Obstetrik kanamanın tanımı literatürde değişmekle birlikte vajinal doğumda. Üçüncü trimest r kanamalar. Melih Velipaflao lu 1

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Obstetrik kanamanın tanımı literatürde değişmekle birlikte vajinal doğumda. Üçüncü trimest r kanamalar. Melih Velipaflao lu 1"

Transkript

1 DERLEME Hacettepe T p Dergisi 2009; 40: Üçüncü trimest r kanamalar Melih Velipaflao lu 1 1 Araştırma Görevlisi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Ankara ÖZET Obstetrik kanamalar gelişmiş ülkelerde maternal ölümlerin %18 inden, gelişmekte olan ülkelerde ise %50 sinden sorumludur. Geç gebelik kanamalarının büyük kısmından ablasyo plasenta ve plasenta previa sorumludur. Kanamalı hastada hikaye ve fizik muayeneyi takiben acilen geniş damar yolu açılmalı, tam kan sayımı ve cross-match için kan alınmalı ve daha sonra kesin tanıyı belirlemek için çalışılmalıdır. Özellikle doğumun üçüncü evresinin aktif yönetimi postpartum kanamaları azaltabilir ve önleyebilir. Bu yöntemler arasında uterotonikler, kordun erken klemplenmesi ve kontrollü kord traksiyonu yer alır. Eğer kanama farmakolojik yöntemlerle durdurulamaz ise histerektomi de dahil olmak üzere cerrahi yöntemler uygulanmalıdır.. Anahtar Kelimeler: Obstetrik kanama, ablasyo plasenta, plasenta previa, postpartum kanama. ABSTRACT Third trimester hemorrhage Obstetric hemorrhage is responsible 18% of maternal deaths in developed countries and almost half in developing countries. Most common casues of late pregnancy bleeding are placenta previa and placental abruption. A large vein access, blood samples for complete blood count and crossmatch must be taken from the bleeding patient immediately following a brief history and physical examination. Then procedures should be performed to determine the pricese diagnosis. Active management of third stage of labour can decrease and prevent postpartum hemorrhage. This management includes early cord clamping, uterotonics and controlled traction of umbilical cord. If bleeding can not be controlled with pharmacological agents then surgical methods including peripartum hysterectomy should be considered. Key Words: Obstetric hemorrhage, placental abruption, placenta previa, postpartum hemorrhage. Obstetrik kanamanın tanımı literatürde değişmekle birlikte vajinal doğumda 500 ml den fazla, sezaryende 1000 ml den fazla kanama anormal olarak kabul edilmektedir. Ayrıca unutulmamalıdır ki maternal kan kaybının tahmin edilmesi zordur ve genellikle gerçekten daha az olarak tahmin edilir. Geç gebelik kanaması gebeliğin 20. haftasından sonra görülen kanamalar olarak tanımlanmaktadır. Doğumlar için hospitalizasyon ve kan bankaları kanama nedeniyle olan maternal ölümleri belirgin olarak düşürmüş olsa da Amerika Birleşik Devletleri (ABD) nde yılları arasında kanama maternal ölümlerin %18 inden sorumludur [1]. Gelişmekte olan ülkelerde ise kanama, maternal ölümlerin neredeyse yarısından sorumludur [2]. Cilt 40 Say

2 Velipaflao lu Antepartum kanama öngörülemez ve hastanın durumu başvurmadan önce, başvuru sırasında veya daha sonra hızla bozulabilir. Yönetim genel durum bozulmasını önleyecek yöntemlerle başlar ve sonrasında spesifik tedavi yöntemleri uygulanır. Geç gebelik kanamasının sebepleri Tablo 1 de gösterilmiştir. LK DE ERLEND RME Antepartum kanaması olan bir hastanın yönetimi transfüzyon, sezaryen doğum, yenidoğan resüsitasyonu ve yoğun bakımı olan merkezlerde yapılmalıdır. İlk değerlendirme hikaye, hastanın genel durumunun değerlendirilmesi, test ve tedavinin başlamasını içerir. Hikaye, fizik muayene, plasental lokalizasyonun belirlenmesi için ultrasonografi (USG) yapılması ve hastanın kısa bir süre gözlenmesiyle önemi olmayan bir kanama ciddi bir vajinal kanamadan ayırt edilebilir. Hikaye Hikayede travma veya koitus gibi başlatıcı faktörleri sorgulamalı, kanamanın miktarı ve karakteri belirlenmeli, eşlik eden karın ağrısı veya düzenli uterus kasılmaları belirlenmelidir. Ayrıca, erken membran rüptürü olup olmadığı belirlenmelidir. Gestasyonel yaş tayini yapılmalıdır, daha önceki USG lerdeki plasenta lokalizasyonlarına bakılmalı ve bebek hareketleri sorgulanmalıdır. Fizik muayene Fizik muayenede hem maternal hem de fetal durum değerlendirilmelidir: Tablo 1. Geç gebelik kanamasının sebepleri Sebep İnsidans (%) Plasenta previa 31 Ablasyo plasenta 22 Sınıflanmamış 47 Marjinal previa 60 Bloody show 20 Servisit 8 Travma 5 Vulvovajinal varikozite 2 Genital tümörler 0.5 Genital infeksiyonlar 0.5 Hematüri 0.5 Vasa previa 0.5 Diğer 0.5 Anne nabzı, kan basıncı ve solunum sayısı, Şok bulgularının olup olmaması (üşüme, cilt perfüzyonunda bozulma vs.), Karın muayenesinde fundusun gestasyonel yaş ile uyumlu olup olmadığı ve hassasiyet olup olmadığı belirlenir. Uterin kontraksiyonların olup olmadığı, fetüsün prezentasyonu ve yatışı belirlenir. Dijital vajinal muayeneden plasenta previa ekarte edilmediği sürece kaçınılmalıdır [3]. Testler ve acil yönetim Geniş bir kanül ile intravenöz (IV) yol açılması (tercihan 14-16F), Hemoglobin ve hematokrit belirlenmesi, tam kan sayımı, gruplama ve cross-match için kan alınması. Eğer kanama ağır ve halen devam etmekteyse en az 4 ünite kan cross-match edilmelidir. Ablasyo şüphesi varsa koagülasyon profili, kan eletrolit ve üre ölçümü yapılmalıdır. Eğer cross edilen kan beklenmekte ve kanama devam etmekte ise IV sıvı verilmelidir. Kolloidler en uygun sıvılardır. Eğer cross-match gecikecekse O Rh negatif kan verilmesi düşünülebilir. Daha önce yapılmadıysa previayı ekarte etmek için veya majör bir ablasyoyu göstermek için USG yapılır. Geç gebelikteki belirgin kanamanın ilk yönetimi etyolojiden bağımsız olarak benzerdir. Kan kaybının görsel tahmini kayıt edilmelidir ancak bu genellikle isabetli değildir. Hipotansiyon, taşikardi ve hemodinamik instabilite bulgular, önemli bulgulardır ve bu bulguları gösteren hastalara acilen IV yol açılıp sıvı ve kan ürünü replasmanı sağlanmalıdır. Devamlı fetal monitörizasyon önerilmektedir [4]. Deselerasyonlar veya variabilite kayıpları gerekli maternal resüsitasyonla düzeltilebilir. Bununla birlikte persistan olarak tatmin etmeyen bir fetal kalp hızı trasesi daha kanamanın etyolojisi aydınlatılamadan acil sezaryen ihtiyacı doğurabilir. İlk değerlendirmeden sonra genellikle aşağıdaki beş durumdan biri mevcuttur (Şekil 1): Kanama durmuştur. Kanama hafif-orta düzeyde devam etmektedir ve hayatı tehdit eder düzeyde değildir. Kanama ciddi düzeyde devam etmektedir ve hayatı tehdit etmektedir. Kanama şeklinden bağımsız olarak fetüs distrestedir. Kanama şeklinden bağımsız olarak fetüs ölmüştür. 134 H ACETTEPE T IP D ERG S

3 Üçüncü trimest r kanamalar İlk değerlendirme Kaybın miktarı Hipovolemik şok Hafif/orta, kanama durmuş Ciddi/devam eden kanama Resüsitasyon: a. Kan replasmanı b. Dissemine intravasküler koagülopatiyi düzelt Gebelik yaşı < 26 hafta Doğum indüksiyonu Resüsitasyona devam > 26 hafta Fetüsü CTG/NST ile değerlendir Ölü Doğum indüksiyonu veya previa varsa C/S Canlı Akut bozulma Acil Akut bozulma yok Uterin aktiviteyi değerlendir Kontraksiyon yok Kontraksiyon var Kötü serviks veya previa Prezentasyon Angaje değil Muayene Angaje Şekil 1. Geç gebelik kanaması yönetim algoritması. Amniyotomi ± oksitosin devamlı FHR izlemi ABLASYO PLASENTA Tanım Cilt 40 Say Plasentanın doğumdan önce implantasyon bölgesinden ayrılmasına ablasyo plasenta adı verilir. Ablasyo olduğunda başlangıçta genellikle kan kendini membranlar ve uterus arasında hapseder ve daha sonra kaçış meydana geldiğinde vajinal kanama başlar. Daha az sıklıkla kan dışarıya kaçmaz, plasenta ve uterus arasında kalır ve gizli kanamaya yol açar. Gizli kanamalı ablasyo hem anne hem de fetüs açısından daha tehlikelidir çünkü hem tüketim koagülopatisi daha sık görülür hem de tanı daha geç konur ve kan kaybı predikte edilemez. [5]. Sıklık Ablasyo insidansı yılları arasında artmıştır. Bunun olası sebepleri artan hipertansiyon hızları, stimülan kullanımı ve USG ile daha fazla tanı konabilmesidir [6]. İnsidansı % arasında değişir [7]. Bunların %20-35 i gizli, %65-80 i gözle görünür kanamaya yol açar. 135

4 Velipaflao lu Perinatal morbidite ve mortalite Diğer nedenlerle olan ölü doğumlar zaman içinde azalmaktayken ablasyo nedeniyle olan fetal ölümlerin sıklığı artmaktadır. Neonatal ölüm, olguların %10-30 unda meydana gelir [8]. Perinatal ölümlerin yaklaşık %12 si ablasyo plasenta ile ilişkilidir [9]. Bu yüksek ölü doğum hızı bir oranda preterm doğum ile ilişkilidir ancak term infantlarda dahi ablasyo varlığında perinatal mortalite 25 kat artmaktadır. Daha da önemlisi yaşayan infantlarda da önemli sekeller izlenmektedir. Yaşayan fetüslerin yaklaşık %20 sinde serebral palsi izlenmektedir [10]. Etyoloji Plasental ayrılmanın birincil etkeni bilinmemektedir ancak çok sayıda risk faktörü tanımlanmıştır. Bunlar arasında en önemlisi tüm tipleri ile hipertansiyondur (preeklampsi, gestasyonel hipertansiyon ve kronik hipertansiyon). Fetüsün ölümüne yol açacak kadar ciddi ablasyoların yaklaşık yarısında, belirgin maternal hipertansiyon eşlik etmektedir [11]. Kronik hipertansiyon varlığında ablasyo plasenta riski üç kat, ciddi preeklampside dört kat artmaktadır [12]. Preterm prematür emebran rütüründe ablasyo insidansının üç kat arttığı bildirilmiştir [13]. Sigara kullanımı ile ablasyo sıklığı iki kat, beraberinde kronik hipertansiyon varlığında beşsekiz kat artmaktadır [12]. Herediter ve kazanılmış bazı trombofililerin ablasyo plasenta ve infarkt ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir [14]. Eksternal travma, olguların yaklaşık olarak yalnızca %1.5 inde tespit edilmiştir. Bu olgularda subklinik bir ablasyonun uterin kontraksiyon, kanama ve hassasiyet yokluğunda ekarte edilmesi için iki-altı saat izlenmesi yeterlidir. Özellikle plasental implantasyon bölgesinin arkasında yerleşmiş olan miyomlar ablasyoyu predispoze edebilir. Diğer faktörler arasında polihidramniyoz, eksternal sefalik versiyon, plasental anomaliler (özellikle sirkumvallat plasenta) ve artmış alfa-fetoprotein düzeyleri yer alır [15]. Rekürren ablasyo Ciddi ablasyoda rekürrens hızı 8 gebelikte 1 dir. Ayrıca, bu rekürrenslerin yaklaşık %22 si önceki ablasyodan bir-üç hafta daha erken gözlenmektedir [16]. Patoloji 136 Ablasyo plasenta desidua bazalisteki hemoraji ile başlar. Daha sonra desidua ayrılır ve miyometriyuma yapışık kalan çok ince bir tabaka kalır. Bu durum plasenta ayrıldığında plasenta arkasında ablasyo bölgesindeki koyu pıhtının görülmesi ile anlaşılır. Bu nedenle yeni meydana gelmiş olaylarda plasenta arkasında patoloji izlenmeyebilir ve ayrıca bu pıhtının da ne zaman oluştuğu tam olarak tahmin edilemez. Gizli kanama aşağıdaki durumlarda gelişebilir: 1. Plasenta arkasında bir kan birikimi vardır ancak plasentanın kenarları hala ayrılmamıştır. 2. Plasenta tamamen ayrılmış ancak membranlar uterin duvardan henüz tamamen ayrılmamış olabilir. 3. Kan, membranları yırtarak amniyotik kaviteye dökülüyor olabilir. 4. Fetal baş kanın geçmesine izin vermeyecek şekilde alt uterin segmentte yerleşmiş olabilir. Maternal riskleri Maternal ölüm riski yaklaşık olarak %1 dir. Yakın zamanda yılları arasında İngiltere deki maternal ölümlerden dört tanesinin ablasyoya bağlı olduğu belirtilmiştir [17]. Hipovolemik şok, Akut böbrek yetmezliği, Dissemine intravasküler koagülasyon (DİK), Couvelaire uterusa bağlı veya koagülasyon defektlerine bağlı postpartum hemoraji. Fetomaternal kanama. olguların yaklaşık %20 sinde gözlenir. Özellikle travma sonucu oluşan ablasyolarda sıktır. Fetal riskler Perinatal mortalite hızları neonatal hizmet kalitesine göre %4.4 ile %67.4 arasında değişmektedir [18]. Özellikle 36 haftadan önce doğan infantların %80 kadarında fetal büyüme kısıtlılığı saptanmıştır. Konjenital malformasyon hızı %4.4 (normal popülasyonun 2 katı) [19]. Majör malformasyon hızı üç kat artmıştır. Tanı En sık olan bulgular karın ağrısı ve vajinal kanamadır. Vajinal kanama %70-80 hastada gözlenir ve karakteristik olarak koyu ve pıhtısız bir kanamadır. Bununla birlikte gizli kanamalarda vajinal kanama gözlenmez. Fundus genellikle palpasyon ile hassastır ve kontraksiyonlar arasında da ağrı mevcuttur. USG ile ablasyo tanısı konulmasının duyarlılığı yalnızca %24 lerdedir [20]. Daha da önemli olan USG deki negatif bulgular ablasyoyu ekarte ettirmez. H ACETTEPE T IP D ERG S

5 Üçüncü trimest r kanamalar Ablasyo plasentaların %18 i 32. haftadan önce, %40 ı hafta arasında, %42 si 37. haftadan sonra meydana gelir [21]. Ablasyo plasentada gözlenen belirti ve bulgular Tablo 2 de görülmektedir. Eğer kan kaybı çok belirgin ise hasta şok bulguları gösterebilir (bu durumda kan basıncı, kan volümü ile korele değildir ve taşikardi esas bulgudur). Uterus ciddi ablasyoda tipik olarak tahta sertliğindedir. Koagülopati insidansı %35-38 arasındadır ve genellikle ciddi formlarda olur [22,23]. Ayırıcı tanı Az miktardaki plasental ayrılmayı tanıyacak bir tanısal yöntem şu an ne yazık ki mevcut değildir. Plasenta previa ve kanamaya yol açabilecek diğer patolojiler genellikle klinik inspeksiyon ve USG ile ekarte edilmeye çalışılır. Ağrısız kanamanın plasenta previa, ağrılı kanamanın ablasyo plasenta olması her durumda geçerli değildir. Ablasyo normal doğumu taklit edebilir veya özellikle posterior uterin duvarda yerleşen ablasyolarda hiç ağrı olmayabilir. Tüketim koagülopatisi Tüketim koagülopatisi ablasyoların yaklaşık %10 unda görülür ve fetüs ölmüşse daha sıktır [24]. Fetüsün ölümüne yol açan ciddi ablasyolarda %30 oranında aşırı hipofibrinojenemi (plazma fibrinojen < 150 mg/dl), artmış fibrinojen, fibrin yıkım ürünleri, D-dimer ve diğer koagülasyon faktörlerinde değişen derecelerde düşme gözlenir. Dissemine intravasküler koagülasyon plasental ayrılma sonucu maternal seruma tromoboplastin salınımı nedeniyle oluşur [24]. Böbrek yetmezliği Gebelikte akut böbrek yetmezliği gelişen hastaların %32 sinde ablasyo plasenta mevcuttur [25]. Bununla Tablo 2. Ablasyo plasentada gözlenen belirti ve bulgular Belirti veya bulgu Sıklık (%) Vajinal kanama 78 Uterin hassasiyet ve sırt ağrısı 66 Fetal distres 60 Preterm eylem 22 Yüksek frekanslı kontraksiyonlar 17 Hipertonus 17 Ölü fetüs 15 Cilt 40 Say birlikte bu böbrek yetmezliklerinin %75 i geri dönüşümlüdür. Bilinmeyen sebeplerle preeklampsi eşlik etmese de ablasyo olan hastalarda proteinüri sık görülür ve genellikle doğumla beraber düzelir. Couvelaire uterus Kanın uterin kas tabakası ve uterin seroza ilerisine yaygın ekstravazasyonu ile oluşur. Uteroplasental apopileksi de denir. Bu miyometriyal kanamalar uterin kontraksiyonları engellemez ve bir histerektomi endikasyonu değildir. YÖNET M Tedavi gestasyonel yaşa, anne ve fetüsün durumuna göre değişmektedir. Eğer fetüs canlı ve matürse ve vajinal doğum kaçınılmaz değilse acil sezaryen doğum genellikle tercih edilmektedir. Masif eksternal kanama varsa kan ve kristalloidlerle yoğun resüsitasyon ve kanamayı kontrol etmek hem anne hem de fetüs için hayat kurtarıcıdır. Yönetimde gecikme fetus için ölümcül olabilir. Bir olgu serisinde perinatal ölümlerin %30 unun başvurunun ilk iki saatinde gerçekleştiği gözlenmiştir [26]. Yönetim için USG ile doğrulama için asla beklenmemelidir çünkü USG ablasyo tanısında güvenilir değildir [20]. Eğer tanı kesin değilse ve fetüs canlı, iyilik hali kötü değilse, acil girişim yapılabilecek koşullar altında hasta çok yakın izlenebilir. Preterm gebeliklerde ekspektan yönetim Fetüs immatür ise doğumun geciktirilmesi fayda sağlayabilir. Kırk üç hastalık bir çalışmada bu hastalar izlenmiştir ve bunlarda ortalama doğum süresi 12 gündür ve ölü doğum izlenmemiştir. Bu hastaların %35 ine sezaryen uygulanmıştır [27]. Eğer konservatif izlem seçeneği tercih edilmişse fetüs yakından izlenmelidir. Deselerasyon olmaması intrauterin ortamın güvenliğini garanti etmez. Plasenta her an daha fazla ayrılabilir ve hemen doğum gerçekleştirilmezse fetüsün ölümüne yol açabilir. Distres altındaki fetüsün iyiliği için maternal hipovolemi, anemi ve hipoksiyi düzeltecek adımlar hemen atılmalıdır. Tokoliz Otuz dört haftanın altındaki hafif ablasyolarda kortikosteroid yapılmasını sağlamak dışında tokoliz kontrendikedir [28]. Sezaryen Canlı fetüsün acil doğurtulması neredeyse her zaman sezaryen anlamına gelmektedir. Bu noktada do- 137

6 Velipaflao lu ğum kararı alındıktan sonra bunun uygulanma süresi fetal sonuçlar için prognostiktir. Bu konudaki bir çalışmaya 33 ablasyo olan fetüs dahil edilmiştir. Bunlarda nörolojik olarak sağlam 22 tanesinin 15 tanesinde doğum kararı alındıktan sonra 20 dakika içinde gerçekleştirilmiştir. Ölen veya serebral palsi geliştiren 11 fetüsün sekizinde ise doğum kararı ile doğum arasında geçen süre 20 dakikadan fazla olarak tespit edilmiştir [29]. Vajinal doğum Vajinal doğum aşağıdaki koşullarda uygulanabilir: Plasental ayrılma fetüsün ölümüne yol açacak kadar ciddidir. Kanama masif kan replasmanına rağmen başarılı şekilde yönetilemeyecek kadar fazla değil. Vajinal doğumu engelleyecek diğer obstetrik endikasyonlar yoksa. Plasenta implantasyon bölgesindeki hemostaz esas olarak miyometriyal kontraksiyonlarla sağlanır. Bu nedenle vajinal doğumda miyometriyumun farmakolojik olarak stimülasyonu ve masaj ile koagülasyon defektleri varlığında dahi ciddi kanama önlenebilir. Ciddi ablasyodan sonra doğumun zamanlaması: Eğer fetüs ölmüş ise annenin prognozu esas olarak doğuma kadar geçen süreye değil yeterli sıvı ve kan replasmanının sağlanmasına bağlıdır. PLASENTA PREV A Tanım Plasentanın servikal internal os üzerinde veya çok yakınında yerleşmesine plasenta previa adı verilir. Dört derecesi vardır: 1. Total plasenta previa: Plasenta internal servikal osu tamamen kapatmaktadır. Santral plasenta previada internal os anterior ve posterior plasental kenarlardan eşit uzaklıktadır ve plasenta previaların %20-30 u santral yerleşimlidir. 2. Parsiyel plasenta previa: Plasenta internal osu kısmen kapatmaktadır. 3. Marjinal plasenta previa: Plasentanın kenarı servikal internal os sınırına 2 cm uzaklıktadır. 4. Low-lying (aşağı yerleşimli) plasenta: Bu tanım birkaç şekilde kullanılabilir: a. İkinci trimestırda belirgin plasenta previayı tanımlamak için, b. Alt uterin segmentte yerleşen ancak plasenta ile os ilişkisinin net olarak tanımlanamadığı bir plasentayı tanımlamak için, c. Plasenta kenarının internal osa olan uzaklığının 2-3 cm olduğu durumlarda kullanılabilir [30]. Aşağı yerleşimli plasenta olanlarda kanama ve diğer olumsuz perinatal sonuçlar artmakla birlikte bu oranlar gerçek plasenta previaya göre düşüktür [31]. Marjinal plasenta previa ve aşağı yerleşimli plasenta olgularında plasenta lokalizasyonu internal servikal osun plasental kenar arasındaki uzaklık ile belirlenmelidir [32]. Plasenta previanın derecesi büyük oranda servikal açıklığa bağlıdır. Örneğin; 2 cm açıklıkta aşağı yerleşimli olan bir plasenta açıklık 8 cm ye ulaştığında parsiyel plasenta previaya dönüşebilir. Tersine total görülen plasenta previa eğer serviks plasentanın ötesine doğru açılıyorsa 4 cm dilatasyonda parsiyel previaya dönüşebilir. Bu durumların tespiti için dijital vajinal muayene yapmak ciddi kanamaya yol açabilir ve kontrendikedir. İnsidans Yirmi haftadan sonra 1000 gebelikten 4 ünde görülür [33]. Risk faktörleri Patojenik mekanizmaya göre gruplandırılabilir: 1. Endometriyal skarla ilişkili risk faktörleri: a. Artmış sezaryen sayısı (4 veya daha fazla sezaryende insidans %10), b. Artmış parite (nulliparlarda %0.2, Grand multiparlarda %5 e kadar çıkar) [34], c. Artmış anne yaşı (nullipar ve yaş arasındaki kadınlarda %0.03 iken, nullipar > 40 yaş kadınlarda insidans %0.25), d. Artmış kürtaj sayısı. 2. Uteroplasental oksijen ve besin taşınması ihtiyacının arttığı durumlar: a. Sigara, b. Yüksek rakımlı yerlerde yaşayanlar, c. Çoğul gebelik. 3. Erken gestasyonel haftalarda plasenta previa görülebilir çünkü plasentanın migrasyonu süregelen bir olaydır. 4. Erkek bebek olan gebeliklerde plasenta previa sıklığı bir miktar artmıştır [35]. 5. Asyalı kadınlarda risk, beyazlara göre bir miktar artmıştır [36]. 138 H ACETTEPE T IP D ERG S

7 Üçüncü trimest r kanamalar Maternal riskler yılları arasında ABD de dört maternal ölüme yol açmıştır [17]. Plasenta previa olan kadınların %15 inde plasenta akreata mevcuttur. Rekürrens riski bir defadan sonra %4-8 dir. Klinik bulgular Plasenta previanın en karakteristik tablosu ağrısız vajinal kanama olmasıdır ve bu genellikle ikinci trimestırın sonlarına doğru meydana gelir. Sıklıkla plasenta previada kanama, sorunsuz bir gebelik geçiren hastada aniden ve ağrı olmaksızın başlar. Hastaların %70-80 i 20. haftadan sonra bu karakteristik bulgu ile başvurur [37]. Plasenta previalı gebeliklerin 1/3 ünde 30 haftadan önce ilk kanama epizodu gözlenir, 1/3 ü hafta arasında semptomatik olurken hastaların %10 u kanama olmadan terme ulaşabilir [37]. Bununla birlikte bu başlangıç kanaması nadiren ciddidir ve genellikle daha sonra tekrarlamak üzere kesilir. Bazen özellikle plasenta servikal os üzerine yerleşmemiş ise bu hastalarda doğum eylemi başlayana kadar kanama gözlenmeyebilir. Kanamanın başlangıcı genellikle 34 hafta civarındadır ve olguların %50 sinde 36 haftadan önce görülür. Olguların sadece %2 sinde kanama 40 haftadan sonra başlar [38]. Ağrının olmaması plasenta previa ile ablasyonun ayrılmasında çok önemli olsa da previa olan olguların %10 unda eşlik eden ablasyo plasenta olabilir [39]. Alt uterin segmentte plasenta implantasyon bölgesindeki kanama, alt uterin segment uterin korpusa göre daha kötü kontrakte olduğundan kanama plasentanın doğumundan sonra da devam edebilir. İlişkili olduğu durumlar Plasenta akreata, inkreata, perkreata: Alt uterin segmentte desidua yetersiz geliştiğinden gözlenir. Plasenta previaların %7 sinde anormal plasental tutunma görülür [40]. Bununla birlikte plasenta previa spesmenleri incelendiğinde bunların yaklaşık %50 sinde miyometriyal spiral arteriollerde trofoblastik dev hücre infiltrasyonu izlenmiştir [41]. Malprezentasyon: Alt uterin bölgedeki büyük plasenta volümü nedeniyle fetüs nonsefalik prezentasyonda olabilir [42]. PPROM. IUGR: Çalışmaların tamamında değil ancak bir kısmında %16 ya kadar çıkan IUGR oranları bildirilmiştir (OR 1.36, %95 CI ) [43]. Cilt 40 Say Vaza previa ve velamentöz umbilikal kord. Anomaliler: Bir çalışmada plasenta previa olgularında neonatal konjenital anomali sıklığında genel bir artış olduğu ancak, bunun tek bir anomali veya sendrom ile ilişkilendirilemediği saptanmıştır [44]. Amniyotik sıvı embololisi [45]. Tanı Özellikle gebeliğin ikinci yarısında vajinal kanama ile başvuran her hastada ablasyo veya previa olasılığı göz önüne alınmalı ve plasenta previa olasılığı USG ile olmadığı kanıtlanana kadar hep akılda tutulmalıdır. Ultrasonografi ile lokalizasyon: Plasental lokalizasyonun en doğru, en kolay ve en güvenle tespit edildiği yöntem transabdominal USG dir. Doğruluk oranları %98 e ulaşmaktadır. Yanlış pozitif sonuçlar genellikle mesane distansiyonu varlığında alınmaktadır. Posterior yerleşimli bir previa fetal başın gölgesi plasentanın görülmesini engellediğinden kaçırılabilir. Bununla birlikte tam bir plasenta previa tanısı, plasental dokunun serviksin hem önünde hem de arkasında görülmesi ile konulabilir. Eğer transabdominal USG ile plasenta previa tespit edilirse veya bulgular net değilse transvajinal USG yapılmalıdır. Plasenta previa tanısında tercih edilen teknik transvajinal USG dir çünkü plasenta kenarı ile servikal osun ilişkisini daha net bir şekilde gösterir [46]. Plasental migrasyon On-yirmi hafta arası gebeliklerin %1-6 sında plasenta previanın sonografik bulguları mevcuttur [47]. Toplamda ise plasentaların yaklaşık olarak %28 i 24 haftadan önce transabdominal incelemede aşağıda yerleşimlidir. Bu sayı 24. haftada %18 e, termde yalnızca %3 e düşer. Tersine 20 haftada hastalarda aşağı yerleşimli plasenta için yanlış negatiflik oranları %7 yi bulur [48]. Başka bir çalışmada haftalar arasında plasentaların %12 sinin aşağı yerleşimli olduğu tespit edilmiştir. Bunlarda internal osa ulaşmayanlarda previa persiste etmez ve kanama gözlenmez. Osu kapatanların ise %40 ı plasenta previa olarak persiste etmişlerdir. Bu nedenle ikinci trimestırda hatta üçüncü trimestırın başında internal osa yakın yerleşen ancak osu kapatmayan plasentalar termde previa olarak persiste etmez. Eğer plasenta previa daha uzun süre persiste ediyorsa bunun doğumda da böyle olma riski daha yüksektir. Hasta sayısı 714 olan bir seride haftada previa saptananların %12 sinin, haftada %34 ünün, haftada %49 unun, haftada %62 sinin, hafta- 139

8 Velipaflao lu da ise %73 ünün doğumda persiste ettiği saptanmıştır [49]. Yirmi sekiz haftadan önce tespit edilen previanın persiste etme riski daha önce sezaryen olanlarda daha fazladır [49]. YÖNET M Plasenta previalı hastalar birkaç şekilde prezente olabilir: 1. Asemptomatik hastalar, 2. Aktif kanamakta olan hastalar, 3. Bir veya birkaç kanama epizodunu takiben stabil durumda olan hastalar. Asemptomatik plasenta previa Plasenta pozisyonunun yeniden değerlendirilmesi için 28. haftadan başlayarak dört haftalık aralıklarda USG değerlendirilmesi yapılmalıdır. Üçüncü trimestırda koitus olmamalı ve dijital muayene yapılmamalıdır. Ayrıca, kesin olarak faydası gösterilmemişse de bu hastalara 3. trimestırda fiziksel aktivitelerini kısıtlamaları önerilir. Vajinal kanama veya kontraksiyonlar başlarsa acil tıbbi tedavi için konsültasyon. Hospitalizasyonun doğum öncesi yararı tartışmalıdır ancak, gözlemsel çalışmalara göre antepartum kanaması olmayan previa hastalarının acil sezaryene gitme ihtimali düşük gibi görünmektedir [50-52]. Semptomatik plasenta previada akut yönetim IV yol açılarak kristalloid (RL veya SF) verilmeli. Hemodinamik stabilite sağlanarak yeterli idrar çıkışı takip edilmeli (en az 30 ml/saat). Kan grubu ve antikor taraması yapılmalı. Genel olarak kan kaybı kan volümünün %30 unu aştığında veya hemoglobin 10 g/dl nin altına indiğinde kan transfüzyonu önerilmektedir. Bununla birlikte akut kanamakta olan bir hastada bunların değerlendirilmesi zordur ve transfüzyon kan basıncı, maternal ve fetal kalp hızı, idrar çıkışı gibi hemodinamik parametrelere göre yapılmalıdır. Eğer ablasyo şüphesi varsa veya çok fazla transfüzyon yapılmışsa koagülasyon testler yapılmalıdır. Devamlı fetal kardiyak izlem yapılmalıdır. Reaktivite kaybı, devam eden variyabilite kaybı, fetal taşikardi, geç deselerasyonlar veya sinüzoidal patern kaybında fetal hipoksi veya anemiden şüphelenilmelidir. Aktif kanamalı hastalarda tokoliz önerilmemektedir. Doğum aşağıdaki durumlarda endikedir: - Maternal oksijen tedavisi, sol dekübit pozisyon ve sıvı replasmanına rağmen devam eden tatmin etmeyen fetal kalp atım trasesi. - Hayatı tehdit eden maternal kanama. - Otuz dört haftalık gebelikten sonra belirgin vajinal kanama. Bu hastalarda doğum şekli olarak sezaryen tercih edilmelidir ve özellikle acil sezaryenlerde, fetal durum sıkıntılı ve maternal hemodinami stabil değilse, genel anestezi kullanılabilmekle birlikte maternal durum stabil ve fetal kalp hızı trasesi tatmin edici ise rejyonel anestezi tercih edilmelidir. Akut kanama sonrasında konservatif yönetim Kanamayla başvuran çoğu plasenta previa hastası destek tedavisine olumlu yanıt verir ve acil doğum gerekmez. Semptomatik previalı hastaların en azından %50 sinin dört hafta içinde doğurtulması gerekmez [53]. Bu hastaların yönetimindeki tecrübenin çoğu gözlemsel çalışmalara ve klinik deneyimlere dayanmaktadır. Bu hastalara yaklaşımı irdelemek üzere bir Cochrane derlemesi yapılmaya çalışılmış ancak klinik pratiğe yönelik öneride bulunmak için yeterli kanıt bulunmadığı belirtilmiştir [54]. Hospitalizasyon veya ayaktan yönetim: Eğer hastada ek obstetrik risk faktörü yoksa ve kanama durduktan sonra en az 48 saat geçmişse hastalar taburcu edilebilir. Plasenta previalı hastalarda kanama durduktan sonra ayaktan veya yatarak takibi karşılaştıran tek randomize çalışmada ayaktan takip edilen hastaların morbiditesinde artma saptanmamıştır [53]. Ayaktan takip edilecek hastalara, hastaneye çabuk dönebilecekleri yerde bulunmaları, yanlarında kanama durumunda hastaneye ulaşmasını veya ambulans çağırmayı sağlayacak bir yetişkinin 24 saat bulunmasını, evde istirahat etmeleri belirtilmelidir. Kortikosteroid: Yirmi dört-otuz dördüncü haftalar arasında semptomatik olan hastalara kortikosteroid uygulaması yapılmalıdır. Rh(D) immünglobulin: Rh negatif hastalara ilk kanama epizodunda anti-d immünglobulin uygulanmalıdır. Fetal değerlendirme: Asemptomatik hastalarda fetal problem yoksa NST nin veya biyofizik profilinin gösterilmiş faydası yoktur. 140 H ACETTEPE T IP D ERG S

9 Üçüncü trimest r kanamalar DO UM Zamanlama Eğer 36 haftada hasta semptomatik değilse amniyosentezle fetal akciğer matüritesi değerlendirilebilir ve eğer akciğer matüritesi yetersiz ve hastada kanama, kontraksiyon veya servikal kısalma yoksa hasta 38. haftaya kadar izlenebilir. Doğum yolu Komplet previada daima sezaryen doğum endikasyonu vardır. Marjinal previada da sezaryen doğum tercih edilmelidir [55]. Aşağı yerleşimli plasentada ise eğer plasentanın servikal osa uzaklığı 2 cm den fazla ise vajinal doğum yapılabilir [55]. Yöntem Doğum için 2-4 ünite eritrosit süspansiyonu hazırlanmalıdır. Sezaryen histerektomide kullanılan ameliyat malzemeleri hazır bulundurulmalıdır çünkü bu hastalarda daha önce sezaryen hikayesi olmasa da %5-10 plasenta akreata riski mevcuttur. Plasentaya mümkün olduğunca zarar verilmemeye çalışılmalıdır çünkü bu fetal damarlarda kanamaya yol açarak fetal anemiye sebep olabilir. Doğum öncesinde insizyon şekline karar verebilmek için plasentanın yeri net olarak belirlenmelidir. Eğer plasenta anterolateral yerleşimli ise alt uterin segmentten plasentanın olmadığı taraftan vertikal insizyon yapılabilir. Eğer plasenta serviksi anterior ve posteriordan sarmakta ise bunun üstünden transvers veya vertikal kesi yapılabilir. Eğer plasentanın kesilmesi kaçınılmaz ise bebek hızla doğurtulup kordu hemen klemplenmelidir. SONUÇ Kanama: Tüm plasenta previalı hastalarda antepartum, intrapartum ve postpartum kanama riski belirgin şekilde artmıştır [44]. Maternal mortalite riski gelişmiş ülkelerde %1 in altındayken, gelişmekte olan ülkelerde bu oran daha yüksektir. Neonatal morbidite ve mortalite: Son yıllarda previalı hastalarda neonatal morbidite ve mortalite, konservatif izlem ve sezaryenin liberal kullanımı ile azalmaktadır. Bu bebeklerde morbidite ve mortalitenin esas sebebi preterm doğumdur [56]. Rekürrens hızı: %4 ile %8 arasındadır [34]. OBSTETR K KANAMALARDA GENEL YÖNET M Doğumun üçüncü evresinin aktif yönetimi postpartum kanamayı azaltır ve önleyebilir [57]. Bu yöntem uterotonikler, erken kord klemplenmesi ve kontrollü kord traksiyonunu içerir. Yardım iste 1. Doğum hekimi, ebe ve anestezistlere haber verilmelidir. 2. Hematoloji ekibi ile görüşülerek eritrosit süspansiyonu, taze donmuş plazma ve trombosit süspansiyonu hazırlanmalıdır. İzle 1. Elektrokardiyografi, kan basıncı, oksijen satürasyonu devamlı izlenmelidir. 2. İdrar çıkışı saatlik olarak izlenmelidir. 3. Eğer hasta hemodinamik olarak stabil değil ve sık kan alınması gerekiyorsa invaziv izlem düşünülebilir. Resüsite et Resüsitasyonun amacı kan volümünün düzeltilmesi ve doku perfüzyonunun sağlanmasıdır. 1. Yüksek akımlı oksijen, 2. Baş aşağı alınarak hasta sol veya sağ yana yatırılmalıdır. 3. İki 14G IV yol açılarak kan sayımı ve crossmatch için kan alınmalıdır. 4. Sıvı tedavisi: Kristalloid, kolloid (dekstranlardan kaçınılmalıdır) ve gerekirse kan verilmelidir. 5. Dilüsyonel koagülopatinin engellenmesi için pıhtılaşma ürünleri ampirik olarak verilmelidir. 6. Hemoglobin 8 g/dl de tutulmalıdır. Kanamayı durdur 1. Farmakolojik yöntemler: Oksitosin: Atonik postpartum kanamanın önlenmesi ve tedavisinde esas ilaçtır. Beş-on ünite yavaş IV bolus olarak verilip sonrasında 10 ünite/saat olarak devam edilir. Ergometrin: 0.5 mg IV veya intramusküler uygulama oksitosin kadar etkilidir ancak yan etkisi daha fazladır. Bulantı-kusmaya yol açabilir ve kan basıncını yükseltebilir. Cilt 40 Say

10 Velipaflao lu Prostaglandinler: Misoprostol, oral, sublingual veya rektal olarak uygulanabilir. Bir Cochrane derlemesinde ve FIGO/ICM birleşik raporunda misoprostolün oksitosin veya ergometrinin yerine geçmesi için kanıtların yeterli olmadığı ancak bunun enjektabl uterotoniklere ulaşılamadığında kullanılabileceği belirtilmiştir [58]. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) nün yaklaşımı ise farklıdır ve misoprostolün daha pahalı olduğunu, yan etkilerinin daha fazla olduğunu ve oksitosinden daha az etkili olduğunu belirtmektedir. 2. Cerrahi yöntemler: Farmakolojik yöntemler etkili olmadığında ne yapılması gerektiğine dair literatürde çok az veri bulunmaktadır. Bimanual kompresyon: Bu obstetrik manevrada uterus, bir el vajinada bir el de abdomenin üzerindeyken sıkıştırılarak kanama azaltılır. Uterin balon tamponad: Durdurulamayan postpartum kanamada balon tamponadı en hızlı ve en az invaziv cerrahi yöntem olarak kabul edilmektedir [59] (Resim 1). Uterin kompresyon sütürleri: B-Lynch ve arkadaşları 1997 yılında ilk kompresyon sütürünü tarif etmişlerdir [60] (Şekil 2). Arter ligasyonu: Teknik olarak zor bir uygulamadır ve üreter ve iliyak vene dikkat edilmelidir. İnternal iliyak arter ligasyonu pelvik kan akımını azaltabilmekle birlikte eğer kollateraller çok iyi gelişmişse bu yöntem etkisiz kalabilir. Peripartum histerektomi: İngiltere de peripartum histerektomi hızı doğumda 4 tür. Bu kararın geç olmasındansa erken verilmesi önemlidir. Resim 1. Balon tamponad. Round ligament Ovarian ligament Fallop tüpü Round ligament Fallop tüpü Broad ligament B A C Şekil 2. B-Lynch kompresyon sütürler. Anterior görünüm (A), posterior görünüm (B), anterior görünüm (C). 142 H ACETTEPE T IP D ERG S

11 Üçüncü trimest r kanamalar Kaynaklar 1. Berg CJ, Chang J, Callaghan WM, Whitehead SJ. Pregnancy-related mortality in the United States, Obstet Gynecol 2003; 101: McCormick ML, Sanghvi HC, Kinzie B, Mcintosh N. Preventing postpartum hemorrhage in low-resource settings. Int J Gynaecol Obstet 2002; 77: Chilaka VN, Konje JC, Clarke S, Taylor DJ. Practice observed: is speculum examination on admission a necessary procedure in the management of all cases of antepartum haemorrhage? J Obstet Gynaecol 2000; 20: (RCOG). RCOOAG. The use of electronic fetal monitoring. The use and interpretation of cardiotocography in intrapartum fetal surveillance. Evidence-based clinical guidelines 2001; No. 8. London: RCOG, Chang YL, Chang SD, Cheng PJ. Perinatal outcome in patients with placental abruption with and without antepartum haemorrhage. Int J Gynaecol Obstet 2001; 75: Ananth CV, Oyelese Y, Yeo L, Pradhan A, Vintzileos AM. Placental abruption in the United States, 1979 through 2001: temporal trends and potential determinants. Am J Obstet Gynecol 2005; 192: Rasmussen S, Irgens LM, Bergsjo P, Dalaker K. The occurrence of placental abruption in Norway Acta Obstet Gynecol Scand 1996; 75: Hladky K, Yankowitz J, Hansen WF. Placental abruption. Obstet Gynecol Surv 2002; 57: Ananth CV, Wilcox AJ. Placental abruption and perinatal mortality in the United States. Am J Epidemiol 2001; 153: Matsuda Y, Maeda T, Kouno S. Comparison of neonatal outcome including cerebral palsy between abruptio placentae and placenta previa. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2003; 106: Pritchard JA, Cunningham FG, Pritchard SA, Mason RA. On reducing the frequency of severe abruptio placentae. Am J Obstet Gynecol 1991; 165: Ananth CV, Smulian JC, Vintzileos AM. Incidence of placental abruption in relation to cigarette smoking and hypertensive disorders during pregnancy: a meta-analysis of observational studies. Obstet Gynecol 1999; 93: Ananth CV, Savitz DA, Williams MA. Placental abruption and its association with hypertension and prolonged rupture of membranes: a methodologic review and metaanalysis. Obstet Gynecol 1996; 88: Gherman RB, Goodwin TM. Obstetric implications of activated protein C resistance and factor V leiden mutation. Obstet Gynecol Surv 2000; 55: Savona-Ventura C. The role of external cephalic version in modern obstetrics. Obstet Gynecol Surv 1986; 41: Furuhashi M, Kurauchi O, Suganuma N. Pregnancy following placental abruption. Arch Gynecol Obstet 2002; 267: Health DO. Why Mothers Die: a report on confidential enquiries into maternal deaths in the United Kingdom London: The Stationary Office, Okonofua FE, Olatunbosun OA. Cesarean versus vaginal delivery in abruptio placentae associated with live fetuses. Int J Gynecol Obstet 1985; 23: Niswander KR, et al. Fetal morbidity following potentially gnoxigenic obstetric conditions: I. Abruptio placentae. Am J Obstet Gynecol 1966; 95: Glantz C, Purnell L. Clinical utility of sonography in the diagnosis and treatment of placental abruption. J Ultrasound Med 2002; 21: Paterson ME. The aetiology and outcome of abruptio placentae. Acta Obstet Gynecol Scand 1979; 58: Pritchard JA, Stone SR. Clinical and laboratory observations on eclampsia. Am J Obstet Gynecol 1967; 99: Green-Thompson RW. Antepartum haemorrhage. Clin Obstet Gynaecol 1982; 9: Witlin AG, Sibai BM. Perinatal and maternal outcome following abruptio placentae. Hypertens Pregnancy 2001; 20: Drakeley AJ, Le Roux PA, Anthony J, Penny J. Acute renal failure complicating severe preeclampsia requiring admission to an obstetric intensive care unit. Am J Obstet Gynecol 2002; 186: Knab DR. Abruptio placentae. An assessment of the time and method of delivery. Obstet Gynecol 1978; 52: Bond AL, Edersheim TG, Curry L, Druzin ML, Hutson JM. Expectant management of abruptio placentae before 35 weeks gestation. Am J Perinatol 1989; 6: Towers CV, Pircon RA, Heppard M. Is tocolysis safe in the management of third-trimester bleeding? Am J Obstet Gynecol 1999; 180: Kayani SI, Walkinshaw SA, Preston C. Pregnancy outcome in severe placental abruption. BJOG 2003; 110: Oppenheimer LW, Farine D, Ritchie JW, Lewinsky RM, Telford J, Fairbanks LA. What is a low-lying placenta? Am J Obstet Gynecol 1991; 165: Magann EF, Doherty DA, Turner K, Lanneau GS, Jr Morrison JC, Newnham JP. Second trimester placental location as a predictor of an adverse pregnancy outcome. J Perinatol 2007; 27: Thurmond A, Mendelson E, Bohm-Velez M, Bree R, Finberg H, Fishman EK, et al. Role of imaging in second and third trimester bleeding. American College of Radiology. ACR Appropriateness Criteria. Radiology 2000; 215(Suppl): Faiz AS, Ananth CV. Etiology and risk factors for placenta previa: an overview and meta-analysis of observational studies. J Matern Fetal Neonatal Med 2003; 13: Lavery JP. Placenta previa. Clin Obstet Gynecol 1990; 33: Ananth CV, Smulian JC, Vintzileos AM. The effect of placenta previa on neonatal mortality: a population-based study in the United States, 1989 through Am J Obstet Gynecol 2003; 188: Yang Q, Wu Wen S, Caughey S, Krewski D, Sun L, Walker MC. Placenta previa: its relationship with race and the country of origin among Asian women. Acta Obstet Gynecol Scand 2008; 87: Silver R, Depp R, Sabbagha RE, Dooley SL, Socol ML, Tamura RK. Placenta previa: aggressive expectant management. Am J Obstet Gynecol 1984; 150: Naeye RL. Placenta previa. Predisposing factors and effects on the fetus and surviving infants. Obstet Gynecol 1978; 52: Cilt 40 Say

12 Velipaflao lu 39. Hershkowitz R, Fraser D, Mazor M, Leiberman JR. One or multiple previous cesarean sections are associated with similar increased frequency of placenta previa. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 1995; 62: Frederiksen MC, Glassenberg R, Stika CS. Placenta previa: a 22-year analysis. Am J Obstet Gynecol 1999; 180: Biswas R, Sawhney H, Dass R, Saran RK, Vasishta K. Histopathological study of placental bed biopsy in placenta previa. Acta Obstet Gynecol Scand 1999; 78: Sheiner E, Shoham-Vardi I, Hallak M, Hershkowitz R, Katz M, Mazor M. Placenta previa: obstetric risk factors and pregnancy outcome. J Matern Fetal Med 2001; 10: Ananth CV, Demissie K, Smulian JC, Vintzileos AM. Relationship among placenta previa, fetal growth restriction, and preterm delivery: a population-based study. Obstet Gynecol 2001; 98: Crane JM, Van Den Hof MC, Dodds L, Armson BA, Liston R. Neonatal outcomes with placenta previa. Obstet Gynecol 1999; 93: Abenhaim HA, Azoulay L, Kramer MS, Leduc L. Incidence and risk factors of amniotic fluid embolisms: a populationbased study on 3 million births in the United States. Am J Obstet Gynecol 2008; 199:49 e Sunna E, Ziadeh S. Transvaginal and transabdominal ultrasound for the diagnosis of placenta praevia. J Obstet Gynecol 1999; 19: Oyelese Y, Smulian JC. Placenta previa, placenta accreta, and vasa previa. Obstet Gynecol 2006; 107: McClure N, Dornal JC. Early identification of placenta praevia. Br J Obstet Gynaecol 1990; 97: Dashe JS, McIntrie DD, Ramus RM, Santos-Ramos R, Twicler DM. Persistence of placenta previa according to gestational age at ultrasound detection. Obstet Gynecol 2002; 99: Lam CM, Wong SF, Chow KM, Ho LC. Women with placenta praevia and antepartum haemorrhage have a worse outcome than those who do not bleed before delivery. J Obstet Gynaecol 2000; 20: Love CD, Fernando KJ, Sargent L, Hughes RG. Major placenta praevia should not preclude out-patient management. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2004; 117: Ononeze BO, Ononeze VN, Holohan M. Management of women with major placenta praevia without haemorrhage: a questionnaire-based survey of Irish obstetricians. J Obstet Gynaecol 2006; 26: Wing DA, Paul RH, Millar LK. Management of the symptomatic placenta praevia: a randomized, controlled trial of inpatient versus outpatient expectant management. Am J Obstet Gynecol 1996; 175: Neilson JP. Interventions for suspected placenta praevia. Cochrane Database Syst Rev 2003: CD Bhide A, Prefumo F, Moore J, Hollis B, Thilaganathan B. Placental edge to internal os distance in the late third trimester and mode of delivery in placenta praevia. BJOG 2003; 110: Salihu HM, Li Q, Rouse DJ, Alexander GR. Placenta previa: neonatal death after live births in the United States. Am J Obstet Gynecol 2003; 188: Prendiville WJ, Elbourne D, McDonald S. Active versus expectant management in the third stage of labour. Cochrane Database Syst Rev 2000: CD Gulmezoglu AM, Forna F, Villar J, Hofmeyr GJ. Prostaglandins for preventing postpartum haemorrhage. Cochrane Database Syst Rev 2007: CD Doumouchtsis SK, Papageorghiou AT, Arulkumaran S. Systematic review of conservative management of postpartum hemorrhage: what to do when medical treatment fails. Obstet Gynecol Surv 2007; 62: B-Lynch C, Coker A, Lawal AH, Abu J, Cowen MJ. The B-Lynch surgical technique for the control of massive postpartum haemorrhage: an alternative to hysterectomy? Five cases reported. Br J Obstet Gynaecol 1997; 104: H ACETTEPE T IP D ERG S

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Ektopik Gebelik Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Tanım Fertilize ovumun endometriyal kavite dışında

Detaylı

Postpartum kanama nedenleri, insidansı ve Türkiye mortalitesi

Postpartum kanama nedenleri, insidansı ve Türkiye mortalitesi Postpartum kanama nedenleri, insidansı ve Türkiye mortalitesi Dr. D. Haluk Dervişoğlu Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Birincil doğum sonu kanama gözle saptanan,

Detaylı

AÇSAP: Ana Çocuk Sağlığı ğ ğ ve Aile Planlaması Toplam nüfusun yaklaşık %30-40 gibi önemli bir kısmı Doğurgan çağ kadınlar: 15-49 yaş kadınlar

AÇSAP: Ana Çocuk Sağlığı ğ ğ ve Aile Planlaması Toplam nüfusun yaklaşık %30-40 gibi önemli bir kısmı Doğurgan çağ kadınlar: 15-49 yaş kadınlar TIP FAKÜLTESİ HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Ferruh N. Ayoğlu AÇSAP: Ana Çocuk Sağlığı ğ ğ ve Aile Planlaması Toplam nüfusun yaklaşık %30-40 gibi önemli bir kısmı Doğurgan çağ kadınlar: 15-49

Detaylı

Ablasyo Plasenta Olgularının Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi THE RETROSPECTIVE ANALYSIS OF CASES WITH ABLATIO PLACENTA

Ablasyo Plasenta Olgularının Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi THE RETROSPECTIVE ANALYSIS OF CASES WITH ABLATIO PLACENTA Araştırma Ablasyo Plasenta Olgularının Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi THE RETROSPECTIVE ANALYSIS OF CASES WITH ABLATIO PLACENTA Burcu ARTUNÇ ÜLKÜMEN, Halil Gürsoy PALA, Esat ÇALIK, Faik Mümtaz KOYUNCU

Detaylı

TOTAL PLASENTA PREVİALI GEBELERDE KISA SERVİKAL UZUNLUK VE ANTEPARTUM KANAMA RİSKİ

TOTAL PLASENTA PREVİALI GEBELERDE KISA SERVİKAL UZUNLUK VE ANTEPARTUM KANAMA RİSKİ TOTAL PLASENTA PREVİALI GEBELERDE KISA SERVİKAL UZUNLUK VE ANTEPARTUM KANAMA RİSKİ Short Cervical Length and Risk of Antepartum Bleeding in Women with Complete Placenta Previa İbrahim Karaca 1, Ömer Erkan

Detaylı

Gebelik ve Trombositopeni

Gebelik ve Trombositopeni Gebelik ve Trombositopeni Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Kadın Hast. ve Doğum AD Gebelik ve Trombositopeni Kemik iliğinde megakaryosit hücrelerinde üretilir. Günde 35.000-50.000 /ml üretilir. Yaşam süresi

Detaylı

DOĞUM İNDÜKSİYONU VE DOĞUMDA MÜDAHALELERE YÖNELİK KANIT TEMELLİ YAKLAŞIMLAR. Prof. Dr. Yaprak ÜSTÜN Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

DOĞUM İNDÜKSİYONU VE DOĞUMDA MÜDAHALELERE YÖNELİK KANIT TEMELLİ YAKLAŞIMLAR. Prof. Dr. Yaprak ÜSTÜN Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı DOĞUM İNDÜKSİYONU VE DOĞUMDA MÜDAHALELERE YÖNELİK KANIT TEMELLİ YAKLAŞIMLAR Prof. Dr. Yaprak ÜSTÜN Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doğum indüksiyonu Destekleme (Augmentasyon) Servikal olgunlaşma Uterin

Detaylı

MAKAT DOĞUM YÖNETİMİ. Prof Dr M Tamer Mungan Medicana İnternational Ankara tdmungan@gmail.com

MAKAT DOĞUM YÖNETİMİ. Prof Dr M Tamer Mungan Medicana İnternational Ankara tdmungan@gmail.com MAKAT DOĞUM YÖNETİMİ Prof Dr M Tamer Mungan Medicana İnternational Ankara tdmungan@gmail.com Makat Gelişlerde Sorun? Dünya genelinde Makat gelişlerde doğum şekli ne olmalıdır? Ülkemizde; Makat doğum usul

Detaylı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Konunun Önemi Gebelikte karşılaşılan en sık dahili sorun HİPERTANSİYON (Tüm gebeliklerin % 6-8 i) 1. Kronik

Detaylı

Progesteronun Preterm Doğumları ve Düşüğü Önlemede Yeri Var mıdır? Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD

Progesteronun Preterm Doğumları ve Düşüğü Önlemede Yeri Var mıdır? Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Progesteronun Preterm Doğumları ve Düşüğü Önlemede Yeri Var mıdır? Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Erken doğum: İlk bir yılda görülen infant ölümlerinin %35 inin nedeni

Detaylı

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce

Olgu EKTOPİK GEBELİK. Soru 1. Tanım. Soru 3. Soru 2. 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Olgu EKTOPİK GEBELİK Dr. Mutlu Kartal AÜTF Acil Tıp AD Nisan 2010 23 yaşında bayan hasta pelvik ağrı yakınmasıyla geliyor. 5 gündür ağrısı var, SAT 1,5 ay önce Gebelik olabilir, vajinal spotting kanama

Detaylı

Gebede HSV İnfeksiyonu. Dr. Süda TEKİN KORUK Koç Üniversitesi Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü

Gebede HSV İnfeksiyonu. Dr. Süda TEKİN KORUK Koç Üniversitesi Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü Gebede HSV İnfeksiyonu Dr. Süda TEKİN KORUK Koç Üniversitesi Hastanesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü Olgu 14 günlük, erkek bebek Şikayeti: Sol kol ve bacakta kasılma, emmeme Hikaye:

Detaylı

DOĞUM ŞEKLİNİN YENİDOĞAN ÜZERİNE ETKİLERİ

DOĞUM ŞEKLİNİN YENİDOĞAN ÜZERİNE ETKİLERİ DOĞUM ŞEKLİNİN YENİDOĞAN ÜZERİNE ETKİLERİ Doç. Dr. F. Emre CANPOLAT Zekai Tahir Burak Neonatoloji Kliniği Sunum planı Hangi doğum şekli bebek için daha uygun Doğum şekli hangi sistemlere etki eder Elektif

Detaylı

86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir?

86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir? 86. Doğum eylemi süresince fetal başın yaptığı eksternal rotasyon hareketi hangi aşamada gerçekleşir? A) Angajman B) Pelvik girimden geçiş C) Orta pelvise giriş D) Pelvik çıkım düzlemine giriş E) Omuz

Detaylı

DOĞUMDA PARTOGRAM KULLANIMI

DOĞUMDA PARTOGRAM KULLANIMI DOĞUMDA PARTOGRAM KULLANIMI Dr Özlem Gün Eryılmaz Zekai Tahir Burak Eğitim Araştırma Hastanesi Doğum Kliniği Never let the sun set twice on a laboring woman. Steer P; BMJ 1999 PARTOGRAM NEDİR? Doğum eyleminin

Detaylı

Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader

Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader OLGU 1 İkinci çocuğuna hamile 35 yaşında kadın gebeliğinin 6. haftasında beş yaşındaki kız çocuğunun rubella infeksiyonu geçirdiğini öğreniyor. Küçük

Detaylı

PRETERM EYLEM ÖNGÖRÜSÜ. Doç. Dr. Derya EROĞLU

PRETERM EYLEM ÖNGÖRÜSÜ. Doç. Dr. Derya EROĞLU Türkiye Maternal Fetal Tıp ve Perinatoloji Derneği VIII. Ulusal Kongresi 11-14 Ekim 2012 Harbiye Askeri Müze PRETERM EYLEM ÖNGÖRÜSÜ Doç. Dr. Derya EROĞLU Acıbadem Universitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları

Detaylı

Preterm Plasenta Previa ve Ablasyo Plasenta Vakalarında Sezaryen Endikasyonlarının Tartışılması

Preterm Plasenta Previa ve Ablasyo Plasenta Vakalarında Sezaryen Endikasyonlarının Tartışılması Preterm Plasenta Previa ve Ablasyo Plasenta Vakalarında Sezaryen Endikasyonlarının Tartışılması Nadi KESKİN Dumlupınar Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum AD, Kütahya ÖZET Amaç: Üçüncü

Detaylı

İkiz Eşinin İntrauterin Ölümü

İkiz Eşinin İntrauterin Ölümü Araştırma İkiz Eşinin İntrauterin Ölümü MONOFETAL DEATH IN TWIN PREGNANCY Semih MUN, Cüneyt Eftal TANER, Murat ÖZTEKİN, Fatma Horasan ÇELİMLİ SSK Ege Doğumevi ve Kadın Hastalıkları Eğitim Hastanesi Semih

Detaylı

SEZERYAN SONRASI VAGİNAL DOĞUM. Dr. BELGİN HARZADIN

SEZERYAN SONRASI VAGİNAL DOĞUM. Dr. BELGİN HARZADIN SEZERYAN SONRASI VAGİNAL DOĞUM Dr. BELGİN HARZADIN Neden SSVD Konuşulmaya Başlandı? Tekrarlayan sezaryenler artıkça komplikasyonların artması Sezaryen olan annelerin bir kısmının yaşadıkları fiziksel ve

Detaylı

Prof.Dr.Ali ACAR PYA N.E ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ KONYA

Prof.Dr.Ali ACAR PYA N.E ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ KONYA Prof.Dr.Ali ACAR PYA N.E ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ KONYA PYA masif peripartum kanama ve buna bağlı komplikasyonlar yanında histerektomi teşebbüsleri sonucunda ortaya çıkan masif kan transfüzyonu,peritonit,hematom

Detaylı

Gebelikte Progesteron Kullanımı. Prof. Dr. Recep Has K.Doğum/Perinatoloji İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi

Gebelikte Progesteron Kullanımı. Prof. Dr. Recep Has K.Doğum/Perinatoloji İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Gebelikte Progesteron Kullanımı Prof. Dr. Recep Has K.Doğum/Perinatoloji İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Progesteron Kolesterol Pregnenolon 17-α- Hidroksi pregnenolon Dehidro-epi androsteron Östriol Progesteron

Detaylı

ERKEN MEMBRAN RÜPTÜRÜNDE YÖNETİM

ERKEN MEMBRAN RÜPTÜRÜNDE YÖNETİM ERKEN MEMBRAN RÜPTÜRÜNDE YÖNETİM Prof. Dr H.Mete TANIR Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Uzmanı Erken Membran Rüptürü (EMR) Erken membran

Detaylı

POST PARTUM KANAMALAR. Dr. Fatma Devran Bıldırcın OMÜTF Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Samsun

POST PARTUM KANAMALAR. Dr. Fatma Devran Bıldırcın OMÜTF Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Samsun POST PARTUM KANAMALAR Dr. Fatma Devran Bıldırcın OMÜTF Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Samsun TANıM Doğumdan sonraki ilk 24 saatte olan yaklaşık 500 ml den daha fazla olan kanamadır Vajinal Doğumda 500

Detaylı

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM. Dr. Ferruh N. Ayoğlu. Halk Sağlığı Anabilim Dalı

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM. Dr. Ferruh N. Ayoğlu. Halk Sağlığı Anabilim Dalı DOĞUM ÖNCESİ BAKIM Dr. Ferruh N. Ayoğlu Sevmek güzel şey delikanlım, l sev bakalım. Madem ki kafanın içerisinde ışıklı bir karanlık var, benden izin sana sev sevebildiğin kadar. Yaşanan her 1 dakika da:

Detaylı

Fetal Monitorizasyon. Prof.Dr.Tufan BİLGİN

Fetal Monitorizasyon. Prof.Dr.Tufan BİLGİN Fetal Monitorizasyon Prof.Dr.Tufan BİLGİN 1. Trimester Fetal organogenesis teratojenite İlk 14 gün ya hep ya hiç 14-60 gün teratojenite (Nitröz oksid Spina bifida) Spontan abortus Over cerrahisi (kistektomi/oofoektomi)

Detaylı

PLASENTASYON ANOMALİLERİ. Prof. Dr. Yusuf ÜSTÜN

PLASENTASYON ANOMALİLERİ. Prof. Dr. Yusuf ÜSTÜN PLASENTASYON ANOMALİLERİ Prof. Dr. Yusuf ÜSTÜN PLASENTA AKREATA Desidua bazaliste oluşan defekte bağlı olarak plasentanın anormal invazif implantasyonu olarak tanımlanmakta 1930-50 lerde 30 bin doğumda

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 1. GÜN 08.15-09.00 Pratik Ders Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinin Tanıtılması 09.15-10.00 Teorik Ders Jinekolojik Anamnez M. ÇOLAKOĞLU 10.15-11.00 Teorik Ders Jinekolojik

Detaylı

109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir?

109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir? 109. Aşağıdaki myoma uteri tiplerinden hangisinde laparotomi dışında bir cerrahi girişim yapılabilir? A) Subserozal B) Pedinküle subserozal C) İntramural D) Servikal E) Tip 0 submukozal Soru kalitesiz

Detaylı

PREEKLAMPSİ. Dr. Sadettin Güngör. Yeni ACOG Önerileri. Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Perinatal Merkezi İstanbul

PREEKLAMPSİ. Dr. Sadettin Güngör. Yeni ACOG Önerileri. Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Perinatal Merkezi İstanbul PREEKLAMPSİ Yeni ACOG Önerileri Dr. Sadettin Güngör Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Perinatal Merkezi İstanbul Plan Giriş Preeklamsinin önemi Preeklampsi araştırmaları Cemiyetler ve

Detaylı

1- TIBBİ ÜRÜNÜN ADI 2- KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİMİ. Her bir ampul; 5 I.U. Sentetik Oksitosin hormonu içermektedir.

1- TIBBİ ÜRÜNÜN ADI 2- KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİMİ. Her bir ampul; 5 I.U. Sentetik Oksitosin hormonu içermektedir. 1- TIBBİ ÜRÜNÜN ADI Synpitan Forte 5 I.U./ ml İ.M. / İ.V. Ampul 2- KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİMİ Her bir ampul; 5 I.U. Sentetik Oksitosin hormonu içermektedir. Yardımcı maddeler için, Bkz. 6.1 3 FARMASÖTİK

Detaylı

İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması

İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması Itır Aktürk, Sena Bahadıroğlu, S. Gayenur Büyükberber, Sümeyye Gürbüz Danışman: Prof. Dr. Filiz F. (Bilgin) Yanık ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

Antepartum Fetal Değerlendirme, Ne Zaman ve Nasıl?

Antepartum Fetal Değerlendirme, Ne Zaman ve Nasıl? Antepartum Fetal Değerlendirme, Ne Zaman ve Nasıl? Dr. İbrahim H. Kalelioğlu İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı Antenatal Fetus Ölümü ve UPY Antepartum

Detaylı

Bölüm 10 PLASENTA ANOMALİLERİ M. K. Mehasseb, J. C. Konje A. Baloğlu, B. Çetinkaya

Bölüm 10 PLASENTA ANOMALİLERİ M. K. Mehasseb, J. C. Konje A. Baloğlu, B. Çetinkaya Bölüm 10 PLASENTA ANOMALİLERİ M. K. Mehasseb, J. C. Konje A. Baloğlu, B. Çetinkaya GİRİŞ Doğumla ilgili kanamalar hala anne ölümü ve ciddi hastalığının en önemli nedenlerinden biri olarak kabul edilmektedir

Detaylı

PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI. Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları

PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI. Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Perinatal dönemde herpesvirus geçişi. Virus Gebelik sırasında Doğum kanalından Doğum

Detaylı

30.12.2014. Doğuma Yardım ve Takip. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. 13.Hafta ( 08-12 / 12 / 2014 ) DOĞUMA YARDIM VE TAKİP Slayt No: 17

30.12.2014. Doğuma Yardım ve Takip. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. 13.Hafta ( 08-12 / 12 / 2014 ) DOĞUMA YARDIM VE TAKİP Slayt No: 17 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 13.Hafta ( 08-12 / 12 / 2014 ) DOĞUMA YARDIM VE TAKİP Slayt No: 17 4 Doğum eylemi, doğum ağrılarının başlamasından, fetüsün doğumu ve plasentanın ayrılmasının

Detaylı

İnsizyonel Ektopik Gebeliğin Doğru Yönetimi Nasıl Olmalıdır?

İnsizyonel Ektopik Gebeliğin Doğru Yönetimi Nasıl Olmalıdır? İnsizyonel Ektopik Gebeliğin Doğru Yönetimi Nasıl Olmalıdır? Doç. Dr. Bülent Yılmaz İzmir Katip Çelebi Üni. Tıp Fak. Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Tepecik Eğitim Araş. Hast. Tüp Bebek Ünitesi 12. Zekai

Detaylı

İkinci Trimester Plasenta Lokalizasyonunun Gebelik Sonuçlarına Etkisi

İkinci Trimester Plasenta Lokalizasyonunun Gebelik Sonuçlarına Etkisi JOPP Derg 5(2):7-75, 213 doi:1.5222/jopp.213.7 Araştırma İkinci Trimester Plasenta Lokalizasyonunun Gebelik Sonuçlarına Etkisi Effects of Second Trimester Placental Location: on Pregnancy Outcomes Nadiye

Detaylı

Acil Doğum! Hazırmıyız?

Acil Doğum! Hazırmıyız? Acil Doğum! Hazırmıyız? Yrd.Doç.Dr Doç.Dr.Serkan.Serkan YILMAZ Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı 02-06 Mayıs 2007 Antalya Amaç Acil servis pratiğinde nadir görülen doğum ile ilgili

Detaylı

Can AKAL, Sinem Ayşe DURU, Barış OLTEN. Danışman: Filiz YANIK ÖZET

Can AKAL, Sinem Ayşe DURU, Barış OLTEN. Danışman: Filiz YANIK ÖZET 50 GRAM GLUKOZ YÜKLEME TESTİ ANORMAL, 100 GRAM ORAL GLUKOZ TESTİ NORMAL OLAN GEBELERİN MATERNAL ÖZELLİKLER VE GEBELİK SONUÇLARI AÇISINDAN NORMAL GEBELER VE GESTASYONEL DİYABETİK HASTALAR İLE KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı

Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD

Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Prof. Dr. Feride Söylemez A.Ü.T.F Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Erken doğum: İlk bir yılda görülen infant ölümlerinin %35 inin nedeni Gelişmiş ülkelerde

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği GEBELİKTE SİFİLİZ Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği SİFİLİZ TANIM T.pallidum un neden olduğu sistemik bir hastalıktır Sınıflandırma: Edinilmiş (Genellikle

Detaylı

ABLASYO PLASENTA tanı ve yönetimi

ABLASYO PLASENTA tanı ve yönetimi Gebelikte Hipertansif Hastalıklar ve Komplikasyonları. Türkiye Maternal Fetal Tıp ve Perinatoloji Derneği, Marmara Bölgesi Çalışma Grubu 28 Nisan 2011, İstanbul ABLASYO PLASENTA tanı ve yönetimi Doç. Dr.

Detaylı

Kan Transfüzyonu. Emre Çamcı. Anesteziyoloji AD

Kan Transfüzyonu. Emre Çamcı. Anesteziyoloji AD Kan Transfüzyonu Emre Çamcı Anesteziyoloji AD Kan Dokusu Neden Var? TRANSPORT Doku ve organlara OKSİJEN Plazmada eriyik kimyasallar ISI Damar dokusu bozulduğunda pıhtılaşma kabiliyeti Diğer.. Kan Transfüzyonu

Detaylı

26.09.2011. Preeklampsi. Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi. Preeklampsi Maternal Sendrom /Endotel Disfonksiyonu

26.09.2011. Preeklampsi. Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi. Preeklampsi Maternal Sendrom /Endotel Disfonksiyonu 26.9.11 Hipertansiyon (>14/ 9) ve Proteinüri ( >.3 g / 24-s) > gebelik hafta En sık medikal komplikasyon (%2-7) Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Maternal ve Perinatal Mortalite ve Morbidite

Detaylı

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya Gebelikte diyabet taraması Prof. Dr. Yalçın Kimya Gestasyonel diyabet İlk defa gebelik sırasında saptanan diyabet Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2010;33(Suppl 1):S62 9.

Detaylı

SSK BAKIRKÖY DOGUMEVİ KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI HASTANESİNDE 1987-1991 YILLARI ARASINDA MATERNAL MORTALİTE

SSK BAKIRKÖY DOGUMEVİ KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI HASTANESİNDE 1987-1991 YILLARI ARASINDA MATERNAL MORTALİTE SSK BAKIRKÖY DOGUMEVİ KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI HASTANESİNDE 1987-1991 YILLARI ARASINDA MATERNAL MORTALİTE Dr. A.i. TEKİRDAG C"') - Dr. U. KAL (*) Dr. Y. CEYLAN C"') - Dr. B. ARSAN

Detaylı

Doğumda Bebeğe Yardım (Neonatal Resüsitason)

Doğumda Bebeğe Yardım (Neonatal Resüsitason) Doğumda Bebeğe Yardım (Neonatal Resüsitason) Hazır olma yolunda neonatal resüsitasyonun en ilk ve en önemli kısmıdır. Personel: Her doğum yapılan yerde personel yeterince NRP yönünden eğitimli ve hazır

Detaylı

NEDBESİZ UTERUS RÜPTÜRÜ: 8 OLGUNUN ANALİZİ

NEDBESİZ UTERUS RÜPTÜRÜ: 8 OLGUNUN ANALİZİ 2005; Cilt: 2 Sayı: 4 Sayfa: 342-346 NEDBESİZ UTERUS RÜPTÜRÜ: 8 OLGUNUN ANALİZİ Mehmet GÜNEY, Baha Oral, Mesut ÖZSOY, Fuat DEMİR, Demir ÖZBAŞAR Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları

Detaylı

Total plasenta previa olgular nda erkek fetüs hakimiyeti

Total plasenta previa olgular nda erkek fetüs hakimiyeti Klinik Araflt rma Perinatoloji Dergisi 2015;23(2):84 88 Perinatal Journal 2015;23(2):84 88 künyeli yaz n n Türkçe sürümüdür. Total plasenta previa olgular nda erkek fetüs hakimiyeti Bülent Köstü 1, Önder

Detaylı

DÖNEM VI GRUP F DERS PROGRAMI

DÖNEM VI GRUP F DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM ANABİLİM DALI BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 2013 2014 EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Detaylı

Epidemiyeloji. Epidemiyeloji. Epidemiyeloji. Epidemiyeloji

Epidemiyeloji. Epidemiyeloji. Epidemiyeloji. Epidemiyeloji GEBEDE TRAVMA Giriş Gebelik sırasında nonobstetrik mortalite ve morbiditenin en önemli nedeni travmadır Maternal ve fetus travmasında hayatta kalımı hastane öncesi bakım, acil serviste müdahale, erken

Detaylı

GEBELİK VE MEME KANSERİ

GEBELİK VE MEME KANSERİ GEBELİK VE MEME KANSERİ Doç. Dr. Ramazan YILDIZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı, 27 Kasım 2014, Ankara Gebelikte Kanser Gebelikte kanser insidansı % 0.07-0.1 arasında Gebelik

Detaylı

Dr. Serkan Kahyaoğlu

Dr. Serkan Kahyaoğlu PERİPARTUM KANAMAYA BAĞLI KAYBEDİLMEYE YAKIN HASTALARIN MORBİDİTESİNİ AZALTMAK İÇİN YAPILAN CERRAHİ TEDAVİ MODALİTELERİNİN SONUÇLARI: RETROSPEKTİF BİR ÇALIŞMA Dr. Serkan Kahyaoğlu Kadın Hastalıkları ve

Detaylı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Prof Dr Rıza Madazlı Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Preeklampsi Hipertansiyon (>140/ 90) ve Proteinüri (>0.3 g / 24-s) > 20 gebelik hafta En sık medikal komplikasyon

Detaylı

PERİOPERATİF ANEMİ. Dr. Hüseyin İlksen TOPRAK İnönü Ün. Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Rean AD

PERİOPERATİF ANEMİ. Dr. Hüseyin İlksen TOPRAK İnönü Ün. Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Rean AD PERİOPERATİF ANEMİ Dr. Hüseyin İlksen TOPRAK İnönü Ün. Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Rean AD 1 SORU? Anemi Neden Önemli? 2 SORU? 3 İnsidans Önemi ANEMİ Tanı Tedavi 4 Anemi Nedir? WHO Hb < 13 g/dl Hb

Detaylı

PRETERM PREMATÜR MEMBRAN RÜPTÜRÜ PROF. DR. SEFA KELEKÇİ İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM AD

PRETERM PREMATÜR MEMBRAN RÜPTÜRÜ PROF. DR. SEFA KELEKÇİ İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM AD PRETERM PREMATÜR MEMBRAN RÜPTÜRÜ PROF. DR. SEFA KELEKÇİ İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM AD TANIM PROM UTERİN KONTRAKSİYONLARIN BAŞLAMSINDAN ÖNCE MEMBRANLARIN AÇILMASI

Detaylı

Op.Dr. Meryem Hocaoğlu Prof. Dr. Atıl Yüksel Prof. Dr. Cem Batukan 10/11/2013

Op.Dr. Meryem Hocaoğlu Prof. Dr. Atıl Yüksel Prof. Dr. Cem Batukan 10/11/2013 Op.Dr. Meryem Hocaoğlu Prof. Dr. Atıl Yüksel Prof. Dr. Cem Batukan 10/11/2013 İntrauterin adezyonlar (IUA), ilk olarak 1894 de Fritsch tarafından tarif edilmiştir. 1946 da Joseph G. Asherman, yayınladığı

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

Gebelikte Viral Enfeksiyonlar

Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Prof. Dr. Sabahattin ALTUNYURT Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Perinatoloji BD 2016 İzmir Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Gebelikte geçirilen

Detaylı

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen ZTB Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gelişimsel Pediatri Ünitesi Obstetrik tahminlerdeki belirsizliklere

Detaylı

Rekürren Gebelik. Ultrasonografi. 20mm. Spontan abortuslarda muhtemel nedenler. 14mm. başvurular kanamalardır Gebeliklerin %25 inde.

Rekürren Gebelik. Ultrasonografi. 20mm. Spontan abortuslarda muhtemel nedenler. 14mm. başvurular kanamalardır Gebeliklerin %25 inde. Rekürren Gebelik Kayıplar plarında Ultrasonografi Prof Dr Ali ERGÜN GATA Maternal Fetal Tıp (aergun@gata.edu.tr) Antalya, 2007 28 haftadan önce tüm t m acil obstetrik başvurular vuruların n büyük b k nedeni

Detaylı

Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği

Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği İKİZ GEBELİKLERDE ULTRASONOGRAFİK TEMEL ÖZELLİKLER Prof. Dr. Hayri ERMİŞ İstanbul Tıp Fakültesi, Kadın Hast. Ve Doğum A.B.D. Perinatoloji B.D. MONOZİGOTİK (TEK YUMURTA) %25 İKİZ GEBELİKLER ZİGOSİTE MONOKORYONİK-

Detaylı

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD 10.05.2010 1 Amaç : Tıp Fakültesi Dönem III öğrencileri, aşırı doğurganlık,

Detaylı

3 EYLÜL 2014 ÇARŞAMBA

3 EYLÜL 2014 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI D GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (01.09.2014 10.10.2014) 1 EYLÜL 2014 PAZARTESİ 09.30-10.20

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Gec Preterm Olgularin Yonetimi

Gec Preterm Olgularin Yonetimi Gec Preterm Olgularin Yonetimi Serdar H. Ural, M.D., F.A.C.O.G. Chief, Division of Maternal Fetal Medicine Director, Fellowship Training Program Medical Director, Labor and Delivery Unit Director, Obstetrical

Detaylı

18-22 HAFTA RUTİN FETAL ULTRASONOGRAFİ

18-22 HAFTA RUTİN FETAL ULTRASONOGRAFİ 18-22 HAFTA RUTİN FETAL ULTRASONOGRAFİ Doç. Dr. Ahmet GÜL TJOD İstanbul Şubesi Perinatoloji Kliniği, İstanbul Bakırköy Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları EAH ÖNEMLİ NOTLAR AMAÇ: 18-22 hafta temel fetal

Detaylı

Nedbesiz uterus rüptürü: Bölgesel insidans, nedenler ve tedavi

Nedbesiz uterus rüptürü: Bölgesel insidans, nedenler ve tedavi Dicle Tıp Dergisi, 2008 ARAŞTIRMA YAZISI Cilt: 35, Sayı:4, (260-264) Nedbesiz uterus rüptürü: Bölgesel insidans, nedenler ve tedavi Mehmet Sıddık Evsen 1, M. Erdal Sak 2, Yaşar Bozkurt 3, Murat Kapan 4,

Detaylı

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse Perinatal Depresyon gebelik süresince veya gebeliği takip eden ilk 12 ay boyunca

Detaylı

Tdap Aşıları (Difteri, Toksoid ve Cansız Boğmaca)

Tdap Aşıları (Difteri, Toksoid ve Cansız Boğmaca) Tdap Aşıları (Difteri, Toksoid ve Cansız Boğmaca) Erişkin ve büyük çocuklarla kıyaslandığında, 12 ay altındaki infantlar gerçek anlamda yüksek boğmaca oranlarına ve boğmaca ile ilişkili ölümlerin geniş

Detaylı

2 EYLÜL 2015 ÇARŞAMBA

2 EYLÜL 2015 ÇARŞAMBA İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILI KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM STAJI D GRUBU TEORİK VE PRATİK DERS PROGRAMI (31.08.2015 16.10.2015) 31 AĞUSTOS 2015 PAZARTESİ

Detaylı

Maternal near miss morbidite kavramı ve. Maternal mortaliteyi azaltıcı stratejiler

Maternal near miss morbidite kavramı ve. Maternal mortaliteyi azaltıcı stratejiler Maternal Fetal Tıp ve Perinatoloji Derneği ve Uludağ Üniversitesi Tıp fakültesi Perinatolojide Güncel Konular 13 Nisan 2014 Bursa Kervansaray Hotel Maternal near miss morbidite kavramı ve Maternal mortaliteyi

Detaylı

ARAŞTIRMA YAZISI KLİNİĞİMİZDE 2002-2007 YILLARI ARASINDA SEZARYEN OLAN HASTALARIN İNCELENMESİ Mehmet Yılmaz 1, Ünal İsaoğlu 2, Sedat Kadanalı 1

ARAŞTIRMA YAZISI KLİNİĞİMİZDE 2002-2007 YILLARI ARASINDA SEZARYEN OLAN HASTALARIN İNCELENMESİ Mehmet Yılmaz 1, Ünal İsaoğlu 2, Sedat Kadanalı 1 ARAŞTIRMA YAZISI KLİNİĞİMİZDE 2002-2007 YILLARI ARASINDA SEZARYEN OLAN HASTALARIN İNCELENMESİ Mehmet Yılmaz 1, Ünal İsaoğlu 2, Sedat Kadanalı 1 1 Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları

Detaylı

İlk Üç Ayda Plasenta Yetmezliğinin Öngörüsü. Doç. Dr. Halil Aslan İstanbul Kanuni Sultan Süleyman EAH Perinatoloji Kliniği

İlk Üç Ayda Plasenta Yetmezliğinin Öngörüsü. Doç. Dr. Halil Aslan İstanbul Kanuni Sultan Süleyman EAH Perinatoloji Kliniği İlk Üç Ayda Plasenta Yetmezliğinin Öngörüsü Doç. Dr. Halil Aslan İstanbul Kanuni Sultan Süleyman EAH Perinatoloji Kliniği Yetersiz plasental yapışma Prematür plasental ayrılma Roberts JM,CooperDW.Pathogenesisandgeneticsofpre-

Detaylı

Sema DOĞU, Kader KOÇ, Zeynep ASLAN, Serpil TÜRKER, Nur İHTİYAR GİRİŞ

Sema DOĞU, Kader KOÇ, Zeynep ASLAN, Serpil TÜRKER, Nur İHTİYAR GİRİŞ ÖZEL BİR SAĞLIK KURULUŞUNA BAŞVURAN GEBE KADINLARDA SİGARA KULLANIMI İLE İLGİLİ VERİLEN EĞİTİMİN ANNE BEBEK SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN ÖLÇÜLMESİ 13-16 Ekim 2011 de 2. Ulusal

Detaylı

Antenatal Kortikosteroid Tedavisi. Prof. Dr. Feride Söylemez Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı

Antenatal Kortikosteroid Tedavisi. Prof. Dr. Feride Söylemez Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Antenatal Kortikosteroid Tedavisi Prof. Dr. Feride Söylemez Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Etki Mekanizması Antenatal steroidler yapısal ve biyokimyasal değişikliklerle

Detaylı

Gebelikte İnfeksiyonların Değerlendirilmesi

Gebelikte İnfeksiyonların Değerlendirilmesi Gebelikte İnfeksiyonların Değerlendirilmesi Ergin AYAŞLIOĞLU Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D Gebelikte İnfeksiyonların Değerlendirilmesi Maternal

Detaylı

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ Genital Organlar Dış Genital Organlar İç Genital Organlar Kemik Kısımları (Pelvis ) Siklus Oluşumu ve Hormonlar Oval ve Menstrual Siklus Halkası

Detaylı

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit NEFRİT Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Genel Bilgiler Böbreğin temel fonksiyonlarından birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklaşık 2 milyon küçük ünite (nefron) vardır. Bir nefron

Detaylı

ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ. Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır.

ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ. Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır. ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır. Anne-çocuk sağlığı hizmetlerinin amacı; özelde anne ve çocukların, genelde ise toplumun sağlıklı

Detaylı

PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu

PRENATAL TARAMA TESTLERİ. Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu PRENATAL TARAMA TESTLERİ Dr.Murat Öktem Düzen Laboratuvarlar Grubu Riskler Down sendromu 1/800 Spina bifida 1/1800 Anensefali 1/1800 Trizomi 18 1/3800 Omfalosel 1/6000 Gastroşizis 1/10000 Türkiye de her

Detaylı

ÇOĞUL GEBELİK EYLEM PLANI

ÇOĞUL GEBELİK EYLEM PLANI ÇOĞUL GEBELİK EYLEM PLANI Fetüs sayısını belirle İki Fetüs Üç Ve Üzeri Fetüs Prezantasyonu Belirle Amniyon Durumunu Belirle Monoamniyotik Diamniyotik Doğum Eylemi Sırasında Meydana Gelecek Morbiditeden

Detaylı

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Ani ölümün önemli bir nedenidir Sıklığı yaşla birlikte artar 50 yaş altında nadir rastlanır E>K Aile

Detaylı

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR?

5.) Aşağıdakilerden hangisi, kan transfüzyonunda kullanılan kan ürünlerinden DEĞİLDİR? DERS : KONU : MESLEK ESASLARI VE TEKNİĞİ KAN VE KAN ÜRÜNLERİ TRANSFÜZYONU 1.) Kanın en önemli görevini yazın : 2.) Kan transfüzyonunu tanımlayın : 3.) Kanın içinde dolaştığı damar çeşitlerini yazın : 4.)

Detaylı

PROPESS OVÜL Vajinal Ovül

PROPESS OVÜL Vajinal Ovül PROPESS OVÜL Vajinal Ovül Formül: Beher ovül etkin madde 10 mg Dinoproston (Prostaglandin E2) ve dağıtıcı sistem hidrojel polimeri içerir. Takdim: Vajinal ovül PROPESS Ovül, örülmüş poliester geri alım

Detaylı

EPİLEPSİLİ HASTAYA GEBELİK DÖNEMİNDE OBSTETRİK YAKLAŞIM

EPİLEPSİLİ HASTAYA GEBELİK DÖNEMİNDE OBSTETRİK YAKLAŞIM EPİLEPSİLİ HASTAYA GEBELİK DÖNEMİNDE OBSTETRİK YAKLAŞIM Prof. Dr. Hayri Ermiş İstanbul Tıp Fakültesi, Kadın Hast. Ve Doğum A.B.D. Perinatoloji B.D. Gebeliğin kriz sıklığına etkisi? Gebelerin 1/3 ünde kriz

Detaylı

2013-2014 Öğretim Yılı Dönem 4 Türkçe - İngilizce Tıp Kadın Hastalıkları ve Doğum Stajı Ders Programı

2013-2014 Öğretim Yılı Dönem 4 Türkçe - İngilizce Tıp Kadın Hastalıkları ve Doğum Stajı Ders Programı 2013-2014 Öğretim Yılı Dönem 4 Türkçe - İngilizce Tıp Kadın Hastalıkları ve Doğum Stajı Ders Programı Ders programi TARİH GRUP GİRİŞ ÇIKIŞ DERSİN ADI ÖGRETİM ÜYESİ 2 Eylül 2013 Pazartesi B3 10:30 11:20

Detaylı

11-14. GEBELİK HAFTALARINDA, RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ

11-14. GEBELİK HAFTALARINDA, RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ 11-14. GEBELİK HAFTALARINDA, RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ Prof. Dr. Sermet Sağol Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kadın Hast. ve Doğum AD Perinatoloji RİSKLİ GEBELİKLERİN ÖNGÖRÜSÜ PREEKLAMPSİ SGA (PE olmadan)

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ *Aysun Çakır, *Hanife Köse,*Songül Ovalı Güral, *Acıbadem Kadıköy Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

GEBE MUAYENE YÖNTEMLERİ ve GEBE BAKIMI

GEBE MUAYENE YÖNTEMLERİ ve GEBE BAKIMI 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve 10.Hafta ( 17-21 / 11 / 2014 ) GEBE MUAYENE YÖNTEMLERİ VE GEBE BAKIMI Slayt No: 11 GEBE MUAYENE YÖNTEMLERİ ve GEBE BAKIMI 2 Doğum öncesi bakım şu amaçlara yönelik

Detaylı

Postpartum/Sessiz Tiroidit. Dr. Ersin Akarsu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD

Postpartum/Sessiz Tiroidit. Dr. Ersin Akarsu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD Postpartum/Sessiz Tiroidit Dr. Ersin Akarsu Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma BD Tanım Otoimmunite / Lenfositik infiltrasyon Geçici tirotoksikoz Hipotiroidi TFT değişiklikleri,

Detaylı

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU...

EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU I. BÖLÜM TROMBOTİK TROMBOSİTOPENİK PURPURA TANI VE TEDAVİ KILAVUZU... EDİNSEL KANAMA BOZUKLUKLARI VE KALITSAL TROMBOFİLİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU İÇİNDEKİLER Önsöz...iii Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzu Çalışma Grupları... iv Kısaltmalar... vii Tablolar Listesi... xv Şekiller

Detaylı

TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ

TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ TOKSOPLAZMA İNFEKSİYONUNUN LABORATUVAR TANISI UZM.DR.CENGİZ UZUN ALMAN HASTANESİ KLİNİK Bağışıklık sistemi sağlam kişilerde akut infeksiyon Bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde akut infeksiyon veya

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet Gül TJOD İstanbul, Ocak 2013. Not: Bu sunum daha önce MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012, İstanbul da yapılmıştır

Doç. Dr. Ahmet Gül TJOD İstanbul, Ocak 2013. Not: Bu sunum daha önce MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012, İstanbul da yapılmıştır Doç. Dr. Ahmet Gül TJOD İstanbul, Ocak 2013 Not: Bu sunum daha önce MFTP Kongresi 11-14 Ekim 2012, İstanbul da yapılmıştır Trombofili etkenleri ve gebelik Kalıtsal trombofili Faktör V Leiden Prothrombin

Detaylı

Spontan Preterm Doğumun Öngörülmesinde Serviks Uzunluğunun Longitudinal Takibi

Spontan Preterm Doğumun Öngörülmesinde Serviks Uzunluğunun Longitudinal Takibi Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 35 (1) 31-36, 2009 ORİJİNAL YAZI Spontan Preterm Doğumun Öngörülmesinde Serviks Uzunluğunun Longitudinal Takibi İsmail TANRIKULU **, Kemal ÖZERKAN *, Haldun Osman

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

4. S I N I F - 2. G R U P 2. D E R S K U R U L U (Nefroloji, Endokrin, Üroloji, Jinekoloji, Obstetrik)

4. S I N I F - 2. G R U P 2. D E R S K U R U L U (Nefroloji, Endokrin, Üroloji, Jinekoloji, Obstetrik) Ü R O G E N İ T A L S İ S T E M H A S T A L I K L A R I - D O Ğ U M B İ L G İ S İ ( 0 2 Ş U B A T 2 0 1 5 1 0 N İ S A N 2 0 1 5 ) Dekan : Prof. Dr. Enr İHTİYAR Dekan Yardımcısı (Eğitimden Sorumlu) : Prof.

Detaylı