Tanım ROMATOİD ARTRİT. Etiyopatogenez. Doç. Dr.Ümit Dündar Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Tanım ROMATOİD ARTRİT. Etiyopatogenez. Doç. Dr.Ümit Dündar Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD."

Transkript

1 ROMATOİD ARTRİT Doç. Dr.Ümit Dündar Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. Tanım RA etiyolojisi belli olmayan, sistemik bulgular gösteren, kronik olarak eklemleri tutan ve şekil bozuklukları (deformiteler) ile seyreden bir hastalıktır. Hastalık, eklem sinovyasında inflamasyona ve proliferasyona neden olarak başlar, zamanla sinovyada pannüs formasyonu oluşturarak kıkırdaktaki kemik doku ve komşu diğer dokularda yıkıma ve sonuçta da eklemde şekil bozukluklarına yol açar Kadın/Erkek oranı: 3/ yaşları arasında daha çok görülür. Etiyopatogenez Birden fazla mekanizmanın rol oynadığı düşünülmektedir. Cinsiyet: hastalığın daha çok kadınlarda görülmesi, hamilelikte RA li hastaların % 75 e varan oranda iyileşmesi ve remisyon göstermesi bu savı destekler. Ancak hamilelik sonrası olguların % ında olay tekrar alevlenmektedir. Östrojenler T lenfositler üzerine çoklu aktive edici etkiler göstermeleri ve nötrofil aktivasyonunu baskılamalarına karşın, RA patogenezindeki rolü tam olarak anlaşılamamıştır. Enfeksiyöz ajanlar? Piyojenik bakterilerin rolü yok. Mikoplazmalar olası bir etken olarak düşünülmesine karşın, yeterli kanıt yok. Borrelia hastalığı olan LYME hastalığı sinoviti, RA sinovitine histopatolojik olarak çok benzemektedir. Ancak LYME hastalığında, HLA DR-4 ve HLA DR-2 baskın görülmektedir. Fakat HLA-DR-2 RA ten korunmaya yol açtığı kabul edilmektedir. E. coli dnaj proteini, bakteriyel ısı şoku proteini (HSP) olan bu protein, bağırsak enfeksiyonu ile kronik artrit gelişimi çalışmalarında ağırlıklı incelenen bir konudur. RA li hastaların sinovyal sıvı T hücrelerinde, bu proteine karşı artan bir proliferatif yanıta rastlandığı ve bunda moleküler benzerliğin rolü olduğu bildirilmiştir. Epstein-Barr virüsü (EBV), Erken dönem RA lilerin kanlarında EBV ile enfekte B hücrelerinin anormal yüksekliğinin saptanmasına karşın, bunun sekel bir bulgu olduğu gösterilmiştir. Ancak yine de EBV nün B lenfositlerin poliklonal bir aktivatörü olması, RA li olguların boğaz sürüntülerinde yüksek derecede EBV bulunması ve serumlarında EBV antijenlerine karşı yüksek oranda antikor olması düşündürücüdür. Parvovirüsler? (B 19); RA li hastaların sinovyal sıvılarında fizik özellikleri benzer partiküller saptanmış Retrovirüs ailesinin bir üyesi olan lentivirüs enfeksiyonu, koyunlarda deformiteye yol açan artrit geliştirebilmektedir HSP, hücreler tarafından strese yanıt olarak sentezlenen bir proteindir. Mikobakterium tüberkülozisin bazı HSP leri ile insanların HSP leri % 65 oranında benzerlik gösterir. RA li hastaların mikobakteriyel HSP ne karşı oluşan antikor düzeyinde, özellikle sinovyal sıvıda artış bulunmuştur. HLA: RA ile en çok ilişkili olan HLA DR-4. HLA DR-4 e sahip olanlarda RA sıklığı 3-6 kez daha fazladır. HLA DR-4 ün 6 alt grubundan Dw4, Dw14 ve Dw15 özellikle RA ile ilişkili ve RA e eğilim oluştururlar. Dw10 ve Dw13 RA e karşı direnç oluşturur. HLA DR-1 RA e yakalanma riskini artırır. HLA DR-2 ve HLA DR-3 RA riskini azaltır. HLA DQw7 ise RA in ağır seyretmesine yol açar.

2 RA te sinovyal sıvıda IL-1 ve TNF-α nın arttığı açık olarak görülür. Bu sitokinler olayı şiddetlendirir. Interlökin-1 (IL-1) enflamasyon ve doku hasarında rol oynayan anahtar medyatörlerden biridir. Sinovya hücreleri ve makrofajlar başta olmak üzere mononükleer hücrelerde üretilirler. IL-1 potent bir şekilde kemik resorbsiyonuna neden olur. Prostoglandin sentezini stimule etmesi IL-1 in çoğu lokal ve sistemik etkisini açıklamaktadır Tumor Necrosis Factor-α (TNF-α) RA patogenezinde çok önemli bir yere sahiptir. RA lı hastaların serum ve sinovyal sıvılarında yüksek miktarlarda bulunmaktadır. Bu sitokin, RA da görülen karakteristik kıkırdak ve kemik erozyonlarından sorumludur. TNF-α başta IL-1 olmak üzere diğer sitokinlerin salınımına da yol açmaktadır Interlökin-6 (IL-6) düzeyleri ile hastalık aktivitesi arasında yakın bir ilişki bulunmaktadır. IL-1 ve TNF-α ile aralarında karşılıklı etkileşimleri vardır. IL-6 ayrıca karaciğerde akut faz reaktanlarının üretilmesini uyarır Klinik Metalloproteinazlar (ekstrasellüler matriksin parçalanma ve yeniden oluşumunda rol oynayan enzimler), RA li eklemde bol olarak bulunur. En sık kollajenaz, stromelisin ve gelatinazdır. Bunların dışında serin proteaz ve katepsinler de aynı amaca yönelik olarak bulunurlar ve tümünün eklem yıkımında aktif rolleri vardır. Doku metalloproteinaz inhibitörleri, serin proteinaz inhibitörleri ve alfa-2 makroglobülinler aksi yönde bunları baskılamaya çalışırlar Hastalık olguların % 75 inde yavaş ve sinsi olarak başlar. Haftalar veya aylar süren bir süreçte artraljiler, sabah tutukluğu ve eklemlerde şişlikler oluşur. Özellikle el eklemlerinin tutulması önceliklidir. En çok tutulan eklemlerin başında; metakarpofalangeal (MKF), el bilekleri ve proksimal interfalangeal (PİF) eklemler gelir (%70-90). Dizler, dirsekler ve metatarsofalangeal eklemler % 60 oranında tutulur. Daha az sıklıkla, kalça, omuzlar, servikal bölgede C1 ve C2, TME tutulabilir. Dorsal ve lomber vertebraların, sakroiliak eklemlerin ve distal interfalangeal (DİF) eklemlerinin tutulması RA te olağan değildir. Hastalığın büyük çoğunluğu simetrik poliartritle, el küçük eklemlerini (MKF ve PİF) ve el bileklerini tutarak başlar. Bunlara çoğu kez MTF eklemleri de eşlik eder. Hastalığın başlangıcında PIF eklemlerinin tutulması parmak görünüşünün fusiform olmasına yol açar. Zamanla bu görünüş, yerini 2 ayrı deformite tipine terk eder; Düğme iliği deformitesi: Ekstrensek ekstansör tendonun zayıflaması ve lateral bandların palmar yöne yer değiştirmesi, PİF eklemde hiperfleksiyon ve DİF eklemde de hiperekstansiyon oluşmasına yol açar. Buna düğme iliği deformitesi denir. Kuğu boynu deformitesi: MKF eklem fleksörlerinin kontraksiyonu sonucu MKF eklemimde fleksiyon kontraktürü, PİF ekleminde hiperekstansiyon ve DİF ekleminde hiperfleksiyon oluşmasıyla ortaya çıkan deformiteye denir.

3 MKF eklemlerinin volar yüze doğru sublüksasyonları sonucu, parmakların ulnar tarafa kayması ile oluşan şekil bozukluğuna ulnar deviasyon denir. MTF eklemlerinin tutuluşu sonucu metatars başlarının sublüksasyonu, ayak dorsaline doğru gelişerek çekiç parmak veya pençe parmak adı verilen deformiteye neden olur. Bu deformite, yürüme ve ayakkabı kullanmayı çok olumsuz etkiler. Ayakta tarsal eklem ve subtalar eklemin tutulması, ayak tabanının düzleşmesine yol açarak, pes planus deformitesi oluşturur.

4 Diz tutuluşu başladıktan sonra, kuadriseps atrofisi oluşmaya başlar ve dizin tam ekstansiyonunda da kısıtlanma olur. Bu olay dizin fleksiyonda kalmasına, eklem içi basıncın artmasına ve bu da eklemin arka yüzünde Baker kisti adını verdiğimiz yapının oluşmasına neden olur. Baker kistinin yırtılması, baldırın arka bölgesi boyunca sıvı yayılmasına yol açarak, tromboflebite benzeyen bir klinik tablo ortaya çıkarır. Servikal tutuluş hastalık seyrinde geç dönemde ortaya çıkar (%40). C1-C2 eklemin tutuluşuna bağlı, atlantoaksiyel subluksasyon görülebilir. Spinal kordu etkileyebileceğinden önemlidir. Klinik olarak en erken belirti baş arkasına doğru yayılan ağrıdır. Sonrasında yavaş seyreden kuadriparezi ve ellerde ağrısız duyu kaybı gelişebilir.

5 RA in Eklem Dışı Komplikasyonları İskelet: periartiküler osteoporoz ve RA tedavisinde kullanılan steroide bağlı sekonder osteoporoz. Kaslar: kuvvetsizlik, nodüler miyositis (kaslarda lenfosit ve plazma hücrelerinin birikimi ve komşu kas fibrillerinde dejenerasyon), tedavide kullanılan steroide bağlı-steroid miyopatisi, inflamatuar miyozit, mononöritis multipleks-periferik miyopati. Cilt: romatoid nodüller, palmar eritem, raynoud fenomeni, vaskülite bağlı tırnak yatağı infarktları, livedo retikülaris (ekstremitelerde görülen dantel gibi, koyu mor, asemptomatik renk değişikliği). Göz: keratokonjunktivitis sikka, sklerit, episklerit, skleromalazi perforans

6 Romatoid nodül: RA li hastaların %20-30 unda görülür. Olekranon ve proksimal ulna gibi daha çok ekstansör yüzeylerde bulunur. Cilt altı yerleşimli olup, yumuşak, sert, hareketli veya yapışık olabilir. Enfeksiyon: tedavide kullanılan steroid, biyolojik ajanlar ve immünosüpresif ajanlara bağlı olarak; pulmoner enfeksiyonlar, cilt enfeksiyonları, yumuşak doku ve kemik enfeksiyonlarının insidansı artmıştır. Kanser: lenfoma, lösemi ve bronkoalveolar tip akciğer kanseri riski artmıştır. GIS kanser oranı azalmıştır (muhtemelen kullanılan NSAİİ lar riski azaltmaktadır) Hematolojik: kronik hastalık anemisi, trombositoz, eozinofili, Felty sendromu (kronik artrtit, splenomegali ve granülositopeni triadı) Vaskülit: distal arterit (ince hemorjilerden gangrene kadar), cilt ülserleri (piyoderma gangrenozum), periferik nöropati, iç organ arteriti (kalp, akciğer, bağırsak, böbrek karaciğer, dalak, pankreas, lenf nodüller ve testisler), Palpabl purpura. Renal hastalık: amiloidozis, kullanılan NSAİİ bağlı papiller nekroz ve analjezik nefropatisi. Akciğer: plevral hastalık (plörit), interstisyel fibrozis, nodüler akciğer hastalığı (romatoid nodül), Caplan sendromu (pnömokonyozis ve RA nın birlikteliği, madencilerde görülür), bronşiyolitis, pulmoner hipertansiyonla birlikte olan arteritis, küçük hava yolları hastalığı Kalp: perikardit, miyokardit, endokardiyal inflamasyon, iletim defektleri, koroner arterit, kapak hastalıkları, aortit.

7 RA Tanı Kriterleri 1. Eklemlerde ve çevrelerinde en az 1 saat süren sabah tutukluğu* 2. Üç veya daha fazla eklemde hekim tarafından gözlenebilen yumuşak doku şişliği, artrit* 3. PİF, MKF veya el bilek eklemlerinin artriti* 4. Simetrik artrit olması* 5. Deri altı (subkütan) nodüller* 6. Romatoid faktör (RF) pozitifliği 7. Radyolojik olarak, el veya bilek eklemlerinde periartiküler osteopeni veya erozyonların saptanması *: En az 6 haftadan beri devam etmesi gerekir 4 kriterin olması tanıyı koydurur. RF ün tek başına pozitif olması RA tanısı koydurmaz. RF pozitifliği, RA li olguların % kadarında bulunur. RF pozitif hastalar daha kötü prognoz gösterir, daha fazla eklem tutulumuna ve daha destrüktif eklem değişikliğine sahiptirler. Hedef populasyon; (kimler test edilmeli?) en az bir belirgin eklem sinoviti Diğer hastalıklarla daha iyi açıklanamayan eklem sinoviti RA sınıflama kriterleri; A-D kategorisinde elde edilen skorların toplanması ile elde edilen toplam skor 6/10 ise tanı konur. A) Eklem tutulumu; Skor 1 büyük eklem büyük eklem küçük eklem (büyük eklem tutulumu ile veya olmaksızın) küçük eklem (büyük eklem tutulumu ile veya olmaksızın) 3 >10 eklem (en azından 1 küçük eklem tutulumu) 5 B) seroloji,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,, Negatif RF ve Negatif AntiCCP 0 Düşük titrede pozitif RF veya Anti-CCP (3 katına kadar) 2 Yüksek titrede pozitif RF veya Anti-CCP(>3kat) 3 C) Akut faz reaktanları Normal CRP ve normal ESH 0 Anormal CRP veya Anormal ESH 1 D) semptomların süresi <6 hafta 0 6 hafta 1

8 RA te gelişmeleri; patoloji, klinik ve radyolojik verilere göre 5 evreye ayırabiliriz: Evre I: başlangıç dönemidir. Bu evrede histopatolojik bulgu olmasına karşın ve artritik antijenin T hücreleri ile iletişimi başlamasına karşın, klinik belirtiler ve röntgen bulguları normaldir. Evre II: T ve B hücrelerinin çoğalması yanı sıra, sinovyada anjiogenezin ortaya çıkması söz konusudur. Klinik olarak halsizlik yakınması yanında, ellerde küçük eklemlerde şişmeler, sabah tutukluğu ve artraljiler ortaya çıkarken, radyoloji yine normaldir. Evre III: sinovyada artan lenfositlerin yanı sıra, sinovyal hücrelerde artma-hipertrofiye gidiş görülürken, klinik olarak eklemlerde kısıtlılık, belirgin sinovyal sıvı artışları, başlangıç halinde sinovyal hipertrofi bulguları saptanır, radyografide yumuşak doku şişliği görünür hale gelir. Ayırıcı Tanı Evre IV: invazif pannüslerin kıkırdak yıkımına yol açarak marjinal erozyonlara yol açmaları görülür. Klinik olarak 3 üncü evre bulgularının daha netleşmesi, radyolojik olarak periartiküler osteopeni, ultrasonografide veya MRG de sinovyal hipertrofi sonucu oluşan pannüslerin saptanması bu evrenin özellikleridir. Evre V: subkondral kemikte erozyon, pannüslerin kartilaja iyice invazyonu, kondrosit artışı ve eklem çevresi ligamanlarında yapısal değişiklikler görülür. Klinik olarak 3 üncü evre bulgularına ek olarak eklemlerde instabilite, fleksiyon kontraktürleri, hareketlerde kısıtlılık, eklem dışı komplikasyonlar ve şekil bozuklukları görülür. Radyolojide de eklem aralığında daralma ve belirgin erozyonlar saptanır. 1. Bağ dokusu hastalıkları (SLE, skleroderma, polimiyozit, vaskülitler...) 2. Seronegatif spondilartritler (AS, reaktif artrit, psoriatik artrit...) 3. Poliartiküler gut 4. Sjögren Sendromu 5. Fibromiyalji 6. Viral artritler (özellikle Hepatit B, rubella, Parvovirus B 19) 7.Akut romatizmal ateş, sarkoidoz, FMF, osteoartrit İlk olarak akla gelir. Klinik olarak; artritin asimetrik olması, özellikle alt ekstremitelerde ve büyük eklemlerde asimetrik artrit görülmesi, inflamatuar tipte bel ve kalça ağrısının olması, topuk ağrıları, achilles tendon yapışma yerlerinin duyarlılığı, DİF eklemlerinde artrit saptanması, sosis parmak bulguları, hekime RA dışındaki klinik tabloları (örn: spondilartritleri) düşündürür. RF negatifliği, renal tutuluş bulguları, lökopeni ve trombositopeni, radyolojik olarak eroziv değişikliklerin olmaması SLE yi akla getirir. RA te sabah tutukluğu genel olarak öğle saatlerine kadar devam eder. Osteoartritli olgularda da sabah tutukluğu olabilir, ancak süre RA te bir saatten az olmazken, osteoartritte bu süre 5-10 dakikayı geçmez.

9 Laboratuvar RF Eritrosit sedimantasyon hızı (ESH) ve C-reaktif protein (CRP), RA te normal değerlerinin üstünde saptanır. Özgül olmasalar da, hastalığın aktivite derecesini yansıtırlar. Bundan dolayı hastayı izlerken sık başvurulan testlerdir. Kronik hastalık anemisi, hastalık aktivitesi ile bağlantılıdır. Hasta remisyona girerse anemi de düzelebilir. Hastalığın aktif döneminde trombositoz görülebilir. RF: IgG nin Fc fragmanındaki antijenik belirleyicilere karşı oluşan antikorları tanımlar. RF RA da % oranında pozitif saptanır. RA dışında; kronik inflamasyona yol açan bakteriyel ve paraziter enfeksiyonlar, diğer romatizmal enfeksiyonlar, SLE (% 30), Sistemik skleroz (% 20), sjögren sendromu (% 80-90), mikst bağ dokusu hastalığı (% 50), Polimiyozit (%10), Sarkoidoz (% 15), Mikroskopik PAN ve Wegener granulomatozunda (% 35-50), Kronik karaciğer ve akciğer hastalığında, Tbc, subakut bakteriyel endokarditte, AİDS, kronik viral ve paraziter hastalıklarda, neoplazmlarda, mikst esansiyel kriyoglobülinemide RF pozitifliği görülebilir Normal insanlarda yaşlan orantılı olarak % 2-10 arasında pozitif bulunur. Tek başına RF pozitifliğine dayanılarak RA tanısı konamaz. RF negatifliği RA tanısını dışlatmaz Klinik her şeyin önündedir. Anti-CCP (cyclic citrullinated Peptide) antikorları: RA için yeni ve oldukça spesifik bir markerdır. Çalışmalarda Anti-CCP otoantikorlarının RA tanısı için özgüllüğü %91-98, duyarlılığı ise %41-67 oranında değişmektedir. (6,7) Ayrıca Anti-CCP antikorlarının eroziv artrit gelişimi ve radyolojik hasar ile de ilişkili olduğu ve erken RA teşhisinde kullanılabilecek bir test olabileceği bildirilmiştir. ANA: RA li olguların % 25 kadarında saptanabilir. Radyoloji Başlangıçta yalnızca yumuşak doku şişliği saptanır. İkinci önemli bulgu periartiküler bölgede görülen osteopenidir. Sonrasında eklemlerin kenar bölgelerinde erozyonlar ortaya çıkar (marjinal erozyonlar). Daha sonra eklem aralığında daralma ve şekil bozukluğu görülür. Eklem aralığının daralmasındaki en önemli etken kıkırdak dokunun kaybıdır. Son olarak eklem subluksasyonları görülür. Kıkırdak ve yumuşak doku kalsifikasyonlarının olmaması ve eklem aralığının simetrik daralması önemli özellikleridir (Osteoartritte asimetrik, yükün fazla olduğu tarafta eklem yüzünde daralma görülür).

10

11 TEDAVİ Hasta hastalığı konusunda bilgilendirilmeli, uzun dönem tedavi ve takip gerektiği hastaya anlatılmalıdır. Hastalığın tedavisinde ilk iki yıl eklem hasarlarının oluşumunun engellenmesi açısından kritik bir önem arz eder. Bu dönemde yeterli tedavi sağlanamaz ise geridönüşümsüz değişikliklerin gerçekleşme olasılığı çok yüksek olur. Rehabilitasyon: Eklem hareket açıklığı egzersizleri, izometrik egzersizler başta olmak üzere kuvvetlendirme egzersizleri, eklemleri koruma teknikleri, gerekli durumlarda deformite gelişimine engel olmak amacıyla splintler; artrit gelişen eklemlerde eklem hareket açıklığını korumak ve deformite gelişimini önlemek amacıyla kullanılan rehabilitasyon yöntemleridir. Artrit gelişen eklemlere soğuk uygulama inflamasyonu ve ağrıyı azaltır. Analjezik amaçla TENS ve alçak frekanslı akımlar kullanılabilir. Medikal Tedavi Tedaviye başlanmadan önce tedavinin objektif olarak değerlendirilebilmesi için, artritle seyreden eklemlerin sağlıklı bir sayımı yapılmalı ve kayda geçirilmelidir. ESH ve CRP ve hemogram bakılmalı ve anemi varsa tipi ortaya konmalıdır Her iki el bilek ve parmak grafileri ve akciğer grafisi çekilmelidir. Genelde tedavinin ilk adımı, semptomatik tedaviye yönelik NSAİİ ların kullanılması oluşturur. Bu ilaçların kullanımındaki amaç, hastalığı tedavi etmeseler de, hastanın çektiği ağrıyı ortadan kaldırmak ve kullanılacak temel etkili ilaçlara zaman kazandırmaktır. Hastaların ağrıları devam eder ve NSAİİ lar yararlı olmazsa, ki çoğu kez böyle olur, tedaviye düşük doz steroidler devreye sokulur. Steroidler temel etkili ilaçların (Disease modifying antirheumatic drugs: DMARD) etkinliği ortaya çıkana kadar, ağrıyı ve inflamasyonu baskılamak amacı için kullanılan basamak tedavileridir. En çok tercih edilen prednisolon, genellikle mg/gün dozunda oral olarak başlanır ve hastalık aktivitesi kontrol altına alınınca, hızla azaltılarak, fizyolojik doz olarakta kabul edilen 5-7,5 mg/gün dozuna indirilir. Steroid mutlaka sabah verilmelidir. Akşam verilmesi, fizyolojik bir kullanım şekli değildir ve hipotalamo-hipofizo-sürrenal aksı çok daha fazla baskılar ve istenmeyen yan etkilerin (ay dede yüzü, vücutta sıvı retansiyonu, osteoporoz, karbonhidrat ve lipid metabolizması bozuklukları gibi...) görülme olasılığını artırır. Bazı hastalarda, şiddetli alevlenmelerde, pulse steroid (1000 mg/gün IV veya 100 mg/gün IV 3 gün süre ile minipulse) intravenöz olarak verilebilir. Steroidler, oligoartiküler seyreden ve daha çok 1-2 eklemde aktif sinovit bulguları gösteren olgularda eklem içi (intraartiküler) uygulanabilir.

12 DMARD Metotreksat (MTX) Antimalaryaller: Hidroksiklorokin (HCQ) ve Klorokin (CQ) Sulfasalazin (SSZ) Altın D-penisilamin Leflunomide İmmünosupresif ajanlar (azatioprin, siklofosfamid, siklosporin) Biyolojik ajanlar (etanercept, infliximab, adalimumab, anakinra) Genel olarak DMARD tedavisine MTX, HCQ ve SSZ gibi geleneksel ajanlar ile başlanır. Bu ajanlar yararı kanıtlanmıştır, iyi bilinen yan etki profilleri genellikle iyi tolere edilir ve makul bir maliyet karşılığında reçete edilebilir. En sık tercih edilen DMARD MTX dır. Daha önceleri tedaviye bir tek ajan ile başlanıp (monoterapi), yanıtsızlık durumunda diğer ajanlara geçilmesi yaklaşımı son yıllarda yerini kombinasyon tedavilerine bırakmıştır. Kombinasyon tedavilerinin hastalık aktivitesini daha başarılı olarak kontrol altına aldığı kanıtlanmıştır. En sık tercih edilen kombinasyonlar MTX, SSZ ve HCQ ajanlarının üçünün veya herhangi ikisini içeren kombinasyonlardır. Çoğu olguda MTX kombinasyon tedavilerinin temel yapı taşı olarak görev yapmaktadır. Yanıtsızlık durumunda diğer ajanlara geçilir. MTX Kullanım dozu: 7,5-25 mg/hafta Oral veya IM olarak kullanılabilir Folat antagonisti, bu yüzden tedaviye folik asit eklenmeli (5mg/hafta). Yan etkiler: halsizlik, bulantı kusma, oral ülserler, kemik iliği baskılanması, karaciğer fibrozu ve pnömonit. SSZ Sulfapiridin + azo bağı + 5 aminosalisilik asit Bilinçli olarak antiromatizmal olabileceği düşünülerek düzenlenen ilk ilaç. Kullanım dozu: 2-3 gram/gün, oral. Yan etkiler: bulantı, kusma, deri döküntüleri, karaciğer enzim yükselmeleri, nötropeni, hemoliz, aplazi. Antimalaryaller Altın CQ ve HCQ oral yolla kullanılır. Kullanım dozu; CQ: 250 mg/gün, HCQ: 400 mg/gün En önemli yan etki göz ile ilgilidir. Retinopati en sık CQ ile gözlenir. HCQ retinopati yan etkisi çok az. Yan etkiler: bulantı, kusma, miyopati, halsizlik, deri döküntüleri, mukozalarda pigmentasyon, nadiren lökopeni ve aplastik anemi Sodyum aureo tiomalat ve sodyum aureo tioglikoz. İM olarak kullanılır Oral prepatların (aureonofin) etkinliği şüpheli Nitritoit reaksiyon (ani flash ve hipotansiyon), deri döküntüleri, nefropati ve hematolojik yan etkiler (lökopeni, trombopeni)

13 Leflunomide İmmünosupresif ajanlar Kullanım dozu: 20 mg/gün Yan etkiler: bulantı, kusma, alopesi, deride kaşıntılı lezyonlar, karaciğer toksitesi. Tek başına veya MTX ile kombine kullanılabilir. Azatioprin, 1-3 mg/kg/gün kullanım dozu, oral, hematolojik malignite ve enfeksiyon riskini artırır. GİS, hepatik yan etkileri var. Siklofosfamid, 1-3 mg/kg/gün kullanım dozu, oral, hematolojik malignite ve enfeksiyon riskini artırır, ürolojik yan etki;hemorajik sistit, GİS ve dermatolojik yan etkiler, infertiliteye neden olur. Siklosporin, 3mg/kg/gün, oral, renal yan etkiler, hipertansiyon, hirsutizm, malignite ve enfeksiyon riskinde artış. Biyolojik ajanlar (Anti-sitokin tedaviler) 1. İnfliximab: TNF-alfayı hedefleyen şimerik monoklonal IgG antikoru, 3 mg/kg dozunda, ve sonrasında her 6-8 haftada bir kullanılır. İnfüzyon şeklinde verilir. Otoantikor gelişimine engel olmak ve etkinliğini artırmak için MTX ile kombine kullanılır 2. Etanercept: IgG füzyon protein, solubl reseptör. Hafta da iki kez subkutan uygulanır (2X25 mg). MTX ile kombine kullanılır. Biyolojik ajanların maliyeti çok yüksektir. Biyolojik ajanların yan etkileri: Enfeksiyonlara yatkınlık, özellikle tbc riski artar. Malignite riski?.

Prof. Dr. Merih SARIDOĞAN

Prof. Dr. Merih SARIDOĞAN ROMATOİD D ARTRİT ve REHABİLİTASYONU Prof. Dr. Merih SARIDOĞAN ROMATOİD D ARTRİT (RA); Eroziv sinovit ile karakterize periferik eklemlerde simetrik tutuluma neden olan ancak diğer organlarda da lezyonlara

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Romatizma BR.HLİ.066

Romatizma BR.HLİ.066 Nedir? başta eklemler olmak üzere, birçok organ ve dokunun doğrudan ya da dolaylı olarak zarar görmesine yol açabilen hastalıklar grubudur. Kanda iltihap düzeyinde yükselmeye neden olup olmamasına göre

Detaylı

Eklemde ağrı, şişlik, hassasiyet, ısı artışı, bazen kızarıklık ve eklem hareketlerinde kısıtlılık

Eklemde ağrı, şişlik, hassasiyet, ısı artışı, bazen kızarıklık ve eklem hareketlerinde kısıtlılık Artritli hastaya yaklaşım Yrd.Doç.Dr. Levent Yazmalar Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi FTR Anabilimdalı ARTRİT? Eklemde ağrı, şişlik, hassasiyet, ısı artışı, bazen kızarıklık ve eklem hareketlerinde kısıtlılık

Detaylı

ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR

ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR ÇOCUKLARDA HAREKET SİSTEMİ MUAYENESİ (ROMATOLOJİK MUAYENE) Özgür KASAPÇOPUR HAREKET SİSTEMİ Üç ana yapı taşı Kemikler Kaslar Eklemler Oynamaz eklemler (Kafa tası) Yarı oynar eklemler (Omurga) Oynar eklemler

Detaylı

Artropatiler (M00-M25) Esas olarak periferik (ekstremiteler) eklemleri tutan bozukluklar

Artropatiler (M00-M25) Esas olarak periferik (ekstremiteler) eklemleri tutan bozukluklar Artropatiler (M00-M25) Esas olarak periferik (ekstremiteler) eklemleri tutan bozukluklar Enfeksiyöz artropatiler (M00-M03) Not: Bu bölüm mikrobiyolojik ajanlara bağlı artropatileri kapsar. Ayırım etiyolojide

Detaylı

Juvenil SPondiloArtrit/Entezit İle İlişkili Artrit (SPA-EİA)

Juvenil SPondiloArtrit/Entezit İle İlişkili Artrit (SPA-EİA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Juvenil SPondiloArtrit/Entezit İle İlişkili Artrit (SPA-EİA) 2016 un türevi 1. JUVENİL SPONDİLOARTRİT/ ENTEZİT İLE İLİŞKİLİ ARTRİT (SPA- EİA) NEDİR? 1.1 Nedir?

Detaylı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı

Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Romatoid Artrit Patogenezinde SitokinAğı Prof. Dr. Ahmet Gül İ. Ü. İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı Romatoid Artrit Kronik simetrik poliartrit q Eklemde İnflammasyon

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım

Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Karaciğer Fonksiyon Bozukluklarına Yaklaşım Dr. Sıtkı Sarper SAĞLAM DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU 04.10.2011 1 Netter in Yeri: DR.SITKI SARPER SAĞLAM - KEAH ACİL TIP KLİNİK SUNUMU

Detaylı

İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar

İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar İmmünyetmezlikli Konakta Viral Enfeksiyonlar Dr. Dilek Çolak 10 y, erkek hasta Olgu 1 Sistinozis Böbrek transplantasyonu Canlı akraba verici HLA 2 antijen uyumsuz 2 Olgu 1 Transplantasyon öncesi viral

Detaylı

Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader

Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader Gebelerde Rubella (Kızamıkçık) Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Kader OLGU 1 İkinci çocuğuna hamile 35 yaşında kadın gebeliğinin 6. haftasında beş yaşındaki kız çocuğunun rubella infeksiyonu geçirdiğini öğreniyor. Küçük

Detaylı

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER

ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER ROMATİZMAL HASTALIKLARDA SİTOKİN HEDEFLİ TEDAVİLER H. Direskeneli Marmara Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı İnflamasyon Doku Yanıtı (McInnes, Nature Clin Prac Rheumatol 2005; 31) RA da Sitokin Ağı (Firestein,

Detaylı

İnterstisyel hastalıklar. klarında klinik değerlendirme. erlendirme

İnterstisyel hastalıklar. klarında klinik değerlendirme. erlendirme İnterstisyel akciğer hastalıklar klarında klinik değerlendirme erlendirme Doç.Dr.Dr.Benan.Benan MüsellimM Solunumsal semptomlar Dispne Öksürük Balgam Göğüs s ağrısıa Hemoptizi Alveoler hemoraji sendromları

Detaylı

ROMATOĐD ARTRĐTLĐ HASTALARDA ĐSTĐRAHAT METABOLĐZMA HIZI VE HASTALIK AKTĐVĐTESĐ ĐLE ĐLĐŞKĐSĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

ROMATOĐD ARTRĐTLĐ HASTALARDA ĐSTĐRAHAT METABOLĐZMA HIZI VE HASTALIK AKTĐVĐTESĐ ĐLE ĐLĐŞKĐSĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HAYDARPAŞA NUMUNE EĞĐTĐM VE ARAŞTIRMA HASTANESĐ 3. ĐÇ HASTALIKLARI KLĐNĐĞĐ Klinik Şefi: Doç. Dr. Refik Demirtunç ROMATOĐD ARTRĐTLĐ HASTALARDA ĐSTĐRAHAT METABOLĐZMA HIZI VE HASTALIK

Detaylı

Romatolojik Aciller. Sistemik Lupus Eritemtozus. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD. Dr. M. Murat Özgenç

Romatolojik Aciller. Sistemik Lupus Eritemtozus. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD. Dr. M. Murat Özgenç Romatolojik Aciller Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD. Dr. M. Murat Özgenç Sistemik lupus eritematozus (SLE) vücut boşluklarında poliserozite yol açan deri, renal, hematolojik, nörolojik bulgularla

Detaylı

Artritli Hastalara Yaklaşım

Artritli Hastalara Yaklaşım Artritli Hastalara Yaklaşım Murat TURGAY 53 Kas iskelet sistemi yakınmaları ile gelen bir hastada, anemnez ve fizik muayene bulguları tanıya yaklaşımda en önemli yapı taşlarını oluşturur. Bazen laboratuvar

Detaylı

Vaskülit nedir? Dr Figen Yargucu Zihni Ege Üniversitesi İç Hastalıkları-Romatoloji 07.03.2015

Vaskülit nedir? Dr Figen Yargucu Zihni Ege Üniversitesi İç Hastalıkları-Romatoloji 07.03.2015 Vaskülit nedir? Dr Figen Yargucu Zihni Ege Üniversitesi İç Hastalıkları-Romatoloji 07.03.2015 Sunum akışı Tanım Sınıflama Klinik bulgular Tedavi Vaskülit Kan damarlarının nekroz ve inflamasyonu ile seyreden

Detaylı

Kas İskelet Sistemi Muayenesi

Kas İskelet Sistemi Muayenesi Kas İskelet Sistemi Muayenesi Dr.Ümit Dündar Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Romatolojik hastalıkların büyük bir kısmına detaylı bir öykü ve fizik muayene ile tanı konulabilir. Fiziksel tıp

Detaylı

Total Kalça Protezi. Prof. Dr. Önder Yazıcıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı

Total Kalça Protezi. Prof. Dr. Önder Yazıcıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Total Kalça Protezi Prof. Dr. Önder Yazıcıoğlu İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Koksartroz Primer Önceden geçirildiği bilinen bir hastalık yok Genelde yaşlanmaya bağlı Eklemde

Detaylı

Ankilozan Spondilit Rehabilitasyonu. Prof. Dr.Hidayet Sarı

Ankilozan Spondilit Rehabilitasyonu. Prof. Dr.Hidayet Sarı Ankilozan Spondilit Rehabilitasyonu Prof. Dr.Hidayet Sarı Tanım Özellikle omurgayı tutan ve ankiloza götüren kronik iltihabi sistemik romatizmal hastalıktır. Sakroiliak eklem iltihabı oluşturmak ana bulgusudur.

Detaylı

OTOİMMUN HASTALIKLAR. Prof.Dr.Zeynep SÜMER

OTOİMMUN HASTALIKLAR. Prof.Dr.Zeynep SÜMER OTOİMMUN HASTALIKLAR Prof.Dr.Zeynep SÜMER İmmun tolerans Organizmanın kendinden olan antijeni tanıyarak bunlara karşı reaksiyon vermemesi durumuna İMMUN TOLERANS denir Otoimmunitenin oluşum mekanizmaları

Detaylı

ROMATOİD ARTRİT. Prof. Dr. Nuran TÜRKÇAPAR AÜTF İç Hastalıkları-Romatoloji Bilim Dalı

ROMATOİD ARTRİT. Prof. Dr. Nuran TÜRKÇAPAR AÜTF İç Hastalıkları-Romatoloji Bilim Dalı ROMATOİD ARTRİT Prof. Dr. Nuran TÜRKÇAPAR AÜTF İç Hastalıkları-Romatoloji Bilim Dalı ROMATOİD ARTRİT Tüm etnik grupları etkileyen kronik, sistemik, otoimmün inflamatuar bir hastalık K/E=2,5-3 Her yaş grubunda

Detaylı

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR

SPONDİLODİSKİTLER. Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR SPONDİLODİSKİTLER Dr. Nazlım AKTUĞ DEMİR Vertebra Bir dizi omurdan oluşur Vücudun eksenini oluşturur Spinal kordu korur Kaslar, bağlar ve iç organların yapışacağı sabit bir yapı sağlar. SPONDİLODİSKİT

Detaylı

Prof. Dr. Nuran Türkçapar İç Hastalıkları ABD-Romatoloji BD

Prof. Dr. Nuran Türkçapar İç Hastalıkları ABD-Romatoloji BD Prof. Dr. Nuran Türkçapar İç Hastalıkları ABD-Romatoloji BD Primer Sjögren Sendromu (pss) Göz yaşı ve tükrük bezinin lenfositik infiltrasyonuna bağlı ciddi ağız ve göz kuruluğunun yanı sıra sistemik bulgularla

Detaylı

www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro

www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro CANDLE 2016 un türevi 1. CANDLE NEDİR 1.1 Nedir? Kronik Atipik Nötrofilik Dermatosiz, Lipodistrofi ve Yüksek ateş (CANDLE) sendromu nadir görülen genetik bir

Detaylı

D.Ü TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 DERS YILI DÖNEM III KAS -İSKELET SİSTEMİ HASTALIKLARI DERS KURULU 02.02.2015-16.02.2015

D.Ü TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 DERS YILI DÖNEM III KAS -İSKELET SİSTEMİ HASTALIKLARI DERS KURULU 02.02.2015-16.02.2015 D.Ü TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 DERS YILI DÖNEM III KAS -İSKELET SİSTEMİ HASTALIKLARI 02.02.2015-16.02.2015 Dersler Teorik Pratik Toplam Ortopedi 14 --- 14 Fizik-Tedavi 11 --- 11 Radyoloji 6 --- 6 Patoloji

Detaylı

Henoch-Schöenlein Purpurası

Henoch-Schöenlein Purpurası www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Henoch-Schöenlein Purpurası 2016 un türevi 1. HENOCH-SCHÖENLEİN PURPURASI NEDİR? 1.1 Nedir? Henoch-Shöenlein purpurası (HSP), küçük kan damarlarının (kapilerlerin)

Detaylı

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR?

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR? LENFOMA NEDİR? Lenfoma, diğer grup onkolojik hastalıklar içinde yaşamın uzatılması ve daha kaliteli yaşam sağlanması ve hastaların kurtarılmaları açısından daha fazla başarı elde edilmiş bir hastalıktır.

Detaylı

Bruselloz: Klinik Özellikler

Bruselloz: Klinik Özellikler Bruselloz: Klinik Özellikler Uzm. Dr. Mustafa Aydın ÇEVİK Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Bruselloz - Etkenler B. melitensis B. abortus

Detaylı

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik ve fonksiyonel bütünlük

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

ARTRİT Akut Romatizmal Ateş. Dr. Gülendam Koçak Maltepe Üniversitesi

ARTRİT Akut Romatizmal Ateş. Dr. Gülendam Koçak Maltepe Üniversitesi ARTRİT Akut Romatizmal Ateş Dr. Gülendam Koçak Maltepe Üniversitesi Sunum Planı Akut Romatizmal Ateş Romatizmal Poliartrit Olgu sunumları ile ayırıcı tanı ARA ARA-Yaş ARA GAS Tonsillofarenjiti Yetersiz

Detaylı

30.10.2013 BOYUN AĞRILARI

30.10.2013 BOYUN AĞRILARI BOYUN AĞRILARI BOYUN ANOTOMISI 7 vertebra, 5 intervertebral disk, 12 luschka eklemi, 14 faset eklem, Çok sayıda kas ve tendondan oluşur. BOYNUN FONKSIYONU Başı desteklemek Başın tüm hareket

Detaylı

Ateş ve Artritli Hastaya Yaklaşım. Dr.Serdar Özer

Ateş ve Artritli Hastaya Yaklaşım. Dr.Serdar Özer Ateş ve Artritli Hastaya Yaklaşım Dr.Serdar Özer Bir veya birden çok eklemde ağrı, şişme, kızarıklık, hareket kısıtlılığı gibi bulgu ve belirtilerin bir veya birkaçının bir arada olması artriti düşündürür.

Detaylı

Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular

Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular Romatizma ve Tedavisi Hakkında Yanlışlar ve Doğrular BR.HLİ.067 Romatizma hastalıkları toplumda oldukça sık görülen hastalıklardır. Bunların sıklıkla günlük yaşamı etkilemesi, kişinin yaşam kalitesini

Detaylı

Romatizmal Hastalıklar ve Karaciğer. Prof. Dr. Ömer Şentürk

Romatizmal Hastalıklar ve Karaciğer. Prof. Dr. Ömer Şentürk Romatizmal Hastalıklar ve Karaciğer Prof. Dr. Ömer Şentürk Romatizmal Hastalıklar ve Karaciğer Romatizmal İlaçlar ve Karaciğer NSAİİ MTX RA Aminotransferaz yükseklikleri AF yüksekliği %26-35 hastada (kc

Detaylı

Romatoid Artrit. Prof. Dr. Vedat Hamuryudan

Romatoid Artrit. Prof. Dr. Vedat Hamuryudan .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Romatolojik Hastal klar Sempozyum Dizisi No: 34 Nisan 2003; s. 19-29 Romatoid Artrit Prof. Dr. Vedat Hamuryudan Romatoid artrit, bir çok eklemi

Detaylı

Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl

Karaciğer laboratuvar. bulguları. Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 5.Yarıyıl Karaciğer ve safra yolu hastalıklar klarında laboratuvar bulguları Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 5.Yarıyıl 2006-2007 2007 eğitim e yılıy Karaciğer ve safra yolu hastalıklarında

Detaylı

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN

İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN İÇ HASTALIKLARI 1.GÜN 08.15-09.00 Genel muayene semiyolojisi N.YILMAZ SELÇUK 09.15-10.00 Genel muayene semiyolojisi N.YILMAZ SELÇUK 10.15-11.00 Kardiyovasküler sistem semiyolojisi M.YEKSAN 11.15-12.00

Detaylı

ROMATOİD ARTRİT AKTİVASYON KRİTERLERİ İLE SERUM ADİPONEKTİN DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

ROMATOİD ARTRİT AKTİVASYON KRİTERLERİ İLE SERUM ADİPONEKTİN DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ T.C SAĞLIK BAKANLIĞI DR.LÜTFİ KIRDAR KARTAL EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 1. DAHİLİYE KLİNİĞİ VEKİL ŞEF DR.RAHMİ IRMAK ROMATOİD ARTRİT AKTİVASYON KRİTERLERİ İLE SERUM ADİPONEKTİN DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

Detaylı

SOLİT ORGAN TRANSPLANTASYONU ve BK VİRUS ENFEKSİYONLARI Doç. Dr. Derya Mutlu Güçlü immunsupresifler Akut, Kronik rejeksiyon Graft yaşam süresi? Eskiden bilinen veya yeni tanımlanan enfeksiyon etkenleri:

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

Romatoid Artrit DR.HATİCE SEVAL MASATLIOĞLU PEHLEVAN.

Romatoid Artrit DR.HATİCE SEVAL MASATLIOĞLU PEHLEVAN. Romatoid Artrit DR.HATİCE SEVAL MASATLIOĞLU PEHLEVAN. Romatoid Artriti Anlamak Hasta ve hasta yakınlarının hastalıkla daha iyi başedebilmelerini sağlamak ve yaşam kalitelerini artırmak için son derece

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 2. TEŞHİS VE TEDAVİ 2.1 Nasıl teşhis edilir? Klinik belirtiler ve araştırmalar

Detaylı

Romatoid Artrit BR.HLİ.069

Romatoid Artrit BR.HLİ.069 BR.HLİ.069 Hakkında Merak Edilenler (RA) Nedir: artrit, sebebi bilinmeyen, genetik olarak yatkın bireylerde çeşitli çevresel faktörlerin de etkisiyle ortaya çıkan başta eklemler olmak üzere vücutta birçok

Detaylı

İnvazif Fungal İnfeksiyonlarda Tanı Klinik-Radyolojik Yaklaşım. Dr.Özlem Özdemir Kumbasar

İnvazif Fungal İnfeksiyonlarda Tanı Klinik-Radyolojik Yaklaşım. Dr.Özlem Özdemir Kumbasar İnvazif Fungal İnfeksiyonlarda Tanı Klinik-Radyolojik Yaklaşım Dr.Özlem Özdemir Kumbasar Bağışıklığı baskılanmış hastaların akciğer komplikasyonları sık görülen ve ciddi sonuçlara yol açan önemli sorunlardır.

Detaylı

İnfeksiyon Hastalıklarında Nükleer Tıp Uygulamaları

İnfeksiyon Hastalıklarında Nükleer Tıp Uygulamaları İnfeksiyon Hastalıklarında Nükleer Tıp Uygulamaları Dr. Tamer Atasever 30 Ocak 2008 ANKARA Görüntüleme Ajanları İşaretli lökosit sintigrafisi In-111 işaretli lökosit Tc-99m HMPAO lökosit Monoklonal ab

Detaylı

44 yaşında kadın hasta flask paralizi ile başvurduğu dış merkezden sevk edildi. Şiddetli hipokalemisi(2 meq/lt) olduğu için KCl içeren infüzyon

44 yaşında kadın hasta flask paralizi ile başvurduğu dış merkezden sevk edildi. Şiddetli hipokalemisi(2 meq/lt) olduğu için KCl içeren infüzyon Case 6 44 yaşında kadın hasta flask paralizi ile başvurduğu dış merkezden sevk edildi. Şiddetli hipokalemisi(2 meq/lt) olduğu için KCl içeren infüzyon başlandı. Ek labaratuvar verileri.. RF+ Anti-Ro/SS-A+,

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı HCV İnfeksiyonu Akut hepatit C Kronik hepatit C HCV İnfeksiyonu Akut Viral

Detaylı

ANKİLOZAN SPONDİLİT. Prof. Dr. Selim NALBANT

ANKİLOZAN SPONDİLİT. Prof. Dr. Selim NALBANT ANKİLOZAN SPONDİLİT Prof. Dr. Selim NALBANT SPONDİLİTLER: Ankilozan Spondilit (AS), Reaktif Artrit (Rea; Reiter Sendromu [RS]), Psöriatik Artrit (Psa), İnflammatuar Barsak Hastalığı (IBD), İdiopatik Sakroileit;

Detaylı

VAKA 2: ROMATOİD ARTRİT

VAKA 2: ROMATOİD ARTRİT HACETTEPE BESLENME VE DİYETETİK GÜNLERİ V. MEZUNİYET SONRASI EĞİTİM KURSU VAKA 2: ROMATOİD ARTRİT Ar.Gör. Serap Demir Ar.Gör. Ebru Melekoğlu Sunum Planı Hasta Hakkında Genel Bilgiler Uygulanan Medikal

Detaylı

www.pediatric-rheumathology.printo.it ÇOCUKLUK ÇAĞI DERMATOMYOZİTİ (Jüvenil dermatomiyozit)

www.pediatric-rheumathology.printo.it ÇOCUKLUK ÇAĞI DERMATOMYOZİTİ (Jüvenil dermatomiyozit) www.pediatric-rheumathology.printo.it ÇOCUKLUK ÇAĞI DERMATOMYOZİTİ (Jüvenil dermatomiyozit) Nasıl bir hastalıktır? Çocukluk çağı dermatomiyoziti (ÇDM) otoimmün bir hastalıktır (kendi dokularına zarar veren

Detaylı

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır.

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır. HODGKIN LENFOMA HODGKIN LENFOMA NEDİR? Hodgkin lenfoma, lenf sisteminin kötü huylu bir hastalığıdır. Lenf sisteminde genç lenf hücreleri (Hodgkin ve Reed- Sternberg hücreleri) çoğalır ve vücuttaki lenf

Detaylı

28.02.2015. Sarkoidoz. MSS granülomatozları. Sarkoidoz. Sarkoidoz. Granülom / Granülomatoz reaksiyon

28.02.2015. Sarkoidoz. MSS granülomatozları. Sarkoidoz. Sarkoidoz. Granülom / Granülomatoz reaksiyon Granülom / Granülomatoz reaksiyon Non-enfektif granülomatozlar: Sinir sistemi tutulumu ve görüntüleme Küçük nodül Bağışıklık sisteminin, elimine edemediği yabancı patojenlere karşı geliştirdiği ve izole

Detaylı

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016

Göğüs Ağrısı Olan Hasta. Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı Olan Hasta Dr. Ö.Faruk AYDIN / 06.04.2016 Göğüs Ağrısı??? Yan ağrısı? Sırt ağrısı? Mide ağrısı? Karın ağrısı? Boğaz ağrısı? Omuz ağrısı? Meme ağrısı? Akut Göğüs Ağrısı Aniden başlar-tipik

Detaylı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı

Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Çocukta Analjezik Antipiretik Kullanımı Doç. Dr. Betül ULUKOL AKBULUT Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Ateş Hipotalamik set-point in yükselmesi Çevre ısısının çok artması Ektodermal

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD

Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Yrd. Doç. Dr. İlyas Yolbaş Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD KOMPLEMAN SİSTEMİ Kompleman sistem, (Compleman system) veya tamamlayıcı sistem, bir canlıdan patojenlerin temizlenmesine yardım eden biyokimyasal

Detaylı

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR?

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR? KEMOTERAPİ NEDİR? Kanser hücrelerini tahrip eden kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedaviye kemoterapi denir. Bu tedavilerde kullanılan ilaçlara antikanser ilaçlar da denir. Kanserin türüne göre kemoterapinin

Detaylı

ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay

ANEMİYE YAKLAŞIM. Dr Sim Kutlay ANEMİYE YAKLAŞIM Dr Sim Kutlay KBH da Demir Eksikliği Nedenleri Gıda ile yetersiz demir alımı Üremiye bağlı anoreksi,düşük proteinli (özellikle hayvansal) diyetler Artmış demir kullanımı Eritropoez stimule

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Mine SERİN 1, Ali CANSU 1, Serpil ÇELEBİ 2, Nezir ÖZGÜN 1, Sibel KUL 3, F.Müjgan SÖNMEZ 1, Ayşe AKSOY 4, Ayşegül

Detaylı

LÖKOSİTOZLU ÇOCUĞA YAKLAŞIM. Doç.Dr.Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Onkoloji BD Antalya

LÖKOSİTOZLU ÇOCUĞA YAKLAŞIM. Doç.Dr.Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Onkoloji BD Antalya LÖKOSİTOZLU ÇOCUĞA YAKLAŞIM Doç.Dr.Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Onkoloji BD Antalya Lökositoz gerçek mi? Trombosit kümeleri Çekirdekli eritrositler (normoblast) Eritrositlerin

Detaylı

Basit Guatr. Yrd.Doç.Dr. Okan BAKINER

Basit Guatr. Yrd.Doç.Dr. Okan BAKINER Basit Guatr Yrd.Doç.Dr. Okan BAKINER Amaç Basit (nontoksik) diffüz ve nodüler guatrı öğrenmek, tanı ve takip prensiplerini irdelemek. Öğrenim hedefleri 1.Tanım 2.Epidemiyoloji 3.Etiyoloji ve patogenez

Detaylı

Boyun Ağrılarında Tanı ve Tedavi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi

Boyun Ağrılarında Tanı ve Tedavi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi Boyun Ağrılarında Tanı ve Tedavi Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Üniversitesi Boyun Anatomisi Boyun Anatomisi Omurganın en hareketli parçasıdır. Karotis, vertebral arter, omurilik ve spinal sinirleri

Detaylı

H 1 FTR ve Romatoloji alanında temel konularda ve güncel gelişmeleri içeren bir seminer programı tıpta uzmanlık öğrencileri tarafından sunulur

H 1 FTR ve Romatoloji alanında temel konularda ve güncel gelişmeleri içeren bir seminer programı tıpta uzmanlık öğrencileri tarafından sunulur FTR 28 FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON Dr. Sevim ORKUN / 1 Dr. Işık KELEŞ /2 Dr. Gülümser AYDIN /3 Dr. Elem İNAL /4 KOD DERS ADI ÖÜ T P KREDİ AKTS FTR 7001 MAKALE SAATİ Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ve

Detaylı

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI

TLERDE SEROLOJİK/MOLEK HANGİ İNCELEME?) SAPTANMASI * VİRAL V HEPATİTLERDE TLERDE SEROLOJİK/MOLEK K/MOLEKÜLER LER TESTLER (NE ZAMANHANG HANGİ İNCELEME?) *VİRAL HEPATİTLERDE TLERDE İLAÇ DİRENCİNİN SAPTANMASI *DİAL ALİZ Z HASTALARININ HEPATİT T AÇISINDAN

Detaylı

JÜVENİL SPONDİLOARTROPATİLER. Özgür KASAPÇOPUR İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı

JÜVENİL SPONDİLOARTROPATİLER. Özgür KASAPÇOPUR İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı JÜVENİL SPONDİLOARTROPATİLER Özgür KASAPÇOPUR İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Jüvenil spondiloartropatiler 16 yaş altındaki çocuklarda, özellikle

Detaylı

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği GEBELİKTE SİFİLİZ Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği SİFİLİZ TANIM T.pallidum un neden olduğu sistemik bir hastalıktır Sınıflandırma: Edinilmiş (Genellikle

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı Göğüs Cerrahisi Akciğer Kanserinde Anamnez ve Fizik Muayene Bulguları Giriş Akciğer kanseri ülkemizde 11.5/100.000 görülme sıklığına

Detaylı

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü Tip 1 diyabete giriş Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü ENTERNASYONAL EKSPER KOMİTE TARAFINDAN HAZIRLANAN DİABETİN YENİ SINIFLAMASI 1 - Tip 1 Diabetes

Detaylı

Halis Akalın, Nesrin Kebabcı, Bekir Çelebi, Selçuk Kılıç, Mustafa Vural, Ülkü Tırpan, Sibel Yorulmaz Göktaş, Melda Sınırtaş, Güher Göral

Halis Akalın, Nesrin Kebabcı, Bekir Çelebi, Selçuk Kılıç, Mustafa Vural, Ülkü Tırpan, Sibel Yorulmaz Göktaş, Melda Sınırtaş, Güher Göral Halis Akalın, Nesrin Kebabcı, Bekir Çelebi, Selçuk Kılıç, Mustafa Vural, Ülkü Tırpan, Sibel Yorulmaz Göktaş, Melda Sınırtaş, Güher Göral Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

%20 En sık neden cilt kuruluğu Gebeliğe özgü cilt hastalıkları İntrahepatik kolestaz İlaç ve diğer allerjik reaksiyonlar Sistemik hastalıklara bağlı

%20 En sık neden cilt kuruluğu Gebeliğe özgü cilt hastalıkları İntrahepatik kolestaz İlaç ve diğer allerjik reaksiyonlar Sistemik hastalıklara bağlı %20 En sık neden cilt kuruluğu Gebeliğe özgü cilt hastalıkları İntrahepatik kolestaz İlaç ve diğer allerjik reaksiyonlar Sistemik hastalıklara bağlı kaşıntılar (kc, bb, troid) Pemfigoid gestasyones Gebeliğin

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. CLAVOMED FORTE 250 mg / 62,5 mg Oral Süspansiyon Hazırlamak İçin Kuru Toz

ÜRÜN BİLGİSİ. CLAVOMED FORTE 250 mg / 62,5 mg Oral Süspansiyon Hazırlamak İçin Kuru Toz 1. ÜRÜN ADI ÜRÜN BİLGİSİ CLAVOMED FORTE 250 mg / 62,5 mg Oral Süspansiyon Hazırlamak İçin Kuru Toz 2. BİLEŞİM Etkin madde: Her 5 ml de; Amoksisilin Klavulanik asit 250.00 mg 62.5 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR

Detaylı

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke

Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Acil Serviste Akılcı Antibiyotik Kullanımının Temel İlkeleri Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji 12/o4/2014 Akılcı antibiyotik kullanımı Antibiyotiklere

Detaylı

İÇ HASTALIKLARI. 2.GÜN 08.15-09.00 Üriner sistem semiyolojisi N.Y. SELÇUK 09.15-10.00 Üriner sistem semiyolojisi N.Y. SELÇUK

İÇ HASTALIKLARI. 2.GÜN 08.15-09.00 Üriner sistem semiyolojisi N.Y. SELÇUK 09.15-10.00 Üriner sistem semiyolojisi N.Y. SELÇUK 1.GÜN 08.15-09.00 Genel muayene semiyolojisi N.Y. SELÇUK 09.15-10.00 Genel muayene semiyolojisi N.Y. SELÇUK 2.GÜN 08.15-09.00 Üriner sistem semiyolojisi N.Y. SELÇUK 09.15-10.00 Üriner sistem semiyolojisi

Detaylı

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Bir vertebra cisminin alttaki üzerinde öne doğru yer değiştirmesidir. Spondilolizis Pars interartikülaristeki lizise verilen isimdir. Spondilolistezis

Detaylı

Romatoid Artrit. Dr. Mehmet KARAKOÇ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD. D.Bakır 30.10.2013 1

Romatoid Artrit. Dr. Mehmet KARAKOÇ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD. D.Bakır 30.10.2013 1 Romatoid Artrit Dr. Mehmet KARAKOÇ Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD. D.Bakır 30.10.2013 1 Sunu Planı Romatoid Artrit giriş Romatoid Artrit epidemiyoloji Romatoid Artrit

Detaylı

56Y, erkek hasta Generalize LAP ( servikal, inguinal, aksiller, toraks ve abdomende ) Ateş Gece terlemesi Lenfopeni IgG, IgA, IgM yüksek

56Y, erkek hasta Generalize LAP ( servikal, inguinal, aksiller, toraks ve abdomende ) Ateş Gece terlemesi Lenfopeni IgG, IgA, IgM yüksek 56Y, erkek hasta Generalize LAP ( servikal, inguinal, aksiller, toraks ve abdomende ) Ateş Gece terlemesi Lenfopeni IgG, IgA, IgM yüksek Sedimantasyon (77mm/saat) CRP 7.67(N:0-0.8mg/dl) Servikal lenf nodu

Detaylı

Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde

Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde Artroskopi nedir? Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde çeşitli tedavileri uyguladıkları bir cerrahi prosedürdür. Artroskopi sözcüğü latince arthro (eklem)

Detaylı

ROMATOİD ARTRİTLİ HASTALARDA TEDAVİ UYUMUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ ve UYUM ARTIRMA ÖNERİLERİ

ROMATOİD ARTRİTLİ HASTALARDA TEDAVİ UYUMUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ ve UYUM ARTIRMA ÖNERİLERİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İstanbul Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Koordinatör: Prof. Dr. Aytekin Oğuz ROMATOİD ARTRİTLİ HASTALARDA TEDAVİ UYUMUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ ve

Detaylı

6 Mart 1993 tarihinde, ani başlayan akut deri. Bu yakınması bir hafta önce sol kolun üst tarafında. Lezyon, kısa süre içinde büyümüş, kontakt dermatit

6 Mart 1993 tarihinde, ani başlayan akut deri. Bu yakınması bir hafta önce sol kolun üst tarafında. Lezyon, kısa süre içinde büyümüş, kontakt dermatit Lyme Olguları 1. Olgu 30 yaşında erkek hasta Buharla dezenfeksiyon yapan bir firmada işçi 6 Mart 1993 tarihinde, ani başlayan akut deri rahatsızlığı Bu yakınması bir hafta önce sol kolun üst tarafında

Detaylı

Prof. Dr. Cengizhan Erdem Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı

Prof. Dr. Cengizhan Erdem Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Cengizhan Erdem Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı LĐKEN PLANUSTA TEDAVĐ KUTANÖZ LİKEN PLANUSTA TEDAVİ Az sayıda kutanöz asemptomatik LP papülühasta ısrar etmedikçe tedaviyi

Detaylı

KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013

KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013 KLİMİK İZMİR TOPLANTISI 21.11.2013 OLGULAR EŞLİĞİNDE GÜNDEMDEKİ İNFEKSİYON HASTALIKLARI Dr. A. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Olgu E.A 57 yaşında,

Detaylı

Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 2006-2007 Eğitim yılı

Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 2006-2007 Eğitim yılı ASİT Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 2006-2007 Eğitim yılı Ders programı Asitin tanımı Fizik muayene bulguları Asit miktarının ifadesi Asit yapan nedenler Asitli hastada ayırıcı tanı

Detaylı

Astım Tedavisinde Kullanılan İlaçların

Astım Tedavisinde Kullanılan İlaçların Bölüm 25 Astım Tedavisinde Kullanılan İlaçların Yan Etkileri Astım Tedavisinde Kullanılan İlaçların Yan Etkileri Dr. Fevzi DEMİREL Nefesle Alınan Kortizonlu İlaçların Yan Etkileri Astım tedavisinde kullanılan

Detaylı

HEREDİTER SFEROSİTOZ. Mayıs 14

HEREDİTER SFEROSİTOZ. Mayıs 14 HEREDİTER SFEROSİTOZ İNT.DR.DİDAR ŞENOCAK Giriş Herediter sferositoz (HS), hücre zarı proteinlerinin kalıtsal hasarı nedeniyle, eritrositlerin morfolojik olarak bikonkav ve santral solukluğu olan disk

Detaylı

Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür.

Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür. SİROZ Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür. İlerleyici ilerleyici karaciğer hastalıkları sonuçta siroz ile sonuçlanan progresif fibrozise neden olur. Safra kanalikülü

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA KORTİKOSTEROİD KULLANIMI. Dr. Gökhan Keser Reçete Günleri 19 Nisan 2012

BİRİNCİ BASAMAKTA KORTİKOSTEROİD KULLANIMI. Dr. Gökhan Keser Reçete Günleri 19 Nisan 2012 BİRİNCİ BASAMAKTA KORTİKOSTEROİD KULLANIMI Dr. Gökhan Keser Reçete Günleri 19 Nisan 2012 KORTİKOSTEROİDLERLE TEDAVİ YARAR ZARAR Kortikosteroid Endikasyonları Yerine koyma tedavisi Hidrokortizon Alerji,

Detaylı

Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur.

Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur. TYBD SEPSİS ÇALIŞMASI ENFEKSİYON TANIMLARI Derin Cerrahi Alan Enfeksiyonu(DCAE) Aşağıdaki 3 kriterin birlikte olması durumunda derin cerrahi alan enfeksiyonu tanısı konulur. 1.Cerrahi girişimden sonraki

Detaylı

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Dr. Ayşegül Örs Zümrütdal Başkent Üniversitesi-Nefroloji Bilim Dalı 20/05/2011-ANTALYA Böbrek kistleri Genetik ya da genetik olmayan nedenlere bağlı olarak, Değişik

Detaylı

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD Multipl Myeloma da PET/BT Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD İskelet sisteminin en sık görülen primer neoplazmı Radyolojik olarak iskelette çok sayıda destrüktif lezyon ve yaygın

Detaylı

A) Plazma hücrelerinin infiltrasyonu. B) Multinükleer histiyositik dev hücreleri. C) Lenfositlerden zengin inflamasyon. D) Fibrozis.

A) Plazma hücrelerinin infiltrasyonu. B) Multinükleer histiyositik dev hücreleri. C) Lenfositlerden zengin inflamasyon. D) Fibrozis. Genel olarak bakıldığında soru dağılımı beklenen dışında değildi. Her sınavda sorulan bazı başlıkların sorulmaması dahi olasılık dahilindeydi. Zorluk yönünden geçen sınavlardan pek farklı değildi. Yine

Detaylı

Kronik ürtikerde güncel tedaviler

Kronik ürtikerde güncel tedaviler Kronik ürtikerde güncel tedaviler Dr. Emek Kocatürk Göncü İstanbul Okmeydanı Eğitim Araştırma Hastanesi Sunum akışı EAACI/GALEN/EDF/WAO Ürtiker Kılavuzu Amerikan Allerji İmmunoloji Akademisi Ürtiker Kılavuzu

Detaylı

Ses Kısıklığı Nedenleri:

Ses Kısıklığı Nedenleri: Sesin oluşumunda temel olarak üç sistem rol oynamaktadır. Bu sistemlerden birincisi jeneratör sistemdir. Jeneratör sistem basınçlı hava çıkışını sağlayan akciğerler tarafından oluşturulur. İkincisi vibratuar

Detaylı