T«85000/e TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ JİNJLEM ANKARA NÜKLEER ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZ) FAALİYET RAPORU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T«85000/e TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ JİNJLEM ANKARA NÜKLEER ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZ) FAALİYET RAPORU"

Transkript

1 2^ T«85000/e TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU JİNJLEM ANKARA NÜKLEER ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZ) FAALİYET RAPORU 1984

2 TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU ANAEM ANKARA NÜKLEER ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ FAALİYET RAPORU 1984

3 ( Ankara Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi (ANAEM) Besevler Ankara Tel Bu rapor ANAEM matbaasında basılmıştır. Ocak 1985

4 ÖNSÖZ Ankara üniversitesi Fen Fakültesi kampusu içinde yer alan Ankara Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi (ANAEM), 1966 yılının sonlarında kurulmuş, mütevazi laborctuvar imkanları ile yeterli insan gücüne ancak 1970 yılı başlarında kavuşabilmistir. 0 tarihten bu yana, ülkemizin atom enerjisi alanındaki menfaatleri doğrultusunda hizmet verme gayreti içinde olmuştur. Genellikle, nükleer metodların endüstri, tarım ve hayvancılık alanlarında kullanılması ile ilgili problemlere önem ve öncelik verilen ANAEM'de, bu yolda küçüksenemiyecek gelişmeler kaydedilmiştir. ANAEM'de yetişip uzmanlaşarak, bugün üniversite, araştırma merkezi ve endüstride başarılı hizmetler vermekte olan birçok bilim adamı, araştırıcı ve mühendis bulunmaktadır. Bu kişilerin yanı sıra, büyüyüp gelişerek, yakın bir geçmişte, Lalahan Hayvan Sağlığı Nükleer Araştırma Merkezi (LASAMER) ile Ankara Nükleer Tarım Araştırma Merkezi (ANTAM) isimleri altında ayrı kuruluşlar haline gelmiş olan, Merkez'in eski Tarım ve Hayvancılık Bölümleri, ANAEM'nin, nükleer metodların çeşitli alanlarda uygulanmasında gerçekten köklü ve başarılı bir geçmişe sahip bulunduğunun göstergeleridir. özellikle nükleer analiz metodlarımn tatminkar bir şekilde kullanıldığı ANAEM halen, Fizik, Kimya, Sağlık Fiziği, Elektronik ve Nükleer Enformasyon Bölümleri olmak üzere 5 Bölüm ile atölyeler, matbaa ve diğer destek hizmetlerinin yürütüldüğü birimlerden teşekkül etmektedir. Merkez' in toplam personel sayısı 124 olup, bunun 83'ü teknik, 41'i de idari elemanlardır. Teknik elemanların İS 1 i doktora ve daha yukarı derecelere, 20's1 yüksek lisans ve 18'i de lisans veya mühendislik derecelerine sahip bulunmaktadır. Teknik elemanların büyük bir oranı gençlerden meydana gelmekte; bu sebeple önümüzdeki bir kaç yılda müessese içi eğitime önem verilmesi, hizmetin yanı sıra, bilimsel ve eğitici projelerin işlenerek, genç elemanların hedef alınmış yönlerde uzmanlaşmalarının sağlanması kaçınılmaz görülmektedir. Nitekim, 1985 yılı çalışma programının hazırlanması sırasında bu hususa dikkat edilmiştir.

5 Fizik Bölümü'nde, nötron aktivasyon analizleri, X-ışını flüoresans analizleri, katı hal fiziği, füzyon, laser ve kütle spektrometresi ile ilgili çalışmalar, Kimya Bölümü'nde, nükleer analiz metodları kullanarak çevre problemleri, fosforik asitten uranyum elde edilmesi ve cevherden toryum ve nadir toprak elementlerinin kazanılmasına ağırlık verilen çalışmalar, Sağlık Fiziği Bölümü'nde, dozimetri, yasa gereği yapılan personel ve alan kontrolları ile bazı araştırma ve geliştirme çalışmaları, Elektronik Bölümü'nde, nükleer elektronik cihazlarının bakım, onarım ve bazılarının yapım hizmetleri, mikro-bilgisayar geliştirme ve diğer bilgisayar çalışmaları, Nükleer Enformasyon Bölümü'nde, ise nükleer alanda yayın taraması, INIS (Uluslararası Nükleer Enformasyon Sistemi) ile ilişkiler, nükleer konularda bilgi bankası çalışmaları sürdürülmektedir. Bölümlerin yukarıdaki konularda 1984 yılı çalışmaları hakkında aydınlatıcı bilgilerin yanı sıra, yayın, seminer, burs, kurs,...vb diğer faaliyetlerin yer aldığı bu rapor, Merkez'de herşeyin mükemmel olduğu yolunda kanıt teşkil etmek üzere hazırlanmış bir doküman değildir. Eldeki laboratuvar imkan ve kabiliyetleri ile, mevcut insan gücünün en iyi şekilde kullanılarak 1 yılda ortaya konabilen çalışmaların bir tasviridir. Şüphesiz takdir okuyana aittir. Bu çalışmaları çok daha ileriye götürmek, ülkemizin nükleer alandaki yüce menfaatlerine azami katkıda bulunmak tek ve yerçek hedeftir. Hedefe ulaşmak için hertürlü gayret gösterilmektedir. Saygılarımla. Prof.Dr. Uğur BÜĞET Ankara Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürü

6 Savunma Uzmanlığı Nüdür Yardımcısı Araştırma ve Eğitim Müdür Yardımcısı Teknik İsler Müdür Yardımcısı Ma 1.i ve İdari İşler Fizik Bölümü Kimya Bölümü Mekanik Atölye Personel Sağlık Fiziği Bölümü î Nükleer Teknolojir-! Elektronik Bölümü I ükleer Enformason Bölümü Ağaç işleri Atölyesi Bakım Onarım Servisi e M l L İdari İsler İkmal Matbaa İr i İtfaiye Cam Atölyesi Ankara Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi (ANAEM) Organizasyon şeması

7 MERKEZ İDARESİ Merkez Müdürü Prof.Dr. Uğur BÜĞET Merkez Müdürü Teknik Yardımcısı Dr. Nurhan ALGANATAY Merkez Müdürü Araştırma ve Eğitim Yardımcısı V Dr, Selahattin ÖZDEMÎR ARAŞTIRMA BÖLÜMLERİ Fizik Bölümü Başkanı Doç.Dr. Ayten SINMAN Kimya Bölümü Başkanı Yük,Müh. Tül ay GÜLGE Sağlık Fiziği Bölümü Başkanı Dr. G. Gürcan YÜLEK Elektronik Bölümü Başkanı Yük.Müh, Zeynep KOKSAL Nükleer Enformasyon Bölümü Başkanı Filiz CERMEN

8 İÇİNDEKİLER BİLİMSEL VE TEKNİK FAALİYETLER ı Fizik Bölümü 1 Kimya Bölümü Sağlık Fiziği Bölümü 30 Elektronik Bölümü 44 Nükleer Enformasyon Bölümü *.» 47 Teknik Hizmetler OISER FAALİYETLER 50 Yayınlar 50 Seminerler,...56 Kurslar 57 Burslar 57 Stajlar 57 İŞBİRLİĞİ YAPILAN KURULUŞLAR 58

9 BILIMSEL VE TEKNIK FAALIYETLER FİZİK BÖLÜMÜ 1. İki Plazma Odağı Kullanarak Şekillendirilen Bir Spheromak Bu çalışmada, Yoğun Plazma Odağı (YPO) bir plazma enjektörü olarak kullanıldığında spheromak (Küresel Tokoraak) şekillenmesi incelenmektedir Önerilen bu yeni oluşturma şemasında; iki YPO sistemi aynı eksen üzerinde karşılıklı yerleştirilmiştir. Orta planda eksenel simetrik bir akı koruyucusu bulunmaktadır. Demir çekirdekli iki ince magnetik hilsl YPO'nın uçlarına, Ters Alan (TA) denge bobini sistemi ise akı koruyucusunun dışına yerleştirilmiştir. Gaz Üflemesinden kısa bir zaman sonra odak sistemlerinin ana kondansatör bataryaları birbiri ardı sıra boşaltılmaktadır. Hilâl alanları, özel hızlı bir darbe şekillendirme hattı ile odak fazından yaklaşık 20 ns sonra ateşlenmektedir. Paralel şekilde koruyucuya 500 ns süreli ve KV'luk bir darbe uygulanmaktadır. Sonuç olarak, aynı zamanda spheromağm toroidal alanı olan her iki odağın azimutal a'.anı akı koruyucusuna doğru karşılıklı itilmektedir. Böylece TA içine giren yoğun ve sıcak plazma halkası birleşmekte ve toroidal ve poloidal alanlı nispeten prolate bir spheromak şekillenmektedir. Spheromak şekillenmesi için yeterli odak fazını izleyen ilk mikrosaniye içinde, teorik sonuçlara göre; plazma sıcaklığının verimi yaklaşık % 4 tür. Yine 5 KJ luk bir YPO için, 50 ns süreli, 400 ev elektron sıcaklıklı ve cm' 3 elektron yoğunluklu bir spheromak şekillenmesi mümkün görülmektedir.

10 2. Tesla Transformatörü île Sürülen Hızlı Bir Yoğun Plazma Odağı Sistemi Konvansiyonel Yoğun Plazma Odağı (YPO) sistemlerinde, plazma tabaka hızı ve hızlandırıcı geometrisi denetlenerek sıkışma fazı ile plazma akımının maksimumunun uyumu sağlanmaktadır. Böylece verim bir hayli yükseltilmektedir. Sıkışma fazında akım verimini yükseltmek üzere yüksek empedanslı hızlı bir yüksek gerilim kondansatör bataryasının kullanılması modern bir çözüm şeklidir. Rölativistik Elektron Demeti (RED) teknolojisi imkanlarını kullanarak RED ve YPO sistemlerinin birleştirilmesi de ilginç bir alternatif olabilir. Önerilen YPO sistemi bir Tesla transformatörü, bir deiyonize sulu iletim hattı (K 82), iki laser demeti denetimli kıvılcım aralığı ve bir YPO hızlandırıcısından meydana gelmektedir (Şekil-1). I Z I 5 CTC'VONİZE SU İLETİM HATTININ İÇ İLETKENİ u DERECELENDİRİLMİŞ HALKALAR CAMU: m SE«Mı KIVILCIM ARALIKLARI ANOO CAZ GİRİŞİ o (X) KATOO İr YÜKSEK VAKUM O TOPRAK VAKUM SİSTEMİ Jtkil 1. KAVRAMSAL HIZLI VOSuN PLAZMA SİSTEMİ 2

11 Hesaplamalara göre; mesela, empedans uyumu koşulunda, 50 ns İlk sıkışma fazı süresi sırasında iletim hattında 13.5 KJ lük enerji seviyesi için (Z 1 ohm, C 75 nf) 300 KV luk değerlere ulaşabilmektedir. Bununla beraber iletim hattının propogasyon zamanından sonra sabit odak enerjisi için, odak gerilimi iki katına çıkmaktadır. Uyum koşulunda enerji verimi 7, 33 dür. Plazmanın tabaka hızı 3 x 10 7 cm/s olup karcı t hızlandırma uzunluğu 4.5 cm dir. Elektrik alan ve Deuterium plazmasının elektron yoğunluğu için sırasıyla 200 KV/cm ve cm" 3 değerleri hesaplanmıştır. Odak pinç akımının fonksiyonu olarak nfitron verimi deneysel şekilde ölçekleridirilmiş olup buradan,yukarıdaki örnek için nötron/darbe lik bir nötron verimi beklenilmektedir. 3. Bir Nötron Dedektörü Olarak Çok Yönlü Bir G-M Tüpünün Geliştirilmesi özellikle darbeli nötron üreteçlerinden çıkan nötronların saptanmasında, moderator ve aktivasyon yöntemi ile birleştirilmiş G-M tüplerinin yüksek performanslı nötron dedektörü haline dönüştürülmesi mümkün olmaktadır. ANAEM Yoğun Plazma Odağı sisteminden elde edilen nötronları ( nötron/darbe) analiziemek için gümüş aktivatörüyle birleştirilmiş çok yönlü bir G-M tüpü geliştirilmiştir, özel şekilde geliştirilen bu tüp ihtiyaca göre iç gazının yenilenebildiği ve pencere malzemesinin değiştirilebildiği bir yapıya sahiptir. örnek olarak 4 rag/cm 2 kalınlıklı mika pencereli ve sırasıyla 3 cm (Pirinç, Bakır, Paslanmaz Çelik) ve 0.02 cm (Tungsten) katod ve anod çaplı 1/10 oranında Argon gazı ve Etil alkol buharı doldurulmuş G-M tüpü hem orantılı ve hem de Geiger bölgelerinde çalıştırılabilmektedir. Yaklaşık 300 V 1 luk bir platosu olan tüpte aktivasyondan sonraki beta radyasyonu için 60 db den daha iyi bir işaret-gürültü oranı elde edilmiştir, 3

12 4, Dolaylı Nötron Aktivasyon Tekniği İle Lityum Elementinin Dedeksiyon Limitinin Tesbiti Dolaylı nötron aktivasyon tekniği ile lityum elementinin tayini, termal nötron absorpsiyon tesir-kesiti yüksek (a = 953 b) olan 6 Li(n,a) 3 H reaksiyonuna dayanır» Dedeksiyon limiti ölçümlerinde LİF selüloz ile karıştırılarak ppm arasında çeşitli konsantrasyon değerlerini ihtiva eden numuneler hazırlanmış, numuneden geçerken azalan nötronları gözlemek için indiyum foil monitör olarak kullanılmıştır. Artan lityum konsantrasyonu ile 115 In(n,Y) x16 s In reaksiyonu sonucu yayınlanan kev enerjili fotopikin alanındaki değişim Ge(Li) dedektör kullanarak tesbit edilmiştir. o M C Ü > 4) X. CM ', ' ' I I I i m, Lityum konsantrasyonu (ppm) Şekil 1. Lityum konsantrasyonu ite 1293-^ kev pik alanı değişimi Licyum konsantrasyonu ile 1293,4 kev enerjili pikin alanındaki (N) değişim (kalibrasyon eğrisi), Şekil-1'de görülmektedir. Konsantrasyon ile 4

13 pik alanındaki değişim, N - N exp (-bm) (1) o fonksiyonuna uymaktadır. Dedeksiyon limiti (DL) N(DL) - N - ko (2) ile verilir, (1) ve (2) eşitliklerinden, m(dl) - n 1-k /N o / b (3) olarak bulunur. Bu ifadelerde; N, N, a ve b sıra ile lityum konsantrasyonuna bağlı pik alanı, lityum konsantrasyonu sıfır (m 0) olduğundaki pik alanı, standart sapma ve ışınlama geometrisi sabitidir, k 2 alındığında (güvenilirlik 7. 95), kalibrasyon eğrisinden lityum elementi için dedeksiyon limiti 75 ppm bulunmaktadır. 5. Akkuyu'da Kurulması Planlanan Nükleer Güç Santralı Çevresi Bitki Küllerinin Tabii Gama Spektrumlarının Değerlendirilmesi Bu çalışmada, nükleer güç reaktörü kurulmadan önceki çevre araştırmaları kapsamından olmak üzere, bitkilerde bulunabilecek radyoizotopların tabi:' gamalarının araştırılması amaçlanmıştır. ANTAM (Ankara Nükleer Tarım Araştırma Merkezi) tarafından yakılıp kül haline getirilen numunelerden 2 g ağırlıklı ve 31.8 mm çaplı tabletler hazırlanmış, bu tabletlerin, 51 cm 3 aktif hacimli Ge(Li) dedektör ve 1024 kanallı analizör kullanarak tabii gama spektrumları alınmıştır, Spektrumların değerlendirilmesinden, lf0 K ve 137 Cs radyoizotoplarının mevcudiyeti anlaşılmıştır. Bu çalışma döneminde 135 numune değerlendirilmiştir. 5

14 6. ADU Çözeltisinde, X-Isını Floresans Tekniği ile Uranyum Tayini îçin Metod Geliştirme Amonyum Di Uranat (ADU) çözeltilerinde uranyum tayini için Cd-109 kaynağı ile U L-X uyarılarak, optimum geometri ve sonsuz kalınlık tekniği geliştirilerek kullanılmıştır. Metodun uygulanabilirliğini araştırmak amacıyla, % 0^9-3 uranyum ihtiva eden numune serisi hazırlanmış, çözelti numuneleri, toz ADU'ya bazı kimyasal işlemler uygulayarak elde edilmiştir,, Örnekler, Mylar tabanlı polietilen kaplarda analizlenmiştiro Deney sonuçlarını teori ile karşılaştırmak için, tabii numuneler kullanılmıştır 5 ADU çözeltileri için bulunan saturasyon kalınlıkları 3-4 mi dir 0 7. X-Işın-, Floresans Tekniği ile Toryum Analizinde Partikül Büyüklüğü Etkisinin Araştırılması Bu çalışmada, X-ışını floresans tekniği kullanılarak yapılan toz numune analizlerinde, partikül büyüklüğünün ve heterojenligin analit üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu etkiler, aşağıda verilen teorik ve deneysel metodlardan bir veya birkaçı ile minimuma indirgenmiştir. Numuneler ve standartlar öğütülerek aynı partikül büyüklükte ve dağılımda olanlarına ayrı ayrı kuru seyreltme uygulanarak yüksek basınç altında tablet haline getirilmiş bu numuneler partikül büyüklük faktörü de gözönüne alınarak ince film bölgesinde analizlenmişlerdir. Bu nedenle, KTS-1, KTS-2, KTS-3, KTS-4 toryum cevherleri homojen bir şekilde öğütüldükten sonra 100, 200, 325, 400 mesh partikül büyüklüklerine göre ayrılmıştır* Kuru seyreltme için, 1:4 numune - bağlayıcı oranı kullanılarak, numuneler 25 ton basınç altında tablet haline getirilmiştir,. Ayrıca iki farklı metodla homojen ve heterojen numuneler hazırlanmış, analizlere, standart ilave metodu uygulanmıştır^ Analiz sonuçları Tablo-1 ve 2 de verilmiştir. 200 mesh için elde edilen standart ilave kalibrasyon doğruları Şekil-1 de gösterilmiştir. 6

15 Tablo-1. Toryua cevherlerinde partikül büyüklüğüne göre analiz sonuçları Partikül büyüklüğü (mesh) Cevherlerde Th0 2 konsantrasyonu (%) KTS-1 KTS-2 KTS-3 KTS ± ± ± ^ ± ± ± ±0.006 Tablo-2. Numune KTS-1 cevherinde analiz sonuçları ThO konsantrasyonu (%) Homojen (I) Homojen (II) Heterojen thm Cd -109 Si (L. 1 24»7eV/eh 12K I OK / / v/ or/ o; ot 06 os Cevher* îhoj mmia". «ilave îhoj miktarı (mg) Sekil l. 200 meih cem»iandart ilave fcalıtora»»on doğrulan 7

16 8. Monte Carlo Benzeşim Metodunun X-Işım Floresans Matematik Analizine Uygulanması Bu çalışmada, birinci ve ikinci X-ışmı floresansı ihtiva eden homojen numuneler için benzeşim metodu kullanılarak Monte Carlo modeli geliştirilmiştir» Model, özellikle detektöre belli bir geometride monte edilmiş halka kaynak sistemi için düzenlenmiştir» Ayrıca, sabit numune ile giriş ve çıkış açıları arasındaki analitik bağıntılar kullanılmıştır. Deneysel ve buna karşılık gelen Monte Carlo benzeşim sonuçları, Ti, V, Fe, Ni, Cr, Zn, Cu, Pb, Zr, Mo ve Au saf elementleri için elde edilmiştir. Şekil-1 de karakteristik K a (veya L a ) pik şiddetleri için kalibrasyon doğrusu görülmektedir, tkinci floresans için Fe-Ni karışım numuneleri hazırlanmıştır, Şekil-2 de verilen sonuçlardan Monte Carlo modelinin doğru olduğu görülmektedir. Program FORTRAN dilinde yazılmıştır. Sonuçların "Decision-I bilgisayar" mda değerlendirilen X-ışını parametreleriyle uyum içinde olduğu gözlenmiştir. j Cd Sı <U) ev/ch V.2,8911» )t?x 2 3 <. i lî IS » i? *X Sekil 1 Saf elementler için kalibrasyon doğrusu Monte Car lo Benzet>m Sonuçları

17 0.' 03 Q5 0,7 * Şekil 2 Fe-Nı karışımlar* için kalibrasyon eğrisi (Konsantrasyon) 9. Kütle Spektrometresi ile ilgili Çalışmalar 2001 Model Gaz Kromotograf - Uçuş Zamanlı Kütle Spektrometresinin (GC-MS) vakum, gaz ve katı Örnek verme sistemleri ile, GC-MS ara bağlantısında bulunan problemler çözülerek sistem çalışır hale getirilmiştir. Ancak, elde edilen spekcrumlarda, bol miktarda, pompa yağmda.ı geldiği tesbit edilen hidrokarbon pikleri, tabii fon olarak gözlenmiştir (Şekil-1). Tabii fonu minimum seviyeye indirmek için önlemler alınmış, atom ve moleküllerin iyonlaşma potansiyellerinin tayini için ön çalışmalara başlanmıştır. 9

18 Flaman»kimi: 2.5A Enerji =70 *V luzak aî»mı s 03M& Kaianç : 1 Hidrokarbonlar lüllmm^ Şekil ' tipik tabii Ion spektrumu 10, Güneş Enerjisi Çeviricilerinin Optik ve Elektrik özelliklerinin İncelenmesi ile Verimi Etkileyen Faktörlerin Araştırılması bu projede, 1983 yılı Temmuz ayında, EİEİ Genel Direktörlüğü ile TAEK arasında "Yarıiletken Teknolojisine Dayalı Güneş Pilleri Yapımı ve Güneş Panelinin Gerçekleştirilmesi ile Panel Verim ölçümlerini Yapabilecek Laboratuvar ve Stand Gerçekleştirme Projesi" adlı protokol doğrultusunda ANAEM Katı Hal Fiziği Grubunda 2 tane 1 er Watt'lik güneş pili panelleri gerçekleştirilmiştir. Panelde kullanılan güneş pili türü olarak, gerek yapım teknolojisinin daha kolay ve ucuz olması, gerekse bugün ticari olarak en çok kullanılan p-n eklem türündeki pillere ilerideki yıllarda alternatif olması çok muhtemel olan MİS (Metal-Yalıtkan-Yarıiletken) türü güneş pilleri seçilmiştir, Güneş pili panelinin yapımında önce, çeşitli kristal temizliği ve oksit büyütme yöntemlerinin güneş pili karakteristiğine ve pil parametreleri üzerine etkisi incelenerek, pil yapım şartları belirlenmiştir. Bu amaçla 300 ımı 10

19 kalınlığında, <1 1 1> yüzeyli ve 1 ohm-cm resistiviteli p-tipi Si (Silikon) kristaller kullanılarak, etkin alanları < 1 cm 2 olan Si-MIS güneş pilleri yapılmıştır. Pillerin karakteristiklerinin incelenmesinden, tabii oksit tabakası kimyasal olarak (etch) alınmış yüzeylerin üzerinde, vakumda 800 C de 15 dakika da oksit büyütülerek yapılmış pillerin kdrkteristiklerinin, diğer yöntemlerle yapılanlara göre daha iyi olduğu gözlenmiştir. Daha sonra, bu yöntem büyük yüzeyli pil yapımına uygulanarak, herbirinin etkin alanı 6,76 cm 2 olan güneş pilleri, panelde kullanılmak üzere yapılmıştır. Piller, panele yerleştirilmeden önce, dış etkenlere karşı korumak ve verimi yükseltmek için, yüzeyleri A kalınlığında SiO (Silikon mono oksit) ile kaplanmıştır. Bu şekilde yapılan pillerin veriminin Z 5-6 ve fiil faktörlerinin de t 70 olduğu görülmüştür. Şekil-1, elde edilen pillerden tipik bir tanesinin ışık altında çıkış (photovoltaic output) I-V karakteristiğini göstermektedir V(mV) 2 Nolu eğri AR kaplandıktan sonra V I x sc 0C - v oc p max» 40 mw FF Tl - % mv 110 ma I, c raw 1 Nolu eğri AR kaplamadan önce V oc raw 76 ma I 8C mw L sc *oc PmajT 26 mw FF n - z 4 Şekil-1. Vakumda 800 C de 15 dakika da oksit büyütülerek yapılmış bir pilin, SiO kaplamadan önce ve sonraki çıkış (photovoltaic output) I-V karakteristikleri. 11

20 11. Bilgisayar Tasarımlı Standart He-Ne Laser Yapımı Bu projede bilgisayar ile tasarımlanan TEM amaçlanmıştır, modlu He-Ne laseri yapımı He-Ne laserinin geometrik ve spektral özelliklerinin belirlenmesi için, PDP-11/04 bilgisayarında CLASS dilinde detaylı bir program geliştirilmiştir* Bu programa göre üç ayrı kavite (Eşmerkezli, Yarıküresel, Eşmerkezsiz) tipinin parametreleri tespit edilmiş, tüp çapı, gaz basıncı ve çıkış gücü gibi fiziksel büyüklükler belirlenmiştir. Bu çalışmaya ait bir örnek Tablo-1'de sunulmuştur. Merkez atelyelerinde yapılan plazma tüpü, geliştirilen hassas gaz doldurma sistemi ile 7Pu_/P N _ oranında doldurulup deşarjı yapılmıştır. "Lasing" için gerekli olan deşarj karakteristiğinin varlığını gözlemek için basit bir grating spektrometresi yapılmış ve Ne'nun 6328 A (kırmızı) çizgisi belirlenmiştir* Ancak tüpün degaze edilmemesinden dolayı Spontane emisyon 50 saatten fazla tutulamamıştır. Orijinal katotlu ikinci bir plazma tüpü yapılarak deşarj süresi iki katına çıkarılmıştır. Tüpün takılması için iki ayrı şase ve ayna tutucusu yapılmış, kavite aynaları dışındaki montaj tamamlanmıştır. Bu suretle yapılan çalışmalar sonucunda uzun ömürlü ve yerli bir He-Ne laseri için gerekli olan bütün şartlar tespit edilmiştir.»«t************************************************************** TEMOO MODLU Ht-NF LA3EK TASARIM 30NUCLARI DALGA BOYU: 0.A328E-04 CM FRESNEL SAYISI: KAVİTE UZUNLUOUi SO.000 CM TUP UZUNLUOU: CH BREUSTER ACISI: S3.060 DERECE AYNA BÜYÜKLÜN YARIÇAPI: 0,050 CM CIZGI OENISLIOI: E+OB HZ YATAY «00 ARALIĞI i *07 HZ DEMET BELİ YARIÇAPI! CM 1, AYNADAKİ NOKTA YARIÇAPI! 0.045' CM 2. AYNADAKİ NOKTA YARIÇAPI! DEMET BELİNİN 1.AYNAYA UZAKLIĞI! CM CM DEMET BELİNİN 2.AYNAYA UZAKLIĞI; CM 1.AYNANIN EĞRİLİK YARIÇAPI! CM 2. AYNANIN E1RILIK YARIÇAPI t, DEMET IRAKSAMASI! K2-S0NBUZ MRAlı RAYLEIGH MENZİLİ! CM TUP ÇAPI! CM ELEKTROD ÇAPI! CM ELEKTROD UZUNLUĞU! 9.(400 CM AKIM MİKTARI <MA>: MA GAZ BASINCI! TO** LASERIN GIJCU! WAIT Tablo-1. Tasarımla ilgili bir bilgisayar çıkış örneği. 12

21 KİMYA BÖLÜMÜ 1. Fosforik Asitten Uranyum Kazanılması 1.1. Fosforik Asitin Temizleme ve Arıtılması Fosfat kayalarının H 2 S0ı, ile özütlendirilmesi yoluyla üretilen fosforik asitin içerdiği çözülmüş ve kolloidal durumdaki organik maddelerle, askıdaki katı maddeler, uranyum kazanma prosesleri sırasında teknik, teknolojik ve ekonomik problemler yaratır. Bu problemleri gidermek için, yaş prosesle elde edilen, fosforik asitten, uranyum kazanılmasından önce, aşağıdaki amaçlara uyacak şekilde ön işlemlere girişilir: 1. Çözünmeyen mineral ve organik maddelerin, 2. Çözünmüş organik maddelerin yeterince uzaklaştırılması ve 3. Asitin süper doygunluğunun azaltılması. Bu çalışmada CaSO,, ile aşılama, barit, bentonit ve aktif karbon adsorbsiyonları incelenmiş ve askıdaki katı madde, çözeltinin karbon miktarı ve renk indisi tayinleri ile işlemler kontrol edilmiştir, Tablo-1, 2, 3, 4 ve 5 aşılama, bentonit adsorbsiyonu, barit adsorb$iyonu ve aktif karbon adsorbsiyonu sonuçlarını göstermektedir. Bu sonuçların ışığında, asite Şekil-1'de gösterildiği gibi genel bir temizleme ve arıtma prosesi uygulanmıştır. Süzme işlemlerinde polipropilen kumaş filtreler kizelgur beraberinde kullanılmıştır (GMA Filtresi) Genel Proses sonuçları Tablo-6'da verilmektedir. Bu seri işlemler ile siyah asitin askıdaki katı madde miktarı X 100, organik madde miktarı % SO ve renk indisi de (408 nm. de suya karşı adsorbans) verimle düşürülmektedir. Bu nitelikte asit, uranyum kazanmak için gerekli standartlara uygundur. Bu işlemler asitin uranyum muhtevasını değiştirmemektedir. 13

22 Tablo-1* Aşılamanın askıdaki katı madde ve asitin karbon içeriği üzerine etkisi. İlave edilen CaSO, Askıdaki katı. madde Karbon Miktarı Renk İndisi N (g/l) g/l) (g/l) (408 nm) 1 Kontrol örneği Tablo-2 4 Uentonit (Aktif Kil)in asitin karbon içeriği üzerine etkisi. No ti, ave edilen bentonit (g/d Karbon miktarı (g/l) Renk indisi (4C8 nm) 1 Kontrol Örneği g. Aktif Karbon/ 250 ml. No Tablo-3. Baritin asitin karbon içeriği üzerine etkisi, No tlave edilen barit (g/l) Karbon miktarı (g/l) Renk indisi (408 nm) 1 Kontrol Örneği (Barit Tozu) (Barit Kumu) g. Aktif Karbon/ 250 ml. No

23 Tabio-4. Organik madde adsorblanmasının aktif karbon miktarına bağlılığı No İlave edilen aktif karbon (g/l) Karbon miktarı (g/l) Renk indisi (408 nm) 1 Kontrol Örneği Tablo-5. Organik madde adsorblanmasının aktif karbon ile işlem süresine bağlılığı. No İşlem süresi (dk) Karbon miktarı (g/l) Renk indisi (408 nm) oaoo Tablo-6. Genel temizleme ve arıtma prosesinin etkinliği. Askıdaki AKM Karbon KM Renk Rl No N Katı Madde Uzaklaşma Miktarı Uzaklaşma İndisi Düşme (AKM) Verimi (KM) Verimi (Rl) Verimi (g/l) (Z) (g/l) (%) (408 nm) (%) U,0 3 W 8 (g/l) x örnek numuraları Şekil-1'de gösterilen örnek alma noktalarına karşılık gelmektedir. 15

24 y Foıforık Asıl -fi +<&., K. II mı Kjft saat 0. J,, [S*yaw Aı* A»Umo Kalsiyum Sülfat t'vu 1 K.16 «oat 0< i «Mİ y Bonlantt 110,/, ftahwmil P~ l y Kıjd^ut I «* "»'I 5) 0.17 <aat ^ Ç. I loat î Aktif Karbon Adsorb nyonu Aklıf Knrbıın 110 4/11 y Aktif Aktıı Karbon Kar» A- T ItOa/l) O. 17 snat C 2 saat -~(6) > f 6MA FK } Ş) 1~\ GMA F FK I JYaıil A»it K. Kar t»ma. 0. DloUnawm* OMA FK. KiMtfurtu OMA tutması. C- Colholomo Şekil 1. Ham Fosforik Asltln ön Temizleme ve Arıtılması

25 1.2. ORNL-DEHPA/TOPO Yöntemi ile Uranyum Kazanılması Fosforik asitten uranyum kazanılması için önerilmiş prosesler içinde en yaygın olanı ORNL-DEHPA/TOPO prosesidir. Bu proses iki çevrimde gerçekleşir. 1. çevrimde 0.5 M DEHPA/0.125 M TOPO - Gazyağı ortamına ekstraksiyon, fosforik asite sıyırma, 2. çevrimde de 0.3 M DEHPA/0.075 MTOPO - Gazyağı ortamına ekstraksiyon, su ile yıkama ve (NH u ) 2 C0 3 ortamına sıyırma ile bu ortamdan AUT (Sarı pasta) çöktürme basamakları bulunmaktadır. Daha önceki dönemde yapılan fosforik asit analiz yöntemlerinin geliştirilmesi, çeşitli uranyum içerikli ve kökenli asitler için ekstraksiyon izotermlerinin çıkarılması ve 1. çevrim ekstraksiyonun, ters akimli, sürekli çalışma taklidi bir teknikle kesikli olarak çalışılmasının devamı olarak, bu dönemde 2. çevrim ekstraksiyon, yıkama ve AUT çöktürme basamakları üzerinde çalışılmıştır. Kullanılan asit Fas kökenli ve P 2 0 s, 181 ppm J 3 O e içeriklidir,, 1. çevrim sıyırma basamağının çalışılması, özel güçlükleri nedeniyle daha sonraki döneme bırakılmış olduğu için, 2. çevrim ekstraksiyona girecek olan H 3 P0 W proses pratiğine uygun olarak laboratuvarda hazırlanmıştır. 2. çevrim ekstraksiyon oda sıcaklığında, S/O 7 «.5/10 oranında 3 kademeli olarak ve 7.5 dakika karıştırma ve 10 dakika durultma süreleri altında, sürekli, ters akımlı çalışma benzetimi teknikle, kesikli olarak sürdürülmüştür. Şekil-l'de 2. çevrim ekstraksiyona ait Mc. Cabe Thiele diagraırı verilmiştir g/l U derişiminde sulufaz ekstraksiyona girmekte ve 10.8 g/l UjO e içeren organik faz çıkmaktadır, 3 kademe sonunda % 97 verimle ekstraksiyon g-.rç^kleşmektedir. 2. çevrim ekstraksiyon çözeltisi, C da, S/0 1/5 oranında ve 5 dakika karıştırma, 10 dakika durultma şekliyle kesikli olarak 3 kademede su ile yıkanmıştır. 1. kademe yıkama suyunda 805, 2. kademe yıkama suyunda 68 ve 3. kademe yıkama suyunda da 20 ppm P bulunmaktadır. Yıkanmış olan organik çözelti içindeki uranyum, (NH^COj fazına sıyrılmıştır. Bu amaçla 500 mi organik çözelti, C âa, S/0 1/1 oranı altında, 10 dakika karıştırma, dakika durul tma şekliyle 200 mi. (ÎJH^),C0 3 fazı ile işlem görmüştür. Sıyırma fazından daha sonra ph 6-8 de AUT çökmüştür. KOH ile ıslatılmış süzgeç kağıdından süzülerek ayrılan sarı pasta 110 C da kurutulmuştur. Çöktürme verimi % 72 olarak gerçekleşmiştir. Sarı pasta 17

26 % U30 8 içermektedir. Çöktürme verimi, sıyırma tazının NH 3 ve C0 2 gazlarıyla doyurulması suretiyle yükseltilebilir )lu faz. H (D 49 es 72S0 n 20(2) S " 2K3) 0 Organik TT^ * S03 Sekili. İkinci çevrim ekstraksiyon için Mc.Cabe Thiele diagramı ve kademe girıs-eıkrs dengeti ( ppm UJOJ) Şekil-1. İkinci çevrim ekstraksiyon için Mc. Cabe Thiele diagrauiı ve kademe giriş-çıkış dengesi (ppm U ). 2. Yerli Cevherlerdeki Toryum ve Nadir Toprak Elementlerinin Değerlendirilmesi Yerli cevherlerden toryum ve nadir toprak elementlerinin kazanılması amacıyla, cevher işleme, solvent-extraksiyon ve diğer arıtma yöntemlerinin laboratuvar çalışmalarının geliştirilip, nukleer saflıkta toryum ve nadir toprak elementleri tuzlarının elde edilmesine yönelik aşağıdaki projeler yürütülmüştür. 18

27 2.1. özütleme Çalışmaları Toryum içeren KTS-2 kod isimli cevher Viyana Atom Enstitüsü Tıiga-Mark II reaktöründe ışınlanmış ve aletli nötron aktivasyon yöntemiyle içeriği saptanmıştır. Tablo-1'de cevherde belirlenen elementlerin derişimleri verilmektedir. Bu cevherin H 2 SQ, ve HN0 3 ile özütleme çalışmalarında, katı/sıvı oranı, süre ve asit miktarının toryum özütlenme verimine etkileri incelenmiştir. Bulgular Tablo-2 ve 4 te verilmektedir. 2.2, özütleme Çözeltisinden Toryumun Ekstraksiyonu Bu çalışmada özütleme çözeltilerinden toryumu kazanmak amacıyla, ayırma yöntemlerinden biri olan solvent ekstraksiyon (SX) koşulları incelenmiştir. Solvent ekstraksiyon çalışmaları H 2 SO,, ve HN0 3 özütleme çözeltileriyle yapılmıştır. Solvent ve seyreltici cins ve miktarı, SX süresi, HN0 3 ve Fe (III) ilavelerinin toryum SX verimine etkileri incelenmiştir. H? SO özütleme çözeltilerinde TBP ile en yüksek SX verimi 2.5/1 solvent/ çözelti (S/Ç) oranında % 0.84 olmuş, HN0 3 ilavesi ile % 67.8'e yükselmiştir. DEHPA ile en yüksek verim 3/1 S/Ç oranında % 11.3, DEHPA-TOPO ile aynı oranda % 44.5 bulunmuştur. Çözeltiden toryumu NH^OH ile çöktürüp HN0 3 ile çözerek yapılan ekstraksiyonlarda verimler, TBP için ye, diğer solventler için % 100 lere ulaşmıştır. HNOj özütleme çözeltilerinde TBP ile en yüksek toryum SX verimi % 70 olmuş, bu verimin elde edildiği en düşük S/Ç oranı 1/4, en kısa süre 8 dakika bulunmuştur. Seyreltici (gazyağı ve benzen) ilavesi verimi düşürmüş, Fe (III) ilavesi ile verim 7, 98.9 a yükselmiştir. Sıyırma çalışmalarında toryum TBP'den 0.3 M H 2 S0^ ile en yüksek 7, 80 verimle sıyrılabilirken, DEHPA ve DEHPA-TOPO'dan kullanılan sıyırıcılardan hiçbiri ile toryumu yüksek bir verimle sıyırmak mümkün olmamıştır. HN0 3 özütleme çözeltisinde kesikli ters-akım çok kademe ekstraksiyon çalışmaları yapılmış, değişen TBP/çözelti oranları için kademe sayıları bulunmuştur. Toryumun tamamını ekstrakte edebilmek için gerekli kademe sayısı, Solvent/çözelti oranı 1/3 te 5, 1/2 de 4, 1/1 de 2 olarak bulunmuştur. Şekil-1'de S/Ç 1/3 oranında ekstraksiyon kademe sayısının bulunması görülmektedir. 19

28 Tablo-1. KTS-" 1 Cevheri element derisimleri (%) Element Simge Deıişim Flor Alüminyum Skandiyum Mangan Demir Kobalt Antimon Baryum Lantan Seryum Öropiyum Toryum F Al(ppm) Sc(ppm) Mn Fe Co(ppm) Sb(ppm) Ba La Ce Eu Th 6.03± , ±0.60 lbü ± ± (K26±0.02 Tablo-2. Katı/Sıvı oranı irdelemesi (K/S) Cevher 50 g KTS-2:liran 50 g KTS-2.-1 mm Asit 1750 g HN0 3 /1000 g cevher 1750 g HjSOjlOOO g cevher 62.5 mi HNO 3 /50 g cevher 47,6 ml H 2 SO /50 g cevher Sıcaklık Oda sıcaklığı 0da sıcaklığı Sûra 2 saat 2 saat K/S Th Özütleme verimi (%) Th Öziitleme verimi (%) 1/ /1, / / /

29 Tablo-Ji Cevher Asit Sıcaklık Süre K/S Özütleme süresi irdelemesi 50 g KfS-2, 1 mm 1750 g HNO3/IOOO g cevher Oda sıcaklığı 2 saat 1/2 50 g KTS-2, 1 mm 1750 g H 2 SO.,/1000 g cevher Oda sıcaklığı 2 saat 1/2 Özütleme süresi, saat Th özütleme Verimi (%) Th Özütleme Verimi {%) Tablo-4. Cevher Asit Sıcaklık Süre K/S Asit miktarının irdelenmesi 50 g KTS-2; 1 UNO 3 Oda sıcaklı; 5ı 2 saat 1/2 mm 50 g KTS-2; 1 mm H 2 S0^ Oda sıcaklığı 2 saat 1/3 g ASÎT/lOOOg Cevher Th Özütleme Verimi (%) Th özütleme Verimi (%) , ,

30 Kesikli ters akım çok kademe sıyırma çalışmaları TBP'den 0.3 M H 2 S0 ile yapılmış, 1/1 sıyırıcı/solvent oranında toryumu tamamen sıyırmak için 3 kademe gerektiği bulunmuştur. Aynı sıyırıcı ile toryumu % 100 bir verimle sıyırmak için kullanılabilecek en düşük sıyırıcı/solvent oranı 4/5 olarak elde edilmiştir. Çözeltide toryum tayinleri spektrofotometrik TOPO-Torin yöntemiyle yapılmıştır Nadir Elementlerinin Kazanılması Toryumla birlikte yüksek oranlarda nadir toprak elementlerini de içeren yerli cevherlerin bu yönden değerlendirilmesi amacıyla özütleme çözeltilerinden ph kontrollü çöktürmeler yapılmıştır. HjSO,, ve HNO, özütleme çözeltilerinden NH OH ile elde edilen çökeltilerin element içerikleri, düşük ph değerleri için Tablo-5'de verilmektedir. Yapılan araştırmalar değerlendirilerek, nadir toprak elementlerinin cevherden yüksek verimle özütlenebilmeleri için gereken koşullar belirlenmiştir. Çözeltiye alman elemntlerin konsantre edilebilmeleri için çöktürme işleminden sonra solvent ekstraksiyon yönteminin denenmesi uygun görülmüştür. o.ı oj o,ı at as o; a? Çözelti Th Derişimi,g/l Şekil-l. Çok kademe ters akım ekstraksiyon, kademe sayısının bulunması S/Ç:1/3 22

31 Tablo-5. Özütleme çözeltilerinden elde edilen çökeltilerin içerikleri ph rijsou çözeltisi HN0 3 çözeltisi Element F U) Al (ppm) Sc (ppm) Mn (%) ^ Co (ppm) Sb (ppm) Ba (X) La (S) Ce (7.) Eu (Z) Th (%) , İsparta ve Yöresindeki Göllerde Su Kalitesinin Eser Elementler Yönünden İncelenmesi Bu çalışma, tsparta ve yöresindeki göllerde su kalitesinin tesbiti amacıyla yapılmaktadır. ANAEM Kimya Bölümü, İller Bankası ve Su Ürünleri Daire Başkanlığı tarafından yürütülmektedir. ANAEM Kimya Bölümünde eser elanent analizleri yapılmaktadır. Sahada yapılması gereken analizler, bazı anyonlar, katı maddeler, fosfat, deterjan ve biyolojik analizler diğer kuruluşlar tarafından gerçekleştirilmektedir. Su örnekleri Beyşehir, Eğridir ve Burdur Gölleri üzerinde seçilen örnek alma istasyonlarından, farklı derinliklerden ve mevsime bağlı değişiklikleri gözlemek amacıyla değişik tarihlerde alınmışlardır. Eser element derişimleri matriks standartlar hazırlanarak Atomik Absorpsiyon Spektrometresinde alevli ve alevsiz yöntemle tayin edilmiştir (Tablo-?). 23

32 IJIJIO 1. tsor elementlerin ort.ıljmj eleri} imleri GOLÜN A D 1 İSTASYON NUMARASI 1 Co 4.19 Ni Cr [ Hıı C» E l E H E N T l C R Cd lig 2l) Ho Ha K 3.01 Cd " Fo EĞRİDİR «IU.I «Kil r, t C ? an.oo a »UMDUM GOll) / ? b B ao.3i I UCVtfIlIR? ? U 3 6.4? Co, Hi, Cr, HM, CU, Cd, l», /n ve Ho ılcrı^imleri ppb, Na, K, C.ı, rvj ye Fe derlemleri ıw ppm ıımr.ık verilmiştir.

33 4. Akkuyu Nükleer Güç Reaktörünün Çevre Araştırmaları Güç reaktörü çevresinde 16 km t yarı çaplı bir alan kritik alan olarak seçilmiş ve Akkuyu'ya gidilerek etki sahasının çeşitli noictalarından, yeraltı, yüzey, yağmur suyu ve hava örnekleri alınmıştır. Su örnekleri, infrared lamba altında kuruluğa kadar buharlaştırılarak pelet haline getirilmiştir. Örneklerin gama spektrumları Ge(Li) dedektörü ve çok kanallı analizör yardımıyla alınmıştır. Toplam beta aktiviteleri ve,0 Sr aktiviteleri ise düşük zemin sayımlı beta sayacı yardımıyla yapılmıştır. Hava örnekleri, hava toplama pompalarıyla "Whatman No.41" filtre kağıtları üzerine toplanmış, pelet haline getirilen filtrelerin toplam beta aktiviteleri ve gama spektrumlarıda yine beta sayacı ve çok kanallı analizör yardımıyla alımııştır. Ayrıca sayımların yapıldığı laboratuvarın zemin sayımıda saptanarak bir karşılaştırma yapılmıştır. Sonuçlar Tablo-1 ve 2'de verilmektedir. Tablo-1. Hava ve m örneklerinin v-ixocopik analiz sonuçları örnek No ttceıyon Kodu "K PCi/1 Ocak "'Ca pci/1 " K pci/1 Ni»an '"Ca pci/1 pci/1 Tammvt pci/1 Eylül "K '"Ca PCi/1 pci/1 l i â 7 i 9 Hava 10.S 10.D i »kg S 42.0:3.7 örnek Al inemedi ±0.9»kg Bk( »kg İ8.6H.1»kg H Bkg Bkg 16.U * H.9»kg.»kg Örnek Alınmadı örnek Alınamadı 393.5H S29.5H H U »kg Bkg»kg Bkg Dkg (kg i.6 Bkg 87.0: ) örnek Alınamadı 28.J10.4»kg U d Bkg örnek Alınamadı Tablo-2, Hava va au emeklerinin copla* B ve "Sr aktiviteleri örnek»0 ticaayon Kcdu "Sr PCi/1 Ocak Toplan B pci/1 "Sr oci/l Ki»an Topla» B pci/1. T eaauıı "Sr pci/1 Toplam B pci/ S Hava S 11.S İka , ,007 (pçi/m') Bkg Örnek Alınamadı Bk( »kg <pci/m')»k* ikg it kg , t Örnek Alınamadı örnek Alınamadı (pci/m ') (pci/»') 25

34 5. Radyoaktif Yayış Anal izleri Radyoaktif yağış analizleri rutin bir çevre araştırması olarak sürdürülmektedir. Aylık olarak toplanan hava kiri, yağmur suyu ve kar örneklerinde 90 Sr, 137 Cs ve toplam p aktivitesi, süt örneklerinde 90 Sr, 137 Cs tayinleri ve bunlara ilaveten Ca tayini yapılmaktadır. Sonuçlar Tablo-1, 2 ve 3'de verilmektedir. Tablo-1. Süt örneklerinde ölçülen 90 Sr ve ve Ca miktarları 137 Cs aktiviteleri Aylar 137 Cs 90 Sr Ca 90 Sr pci/1 pci/1 g/l pci/gca EKİM KASIM ö ARALIK OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL < EKİM KASIM X 3.56 H ARALIK 54 M M X X x Analizler devam ediyor 26

35 Tablo-2. Yağmur suyu örneklerinde ölçülen 90 Sr ve 137 Cr aktiviteleri Aylar 137 Cs pci/1 90 Sr pci/1 EKİM 83 KASIM 83 ARALIK 83 OCAK 84 ŞUBAT 84 MART 84 NİSAN 84 MAYIS 84 HAZİRAN 84 TEMMUZ 84 AĞUSTOS 84 EYLÜL 84 EKİM 84 KASIM 84 ARALIK Yağmur yağmadı Yağmur yağmadı BBkg seviyesi 0.36 K Bkg seviyesi 0.12 Bkg seviyesi 0.17 Bkg seviyesi M X x Analizler devam ediyor Tablo-3. Ankara havasında ölçülen aylık ortalama toplam beta, Sr ve 137 Cs aktiviteleri. Aylar Toplam pci/100 m 90, "Sr pci/100 m 1 3 7, Cs pci/100 m EKİM KASIM ARALIK OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS Bkg seviyesi HAZİRAN Bkg seviyesi TEMMUZ Bkg seviyesi Bkg seviyesi AĞUSTOS Bkg seviyesi Bkg seviyesi EYLÜL Bkg seviyesi Bkg seviyesi 27

36 6. İzotop izleme Teknikleri ile Malathion Insektısitinın Depolanan Buğday ve Arpada Bıraktığı Kalıntının Tayini Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının ülkeler arasında organize ettiği bu projenin (IAEA/FAO Research Contract No:3476/R1/RB) amacı, depolanan tahıllardaki malathion inssktisiti kalıntılarının nükleer teknikler kullanılarak tayinidir. Hasat edilen ürünlerin depolanmaları sırasında yaklaşık % 30 kayba uğradığı tesbit edilmiştir. Bu kayıpları önlemek için ambar zararlılarına karşı insektisitler kullanılmaktadır. Bu insektisitlerin faydalarının yanısıra insan sağlığı ve çevreye zarar verdikleri gözlenmiştir. Bu araştırma için Orta Anadolu şartları seçilmiştir. Yerel depo tipine uygun olarak çinko kovalar ve tahta kutular hazırlanmıştır. Atatürk Orman Çiftliğinden hasat sonrası ilaçlanmamış Bujday (No:5132) ve Arpa (Tokak) temin edilmiştir. Tahıllar, kırık ve yabancı maddelerden elle ayıklanmıştır. Her ay için 2 şer kg buğday ve arpa tartılarak spesifik aktivitesi 2.24 uci/mg olan "*C-etiketli malathion + 1 g inaktif malathion ile muamele edilerek tahta kutu ve çinko kovalarda depolanmıştır. Aynı zap.ar.da nem tayini yapılmıştır. Aktif ve kontrol tahıllardan 4, 6, 12, 16, 20 ve 24 hafta sonra örnekler alınarak "Waring blender" de belirli derecede öğütülüp kartuşlara doldurulmuştur. Tartımları alınarak ekstrakte edilebilir '"C-malathion kalıntılarının tayini için metanol ile 48 saat soxhlet cihazında ekstrakte edilmiştir. Ekstraksiyondan sonra, ekstrakların hacimleri ölçülüp belli miktarlar alınmış sintilasyon çözeltisi ilave edilerek sıvı sintilasyon sayıcısında sayılr mıştır. Sonuçlar Tablo-1'de verilmiştir. Ekstrakte edilemeyen ih C-malathion kalıntılarının (bağlı kalıntıların) tayini için, ekstraksiyon keki sabit tartıma kadar kurutularak havanda öğütülmüştür. Belirli miktarların tartılıp yaş yakma sisteminde 1 '*Co, 2 e çevrilmesinden sonra sıvı sintilasyon sayıcısında sayılrmsıyla aktivite tesbit edilmiştir. Değerlendirme sonucunda ekstrakte edilemeyen kalıntıların tayin edilebilir seviyede olmadığı görülmüştür, Tablo-1'de verilen ekstraksiyon sonuçlarına bakıldığında, çinko kovalarda depolanan --hılların aktivite değerlerinin daha yüksek olması çinko kova- 28

37 larda buharlaşmanın daha az olmasıyla açıklanabilir. Elde edilen bütün sonuçlara bakıldığında maksimum kalıntı miktarı, çinko kovada 24 hafta depolanan buğday için 4.26 ppm olarak bulunmuştur. Bu maksimum değer bile 8 ppm olan Dünya Sağlık Teşkilatının (WHO) limitlerinin altındadır. Tablo-1. Buğday ve Arpa'daki Ekstrakte edilebilir [! ''CJ Ma lath ion Kalıntısı. Oepo tipi en Depolama süresi (Hafta) Tahta kutu ppm : Aktivite it Çinko kova * ppm % Aktivite Buğday 4 2,24 0,0252 2,36 0, ,71 0,0192 3,01 0, ,57 0,0176 2,87 0, ,39 0,0269 2,94 0, ,78 0,0200 3,40 0, ,48 0,0278 4,26 0,0479 Arpa 4 1,62 0,0182 2,16 0, ,50 0,0168 1,76 0, ,74 0,0195 3,04 0, ,27 0,0255 3,18 0, ,62 0,0182 1,98 0, ,98 0,0335 3,18 0,0357 ' Uygulanan "* C-malathion aktivitesi 1 uci =% Değerler 2 paralelin ortalarnasıdır. - Değerler taze tahıl ağırlığına göre hesaplanmış ve kontrol örneklerle düzeltilmiştir. 29

38 SAĞLIK FİZİĞİ BÖLÜMÜ 1. Akkuyu Nükleer Güç Santralı Çevresinde İsletme öncesi Mevcut Tabii Fon Radyoaktivite Miktarının ölçülmesi ve Değerlendirilmesi Tabii fon radyoaktivite miktarının ölçülmesi işlemine, daha önceden sahaya yerleştirilmiş olan düzeneklere takılan TLD ve film dozimetreleri ile devam edilmiştir. Dozimetreler 3, 6 ve 12 aylık periyotlarla alanda bırakılmış, alınan değerler Tablo-1'de verilmiştir. Film dozimetreleri ile sağlıklı neticeler alınamamıştır. Tablo yılı; 3, 6 ve 12 aylık ölçüm değerleri (değerler mrem cins.) AYLAR Ekim 1983 Mart 1984 (6 aylık) Mart 1983 Mart 1984 (12 aylık) Ocak-Şubat- Mart (1984) Nisan-Mayıs- Ha2iran (1984) Temmuz-Ağustos- Eylül (1984) Nisan 1984 Eylül 1984 (6 aylık) Ekim-Kasım- Aralık (1984) Reaktör Sahası Kod NoU.O) =7 60.0ü il.06 İ S T A S Y O N L A R _. Ovacık Koyu Hayat Motel, r., -/,. * Karakol Sahası (3.3) (1.3) ÎO.0O , ± , , ,

39 2. Doğal CaF/ün Termolünrinesans Karakteristiklerinin Tayini CaF 2 kristalleri renklerine göre açık yeşil, pembe ve mor olmak üzere üç gruba ayrılıp, havanda dövülerek toz haline getirilmiş ve 200 mesh'lik elekten geçirilmiştir. Toz halindeki numuneler, hassasiyetlerini arttırmak amacıyla, önce 600 C da 15 dakika, sonra 400 C da 2 saat fırınlanmıştır» Bu numunelere oranında ve 200 mesh'lik NaCl ilave edilerek, 30 mg'lık, 0.6 cm çaplı tabletler basılmıştır» Daha sonra bu tabletler 400 C da 15 dakika fırınlandıktan sonra, siyah plastik torbalara konulmuş, Ra-226 (1.3 MeV) ve Cs-137 (0.66 MeV) kaynakları ile ışınlanmıştır. Tabletlerin 100 mr-1000 R arailgındaki doza lineer bağlı olduğu gözlenmiştir 10 (CO 1000 unlanman* KM Sekil-'. Ccvılı CaFj Numunelerin Ooz-Ce»»p Egnieri DoîtmR) Değişik enerjilerde yapılan ışınlamalardan CaF 2 'ün enerjiye bağımlılığı incelenmiş (Şekil-2), ışıldama eğrisi (Glow Curve) çizilmiştir (Şekil-3). 31

40 1000 Enerji (kev) Sekil? Tabii CaF-, un enerjiye cevabı Ismlama sonrası 100 C fırınlanmış Isı ima hızı 20 *C /saniye too $ekıt 3 Tabu CaF; ıçm hpı» bu ışıldama eğrisi Solma özelliğinin araştırılmasında ışınlanan dozimetreler 1, 2, 3 hafta boyunca kurşun zırh içinde bekletildikten sonra okunmuş, önemli bir doz kaybı olmadığı görülmüştür. Tekrar kullanılabilirlik için aynı dozimetre ile tekrarlanan ölçü neticelerinden ortalama sapmanın pembe numune için ± 7. 10, mor numune için 32

41 ı % 9, yeşil numune için ± % 7 olduğu; bir grup avnı dozda yapılan ışınlamalarda ise standart sapmanın pembe numune için ± X mor numune için ± % 7.45, yeşil numune için ± % 8 olduğu bulunmuştur. 3. X-Isım Teşhis Radyolojisinde Uterus Dozu Tayini Anne karnındaki bebek radyasyona karşı çok hassastır. Bu nedenle hamile hanımların hayati bir zorunluluk olmadıkça özellikle hamileliklerinin ilk aylarında karın bölgelerini içine alan X-ışını teşhis radyolojisinden kaçınmaları, doğumdan sonra bebekte görülecek onarılması imkansız radyasyon hasarlarının oluşmasını önlemiş olacaktır. Diğer yandan X-ışını tetkiklerinde her zaman en uygun teknik verilerin kullanılmaması kalitesiz radyografilere ve fazla doz alınmasına neden olmaktadır. Bazı durumlarda tedavi için son çare olarak kürtaja başvurulmaktadır. Bu çalışmada karın bölgesini içine alan çeşitli X-ışını teşhis radyolojisinde uterus bölgesinin ve primer demet önündeki derinin almış olduğu doz deneysel olarak tayin edilmiştir. Doz tayininde LİF TLD-100 sıkıştırılmış çubuk şeklindeki dozimetreler ile hakiki insan kemikleri olan doku eşdeğer plastikten yapılmış Alderson-Rahdo fantom kullanılmıştır. Değerlendirmeler sonucu uterus bölgesinin absorblanmış dozunun 1,9 msv ile 47 msv arasında, deri dozununda 5,5 msv ile 186 msv arasında değiştiği görülmüştür. Tablo- 1, 2 ve 3'de çeşitli teşhisler için teknik veriler ve elde edilen sonuçlar verilmiştir. NCRP (Amerikan Ulusal Radyasyondan Korunma Komitesi) bu konudaki yayınlarında "anne karnındaki ceninin 0,15 Sv (150 msv)'ti aşan bir doza maruz kalmasından sonra tedavi amacıyla kürtaj yapılması" nı tavsiye etmektedir. 33

42 1-AltO t. Hl.tı tuhhn*» dr^ltık k\mto *t FfO «I t>*t«r1 let» 4»r\ * tittn.1 iitu'i. ' e s «ı s hast» T1F1 1 kv j * FFO (r>) r Dt*l DOZu 1 UTiaul DOIU P E L $T»hDA»T 5IS»A» STtftDiaT S1 SnAf» 66 JO 77 j !! i «.Qt!!! 67 : J.44 s I.SI 70 ' Î 5.53 i 2.09 V I STU0AIIT Jlfun STanoiar [ no i 2.25 İ /I 5.3/ 2.40 s SI SHAH i.22 J.W ITiNDART 70 too US (TO SUFI) SllIUN S TL0 2. L«*«> <''«tt»mii««t «link tv, alı vr FFD ditirltrl Kin d»rl M ııurut «Hlırı. TEJHII TIFI KAITA Ttfl i.v At! 1 FFO (cm) oe«l oozu s» urtaus oozu s. l«l i U n l 0 s A C R A I FILM tta»da«t İİSIUN «t-»«t SIMAN STANDAJtT IİVUN JU«DA»T SİMA» STOA«T SİMA» 70» -».«77 T.. 70 tvaru 80 i» 70 «-««90 t 73 OVcrfcı 90 f. 70 tvi 90 T., 80 Ow-rrfcj 90 T V«fki 3fljlA_- 80 iw««i 94 i.. 77 «a-ırkı «virki 120 > 160 j * » ISO 200 ISO « ISO , i I 39,72 j ,

43 TABLO 3. Kolon teşhisinde değişik kv, nas ve FFD değerleri ^ein deri ve uterus dozları. TEŞHİS HASTA TtPİ ;ALIŞMA(SAY ) rtpt (ZAMAN kv mas ma FrD (cm) DER t DOZU msv UTERUS DOZU m5v STANDART Zrmli (f>) 5kopi(S d alt I00_ ( u S ISMAN Srafi (6) Skopi(S dak 9Û - IÛO i C STAWDART Cr«fı (II) Skopi(7 dak j ; S1SMAN Crâfı (7) Skopi(6,5dal j << Cr«fi (10) STANDART SkıpiU.SdaV SISMAN Craft (10) Skopi(2 dak 91 " Film Dozimetrelerinir. Belde veya Göğüste Taşınmasının Doza Olan Etkisinin İncelenmesi Film dozimetreleri tüm vücut dozunun tayini amacı ile ya göğüs cebi üzerinde yada belde taşınmaktadır. Uozimetre; göğüste taşınması halinde göğüs kafesini teşkil eden kemikler önünde, belde taşınması halinde ise kas dokusu önünde bulunacağından, gelen radyasyonun bu iki dokudaki farklı geri saçılmalarından dolayı, filmlerin kararma miktarı, aynı miktar gelen doz için farklı olacaktır. Bu çalışmada film dozimetrelerinin belde veya göğüste taşınmasının doza olan etkisi deneysel olarak incelenmiştir. Araştırmada, film dozimetreleri ve doku eşdeğer plastikten yapılmış, hakiki insan kemiğinin kullanıldığı Alderson Rando Fantom kullanılmıştır. 35

44 Ayrıca bu deney sonuçları hakiki et ve kemikle yapılan deneylerle doğrulanmıştır. Deneyler ANAEM Kalibrasyon Laboratuvarı ve Ankara Numune hastanesinde, hastane şartlarında yapılmıştır. ANAEM Kalibrasyon Laboratuvarındaki deneyler, fantonıun göğsünde ve belinde 4mA 70 KVp lik X-ışını demeti ile çeşitli dozlarda (0.3, 1, 5, 15, 30, 50 msv), 5 er adet filmin ışınlanarak, banyo sonucu okunan optik yoğunluğunun ortalaması Tablo-1'de gösterilmiştir. Bu deneyler 4 cm kalınlığında et ve kemik üzerindeki film dozimetrelerinin ışınlanmasıyla tekrarlanmış, sonuçlar Tablo-2'de verilmiştir. Hastane şartlarında da et ve kemik üzerinde film dozimetrelerinin çeşitli KVp, raa ve doza bağlı ışınlamaları yapılmış, değerlendirme sonuçları Tablo-3'te gösterilmiştir. TltİJ-l. f.««l4,ll»ui4o»liil0 «"İH. 4. «l.ti. 3 O (39» ) 0.1 *. fil» > imtı t 04000) ) ort. Torur 400)1 400)1 0409)) 400)1 4O0)f on. tana 11) 1» 1» 1» "iıı »1» ili (100 *.») 1 alo rtu«*!s«ji 400M İ 900» * »»»noV^ İM 11» 1«) 4İ) OOOıltos) ) * rıis». 4O011 «onı 4001) ) t» i >>sj «ıjtnv m 40O4< ısı 1)( 1» İM 114 IIIİS MTiTSN^ taut. )» '»»J» (1)00 olta) M 4*. îlla» MİT «ora* «ocu 4» 10 W *X»i J n..»t ")» J») 400)1 400)1 400)) 400)4 400»»iİK»t,»» TM T» n* 1"» 1)000 akm) Mla» Meni 400» 40*14 400») iw^k^ T» T» 7". Tl» 7li 400)4 î) )7 400» 400» TM*>NJ taut. urı İM) IX) 1X7 1)4» ()O00a«aa) M» rıu».. 400ti 400IT 40on 400» 400» D * ) ^ * ^ 1)04 I}» ıx» "İ)OT 400» 400» 400(0 400(1 400(1 1»» * \ Daut «1) »»1)7 M» 1141»OH»044»Ott»OX»ox»û * > ' * 3.» * 4 J»4.4 *4.i, * 4.»»04) 4 > TO f X-IIIM >s k. Tabloların tetkikinden de anlaşılacağı gibi göğüste ışınlanan filmlerin karamaları beldekinden % A civarında bir farklılık göstererek fazla bulunmuştur. Ancak bu, filmin yeniliği eskiliği, banyo okuma ve kalibrasyon işlemlerinden meydana gelebilecek i % 20 civarındaki hata sınırlarının içinde bulunduğundan kayda değer büyük bir farklılık olarak görülmemektedir. Bu nedenle film dozimetresinin göğüs yada belde taşınıyor olması kullanıcının tercihine kalmış bir husus olarak serbest bırakılmıştır. 36

ASFALTİT VE ASFALTİT KÜLLERİNDE MOLİBDEN, NİKEL, VANADYUM VE TİTAN ELEMENTLERİNİN X IŞINLARI FLORESANS SPEKTROSKOPİSİ İLE TAYİNLERİ

ASFALTİT VE ASFALTİT KÜLLERİNDE MOLİBDEN, NİKEL, VANADYUM VE TİTAN ELEMENTLERİNİN X IŞINLARI FLORESANS SPEKTROSKOPİSİ İLE TAYİNLERİ ASFALTİT VE ASFALTİT KÜLLERİNDE MOLİBDEN, NİKEL, VANADYUM VE TİTAN ELEMENTLERİNİN X IŞINLARI FLORESANS SPEKTROSKOPİSİ İLE TAYİNLERİ Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, Ankara ÖZET. Güneydoğu Anadolu asfaltitleri

Detaylı

T.C. AKSARAY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (ASÜBTAM)

T.C. AKSARAY ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (ASÜBTAM) Tel: 0382 288 2691 e-posta: asubtam@aksaray.edu.tr İnt.: http://asubtam.aksaray.edu.tr/ İçindekiler Gaz Kromatografisi Kütle Spektrometresi (GC-MS)... 2 Gaz Kromatografisi Flame Ionization Detector (GC-FID)...

Detaylı

METAL ANALİZ YÖNTEMİ (ALEVLİ ATOMİK ABSORPSİYON SPEKTROMETRE CİHAZI İLE )

METAL ANALİZ YÖNTEMİ (ALEVLİ ATOMİK ABSORPSİYON SPEKTROMETRE CİHAZI İLE ) METAL ANALİZ YÖNTEMİ (ALEVLİ ATOMİK ABSORPSİYON SPEKTROMETRE CİHAZI İLE ) YÖNTEM YÖNTEMĐN ESASI VE PRENSĐBĐ Atomik absorpsiyon spektrometresi cihazında numune alevin içerisine püskürtülür ve atomize edilir.

Detaylı

Doğal Gypsum (CaSO 4.2H 2 O) Kristallerinin Termolüminesans (TL) Tekniği ile Tarihlendirilmesi. Canan AYDAŞ, Birol ENGİN, Talat AYDIN TAEK

Doğal Gypsum (CaSO 4.2H 2 O) Kristallerinin Termolüminesans (TL) Tekniği ile Tarihlendirilmesi. Canan AYDAŞ, Birol ENGİN, Talat AYDIN TAEK Doğal Gypsum (CaSO 4.2H 2 O) Kristallerinin Termolüminesans (TL) Tekniği ile Tarihlendirilmesi Canan AYDAŞ, Birol ENGİN, Talat AYDIN TAEK 2 3 4 Termolüminesans (TL) Tekniği TL Tekniği ile Tarihlendirme

Detaylı

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ

ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ ANKARA ATMOSFERİNDEKİ AEROSOLLERİN KİMYASAL KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ İlke ÇELİK 1, Seda Aslan KILAVUZ 2, İpek İMAMOĞLU 1, Gürdal TUNCEL 1 1 : Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü

Detaylı

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. Sayfa : 1 / 12 1 ATIKLAR İÇİN NUMUNE SAKLAMA KOŞULLARI Parametre Numune Özelliği Numune Türü ICP ile Metal Tayinleri suları vb.), diğer her türlü sıvılar) Mikrodalgada (sıvı) yakılmış Minimum Numune Miktarı

Detaylı

Gıda Analizlerinde Toksik Madde Tayini LC-GC Aplikasyonu Tanım:

Gıda Analizlerinde Toksik Madde Tayini LC-GC Aplikasyonu Tanım: Gıda Analizlerinde Toksik Madde Tayini LC-GC Aplikasyonu Tanım: İşlem görmüş gıda matrislerinde LC-MS/MS ve GC-MS ile Yüksek dozda toksik madde kalıntısı teşhis ve miktarlandırma analizleri için geliştirilmiş

Detaylı

HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU

HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU ÖZET HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU Zeynep KARCIOĞLU KARAKAŞ a,*, Recep BONCUKÇUOĞLU a, İbrahim H. KARAKAŞ b a Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma da 2000-2010 yıllarındaki yıllık, aylık, saatlik veriler kullanılarak kirleticilerin mevsimsel değişimi incelenmiş, sıcaklık, rüzgar hızı, nisbi

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7 ÇED, İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/7 SU/ ATIK SU 1 ph Elektrometrik Metot TS 3263 ISO 10523 Çözünmüş Oksijen Azid Modifikasyon Metodu SM 4500-O C İletkenlik Elektrometrik Metot SM 2510 B Renk Spektrometrik

Detaylı

Radyasyon Uygulamalarının Fizik Mühendisliği ve Eğitiminden Beklentileri. Dr. Abdullah ZARARSIZ Fizik Mühendisleri Odası

Radyasyon Uygulamalarının Fizik Mühendisliği ve Eğitiminden Beklentileri. Dr. Abdullah ZARARSIZ Fizik Mühendisleri Odası Radyasyon Uygulamalarının Fizik Mühendisliği ve Eğitiminden Beklentileri Dr. Abdullah ZARARSIZ Fizik Mühendisleri Odası İÇERİK - İYONLAŞTIRICI RADYASYON Endüstriyel Uygulamalar Medikal Uygulamalar Diğer

Detaylı

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ İbrahim Hakkı Karakaş a*,mehmet Çopur b, M. Muhtar Kocakerim c, Zeynep Karcıoğlu Karakaş d a Bayburt Üniversitesi, Bayburt Meslek Yüksek Okulu, Bayburt

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası EK LİSTE-1/8 SO 2 Elektrokimyasal Hücre Metodu TS ISO 7935 Emisyon (1) CO CO 2 Elektrokimyasal Hücre Metodu İnfrared Metodu Elektrokimyasal Hücre Metodu İnfrared Metodu TS ISO 12039 TS ISO 12039 O 2 Elektrokimyasal

Detaylı

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz ve Birimler Çekirdek Elektron Elektron Yörüngesi Nötron Proton Nükleon Atom 18.05.2011 TAEK - ADHK 2

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/8 ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 SU, ATIK SU 1,2 İletkenlik Elektrot Metodu TS 9748 EN 27888 Sıcaklık Laboratuvar ve Saha Metodu SM

Detaylı

AFġĠN-ELBĠSTAN TERMĠK SANTRAL EMĠSYONLARININ BĠYOTĠK VE ABĠYOTĠK ÖĞELERDE AĞIR ELEMENT BĠRĠKĠMLERĠNĠN ARAġTIRILMASI

AFġĠN-ELBĠSTAN TERMĠK SANTRAL EMĠSYONLARININ BĠYOTĠK VE ABĠYOTĠK ÖĞELERDE AĞIR ELEMENT BĠRĠKĠMLERĠNĠN ARAġTIRILMASI AFġĠN-ELBĠSTAN TERMĠK SANTRAL EMĠSYONLARININ BĠYOTĠK VE ABĠYOTĠK ÖĞELERDE AĞIR ELEMENT BĠRĠKĠMLERĠNĠN ARAġTIRILMASI ZEYNEP AYDOĞAN¹ MEHMET BEKTAġ¹ Prof. Dr. ÜMĠT ĠNCEKARA¹ Prof. Dr. ALĠ GÜROL² ¹Atatürk

Detaylı

Arkeolojik Yanmış Tuğla Örneğinin OSL Tekniği ile Tarihlendirilmesi

Arkeolojik Yanmış Tuğla Örneğinin OSL Tekniği ile Tarihlendirilmesi Arkeolojik Yanmış Tuğla Örneğinin OSL Tekniği ile Tarihlendirilmesi Ülkü Rabia YÜCE, Semra Tepe ÇAM LÜMİ-DOZ IV Lüminesans Dozimetri Kongresi M.Ö. 2000 yılında Anadolu'ya gelen Hitit'lerin kurduğu ilk

Detaylı

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü,

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, TOZ İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, Termal Konfor gibi unsurlardan biriside Tozdur. Organik

Detaylı

Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma. Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi

Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma. Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi Endüstride Nükleer Teknikler Radyoaktif izleyiciler Radyasyonla Ölçüm Cihazları

Detaylı

Türkiye de Kişisel Dozimetri Hizmeti

Türkiye de Kişisel Dozimetri Hizmeti 1. ULUSAL RADYASYONDAN KORUNMA KONGRESİ 19-21 Kasım 2015 Türkiye de Kişisel Dozimetri Hizmeti Dr. Çiğdem YILDIZ Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Sarayköy Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi Sağlık Fiziği Bölümü

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ;

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; NUMUNE ALMA T.C. Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/5 SU, ATIK SU 1 ph Elektrokimyasal Metot TS 3263 ISO 10523 İletkenlik Elektriksel İletkenlik Tayini TS 9748 EN 27888 Çözünmüş

Detaylı

KOLEMANİT FLOTASYON KONSANTRELERİNİN BRİKETLEME YOLUYLE AGLOMERASYONU. M.Hayri ERTEN. Orta Doğu Teknik Üniversitesi

KOLEMANİT FLOTASYON KONSANTRELERİNİN BRİKETLEME YOLUYLE AGLOMERASYONU. M.Hayri ERTEN. Orta Doğu Teknik Üniversitesi KOLEMANİT FLOTASYON KONSANTRELERİNİN BRİKETLEME YOLUYLE AGLOMERASYONU M.Hayri ERTEN Orta Doğu Teknik Üniversitesi ÖZET. Flotasyondan elde edilen kolemanit konsantrelerinin kurutma veya kalsinasyon gibi

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 3 1 Toz ve Gaz Emisyonlarõnõn Kontrolü...4-5 Toz...4-5 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazõ... 6 2 Gürültü Kontrolü... 7 3 Kimyasal

Detaylı

ANALİZ LİSTESİ. 150*150*150 ebatlarında 7 veya 28 Günlük Kürü Tamamlanmış Küp Beton Numune

ANALİZ LİSTESİ. 150*150*150 ebatlarında 7 veya 28 Günlük Kürü Tamamlanmış Küp Beton Numune Sayfa 1 / 10 Laboratuvar Birimi : İnşaat Mühendisliği Laboratuvarı 1 Beton Basınç Dayanımı Beton Pres Test Cihazı 150*150*150 ebatlarında 7 veya 28 Günlük Kürü Tamamlanmış Küp Beton Numune TS EN 12390-3

Detaylı

İş Ortamında İnorganik Toz Ölçüm ve Analiz Yöntemleri. Öğr. Gör. Alpaslan Ertürk Maden Yük. Mühendisi Dokuz Eylül Üniversitesi

İş Ortamında İnorganik Toz Ölçüm ve Analiz Yöntemleri. Öğr. Gör. Alpaslan Ertürk Maden Yük. Mühendisi Dokuz Eylül Üniversitesi İş Ortamında İnorganik Toz Ölçüm ve Analiz Yöntemleri Öğr. Gör. Alpaslan Ertürk Maden Yük. Mühendisi Dokuz Eylül Üniversitesi Tozların Sınıflandırması 1- Fibrojenik Tozlar (solunum sistemine zararlı olanlar)

Detaylı

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MADEN VE CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYASAL ANALİZ LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU

ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MADEN VE CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYASAL ANALİZ LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MADEN VE CEVHER HAZIRLAMA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KİMYASAL ANALİZ LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU 1 CİHAZLAR Laboratuvar Etüvü (Memmert)... 3 Desikatör... 3 Analitik Terazi

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : İstanbul Yolu, Gersan Sanayi Sitesi 2306.Sokak No :26 Ergazi/Yenimahalle 06370 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 255 24 64 Faks : 0 312 255

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ORGANİK KİMYA LABORATUVARI DENEY 8 : YÜZEY GERİLİMİNİN BELİRLENMESİ DENEYİN AMACI Gazlarda söz konusu olmayan yüzey gerilimi sıvı

Detaylı

Doç.Dr.Bahar DİRİCAN Gülhane Askeri Tıp Akademisi Radyasyon Onkolojisi AD 10 Nisan 2014 -ANKARA

Doç.Dr.Bahar DİRİCAN Gülhane Askeri Tıp Akademisi Radyasyon Onkolojisi AD 10 Nisan 2014 -ANKARA Elektron Dozimetrisi IAEA TRS-398 Doç.Dr.Bahar DİRİCAN Gülhane Askeri Tıp Akademisi Radyasyon Onkolojisi AD 10 Nisan 2014 -ANKARA Elektron Derin Doz Eğrisi Farklı Enerjilerdeki Elektronların Derin Doz

Detaylı

FİZİK ANABİLİM DALI. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı ANS Kampüsü, Afyonkarahisar

FİZİK ANABİLİM DALI. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı ANS Kampüsü, Afyonkarahisar FİZİK ANABİLİM DALI Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı ANS Kampüsü, Afyonkarahisar Telefon (272) 228 14 23 Faks (272) 228 14 22 1992 yılında kurulmuş olan Fizik Anabilim

Detaylı

ÜRÜN PROSPEKTÜSÜ. : 1.5 2.5 m/dak katod hareketi gerekir. Büyük yüzeyli parçalar için iki boyutlu hareket önerilir.

ÜRÜN PROSPEKTÜSÜ. : 1.5 2.5 m/dak katod hareketi gerekir. Büyük yüzeyli parçalar için iki boyutlu hareket önerilir. SAYFA NO: 1/5 AtılımKimyasalları SATINE NİKEL KAPLAMA AK 5000 ÜRÜN TANIMI Satine Nikel AK 5000 prosesi, ince taneli ve mat görünümlü dekoratif nikel kaplamalar için kullanılmaktadır. Genel olarak parlak

Detaylı

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI

1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI ANALİTİK KİMYA DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr.. Hüseyin ÇELİKKAN 1. BÖLÜM : ANALİTİK KİMYANIN TEMEL KAVRAMLARI Analitik kimya, bilimin her alanında faydalanılan, maddenin özellikleri hakkında bilgi veren yöntemlerin

Detaylı

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER Dünya üzerinde çay bitkisi, Kuzey yarımkürede yaklaşık 42 0 enlem

Detaylı

ÇANAKKALE-ÇAN LİNYİTİNİN KURUMA DAVRANIŞI

ÇANAKKALE-ÇAN LİNYİTİNİN KURUMA DAVRANIŞI ÇANAKKALE-ÇAN LİNYİTİNİN KURUMA DAVRANIŞI Duygu ÖZTAN a, Y. Mert SÖNMEZ a, Duygu UYSAL a, Özkan Murat DOĞAN a, Ufuk GÜNDÜZ ZAFER a, Mustafa ÖZDİNGİŞ b, Selahaddin ANAÇ b, Bekir Zühtü UYSAL a,* a Gazi Üniversitesi,

Detaylı

Analitik Kimya. (Metalurji ve Malzeme Mühendisliği)

Analitik Kimya. (Metalurji ve Malzeme Mühendisliği) Analitik Kimya (Metalurji ve Malzeme Mühendisliği) 1. Analitik Kimya Maddenin bileşenlerinin belirlenmesi (teşhisi), bileşenlerinin ayrılması veya bileşenlerinin bağıl miktarlarının tayiniyle ilgilenir.

Detaylı

Epsilon Landauer Hakkında. OSL Nedir? Neden OSL? Kişisel Dozimetre Sistemi Kullanım. Kişisel Dozimetre Değerlendirme ve Doz Raporu.

Epsilon Landauer Hakkında. OSL Nedir? Neden OSL? Kişisel Dozimetre Sistemi Kullanım. Kişisel Dozimetre Değerlendirme ve Doz Raporu. İçindekiler Epsilon Landauer Hakkında 2 OSL Nedir? 5 Neden OSL? 7 Kişisel Dozimetre Sistemi Kullanım 11 Kişisel Dozimetre Değerlendirme ve Doz Raporu 12 OSL Teknolojisi 15 Dozimetre Teknolojilerinin Karşılaştırılması

Detaylı

T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜGÜ. Yönetim Kurulu Kararı. OTURUM SAYıSı

T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜGÜ. Yönetim Kurulu Kararı. OTURUM SAYıSı ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜGÜ Müdürlüğü Yönetim Kurulu Kararı OTURUM TARİHİ 25.03.2015 OTURUM SAYıSı KARAR SAYıSı 02 2015/02-01 Yönetim Kurulu, Müdür Doç. Dr. Cumhur Kllcll.Mlô başkanlığında gündemmaddelerini

Detaylı

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR AMAÇ Çorlu katı atık depolama sahası sızıntı sularının ön arıtma alternatifi olarak koagülasyon-flokülasyon yöntemi ile arıtılabilirliğinin değerlendirilmesi Arıtma alternatifleri

Detaylı

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ Alkalinite Alüminyum (Al) Amonyum (NH 4 + ) Anyonlar (Br, F, Cl, NO 2, NO 3, SO 4, PO 4 ) PE veya BC 200 100 Tercihen arazide yapılmalıdır. sırasındaki indirgenme ve oksitlenme reaksiyonları numunede değişikliğe

Detaylı

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ Korkut Kaşıkçı 1, Barış Çallı 2 1 Sistem Yapı İnşaat ve Ticaret A.Ş. 34805 Kavacık, İstanbul 2 Marmara Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI İ ç e r i k Genel bilgi ve çalışma ilkesi Güneş pili tipleri Güneş pilinin elektriksel

Detaylı

Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini

Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini Rukiye Çakır 1 ve Özlem Karadeniz 2 1 Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Medikal Fizik Anabilim Dalı, İzmir;

Detaylı

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ Sıra No: SULAMA SUYU ANALİZLERİ: 2014 FİYATI 1 ph 14,00 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 3 Sodyum (Na)

Detaylı

GAZ TÜRBİN TEMİZLEYİCİLER

GAZ TÜRBİN TEMİZLEYİCİLER TURBOT www.turbotect.com GAZ TÜRBİN TEMİZLEYİCİLER TURBOTECT KİMYASALLARININ GEREKLİLİKLERİ & FAYDALARI TURB TURBOTECT LTD., SWITZERLAND TEMİZLİK MEKANİZMALARI Yüzey Etkinleştirme Yüzey etkinleştirme maddeleri

Detaylı

Dozimetrik Malzeme Olarak Ametistin Termolüminesans Özelliklerinin Belirlenmesiz

Dozimetrik Malzeme Olarak Ametistin Termolüminesans Özelliklerinin Belirlenmesiz Çukurova Üniversitesi Fizik Bölümü Dozimetrik Malzeme Olarak Ametistin Termolüminesans Özelliklerinin Belirlenmesiz N. NUR, Z. YEĞĠNGĠL, T. DOĞAN LÜMĠNESANS DOZĠMETRĠ KONGRESĠ - IV Gaziantep Üniversitesi,

Detaylı

GIDA ve TARIM KİMYASI LABORATUVARI TEST VE ANALİZLERİ - 2015

GIDA ve TARIM KİMYASI LABORATUVARI TEST VE ANALİZLERİ - 2015 BİTKİSEL VE HAYVANSAL YAĞ ANALİZLERİ GT 1 KIRILMA İNDİSİ TS 4960 EN ISO 6320 50 GT 2 ÖZGÜL AĞIRLIK (YOĞUNLUK) TS 4959 40 GT 3 İYOT SAYISI (Katı ve Sıvı Yağlarda) EN ISO 3961 60 GT 4 İYOT SAYISI (Ekstre

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI II DERSİ AKIMLI VE AKIMSIZ KAPLAMALAR DENEY FÖYÜ Gelişen teknoloji ile beraber birçok endüstri alanında kullanılabilecek

Detaylı

HALİÇ ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARI

HALİÇ ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARI HALİÇ ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZ LABORATUVARI Deneyi Yapılan Malzemeler / Ürünler Bacagazı/Emisyon (TS CEN/TS 15675 ve TS EN 15259 Şartlarına Uygun ) TS EN ISO/IEC 17025:2010 - Deney Laboratuvarı Deney Metodu

Detaylı

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi/ Journal of The Institute of Natural & Applied Sciences 17 (1):6-12, 2012 Araştırma Makalesi/Research Article BaCl 2 -Ba(H 2 PO 2 ) 2 -H 2 O Üçlü

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Deney Laboratuvarı Adresi : Kazımiye Mah. Dadaloğlu Cad. No:32 /A Çorlu/Tekirdağ 59850 TEKİRDAĞ / TÜRKİYE Tel : 0 282 652 40 55 Faks : 0 282 652 04 56 E-Posta :

Detaylı

DİYARBAKIR MERMER TOZ ARTIKLARININ TAŞ MASTİK ASFALT YAPIMINDA KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI

DİYARBAKIR MERMER TOZ ARTIKLARININ TAŞ MASTİK ASFALT YAPIMINDA KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI DİYARBAKIR MERMER TOZ ARTIKLARININ TAŞ MASTİK ASFALT YAPIMINDA KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI 1.GİRİŞ Mermer üretiminde ülkemiz dünyada önemli bir yere sahiptir. Mermer ocak işletmeciliği ve işleme

Detaylı

Örnek hazırlama birimi

Örnek hazırlama birimi DEFAM Örnek hazırlama birimi CİHAZLAR Cihaz Adı : Mikro dalga örnek bozundurma Cihaz Markası: (CEM Mars6) Analizler : Atıksu, gıda, toprak, petrol, maden, cevher, boya, alaşım, metal örneklerin ICP-OES

Detaylı

GÜNEŞ ENERJĐSĐYLE HĐDROJEN ÜRETĐMĐ Kim. Müh. Serdar ŞAHĐN / Serkan KESKĐN

GÜNEŞ ENERJĐSĐYLE HĐDROJEN ÜRETĐMĐ Kim. Müh. Serdar ŞAHĐN / Serkan KESKĐN GÜNEŞ ENERJĐSĐYLE HĐDROJEN ÜRETĐMĐ Kim. Müh. Serdar ŞAHĐN / Serkan KESKĐN 1. GĐRĐŞ Güneş enerjisinden elektrik enerjisi üretilmesi işlemi, çeşitli alanlarda uygulanmıştır. Fakat güneş enerjisinin depolanması

Detaylı

ALEV FOTOMETRESİ İLE SODYUM VE POTASYUM ANALİZİ. Alev fotometresinde kullanılan düzeneğin şematik gösterimi şekil 1 deki gibidir.

ALEV FOTOMETRESİ İLE SODYUM VE POTASYUM ANALİZİ. Alev fotometresinde kullanılan düzeneğin şematik gösterimi şekil 1 deki gibidir. ALEV FOTOMETRESİ İLE SODYUM VE POTASYUM ANALİZİ ALEV FOTOMETRESİ Alev fotometresinde kullanılan düzeneğin şematik gösterimi şekil 1 deki gibidir. Slit Slit Ayna Numune Filtre Dedektör Alev Galvanometre

Detaylı

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar ALKALİNİTE Bir suyun alkalinitesi, o suyun asitleri nötralize edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Doğal suların alkalinitesi, zayıf asitlerin tuzlarından ileri gelir. Bunların başında yer alan bikarbonatlar,

Detaylı

RADYASYON GÜVENLİĞİ. Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB

RADYASYON GÜVENLİĞİ. Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB RADYASYON GÜVENLİĞİ Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB İyonlaştırıcı radyasyonlar canlılar üzerinde olumsuz etkileri vardır. 1895 W.Conrad Roentgen X ışınını bulduktan 4 ay sonra saç dökülmesini

Detaylı

FTALİK ASİT ESTER İÇEREN ATIKSULARDAN TEMİZ ÜRETİM TEKNOLOJİSİ İLE SU VE ALKOL GERİ KAZANIMI İÇİN HİBRİT BİR PROSES

FTALİK ASİT ESTER İÇEREN ATIKSULARDAN TEMİZ ÜRETİM TEKNOLOJİSİ İLE SU VE ALKOL GERİ KAZANIMI İÇİN HİBRİT BİR PROSES FTALİK ASİT ESTER İÇEREN ATIKSULARDAN TEMİZ ÜRETİM TEKNOLOJİSİ İLE SU VE ALKOL GERİ KAZANIMI İÇİN HİBRİT BİR PROSES Prof. Dr. Bülent KESKİNLER Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Çevre Müh. Böl. Öğretim üyesi

Detaylı

E.Ü.NÜKLEER BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ NÜKLEER BĠLĠMLER ABD TAMAMLANAN BĠLĠMSEL VE ARAġTIRMA PROJELERĠ

E.Ü.NÜKLEER BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ NÜKLEER BĠLĠMLER ABD TAMAMLANAN BĠLĠMSEL VE ARAġTIRMA PROJELERĠ E.Ü.NÜKLEER BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ NÜKLEER BĠLĠMLER ABD TAMAMLANAN BĠLĠMSEL VE ARAġTIRMA PROJELERĠ 1. -84 NBE 001, Ege Bölgesinde Termal Suların ve Travertenlerin Radyoaktif Elementler Analizi ve Radyoaktif

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/9) Deney Laboratuvarı Adresi : İnönü Üniversitesi Merkez Kampüsü 44280 MALATYA / TÜRKİYE Tel : 0 422 377 49 81 Faks : E-Posta : inonu-pal@inonu.edu.tr Website : iys.inonu.edu.tr/index.php?web=ino

Detaylı

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları

Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları Çevre Kimyası 1, Örnek Çalışma Soruları 1. Çözelti Hazırlama ve ph S.1.1. Bir atıksu arıtma tesisinde ph ayarlamak için çözeltinin her bir litresine 1 ml 0.05N lik H 2 SO ilavesi yapılması gerekmektedir.

Detaylı

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI 1. Yarıyıl 1. Hafta ( 19.09.2011-23.09.2011 ) Nükleer reaktör türleri ve çalışma prensipleri Atomik boyuttaki parçacıkların yapısı Temel kavramlar Elektrostatiğin Temelleri,

Detaylı

TAEK PROTON HIZLANDIRICISI TESİSİ

TAEK PROTON HIZLANDIRICISI TESİSİ TAEK PROTON HIZLANDIRICISI TESİSİ Dr. Ali Tanrıkut, Alper Nazmi Yüksel, Suat Ünal, Doç. Dr. İbrahim Tükenmez TAEK-SANAEM UPHUK-4 30 Ağustos-1 Eylül 2010 Bodrum İçerik 1. TAEK vizyonu açısından PHT Projesi

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Deney Laboratuvarı Adresi : Organize Sanayi Bölgesi 1. Bulvar No: 18 İstasyon 47100 MARDİN / TÜRKİYE Tel : 0 482 215 30 01 Faks : 0 482 215 30 09 E-Posta : info@martest.com.tr

Detaylı

KİMYA LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU

KİMYA LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU KİMYA LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU 1 Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Biyomühendislik Bölümü CİHAZLAR: Analitik Terazi(RADWAG AS220 C/2) 3 Analitik Terazi (Denver Instrument).4 Atomic Absorption Spectrometer

Detaylı

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning)

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning) Boya sisteminden beklenilen yüksek direnç,uzun ömür, mükemmel görünüş özelliklerini öteki yüzey temizleme yöntemlerinden daha etkin bir biçimde karşılamak üzere geliştirilen boya öncesi yüzey temizleme

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YAPI MALZEMELERİ ANABİLİM DALI 1. KONU İlgi yazının ekindeki Murat Ayırkan, Fibertaş Prekast Şirketi adına imzalı dilekçede Fibertaş

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÖLÇÜM VE İZLEME DAİRESİ BAŞKANLIĞI PARTİKÜL MADDE (TOZ) TAYİNİ SONER OLGUN.

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÖLÇÜM VE İZLEME DAİRESİ BAŞKANLIĞI PARTİKÜL MADDE (TOZ) TAYİNİ SONER OLGUN. T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÖLÇÜM VE İZLEME DAİRESİ BAŞKANLIĞI PARTİKÜL MADDE (TOZ) TAYİNİ SONER OLGUN Şube Müdürü Ekim 2010 Kastamonu 1 PARTİKÜL MADDE (TOZ) TAYİNİ Tanım:

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Ek-9A T.C. ÇED İzin ve Denetim lüğü Kapsam : Su, Atık Su, Atık, Gürültü, Numune Alma Düzenleme Tarihi : 12.05.2015 Laboratuvar Adı : Gümüşsu A.Ş. Çevre Laboratuvarı Adres : Zafer Mah. Değirmen Cad. No:41

Detaylı

KOROZYON. Teorik Bilgi

KOROZYON. Teorik Bilgi KOROZYON Korozyon, metalik malzemelerin içinde bulundukları ortamla reaksiyona girmeleri sonucu, dışardan enerji vermeye gerek olmadan, doğal olarak meydan gelen olaydır. Metallerin büyük bir kısmı su

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ;

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; SU, ATIK SU 1,2 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin Ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/9 ph Elektrometrik Metot SM 4500 H + B İletkenlik Elektriksel İletkenlik Metodu TS 9748 EN 27888 Bulanıklık Nephelometrik Metot

Detaylı

ELEKTRONİK ATIKLARDAN BAZI METALLERİN GERİ KAZANIMI

ELEKTRONİK ATIKLARDAN BAZI METALLERİN GERİ KAZANIMI ELEKTRONİK ATIKLARDAN BAZI METALLERİN GERİ KAZANIMI H.MADENOĞLU, T.GÜNGÖREN, M.SERT, S.ERDEM, L.BALLİCE, M.YÜKSEL, M.SAĞLAM Ege Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 35100 Bornova/İzmir

Detaylı

ANADOLU UOB PASİF ÖRNEKLEYİCİSİNİN TİCARİ PASİF ÖRNEKLEYİCİLERLE PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA ÇALIŞMALARI

ANADOLU UOB PASİF ÖRNEKLEYİCİSİNİN TİCARİ PASİF ÖRNEKLEYİCİLERLE PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA ÇALIŞMALARI 6.ULUSAL HAVA KİRLİLİĞİ VE KONTROLÜ SEMPOZYUMU (HKK2015) 7-9 Ekim 2015, İzmir ANADOLU UOB PASİF ÖRNEKLEYİCİSİNİN TİCARİ PASİF ÖRNEKLEYİCİLERLE PERFORMANS KARŞILAŞTIRMA ÇALIŞMALARI Özlem ÖZDEN ÜZMEZ, Akif

Detaylı

ALIQUAT-336 EMDİRİLMİŞ HP-20 ve HP-2MG REÇİNELERİYLE SULU ÇÖZELTİLERDEN Cr(VI) GİDERİLMESİNDE POLİMER ADSORBAN TÜRÜNÜN ETKİSİNİN İNCELENMESİ

ALIQUAT-336 EMDİRİLMİŞ HP-20 ve HP-2MG REÇİNELERİYLE SULU ÇÖZELTİLERDEN Cr(VI) GİDERİLMESİNDE POLİMER ADSORBAN TÜRÜNÜN ETKİSİNİN İNCELENMESİ ALIQUAT-336 EMDİRİLMİŞ HP-2 ve HP-2MG REÇİNELERİYLE SULU ÇÖZELTİLERDEN Cr(VI) GİDERİLMESİNDE POLİMER ADSORBAN TÜRÜNÜN ETKİSİNİN İNCELENMESİ M. ARDA *, Ö. SOLAK **, N. KABAY **, M. YÜKSEL **, M. AKÇAY **,

Detaylı

Bimetal termometre Model 55, paslanmaz çelik versiyonu

Bimetal termometre Model 55, paslanmaz çelik versiyonu Mekanik sıcaklık ölçümü Bimetal termometre Model 55, paslanmaz çelik versiyonu WIKA veri sayfası TM 55.01 Uygulamalar Kimya endüstrisi, petro kimya endüstrisi, proses teknolojisi ve gıda endüstrisi Agresif

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

Kullanım kılavuzu. testo 810

Kullanım kılavuzu. testo 810 Kullanım kılavuzu testo 810 2 Ürünün kullanılması testo kısa kullanım kılavuzu 810 1. Koruma kapağı: Durma pozisyonu 2. Kızılötesi sensör 3. Hava/sıcaklık sensörü 4. Ekran 5. Kontrol tuşları 6. Batarya

Detaylı

DENEY FİYAT LİSTESİ. MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron)

DENEY FİYAT LİSTESİ. MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron) BİRİM: LAB.: DENEY FİYAT LİSTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMY Kimya DENEY KODU DENEY ADI BİRİM FİYAT MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron) 0,00 MDN.KMY.0002 Kimyasal analiz

Detaylı

Kişisel dozimetre nedir?

Kişisel dozimetre nedir? TEKNİKERLERE YÖNELİK BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ SİSTEMLERİNDE RADYASYONDAN KORUNMA VE PERFORMANS TESTLERİ BİLGİLENDİRME SEMİNERLERİ 24-25 Ocak 2014 KİŞİSEL DOZİMETRİ SİSTEMİ VE DOZİMETRE KULLANIMI Erinç REYHANİOĞLU

Detaylı

3.5. TARIM MAKİNALARI BÖLÜMÜ

3.5. TARIM MAKİNALARI BÖLÜMÜ 3.5. TARIM MAKİNALARI BÖLÜMÜ 3.5.1. TARIM MAKİNALARI ANABİLİM DALI Yürütücü Kuruluş (lar) : Çeşitli Tarımsal Ürünlerin Vakumla Kurutulmasında Kurutma Parametrelerinin Belirlenmesi İşbirliği Yapan Kuruluş

Detaylı

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ Bölgemiz I. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi (yatırım bedeli 15 milyon $) 1995 yılında, II. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi ( yatırım bedeli 8 milyon

Detaylı

2014 YILINDA UYGULANACAK ÜCRET TARİFELERİ İÇİNDEKİLER

2014 YILINDA UYGULANACAK ÜCRET TARİFELERİ İÇİNDEKİLER NDA UYGULANACAK ÜCRET TARİFELERİ İÇİNDEKİLER SIRA NO TARİFENİN NEV'İ KARAR NO KARAR TARİHİ SAYFA NO 1 ANADOLU YAKASI PARK VE BAHÇELER MÜDÜRLÜĞÜ 1 Ağaç Budama Bedeli 1.1 Ağaç Budama Ücreti 2 Ağaç Kesim

Detaylı

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 9. Hafta (11.04.

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 9. Hafta (11.04. Laboratuvar Tekniği Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 9. Hafta (11.04.2014) 1 9. Haftanın Ders İçeriği Beer-Lambert Kanunu Spektrofotometre 2 Beer-Lambert

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : Gebze Organize Sanayi Bölgesi İhsan Dede Caddesi No:105/B Gebze 41480 KOCAELİ / TÜRKİYE Tel : 0 262 751 04 51 Faks : 0 262 751 38 34

Detaylı

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: 1. 2. 3. 4. 5. Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Kullanımı Üzerindeki etkileri ASİT YAĞMURLARI

Detaylı

MALZEME-DEPOZİT VE SU BÖLÜMÜ

MALZEME-DEPOZİT VE SU BÖLÜMÜ MALZEME-DEPOZİT VE SU BÖLÜMÜ Malzeme ve su analizleri yaş yöntemle ve enstrümental analizle yapılır. Malzeme Analizleri 20652001 Demir bazlı malzeme analizleri(i) 708 Karbon çeliği Karbon(C), Kükürt(S),

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/10) Deney Laboratuvarı Adresi : Adnan Menderes Mah. Aydın Blv. No:43 09010 AYDIN / TÜRKİYE Tel : 0 256 211 24 04 Faks : 0 256 211 22 04 E-Posta : megagidalab@gmail.com

Detaylı

İstatistiksel Mekanik I

İstatistiksel Mekanik I MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği 2007 Güz Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için

Detaylı

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir.

TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. AKTİF KARBON NEDİR? TANIMI Aktif karbon çok gelişmiş bir gözenek yapısına ve çok büyük iç yüzey alanına sahip karbonlaşmış bir malzemedir. Bu nitelikler aktif karbona çok güçlü adsorpsiyon özellikleri

Detaylı

Türkiye Hazır Beton Birliği İktisadi İşletmesi Deney / Kalibrasyon Laboratuvarı. Deney Listesi

Türkiye Hazır Beton Birliği İktisadi İşletmesi Deney / Kalibrasyon Laboratuvarı. Deney Listesi REVİZYON GÜNCELLEME DOKÜMAN NO YAYIN L27 01.01.2008 13.01.2014-06 08.05.2014 1/8 GÜNCELLEŞTİRMEYİ GERÇEKLEŞTİREN (İSİM / İMZA / TARİH) : DENEYLERİ A01 İri agregaların parçalanmaya karşı direnci Los Angeles

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

EMİSYON ÖLÇÜMLERİNDE KULLANILAN STANDARTLAR VE ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ. Dinçer KARADAVUT

EMİSYON ÖLÇÜMLERİNDE KULLANILAN STANDARTLAR VE ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ. Dinçer KARADAVUT EMİSYON ÖLÇÜMLERİNDE KULLANILAN STANDARTLAR VE ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ Dinçer KARADAVUT Kimya Mühendisi 19.10.2010-Ilgaz/KASTAMONU Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Ölçüm ve İzleme Dairesi Başkanlığı Baca Gazı Emisyon

Detaylı

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar... İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1 Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...3 Bölüm 2: İyonlaştırıcı Radyasyonlar Vücudumuzu Nasıl Etkiliyor?...7

Detaylı

Prof. Dr. ŞAKİR ERKOÇ Doç. Dr. MAHMUT BÖYÜKATA

Prof. Dr. ŞAKİR ERKOÇ Doç. Dr. MAHMUT BÖYÜKATA TÜBİTAK BİDEB LİSE ÖĞRETMENLERİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ, MATEMATİK- PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI (LİSE-4 [ÇALIŞTAY 2014]) GRUP ADI: FENER PROJE ADI NEODYUM MIKNATISLARLA ELEKTRİK ÜRETME Proje Ekibi

Detaylı

AYÇİÇEK YAĞI ÜRETİMİ YAN ÜRÜNLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

AYÇİÇEK YAĞI ÜRETİMİ YAN ÜRÜNLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ AYÇİÇEK YAĞI ÜRETİMİ YAN ÜRÜNLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ U. OLGUN, Ö. ÖZYILDIRIM, V. SEVİNÇ Sakarya Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü, Mithatpaşa, 54, Sakarya ÖZET Ayçiçek yağı üretim tesislerinden

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

Laboratuvar Terazileri. Analitik Teraziler Yarı Analitik Teraziler Hassas Teraziler Nem Tayin Cihazları

Laboratuvar Terazileri. Analitik Teraziler Yarı Analitik Teraziler Hassas Teraziler Nem Tayin Cihazları Laboratuvar Terazileri Analitik Teraziler Yarı Analitik Teraziler Hassas Teraziler Nem Tayin Cihazları TABLET SİSTEMİ LABORATUVAR 7 Dokunmatik Ekran Andorid İşletim Sistemi Bluetooth veya kablo ile bağlantı

Detaylı

PHILIPS FORTE GAMA KAMERA SİSTEMİNİN MONTE CARLO SİMÜLASYONU

PHILIPS FORTE GAMA KAMERA SİSTEMİNİN MONTE CARLO SİMÜLASYONU PHILIPS FORTE GAMA KAMERA SİSTEMİNİN MONTE CARLO SİMÜLASYONU Gülçin İrim Çelik 1, Türkay Toklu 2, Şerife İpek Karaaslan 1, Nalan Alan Selçuk 2, Didar Talat 3 1 Yeditepe Üniversitesi Fizik Bölümü 2 Yeditepe

Detaylı

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU Fiziksel ve Kimyasal Analizler - ph Değeri Elektrometrik AWWA 4500-H + B 21 st ed. 2005-103-105 o C de Toplam Katı Madde AWWA 2540-B 21 st ed. 2005 - İletkenlik AWWA

Detaylı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı kullanılabilir. Çürütme öncesi ön yoğunlaştırıcı, çürütme sonrası

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) BACAGAZI EMİSYON (TS CEN/TS 15675 ve TS EN 15259 Şartlarına Uygun) Deney Laboratuvarı Adresi :Necatibey Cad. Gümrük Sok. Küçük Han No:4 Karaköy - Beyoğlu 34425

Detaylı