T.C. BALIKESĠR ÜNĠVERSĠTESĠ FEN-EDEBĠYAT FAKÜLTESĠ GENEL FĠZĠK MEKANĠK LABORATUVARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. BALIKESĠR ÜNĠVERSĠTESĠ FEN-EDEBĠYAT FAKÜLTESĠ GENEL FĠZĠK MEKANĠK LABORATUVARI"

Transkript

1 T.C. BALIKESĠR ÜNĠVERSĠTESĠ FEN-EDEBĠYAT FAKÜLTESĠ GENEL FĠZĠK MEKANĠK LABORATUVARI

2 FĠZĠK BÖLÜMÜ BALIKESĠR GENEL FĠZĠK LABORATUVARI ĠMZA ÇĠZELGESĠ ÖĞRENCĠNĠN : ADI SOYADI : FAKÜLTE NUMARASI : BÖLÜMÜ : DENEY NO DENEYĠN ADI TARĠH ĠMZA

3 DENEY 1: MEKANĠK SĠSTEMLERE GĠRĠġ A-HOOK KANUNU-KUVVETLERĠN ÖLÇÜMÜ Araçlar -Deney tahtası -Kütle asıcısı GiriĢ -Yay terazisi -Kütleler Kuvvet kavramı F = ma olarak; Newton un ikinci kanunuyla ifade edilir. Bu kanunu kullanarak kütlesi bilinen bir cisim meydana getirdiği ivmeyi ölçerek o cisim üzerindeki kuvvet tespit edilebilir. Fakat bu yöntem pratik olarak çok nadirdir. Daha uygun bir diğer yöntem ise ayarlanabilen değerleri belli kuvvetler ile bilinmeyen kuvvetleri karşılaştırmaktır. Her iki kuvvet bir cisim üzerine uygulandığı zaman ve aynı zamanda cisim ivmesiz ise bilinmeyen kuvvet hem büyüklük hem de yön olarak bilinen kuvvete tam olarak ters düşmek zorundadır. Bu statik sistemler ile kuvvetlerin ölçümü ve uygulanmasıyla ilgili iki yöntem vardır. Bunlardan birisi ayarlanmış kuvvetleri asmaktır. Kütlesi m olan bir cisim için yerçekimi kuvveti F = mg olarak bu kütleyi aşağı doğru çeker, burada g yerçekimi ivmesidir (g = 9.8 m/s 2 aşağı doğru, dünyanın merkezine doğru). Yay terazisi kuvvetlerin uygulanması ve ölçülmesinde ikinci bir yöntem olarak kullanılır. Bu deneyde yay terazisinin özelliklerini incelemek için ayarlanmış kütleler tarafından sağlanan bilinen kuvvetleri kullanacaksınız. Düzenek Yay terazisini deney tahtasının üzerine asın. Yayın plastik tüple dikey olarak asılı bulunmasına dikkat ediniz. Yay terazisinde herhangi bir ağırlık olmaksızın, Şekil 1.1.a da da görüldüğü gibi terazinin santimetre ölçeğinde göstergeyi, 0 cm noktasına gelene kadar yay terazisinin üzerinde bulunan sıfırlama vidasını ayarlayınız. Metot 1. Yay terazisinin ucuna 20 gram bir kütle ile birlikte bir kütle asıcısı asınız. Şekil 1.1.b de görüldüğü gibi santimetre ölçeğinde yayın aldığı yolu ölçünüz. Bu değeri Tablo 1.1 de uygun bir yere kaydediniz. Toplam kütle içerisinde 5 gr olan kütle asıcısının kütlesini dikkate alınız. 2. Kütle asıcısına ek kütleler asarak tabloda gösterilen yay terazisine asılı her bir değer için toplam kütleyi ayarlayınız. Her değer için yayın aldığı yolu kaydediniz. 3. F = mg formülünü kullanarak kullanılan her kütle değeri için toplam ağırlığı Newton cinsinden bulunuz. Sonuçlarınızı Tablo 1.1 e yerleştiriniz.

4 NOT: Kuvvet ölçmek için asılı ağırlıklar kullanılırsa gram terimi genel olarak bir ağırlık birimiymiş gibi kullanılır. Ağırlık ile kütle arasındaki fark iyi anlaşıldığı sürece bu kullanımda herhangi bir sakınca yoktur. Ağırlık = Kütle x Yerçekimi ivmesi Ağırlık kütleye ve yerçekimine dayanan bir kuvvettir. Eğer çekim sabiti değişirse ağırlık da değişir, fakat kütle aynı kalır. ġekil 1.1 Deney Düzeneği ġekil 1.2 Yay sabitinin ölçülmesi

5 Hesaplamalar 1. Ayrı bir kağıt üzerinde, ağırlığın, x-ekseni yayın aldığı yol olmak üzere, yayın aldığı yola olan grafiğini çiziniz. Nokta değerleriniz üzerinden en iyi uyuşmayı sağlayan bir çizgi çiziniz. Grafiğin eğimi yay terazisinde kullanılan yayın yay sabitini verecektir. 2. Yay sabitini çizdiğiniz grafikten hesaplayınız. (N/m) birimini kullanınız. Yay sabiti (k) =..(N/m) Sorular 1. Kuvvet ve yaydaki yol değişimi arasındaki çizgisel ilişki Hook kanunu olarak bilinmektedir. Eğer Hook kanunu geçerli olmasaydı, kuvvetleri ölçmek için bir yay halen başarılı bir şekilde kullanılabilir miydi? Eğer öyleyse nasıl? 2. Kuvvetlerin ölçümü için bir yayın ayarlanmasında Hook kanunu hangi yönden kullanışlı bir özellik oluyor? Tablo 1.1 Kütle (gram) Ağırlık = F = mg (N) Yayın Aldığı Yol (m) B- BĠLEġKELERĠNE AYRILAN KUVVETLER-BĠLEġKELER Araçlar -Deney tahtası -Kuvvet çemberi -Kütle asıcısı (3) -Derece ölçeği -Makaralar(3) -İp Teori Bu deneyde iki kuvvetin birbirlerine eklendikleri zaman bir tek kuvvet gibi aynı etkiye sahip olduğunu bulacaksınız. İleride göreceğiniz gibi x-y düzlemindeki herhangi bir kuvvet x ve y yönündeki kuvvetlerin toplamı olarak ifade edilir. Düzenek Düzeneği Şekil 1.3 deki gibi kurunuz. Görüldüğü gibi bir makaradan geçirilerek kuvvet çemberine bağlı bir kütlenin meydana getirdiği kuvveti F olarak tanımlayın. Kuvvet çemberini yerinde tutabilmek için tutucu iğneyi kullanınız. İpi dengeden makaranın altından kuvvet çemberine kadar yatay olarak çalışacak biçimde yaya

6 terazisini ve makarayı kurunuz. İkinci bir kütleyi direkt olarak kuvvet çemberinden asınız. ġekil 1.3 Deney Düzeneği Şimdi yatay kuvveti veya kuvvetin x-bileşenini ayarlamak için yaya terazisini makaraya doğru veya ters yönde çekiniz. Dikey kuvveti ya da kuvvetin y-bileşenini ayarlamak için de dikey kütle asıcısına bağlı olan kütleyi ayarlayınız. Kuvvetlerin x ve y bileşenlerini tutucu iğnenin kuvvet çemberini ortalayana kadar bu şekilde ayarlayınız. (Bu x ve y bileşenlerinin gerçekte F kuvvetinin kendisinden çok bu kuvvetin eşdeğerinin x ve y bileşenleri olduğuna dikkat ediniz) Yöntem 1. F in büyüklüğünü ve açısını kaydedin. Açıyı Şekil 1.3 de görüldüğü gibi ölçün. Büyüklük=.. Açı=. 2. F in eşdeğerinin x ve y bileşenlerinin büyüklüğünü kaydedin. x-bileşeni=.. y-bileşeni= 3. F in x ve y bileşeni olan F x ve F y nin büyüklükleri nedir? F x =. F y = 4. F in açısını ve F, F x ve F y nin büyüklüklerini kaydedin. F:Büyüklüğü=... F x =. Açı=.. F y =

7 Vektörleri tanımlamak için neden onların bileşkesini kullanıyoruz? Bunun bir sebebi bileşenlerin kullanımı matematiksel olarak vektörlerin toplanmasını daha kolay hale getiriyor. Şekil 1.4 x-ekseni ile θ gibi bir açı yapmış ve uzunluğu F olan bir kuvvetin x ve y bileşenlerini göstermektedir. Bileşenler birbirlerine 90 0 açı yaptıkları için onların toplamlarını bulmak için kullanılan paralelkenar kuralı bir dikdörtgendir. Dik üçgen özelliğini kullanarak AOX, F in bileşenleri kolayca hesaplanabilir; x-bileşeni Fcosθ ya ve y-bileşeni de Fsinθ ya eşittir. Eğer eklenen birçok vektörünüz var ise, ilk olarak her bir vektörün x ve y bileşenlerini tespit ediniz. Bütün x-bileşenlerini beraber ve bütün y-bileşenlerini de beraber toplayınız. Çıkan değer toplamı kuvvetin x ve y bileşenlerini verecektir. Bir makara ve asıcı kütle kullanarak bir kuvvet vektörünün yönünü ve büyüklüğünü istenilen şekilde oluşturmak için bu deneyin ilk bölümünde olduğu gibi deney düzeneğini kurun. Derece düzleminin x-eksenine paralel olmasına dikkat ediniz. 5. Kurduğunuz kuvvet vektörünün (F in) açısını ve büyüklüğünü kaydediniz. Büyüklüğü=.. Açı=.. 6. F in x ve y bileşenlerinin büyüklüklerinin olan F x ve F y yi hesaplayınız.(f x = Fcosθ, F y = Fsinθ) F x =.. F y = Şimdi deneyin ilk bölümünde olduğu gibi (Şekil 1.6) yay terazisi ve bir asılı kütle düzeneğini kurunuz. 6.soruda hesapladığınız değerleri kullanarak yay terazisini kuvvet çemberini yatay olarak F x miktarı kadar çekecek şekilde ayarlayınız. Asılı kütleyi de kuvvet çemberine dik yönde F y miktarı kadar çekecek şekilde ayarlayınız. ġekil 1.4 Vektör BileĢenleri

8 Sorular 1) Kuvvet çemberi derece düzleminin ortasında dengede mi bulunuyor? Genel olarak yukarıda yaptığınız gibi bir vektörün birbirlerine dik iki eksen boyunca bileşenlerini bulmak için kullanışlı bir yöntemdir. Fakat her zaman için x ve y eksenleri birbirlerine dik olmayabilir. Eğer yeterli zamanınız varsa deney düzeneğinizi bir vektörün birbirlerine dik olmayan eksenler üzerindeki bileşenlerini bulmak için kurmaya çalışınız.(bileşke kuvvetleri dik olmayan eksenlere yönlendirmek için makaralar kullanınız) 2) Bir vektörün dik olmayan eksenler üzerindeki bileşenlerini bulmak için kurmaya çalıştığınız düzenekte ne gibi zorluklarla karşılaştınız.

9 DENEY 2: MERMĠ FIRLATICISI MERMĠ YOLU Araçlar -Mermi fırlatıcısı ve plastik top -Karbon kağıdı -Düşeyde hareket edebilen hedef tahta -Grafik kağıdı -Cetvel -Beyaz kağıt Amaç Bu deneyin amacı bir masadan yatay olarak fırlatılan topun düşeyde aldığı yolun yatayda aldığı yola nasıl bağlı olduğunu bulmaktır. Teori Menzil namlu ile topun çarptığı yer arasındaki yatay uzaklıktır. Menzil x ile gösterilir ve x=v 0 t ile hesaplanır. Burada v 0 topun ilk hızıdır ve t uçuş zamanıdır. Eğer top yatay olarak fırlatılırsa topun uçuş zamanı t=x/v 0 olacaktır. Topun t süresinde aldığı düşey mesafe ile verilir. Burada g yerçekimi ivmesidir. t yi y de yerine yazarsak denklem haline gelir. Düzenek 1. Mermi fırlatıcısını bir masanın kenarına mengene ile sıkıştırınız. 2. Mermi fırlatıcısının açısını sıfır dereceye ayarlayın ki top yatay olarak fırlatılsın. 3. Düşey hedefin ilk konumunu belirlemek için orta menzilde bir test atışı yapın. Top hedefin alt tarafına çarpacak şekilde hedefi yerleştirin. 4. Hedef tahtayı beyaz kağıtla kaplayın bunun üzerine de karbon kağıdını sabitleyin. Deneyin YapılıĢı 1. Namludan taban kadar olan yüksekliği ölçün ve bunu Tablo 2.1 e kaydedin. Bu yüksekliği hedefin üzerinde işaretleyin. 2. Kurşun fırlatıcısının namlusundan hedefe kadar olan yatay uzaklığı ölçün ve sonucu Tablo 2.1 e kaydedin. 3. Topu fırlatın. 4. Hedefi 10 ile 20 cm arasında fırlatıcıya yaklaştırın. 5. Topun hedefte çarptığı noktanın namlunun yüksekliğinden 10 ile 20 cm arasında aşağıda kalmasını sağlayana kadar 2 nolu maddeden 4 nolu maddeye kadar olan işlemleri tekrarlayın.

10 ġekil 2.1 Deney Düzeneği Tablo 2.1 Veriler Namlunun Yüksekliği=. Yatay (x) Yükseklik (y) x 2 Analiz 1. Hedef üzerinde işaretlenen namlu seviyesi çizgisi ile topun bıraktığı iz arasındaki düşey uzaklığı ölçün ve sonucu Tablo 2.1 e kaydedin. 2. Bütün noktaların verileri için x 2 yi hesaplayın ve sonuçları Tablo 2.1 e kaydedin. 3. y nin x 2 ye göre değişiminde en uygun doğruyu veren grafiği çizin. 4. Grafiğin eğimini hesaplayın ve Tablo 2.2 ye kaydedin. 5. Grafiğin eğiminden topun ilk hızını hesaplayın ve Tablo 2.2 ye kaydedin. 6. Herhangi bir x ve y değeri kullanın. Y den t yi bulun ve x ile t den ilk hızı bulun. 7. İlk hızın bu iki yöntemle bulunan değerleri arasındaki yüzde hatayı hesaplayın ve Tablo 2.2 ye kaydedin.

11 Grafiğin Eğimi Eğimden hesaplanan ilk hız Uçuş süresi x ve y den hesaplanan ilk hız Yüzde hata Tablo 2.2 Ġlk Hız Sorular 1. Çizgi doğru mudur? Bu sonuç size x ile y arasındaki ilişki hakkında ne anlatır? 2. Eğer y nin x e göre grafiğini çizerseniz bu grafik y nin x 2 ye göre grafiğinden nasıl farklıdır? 3. Merminin yolu ne şekildedir?

12 DENEY 3 : BASĠT HARMONĠK TĠTREġTĠRĠCĠ (OSĠLATÖR) Araçlar -Araba -Araba yolu -2 Yay -Makara, ip -Kütle çengeli ve kütle takımı -Dengeleme kütleleri -Kronometre -Grafik kağıdı Amaç İki ucu yaya bağlı arabanın sürtünmesiz yol üzerinde yaptığı periyodik hareketin incelenmesi, periyodunun deneysel ve teorik değerlerinin karşılaştırılması. Teorik Bilgi Yaya bağlı kütlenin yaptığı titreşim hareketi için periyot olarak verilir. Burada T kütlenin ilk bulunduğu noktadan ileri geri gidip gelerek yine aynı noktaya gelmesi için geçen süredir, m titreşim hareketi yapan cismin kütlesi ve k da yay sabitidir. Hooke kanununa göre sıkıştırılmış yayın uyguladığı kuvvet F=kx dir. k sabiti yaya göre değişir. Aynı yay sabitine sahip yay değişik kuvvetler uygulanılarak farklı uzunluklarda sıkıştırılabilir. Kuvvete karşı yaydaki uzama arasında çizilen grafik çizgisel olarak değişir, buradan da k bulunabilir. Deneyin YapılıĢı: Teorik Olarak Bulunan Periyot 1. Arabanın kütlesini bulunuz ve bu değeri Tablo 3.1 e yazınız. 2. Arabayı yol üzerine yerleştirip araba yol üzerinde hareketsiz olana kadar yolun eğimini aşağıya veya yukarıya kaldırarak dengeleyiniz. 3. Şekil 3.1 deki gibi yayaları araba ve yol üzerindeki engellere bağlayınız. 4. Yaylara bağlı olan arabaya, iple makara üzerinden geçirerek kütle çengelini bağlayınız. 5. Arabaya bütün bağlantıları yaptıktan sonra arabanın denge durumunu Tablo 3.1 e kaydedin. 6. Kütle çengeline kütleler ekleyerek her ek kütle için yeni durumları kaydedin. Beş farklı kütle için bunları yeniden kaydedin. Yayları gereğinden fazla germeyin. Bu metot her iki yay için yay sabitini verecektir.

13 ġekil 3.1 Deney Seti Tablo 3.1 Arabanın kütlesi=.. Denge konumu= Ek Kütle (m) Kuvvet (mg) Konum Denge Konumundan Olan Yerdeğiştirme Hesaplama (Teorik Periyot) 1. Tablo 3.1 deki verileri kullanarak kuvvete karşı yerdeğiştirmeyi gösteren grafiği çiziniz. Verilen noktalardan en uygun şekilde geçen bir çizgi çekiniz ve bu çizginin eğimini bulunuz. Grafiğin eğimi, yay sabiti k ya eşittir. ġekil 3.2 k=. 2. Arabanın kütlesi ve yay sabitini kullanarak teorik formülden periyodu hesaplayınız. Arabanın üzerine 500 g kütle eklendiğinde yine teorik olarak periyodu bulunuz. Periyot(Teorik) Kütlesiz Araba T 1 = Kütleli Araba T 2 =

14 Deneysel Olarak Bulunan Periyot 7. Arabanın ucuna asmış olduğunuz ipi ve kütle çengelini çıkarınız ve arabayı denge durumuna getiriniz. 8. Denge durumunda bulunan arabayı, yayları çok germeyecek şekilde denge konumundan uzağa çekip bırakarak titreşim hareketi yaptırınız. Her denemede 5 titreşim hareketi için geçen zamanı Tablo 3.2 ye yazınız. 9. Arabaya 500 g kütle ilave ederek yine 5 titreşim için geçen zamanı 5 deneme için tekrarlayarak bulunuz ve Tablo 3.2 ye yazınız. Hesaplama (Deneysel Periyot) 1. Tablo 3.2 deki verileri kullanarak, kütleli ve kütlesiz arabanın ayrı ayrı 5 titreşim için ortalama zamanlarını bulunuz. 2. Bulunan bu ortalama zamanlar 5 titreşim içindir. Periyot ise 1 titreşim için geçen süre demektir. Bu nedenle periyodu hesaplamak için bu ortalama zamanları 5 e bölünüz ve Tablo 3.2 ye kütleli ve kütlesiz araba için bulduğunuz periyotları yazınız. Tablo 3.2 Deneme Ortalama 5 titreşim için geçen zaman Periyot (Deneysel) Kütlesiz Arabanın Periyodu T 1 = Deneme Ortalama 5 titreşim için geçen zaman Periyot (Deneysel) Kütleli Arabanın Periyodu T 1 = KarĢılaĢtırma Ölçülen ve teorik değerler arasındaki % hatayı hesaplayınız. Kütlesiz araba için % hata= Kütleli araba için % hata=..

15 DENEY 4: NEWTON UN ĠKĠNCĠ KANUNU Araçlar -Araba -Araba yolu -İp, Makara -Taban ve destek çubuğu -Kütle çengeli ve kütle seti -Ağaç veya metal durdurucu blok -Kronometre -Denge kütlesi Amaç Newton un İkinci Kanunu nu doğrulamak. Teori Newton un İkinci Kanunu na göre dır. F, cisim üzerine etkiyen bileşke kuvvet; m, cismin kütlesi ve a ise cismin ivmesidir. Deney sisteminde arabanın kütlesi m 1, kütle çengelinin kütlesi m 2 ise (Şekil 4.1) bileşke kuvvet F tüm sisteme etkir. Kütle çengelinin ağırlığından dolayı F=m 2 g olur. Cismin üzerine etkiyen sürtünme kuvveti ihmal edilebilir. Newton un İkinci Kanunu na göre sistem üzerine etkiyen bileşke kuvvet ma ya eşittir. Burada m sistemin toplam kütlesidir ve (m 1 +m 2 ) ye eşittir. Bu deneyde sürtünmeyi göz ardı ettiğimizden F=m 2 g kuvveti, (m 1 +m 2 )a ya eşit olacaktır. F=m 2 g=(m 1 +m 2 )a Deneyde sistemin ivmesinin bulmak için arabanın belirli bir d yolunu alması için geçen zamanı ölçerek den ivme hesaplanabilir. Buna göre ivme olarak bulunur. Deneyin YapılıĢı 1. Yolun üzerine arabayı yerleştiriniz ve araba hareketsiz duruma gelene kadar yolun altındaki ayakları aşağı veya yukarı ayarlayarak yolu düz konuma getiriniz. 2. Arabanın kütlesini Tablo 4.1 e kaydedin. 3. Makarayı yolun ucuna Şekil 4.1 deki gibi bağlayınız. Arabayı yolun üzerine yerleştirerek araba üzerinde bulunan deliğe ipi bağlayınız. İpin diğer ucunu askı çengeline bağlayınız. Kütle çengeli yere çarpmadan önce araba engele çarpacak şekilde ipin boyunu ayarlayın.

16 ġekil 4.1 Deney seti 4. Arabanın konumunu Tablo 4.1 e kaydedin. Bütün denemeleri aynı uzaklık için yapın. 5. Arabaya ve/veya askı çengeline kütleler ekleyerek yeni konumları ve zamanları kaydedin. 6. En az 5 defa ölçüm yapın ve değerleri Tablo 4.1 e kaydedin. Tablo 4.1 m 1 (arabanı n kütlesi) m 2 (kütle çengelini n kütlesi) d (yer değiştirme=son konum-ilk konum) t 1 t 2 t 3 t 4 t 5 t ort (ortalama zaman) Veri Analizi 1. Ortalama zamanları hesaplayıp Tablo 4.1 e kaydedin. 2. Tablo 4.1 deki verileri kullanarak her durum için ivmeyi hesaplayın ve Tablo 4.2 ye kaydedin. 3. Her durum için (m 1 +m 2 )a değerini hesaplayın ve Tablo 4.2 ye kaydedin. 4. Her durum için F=m 2 g değerini hesaplayın ve Tablo 4.2 ye kaydedin. 5. F=m 2 g ile (m 1 +m 2 )a arasındaki % hatayı hesaplayın ve Tablo 4.2 ye kaydedin.

17 m 1 (arabanın kütlesi) m 2 (kütle çengelinin kütlesi) Tablo 4.2. a (ivme) (m 1 +m 2 )a F=m 2 g % hata

18 DENEY 5 : MERKEZCĠL KUVVET Amaç Bir cismin belirli bir eksen etrafında dönmesiyle meydana gelen merkezcil kuvveti incelemek ve bu kuvvete etki eden faktörlerin incelenmesi. Teori Sabit bir kuvvet, sabit hız vektörüne sürekli olarak dik bir şekilde etki ederse, cisim R yarıçaplı çember etrafında düzgün bir dönme hareketi yapar. Bu harekete düzgün dairesel hareket denir. Bu dairesel hareket sonucunda merkezkaç ve merkezcil kuvvetler ortaya çıkar. Bir ipin ucuna bağlanan taş, bir eksen çevresinde döndürülürse, yörüngeye teğet doğrultuda fırlayıp kaçmaya çalışır. Taşı sürekli olarak yörünge dışına kaçmaya zorlayan bu kuvvete, merkez kaç adı verilir. Taşın merkezkaç kuvvet etkisinde kalıp uzaklaşmasını önleyen ve onu yörüngede tutan kuvvetse, merkezcil kuvvet diye adlandırılır. Merkezkaç ve merkezcil kuvvetlerin şiddetleri aynı, yönleri terstir ve her zaman ikisi birlikte bulunur. Periyot : Dairesel yörüngede hareket eden cismin bir turu için geçen süredir. T ile gösterilir. Frekans :Dairesel yörüngede dolanan cismin birim zamandaki (1sn)devir sayısıdır. f ile gösterilir. Periyot ile frekans arasındaki bağıntı; T=1/f dir. Çizgisel Hız: Düzgün dairesel hareket yapan cismin yörüngesel hızıdır. ν ile gösterilir. Birimi m/sn dir. ν=2πr/t T=1/f ν=2πrf Açısal Hız: Dairesel hareket yapan cismin belirli bir w yayını tarama hızına denir. ω=2π/t T=1/f ω= 2πf Çizgisel hız ile açısal hız arasındaki ilişki ise; ν =ωr Merkezcil Ġvme: Üzerine kuvvet etkiyen cismin hız vektöründe değişme olur. Hızdaki değişmede ivmeyi meydana getirir. Dairesel harekette ivme merkeze doğrudur. a ile gösterilir. a M = ν 2 /r ya da a M =4π 2 r/t 2 a M =ω 2 r a M = - 4π 2 r/t 2 merkezcil ivme vektörel olarak bu şekildedir. Buradan merkezcil kuvvet;

19 F=m*a M F=m* ν 2 /r ya da F=m*ω 2 r olur. Buradan ; F = - m 4π 2 r/t 2 merkezcil kuvvet vektörel olarak bu şekildedir. Deneyin YapılıĢı Şekilde görüldüğü gibi, m kütleli bir arabayı, başlangıçtan r kadar uzaklıkta bir konuma yerleştirildiğini ve yatay düzlemdeki dairesel yörüngede sabit hızla döndürüldüğünü varsayalım. Arabanın eylemsizliği, hareketin doğrusal bir yol boyunca kalmasını sağlamak eğilimindedir. 1. Yolun üzerine arabayı hareketsiz durumda yerleştiriniz 2. Arabanın kütlesini tabloya kaydedin. 3. r uzaklığını ölçerek önce çizgisel ve açısal hızı hesaplayarak tabloya kaydedin. 4. Daha sonra merkezcil ivmeyi bularak buradan merkezcil kuvvet değerlerini tabloya kaydedin. 5. Aynı adımları arabanın kütlesini ve frekans değerlerini değiştirerek tekrarlayın. Arabanın Kütlesi Frekans r uzaklığı Çizgisel Hız Açısal Hız Merkezcil İvme Merkezcil Kuvvet

20 DENEY 6 : MOMENT A-MOMENT Teori Moment matematiksel olarak aşağıdaki vektör denklemi ile tanımlanır. r F (6.1) Burada =moment, F=uygulanan kuvvet, r=dönme ekseninden kuvvetin uygulandığı noktaya olan uzaklıktır. Momentin yönü sağ el kuralı ile belirlenir. Şekil 6.1 de momentin yönü sayfanın dışına doğrudur. Momentin büyüklüğü ise = = r. ( sin ). F (6.2) Burada, r ve F arasındaki açıdır. r( sin ) = r dönme ekseninden kuvvetin uygulandığı eksene olan dik uzaklıktır. Moment aşağıdaki denklemle de gösterilir. = r F (6.3) Mekanik dengede olan bir cisim için (hareketsiz ya da sabit hızla hareketli) iki koşul sağlanmalıdır. Cisim üzerine etki eden dış kuvvetlerin toplamı sıfıra eşit olmalıdır ve cisim üzerine etki eden dış momentlerin toplamı sıfıra eşit olmalıdır. Moment vektörü cihazı bu şartların ikincisini incelemek için kullanılır. Momentler asılan kütlelerle mil üzerindeki topa uygulanır ve topun denge konumuna dönmesine izin verilir. Bu konumda uygulanan momentlerin tümünün toplamı sıfıra eşit olmalıdır. Bu gerçek momentlerin ölçülmesiyle doğrulanabilir. Her bir momentin büyüklüğü Denklem 6.3 kullanılarak ölçülür. Her moment için kuvvet, asılan kütlelerin ağırlıdır ve r Şekil 6.2 de gösterildiği gibi milimetre ölçek kullanılarak ölçülür. Her bir momentin yönü dereceli skala (iletki) kullanılarak ölçülür. Milimetre ölçeği asılı kütleyi taşıyan ipe değdiğinde, işaretleyici kütlenin ağırlığı tarafından uygulanan momentin yönünü gösterir. Moment vektörlerinin tamamı bu yolla ölçüldükten sonra ya trigonometrik olarak ya da vektörel olarak toplanırlar. Sonuç her zaman sıfıra eşit olmalıd ır. Deneyin YapıĢı UYARI: Üstte yer alan desteğin düşmemesi için kütle değiştirirken topu mutlaka tutunuz. Ayrıca terazinin herhangi bir koluna 75g dan daha fazla kütle asmayınız ve toplam kütle 200g ı geçmemesine dikkat ediniz. 1- Üç ayağın seviyelerini dengeleyene kadar ayarlayınız. 2-10cm uzunluğunda 3 adet iplik kesiniz. Denge koluna her bir ipliğin ucuna bağlayın, ve kütle askılarını asmak için ipin diğer ucuna bir ilmek atınız. 3- Topu tutarken üç ipliğin ucuna kütle askılarını takınız. Askıların her birine ek kütleler koyunuz (örneğin 20g, 50g ve 70g olabilir) Tablo 6.1 e kullandığınız kütleleri kaydediniz. Kütle askılarının kütlelerini de eklemeyi unutmayınız. 4- Topu bırakınız ve pompayı sıkarak topun dönmesini sağlayınız. Pompalamaya topun dönmesi durana kadar devam ediniz. Terazi kollarından herhangi birinin merkez direğe değmemesine dikkat ediniz. Eğer değiyorsa, değmeyecek

21 şekilde kütleleri değiştirin. (NOT: Bazen kütlenin bir tanesi o kadar alçak olur ki masaya temas eder. Böyle bir durumda ipi kısaltıp ve yeniden pompalayınız) ġekil 6.1 Moment diyagramı ġekil 6.2 Momentin ölçülmesi 5- Asılan kütlelerin her biri için Şekil 6.4 teki gibi r ve yı ölçünüz. Milimetre ölçeğini ipe temas etmeyecek şekilde uzatınız. Milimetreli ölçek üzerindeki r i ölçünüz ve cihazın tabanındaki dereceli ölçekten yı ölçünüz. Sonuçlarınızı Tablo 6.1 e kaydediniz. NOT: Doğru ölçüm için milimetreli öçlük ölçtüğünüzü her bir moment için ipin aynı tarafında olmalıdır. Eğer kütle çok yüksek ise r i ölçmek için milimetre ölçeğini ipe ulaşacak şekilde yükseltiniz (Şekil 6.5a). yı ölçmek için milimetre ölçeğini ipe değecek şekilde eğiniz ancak kütle yerinde oynamasın (Şekil 6.b). Analiz 1- açısı, kuvvet vektörü (F) ve yer değiştirme vektörünü (r) içeren düzleme dik olan moment vektörünün yönünü gösterir. Yer değiştirme vektörü başlangıç noktası destek topunun merkezi olan vektörünün ucunda ve ip boyunca aşağı doğru uzanan vektördür. Kuvvet vektörü asılı kütlenin ağırlığı ile orantılıdır. Bütün moment vektörlerinin yatay düzlemde olmasına dikkat ediniz. Çünkü bunların hepsi dikey konumda olan kuvvet vektörlerine diktir. 2- Her bir kütle tarafından uygulanan kuvveti hesaplayınız ve değerleri Tablo 6.1 e kaydediniz. 3- Her bir kütlenin ağırlığı tarafından uygulanan momenti hesaplayınız ve değerlerini kaydediniz.

22 ġekil 6.3 Deney Düzeneği ġekil 6.4 r ve θ nın ölçülmesi 4- Dik koordinatlarda üç moment vektörünü çiziniz. Her bir vektörün uzunluğu moment vektörü ile orantılıdır ve her bir vektörün açısı x eksenine göre ölçülmüştür. Şekil 6.6 da bir moment vektörü gösterilmiştir. 5- Her bir moment vektörünü x ve y bileşenine ayırınız. Her moment vektörü için her bir bileşenin değerini kaydediniz. Çizimi kullanarak bileşenlerin büyüklüğünü ölçebilirsiniz ve ya bileşenleri trigonometrik olarak hesaplayabilirsiniz (T x = TCos. T y = TCos ). 6- Tüm pozitif x bileşenlerinin toplamını hesaplayınız. Benzer şekilde negatif x bileşenlerinin toplamını da hesaplayınız. Bu değerlerin her ikisini de kaydediniz adımdaki iki toplamınız arasındaki yüzdelik farkı hesaplayınız. ġekil 6.5 Kütle yüksekte iken r ve θ nın ġekil 6.6 Moment diyagramı ölçülmesi

23 Burada = Pozitif x bileşenlerinin toplamı = Negatif x bileşenlerinin mutlak değerlerinin toplamı 8- Moment vektörlerinizin y bileşenleri için 6. ve 7. adımı tekrarlayın. Tablo 6.1 Veri ve hesaplamalar Veri Kütle, M (g) Düşey uzaklık, r (cm) Açı, (derece) Kuvvet, F (Newton) Moment, (N.m) x-bileşeni y-bileşeni Pozitif x-bileşenlerinin toplamı Negatif x-bileşenlerinin toplamı % fark Pozitif y-bileşenlerinin toplamı Negatif y-bileşenlerinin toplamı % fark Moment A B C B- Kuvvet Masası a- Vektör Toplamı Araçlar: -Kuvvet masası - ip -3 makara ve makara kıskacı - cetvel -3 kütle askısı - iletki -Kütle seti Amaç Bu deneyin amacı kuvvet masası kullanarak dengeleyen üçüncü kuvveti deneysel olarak belirlemektir. Teori Bu deneyde üç metot kullanarak iki vektörün toplamı bulunur: 1. Deneysel olarak, 2. Bileşenlerine ayırarak ve 3. Grafiksel olarak.

24 Not: Tüm durumlarda makara üzerine kütlenin asılmasıyla ortaya çıkan kuvvet yerçekimi ivmesiyle kütlenin çarpılmasıyla bulunur. 1. Deneysel metot İki kuvvet, belli açılarda yerleşmiş makaralara asılan kütleler tarafından kuvvet masasına uygulanır. Daha sonra üçüncü makaraya asılan kütle bunun açısı diğer iki kuvvet dengelenene kadar ayarlanır. Bu üçüncü kuvvet dengeyi sağlayan kuvvet olduğu için dengeleyici ( )olarak tanımlanır. Dengeleyici kuvvet bileşke kuvvetin ( ) aynısı değildir. Dengeleyici kuvvet bileşke kuvvete zıt yöndedir (Şekil 6.7). Bu nedenle dengeleyici kuvvet, bileşke kuvvetin negatifidir. + ġekil 6.7 BileĢke kuvveti dengeleyen kuvvet 2. BileĢen metodu ġekil 6.8 BileĢenler İlk olarak iki kuvvet trigonometri kullanılarak x ve y bileşenlerine ayrılır. + ve + Burada, vektörünün x bileşeni ve, x yönünde birim vektördür (Şekil 6.8). ve toplamını belirtmek için, bileşenler bileşke kuvvetinin bileşenleri olarak toplanırlar. = ( + ) + ( + ) = +

25 Bileşke kuvvetin bir yönü (açı) ve büyüklüğü olmalıdır. Bileşke kuvvetin büyüklüğü ( ve ) Pisagor teoremi kullanılarak bulunur. Trigonometri kullanılarak açılar bulunur. = Tan ( ) = 3. Grafiksel metod İki kuvvet, bir iletki ve cetvel kullanılarak ölçeklendirilerek kuvvetlerin çizilmesiyle toplanırlar. İkinci kuvvet ve ( ilk kuvvet ( ) nın başına gelecek şekilde çizilir. Bileşke kuvvet ( ), sonundan nin başına çizilir ( Şekil 6.9 ). Bileşkenin büyüklüğü şekilde direk olarak ölçülebilir ve seçilen ölçek kullanılarak uygun kuvvete dönüştürülür. Açı, iletki kullanılarak ölçülür. Analiz Deneysel Metot ġekil 6.9 Vektör Toplamı Deneme yanılma yöntemiyle iki kütleyi dengeleyecek üçüncü kütleyi ve bu kütlenin asılı olduğu makaranın açısını belirleyin. Bu üçüncü kuvvet dengeleyici kuvvet olarak adlandırılır. Dengeleyici kuvvet, bileşke kuvvetin negatifidir. Üçüncü makaraya asılı olan ve sistemi dengeleyen bu kütleyi Tablo 2 ye kaydedin. Sistemin dengede olup olmadığını belirlemek için aşağıdaki işlemi yapın. Dengeyi Bulmak Ġçin Halka Metodu Sistem dengedeyken halka merkezde olmalıdır. Merkez çubuğu çevirerek halkayı serbest bırakın halkayı yavaşça bir tarafa doğru çekin ve bırakın. Eğer halka dönmüyorsa, gerekli kütle veya açıları değiştirerek her defasında merkeze dönecek şekilde ayarlayın. Teorik olarak üçüncü makarada asılı kütleyi ve açısını bulmak için bileşenler metoduyla ve grafik metoduyla dengeleyici kuvvetini bulun. +

26 BileĢenler Metodu Bir kağıt üzerine A ve B kuvvetlerinin bileşenlerini toplayın ve dengeleyici kuvveti bulun. Yönü belirlemek için trigonometri kullanın ( Bileşkenin, dengeleyici kuvvetin tam zıttı olduğunu hatırlayın). Sonuçları Tablo 6.2 ye kaydedin. Grafik Metodu Bir kağıt üzerinde A ve B kuvvet vektörlerini uç uca ekleyerek çizin. Cetvel yardımıyla bileşke kuvvetin yönünü ve uzunluğunu bulun. Sonuçları Tablo 6.2 ye kaydedin. Dengeleyici kuvvetin yönünü tabloya kaydedin. Deneysel: Tablo 6.2 Vektörlerin toplanmasında kullanıla üç metodun sonuçları Bileşen: = = Grafiksel Metot Dengeleyici ( ) Büyüklük Yön ( )

27

28 YERÇEKĠMĠ KUVVETĠ Araçlar -Havayolu sistemi ve araba -Kronometre GiriĢ DENEY 7: YERÇEKĠMĠ KUVVETĠ VE ORTALAMA HIZ Bu deneyde Newton un ikinci kanunu kullanılacaktır (F=ma). İdeal olarak basitçe dünyanın çekim kuvveti sayesinde serbest olarak düşen bir cismin kütlesini ölçüp üzerindeki kuvveti hesaplayacak ve ivmesini ölçeceksiniz. Oysa serbest düşen bir cismin ivmesini hassas bir şekilde ölçmek zordur. Ölçüm hassasiyeti eğimli bir yüzey üzerinde yavaşça kayan bir cisim sayesinde arttırılabilir. Şekil 7.1 de deney düzeneğini bulabilirsiniz. Çekim kuvveti F g iki bileşenine ayrılabilir. Bu bileşenlerden birisi arabaya dik diğeri de hareket yönündedir. Bileşenlerden sadece hareket yönündeki arabayı ivmelendirir. Diğer bileşen arabaya dik etki eden hava akımı sayesinde dengelenir. Şekilden de görüldüğü gibi arabayı ivmelendiren kuvvettir. Arabanın ivmesini ölçerek F belirlenip F g hesaplanır. ġekil 7.1 Arabaya Etkiyen Kuvvetler ġekil 7.2 Deney Düzeneği Deneyin YapılıĢı 1. Hava yolunu Şekil 7.2 deki gibi yerleştirin. 2. Hava yolunun destek noktaları arasındaki uzaklığı ölçüp bulduğ unuz d uzaklığını kaydedin. 3. h yüksekliğindeki bir bloğu hava yolunun ayağının altına yerleştirin ve h yüksekliğini kaydedin. 4. İki kapı arasındaki uzaklığı ölçüp D olarak kaydedin. 5. Arabanın kütlesini kaydedin. 6. Arabayı hava yolunun başından bırakarak kronometreye basın. İlk kapıdan geçene kadarki süreyi t 1 olarak kaydedin. Arabanın 1. ve 2. kapılar arası geçirdiği süreyi yine kronometre ile ölçün ve t 2 olarak kaydedin.

29 7. Aynı ölçümlerden birçok kez tekrarlayarak Tablo 7.1 e kaydedin. Veri ve Hesaplamalar 1. eşitliğini kullanarak θ açısını belirleyiniz. 2. Her zaman aralığı için L uzunluğunu t 1 ve t 2 ye bölerek v 1 ve v 2 hızlarını bulun. 3. Her ölçüm için yi kullanarak arabanın ivmesini bulun. 4. Ortalama ivmeyi bulun. 5. Her bir ölçüm için yı kullanarak araba üzerindeki kuvveti bulun. 6. yı kullanarak her bir ölçüm için yi bulun. 7. Kütleyi(m) x eksenine yerleştirerek grafiğini çizin. d=.. D=.. θ=. h=. L=... Tablo 7.1 Veri ve Hesaplamalar m t 1 t 2 v 1 v 2 a a ort F g Analiz Çizilen grafiği nasıl bir bağlantı gösteriyor? Grafik orijinden geçiyor mu? Grafiğin eğiminden yer çekimi ivmesi g sabitini bulun. ORTALAMA HIZ Araçlar -Havayolu sistemi ve araba -Kronometre GiriĢ Ortalama hız değeri kullanışlı olabilir. Ortalama hız kavramını kullanarak belli bir süre sonunda nerede olacağımızı tahmin edebiliriz. Ancak trafik polisleri ortalama hızınızdan çok radarla ölçüm yaptıkları andaki hızınızla ilgilenirler. Bu deneyde ortalama hız ile ani hız arasındaki ilişkiyi araştıracaksınız.

30 ġekil 7.3 Düzeneğin Hazırlanması Yapılacak iģlemler 1- Şekil 7.3 de görüldüğü gibi hava yolunun son noktasını 1-2 cm lik bir destek yerleştirin. 2- noktasını ölçüp Tablo 7.3 e kaydedin. 3- Araba için noktası seçip kurşun kalem ile hava yolu üzerinde işaretleyin. Böylece her zaman aynı noktayı kullanabilirsiniz. 4- Şekildeki gibi ışık kapısı zamanlayıcı ve yardımcı ışık kapısını den eşit uzaklıklara koyup ışık kapıları arasındaki mesafeyi D olarak Tablo 7.3 e kaydedin. 5- Arabayı da tutup sonra bırakın. Araba iki ışık kapısından geçerken zamanları t 1 olarak kaydedin adımı dört kez tekrarlayıp zamanları t 2, t 3, t 4, t 5 olarak kaydedin. 7- Uzaklığı 10 cm kadar azaltıp 4-6 arasındaki adımları tekrar edin. Veri ve Hesaplamalar 1- D nin her değeri için t 1, t 2, t 3, t 4, t 5 zamanlarının ortalama değerlerini hesaplayıp t ortalama olarak kaydedin. 2- = d / yı hesaplayın. Bu arabanın iki ışık kapısı arasındaki hızıdır. 3- D ve t, ve grafiğini çizin. Tablo 7.3 Veri ve Hesaplamalar = D

31 DENEY 8: DÖNME EYLEMSĠZLĠK DENEYLERĠ DĠSK VE HALKANIN EYLEMSĠZLĠK MOMENTĠ Araçlar -Hassaslık zamanlayıcı programı -Eylemsizlik momenti takımı -Kütle ve askı takımı - Akıllı makara - Cetvel Amaç Halka ve diskin eylemsizlik momentini deneysel olarak bulmak ve deneysel olarak bulunan bu değerleri teorik değerleriyle kıyaslamak. Teori Teorik olarak bir halkanın merkezi etrafında eylemsizlik momenti ifadesiyle verilir. Burada M halkanın kütlesi, R 1 halkanın iç yarıçapı ve R 2 halkanın dış yarıçapıdır. ġekil 8.1 Halka Bir diskin merkezi etrafında eylemsizlik momenti ifadesiyle verilir. Bu bağıntıda M diskin kütlesi ve R diskin yarıçapıdır. Bununla beraber bir diskin çapı etrafında eylemsizlik momenti

32 şeklinde gösterilir. Eylemsizlik momentini deneysel olarak bulmak için cisme bilinen bir moment uygulanır ve oluşan açısal ivme ölçülür. Moment ifadesiyle verildiği için eylemsizlik momenti eşitliği ile gösterilir. Burada diskin açısal ivmesini göstermektedir ve değeri a/r dir. Burada a ivme ve r ise diskin yarıçapıdır., temeldeki makaraya sarılı ipe asılı kütlenin ağırlığının neden olduğu momenttir. bağıntısında r, ipin sarılı olduğu silindirin yarıçapını ve T, sistem dönerken ipte oluşan gerilmeyi temsil eder. ġekil 8.2 Asılı m kütlesi için Newton un ikinci kanununu uygularsak ifadesini elde ederiz. Bu denklemde T yi çekersek ġekil 8.3

33 T=m(g-a) bağıntısını elde ederiz. Eğer m kütlesinin çizgisel ivmesini tespit edersek eylemsizlik momentini hesaplamak için moment ve açısal ivmeyi bulabiliriz. Deneyin KuruluĢu 1. Şekil 8.4 te gösterildiği gibi merkez eksene diski yerleştirin. Diskin halka girmesi için hazırlanmış oluklu kısmının üste gelmesine dikkat edin. 2. Oluğa tam oturacak şekilde halkayı diskin üzerine koyun. 3. Akıllı makarayı temele takıp bilgisayara bağlayın. 4. Akıllı makara programını çalıştırın. Yapılacak ĠĢlemler Teorik Eylemsizlik Momentinin Hesabı ġekil Halka ve diski tartıp kütlelerini Tablo 8.1 e kaydedin. 2. Halkanın iç ve dış çaplarını ölçüp R 1 ve R 2 yi hesaplayın. Sonuçları Tablo 8.1 e kaydedin. 3. Diskin çapını ölçüp yarıçap R değerini Tablo 8.1 e kaydedin. Halkanın Kütlesi Diskin Kütlesi Halkanın İç Yarıçapı Halkanın Dış Yarıçapı Diskin Yarıçapı Tablo 8.1 Teorik Eylemsizlik Momenti Deneysel Metot Ġçin Ölçümler Deneysel olarak eylemsizlik momentini bulmaya yarayan teori sürtünmeyi hesaba katmamaktadır. Dolayısıyla kinetik sürtünmeye karşılık makaraya kütle asacağız. Kütlenin tam kinetik sürtünmeye karşılık geldiğini kütlenin sabit hızla

34 düşüşünden anlayabiliriz. Sonradan bu sürtünme kütlesini sistemi ivmelendiren kütleden çıkaracağız. 1. Kinetik sürtünmenin üstesinden gelecek kütleyi bulmak için Display Velocity(Hızı göster) sekmesini çalıştırın:<v>-display Velocity <ENTER>;<A>-Smart Pulley/Linear String(Akıllı Makara/Lineer Tel) <ENTER>; <N>-Normal Display (Normal Gösterim) <ENTER>. 2. Asılı kütlenin hızı üç önemli basamağa kadar sabit olacak biçimde makaraya kütle asın. Sonra <ENTER>a basarak hız gösterimini durdurun. Bulunan bu sürtünme kütlesini Tablo 8.2 ye kaydedin. Tablo 8.2 Eylemsizlik Momenti Verileri Sürtünme kütlesi Asılı kütle Eğim Yarıçap Halka ve disk bir arada Disk yalnız yatay Disk yalnız dikey Halka ve Diskin Ġvmesinin BulunuĢu 1. İvmeyi bulmak için makaraya 50 gram civarında kütle asın (Astığınız kütleyi Tablo 8.2 deki asılı kütle kısmına tam olarak kaydedin). Motion Timer (Hareket zamanlayıcı) sekmesini ENTER tuşuna basarak çalıştırın. İpi iyice sarıp kütleyi masadan yere doğru serbest düşmeye bırakın. Kütle yere değmeden az önce ENTER tuşuna basın. 2. Bilgisayar zamanları hesaplayıncaya kadar bekleyin ve sonra ENTER tuşuna basın. İvmeyi belirlemek için hız-zaman grafiğini çizin: <G>.-Graph Data (Veriyi Çiz) <ENTER>;<A>-Smart Pulley/Linear String (Akıllı Makara/Doğrusal Tel) <ENTER>;<V>-Velocity vs. Time (Hıza karşı Zaman) <R>-Linear Regression (Doğrusal Regresyon) <SPACEBAR>(Aktif konuma getirir) <S>- Statistics (İstatistikler) <SPACEBAR><ENTER>. 3. Şimdi grafik görüntülenecek ve eğim grafiğin üst kısmında verilecektir. Bu eğim ivmeye eşittir. Main Menu (Ana Menü) ye dönmek için bir kez <ENTER>, iki kez de <X>e basın. Yarıçap Ölçümü Cetveli kullanarak ipin sarılı olduğu silindirin çapını ölçün ve yarıçapını hesaplayın. Bu değerleri Tablo 8.2 ye kaydedin. Diskin Yalnız BaĢına Ġvmesinin BulunuĢu Daha önce disk halka ile birlikte dönmekteydi. Halkanın eylemsizlik momentini hesaplamak için toplamdan çıkarmak üzere yalnız diskin eylemsizlik momentini bulmamız gereklidir. Bunun için halkayı diskin üzerinden alarak Halka ve Diskin İvmesinin Bulunuşu bölümünü tekrarlayın. NOT: Halka diskin üzerinden alındığı için yeni kinetik sürtünmeyi yenmek için daha az sürtünme kütlesi gereklidir. Bundan dolayı 30 gram kütle yeterlidir.

35 Diskin Çap Ekseni Etrafında DönüĢü Diski merkez eksenden ayırıp dikey konuma getirin. Diskin iki tarafında buluna n D şeklindeki deliklerden biri üzerinde merkez eksene tekrar yerleştirin (Şekil 8.5). Yarıçap Ölçümü ve Diskin Yalnız Başına İvmesinin Bulunuşu adımlarını disk bu konumda iken tekrarlayın ve veriyi Tablo 8.2 ye kaydedin. Hesaplamalar ġekil 8.5 Aşağıdaki hesaplamaları yaparak sonuçları Tablo 8.3 e kaydedin. 1. Denklemlerde kullanılacak m kütlesini bulmak için sistemi ivmelendiren asılı kütleden sürtünme kütlesini çıkarın. 2. Halka ve diskin beraber eylemsizlik momentini hesaplayın. 3. Yalnız diskin eylemsizlik momentini hesaplayın. 4. Halka ve diskin toplam eylemsizlik momentinden diskin eylemsizlik momentini çıkarın. Bu halkanın eylemsizlik momentini verecektir. 5. Diskin çapı etrafında eylemsizlik momentini hesaplayın. 6. Halkanın eylemsizlik momentini teorik olarak hesaplayın. 7. Diskin ağırlık merkezi ve çapı etrafında eylemsizlik momentini teorik olarak hesaplayın. 8. Deneysel değerleri ve teorik değerleri karşılaştırmak için yüzdelik farkı kullanın. Tablo 8.3 Sonuçlar Disk ve Halka Beraber Yalnız Disk (Yatay) Yalnız Disk (Dikey) Yalnız Halka Deneysel Eylemsizlik Momenti Teorik Eylemsizlik Momenti Yüzde Hata

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği -Fizik I 2013-2014 Dönme Hareketinin Dinamiği Nurdan Demirci Sankır Ofis: 364, Tel: 2924332 İçerik Vektörel Çarpım ve Tork Katı Cismin Yuvarlanma Hareketi Bir Parçacığın Açısal Momentumu Dönen Katı Cismin

Detaylı

DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET

DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET AMAÇ: DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET Bir nesnenin sabit hızda, net kuvvetin etkisi altında olmadan, düzgün bir hat üzerinde hareket etmesini doğrulamak ve bu hızı hesaplamaktır. GENEL BİLGİLER:

Detaylı

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin

Detaylı

3. EĞĐK DÜZLEMDE HAREKET Hazırlayanlar Arş. Grv. M. ERYÜREK Arş. Grv. H. TAŞKIN

3. EĞĐK DÜZLEMDE HAREKET Hazırlayanlar Arş. Grv. M. ERYÜREK Arş. Grv. H. TAŞKIN 3. EĞĐK DÜZLEMDE HAREKET Hazırlayanlar Arş. Gr. M. ERYÜREK Arş. Gr. H. TAŞKIN AMAÇ Eğik düzlemdeki imeli hareketi gözlemek e bu hareket için yol-zaman, hız-zaman ilişkilerini incelemek, yerçekimi imesini

Detaylı

Newton un ikinci yasası: Bir cisim ivmesi cisim üzerine etki eden toplam kuvvet ile doğru orantılı cismin kütlesi ile ters orantılıdır.

Newton un ikinci yasası: Bir cisim ivmesi cisim üzerine etki eden toplam kuvvet ile doğru orantılı cismin kütlesi ile ters orantılıdır. Bölüm 5: Hareket Yasaları(Özet) Önceki bölümde hareketin temel kavramları olan yerdeğiştirme, hız ve ivme tanımlanmıştır. Bu bölümde ise hareketli cisimlerin farklı hareketlerine sebep olan etkilerin hareketi

Detaylı

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü Massachusetts Teknoloji Enstitüsü-Fizik Bölümü Fizik 8.01 Ödev # 8 Güz, 1999 ÇÖZÜMLER Dru Renner dru@mit.edu 14 Kasım 1999 Saat: 18.20 Problem 8.1 Bir sonraki hareket bir odağının merkezinde gezegenin

Detaylı

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM 4.1. Giriş Bir önceki bölümde, hareket denklemi F = ma nın, maddesel noktanın yer değiştirmesine göre integrasyonu ile elde edilen iş ve enerji denklemlerini

Detaylı

Fizik 101: Ders 21 Gündem

Fizik 101: Ders 21 Gündem Fizik 101: Ders 21 Gündem Yer çekimi nedeninden dolayı tork Rotasyon (özet) Statik Bayırda bir araba Statik denge denklemleri Örnekler Asılı tahterevalli Asılı lamba Merdiven Ders 21, Soru 1 Rotasyon Kütleleri

Detaylı

HAREKET HAREKET KUVVET İLİŞKİSİ

HAREKET HAREKET KUVVET İLİŞKİSİ HAREKET HAREKET KUVVET İLİŞKİSİ Sabit kabul edilen bir noktaya göre bir cismin konumundaki değişikliğe hareket denir. Bu sabit noktaya referans noktası denir. Fizikte hareket üçe ayrılır Ötelenme Hareketi:

Detaylı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı

DENEY 0. Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı DENEY 0 Bölüm 1 - Ölçme ve Hata Hesabı Amaç: Ölçüm metodu ve cihazına bağlı hata ve belirsizlikleri anlamak, fiziksel bir niceliği ölçüp hata ve belirsizlikleri tespit etmek, nedenlerini açıklamak. Genel

Detaylı

2. KUVVET SİSTEMLERİ 2.1 Giriş

2. KUVVET SİSTEMLERİ 2.1 Giriş 2. KUVVET SİSTEMLERİ 2.1 Giriş Kuvvet: Şiddet (P), doğrultu (θ) ve uygulama noktası (A) ile karakterize edilen ve bir cismin diğerine uyguladığı itme veya çekme olarak tanımlanabilir. Bu parametrelerden

Detaylı

EĞİK ATIŞ Ankara 2008

EĞİK ATIŞ Ankara 2008 EĞİK ATIŞ Ankara 8 EĞİK ATIŞ: AMAÇ: 1. Topun ilk hızını belirlemek. Ölçülen menzille hesaplanan menzili karşılaştırmak 3. Bir düzlem üzerinde uygulanan eğik atışda açıyla menzil ve tepenoktası arasındaki

Detaylı

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu)

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu) BÖLÜM I GİRİŞ 1.1 Sinyal Bir sistemin durum ve davranış bilgilerini taşıyan, bir veya daha fazla değişken ile tanımlanan bir fonksiyon olup veri işlemde dalga olarak adlandırılır. Bir dalga, genliği, dalga

Detaylı

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ 1.1. Giriş Kinematik, daha öncede vurgulandığı üzere, harekete sebep olan veya hareketin bir sonucu olarak ortaya çıkan kuvvetleri dikkate almadan cisimlerin hareketini

Detaylı

O-bOt ile Uygulamalı Deneyler

O-bOt ile Uygulamalı Deneyler O-bOt ile Uygulamalı Deneyler Deney 1: Tekerlek Çapı Gidilen Yol Đlişkisinin Bulunması 1 AMAÇ Bu deneyde, robotu hareket ettirmek için kullandığımız tekerleklerin çaplarının ve motorların dakikada attıkları

Detaylı

Manyetizma. Manyetik alan çizgileri, çizim. Manyetik malzeme türleri. Manyetik alanlar. BÖLÜM 29 Manyetik alanlar

Manyetizma. Manyetik alan çizgileri, çizim. Manyetik malzeme türleri. Manyetik alanlar. BÖLÜM 29 Manyetik alanlar ÖLÜM 29 Manyetik alanlar Manyetik alan Akım taşıyan bir iletkene etkiyen manyetik kuvvet Düzgün bir manyetik alan içerisindeki akım ilmeğine etkiyen tork Yüklü bir parçacığın düzgün bir manyetik alan içerisindeki

Detaylı

G = mg bağıntısı ile bulunur.

G = mg bağıntısı ile bulunur. ATIŞLAR Havada serbest bırakılan cisimlerin aşağı doğru düşmesi etrafımızda her zaman gördüğümüz bir olaydır. Bu düşme hareketleri, cisimleri yerin merkezine doğru çeken bir kuvvetin varlığını gösterir.

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr.

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr. T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Aydın DURMUŞ EYLÜL 2011 SAMSUN SANTRĠFÜJ POMPA DENEYĠ 1. GĠRĠġ Pompa,

Detaylı

Bölüm 3: Vektörler. Kavrama Soruları. Konu İçeriği. Sunuş. 3-1 Koordinat Sistemleri

Bölüm 3: Vektörler. Kavrama Soruları. Konu İçeriği. Sunuş. 3-1 Koordinat Sistemleri ölüm 3: Vektörler Kavrama Soruları 1- Neden vektörlere ihtiyaç duyarız? - Vektör ve skaler arasındaki fark nedir? 3- Neden vektörel bölme işlemi yapılamaz? 4- π sayısı vektörel mi yoksa skaler bir nicelik

Detaylı

Karabük Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi...www.IbrahimCayiroglu.com. STATİK (2. Hafta)

Karabük Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi...www.IbrahimCayiroglu.com. STATİK (2. Hafta) AĞIRLIK MERKEZİ STATİK (2. Hafta) Ağırlık merkezi: Bir cismi oluşturan herbir parçaya etki eden yerçeki kuvvetlerinin bileşkesinin cismin üzerinden geçtiği noktaya Ağırlık Merkezi denir. Şekil. Ağırlık

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ GİRİŞ Mekanik tasarım yaparken öncelikli olarak tasarımda kullanılması düşünülen malzemelerin

Detaylı

Dinamik. Fatih ALİBEYOĞLU -10-

Dinamik. Fatih ALİBEYOĞLU -10- 1 Dinamik Fatih ALİBEYOĞLU -10- Giriş & Hareketler 2 Rijit cismi oluşturan çeşitli parçacıkların zaman, konum, hız ve ivmeleri arasında olan ilişkiler incelenecektir. Rijit Cisimlerin hareketleri Ötelenme(Doğrusal,

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Statik Denge ve Esneklik

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Statik Denge ve Esneklik 1 -Fizik I 2013-2014 Statik Denge ve Esneklik Nurdan Demirci Sankır Ofis: 364, Tel: 2924332 2 İçerik Denge Şartları Ağırlık Merkezi Statik Dengedeki Katı Cisimlere ler Katıların Esneklik Özellikleri 1

Detaylı

Newton Kanunlarının Uygulaması

Newton Kanunlarının Uygulaması BÖLÜM 5 Newton Kanunlarının Uygulaması Hedef Öğretiler Newton Birinci Kanunu uygulaması Newtonİkinci Kanunu uygulaması Sürtünme ve akışkan direnci Dairesel harekette kuvvetler Giriş Newton Kanunlarını

Detaylı

1. BÖLÜM FİZİĞİN DOĞASI - VEKTÖRLER DENGE - MOMENT - AĞIRLIK MERKEZİ

1. BÖLÜM FİZİĞİN DOĞASI - VEKTÖRLER DENGE - MOMENT - AĞIRLIK MERKEZİ 1. BÖLÜM FİZİĞİN DĞASI - VEKÖRLER DENGE - MMEN - AĞIRLIK MERKEZİ FİZİĞİN DĞASI - VEKÖRLER - DENGE - MMEN - AĞIRLIK MERKEZİ SRULAR 1. I. ork (x) II. Güç (P) III. Açısal momentum (L) Yukarıdakilerden hangisi

Detaylı

BASİT HARMONİK HAREKET

BASİT HARMONİK HAREKET BASİT HARMONİK HAREKET Bir doğru üzerinde bulunan iki nokta arasında periyodik olarak yer değiştirme ve ivmesi değişen hareketlere basit harmonik hareket denir. Sarmal yayın ucuna bağlanmış bir cismin

Detaylı

AĞIRLIK MERKEZİ VE ALAN ATALET MOMENTLERİ

AĞIRLIK MERKEZİ VE ALAN ATALET MOMENTLERİ AĞIRLIK MERKEZİ VE ALAN ATALET MOMENTLERİ AĞIRLIK MERKEZİ VE ALAN ATALET MOMENTLERİ Bu konular denge problemelerinden tamamen bağımsızdır. Alanların ağırlık merkezi ve atalet momenti ismi verilen geometrik

Detaylı

2. Kuvvet kazancı, yükün kuvvete oranı olarak ifade edilir. Yük kuvvet ile dengede ise,

2. Kuvvet kazancı, yükün kuvvete oranı olarak ifade edilir. Yük kuvvet ile dengede ise, Bir işi daha kolay yapabilmek için kullanılan düzeneklere basit makineler denir. Bu basit makineler kuvvetin doğrultusunu, yönünü ve değerini değiştirerek günlük hayatta iş yapmamızı kolaylaştırır. Basit

Detaylı

DİNAMİK (2.hafta) Yatay Hareket Formülleri: a x =0 olduğundan ilk hız ile yatay bileşende hareketine devam eder.

DİNAMİK (2.hafta) Yatay Hareket Formülleri: a x =0 olduğundan ilk hız ile yatay bileşende hareketine devam eder. EĞİK ATIŞ Bir merminin serbest uçuş hareketi iki dik bileşen şeklinde, yatay ve dikey hareket olarak incelenir. Bu harekette hava direnci ihmal edilerek çözüm yapılır. Hava direnci ihmal edilince yatay

Detaylı

DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 2006-2007 EĞİTİM ve ÖĞRETİM YILI FİZİK DERSİ YILLIK ÖDEVİ

DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 2006-2007 EĞİTİM ve ÖĞRETİM YILI FİZİK DERSİ YILLIK ÖDEVİ DENİZLİ ANADOLU LİSESİ 2006-2007 EĞİTİM ve ÖĞRETİM YILI FİZİK DERSİ YILLIK ÖDEVİ Öğrencinin ; Adı : Özgür Soyadı : ATİK Numarası : 387 Sınıfı : 10F/J Ders Öğretmeninin ; Adı : Fahrettin Soyadı : KALE Ödevin

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut

AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ. Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut AKM 205 BÖLÜM 3 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. 70 kg gelen bir bayanın 400 cm 2 toplam ayak tabanına sahip olduğunu göz önüne alınız. Bu bayan

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 3 ÜÇ NOKTALI EĞİLME DENEYİ GİRİŞ Yapılan herhangi bir mekanik tasarımda kullanılacak malzemelerin belirlenmesi

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR -I BERNOULLİ DENEYİ FÖYÜ 2014 1. GENEL BİLGİLER Bernoulli denklemi basınç, hız

Detaylı

1)Aşağıdaki konum-zaman grafiğine göre bu hareketlinin 0-30 saniyeleri arasındaki ortalama hızı nedir?

1)Aşağıdaki konum-zaman grafiğine göre bu hareketlinin 0-30 saniyeleri arasındaki ortalama hızı nedir? 1)Aşağıdaki konum-zaman grafiğine göre bu hareketlinin 0-30 saniyeleri arasındaki ortalama hızı nedir? A) -1/6 B) 1 C) 1/2 D) 1/5 E) 3 2) Durgun halden harekete geçen bir cismin konum-zaman grafiği şekildeki

Detaylı

DÜZGÜN DAİRESEL HAREKET

DÜZGÜN DAİRESEL HAREKET FİZİK DÖNEM ÖDEVİ DÜZGÜN DAİRESEL HAREKET Adı,Soyadı: Merve ERDEM Numara: 25 Sınıf: 10FenJ Öğretmen: Fahrettin KALE Mart,2007 1 DÜZGÜN DAİRESEL HAREKET SORU 1: Bir cisim 1 m yarıçaplı dairesel yörüngede

Detaylı

11.1 11.2. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti. 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti. 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı

11.1 11.2. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti. 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti. 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı 11.1 11. Tanım Akışkanların Statiği (Hidrostatik) Örnekler Kaldırma Kuvveti 11.3 Örnek Eylemsizlik Momenti 11.4 Eylemsizlik Yarıçapı 11.5 Eksen Takımının Değiştirilmesi 11.6 Asal Eylemsizlik Momentleri

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

ÖZET. Basit Makineler. Basit Makine Çeşitleri BASİT MAKİNELER

ÖZET. Basit Makineler. Basit Makine Çeşitleri BASİT MAKİNELER Basit Makineler Basit Makine Nedir? Günlük hayatımızda yaptığımız işleri kolaylaştırmak için bir takım araçlar kullanırız. Bir kuvvetin yönünü, büyüklüğünü ya da bir kuvvetin hem büyüklüğünü hem de yönünü

Detaylı

BASİT MAKİNELER. Basit makine: Kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü değiştiren araçlara basit makine denir.

BASİT MAKİNELER. Basit makine: Kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü değiştiren araçlara basit makine denir. BASİT MAKİNELER Bir işi yapmak için kas kuvveti kullanırız. Ancak çoğu zaman kas kuvveti bu işi yapmamıza yeterli olmaz. Bu durumda basit makinelerden yararlanırız. Kaldıraç, makara, eğik düzlem, dişli

Detaylı

1.3.15 00 Moment ve açısal momentum

1.3.15 00 Moment ve açısal momentum Mekanik Dinamik 1.3.15 00 Moment ve açısal momentum Ne öğrenebilirsiniz Dairesel hareket Açısal hız Açısal hızlanma Atalet momenti Newton kanunları Rotasyon Prensip: Rotasyon açısı ve açısal hız; sürtünme

Detaylı

V R. Devre 1 i normal pozisyonuna getirin. Şalter (yukarı) N konumuna alınmış olmalıdır. Böylece devrede herhangi bir hata bulunmayacaktır.

V R. Devre 1 i normal pozisyonuna getirin. Şalter (yukarı) N konumuna alınmış olmalıdır. Böylece devrede herhangi bir hata bulunmayacaktır. Ohm Kanunu Bir devreden geçen akımın şiddeti uygulanan gerilim ile doğru orantılı, devrenin elektrik direnci ile ters orantılıdır. Bunun matematiksel olarak ifadesi şöyledir: I V R Burada V = Gerilim (Birimi

Detaylı

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =.

5 kilolitre=..lt. 100 desilitre=.dekalitre. 150 gram=..dag. 1. 250 g= mg. 0,2 ton =..gram. 20 dam =.m. 2 km =.cm. 3,5 h = dakika. 20 m 3 =. 2014 2015 Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 1. Aşağıda verilen boşluklarara ifadeler doğru ise (D), yanlış ise (Y) yazınız. A. Fiziğin ışıkla

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 40 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI TEORİ Bir noktada oluşan gerinim ve gerilme değerlerini

Detaylı

ISI ĠLETĠM KATSAYISININ TESPĠTĠ DENEY FÖYÜ

ISI ĠLETĠM KATSAYISININ TESPĠTĠ DENEY FÖYÜ T.C ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ ISI ĠLETĠM KATSAYISININ TESPĠTĠ DENEY FÖYÜ HAZIRLAYAN: Prof. Dr. Aydın DURMUġ SAMSUN Deney 1: Doğrusal Isı Ġletimi Deneyi

Detaylı

... / 1. DÖNEM, 7. SINIFLAR FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ HAFTA SONU ÖDEVİ ÇALIŞMA SORULARI-14 10/01/2014. Adı-Soyadı :... KONU: Genel Tekrar

... / 1. DÖNEM, 7. SINIFLAR FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ HAFTA SONU ÖDEVİ ÇALIŞMA SORULARI-14 10/01/2014. Adı-Soyadı :... KONU: Genel Tekrar ... / 1. DÖNEM, 7. SINIFLAR FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ HAFTA SONU ÖDEVİ ÇALIŞMA SORULARI-14 10/01/2014 Adı-Soyadı :... KONU: Genel Tekrar Sınıfı:. Numara: 1) Şekilde verilen düzeneklerden hangisi ya da hangilerinde

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.ÖMER KADİR

Detaylı

PARALEL KUVVETLERİN DENGESİ

PARALEL KUVVETLERİN DENGESİ ARALEL KUVVETLERİN DENGESİ aralel kuvvetler eğer aynı yönlü ise bileşke kuvvet iki kuvvetin arasında ve büyük kuvvete daha yakın olur. Bileşke kuvvetin bulunduğu noktadan cisim asılacak olursak cisim dengede

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ BASİT MAKİNALAR

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ BASİT MAKİNALAR MEKATRONİĞİN TEMELLERİ BASİT MAKİNALAR Basit Makine Kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü değiştiren araçlara basit makine denir. Ayrıca basit makineler, küçük bir kuvvetle büyük kuvvetleri yenmek ya da dengelemek

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Katı Bir Cismin Sabit Bir Eksen Etrafında Dönmesi

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Katı Bir Cismin Sabit Bir Eksen Etrafında Dönmesi -Fizik I 2013-2014 Katı Bir Cismin Sabit Bir Eksen Etrafında Dönmesi Nurdan Demirci Sankır Ofis: 325, Tel: 2924332 İçerik Açısal Yerdeğiştirme, Hız ve İvme Dönme Kinematiği Açısal ve Doğrusal Nicelikler

Detaylı

CĠSMĠN Hacmi = Sıvının SON Hacmi - Sıvının ĠLK Hacmi. Sıvıların Kaldırma Kuvveti Nelere Bağlıdır? d = V

CĠSMĠN Hacmi = Sıvının SON Hacmi - Sıvının ĠLK Hacmi. Sıvıların Kaldırma Kuvveti Nelere Bağlıdır? d = V 8.SINIF KUVVET VE HAREKET ÜNİTE ÇALIŞMA YAPRAĞI /11/2013 KALDIRMA KUVVETİ Sıvıların cisimlere uyguladığı kaldırma kuvvetini bulmak için,n nı önce havada,sonra aynı n nı düzeneği bozmadan suda ölçeriz.daha

Detaylı

14. ÜNİTE BASİT MAKİNALAR

14. ÜNİTE BASİT MAKİNALAR 14. ÜNİTE BASİT MAKİNALAR KONULAR 1. BASİT MAKİNALAR VE ÇEŞİTLERİ 2. Kaldıraçlar 3. Makaralar 4. Sabit Makara 5. Hareketli Makaralar 6. Palangalar 7. Kasnaklar 8. Dişliler 9. Dönme Eksenleri Farklı Olan

Detaylı

11. SINIF SORU BANKASI. 1. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 8. Konu TORK VE DENGE TEST ÇÖZÜMLERİ

11. SINIF SORU BANKASI. 1. ÜNİTE: KUVVET VE HAREKET 8. Konu TORK VE DENGE TEST ÇÖZÜMLERİ 11. SINI SRU BANASI 1. ÜNİE: UVVE VE HAREE 8. onu R VE DENE ES ÇÖZÜMERİ 8 ork ve Denge est 1 in Çözümleri. 1 k x 1 k x 1 x 1 x 1. (+) ( ) x 1 k r k x x k x r x k k x noktasına göre tork alalım. oplam tork;

Detaylı

6. Sınıf Fen ve Teknoloji

6. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Kuvvet Kuvveti göremeyiz, ancak onu etkileri ile tanırız. Kuvvet; Duran bir cismi hareket ettirebilir. Hareket eden bir cismi durdurabilir. Hareket eden bir cismin hızını değiştirebilir. Hareket

Detaylı

... 201.. - 201.. EĞİTİM ÖĞRETİM YILI / 1. DÖNEM, 7. SINIFLAR FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ HAFTA SONU ÖDEVİ

... 201.. - 201.. EĞİTİM ÖĞRETİM YILI / 1. DÖNEM, 7. SINIFLAR FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ HAFTA SONU ÖDEVİ ... 201.. - 201.. EĞİTİM ÖĞRETİM YILI / 1. DÖNEM, 7. SINIFLAR FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ HAFTA SONU ÖDEVİ ÇALIŞMA SORULARI-14 /01/201.. Adı-Soyadı :... KONU: Genel Tekrar Sınıfı:. Numara: 1) Şekilde verilen

Detaylı

MEKANĠK TĠTREġĠMLER DENEYĠ

MEKANĠK TĠTREġĠMLER DENEYĠ MK-LB00 MEKNĠK TĠTREġĠMLER DENEYĠ. DENEYĠN MCI Mekanik titreşimler deneyi titreşim teorisi bilgilerinin daha iyi kavranmasına yardımcı olmak ve deneysel beceri kazandırmak amacıyla yapılmaktadır.. DENEY

Detaylı

Soru 1. Cisim dengede ise F¹ ve F² nedir? F¹ = 50.cos 53 = 30N F² = 50.sin 53 = 40N. Soru 2. P² = 8+16 = 24N P³ = 12-6 = 6N

Soru 1. Cisim dengede ise F¹ ve F² nedir? F¹ = 50.cos 53 = 30N F² = 50.sin 53 = 40N. Soru 2. P² = 8+16 = 24N P³ = 12-6 = 6N DENGE VE DENGE ŞARTLARI Bir cisim duruyorsa veya düzgün hızla bir doğru boyunca hareket ediyorsa ya da sabir hızla bir eksen etrafında dönüyorsa ``cisim dengededir`` denir. Cisim olduğu yerde duruyorsa,

Detaylı

YILDIZLARIN HAREKETLERİ

YILDIZLARIN HAREKETLERİ Öz Hareket Gezegenlerden ayırdetmek için sabit olarak isimlendirdiğimiz yıldızlar da gerçekte hareketlidirler. Bu, çeşitli yollarla anlaşılır. Bir yıldızın ve sı iki veya üç farklı tarihte çok dikkatle

Detaylı

STRAIN GAGE DENEY FÖYÜ

STRAIN GAGE DENEY FÖYÜ T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ STRAIN GAGE DENEY FÖYÜ HAZIRLAYAN Prof. Dr. Erdem KOÇ Yrd.Doç.Dr. İbrahim KELEŞ Yrd.Doç.Dr. Kemal YILDIZLI MAYIS 2011 SAMSUN

Detaylı

VECTOR MECHANICS FOR ENGINEERS: STATICS

VECTOR MECHANICS FOR ENGINEERS: STATICS Seventh Edition VECTOR MECHANICS FOR ENGINEERS: STATICS Ferdinand P. Beer E. Russell Johnston, Jr. Ders Notu: Hayri ACAR İstanbul Teknik Üniveristesi 8. Sürtünme Tel: 85 31 46 / 116 E-mail: acarh@itu.edu.tr

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI - 1

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI - 1 ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB 305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI - 1 AKIŞKANLAR MEKANİĞİ DENEY FÖYÜ (BORULARDA SÜRTÜNME KAYIPLARI) Hazırlayan: Araş. Gör.

Detaylı

BALIKESİR KARESİ ADNAN MENDERES ANADOLU LİSESİ 2015 2016 DERS YILI 11. SINIFLAR FİZİK DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI

BALIKESİR KARESİ ADNAN MENDERES ANADOLU LİSESİ 2015 2016 DERS YILI 11. SINIFLAR FİZİK DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI EKİM EYLÜL EYLÜL EYLÜL AY HAFTA DERS SAATİ BALIKESİR KARESİ ADNAN MENDERES ANADOLU LİSESİ 2015 2016 DERS YILI 11. SINIFLAR FİZİK DERSİ ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK PLANI SÜRE KONULAR KAZANIMLAR ÖĞRENME-ÖĞRETME

Detaylı

Rijit cisim mekaniği, diyagramdan da görüldüğü üzere statik ve dinamik olarak ikiye ayrılır. Statik dengede bulunan cisimlerle, dinamik hareketteki

Rijit cisim mekaniği, diyagramdan da görüldüğü üzere statik ve dinamik olarak ikiye ayrılır. Statik dengede bulunan cisimlerle, dinamik hareketteki Rijit cisim mekaniği, diyagramdan da görüldüğü üzere statik ve dinamik olarak ikiye ayrılır. Statik dengede bulunan cisimlerle, dinamik hareketteki cisimlerle uğraşır. Statik, kuvvet etkisi altında cisimlerin

Detaylı

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ 5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR 1. Döner çerçeveli ölçü aletini (d Arsonvalmetre) tanımak.. Bu ölçü aletinin akım ve gerilim ölçümlerinde nasıl kullanılacağını öğrenmek. ARAÇLAR Döner çerçeveli ölçü

Detaylı

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata Hata Hesabı Hata Nedir? Herhangi bir fiziksel büyüklüğün ölçülen değeri ile gerçek değeri arasındaki farka hata denir. Ölçülen bir fiziksel büyüklüğün sayısal değeri, yapılan deneysel hatalardan dolayı

Detaylı

GRAFİK ÇİZİMİ VE UYGULAMALARI 2

GRAFİK ÇİZİMİ VE UYGULAMALARI 2 GRAFİK ÇİZİMİ VE UYGULAMALARI 2 1. Verinin Grafikle Gösterilmesi 2 1.1. İki Değişkenli Grafikler 3 1.1.1. Serpilme Diyagramı 4 1.1.2. Zaman Serisi Grafikleri 5 1.1.3. İktisadi Modellerde Kullanılan Grafikler

Detaylı

04 Kasım 2010 TÜBİTAK ikince kademe seviyesinde Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsislav Dimitrov)

04 Kasım 2010 TÜBİTAK ikince kademe seviyesinde Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsislav Dimitrov) 04 Kasım 010 TÜBİTAK ikince kademe seviyesinde Deneme Sınavı (Prof.Dr.Ventsislav Dimitrov) Soru 1. Şamandıra. Genç ama yetenekli fizikçi Ali bir yaz boyunca, Karabulak köyünde misafirdi. Bir gün isimi

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK ÖLÇME TESİSAT GRUBU TEMRİN-1-Mikrometre ve Kumpas Kullanarak Kesit ve Çap Ölçmek

ELEKTRİK-ELEKTRONİK ÖLÇME TESİSAT GRUBU TEMRİN-1-Mikrometre ve Kumpas Kullanarak Kesit ve Çap Ölçmek ELEKTRİK-ELEKTRONİK ÖLÇME TESİSAT GRUBU TEMRİN-1-Mikrometre ve Kumpas Kullanarak Kesit ve Çap Ölçmek Amaç: Mikrometre ve kumpas kullanarak kesit ve çap ölçümünü yapabilir. Kullanılacak Malzemeler: 1. Yankeski

Detaylı

ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI

ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI Deney 1 Temel Elektronik Ölçümler İMZA KAĞIDI (Bu sayfa laboratuvarın sonunda asistanlara teslim edilmelidir) Ön-Çalışma Lab Saatin Başında Teslim Edildi BU HAFTA İÇİN

Detaylı

Süperpozisyon/Thevenin-Norton Deney 5-6

Süperpozisyon/Thevenin-Norton Deney 5-6 Süperpozisyon/Thevenin-Norton Deney 5-6 DENEY 2-3 Süperpozisyon, Thevenin ve Norton Teoremleri DENEYİN AMACI 1. Süperpozisyon teoremini doğrulamak. 2. Thevenin teoremini doğrulamak. 3. Norton teoremini

Detaylı

TEMEL FİZİK (MEKANİK) LABORATUVARI I

TEMEL FİZİK (MEKANİK) LABORATUVARI I TEMEL FİZİK (MEKANİK) LABORATUVARI I DENEY KILAVUZU GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ O. F. M. A. E. BÖLÜMÜ FİZİK ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI ANKARA 006 Düzeltmeler için: HŞK T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Nurdan Demirci Sankır Enerji Araştırmaları Laboratuarı- YDB Bodrum Kat Ofis: 325, Tel:4332. İçerik

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Nurdan Demirci Sankır Enerji Araştırmaları Laboratuarı- YDB Bodrum Kat Ofis: 325, Tel:4332. İçerik Fizik 101-Fizik I 2013-2014 İki Boyutta Hareket Nurdan Demirci Sankır Enerji Araştırmaları Laboratuarı- YDB Bodrum Kat Ofis: 325, Tel:4332 İçerik Yerdeğiştirme, hız ve ivme vektörleri Sabit ivmeli iki-boyutlu

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUARI DENEYİ YAPTIRAN: DENEYİN ADI: DENEY NO: DENEYİ YAPANIN ADI ve SOYADI: SINIFI: OKUL NO: DENEY GRUP NO:

Detaylı

6.PROGRAMIN SEVİYESİ:

6.PROGRAMIN SEVİYESİ: ÖZEL ÇORUM ADA ÖZEL ÖĞRETİM KURSU FİZİK 3 BİLİM GRUBU ÇERÇEVE PROGRAMI 1. KURUMUN ADI: Özel Çorum Ada Özel Öğretim Kursu 2. KURUMUN ADRESİ: Yavruturna Mah. Kavukçu Sok. No:46/A ÇORUM/MERKEZ 3. KURUCUNUN

Detaylı

Mekanik Deneyleri II ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Yazar Prof.Dr. Ertuğrul YÖRÜKOĞULLARI

Mekanik Deneyleri II ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Yazar Prof.Dr. Ertuğrul YÖRÜKOĞULLARI Mekanik Deneyleri II Yazar Prof.Dr. Ertuğrul YÖRÜKOĞULLARI ÜNİTE 6 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; iş-enerji, basit makina, sıvı ve gazların basıncı, Boyle-Mariotte ve Gay-Lussac yasaları ile ilgili

Detaylı

3 VEKTÖRLER. Pilot uçağın kokpit inden havaalanını nasıl bulur?

3 VEKTÖRLER. Pilot uçağın kokpit inden havaalanını nasıl bulur? 3.1 Koordinat sistemleri 3.2 Kartezyen koordinatlar 3.3 Vektörler 3.4 Vektörlerin bileşenleri 3.5 Vektörlerin toplanması 3.6 Vektörlerin çıkarılması 37Bii 3.7 Birim vektör 3 VEKTÖRLER Pilot uçağın kokpit

Detaylı

Ölçüm Temelleri Deney 1

Ölçüm Temelleri Deney 1 Ölçüm Temelleri Deney 1 Deney 1-1 Direnç Ölçümü GENEL BİLGİLER Tüm malzemeler, bir devrede elektrik akımı akışına karşı koyan, elektriksel dirence sahiptir. Elektriksel direncin ölçü birimi ohmdur (Ω).

Detaylı

Cismin Ağırlığı Düzlemsel Alanda Ağırlık Merkezi - İntegrasyon Yöntemi Örnekler Düzlemsel Eğride Ağırlık Merkezi - İntegrasyon Yöntemi

Cismin Ağırlığı Düzlemsel Alanda Ağırlık Merkezi - İntegrasyon Yöntemi Örnekler Düzlemsel Eğride Ağırlık Merkezi - İntegrasyon Yöntemi 4. 4. Cismin ğırlığı Düzlemsel landa ğırlık erkezi - İntegrasyon Yöntemi Düzlemsel Eğride ğırlık erkezi - İntegrasyon Yöntemi 4.3 Bileşik Plak ve Teller 4.4 Pappus Guldinus Teoremleri 4.5 Üç Boyutlu Cisimlerde

Detaylı

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI

DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ DENEYİN AMACI DENEY 1 1.1. DC GERİLİM ÖLÇÜMÜ 1. DC gerilimin nasıl ölçüldüğünü öğrenmek. 2. KL-21001 Deney Düzeneğini tanımak. 3. Voltmetrenin nasıl kullanıldığını öğrenmek. Devre elemanı üzerinden akım akmasını sağlayan

Detaylı

Hareket ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra,

Hareket ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra, ÜNİTE 3 Hareket Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar hareket kavramını, hareketi doğuran kuvvetleri, hız kavramını, ivme kavramını, enerji kavramını, hareket ile enerji arasındaki ilişkiyi öğreneceksiniz.

Detaylı

ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI

ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI ELE 201L DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI Deney 2 Thevenin Eşdeğer Devreleri ve Süperpozisyon İlkesi 1. Hazırlık a. Dersin internet sitesinde yayınlanan Laboratuvar Güvenliği ve cihazlarla ilgili bildirileri

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI BÖLÜM 1. VEKTÖRLER

ÇALIŞMA SORULARI BÖLÜM 1. VEKTÖRLER ÇALIŞMA SORULARI BÖLÜM 1. VEKTÖRLER 1) A î ĵ kˆ ve B 3î ĵ kˆ vektörleri veriliyor. (a) Vektörlerin büyüklüklerini bulunuz ve iki vektörün skaler(nokta) çarpımını yapınız, (b) İki vektörün arasındaki açıyı

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ Amaç ve Genel Bilgiler: Kayaç ve beton yüzeylerinin aşındırıcı maddelerle

Detaylı

Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır.

Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır. Akışkanlar Mekaniği Yoğunluk ve Basınç: Bir maddenin yoğunluğu, birim hacminin kütlesi olarak tanımlanır. Basıncın derinlikle değişimi Aynı derinlikteki bütün noktalar aynı basınçta y yönünde toplam kuvvet

Detaylı

Kuvvet ve Tork Ölçümü

Kuvvet ve Tork Ölçümü MAK 40 Konu 7 : Mekanik Ölçümler (Burada verilenler sadece slaytlardır. Dersleri dinleyerek gerekli yerlerde notlar almanız ve kitap destekli çalışmanız sizin açınızdan çok daha uygun olacaktır. Buradaki

Detaylı

AĞIRLIK MERKEZİ. G G G G Kare levha dairesel levha çubuk silindir

AĞIRLIK MERKEZİ. G G G G Kare levha dairesel levha çubuk silindir AĞIRLIK MERKEZİ Bir cise etki eden yerçekii kuvvetine Ağırlık denir. Ağırlık vektörel bir büyüklüktür. Yere dik bir kuvvet olup uzantısı yerin erkezinden geçer. Cisin coğrafi konuuna ve yerden yüksekliğine

Detaylı

Kütlesi 10 kg olan bir taş yerden 5 m yüksekte duruyor. Bu taşın sahip olduğu potansiyel enerji kaç Joule dür? (g=10n/s2)

Kütlesi 10 kg olan bir taş yerden 5 m yüksekte duruyor. Bu taşın sahip olduğu potansiyel enerji kaç Joule dür? (g=10n/s2) Soru 1 Kütlesi 10 kg olan bir taş yerden 5 m yüksekte duruyor. Bu taşın sahip olduğu potansiyel enerji kaç Joule dür? (g=10n/s2) Soru 2 Kütlesi 20 kg olan bir cisim 10 m/s hızla hareket ederken kinetik

Detaylı

Adı-Soyadı : Numarası : Bölümü : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p)

Adı-Soyadı : Numarası : Bölümü : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p) T.C. FİZİK-2 LABORATUARI DENEY RAPORU ÖĞRENCİNİN Numarası : Grubu : A / B / C İmza : Numarası : 1 Adı : Elektrik Alan Çizgileri Amacı (Kendi Cümlelerinizle ifade ediniz) (5p) Teorisi Aşağıdaki soruları

Detaylı

BELĐRLĐ BĐR SIKMA KUVVETĐ ETKĐSĐNDE BĐSĐKLET FREN KOLU KUVVET ANALĐZĐNĐN YAPILMASI

BELĐRLĐ BĐR SIKMA KUVVETĐ ETKĐSĐNDE BĐSĐKLET FREN KOLU KUVVET ANALĐZĐNĐN YAPILMASI tasarım BELĐRLĐ BĐR SIKMA KUVVETĐ ETKĐSĐNDE BĐSĐKLET FREN KOLU KUVVET ANALĐZĐNĐN YAPILMASI Nihat GEMALMAYAN, Hüseyin ĐNCEÇAM Gazi Üniversitesi, Makina Mühendisliği Bölümü GĐRĐŞ Đlk bisikletlerde fren sistemi

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI LABORATUARI

MAKİNE ELEMANLARI LABORATUARI YILDIZ EKNĠK ÜNĠVERSĠESĠ MAKĠNE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MAKİNE ELEMANLARI LABORAUARI KONU: Kaymalı Yataklarda nin ve Sürtünme Katsayısının Deneysel Olarak Belirlenmesi DENEY RAPORUNDA ĠSENENLER 1. Kaymalı

Detaylı

ISI İLETİM KATSAYISININ BELİRLENMESİ DENEYİ

ISI İLETİM KATSAYISININ BELİRLENMESİ DENEYİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI II DERSİ ISI İLETİM KATSAYISININ BELİRLENMESİ DENEYİ Hazırlayan Doç.Dr. Nedim SÖZBİR 2014, SAKARYA 1.DENEYİN AMACI ISI İLETİM KATSAYISININ BELİRLENMESİ DENEYİ Değişik malzemelerden

Detaylı

Dinamik ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra,

Dinamik ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra, ÜNİTE 4 Dinamik Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar Newton'un hareket kanunlarını, serbest düşmeyi, eğik atışı, merkezkaç kuvvetini, momentum kavramlarını öğreneceksiniz. İçindekiler Giriş Birinci Hareket

Detaylı

FİZİK LABORATUVARI I

FİZİK LABORATUVARI I 1 T.C SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FİZİK LABORATUVARI I DENEY FÖYÜ Mekanik SAKARYA 013 T.C SAKARYA ÜNİVERSİTESİ FİZİK LABORATUVARI I DENEY FÖYÜ Mekanik SAKARYA 014 3 İÇİNDEKİLER GENEL BİLGİLER 1 DENEY NO 1. SABİT

Detaylı

02.04.2012. Düşey mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi

02.04.2012. Düşey mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi. Düşey Mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi Düşey mesafelerin (Yüksekliklerin) Ölçülmesi Noktalar arasındaki düşey mesafelerin ölçülmesine yükseklik ölçmesi ya da nivelman denir. Yükseklik: Ölçülmek istenen nokta ile sıfır yüzeyi olarak kabul edilen

Detaylı

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü ÇEKME DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Mühendislik malzemeleri rijit olmadığından kuvvet altında deforme olup, şekil ve boyut değişiklikleri gösterirler. Malzeme özelliklerini anlamak üzere mekanik testler yapılır.

Detaylı

Q6.1. Motor. Kablo. Asansör

Q6.1. Motor. Kablo. Asansör Q6.1 Asansör bir kablo ile sabit hızla yukarı doğru hareket etmektedir. Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A. Kablo asansör üzerine pozitif iş yapar, ve Asansör kablo üzerine pozitif iş yapar. Kablo

Detaylı

2013 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF MATEMATİK DERSİ KONULARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ ALT ÖĞRENME. Örüntü ve Süslemeler

2013 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF MATEMATİK DERSİ KONULARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ ALT ÖĞRENME. Örüntü ve Süslemeler 2013 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 8. SINIF MATEMATİK DERSİ KONULARININ ÇALIŞMA TAKVİMİNE GÖRE DAĞILIM ÇİZELGESİ SÜRE ÖĞRENME Ay Hafta D.Saati ALANI EYLÜL 2 Geometri 2 3 Geometri 2 Geometri 2 Olasılıkve ALT

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR-II BORU ve DİRSEKLERDE ENERJİ KAYBI DENEYİ 1.Deneyin Adı: Boru ve dirseklerde

Detaylı

T.C. TÜBİTAK-BİDEB. YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ- ve MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİM ÇALIŞTAYLARI

T.C. TÜBİTAK-BİDEB. YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ- ve MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİM ÇALIŞTAYLARI T.C. TÜBİTAK-BİDEB YİBO ÖĞRETMENLERİ (FEN VE TEKNOLOJİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ- ve MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİM ÇALIŞTAYLARI İKİ ELEKTROMIKNATIS ARASINDA BULUNAN BİR DEMİR PARÇACIĞIN HAREKETİ HAZIRLAYANLAR

Detaylı

HT-350 ISIL İLETKETLİK EĞİTİM SETİ DENEY FÖYLERİ

HT-350 ISIL İLETKETLİK EĞİTİM SETİ DENEY FÖYLERİ HT-350 ISIL İLETKETLİK EĞİTİM SETİ DENEY FÖYLERİ DENEYSAN EĞİTİM CİHAZLARI SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. Küçük Sanayi sitesi 12 Ekim Cad. 52.Sok. No:18/ABALIKESİR Tel:0266 2461075 Faks:0266 2460948http://www.deneysan.com

Detaylı