEN ÇOCUKLAR (Çocukların Okul Başarısını Artırmada Anne Babalara Düşen Görevler) kitabından sonra ikinci kitabı BİLİNÇALTI APTALDIR ŞAKADAN ANLAMAZ kitabı

Detaylı

Doğu-Bab tliskisinin Entelektüel Boyutu

Doğu-Bab tliskisinin Entelektüel Boyutu CUMHURiYET ÜNiVERSiTESi REKTÖRLÜGÜ VE ilahiyat FAKÜLTESi DEKANLIGI Doğu-Bab tliskisinin Entelektüel Boyutu ibn RÜŞD'Ü YENiDEN DÜŞÜNMEK 1. cilt 2009 - Sivas 1 Türkiye ibn Rüşd Felsefesinde Varlık-Öz Ayırımı

Detaylı

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ FELSEFE LİSANS PROGRAMI 2013-2014 Bahar Yarıyılı. 2. yıl 4. yarıyıl Lisans Zorunlu

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ FELSEFE LİSANS PROGRAMI 2013-2014 Bahar Yarıyılı. 2. yıl 4. yarıyıl Lisans Zorunlu T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ FELSEFE LİSANS PROGRAMI 2013-2014 Bahar Yarıyılı Dersin Adı: Rönesansta Felsefe Dersin Kodu: FEL 202 Dersin Şubesi: 01 AKTS Kredisi 5 2. yıl 4. yarıyıl

Detaylı

BİREYSELLEŞMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU

BİREYSELLEŞMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU BİREYSELLEŞMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI: BEP HAZIRLAMA :07.10.2011 BEP Birimi Üyeleri: - ÖĞRENCİNİN ŞU ANKİ PERFORMANS DÜZEYİ:.. öz bakım becerilerini yerine getirir... okuma yazmayı

Detaylı